SINERGIJA - UPRAVNO PRAVO

							    UNEVERZITET SINERGIJA
       UPRAVNO PRAVO




      SKRIPTA
SVIH PITANJA i ODGOVORA ZA
KOLOKVIJUME i ZAVRŠNI ISPIT
                                  ISPITNA PITANJA IZ UPRAVNOG PRAVA
                                     PRAVNI FAKULTET BIJELJINA
                                          - PRVI KOLOKVIJUM -
 1. Pojam i značenje riječi “uprava” ?
Termini administracija i administrativno pravo (potiču od latinske riječi administration = upravljanje,
rukovanje, vođenje, itd.), i danas su u upotrebi u Common law sistemina (administrative law, administration).
Kod nas su ovi termini odavno zamenjenji izrazima “uprava” i “upravno pravo”. Termin administrcija se danas
pretežno upotrebljava u kontekstu neproizvodnih, stručnih i pomoćnih poslova u preduzećima i organizacijama.
Značenje i teorijsko shvatanje izraza „uprava“ je dvojako:
1* Organski (teorijski) pojam uprave, upravu kvalifikuje kao organizaciju koja je skup organa i ustanova
koje upravljaju nekim javnim poslovima
2* Funkcionalni (teorijski) pojam uprave, upravu kvalifikuje kao djelatnost, u smislu vršenja vlasti, te se
pojam izvršne vlasti (u okviru sveukupne podjele državne vlasti na zakonodavnu, izvršnu i sudsku) izjednačava
sa pojmom upravne vlasti.
2. Uže i šire značenje uprave ?
Pojam “vlada” inkorporira upravu, jer je vlada najviša izvršna vlast, tj. najviši organ državne uprave. Uže
značenje uprave definiše se kao djelatnost države i njenih organa (“državna uprava”). Šire shvatanje upravu
prepoznaje kao “javnu upravu”, tj. upravu svih javno-pravnih tijela (država, region, opština, itd.), za razliku od
“privatne uprave”, kao instituta privatnog prava (gdje upravu, isključivo za svoje potrebe, vrši subjekt privatnog
prava).
3. Osnovne finkcije uprave ?
 Osnovne funkcije uprave su: 1* Instrument društvene regulacije i 2* Instrument podsticanja razvoja društva
1* Instrument društvene regulacije zasniva se na odnosu koji se služi autoritativnošću (primjena jače volje i
prinude kada je potrebno) u cilju sprovođenja zakona o društvnom poretku.
2* Instrument podsticanja razvoja društva se satoji u primjeni ne-autoritativnih sredstava (praćenje i analiza
stanja društva, pripremanje i predlaganje strategija i sl.)
4. Promjenljivost uprave u vremenu i prostoru ?
Uprava se vezuje za nastanak i postojanje države. Raniji oblici zajednica ljudi (prvobitne zajednice, rodovi,
plemena i sl.), poznavali su neke arhaične vidove ustanova koje su upravljale i uređivale odnose unutar
zajednice. Sa nastankom države, razvija se uprava, ali u prožimanju sa političkim i sudskim funkcijama. Sa
razvojem moderne države i trojne podjele vlasti uprava se izdvojila kao posebna funkcija u društvu i državi.
Kao i svaka druga socijalna tvorevina, tako je i uprava, podložna istorijskim / vremenskim promjenama i
evoluciji, ali i uslovljena specifičnim društvenim i državnim uređenjem.
5. Tendencije u razvoju savremene uprave ?
Tendencije u razvoju savremene uprave su:
1* Konstantan rast uprave i javnog sektora - podrazumjeva umnozavanje društvenih odnosa koji
uslovljavaju razvoj države i širu regulaciju tih odnosa, a to dalje iziskiva porast broja državnih upravnih
zadataka / javnih poslova i širenje upravnog aparata. Pored državnog aparata, razvio se i rastao i tzv. javni
sektor za društvo. Ranije, npr: nije postojala svijest o nužnosti regulisanja određenih sfera društvenog života
(npr. socijalna briga i zaštita) ili čak nisu ni postojale mnoge tekovine koje je danas nužno regulisati (npr.
ekologija, telekomunikacije, saobraćaj i sl.).
2* „Multi- level” struktura uprave – je složenost i brojnost potreba društva i pojedinca, koje su uslovile da
nijedan samostalni državni aparat nije u prlici da adekvatno odgovori i zadovolji te potrebe. Zbog toga se
vremenom upravni aparat raslojavao na različite nivoe: lokalni, regionalni, nacionalni i nadnacionalni
(međunarodni). U multi-level strukturi unutar jedne države, pokazalo se da je decentralizacija državnog aparata
jedan od najefikasnijih oblika vršenja vlasti.
3* Internacionalizacija uprave - podrazumjeva visok nivo međunarodne saradnje i povezanost država,
pretežno kroz različite oblike i vrste organizacija (UN) i integracija (EU). Saradnja se prostire i na oblast
upravnog prava kroz razvoj međunarodnih standarda: demokratije, vladavine prava, poštovanja ljudskih prava,
transparentnosti i depolitizacije rada upravnih organa
4* Globalizacija – je proces koji nastaje kao posledica internacionalizacije. Rast konkurencije na svjetskom
nivou, protiv cega se države bore poreskim politikama, smanjenjem socijalnih davanja i neposrednih troškova
države i uprave, a što sve usložnjava upravljanje samim državnim aparatom.
6. Tri tipa države ?
Tri tipa države su: 1* država blagostanja, 2* neoliberalna država, 3* država garant ili jemac. Ova tri tipa države
izvedena su na osnovu shvatanja uloge države i njene uprave u regilisanju društvenih odnosa
1* Država blagostanja – je socijaldemokratski tip države koja teži socijalnoj pravdi i blagostanju (do 70tih
godina prošlog vijeka bila je dominantan koncept). Suština se svodila na veliki udio državnog aparata razuđene
uprave i javnih službi prvenstveno u upravljanju ogromnim fondovima za socijalna davanja.
2* Neoliberalna država - počiva na principima slobode izbora, preduzetništva, konkurencije i individualne
odgovornosti, uz zahtjev za smanjenjem upravnog aparata, svođenje ovlašćenja države na ključne funkcije i što
manje miješanje u tržišne odnose. Veliki dio njenih nadleznosti treba prenijeti na privredne subjekte ili
privatizovati, kao i smanjiti socijalna davanja na minimum. Popularizacija ovog tipa drzave veoma j podržana i
kroz sam process globalizacije
3* Država garant ili jemac je među-koncept (posebno u pogledu socijalnih davanja), između prethodno
pomenuta dva i jedan je od najpopularnijih u krugu država članica EU
7. Javno / menadžersko upravljanje ?
Javno / menadžersko upravljanje je moderan oblik uprave, po kom je svojstven preduzetnički način rada i
menadžerski pristup rukovođenju, planiranju i mjerenju efikasnosti i ekonomičnosti u radu. Kod ovog
upravljanja jača je uloga kvazidržavnih tijela (čiji je najpoznatiji oblik izvršna agancija), a ponegdje se ove
promjene prepoznaju i u svom ekstremnom obliku koji se ogleda u apriori hvaljenju svega što je privatno i
negativnoj kvalifikaciji svega što je državno.
8. Najviši standardi dobrog upravljanja ?
Najviši standardi dobrog upravljanja su:
1* transparentnost u radu - proces donošenja vladinih odluka, rad uprave i drugih javnih institucija je javan
2* public participation - učešće javnosti u donošenju odluka
3* odgovornost, djelotvornost i kontrola u radu
4* poštovanje principa vladavine pravde, pravednost
5* sposobnost brzog prilagođavanja i efikasnog zadovoljavanja novonastalih potreba zajednice, itd.
8. Uprava i zakonodavstvo ?
Uprava je izvršna vlast i njena primarna funkcija je izvršna tj. sprovođenje, odnosno obezbjeđivanje svih uslova
za sprovođenje odluka zakonodavne vlasti. Ovaj cilj se ostvaruje na 3 načina:
1* donošenjem podzakonskih akata, kojima se viši pravni akti konkretizuju i razrađuju kako bi se faktički mogli
primjeniti
2* donošenjem pojedinačnih upravnih akata koji regulišu prava i obaveze pojedinca
3* vršenjem upravnih radnji neophodnih za izvršenje zakona koji često podrzumjeva i primjenu fizičke prinude.
9. Uprava i sudstvo ?
Sudska vlast se svodi na rješavanje sporova o nekom pravu. Sporovi se dijele na:
1* sporove oko nekog subjektivnog prava (između dvije strane)- u kojima sud odlučuje o tome kako glasi neko
subjektivno pravo, tj. konkretizuje dispoziciju opšte pravne norme
2* sporove kojima se utvrđuje (ne) postojanje kršenja dispozicije nekog opšteg pravnog akata tj. kada sud
ustanovljava da li postoji ili nepostoji kršenje dispozicije neke opšte pravne norme, i ako postoji izriče sankciju
3* Upravne sporove koji su predmet rješavanja u upravnim postupcima.
10. Koje su dvije najbitnije razlike između pojedinačnih upravnih i sudskih akata ?
Dvije najbitnije razlike između pojedinačnih upravnih i sudskih akata su:
1* Akti uprave su vezani za vansporne situacije, dok sudski počivaju na postojanju spora
2* Za pokretanje spora pred sudom, neophodna je spoljna inicijativa a po okončanju procesa odluka suda je
definitivna dok upravni postupak se ne mora pokrenuti na osnovu spoljne inicijative, i u njemu se ne rješava o
pravu već se utvrđuje konkretno ponašanje za određenog subjekta i upravni akt nije definitivan pravni akt jer se
njegova zakonitost može napadati pred sudom

