Docstoc

2.8. Model ISLM - 1

Document Sample
2.8. Model ISLM - 1 Powered By Docstoc
					MODEL RÓWNOWAGI NA
 RYNKU TOWAROWO -
    PIENIĘŻNYM


     MODEL IS-LM
                 cel
1. Połączenie rynku dóbr z rynkiem
   pieniądza.
2. Przedstawienie problemów równowagi
   na rynku dóbr i na rynku pieniądza.
            zagadnienia
• KRZYWA IS
• KRZYWA LM
• MODEL IS-LM
• POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU
  IS-LM
• SKUTECZNOŚĆ POLITYKI
                                               Model ISLM




Model ISLM to model opisujący równowagę w
gospodarce na rynku dóbr i na rynku pieniądza.

Model wyprowadza się w sposób analityczny
(równania) i graficzny (krzywe w układzie
współrzędnych).

Graficznie, krzywe IS i LM konstruuje i analizuje
się w układzie współrzędnych wyznaczonych
przez dochód i stopę procentową.

MAKROEKONOMIA
                                           Model ISLM




Krzywa IS to zbiór punktów, obrazujących
różne kombinacje wytwarzanego w
gospodarce dochodu i stopy procentowej,
przy których rynek dóbr znajduje się w stanie
równowagi.

Punkty leżące poza krzywą IS oznaczają
stany nierównowagi rynku dóbr gospodarki.


MAKROEKONOMIA
                                                          Model ISLM




Aby wyprowadzić graficznie krzywą IS, potrzebne
są następujące zależności (wykresy):
1. długookresowa funkcja oszczędności

 S                45°
                                   Ponieważ długookresowa
                                   skłonność do oszczędzania
                                   (MPS) jest mniejsza niż
                            S(Y)   100% (np. 20%), to kąt
                                   nachylenia funkcji będzie
                                   mniejszy niż 45°. Funkcja
                                   opisana jest równaniem
                                   S(Y) = (1-b) · Y, na przykład
                                   S(Y) = 0,2 · Y
                        Y
MAKROEKONOMIA
                                              Model ISLM




2. warunek równowagi na rynku dóbr




 S               45°
                           Warunek równowagi
                           (równość inwestycji i
                           oszczędności) jest
                           obrazowany na wykresie
                           przez linię 45°.




                       I
MAKROEKONOMIA
                                                 Model ISLM




3. zależność inwestycji od stopy procentowej




 r                          Wraz ze wzrostem stopy
                            procentowej inwestycje
          I(r)              maleją, a przy tym maleje
                            ich wrażliwość na zmiany
                            stopy procentowej.
                            (Więcej: w prezentacji
                            dotyczącej równowagi na
                            rynku dóbr inwestycyjnych)
                      I
MAKROEKONOMIA
                                             Model ISLM




Składamy wszystkie trzy zależności...



       zależność inwestycji   tu otrzymamy
      od stopy procentowej      krzywą IS




      warunek równowagi         funkcja
        na rynku dóbr         oszczędności




MAKROEKONOMIA
                                               Model ISLM

KRZYWA IS – YNEK DÓBR – GRAFICZNIE (5)


   r                          r
            I(r)                    IS



                          I                       Y
  S                 45°   S              45°



                                                 S(Y)




                          I                      Y
 MAKROEKONOMIA
                                                         Model ISLM

    KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (6)

                                  Przesunięcie krzywej IS w
                                  prawo (1) rozumiemy jako
r                                 wzrost popytu (ekspansywna
                                  polityka fiskalna).
                IS’   AD<AS
                                  Przesunięcie krzywej IS w lewo
                                  (2) rozumiemy jako spadek
       IS     (2                  popytu (restrykcyjna polityka
               )                  fiskalna).

                                  Stąd, wszystkie punkty
                       (1         powyżej krzywej IS oznaczają
     AD>AS              )         przewagę podaży nad popytem
                              Y   (bo aby je osiągnąć trzeba
                                  zwiększyć popyt), zaś pod
                                  krzywą nadwyżkę popytu.

     MAKROEKONOMIA
                                                     Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (1)


 Aby wyprowadzić analitycznie krzywą IS, potrzebne
 są następujące zależności (równania):

 tożsamość dochodu        Y = C + I + G + NX
 funkcja konsumpcji       C(Y) = a + b·(1-t)·Y
 funkcja inwestycji       I(r) = Ia - d·r
 wydatki rządowe          G = Ga
 funkcja eksportu netto   NX(Y,r) = NXa– f·Y – n·r

 Podstawiając zależności do pierwszego równania oraz
 oznaczając ADa = a + Ia + Ga + NXa otrzymujemy...
                                                     Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (2)




 ... równanie krzywej IS (zależność pomiędzy stopą
 procentową i dochodem):


                        1              ADa
          r (Y) = -               Y+
                      α (d + n)        d+n

 gdzie  jest mnożnikiem wydatków autonomicznych.




