Tuaàn 3: Tieát 11-12. TUYEÂN BOÁ THEÁ GIÔÙI VEÀ SÖÏ SOÁNG COØN, BAÛO VEÄ VAØ SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TREÛ EM. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC -Giuùp hs phaàn naøo thaáy ñöôïc traïng thaùi cuoäc soáng cuûa treû em treân theá giôùi hieän nay, taàm quan troïng cuûa vaán ñeà baûo veä vaø chaêm soùc treû em. - Taàm quan troïng vaø söï quan taâm saâu saéc cuûa coäng ñoàng quoác teá ñoái vôùi vaán ñeà chaêm soùc vaø baûo veä treû em. - Hs hieåu phaàn naøo veà caùch laäp luaän cuûa vaên baûn chính luaän. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP . 1. OÅn ñònh toå chöùc . 2. Kieåm tra baøi cuõ. Em haõy phaân tích nguy cô cuûa chieán tranh haït nhaân? Chieán tranh haït nhaân ñaõ laøm maát ñi cuoäc soáng toát ñeïp cuûa con ngöôøi ntn? 3. Daïybaøi môùi .
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Em haõy neâu xuaát xöù cuûa vaên baûn? Theá giôùi maùy chuïc naêm cuoái theá kyû XX lieân quan ñeán vaán ñeà chaêm soùc vaø baûo veä treû em, KTKH phaùt trieån, hôïp taùc quoác teá môû roäng. Ñaây laø nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå chaêm soùc vaø baûo veä treû em. Song beân caïnh ñoù coù khoâng ít nhöõng khoù khaên, nhieàu vaán ñeà caáp baùch ñang ñöôïc ñaët ra: söï phaân hoùa roõ reät möùc soáng giöõa caùc nöôùc, tinh trang chieán tranh baïo löïc dieãn ra nhieàu hôn treân theá giôùi, treû em laø nhöõng ngöôøi phaûi chòu nhieàu nhaát nhöõng khoù khaên.
Boá cuïc cuûa vb goàm maáy phaàn? Tính lieân heä chaët cheõ cuûa vb nhö theá naøo?
Vb naøy ñaõ chæ ra thöïc teá cuûa treû em treân theá giôùi ra sao? Em haõy chæ ra nhöõng hieåm hoïa xaûy ra cho treû em treân theá giôùi? Haõy giaûi thích cheá ñoä “Apacthai”(phaân bieät chuûng toäc) “ moãi ngaøy coù 40.000 treû em bò cheát” Nhaän xeùt caùch phaân tích nguyeân nhaân cuûa vaên baûn?
I.TÌM HIEÅU CHUNG. 1 . Xuaát xöù cuûa ñoaïn trích. Trích trong tuyeân boá cuûa hoäi nghò caáp caotheá giôùi veà quyeàn treû em. - Hoaøn caûnh: 30- 9- 1990. + Thuaän lôïi: KHKT phaùt trieån, kinh teá taêng tröôûng, hôïp taùc quoác teá môû roäng ñieàu kieän chaêm soùc vaø baûo veä treû em. + Khoù khaên: söï phaân hoùa xaõ hoäi, chieán tranh, baïo löïc…treû em taøn taät, bò boùc loät, thaát hoïc ngaøy caøng nhieàu. 2. Boá cuïc: 3 phaàn. II.PHAÂN TÍCH: 1. Söï thaùch thöùc. Phaàn ñaàu cuûa “ tuyeân boá” ñaõ neâu leân khaù ñaày ñuû, cuï theå veà tình traïng bò rôi vaøo hieåm hoïa, cuoäc soáng cöïc khoå nhieàu maët cuûa treû em treân theá giôùi. - Laø naïn nhaân cuûa chieán tranh vaø baïo löïc, söï phaân bieät chuûng toäc, söï xaâm löôïc, chieám ñoùng vaø thoân tính cuûa nöôùc ngoaøi. - Chòu ñöïng thaûm hoïa cuûa ñoùi ngheøo, khuûng hoaûng kinh teá, tình traïng voâ gia cö, beänh dòch, muø chöõ, moâi tröôøng xuoáng caáp. - Nhieàu treû em cheát moãi ngaøy do suy dinh döôõng vaø beänh taät, Ngaén goïn nhöng khaù ñaày ñuû,cuï theå Caùc nguyeân nhaân aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán ñôøi soáng cuûa con ngöôøi. Ñaëc bieät laø treû em.