11. Vlada i uprava ?
Dualistička teorija – tvorac ove teorije je Džon Lok. Po njemu monarhija je najbolji oblik vladavine, gdje je
vlast Kralja morala biti ograničena . Kralj je mogao imati samo izvršnu, a parlament zakonodavnu a sudovi
sudsku vlast. Trijalistička teorija - tvorac ove teorije je Monteskje. Po njemu državna vlast mora biti umjerena
koja se zasniva na ravnoteži vlasti. U toj teoriji on ističe da nema slobode dok su vlasti sjedinjene odnosno dok
se one nerazdvoje. Kvadrijalistička teorija – tvorci ove teorije su Hamilton, Medison i Džej koji smatraju da
zbog “tiranije” treba odvojiti zakonodavnu, izvršnu i sudsku vlast kako se nebi gomilalal u iste ruke.
12.Teorijski pristupi određivanju pojma uprave ?
Teorijski pristupi određivanju pojma uprave su: 1* Državno-upravni, 2* Javno-upravni
13. Državno-upravni pojam uprave ?
Uprava je shvaćena kao skup državnih organa za vršenje vlasti, koji svoju funkciju u najvećoj mjeri vrše
izdavanjem autoritativnih zapovjesti, zabrana, ograničenja, uslovljavanja a u krajnjem slučaju (ultima ratio) i
primene prinude. Princip autoritativnosti uprave je izražen u svom punom značenju.
Organski pristup pojmu uprave određuje se na osnovu subjekta koji čine i vrše upravu, a to su organi koji su
najvišim pravnim aktima jedne države određeni kao organi uprave.
Funkcionalni pristup pojmu uprave počiva na utvrđivanju sadržaja djelatnosti uprave i razlike između tih
djelatnosti i drugih državnih djelatnosti.
14. Javno-upravni pojam uprave ?
Nasuprot shvatanju, po kom se djelatnost državne uprave svodi na prosto vršenje vlasti uz pomoć autoritativnih
metoda, donošenja i izvršenja pojedinačnih akata, Leon Digi na upravu gleda kao na “skup javnih službi
organizovanih i kontrolisanih od strane vlade”.
Javna služba je služba koja u javnom interesu zadovoljava svakodnevne potrebe građana u najrazličitijim
oblastima društva kao što su: (saobraćaj, zdravstvena zaštita, prosveta, energetika i sl.)
15. Razlike između pozitivno-pravnog i teorijskog pojma uprave ?
Pozitivno- pravni pojam uprave se određuje na osnovu načina na koji je uprava definisana u ustavu i
zakonima određene države. Ovako određen pojam važi dok važe pravni akti kojima je određen.
Teorijski pojam uprave ima za cilj da upravu definiše kao jednu univerzalnu pojavu, nezavisnu od prostora,
vremena i karakteristika pojedinačnog društva i države
16. Organski pristup određenja uprave ?
Uprava u organskom smislu (prema subjektima koji čine i vrše upravne poslove) obuhvata:
1* organe državne uprave (ministarstva, koja u svom sastavu imaju inspekcije, direkcije i uprave)
2* druge državne organe, koji vrše određene poslove uprave a nisu izvršni (Skupština ili Vlada)
3* upravne organe i službe teritorijalnih jedinica (pokrajinski i lokalni- opštinski, gradski)
4* imaoce javnih ovlašćenja, koji takođe vrše povjerene poslove (preduzeća, javne agencije i sl.)
5* ostale subjekte uprave
17. Funkcionalni pristup određenja uprave ?
Uprava u funkcionalnom smislu (prema sadržaju upravne djelatnosti) obuhvata organe nadležne za:
1* izvršenje zakona
2* izvršavanje podzakonskih opštih akata i drugih propisa
3* donošenje pojedinačnih akata
4* vršenje upravnog nadzora
5* staranje o javnim službama
6* vršenje razvojnih i drugih stručnih poslova
18. Predmet upravnog prava
Predmet upravnog prava predstavlja sistem pravnih normi kojima se uređuje organizacija, djelatnost i kontrola
rada uprave. Odrednica “pravne norme kojima se uređuje djelatnost uprave” odnosi se na: “skup normi kojima
se stvaraju, mijenjaju i ukidaju upravno-pravni odnosi”
19. Upravno-pravni odnosi ?
Upravno-pravni odnosi su pravni odnosi koji se odlikuju uzajamnošću ovlašćenja i odgovornosti uprave u
vršenju njene djelatnosti. Ta ovlašćenja i djelatnosti tiču se stvaranja, mijenjanja i ukidanja upravno-pravnog
odnosa.
20. Osnovna obiljeležja upravno-pravnih odnosa ?
Osnovna obiljeležja upravno-pravnih odnosa su:
1* Pravna nejednakost / neravnopravnost subjekata / učesnika tih odnosa
2* Nastanak – a) ipso jure (na osnovu zakona: npr državljanstvo); b) na osnovu upravnog akta (kada se dostavi
stranki)
3* Sadržina – upravni organ ima posebna ovlašćenja i dužnosti, a stranka neprenosiva subjektivna prava i
obaveze
4* Prestanak – izvršenjem obaveze iz upravnog akta ili odlukom stranke da ne vrši svoja prava, stečena na
osnovu izdatog upravnog akta
5* Sporovi – rješavanje sporova nastalih iz upravnopravnog odnosa je: žalbom u drugostepenom upravnom
postupku ili tužbom za pokretanje upravnog spora
6* Javnopravna obiljeležja – pravno jača pozicija uprave, upravnopravni odnosi pretežno regulisani
imperativnim normama, upravu organizuje država i druge javno-pravne vlasti.
21¸. Sadržina predmeta upravnog prava ?
Opšte upravno pravo čine pravne norme koje važe za sve oblasti uprave , sve njene organe i djelatnosti.
Posebno upravno pravo čine pravne norme koje se odnose na posebne upravne organe ili posebne djelatnosti
uprave.
22.Predmet opšteg upravnog prava ?
 Sadržina predmeta opšteg upravnog prava sagledava se u vršenju upravne nadležnosti i poslova i to:
1* Norme o organizaciji i položaju uprave (organizaciono upravno pravo)
2* Norme o sadržini i odvijanju djelatnosti uprave (materijalno i procesno upravno pravo)
3* Norme o kontroli rada uprave
23. Vrste upravnog prava ?
Vrste upravnog prava su: 1* Unutrašnje, 2* Uporedno / komparativno, 3* Međunarodno
24. Izvori upravnog prava – karakteristike ?
Karakteristike izvora upravnog prava su: Brojnost , Dinamičnost ,Upravno-tehnički nedostaci i Specifičan
jezički stil.
25.Podela izvora upravnog prava ?
Izvori upravnog prava se dijele na: 1* Međunarodni i nacionalni , 2* Posredni i neposredni
26. Neposredni izvori upravnog prava ?
Neposredni izvori upravnog prava su:1*Ustav – ali ne u cjelosti, već samo odredbe koje se tiču organizacije
vlasti i ljudskih prava , 2*Međunarodni ugovori i opšteprihvaćena pravila međunarodnog prava –
međunarodni ugovori iz oblasti građanskih i ljudskih prava i sloboda koji čak ne moraju biti ratifikovani, već
zakonsku snagu stiču činom potpisivanja od strane države, 3*Zakoni i 4*Podzakonski akti
27. Podzakonski akti ?
Podzakonski akti se dijele na:
1* Podzakonski akti N. Skupštine (odluke i autentnična tumačenja zakona)
2* Podzakonski akti Vlade (uredbe, odluke, zaključci, poslovnik Vlade)
3* Podzakonski akti organa državne uprave (pravilnici, naredbe, uputstva)
4* Opšti pravni akti pokrajine, grada i opštine (statut, odluke i drugi akti)
5* Opšti pravni akti imalaca javnih ovlašćenja
28. Podzakonski akti organa državne uprave ?
Podzakonski akte organa državne uprave donose ministarstva i posebne organizacije, kao organi državne
uprave, u vidu pojedinačnih pravnih akata za izvršenje zakona i podzakonskih akata, isključivo na osnovu
izričitog ovlašćenja, koje im je dato samim zakonom ili propisom Vlade a koje može biti:
1* Pravilnik – njime se razrađuju pojedine odredbe nekog zakona ili podzakonskog akta / propisa Vlade
2* Naredba – njome se naređuje ili zabranjuje neko ponašanje u odredjenoj situaciji od opšteg značaja
3* Uputstvo – njime se određuju nacini na koje ce organi državne uprave ili vršioci javnih ovlasćenja izvršiti
pojedine odredbe zakona ili propisa.
29. Posredni izvori upravnog prava ?
Posredni izvori upravnog prava su: 1* Politički akti Narodne Skupštine, 2* Politički akti Vlade, 3* Običajno
pravo, 4* Sudska i upravna praksa, 5* Pravna nauka
30. Politički akti Narodne Skupštine ?
Politički akti Narodne Skupštine su:
1* Deklaracije - su izjave koje sadrže osnovna politička načela i stavove o pojedinacnim političkim, socijalnim
i drugi pitanjima
2* Rezolucije - su izjave o stanju u nekoj oblasti ili pojedinom pitanju iz neke društvene oblasti, pri čemu su
naznačeni pravci i mjere za rješavanje problema ili unapređenje stanja
3* Preporuke - izražavaju mišljenja ili daju uputstva za postupanje organa vlasti i društvenih subjekata, a u
cilju postizanja napretka u nekoj društvenoj oblasti
31. Politički akti Vlade ?
Politički akti Vlade su:
1* Deklaracije – je izraz stavova o pitanjima iz oblasti unutrašnje i spoljne politike
2* Strategija razvoja – je politicko usmeravajući dokment kojim se utvrđuju stanja u pojedinim oblastima i
mjere koje treba preduzeti za razvoj tih oblasti
3* Memorandum o budžetu – sadrzi osnovne ciljeve politike finansija i makroekonomske politike

