Tiết kiệm, đầu tư và hệ thống tài chính
Chương 25
Hệ thống tài chính
Hệ
thống tài chính bao gồm những định chế trong nền kinh tế giúp cho tiết kiệm của người này ăn khớp với đầu tư của người khác. Nó chuyển nguồn lực khan hiếm của nền kinh tế từ người tiết kiệm sang người đi vay.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Các định chế tài chính trong nền kinh tế Mỹ
Hệ
thống tài chính được tạo nên bởi nhiều định chế tài chính giúp kết nối người tiết kiệm với người đi vay. Các định chế tài chính có thể được phân thành 2 nhóm khác nhau: thị trường tài chính và trung gian tài chính.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Các định chế tài chính trong nền kinh tế Mỹ
Thị
trường tài chính
trường cổ phiếu Thị trường trái phiếu
Trung
Ngân
Thị
gian tài chính
hàng Quỹ hỗ tương
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Các định chế tài chính trong nền kinh tế Mỹ
Thị
trường tài chính là các định chế qua đó người tiết kiệm có thể trực tiếp cung cấp vốn cho người muốn vay. Trung gian tài chính là các định chế mà nhờ đó người tiết kiệm có thể gián tiếp cung cấp vốn cho người muốn vay.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường trái phiếu
Trái phiếu là chứng từ vay nợ xác định trách nhiệm của người đi vay đối với người nắm giữ trái phiếu.
IOU
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Các đặc tính của trái phiếu
Kỳ
hạn: Khoảng thời gian cho đến khi trái phiếu đáo hạn. Rủi ro tín dụng: Xác suất người đi vay không thể trả một phần lãi suất hay vốn gốc của trái phiếu đó. Chính sách thuế: Cách xử lý của luật thuế đối với lãi suất thu được từ trái phiếu.
Người
sở hữu trái phiếu thành phố được miễn nộp thuế thu nhập liên bang từ lãi suất.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường cổ phiếu
Cổ
phiếu biểu thị quyền sở hữu tài sản của doanh nghiệp, và do đó nó cũng biểu thị quyền được hưởng lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc bán cổ phiếu để có tiền được gọi là tài trợ bằng cổ phần.
So
với trái phiếu, cổ phiếu có rủi ro cao hơn nhưng có thể đem lại lợi tức cao hơn.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường cổ phiếu
Thị trường chứng khoán quan trọng nhất trong nền kinh tế Mỹ bao gồm thị trường chứng khoán NewYork, thị trường chứng khoán Mỹ, và hệ thống yết giá tự động của hiệp hội các nhà buôn chứng khoán quốc gia.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường cổ phiếu
Hầu hết các bảng chứng khoán trên báo chí cung cấp những thông tin sau: Giá (của cổ phiếu) Khối lượng giao dịch (số lượng cổ phiếu được bán) Cổ tức (lợi nhuận trả cho các cổ đông) Tỷ lệ giá-thu nhập
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Trung gian tài chính:Ngân hàng
Ngân
hàng nhận tiền gửi của người tiết kiệm và cho vay lại số tiền đó. Ngân hàng trả lãi cho người gửi tiền và tính lãi cao hơn một chút đối với khách hàng vay.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Ngân hàng
Ngân
hàng góp phần tạo ra phương tiện trao đổi bằng cách cho phép mọi người viết séc vào các khoản tiền gửi trong ngân hàng. Phương tiện trao đổi là một thứ cho phép mọi người dễ dàng thực hiện các giao dịch. Nó làm cho hoạt động mua bán trở nên thuận tiện hơn.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Trung gian tài chính: Quỹ hỗ tương
Quỹ
hỗ tương là một định chế phát hành cổ phiếu ra công chúng rồi dùng số tiền thu được để mua một kết hợp hay cơ cấu đầu tư của nhiều loại trái phiếu, cổ phiếu hoặc cả hai.
Chúng
cho phép mọi người đa dạng hóa cơ cấu đầu tư với số tiền ít ỏi.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Các định chế tài chính khác hội tín dụng Quỹ hưu trí Công ty bảo hiểm Những kẻ vay tiền lừa đảo
Hiệp
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tiết kiệm và đầu tư trong hệ thống tài khoản thu nhập quốc dân
Hãy nhớ lại rằng GDP vừa là tổng thu nhập trong nền kinh tế vừa là tổng chi tiêu về các hàng hóa và dịch vụ của nền kinh tế đó:
Y = C + I + G + NX
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Một số đồng nhất thức quan trọng
Giả sử xét nền kinh tế đóng – tức là nền kinh tế không tham gia vào thương mại quốc tế:
Y=C+I+G
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Một số đồng nhất thức quan trọng
Bây
giờ, trừ C và G ở cả hai vế của phương trình :
Y – C – G =I
Vế
trái của phương trình là tổng thu nhập của nền kinh tế còn lại sau khi đã thanh toán cho các khoản tiêu dùng của mọi người và mua hàng của chính phủ và được gọi là tiết kiệm quốc dân, hay tiết kiệm (S).