Em bieát gì veà tình traïng cuûa treû em hieän nay? ( coù theå laø treû em ôû Vieät nam) Haõy toùm taét nhöõng ñk thuaän lôïi, cô baûn ñeå coäng ñoàng theá giôùi hieän nay coù theå ñaåy maïnh vieäc chaêm soùc vaø baûo veä treû em?
Trình baøy nhöõng suy nghó cuûa em veà ñk cuûa ñaát nöôùc ta? Coù söï quan taâm cuûa Ñaûng va nhaø nöôùc: Toång bí thö thaêm vaø taëng quaø cho caùc chaùu thieáu nhi. Tham gia nhieàu toå chöùc xaõ hoäi vaø phong traøo chaêm soùc baûo veä treû em. Toaøn daân coù yù thöùc veà vaán ñeà naøy. Baøi vaên ñöa ra nhöõng nhieäm vuï gì cho coâng ñoàng quoác teá ñoái vôùi vieäc chaêm soùc baûo veä treû em? Vd. Tröôùc ñaây “ troïng nam khinh nöõ: Quan nieäm coi trong con trai, vì vaäy coù raát nhieàu ngöôøi ñaõ phaù thai khi bieát ñoù laø con gaùi.
Qua baûn tuyeân boá, em nhaän thöùc ntn veà taàm quan troïng cuûa vaán ñeà chaêm soùc baûo veä treû em cuûa coäng ñoàng quoác teá?
* Cuûng coá baøi hoïc. * Höùông daãn hs chuaån bò baøi ôû nhaø.
2. Cô hoäi. - Caùc ñieàu Kieän thuaän lôïi cô baûn ñeå coäng ñoàng quoác teá coù theå ñaûy maïnh vieäc chaêm soùc vaø baûo veä treû em. -Ñaõ coù coâng öôùc veà quyeàn treû em, ñeå taïo cô hoäi môùi. - Söï ñoaøn keát quoác teá ngaøy caøng coù hieäu quaû, cuï theå treân nhieàu lónh vöïc: phong traøo giaûi tröø quaân bò ñaåy maïnh taïo ñk cho moät soá taøi nguyeân to lôùn coù theå phuïc vuï cho caùc muïc tieâu kinh teá taêng cöôøng phuùc lôïi xaõ hoäi. Ñaây laø nhöõng cô hoäi mang tính khaû quan ñaûm baûo cho coâng öôùc veà quyeàn treû em thöïc hieän. 3. Nhieäm vuï: Nhöõng nhieäm vuï naøy ñöôïc xaùc ñònh treân cô sôû tình traïng thöïc teá cuoäc soáng cuûa treû em hieän nay. - Quan taâm ñeán ñôøi soáng vaät chaát dinh döôõng cho treû em, laøm giaûm töû vong. - Vai troø cuûa phuï nöõ caàn ñöôïc taêng cöôøng, nam nöõ bình ñaúng, cuûng coá gia ñình, xaây döïng nhaø tröôøng, khuyeán khích treû em tham gia sinh hoaït xaõ hoäi. Caùc nhieäm vuï neâu ra cuï theå toaøn dieän chæ ra nhieäm vuï caáp thieát cuûa coäng ñoàng quoác teá ñoái vôùi vieäc chaêm soùc vaø baûo veä treû em. III. TOÅNG KEÁT. - Baûo veä quyeàn lôïi chaêm lo ñeán söï phaùt trieån cuûa treû em laø nhieäm vuï haøng ñaàu cuûa quoác gia vaø quoác teá. - Thöïc hieän qua nhöõng chuû tröông chính saùch, hoaït ñoäng cuï theå. Töø ñoù ta nhaän ra trình ñoä vaên minh cuûa moät xaõ hoäi.
TIEÁT 13. CAÙC PHÖÔNG CHAÂM HOÄI THOAÏI I.MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC
– Giuùp hs naém ñöôïc moái quan heä chaët cheõ giöõa phöông chaâm hoäi thoaïi vaø tình huoáng giao tieáp. – Hieåu ñöôïc phöông chaâm hoäi thoaïi khoâng phaûi laø nhöõng qui ñònh trong moïi tình huoáng. II.TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ : Keå teân nhöõng phöông chaâm hoäi thoaïi ñaõ hoïc? Phaân tích moät phöông chaâm? 3. Daïybaøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Nhaân vaät chaøng reå coù tuaân thuû phöông chaâm hoäi thoaïi khoâng? Vì sao? Trong tröôøng hôïp naøo thì ñöôïc coi laø lòch söï? Trong moät tình huoáng khaøc. Coøn trong tình huoáng naøy ngöôøi ñöôïc hoûi bò chaøng ngoác goïi xuoáng khi hoï ñang laøm vieäc. Tìm nhöõng caâu chuyeän töông töï? Con reå ñeán nhaø boá vôi aên ngoâ rang thì chaøng ta ñaõ duøng ñuõa.