32. Načela upravnog prava ?
Načela upravnog prava su: 1* Načelo zakonitosti , 2* Načelo o ovlašćenjima uprave, 3* Načelo o kontroli i
odgovornosti uprave , 4* Načelo o odnosu uprave i ljudskih prava , 5* Načelo javnost rada uprave

33.Načelo zakonitosti (legaliteta) uprave ?
U policijskoj državi jedino su građani bili vezani zakonom a ne i organi državne vlasti. U pravnoj državi uprava
se organizuje, radi i odgovara na osnovu zakona, jer zakonitost uprave je osnovni princip shvatanja o pravnoj
državi.
34. Pojam zakonitosti uprave ?
Pojam zakonitosti rada uprave se definiše kao potčinjenost i vezanost uprave pravom i zakonom, odnosno težnja
da se sva pitanja organizacije i rada uprave urede zakonom.

35. Sadržaj zakonitosti i njene odlike ?
Sadržaj zakonitosti i njene odlike su:
1* Zakonsko uređivanje nadležnosti uprave – može se urediti i mijenjati isključivo zakonom i ni jednim
drugim nizim pravnim aktom. Nadležnost obuhvata istovremeno pravo i dužnost postupanja
2* Zakonske garancije procesnog položaja građana i drugih stranaka u postupku pred upravom, a koje
obuhvataju: Postupak određen zakonom, Jednaka zastita prava stranaka , Pravo na odbranu, Pravo na žalbu i
drugo pravno sredstvo protiv donijetog akta
3* Zakonska forma i sadržina upravnog akta
4* Sudska kontrola zakonitosti upravnih akata
5* Odgovornost države za nezakonit i nepravilan rad uprave
36.Načelo zakonitosti i diskreciona ocjena ?
Diskreciona ocjena je zakonsko ovlašćenje upravnog organa na izbor između nekoliko zakonski predviđenih
mogućnosti prilikom odlučivanja u okvirima svojih nadležnosti. Dakle, radi se o nepotpunoj ili djelimičnoj
vezanosti zakonom. (“Može”, “ima pravo” i sl.). Upravni organi u svom djelanju mogu biti potpuno vezani
zakonom ili delimično i to se naziva diskreciona ocena.Upravne oblasti u kojima se diskreciono odlučivanje
najčešće primjenjuje su: unutrašnji poslovi (policija najvise raspolaže ovim pravom), odbrana i spoljni poslovi.
Sloboda postupanja u smislu diskrecione ocjene ograničena je i definisanjem pojmova, šta ona nikako ne može
biti (ovako donijet akt je nezakonit): nezakonito postupanje, prekoračenje ovlašćenja, zloupotreba ovlašćenja.
Necjelishodan upravni akt nije donijet u cilju ostvarivanja javnih interesa.
37. Načelo zakonitosti i princip srazmjernosti ?
Verhaltnismaessigkeit = državne vlasti mogu da ograniče slobode i prava građana samo u tolikoj mjeri koliko
je neophodno da bi se u javnom interesu postigao cilj konkretne mjere. Princip srazmjernosti koriguje krutost
zakona i pruža legitimitet postupcima uprave i organa javne vlasti.Aktivnosti, postupci i mjere koje upravni
organi preduzimaju prilikom nametanja obaveza građanima, moraju biti srazmjerni sa javnim ciljevima koji se
poduzimanjem pomenutih aktivnosti žele ostvariti. Dakle, nametnute obaveze ne smiju očigledno da prelaze
koristi od ostvarenja cilja.
38. Tipične povrede načela zakonitosti i sankcije za to ?
Tipične povrede načela zakonitosti i sankcije za to su:
1* Neprimjenjivanje ili pogrešna primjena zakona: u vezi sa pravilima o ovlašćenjima, nadležnostima uprave,
načinu njenog rada, sadržinom i oblikom upravnog akta –nezakonit akt
2* Nezakonitost u cilju i svrsi: 1-Nepravilna primena diskrecione ocene – (necjelishodan akt) 2-Povrede
principa srazmernosti
3* Bitne i nebitne povrede zakona
Vrste sankcija za povrede načela zakonitosti su: 1* POLITIČKE (odgovornost organa uprave) 2* PRAVNE
(prema službenom licu, prema upravnom aktu-poništaj, rušljivost, oglašavanje nevažećim i naknada štete)

39. Načelo o ovlašćenjima uprave ?
Načelo o ovlašćenjima uprave je uspostavljeno ustavom i zakonom, a ograničeno je ljudskim i manjinskim
pravima, jednakošću svih pred zakonom i drugim principima proklamovanim u ustavu. Posebna zaštita
službenih lica uprave su: 1* krivično-pravna (kd protiv službenih lica), 2* zaštita od privatnih tužbi pojedinaca i
pravnih lica za štete prouzrokovane greškom u vršenju službene dužnosti, 3* pravo na na naknadu štete koja im
je pričinjena na radu ili u vezi sa radom, 4* pravo na zaštitu od prijetnji

40. Ovlašćenje za jednostrano donošenje i izvršenje odluka ?
U zakonom propisanim slučajevima, uprava može samoinicijativno da:
1* Pokrene postupak za donošenje odluke, te jednostrano odluči u postupku i donese izvršnu odluku
2* Jednostrano zasniva, mijenja ili ukida neke upravnopravne odnose i to bez saglasnosi stranke kao druge
strane učesnice tog odnosa
3* Prinudno izvršava odluke o novčanim i nenovčanim obavezama