 MAKROEKONOMIA
                                           Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA (1)




 Krzywa LM to zbiór punktów, obrazujących
 różne kombinacje wytwarzanego w
 gospodarce dochodu i stopy procentowej,
 przy których rynek pieniądza znajduje się w
 stanie równowagi.

 Punkty leżące poza krzywą LM oznaczają
 stany nierównowagi rynku pieniądza.


 MAKROEKONOMIA
                                                       Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (1)


 Aby wyprowadzić graficznie krzywą LM,
 potrzebne są następujące zależności (wykresy):
 1. funkcja popytu na pieniądz transakcyjny

 MT                45°
                                 Wraz ze wzrostem dochodu
                                 popyt na pieniądz transak-
                                 cyjny rośnie, na ogół jednak
                         MT(Y)   w tempie wolniejszym niż
                                 sam dochód (współczynnik
                                 kierunkowy jest mniejszy
                                 niż 1), np. MT(Y) = 0,2 ·Y


                         Y
                                                              Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (2)


 2. równowaga popytu na pieniądz (transakcyjny i
 spekulacyjny) i podaży pieniądza (L)
                                      Linia (L) oznacza podaż
                                      pieniądza. Jeżeli ma zachodzić
 MT                                   równowaga, to popyt na
                                      pieniądz ogółem musi równać
            1                         się podaży, czyli MT + MS = L.
 180
                                      Zależność ta jest obrazowana
                                      przez funkcję liniową (dla
                 L1         L2        danego L) nachyloną pod
  50                                  kątem 45° jak na rysunku.
                                      Wzrost podaży pieniądza
                      45°             oznacza przesunięcie krzywej
       20        150                  w prawo (1).
                                 MS
 MAKROEKONOMIA
                                                  Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (3)


 3. zależność popytu (inwestycji) spekulacyjnego
 od stopy procentowej


                             Wraz ze wzrostem stopy
  r                          procentowej popyt
                             spekulacyjny na pieniądz
           I(r)              maleje podobnie jak w
                             przypadku inwestycji w
                             ogóle.
                             (Zobacz prezentację
                             dotyczącą równowagi na
                             rynku dóbr inwestycyjnych)
                     MS
 MAKROEKONOMIA
                                                     Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (4)


 Składamy wszystkie trzy zależności...



        popyt spekulacyjny      tu otrzymamy
        a stopa procentowa        krzywą LM




       warunek równowagi       funkcja popytu na
       na rynku pieniądza    pieniądz transakcyjny




 MAKROEKONOMIA
                                                 Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (5)


   r                           r
            I(r)
                                   LM



                          MS                        Y
 MT                 45°   MT               45°



                                                  MT(Y)




                          MS                       Y
 MAKROEKONOMIA
                                                                 Model ISLM

    KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (6)


                                       Przesunięcie krzywej LM w prawo
r                                      (1) rozumiemy jako wzrost realnej
                                       podaży pieniądza (ekspansywna
          L>M               (2         polityka monetarna).

                 LM          )         Przesunięcie krzywej LM w lewo
                                       (2) rozumiemy jako spadek realnej
                                       podaży pieniądza (restrykcyjna
                                       polityka monetarna).
                             LM’       Stąd, wszystkie punkty powyżej
                (1                     krzywej LM oznaczają przewagę
                                       popytu nad podażą na pieniądz (bo
                 )                     aby je osiągnąć trzeba zwiększyć
                      L<M              podaż pieniądza), zaś pod krzywą
                                   Y   nadwyżkę podaży.




     MAKROEKONOMIA
                                                      Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – ANALITYCZNIE (1)



  Aby wyprowadzić analitycznie krzywą LM, potrzebna
  jest następująca zależność (równanie):

                    M = (k ·Y - h ·r) ·P
  gdzie

  k - współczynnik wrażliwości popytu transakcyjnego na
  zmiany dochodu
  h - współczynnik wrażliwości popytu spekulacyjnego na
  zmiany stopy procentowej
  P - poziom cen



 MAKROEKONOMIA
                                                Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (2)




 Przekształcając otrzymujemy równanie krzywej LM
 (zależność pomiędzy stopą procentową i dochodem):


                         k     1 M
                 r Y    Y  
                         h     h P

 gdzie M/P oznacza realną podaż pieniądza.