Nhöõng tröôøng hôïp naøo khoâng tuaân thuû phöông chaâm hoäi thoaïi? Caâu traû lôøi cuûa Ba coù ñaùp öng ñöôïc yeâu caàu maø An mong muoán hay khoâng? Phöông chaâm naøo khoâng ñöôïc tuaân thuû? Vì sao ngöôøi noùi khoâng tuaân thuû phöông chaâm aáy? Vd: - Baïn coù bieát nhaø coâ giaùo ôû ñaâu khoâng ? -ÔÛ höôùng thaønh phoá Bieân Hoøa. Thay vì noùi thaät caên beänh ôû giai ñoaïn nguy kòch, khoâng theå chöõa ñöôïc. Nhöng baùc syõ laïi ñoâng vieân beänh nhaân: “Neáu coá gaéng thì seõ vöôït qua caên beänh hieåm ngheøo” ( coù theå nhôø söï ñoâng vieân maø beänh nhaân laïc quan hôn, coù nghò löïc hôn ñeå soáng trong thôøi gian coøn laïi. Nhö vaäy khoâng phaûi söï noùi doái naøo cuõng ñaùng traùch)
Khí noùi “Tieàn baïc chæ laø tieàn baïc” thì ngöôøi noùi coù phaûi khoâng tuaân thuû phöông chaâm veà löôïng hay khoâng?
Hs tìm hieåu: - Chieán tranh laø chieán tranh. - Noù vaãn laø noù. - Noù laø con boá noù maø.
I. QUAN HEÄ GIÖÕA CAÙC PHÖÔNG CHAÂM HOÄI THOAÏI. 1. vd: Truyeän cöôøi “Chaøo hoûi” - Chaøng reå khoâng tuaân thuû PCHT. - Anh ta laøm moät vieäc quaáy roái gaây phieàn haø cho ngöôøi khaùc. 2. Keát luaän: Ñeå tuaân thuû caùc PCHT ngöôøi noùi phaûi naém ñöôïc caùc ñaëc ñieåm cuûa tình huoáng giao tieáp: noùi vôùi ai? Noùi khi naøo? Noùi ôû ñaâu? Noùi nhaèm muïc ñích gì? II. NHÖÕNG TRÖÔØNG HÔÏP KHOÂNG TUAÂN THUÛ PHÖÔNG CHAÂM GIAO TIEÁP. 1.VD 1: - Khoâng ñaùp öùng yeâu caàu caâu hoûi. - khoâng cung caáp ñuùng löôïng thoâng tin Phöông chaâm veà löôïng - Vì khoâng bieát chính xaùc neân traû lôøi chung chung. VD 2: Baùc syõ khoâng noùi thaät veà tình traïng söùc khoûe cuûa beänh nhaân - Khoâng tuaân thuû phöông chaâm veà chaát vì ñaõ noùi ñieàu maø mình khoâng tin laø ñuùng, nhöng ñoù laø vieäc laøm nhaân ñaïo caàn thieát. VD 3: Ngöôøi chieán syõ khi sa vaøo tay ñòch khoâng theå tuaân thuû phöông chaâm veà chaát maø khai heát bí maät veà ñôn vò, ñoàng ñoäi. VD 4:-Xeùt nghóa töôøng minh cuûa caâu naøy khoâng tuaân thuû phöông chaâm veà löôïng ( khoâng cung caáp theâm thoâng tin) - Nghóa haøm aån: + Tieàn baïc chæ laø phöông tieän ñeå soáng, chöù khoâng phaûi laø muïc ñích cuoái cuøng.
* Cuûng coá baøi hoïc * Chuaån bò baøi ôû nhaø: Xöng hoâ trong hoäi thoaïi
+ Raên daïy con ngöôøi khoâng neân chaïy theo tieàn baïc maø queân ñi nhieàu thöù khaùc quan troïng hôn, thieâng lieâng hôn. 2. Ghi nhôù: sgk III. LUYEÄN TAÄP Baøi 1: OÂng boá khoâng tuaân thuû phöông chaâm caùch thöùc. Ñoái vôùi moät em beù 5 tuoåi thì noù khoâng hieåu roõ ñöôïc. Nhöng ñoái vôùi ngöôøi lôùn tì raát roõ raøng. Baøi2: - Thaùi ñoä cuûa vò khaùch( chaân, tay, tai, muõi, maét) laø baát hoøa vôùi chuû nhaø( laõo mieäng) - Lôøi noùi cuûa chaân, tay khoâng tuaân thuû phöông chaâm lòch söï. Nhöng noù phuø hôïp vôùi tình huoáng giao tieáp
Tieát 14.