41. Načelo o kontroli i odgovornostima uprave ?
Efikasan sistem kontrole je jedan od najvažnijih preduslova postojanja i očuvanja demokratije. Kontrola je
njjači oblik nadzora, jer osim same provjere podrazumjeva i izricanje (negativne) ocjene. Nadzorni organ može
da iskoristi i pravo na intervenciju koja može biti:
Prethodna / naknadna (sa aspekta vremena)
Formalna / neformalna (sa aspekta prvane regulisanosti odnosa subjekata)
Unutrašnja / spoljna
Politička / pravna
Redovna / povremena

42. Načelo o odnosu uprave i ljudskih prava ?
Upravni organi u djelokrugu svoje nadležnosti vrše zaštitu ljudskih prava, ali tokom rada su prinuđeni da često
u ova prava i zadiru. U cilju zaštite ljudskih prava, rad uprave mora biti podvrgnut strogom režimu zakonskih
propisa i mjera, brojnim ograničenjima, efikasnom sistemu kontrole i procedure utvrđivanja odgovornosti za
njihovo kršenje.

43. Uprava kao servis građana ?
Uprava je servis svih građana i kao takav mora uzimati u obzir njihove pojedinačne interese kao što su:
zastupljenost svih segmenata društva unutar sastava organa uprave, jednako predstavljanje oba pola, kao i
pripadnika različitih socijalnih, etičkih i manjinskih grupa.

44. Načela o posezanju uprave u ljudska prava ?
Načela o posezanju uprave u ljudska prava se svode na mogućnost primene zakonite prinude i ograničenja
ljudskih prava (slobode kretanja, okupljanja i sl.), koja da bi bila u skladu sa generalnim načelom zaštite
ljudskih prava, moraju biti primjerena i opravdana, a nikako arbitrarna ili proizvoljna.

45. Načelo javnosti rada uprave ?
Načelo javnosti rada uprave odnosi se na pravo slobode pristupa podacima koji su u posjedu državnih organa.

46. Pojam, vrste i oblici upravne djelatnosti ?
Pojam upravne djelatnosti podrazumjeva ukupnost aktivnosti uprave (autoritativnih i neautoritativnih organa)
kojima uprava ostvaruje svoju socijalnu funkciju (u smislu uloge u društvenom i pravnom sistemu), dakle
osvarenje društvenih ciljeva države. Organi državne uprave svoje djelatnosti u najvećoj mjeri vrše putem:
1* pravnih akata (upravni propisi, upravni akti i upravni ugovori)
2* materijalnih radnji (upravne radnje)
3* sprovođenja neophodnih postupaka (prije svega upravnog postupka)
4* vršenja nadzora (upravni i inspekcijski nadzor)
5* postupanja u posebnim situacijama
6* preuzimanja odgovornosti (za pričinjenu štetu ili nečinjenje – “ćutanje uprave”)

47. Vrste upravne djelatnosti i akti uprave ?
Vrste upravne djelatnosti su propisane ustavom i zakonom, čime se vrši njihovo određenje u smislu poslova i
zadataka koji se upravi stavljaju u nadležnost.
Akti uprave – Pravni akti (upravni propisi i upravni akt) – smatraju se izjavom volje kojom se želi proizvesti
pozitivno ili negativno pravno dejstvo u formi opštih ili pojedinačnih pravnih akata) i Materijalne radnje su
ljudske radnje koje uprava preduzima u cilju obavljanja svoje djelatnosti, tj. poslova i zadataka koji su joj
zakonom i drugim propisima povjereni.

48. Upravni propisi ?
Upravni propisi su normativni pravni akti, tj. akt - pravilo. Normativne propise obicno donosi skupština i vlada,
dok upravni organi na to moraju biti posebno ovlašćeni. Normativnim aktom se propisuje neko opšte pravno
pravilo, za neodređeni broj lica i slucajeva. Vrste normativnih podzakonskih opštih propisa su:
1* Pravilnik – njime se razrađuju pojedine odredbe zakona i propisi Vlade
2* Naredba – njome se naredjuje ili zabranjuje postupanje u odredjenoj situaciji od opšteg značaja
3* Uputstvo – njime se određuju načini na koje ce organi državne uprave ili vršioci javnih ovlasćenja izvrsiti
pojedine odredbe zakon ili propisa
Pored pomenutih propisa, upravni organi donose i:
1* Obavezne instrukcije – predstavljaju obavezno pravilo o nacinu rada i postupanja organa državne uprave,
vrsioca javnih ovlašćenja, preduzeća, ustanova kada obavljaju povjerene poslove
2* Strucna uputstva – sačinjavaju pravila za stručno organizovanje službe i stručni rad zaposlenih u organima
drzavne uprave, preduzećima, ustanovama itd.
3* Objasnjenja – predstavljaju davanje mišljenja u vezi sa primjenom odredaba zakona i propisa

49. Upravni akt ?
Upravni akt je najvaznija vrsta pravnog akta putem kojeg uprava obavlja svoju djelatnost. Riječ je o
pojedinačnom pravnom aktu, kojim se propisuju određena pravila za konkretan slucaj i konkretno lice.
Zakonom o upravnim sporovima RS (cl. 7) upravni akt je definisan kao “akt kojim nadležni organ rješava o
izvjesnom pravu ili obavezi, odnosno neposrednom ličnom interesu fizickih i pravnih lica ili drugih stranaka u
kakvoj upravnoj stvari”. Kod nas se umjesto izraza upravni akt najčešće sreću termini: rješenje ili nalog.

50. Obilježja upravnog akta ?
Obilježja upravnog akta su:
1*Konkretnost, 2*Autritativnost, 3* Jednostranost, 4* Pravno dejstvo, 5* Zasnovanost na zakonu, 6*Izvrsnost

51. Upravna stvar ?
Upravna stvar je glavni predmet upravnog postupka i povod za donosenje upravnog akta. U užem smislu, to je
pravna situacija u kojoj se na osnovu pravnih propisa rješava o priznavanju nekog prava, utvrdjivanju obaveze
ili ostvarenju pravnog interesa pojedinaca ili pravnog lica u pojedinačnim slučajevima. U širem smislu upravna
stvar je svako upravno odlučivanje, odnosno svaka situacija u kojoj uprava obavlja svoju djelatnost, a ne samo u
pojedinačnom slucaju. Situacije koje su vezane za licna stanja građana npr:(vodjenje sluzbenih evidencija,
izdavanje uverenja, potvrda i sl.) ili situcije kada uprava donosi svoje propise (pravilnike), smatraju se
upravnim stvarima.

52. Donosilac upravnog akta ?
Donosilac upravnog akta su organi državne uprave, ili drugi državni organi koji su zakonom ovlašćeni da
postupaju u upravnim stvaima, drzavni (pokrajinski, gradski i opštinski), nedrzavni (ustanove javnih službi,
javna preduzeca i sl.) kao i subjekti koji na osnovu zakona vrše povjerene poslove uprave.

53. Vrste upravnih akata ?
Vrste upravnih akata su:
1* Pozitivni i negativni, 2* Konstitutivni i deklarativni, 3*Vezan, slobodan i mješovit, 4*Jednostavan i zbirni,
5* Formalni i neformalni, 6*Donijet po službenoj dužnosti i donijet na zahtjev stranke,7* Rješenje i zaključak

54. Pogrešni upravni akti ?
Presumptio legis podrazumjeva da je svaki upravni akt u trenutku svog donošenja pravno perfektan (tehnicki
ispravan, zakonit i cjelishodan). Ukoliko se tvrdi da on sadrži neke nedostatke, može se tražiti da se on
preispita. Ukoliko se ustanovi da je akt pravno defektan, njegova mana se mora ispraviti a ako je to nemoguće,
on se mora ukloniti iz pravnog poretka (poništiti). U zavisnosti od vreste nedostatka koje pogrešan upravni akt
sadrži (nedostatak faktičkog ili pravnog karaktera) pogrešni upravni akti se dijele na: 1*neispravne upravne
akte, 2*protivpravne upravne akte.