 MAKROEKONOMIA
                                                     Model ISLM

ROZWIĄZANIE UKŁADU IS-LM



 Traktując równania IS i LM jako układ możemy
 wyznaczyć dochód i stopę procentową odpowiednio
 dla równowagi w gospodarce jako:

         α                        α                  M
Y=                    hADa +                 (d+n)
        h + αk(d+n)            h + αk(d+n)           P


          αkADa – M/P
   r=
          h+ α k(d+n)
 MAKROEKONOMIA
                                                                          Model ISLM

   ROZWIĄZANIE UKŁADU IS-LM


        Bardzo istotne jest zwłaszcza równanie dochodu,
        które pozwala stwierdzić o skuteczności polityki
        fiskalnej i monetarnej, jeśli zapiszemy je jako:

                                                                              M
       Y                       h  AD a                       (b  n)  
            h    k  (b  n)               h    k  (b  n)               P
oznaczenie b czytaj d



                        mnożnik fiskalny         mnożnik monetarny
       Współczynniki mówiące o wpływie zmian popytu
       autonomicznego (skuteczność polityki fiskalnej) oraz
       zmian podaży pieniądza (skuteczność polityki
       monetarnej) określa się odpowiednio jako mnożnik
       fiskalny i mnożnik monetarny.
                                                           Model ISLM

MODEL IS-LM



 r                                    Punkt przecięcia się
                                      krzywych IS i LM wyznacza
                                      taki poziom dochodu i stopy
                                      procentowej, przy których
                 IS’                  osiągana jest jednocześnie
                                      równowaga na rynku dóbr
                                      (zagregowany popyt równa
                            LM’       się zagregowanej podaży)
                                      oraz na rynku pieniądza
r*                                    (popyt na pieniądz równa się
                                      podaży pieniądza).


                                  Y

                       Y*
     MAKROEKONOMIA
                                                              Model ISLM

POLITYKA FISKALNA W MODELU IS-LM


                                        (1) Efektem towarzyszącym
 r            1                         ekspansywnej polityce
                                        fiskalnej - poza wzrostem
                       IS1              dochodu - jest wzrost stopy
                                        procentowej oraz tzw. efekt
                  IS                    wypierania (crowding-out),
                                        polegający na zmniejszeniu w
                                        strukturze dochodu udziału
r1                             LM       popytu sektora prywatnego
                                        (przez wzrost stopy
r*                                      procentowej), a zwiększenie
                                2       udziału sektora publicznego.
                                        (2) Analogicznie, restrykcyjna
                                    Y   polityka fiskalna prowadzi do
                                        zmniejszenia dochodu i stopy
                                        procentowej.
                       Y* Y1
     MAKROEKONOMIA
                                                                  Model ISLM

POLITYKA MONETARNA W MODELU IS-LM


                                            (1) Efektem towarzyszącym
 r                                          ekspansywnej polityce
                                            monetarnej - poza wzrostem
                                            dochodu - jest spadek stopy
                                  1         procentowej.
                 IS
                           LM0              (2) Analogicznie, restrykcyjna
                                            polityka monetarna prowadzi
                                      LM1   do zmniejszenia dochodu i
                                            podwyższenia poziomu stóp
                                            procentowych.
r*
r1              2
                                       Y
                      Y*     Y1
     MAKROEKONOMIA
                                                                Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (1)



 r                                           Odpowiednia kombinacja
          1      IS1
                                             ekspansywnej polityki
                                             fiskalnej (1) i monetarnej
                                   2         (2) może prowadzić do
              IS
                        LM0                  wzrostu dochodu przy nie
                                             zmienionym poziomie stóp
                                       LM1   procentowych.


r*

                                        Y
                   Y*         Y1
 MAKROEKONOMIA
                                                      Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (1)


 Łatwo sprawdzić na wykresie modelu IS-LM, że efekt
 polityki fiskalnej (wzrost dochodu) jest tym większy
 im bardziej płaska jest krzywa LM. Jednocześnie
 zmiany stopy procentowej są wtedy względnie
 niewielkie. Mówimy wtedy, że polityka fiskalna jest
 relatywnie bardziej skuteczna.
 Analogicznie, skuteczność polityki monetarnej
 rośnie tym bardziej, im bardziej płaska jest krzywa
 IS. Zmiany stóp procentowych są względnie małe, a
 zmiany dochodu duże.
 Oznacza to, że polityka fiskalna i monetarna są ze
 sobą powiązane.