XÖNG HOÂ TRONG HOÄI THOAÏI
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs hieåu ñöôïc söï phong phuù, tinh teá giaàu saéc thaùi bieåu caûm cuûa heä thoáng caùc töø ngöõ xöng hoâ trong tieáng Vieät. - Hieåu roõ moái quan heä chaët cheõ giöõa vieäc söû duïng töø ngöõ xöng hoâ vôùi giao tieáp. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP 1. OÅn ñònh toå chöùc . 2. Kieåm tra baøi cuõ . 3. Daïybaøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Em haõy neâu moät soá töø ngöõ xöng hoâ trong tieáng vieät vaø cho bieát caùch dung töø ngöõ ñoù? Vd. Boá meï laø thaày coâ giaùo ôû tröôøng mình. Nhöng khí ôû tröôøng tröôùc maët baïn beø mình vaãn phaûi goïi laø thaày coâ.
Xaùc ñònh töø ngöõ xöng hoâ cuûa hai ñoaïn trích?
Phaân tích söï thay ñoåi caùch xöng hoâ?
Vì sao laïi coù söï thay ñoåi ñoù?
I. TÖØ NGÖÕ XÖNG HOÂ VAØ VIEÄC SÖÛ DUÏNG TÖØ NGÖÕ XÖNG HOÂ. 1.VD: - Toâi, tao, tôù… - Chuùng toâi, chuùng em, chuùng mình… Trong tieáng Anh chæ coù we( chuùng toâi) I ( toâi) 2. Xaùc ñònh töø ngöõ xöng hoâ. - Anh – em( Deá Choaét noùi vôùi Deá Meøn) - Ta – chuù naøy( Deá Meøn noùi vôùi Deá Chaét) - Anh – toâi * Phaân tích caùch thay ñoåi töø ngöõ xöng hoâ. - Caùch xöng hoâ cuûa hai nhaân vaät khaùc nhau: ñoù laø caùch xöng hoâ baát bình ñaúng cuûa moät keû ôû vò theá yeáu vaø moät keû ôû vò theá
Höôùng daãn hoïc sinh laøm baøi taäp trong sgk.
* Cuûng coá baøi hoïc. * Höôùng daãn hs chuaån bò baøi ôû nhaø.
maïnh, kieâu caêng haùch dòch. - ÔÛ ñoaïn hai caùch xöng hoâ ñaõ bình ñaúng. * Vì tình huoáng giao tieáp thay ñoåi, vò theá cuûa Deá choaét vaø Deá Meøn khoâng nhö tröôùc nöõa, Deá Choaét khoâng coi mình laø ñaøn em caân nhôø vaû, nöông töïa vaøo Deá Meøn nöõa, maø baây giôø noù noùi nhöõng lôøi traêng troái vôùi Deá Meøn nhö moät ngöôøi baïn. 3. Ghi nhôù. II. LUYEÄN TAÄP. Baøi 1: Thay vì duøng chung em, coâ hoïc vieân ngöôøi chaâu AÂu duøng chuùng ta- do aûnh höôûng cuûa tieâng meï ñeû. Baøi 2: Duøng chuùng toâi- thay cho toâi trong caùc vaên baûn khoa hoïc nhaèm taêng theâm tính khaùch quan cho nhöõng luaän ñieåm khoa hoïc trong vaên baûn. Baøi 6: - Caùch xöng hoâ cuûa cai leä hoâng haùch tròch thöôïng: oâng – thaêng kia, maøy( cho thaáy ñoù laø keû coù vò theá, quyeàn löïc) - Chò Daäu: ban ñaàu xöng hoâ haï mình, nhaãn nhuïc: nhaø chaùu- oâng , sau ñoù thay ñoåi hoaøn toaøn: toâioâng, baø – maøy Ñieàu naøy theå hieïân thaùi ñoä vaø haønh vi öùng xöû cuûa caùc nhaân vaät- ñoù laø söï phaûn khaùng quyeát lieät cuûa moät ngöôøi bò doàn ñeán ñöôøng cuøng