55. Nezakoniti upravni akti ?
Nezakoniti upravni akti sadrže manu koja predstavlja direktnu povredu (krsenje) zakona, bilo u materijalnom
smislu (npr. aktom je odbijen zahjtev stranke koji je trebalo da bude prihvacen) ili formalnom smislu (npr:
prekršeno bitno pravilo postupka da se sasluša stranka). Prema težini povrede zakona razlikujemo:
1* Rušljive upravni akti su oni koji spadaju u relativno ništave upravne akte, a koji sadrže lakšu povredu
zakona ili drugog propisa zasnovanog na zakonu, te vremenom mogu konvaliditrati, ukoliko se u zakonom
propisanom roku (kod nas 15 dana – 5 godina) ne utvrdi njihova nezakonitost. Ukoliko se nezakonitost potvrdi,
postaju ništavni.
2* Nistavi upravni akti sadrže grešku u vidu teške povrede zakona ili propisa zasnovanog a zakonu, te su
apsolutno ništavni i ne mogu konvalidirati.

56. Pravno dejstvo upravnog akta ?
Pravno dejstvo upravnog akta ogleda se u: 1*Zakonitosti, 2*Konačnosti, 3*Izvršnosti , 4*Pravosnažnost

57. Zakonitost ?
U savremenim pravnim sistemina vazi presumptio iuris (pretpostavka zakonitosti) i cjelishodnosi upravnog
akta, dok se ne utvrdi suprotno. U slučaju da je donijet zakonit i cjelishodan pravni akt, koji je određeno vrijeme
kao takav proizvodio pravno dejstvo, ali se u međuvremenu promjenio zakon na osnovu koga taj akt vise nije u
skladu sa novim zakonom, tada se ponistava ili mijenja postojeći upravni akt, ali uz zaštitu prava i interesa
stanke na koju se akt odnosi. Zabrana reformatio in peius, dozvoljeno reformatio in melius.
58. Pravosnažnost upravnog akta ?
Pravosnažnost označava pravnu nepromjenljivost upravnog akta i ona je zakonom priznato svojstvo svih
upravnih akata. Jedini izuzetak su negativni upravni akti, koji nikada ne postanu pravosnazni. Pravosnažni
upravni akti se mogu se mijenjati ulaganjem vanrednih pravnih sredstava. Postoji formalna i materijalna
pravosnažnost upravnog akta.
59. Konačnost upravnog akta ?
Konačnost upravnog akta se ogleda u nemogucnosti ulaganja žalbe kao redovnog pravnog sredstva, ali se može
podizati tužba u upravnom sporu. Prvostepena rješenja postaju konačna kada se donose uz isključenje
mogućnosti ulaganja zalbe ili se rok za žalbu propusti (tada se ne može ulagati žalba drugostepenom organu,
vec se jedino može direktno podizati tužba u upravnom sporu). Drugostepena rješenja su konačna po
automatizmu.
60. Izvršnost upravnog akta ?
Izvršnost upravnog akta je faktička mogućnost njegovog izvrsenja gdje ne postoje smetnje da se akt realizuje.
Kada je akt donijet na zahtjev stranke, to podrazumjeva da je akt povoljan za stranku i tada se izvršenje ostavlja
samoj stranki. Kada je akt donijet u postupku po službenoj dužnosti, a nepovoljan je za stranku, izvršenje je
povjereno upravnom organu, taj organ moze sprovesti i prinudno izvrsenje u granicama zakona. Izvršnost po
pravilu nastupa kada i konačnost. Ulaganje žalbe zaustavlja izvršenje (suspenzivno dejstvo zalbe), osim u
slučajevima kada rješenje nalaze neku obavezu, i tada žalba ne zaustavlja izvršenje rješenja.
61. Dodaci upravnom aktu ?
Pod dodacima upravnom aktu smatramo sve dijelove upravnog akta koji su povezani sa glavnom odlukom i u
odredjenom smislu je modifikuju. Dodaci upravnom aktu su:
1* Uslov - je buduća neizvjesna okolnost od čijeg nastupanja zavisi pravno dejstvo akta. Moze biti odložni
(odlaže pravno dejstvo do ispunjena uslova) ili raskidni uslov.
2* Rok - je posebna vrsta uslova čije je nastupanje izvršeno. Moze biti odložni i raskidni rok.
3* Nalog – je vid nametanja obaveze nekom licu da nesto čini ili se od nečega uzdrži. Ovo je u suštini vrsta
naređujućeg rješenja, samo što ne predstavlja zaseban upravni akt, već je sastavni dio nekog drugog upr. akta
4* Pridržaj opoziva - je dodatak na osnovu kojeg donosilac akta zadržava za sebe pravo da akt opozove. Sa
obzirom da je ovo suprotno načelu pravosnažnosti, ovakva vrsta dodatka je nedopuštena u našem pravu.

61. Materijalni akti uprave ?
Materijalni akti uprave su: 1* Dokumentovanje, 2* Primanje izjava, 3* Saopštavanje, 4* Prinudne radnje
62. Dokumentovanje ?
Dokumentovanje predstavlja službene radnje bilježenja činjenica, stanja i okolnosti (vodjenje evidencija) i
izdavanje akata kojima se to potvrđuje (potvrda).
1.Evidencije – se vode da bi se u svakom trenutku tačno moglo utvrditi pravo stanje stvari (osobine licnosti,
tehnicka ispravnost nekih stvari i sl.). Evidencije se često vode u vezi sa nekim upravnim aktom (nakon
izdavanja dozvole za posjedovanje oružja, vodi se evidencija o imaocima dozvola za oružje), a konkretne radnje
vođenja evidencija su vođenje kartoteke, registra, arhive itd. Najvaznije su javne evidencije, koje su propisane
posebnim zakonom (npr: matične knjige) a predstavljaju javne registre o bitnim podacima koji se odnose na
stanovništvo.
2.Izdavanje uvjerenja – predstavlja radnju dokumentovanja o podacima o kojima se vodi evidencija. Uvjerenje
je posebna vrsta javne isprave kojim se potvrđuje postojanje ili nepostojanje neke činjenice, koja je relevantna
za neku pravnu situaciju. U sirem smislu, uvjerenja obuhvataju isprave, legitimacije, potvrde, izvode iz
spiskova ili zapisnika.

63. Saopštavanje ?
Pod saopštavanjem se ubrajaju radnje tipa: obavještavanja, stavljanja do zananja, upozoravanja ili davanja
savjeta građanima ili drugim licima o postojanju ili nepostojanju određenih činjenica, okolnosti ili stanja.
Saopštavanje nije upravni akt (ne proizvodi pravno dejstvo), već je materijalni akt. Saopštavanje ima veliki
značaj i može se izvršiti u raznim oblicima: 1* zakoni se objavljuju u službenom listu i od tog trenutka stupaju
na sangu, 2* upravni akti se stavljaju do znanja, dostavljanjem stranki i od tog momenta proizvode pravno
dejstvo za stranku i sl.

64. Primanje izjava ?
To su radnje čijim obavljanjem uprava dolazi do saznanja o relevantnim činjenicama i okolnostima. Oblici
izjava mogu biti razliciti, kao i efekti koje proizvode: npr. izjava stranke u formi zahtjeva može biti osnov za
pokretanje upravnog postupka, ali i povod za dokumentovanje ili obavještavanje javnosti. U prijem izjava
spadaju i podneseni podnesci, predstavke, saslušavanje stranke, svedoka, vještaka, svečana izjava prilikom
stupanja na duznost itd. Ako zakon određuje, postoji i tkzv. obaveza prijavljivanja (nakon rodjenja djeteta,
poreska prijava i sl.).