 MAKROEKONOMIA
                                                                     Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (2)

            IS1           LM
r      IS                      LM1       Ekspansja monetarna w warunkach
                         1               niepełnego wykorzystania możliwości
            2
                                         produkcyjnych (Y<YP)
                                         (1) Ekspansja monetarna powoduje
                                         przesunięcie krzywej LM w prawo
                                         (2) Prowadzi to do zwiększenia
                                  Y      popytu: przesuwają się krzywe AD i IS
                                         w prawo
P                   LAS
     AD                        SAS1      (3) W reakcji na wzrost popytu
                                         zwiększa się podaż, więc przesuwa
                         3
            2                            się również krzywa krótkookresowej
                                         podaży (SAS), osiągnięty zostaje
                                         poziom dochodu niższy od
    SAS                        AD1       potencjalnego, wyznaczonego przez
                                         podaż długookresową (LAS)
                                     Y
                    YP
    MAKROEKONOMIA
                                                                        Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (3)

            IS1        LM2      LM
r                                          Ekspansja monetarna w warunkach
       IS                        LM1       pełnego wykorzystania możliwości
            2
                                           produkcyjnych (Y=YP)
                        3
                                           (1) Ekspansja monetarna powoduje
                                           przesunięcie krzywej LM w prawo, co
                                           prowadzi to do zwiększenia popytu (2).
       1
                                           Nie jest możliwe zwiększenie podaży,
                                       Y   ponieważ już osiągnęła ona wielkość
P                 LAS SAS1                 maksymalną. Prowadzi to więc do
     AD                                    zwiększenia poziomu cen, a przez to
            2               4              daje efekt zmniejszenia realnej podaży
                                           pieniądza (M/P).
                                           Oznacza to restrykcję monetarną i
                                   AD1     przesuwa LM w lewo (3), co
    SAS
                                           podwyższa stopę procentową i obniża
                                       Y   podaż SAS (4).
                  YP
    MAKROEKONOMIA
SKUTECZNOŚĆ POLITYKI




       Koniunktura   Skuteczność


                             duża                 mała
         kryzys      Polityka budżetowa   Polityka monetarna
        ożywienie    Polityka monetarna   Polityka budżetowa
         POŁĄCZENIE RYNKU DÓBR I USŁUG Z RYNKIEM
                       BANKOWYM


Wpływ zmian wydatków państwa, podatków, deficytu budżetowego oraz
  pożyczania środków przez państwo, czyli operacji fiskalnych na banki
  oraz instytucje działające na rynkach finansowych:

1) wzrost wydatków państwa prowadzi zwykle do wzrostu
  dochodów w sektorze publicznym, co powoduje wzrost
  zarówno poziomu wkładów bankowych, jak i popytu na
  kredyt, prowadząc potencjalnie do nasilenia tempa
  wzrostu aktywności gospodarczej i prawdopodobnie do
  inflacji.
   POŁĄCZENIE RYNKU DÓBR I USŁUG Z RYNKIEM
                 BANKOWYM

2) kiedy wzrost wydatków państwa musi być sfinansowany przez
   pożyczki, wtedy występuje tendencja do podnoszenia stóp
   procentowych w miarę jak popyt państwa na kredyt dokłada się do
   prywatnego popytu na kredyt, stawiając banki pod zwiększonym
   naciskiem, płynącym z chęci zaspokojenia wszystkich w środki
   finansowe. Ponadto pożyczanie oraz wydatkowanie dodatkowych
   środków przez państwo zwiększa globalny popyt na wyroby oraz
   usługi gospodarcze. Początkowo może to wywołać większą inflację.
3) Decyzje o podniesieniu podatków oraz ograniczeniu deficytu
   budżetowego prowadzą przeważnie do ograniczenia środków
   pożyczanych przez Ministerstwo Finansów i potencjalnie oddziałują w
   kierunku obniżenia stóp procentowych. Dochody sektora prywatnego,
   poziom wydatków bankowych oraz popyt na kredyt przypuszczalnie
   również ulegają obniżeniu. W takich okresach istnieje zwykle
   mniejsze ryzyko inflacji, co utrzymuje stopy procentowe n niższym
   poziomie i może prowadzić do ich obniżenia.
Dziękuję za uwagę

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:9
posted:3/26/2013
language:Unknown
pages:35