Tieát 14, 15. VIEÁT BAØI TAÄP LAØM VAÊN SOÁ 1. I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC . - Hs vieát ñöôïc baøi thuyeát theo yeâu caàu keát hôïp vôùi laäp luaän vaø mieâu taû. - Reøn luyeän kyõ naêng trình baøy ñoaïn vaên baøi vaên. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP . 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ 3. Cho ñeà baøi: Em haõy vieát moät baøi vaên thuyeát minh veà leã hoäi ñaëc saéc cuûa queâ höông em? HUÔÙNG DAÃN LAØM BAØI. Phöông phaùp thuyeát minh seõ choïn laø gì? - Yeâu caàu: chon moät leã hoäi ôû ñòa phöông- moät leã hoäi lôùn nhaát trong vuøng. Em haõy xaùc ñònh ñaëc ñieåm thuyeát minh? - Phöông phaùp thuyeát minh coù söï keát hôïp vôùi mieâu taû, phaân tích
vaø hieåu ñöôïccaùch trieån khai caùc yù + Mieâu taû kieán truùc quang caûnh + Giaûi thích yù nghóa cuûa caùc hoaït ñoäng ñoù. Môû baøi caàn neâu leân vaán ñeà gì? YEÂU CAÀU CUÛA TÖØNG PHAÀN. * Môû baøi: Thaân baøi caàn coù nhöõng luaän ñieåm, luaän cöù, Giôùi thieäu leã hoäi: thôøi gian, ñòa luaän chöùng naøo? ñieåm, yù nghóa khaùi quaùt. * Thaân baøi: Caàn phaùt trieân noäi dung cuûa baøi qua nhöõng yù - Nguoàn goác leã hoäi chính naøo? - Hình aûnh khieán truùc, khu di tích - Mieâu taû khoâng khí leã hoäi vaø yù nghóa cuûa töøng hoaït ñoäng. * Keát baøi: Khaúng ñònh yù nghóa vaên hoùa cuûa leã hoäi. Tieát 16,17. TRUYEÄN NGÖÔØI CON GAÙI NAM XÖÔNG ( Trích “ Truyeàn kyø nam luïc) NGUYEÃN DÖÕ.
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC. - Giuùp hs caûm nhaän veû ñeïp cuûa taâm hoàn truyeàn thoâng cuûa ngöôøi phuï nöõ Vieät Nam vaø soá phaän nhoû nhoi bi thaûm cuûa hoï döôùi cheá ñoä Phong kieán. - Thaønh coâng veà ngheä thuaät döïng chuyeän, keát hôïp vôùi töï söï ,ø tröõ tình vaø kòch. - Keát hôïp yeáu toá kyø aûo vôùi nhöõng tình tieát coù thöïc, taïo neân veû ñeïp rieâng cuûa loaïi truyeän kyø aûo. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP . 1. OÅn ñònh toå chöùc . 2. Kieåm tra baøi cuõ : em haõy neâu boá cuïc cuûa “Tuyeân boá theá giôùi veà söï soâng coøn, quyeàn baûo veä treû em” 3. Daïybaøi môùi : “Chuyeän Ngöôøi con gaùi Nam xöông” laø truyeän thöù 16 trong soá 20 truyeän cuûa “ TKMK”. Truyeän coù nguoàn goác töø moät truyeän daân gian trong kho taøng coå tích Vieät Nam ñöôïc goïi laø truyeän vôï chaøng Tröông
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Giôùi thieäu ñoâi neùt veà tg Nguyeãn Döõ?
Truyeàn kì: chuyeän li kì trong daân gian Maïn : taûn maïn Luïc : ghi cheùp
Caâu chuyeän keå veà ai? Veà söï vieäc gì?
3 phaàn: - "Töø ñaàu….lo lieäu nhö vôùi cha meï ñeû cuûa mình.” - “ Qua naêm sau…vieäc ñaõ troùt qua roài” - Phaàn coøn laïi Vuõ Nöông laø ngöôøi ntn? Khi laáy choàng naøng cö xöû ra sao tröôùc tính hay ghen cuûa choàng?