65. Prinudne radnje ?
Su materijalne radnje koje su upravnim organima stavljene na raspolaganje u slucaju da stranka neće
dobrovoljno da izvrši svoju obavezu ili u drugim zakonom propisanim slučajevima. Prinudne radnje se mogu
sprovesti jedino ukoliko je osnov za primjenu propisan ustavom i zakonom, i ukoliko se to vrsi po zakonom
propisanom postupku. Kod nas se ove radnje prinude najčešće označavaju kao upravne mjere, a razlikujemo
sledece vrste i podele upravnih mjera:
1* Prema objektu primjene, upravne mjere se dijele na: 1-prinudne radnje koje se vrše na stvarima (pretres
stana, oduzimanje predmeta i sl) i 2-mjere prema licima
2* Prema pravnom osnovu, upravne mjere se dijele na: 1-one kojima se izvršavaju pojedinačni akti i 2-one
koje se vrše neposredno na osnovu zakona
3* Prema subjektu ovlašćenja za vrsenje radnje, upravne mjere se dijele na: 1-one koje vrše organi uprave i
2-one koje vrše drugi subjekti u okviru povjerenih poslova (obezbjeđenje zgrada)
4* Prema sredstvima, upravne mjere se dijele na: 1-one koje se vrše uz primjenu posebnih sredstava prinude
(službena palica, sredstva za vezivanje, specijalna vozila itd) i 2-radnje kojima se prinuđava bez upotrebe
posebnih sredstava prinude (samo uz pomoc ljudske fizicke sile)
5* Prema situacijama, upravne mjere se dijele na: 1-u redovnim situacijama (prinudno izvršenje upravnog
akta) i 2-vanrednim situacijama (obezbjeđenje javnog reda i mira)
66. Organi državne uprave ?
Organi državne uprave su: -ministarstva , -organi uprave u okviru ministarstava , -posebne organizacije. Organi
državne uprave su sastavljeni od državnih službenika a osniva ih država kao glavne vršioce njenih upravnih
nadležnosti i određenih neupravnih poslova. Određene poslove uprave država povjerava i upravnim organima
teritorijalnih jedinica, imaocima javnih ovlašćenja, vladi ili parlamentu. Država osniva, pravno uređuje,
finansira i kontroliše organe državne uprave, koji upravne poslove obavljaju u njeno ime i za njen račun, ali i u
korist zajednice i svih građana, tj. njihovih konkretnih javnih interesa.

67. Osnovni elementi organa državne uprave ?
Osnovni elementi organa državne uprave su:
1* Ljudi – svaki upravni organ je organizacija koju sačinjavaju ljudi (službenici)
2* Sredstva – su neophodna za osnivanje i funkcionisanje upravnih organa i mogu biti: pravna, materijalna,
finansijska i tehnička
3* Pravila – mogu biti pravna i vanpravna , o organizovanju, ponašanju i radu
4* Ciljevi (zadaci)
5* Odnosi – mogu biti: 1-interni (unutar organa / organizacije, dakle između službenika) i 2-eksterni (između
organa i subjekata van njega)

68. Obilježja organa državne uprave ?
Organi državne uprave se osnivaju i ukidaju u skladu sa Ustavom i zakonom (prije svega Zakonom o
ministarstvima) Član 1 Zakona o ministarstvima RS glasi: “Ovim zakonom osnivaju se ministarstva kao
republički organi uprave, drugi republički organi uprave i republičke upravne organizacije, uređuje njihova
organizacija, prava i obaveze ministara, rukovodioca republičkih uprava i upravnih organizacija, i utvrđuje
njihov djelokrug rada. Obilležja organa državne uprave su:
1* Djelokrug rada organa državne uprave određen je zakonom – (zakonom se odredjuje krug poslova svakog
organa uprave, nabrajanjem upravnih oblasti koje se stavljaju u njihovu nadleznost).
2* Organi državne uprave mogu da istupaju autoritativno – (pojedincima i organizacijama nameću svoju volju,
a određeni upravni organi mogu da primjenjuju neposrednu fizicku silu)
3* Cilj i svrha organa je ostvarivanje i zaštita javnog interesa - (za razliku od sudova kojima je zaštita
zakonitosti jedini cilj, upravni organi pored zaštite zakonitosti štite i javni interes)
4* Nemaju svojstvo pravnog lica – (osim organa uprave u sastavu ministarstava koji pravni subjektivitet mogu
steći ukoliko je to zakonom propisano)
5* Samostalnost u vršenju svojih odluka - (prilikom donosenja upravnih akata vezani su jedino zakonom i
nikakvim drugim spoljnim uticajem)
68. Principi organizovanja organa državne uprave ?
Organizacija organa državne uprave (prije bilo kog principa) zavisi od političko-teritorjalne organizacije
određene države. U federacijama srećemo upravne organe na federalnom i republičkim nivoima, dok se u
unitarnim državama svi poslovi uprave obavljaju putem organa na jednom nivou državne vlasti.Osnovni
principi organizovanja organa državne uprave su:
1* REALNI PRINCIP - organi uprave se formiraju prema vrsti poslova koje obavljaju
2* RESORNI PRINCIP - organi se formiraju po osnovu srodnosti poslova po samoj materiji. Koriste se za
formiranje pojedinih organa uprave, na osnovu čega se stvara podjela na upravne resore- unutrašnji poslovi,
spoljni poslovi, odbrana, poljoprivreda i sl
3* FUNKCIONALNI PRINCIP- prema srodnosti radnih operacija kojima se poslovi obavljaju. Koristi se za
organizovanje unutrašnjih jedinica unutar organa uprave na osnovu čega se stvara podjela na inspekcijske
poslove, analitičke, statističke i sl.
4* TERITORIJALNI PRINCIP – organi uprave se organizuju za vršenje poslova sa određenog teritorijalnog
područja.
5* PERSONALNI PRINCIP – organi uprave se formiraju da vrse poslove vezano za određenu kategoriju lica
(Ministarstvo za omladinu i sport i sl)
6* PRINCIP HIJERARHIJE I SUBOORDINACIJE
7* MONOKRATSKI I KOLEGIJALNI PRINCIP - označava način rukovođenja organom
69. Ministarstva ?
Ministarstvo je najvažniji organ uprave, i jedini koji može da obavlja sve upravne poslove. Ministarstva se
osnivaju zakonom, podijeljena su po resorima, a vremenom se mijenjaju u zavisnosti od promjena društevnih
prilika. U organizaciji Ministarstva izražen je monokratski i hijerarhijski princip. Na čelu svakog Ministarstva je
Ministar koji je istovremeno i član Vlade (politički funkcioner a ne državni službenik).
70.Republičke uprave ?
Republičke uprave su organi u sastavu ministarstva, koje se obrazuju kada priroda ili obim određenih poslova
zahtijevaju veći stepen samostalnosti od onoga koji imaju sektori kao unutrašnje jedinice ministarstva, zbog
čega nije potrebno osnovati zasebno novo ministarstvo. Ovi organi su manje samostalni od Ministarstava a
imaju veću samostalnost od Sektora unutar Ministarstva. Ministar nadzire i usmjerava rad organa u sastavu
Ministarstva, donosi pravilnike, naredbe i uputstva iz delokruga rada ovog organa i predstavlja ovaj organ pred
Vladom i Narodnom skupštinom.Vrste organa republičke uprave osnivaju se u cilju obavljanja izvršnih
inspekcijskih i sa njima povezanih stručnih poslova i to kao:
1* UPRAVE – obavljaju izvršne i sa njima povezane inspekcijske i stručne poslove
2* INSPEKTORATI – obavljaju inspekcijske i sa njima povezane stručne poslove
3* DIREKCIJE –obavljaju stručne i sa njima povezane izvršne poslove, koji se po pravilu odnose na privredu