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Một số đồng nhất thức quan trọng
Thay
Y-C-G bằng S, phương trình trở thành :
S=I
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Một số đồng nhất thức quan trọng
Tiết
với:
kiệm quốc dân, hay tiết kiệm, bằng
S=I
S=Y–C–G S = (Y – T – C) + (T – G)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tiết kiệm tư nhân
Tiết
kiệm tư nhân là phần thu nhập của hộ gia đình còn lại sau khi đã nộp thuế cho chính phủ và tiêu dùng.
Tiết kiệm tư nhân = (Y – T – C)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tiết kiệm của chính phủ
Tiết
kiệm của chính phủ là phần thu nhập từ thuế của chính phủ còn lại sau khi đã chi tiêu để mua hàng hóa và dịch vụ.
Tiết kiệm của chính phủ = (T – G)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thặng dư và thâm hụt
NếuT>G,
chính phủ có thặng dư ngân sách bởi vì thu nhiều hơn chi. Phần thặng dư T-G chính là tiết kiệm của chính phủ. Nếu G>T, chính phủ bị thâm hụt ngân sách bởi vì chi nhiều hơn thu.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tiết kiệm và đầu tư
Đối
với nền kinh tế nói chung, tiết kiệm phải bằng với đầu tư.
S=I
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường vốn vay
Thị trường tài chính phối hợp tiết kiệm và đầu tư của nền kinh tế trong thị trường vốn vay.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường vốn vay
Vốn vay chỉ mọi khoản thu nhập mà người dân đã quyết định tiết kiệm và cho vay, chứ không phải để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng cá nhân của họ.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Cung và cầu về vốn vay
Cung
về vốn vay bắt nguồn từ những người có một số thu nhập dôi ra mà họ muốn tiết kiệm và cho vay. Cầu về vốn vay bắt nguồn từ các hộ gia đình và doanh nghiệp muốn vay tiền để đầu tư.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Cung và cầu về vốn vay
Lãi
suất là giá của một khoản vay. Nó biểu thị lượng tiền mà người vay trả cho khoản vay và lượng tiền mà người cho vay nhận được từ khoản tiết kiệm của họ. Lãi suất trên thị trường vốn vay là lãi suất thực.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Cung và cầu về vốn vay
Thị
trường tài chính hoạt động giống như các thị trường khác trong nền kinh tế.
Trạng
thái cân bằng cung và cầu về vốn vay xác định lãi suất thực.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường vốn vay...
Lãi suất Cung
5%
Cầu
0
$1,200
Vốn vay (tỷ đô la)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Chính sách của chính phủ ảnh hưởng tiết kiệm và đầu tư
và tiết kiệm Thuế và đầu tư Thâm hụt ngân sách chính phủ
Thuế
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thuế và tiết kiệm Thuế đánh vào thu nhập từ tiền lãi làm giảm đáng kể thu nhập tương lai từ các khoản tiết kiệm hiện tại và, do đó làm giảm động cơ tiết kiệm của mọi người.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thuế và tiết kiệm
Việc
giảm thuế làm gia tăng động cơ tiết kiệm của các hộ gia đình tại bất kỳ mức lãi suất nào.
Đường
cung vốn vay dịch chuyển sang phải. Lãi suất cân bằng giảm. Lượng cầu về vốn vay tăng.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Sự gia tăng cung về vốn vay...
Lãi suất
Cung, S1
S2
5%
4%
2. ...làm giảm lãi suất cân bằng... 0 $1,200 $1,600
1. Chính sách khuyến khích tiết kiệm làm tăng cung về vốn vay... Cầu
Vốn vay (tỷ đô la)
3. ...và tăng lượng vốn vay cân bằng.
Thuế và tiết kiệm
Nếu sự thay đổi của luật thuế khuyến khích mọi người tiết kiệm nhiều hơn, kết quả sẽ là lãi suất thấp hơn và mức đầu tư cao hơn.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thuế và đầu tư
Miễn
thuế đầu tư làm gia tăng động cơ vay tiền.
Tăng
cầu về vốn vay. Dịch chuyển đường cầu sang phải. Kết quả là lãi suất cao hơn và lượng vốn vay cũng cao hơn.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thuế và đầu tư
Nếu sự thay đổi luật thuế có tác dụng khuyến khích đầu tư, lãi suất cao hơn và tiết kiệm cũng cao hơn.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Sự gia tăng cầu về vốn vay...
Lãi suất 6% 5% Cung 1. Chính sách miễn thuế đầu tư làm tăng cầu về vốn vay...
2. ...làm tăng lãi suất cân bằng...
D2
Cầu, D1
0
$1,400 $1,200 3. ...và tăng lượng vốn vay cân bằng.