Khi tieãn choàng ñi lính naøng ñaõ daën choàng ntn? Em hieåu theá naøo veà caâu noùi ñoù? Khi xa choàng naøng ñaõ theå hieän ñöôïc nhöõng phaåm chaát toát ñeïp gì? Naøng laø ngöôøi meï hieàn, daâu thaûo. Moät mình vöøa nuoâi con nhoû, vöøa taän tình chaêm soùc meï choàng luùc oám ñau, lo thuoác thang caàu trôøi khaán phaät, luùc naøo cuõng dòu daøng aân caàn. Ñaëc bieät thoâng qua lôøi traêng troái cuûa meï choàng- ñoù chính laø lôøi ñaùnh giaù coâng lao cuûa Vuõ Nöông ñoái vôùi gia ñình choàng. Khi bò choàng nghi oan naøng ñaõ boäc baïch taâm traïng cuûa mình ntn? “Thieáp laø con keû khoù…”. “ Thieáp sôû dó nöông töïa…” “Keû baïc meänh naøy….” Em coù caûm nhaän gì veà nhaân vaät Vuõ Nöông? Neáu moät ngöôøi nhö naøng trong cuoäc soáng hieän nay lieäu naøng coù chòu caûnh baát haïnh nhö theá khoâng? Tröông Sinh laø ngöôøi nhö theá naøo? Tính ghen tuoâng cuûa Tröông Sinh phaùt trieån ra sao? Em coù nhaän xeùt gì khoâng? Phaân tích giaù trò toá caùo tröôùc haønh ñoäng cuûa nhaân vaät naøy?
I. TÌM HIEÅU CHUNG . 1. Taùc giaû - Nhaø vaên soáng ôû theá kyû XVI, tænh Haûi Döông - Laø ngöôøi hoïc roäng taøi cao. Xin caùo quan ñeå veà nhaø vieát saùch nuoâi meï, soáng aån daät. 2. Taùc phaåm - Truyeàn kyø maïn luïc laø truyeän thöù 20 - Nhaân vaät chính: laø ngöôøi phuï nöõ ñöùc haïnh khao khaùt cuoäc soáng bình yeân, haïnh phuùc. 3. Ñoïc vaø tìm hieåu chuù thích. * Ñaïi yù: Caâu chuyeän keå veà soá phaân oan nghieät cuûa ngöôøi phuï nöõ coù nhan saéc ñöùc haïnh döôùi cheá ñoä phong kieán phuï quyeàn. 4. Boá cuïc: 3 phaàn. II, PHAÂN TÍCH: 1. Nhaân vaät Vuõ Nöông. * Lai lòch: Vuõ Nöông teân thaät laø Vuõ Thò Thieát, queâ ôû Nam Xöông. Laø phuï nöõ thuøy mò neát na, tö dung toát ñeïp neân Tröông Sinh ñaõ mang 100 laïng baïc cöôùi veà. * Phaåm chaát: - Luoân giöõ gìn khuoân pheùp, khoâng luùc naøo ñeå vôï choàng baát hoøa. - Khi tieãn choàng ñi lính, naøng khoâng mong vinh hieån maø chæ caàu bình an trôû veà. - Khi xa choàng: thuûy chung, ñaûm ñang thaùo vaùt, hieáu nghóa.( chaêm soùc con, giöõ gìn trinh tieát, lo toan cho gia ñình… Ñieàu naøy theå hieän qua lôøi khen gôïi cuûa meï choàng tröôùc khi maát. - Khi bò choàng nghi oan: Naøng phaân traàn ñeå choàng hieåu roû noãi loøng cuûa mình. Khaúng ñònh moät loøng thuûy chung, trong traéng, xin choàng ñöøng nghi oan- naøng heát loøng haøn gaén haïnh phuùc gia ñình ñang coù nguy cô tan vôõ. + Noùi leân noãi ñau ñôùn khi bò ñoái xöû baát coâng + Thaát voïng ñeán toät cuøng khi haïnh phuùc gia ñình khoâng theå haøn gaén noåi. Vuõ Nöông hieàn thuïc, neát na,
Tìm nhöõng yeáu toá kì aûo coù trong taùc phaåm?