71. Republičke organizacije uprave ?
Republičke organizacije uprave se osnivaju kada priroda određenih poslova iz nadležnosti republičkih organa u
sastavu ministarstva iziskuje veći stepen samostalnosti u izvršenju, , koje obavljaju stručne i sa njima povezane
izvršne djelatnosti (statistički, meteorološki, arhivski, planski i sl. poslovi)
Samostalnost Republičke organizacije uprave je veća od samostalnosti organa u sastavu ministarstava:
1* Neposredno su podrđene Vladi - sa Vladom i Narodnom Skupštinom imaju isti odnos kao i Ministarstva
2* Dozvoljen im je status Pravnog lica, - jer usled poslova koje obavljaju time im je olakšano samostalno
istupanje u pravnim poslovima sa trećim licima (npr. zakljucenje ugovora).
72. Vrste Republičkih organizacije uprave ?
Vrste Republičkih organizacije uprave su:
1* SEKRETARIJATI– obavljaju stručne poslove od znacaja za organe državne uprave (Republički
sekretarijat za zakonodavstvo ili informacije)
2* ZAVODI – vrše poslove za čije obavljanje je potrebno posebno znanje ili stručni metodi, kao i izvršne
poslove sa njima povezane (Republički zavod za statistiku)
3* ORGANIZACIJE - gdje se podrazumjevaju razne Agencije, Direkcije, Centri itd.
73. Unutrašnji nadzor i kontrola ?
Unutrašnji nadzor i kontrola mogu biti: 1*Hijerahrijska, 2*Disciplinska, 3*Instanciona, 4*Interni nadzorni
organ itd. Kontrolor i kontrolisani pripadaju organima državne uprave.
74. Hijerarhijska kontrola ?
Hijerarhijska kontrola je vrsta redovne, autoritativne kontrole koja se obavlja kao dio procesa rukovođenja.Svi
sluzbenici jednog upravnog organa su podložni, tj. obavezni da se podvrgnu ovoj kontroli koju sprovodi njihov
nadređeni. Ovlašćenja rukovodilaca u pogledu ove kontrole su velika- određivanje pravila rada, neposredan
uvid u rad službenika, izdavanje uputstava i naloga, ocjena i sl.
75. Disciplinska kontrola ?
Disciplinska kontrola podrazumjeva izricanje disciplinske mjere za disciplinske povrede radih dužnosti koje su
počinili službenici. Disciplinske mjere izriče najviši rukovodeći organ upravnog organa, dok predlog za
pokretanje disciplinskog postupka može da da i rukovodilac.
76. Instanciona kontrola ?
Instanciona kontrola podrazumjeva sledeće:
1* Kontrola zakonitosti i cjelishodnosti upravnog akta - sprovodi je drugostepeni uprvani organ, nakon
izjavljivanja žalbe na upravni akt koji je donijet u prvostepenom postupku. Drugostepeni organ istovremeno
vrši i kontrolu rada prvostepenog organa koji je osporavani akt donio.
2* Nadzor od strane jednog organa uprave nad radom drugog organa ili imaoca javnih ovlašćenja -
obuhvata nadzor nad zokonitošću rada drugog organa i nadzor nad svrsishodnosti rada tog organa
(djelotvornost, ekonomičnost, svrhovitost organizacije poslova itd) . Nadzor nad radom drugog organa uprave
može vršiti svaki upravni organ (ministarstvo, organ uprave u sastavu ministarstva i posebne upravne
organizacije), dok nadzor nad radom imaoca javnih ovlašćenja može vršiti samo Ministarstvo.
77. Interni nadzorni organ ?
Interni nadzorni organ mogu biti:
1* Služba za unutrašnji nadzor i kontrolu – kao pomoćno tijelo rukovodioca, vrsi nadzor samo unutar
upravnog organa u okviru kojeg postoji.
2* Inspekcija – nadzorni organ koji se osniva u okviru jednog organa državne uprave (Ministarstva) sa ciljem
da vrši nadzor u svim organima državne uprave. Npr. budzetska inspekcija u okviru Ministarstva finansija.
78.Državni službenici ?
Državni službenici su zaposlenici u državnim organima. Službenički sistem je sistem pravila o pravima,
dužnostima i odgovornostima državnih službenika, vrstama radnih mjesta i njihovom popunjavanju,
ocjenjivanju i napredovanju. To podrazumjeva drugačiji sistem od onoga koji važi za radne odnose u privatnom
nedržavnom sektoru. Kod službeničkog sistema zaposlenici imaju veća prava ali istovremeno i veće obaveze.
79.Zakon o administrativnoj službi u upravi RS ?
Državni službenik je lice koje je zaposleno u državnom organu. Osnovni preduslov za zasnivanje ovog radnog
odnosa je položen državni stručni ispit. Vrste radnih mjesta u državnoj upravi su:
1* Položaji – na koje određeno lice postavlja Vlada, drugi državni organ ili tijelo
2* Izvršilačka radna mjesta - sva ostala radna mjesta (uključujući i rukovodioce tih unutrašnjih jedinica) koja
nisu položaji, tj. koja su popunjena posredstvom internog ili javnog konkursa
3* Zvanja– podjela unutar izvršnih radnih mesta
U kategoriju državnih službenika ne spadaju samo zaposleni u organima državne uprave, već i zaposleni koji
obavljaju djelatnosti iz oblasti nadležnosti drugih državnih organa- u sudovima, tužilaštvima,
pravobranilaštvima, službama skupštine, predsjednika republike itd.. Posoldavac državnih službenika je država.
Državni službenici rade po nalogu i za interes države, te su plaćeni od sredstava javnih prihoda koja se
obezbjeđuju za tu namjenu iz okvira budžeta. O pravima i dužnostima službenika odlučuje rukovodilac
donošenjem rešenja, na koje službenici imaju pravo žalbe pred žalbenom komisijom

80. Funkcioneri
U funkcionere spadaju: Narodni poslanici, ministri, javni tužioci, pravobranioci, sudije Ustavnog suda i sl.
Funkcioneri nisu državni službenici i ne podpadaju pod režim službeničkog sistema.
                                 ISPITNA PITANJA IZ UPRAVNOG PRAVA
                                    PRAVNI FAKULTET BIJELJINA
                                        - DRUGI KOLOKVIJUM -
1. Upravni postupak –širi smisao?
Upravni postupak se svrstava u materiju upravno-procesnog prava i podrazumjeva postupak u kojem uprava
donosi upravne akte. Upravni postupak moze biti prvostepeni i drugostepeni upravni postupak. Kao procesno-
pravni institut, opšti upravni postupak je institucionalizovan u Austriji 1925 g., donosenjem zakona o opštem
upravnom postupku. Do tada se smatralo da je jedini pravi pravni postupak onaj pred sudovima, a ne onaj pred
upravnim organima.
2. Pojam upravnog postupka – uži smisao?
Pojam upravnog postupka označava pravila, procedure (način rada uprave prilikom donošenja odluka), i
rješavanja u upravnim stvarima (dakle donošenja upravnog akta). Radi se o formalno- pravnim normama (za
razliku od materijalno – prvnih), kojima se određuju osnovna prava i obaveze pravnih i fizičkih lica i ostalih
pravnih subjekata. Pravila upravnog postupka odnose se na regulisanje položaja učesnika postupka i sam tok
procedure - od pokretanja postupka, preko donošenja upravnog akta, njegove upravne kontrole, do samog
njegovog izvršenja.

3. Vrste upravnog postupka ?
Vrste upravnog postupka su: 1* Opšti upravni postupak, 2* Poseban upravni postupak
1* Opšti upravni postupak – je primjenljiv na sve vrste upravnih stvari i obuhvata zajednička procesna
pravila. Regulisan je procesnim zakonom, tj. zakonom o opštem upravnom postupku
2* Posebni upravni postupci – predstavljaju odstupanja od pravila opšteg upravnog postupka, jer svaka
posebna upravna situacija može imati posebna pravila postupka (carine, porezi, eksproprijacija i sl.). Ovi
postupci su u najvećem broju slučajeva regulisani materijalnim zakonima (npr. upravno- patentni postupak će
biti regulisan Zakonom o patentima)
Odnos između opšteg i posebnih postupaka je identican odnosu maksime lex specialis derogat legi generali.
Dakle, ukoliko neki poseban zakon određenu situaciju definiše kao posebnu upravno-pravnu situaciju i reguliše
je na posebna način, u postupku rješavanja se primjenjuje poseban zakon i posebna pravila postupka. U
suprotnom se primenjuju pravila opsteg upravnog postupka.