Vốn vay (tỷ đô la)
Thặng dư và thâm hụt ngân sách của chính phủ
Khi
chi tiêu của chính phủ vượt quá nguồn thu từ thuế, chính phủ bị thâm hụt ngân sách. Sự tích lũy các khoản thâm hụt trong quá khứ gọi là nợ chính phủ.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thặng dư và thâm hụt ngân sách của chính phủ
Việc
vay tiền của chính phủ để tài trợ cho thâm hụt ngân sách làm giảm cung vốn vay để tài trợ cho đầu tư từ hộ gia đình và doanh nghiệp. Sự giảm đầu tư này được gọi là sự lấn át.
Vay
tiền để tài trợ thâm hụt lấn át khu vực tư nhân trong việc vay tiền để tài trợ cho các dự án đầu tư.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thặng dư và thâm hụt ngân sách của chính phủ
Thâm
hụt ngân sách làm giảm cung về vốn vay.
chuyển đường cung sang trái. Làm tăng lãi suất cân bằng. Làm giảm lượng vốn vay cân bằng.
Dịch
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Ảnh hưởng của thâm hụt ngân sách chính phủ...
Lãi suất 6% 5% 2. ...làm tăng lãi suất cân bằng...
S2
Cung, S1 1. Thâm hụt ngân sách làm giảm cung về vốn vay...
Cầu
$800 $1,200 0 3. ...và làm giảm lượng vốn vay cân bằng.
Vốn vay (tỷ đô la)
Thặng dư và thâm hụt ngân sách của chính phủ
Khi chính phủ làm giảm tiết kiệm quốc dân do thâm hụt ngân sách, lãi suất tăng và đầu tư giảm.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thặng dư và thâm hụt ngân sách của chính phủ
Thặng dư ngân sách làm tăng cung về vốn vay, làm giảm lãi suất, và thúc đẩy đầu tư.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Nợ của chính phủ Mỹ
100 80 60 40 20
Nợ của chính phủ Mỹ
0
1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tóm tắt
Hệ
thống tài chính của Mỹ bao gồm nhiều loại định chế tài chính như thị trường trái phiếu, thị trường cổ phiếu, ngân hàng, và quỹ hỗ tương. Tất cả các định chế này hoạt động để chuyển nguồn lực mà các hộ gia đình muốn tiết kiệm từ thu nhập của mình cho các hộ gia đình và doanh nghiệp muốn vay.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tóm tắt
Các
đồng nhất thức hạch toán thu nhập quốc dân phản ánh một số mối quan hệ quan trọng giữa các biến kinh tế vĩ mô. Cụ thể là trong một nền kinh tế đóng, tiết kiệm quốc dân bằng với đầu tư. Các định chế tài chính cố gắng hợp nhất tiết kiệm của người này với đầu tư của người khác.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tóm tắt
Lãi
suất được quy định bởi cung và cầu về vốn vay. Cung vốn vay bắt nguồn từ các hộ gia đình muốn tiết kiệm một phần thu nhập của họ. Cầu vốn vay bắt nguồn từ các hộ gia đình và doanh nghiệp muốn vay tiền để đầu tư.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Tóm tắt
Tiết
kiệm quốc dân bằng tiết kiệm tư nhân cộng với tiết kiệm của chính phủ. Thâm hụt ngân sách chính phủ hàm ý tiết kiệm của chính phủ âm và, do đó làm giảm tiết kiệm quốc dân và cung về vốn vay. Khi thâm hụt ngân sách chính phủ lấn át đầu tư, nó làm giảm tốc độ tăng năng suất và GDP.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Ôn tập
về đồ thị
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Thị trường vốn vay...
Lãi suất Cung
5%
Cầu
0
$1,200
Vốn vay (tỷ đô la)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Sự gia tăng cung về vốn vay ...
Lãi suất
Cung, S1
S2
5%
4%
2. ...làm giảm lãi suất cân bằng... 0 $1,200 $1,600
1. Chính sách khuyến khích tiết kiệm làm tăng cung về vốn vay... Cầu
Vốn vay (tỷ đô la)
3. ...và tăng lượng vốn vay cân bằng.
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Sự gia tăng cầu về vốn vay...
Lãi suất 6% 5% Cung 1. Chính sách miễn thuế đầu tư làm tăng cầu về vốn vay...
2. ...làm tăng lãi suất cân bằng...
D2
Cầu, D1
0
$1,400 $1,200 3. ...và tăng lượng vốn vay cân bằng.
Vốn vay (tỷ đô la)
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.
Ảnh hưởng của thâm hụt ngân sách chính phủ...
Lãi suất 6% 5% 2. ...làm tăng lãi suất cân bằng...
S2
Cung, S1 1. Thâm hụt ngân sách làm giảm cung về vốn vay...
Cầu
$800 $1,200 0 3. ...và làm giảm lượng vốn vay cân bằng.
Vốn vay (tỷ đô la)
Nợ của chính phủ Mỹ
100 80 60 40 20
Nợ của chính phủ Mỹ
0
1950 1955 1960 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000
Harcourt, Inc. items and derived items copyright © 2001 by Harcourt, Inc.