ñaûm ñang thaùo vaùt, hieáu thaûo thuûy chung, heát loøng vun ñaép haïnh phuùc gia ñình nhöng cuoäc ñôøi baát haïnh. 2. Hình aûnh Tröông Sinh. - Tính caùch ña nghi, phoøng ngöøa quaù söùc. Chæ moät lôøi noùi cuûa ñöùa treû khieán chaøng ghen tuoâng - Caùch xöû söï ñoäc ñoaùn, boû ngoaøi Höôùng daãn hs toång keát veà noäi dung vaø ngheä tai nhöõng lôøi daõi baøy cuûa vôï. Vuõ thuaät? phu thoâ baïo daãn ñeán caùi cheát cuûa vôï. - Giaù trò toá caùo xaõ hoäi- ñoù laø cuoäc hoân nhaân baát bình ñaúng, daãn ñeán söï baát haïnh cuûa ngöôøi phuï nöõ. 3. Keát thuùc taùc phaåm bi thöông mang maøu saéc coå tích. - Phan Lang naèm moäng, roài thaû ruøa xanh . - Laïc vaøo ñoäng ruøa gaëp Vuõ Nöông. _ Vuõ Nöông hieän ra khi Tröông Sinh laäp ñaøn giaûi oan Yeáu toá kì aûo+ yeáu toá hieän thöïc (ñòa danh, thôøi ñieåm lòch söû, nhaân vaät, trang phuïc mó nhaân…) Neân theá giôùi kì aûo lung linh trôû neân gaàn guõi- taêng ñoä tin caäy. III. TOÅNG KEÁT. * Cuûng coá baøi hoïc. 1. ND: - Caûm thoâng vôùi nhöõng soá * Chuaån bò baøi môùi phaän baát haïnh, toá caùo xaõ hoäi phong kieán. 2. NT: Yeáu toá hieän huïc keát hôïp vôùi yeáu toá kì aûo. Söû duïng nhieàu bieän phaùp NT: aån duï, so saùnh, öôùc leä, töôïng tröng.
Tieát 19. CAÙCH DAÃN TRÖÏC TIEÁP VAØ CAÙCH DAÃN GIAÙN TIEÁP.
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC -Giuùp hs phaân bieät ñöôïc caùch daãn tröïc tieáp vaø caùch daãn giaùn tieáp, ñoàng thôøi nhaän bieát lôøi daãn khaùc yù daãn. - Reøn luyeän kó naêng vaän duïng hai caùch daãn naøy thaønh thaïo trong noùi vaø vieát. II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ : Phaân tích veû ñeïp cuûa nhaân vaät Vuõ Nöông trong truyeän “ Ngöôøi con gaùi Nam Xöông” 3. Daïybaøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ
NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Ôû vd a, phaàn in ñaäm laø lôøi noùi hay yù nghó? Noù I. CAÙCH DAÃN TRÖÏC TIEÁP. ñöôïc ngaên caùch bôûi nhöõng daáu naøo? 1. vd “ Laëng leõ Sapa” a. Lôøi cuûa anh thanh nieân ñöïoc taùch bôûi daáu( :) Caùch daãn tröïc tieáp laø gì? vaø daáu chaám “” b. Ñaây laø yù nghó. 2. Keát luaän - Nhaéc laïi toaøn boä lôøi noùi hay yù nghó cuûa nhaân vaät. Trong vd 2, vd naøo laø lôøi? Vd naøo laø yù ñöôïc - Ngaên caùch bôûi daáu :, “” nhaéc ñeán? II. CAÙCH DAÃN GIAÙN TIEÁP. 1. vd truyeän “Laõo Haïc” a. Lôøi noùi ñöôïc daãn laø (lôøi khuyeân) b. YÙ nghó ñöôïc daãn( hieåu) - Khoâng duøng daáu : , “” Quan saùt xem coù theå theâm töø raèng, laø vaøo tröôùc - Theâm töø (raèng, laø )ñöùng tröôùc phaàn in ñaïâm ñöôïc khoâng? caû hai coù ñieåm naøo Caû hai ñeàu coù theå theâm töø ( chung? Raèng ,laø) ñeå ngaên caùch giöõa phaàn ñöôïc daãn vaø lôøi daãn. “ A! laõo giaø…” yù nghó cuûa nhaân vaät gaùn cho con 2. Ghi nhôù. Sgk choù. III. LUYEÄN TAÄP “ Caùi vöôøn laø…” yù nghó cuûa nhaân vaät( laõo töï Baøi 1: baûo raèng) a. Lôøi daãn tröïc tieáp b. Lôøi daãn tieáp yù daãn Baøi 2: Töø caâu a, coù theå taïo ra - Caâu coù lôøi daãn tröïc tieáp : trong “ baùo caùo chuùng ta phaûi…” - Caâu coù lôøi daãn giaùn tieáp: “Trong baùo caùo chính trò ñaïi hoäi …raèng chuùng ta phaûi…” Baøi 3: khoâng coù lôøi daãn hay yù daãn naøo sau daáu (:) Tieát 20. SÖÏ PHAÙT TRIEÅN CUÛA TÖØ VÖÏNG.
I. MUÏC TIEÂU BAØI HOÏC - Giuùp hs thaáy ñöôïc töø vöïng cuûa moät ngoân ngöõ khoâng ngöøng phaùt trieån. Söï phaùt trieån naøy dieãn ra theo caùch phaùt trieån nghóa cuûa töø thaønh nhieàu nghóa treân cô sôû cuûa nghóa goác. - Hai phuông thuùc phaùt trieån nghóa cuûa töø laø aån duï vaø hoaùn duï II. TIEÁN TRÌNH LEÂN LÔÙP 1. OÅn ñònh toå chöùc 2. Kieåm tra baøi cuõ : Caùch daãn giaùn tieáp laø gì? Nhö theá naøo laø caùch daãn giaùn tieáp? 3. Daïybaøi môùi
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY VAØ TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
Höôùng daãn hs tìm hieåu söï phaùt trieån vaø bieán ñoåi I. SÖÏ BIEÁN ÑOÅI VAØ PHAÙT
cuûa töø ngöõ? Kinh teá laø gì? Ngaøy nay ta coù hieåu töø kinh teá nhö Phan Boäi Chaâu nöõa hay khoâng?
Haõy xaùc ñònh töø xuaân, tay cho bieát nghóa naøo laø nghóa goác? Nghóa naøo laø nghóa chuyeån?
Phöông thöùc chuyeån nghóa theo maáy caùch? Höôùng daãn hs laøm baøi taäp trong sgk. Tìm nghóa goác vaø nghóa chuyeån trong caùc baøi taäp sau?
Töø ñieån tieáng Vieät ñònh nghóa töø traø nhö sau: Haõy nhaän xeùt nghóa cuûa töø traø trong nhöõng caùch duøng ñoù?
Haõy chöùng minh raèng caùc töø nhö hoäi chöùng, ngaân haøng, soát, vua laø töø nhieàu nghóa?
TRIEÅN NGHÓA CUÛA TÖØ VÖÏNG. 1.VD. a.Kinh teá: -Ñaây laø chöõ vieát taét cuûøa töø “ Kinh bang teá theá”( trò nöôùc cöùu ñôøi) - Ngaøy nay laïi ñöôïc hieåu theo nghóa khaùc ñoù laø toaøn boä hoaït ñoïâng cuûa con ngöôøi trong lao ñoïâng saûn xuaát, trao ñoåi, phaân phoái vaø söû duïng cuûa caûi vaät chaát. b.- Xuaân1 – chæ muøa xuaân ñaàu naêm - Xuaân 2 – chæ tuoåi( nghóa chuyeån) 2.. Keát luaän: ghi nhôù sgk. - Nghóa cuûa töø – nghóa goác – nghóa chuyeån. _ Hai phöông thuùc chuyeån: aån duï vaø hoaùn duï III LUYEÄN TAÄP. Baøi 1. a. Chaân nghóa goác( chæ boä phaän cô theå) b. Chaân vôùi nghóa chuyeån( hoaùn duï) c. Chaân nghóa chuyeån theo ( aån duï) d. Chaân nghóa chuyeån theo ( aån duï) Baøi 2: Caùch duøng traø Atisoâ, traø haø thuû oâ, traø saâm, …nghóa chuyeån theo phöông thöùc aån duï Baøi 3. Ñoàng hoà ñieän, nöôùc, xaêng, nhìn beà ngoaøi thì chung ñeàu noùi ñeán duïng cuï duøng ñeå ño. Nhöng noù laø nghóa chuyeån theo phöông thöùc aån duï. Baøi 4. a. Ngaân haøng coù nghóa goác laø: toå chöùc hoaït ñoäng kinh teá, quaûn lí doanh nghieäp, vay tieàn tín duïng. - Nghóa chuyeån : ngaân haøng maùu, ngaân haøng gen, …laø kho löu tröõ thaønh phaàn, boä phaän cô theå khi caàn duøng ñeán. - Ngaân haøng caâu hoûi, ngaân haøng ñeà thi, mang yù nghóa taäp trung löu tröõ. b. Hoäi chöùng: - Nghóa goác: taäp trung nhieàu trieäu
* Cuûng coá baøi hoïc * Huôùng daãn hs chuaån bò baøi môùi
chöùng cuøng xuaát hieän cuûa beänh. - Nghóa chuyeån: hoâi chöùng laïm phaùt, hoäi chöng thaát nghieäp…bieåu hieän moät tình traïng , moät vaán ñeà xaõ hoäi ñang coù ôû nhieàu nôi c. Soát nghóa goác: nhieät ñoä taêng quaù möùc bình thöôøng. Nghóa chuyeån: soát ñaát, soát haøng ñieän töû…