4. Osnovna načela opšteg upravnog postupka ?
Osnovna načela opšteg upravnog postupka su:
1* Načelo zakonitosti, 2* Načelo zaštite prava stranaka i javnog interesa , 3* Načelo efikasnosti, 4* Načelo
istine , 5* Načelo saslušanja stranke, 6* Načelo slobodne ocjene dokaza, 7* Načelo samostalnosti u rješavanju,
8*Načelo dvostepenosti u rješavanju (pravo na žalbu), 9*Načelo konačnosti i pravosnažnosti rješenja,
10*Načelo ekonomičnosti postupka , 11* Načelo pružanja pomoći neukoj stranki 12* Načelo o upotrebi jezika i
pisma u postupku
5. Načelo zakonitosti ?
Načelo zakonitosti određuje da organi koji su ovlašteni da rješavaju u upravnim stvarima moraju postupati u
skladu sa zakonom i ostalim propisima. Zakonitost se cijeni u materijalno-pravnom smislu (da li je data upravna
situacija podvedena pod adekvatnu materijalno-pravnu normu) i formalno- pravnom smislu (poštovanje
zakonom propisanih pravila u vezi sa nadležnošću, sprovođenjem postupka, forme akta itd). Zaštita zakonitosti
u pogledu donijetog akta, odnosno kontrola zakonitosti, ostvaruje se pred upravnim organom (po žalbi u
upravnom postupku) ili sudom (upravni spor).
6. Načelo zaštitte prava građana i javnog interesa ?
Načelo zaštite prava građana i javnog interesa podrazumjeva se da prilikom rješavanja u upravnom postupku,
nadležni organ mora istovremeno voditi računa o zaštiti interesa i prava građana i javnih interesa. Ni jedan od
ovih ne smije ići na štetu drugog. Dakle, potrebna je primjena principa srazmjernosti (primjena mjere koja je
povoljnija za stranku) .Privatni ili javni interesi koji se ovim načelom štite moraju biti zakoniti- zakonom
priznati i utvrđeni.
7. Načelo efikasnosti ?
Načelo efikasnosti podrazumjeva da je upravni organ dužan da obezbjedi uspješno i kvalitetno ostavrivanje
prava, obaveza i pravnih interesa stranaka u postupku. Uspješnost se odnosi na djelotvornost postupka, a
kvalitet na postpunost ostvarivanja prava i interesa, ili zakonito i cjelovito ispunjenje obaveza.
8. Načelo istine ?
Načelo istine podrazumjeva da je upravni organ obavezan da pravilno i potpuno utvrdi sve činjenice i okolnosti
koje su od značaja za donosenje zakonitog i pravilnog rješenja. Riječ je o odlučnim činjenicama, koje
predstavljaju pravo, istinito stanje stvari (materijalnu istinu). Rješenje koje je zasnovano i donijeto na
nepotpuno ili pogresno utvrdjenoj materijalnoj istini je pogrešan pravni akt, koji se u postupku po žalbi
poništava.
9. Ko su glavni učesnici upravnog postupka?
Glavni učesnici upravnog postupka su: 1* Nadležni upravni organ i 2* Stranka.
10. Eventualni ( Ostali ) učesnici u upravnom postupku ?
Eventualni učesnici postupka su: Javni/Državni tužilac, Zastupnici, Punomoćnici, Svjedoci, Vještaci, Tumači
Stručni pomačag stranke.
1* Javni ili drţavni tužilac i pravobranilac – kao stranke u postupku se javljaju ukoliko je predmet upravne
stvari zaštita nekog javnog interesa, u čijem cilju oni nastupaju.
2* Zakonski zastupnik i predstavnik stranke – je lice koje je zakonom ili drugim propisom određeno da
preduzima radnje postupka, u ime i za račun procesno nesposobne stranke. (Npr: maloljetno dijete, zastupa
jedan od roditelja; za djecu pod starateljstvom ili punoletno lice bez poslovne sposobnosti zastupa staratelj;
pravna lica i državne organe zastupa ovlašćeni predstavnik, itd.)
3* Privremeni zastupnik – je lice koje nadležni upravni organ, koji vodi postupak, postavlja u hitnim
predmetima, za cijeli postupak ili obavljanje određenih radnji u postupku, a sve radi zaštite interesa stranke.
Mandat privremenog zastupnika traje ograničeno vrijeme (dok se konkretna radnja ne obavi, ili ne pojavi
zakonski zastupnik, ili se postupak ne okonča).
4* Punomoćnik – je lice koje je stranka ovlastila da u postupku (tokom celog postupka ili samo delom)
preduzima procesne radnje u njeno ime i za njen račun. Procesno sposobna stranka ima pravo da tokom čitavog
postupka učestvuje zajedno sa svojim punomoćnikom i ako je prisutna opoziva njegove radnje. Kao
punomoćnik u upravnom postupku može da nastupa svako poslovno sposobno lice, a ne samo advokat.
5* Zajednički predstavnik / punomoćnik – se javlja u slučaju ranije pomenute procesne zajednice. Ukoliko se
u postupku javlja više lica / stranaka koje imaju isti pravni interes u upravnoj stvari, te zajednički nastupaju,
pravilo je da one moraju odrediti jednog zajedničkog zastupnika (između sebe) ili ovlastiti zajedničkog
punomoćnika. Na ovaj način se postiže veća brzina i efikasnost odvijanja postupka, pa je zato nadležni upravni
organ ovlašćen da u određenom roku zahteva imenovanje zajedničkog zastupnika ukoliko ga stranke same ne
odrede, a po proteku tog roka ako se stranke ne sporazumeju, da odredi koja će od stranaka nastupati u tom
svojstvu. Važno je napomenuti da i pored postojanja zajedničkog zastupnika, svaka stranka zadržava pravo da
istupa kao stranka (daje izjave, podnosi žalbe i sl.)
6* Svjedoci, vještaci i tumači – prisustvo bilo kog od njih nije nužno za postojanje i tok upravnog postupka,
jer se radi o eventualnim učesnicima
7* Stručni pomagač – je lice koje stranci daje obaveštenja i savjete o stručnim pitanjima postupka, ukoliko je
upravna stvar takvog tipa da iziskuje stručno poznavanje pitanja.Angažman stručnog pomagača odobrava
nadležni upravni organ koji vodi postupak
11. Stranka u upravnom postupku ?
Stranka u upravnom postupku je svako lice o čijem pravu, na pravu zasnovanom interesu ili obavezi se odlučuje
u postupku. U zavisnosti toga stranke se dijele na: 1* Aktivne, 2* Pasivne, 3* Intervenijenti
1* Aktivne stranke – kada se upravni postupak pokreće po zahtjevu stranke, da bi joj se priznalo neko njeno
pravo, ukinula ili umanjila obaveza.
2* Pasivne stranke – kada se upravni postupak pokreće po službenoj dužnosti, da bi se odlučilo o nekom pravu
stranke ili se za nju utvrdila neka obaveza.
3* Intervenijenti / uzgredne stranke – su lica koja radi zaštite nekog svog prava ili pravnog interesa imaju
pravo da učestvuju u upravnom postupku. To njihovo pravo ili interes nisu neposredni predmet upravnog
postupka, ali ukoliko postoji pravo od njihove povrede, titularu se može dati pravo učešća i zaštite svog prava i
intresa u postupku.
12. Zakonski uslovi i predpostavke za sticanje svojstva stranke (Svojstva Stranke) ?
Zakonski uslovi i predpostavke za sticanje svojstva stranke su:
1* Stranačka sposobnost – je sposobnost lica da bude nosilac prava ili obaveza koje su predmet upravnog
postupka, a poseduju je: sva fizička i pravna lica, organi, organizacije, naselja, kolektivi i druge grupe lica
2* Procesna sposobnost – je sposobnost lica da samostalno obavlja radnje u postupku (podnošenje zahtjeva,
davanje izjava, ulaganje pravnih lijekova i sl). Imaju je sva poslovno sposobna lica, sa navršenih 18 godina
starosti (osim lica koja su odlukom nadležnog suda lišena poslovne sposobnosti). U slučajevima koji su
propisima posebno određeni, pojedina lica mlađa od 18 godina mogu da preduzimaju neka procesne radnje.Lica
koja nemaju svojstvo procesne sposobnosti uvijek moraju da postupaju posredstvom zastupnika.
3* Stranačka legitimacija – proizlazi iz odnosa jednog lica i upravne stvari koja je predmet postupka.
Stranačku legitimaciju ima lice o čijem pravu, pravnom interesu ili obavezi se odlučuje u postupku.
13. Opštenje učesnika u upravnom postupku ?
Opštenje učesnika u upravnom postupku je komunikacija koja se zasniva na obavljanju niza procesnih radnji i
razmjeni akata, a sve zajedno ih je moguće grupisati u sledeće načine opštenja: 1* Podnesci, 2* Dostavljanje 3*
Ostali načini opštenja (pozivanje, zapisnik, razgledanje spisa i obavještenja u toku postupka)
14. Podnesci u upravnom postupku ?
Podnesci u upravnom postupku su različite vrste saopštenja kojima se stranke i ostali učesnici u postupku
obraćaju upravi u vezi sa upravnim postupkom (zahtevi, obrasci, predlozi, molbe, prijave i sl). Mogu se
dostavljati upravnom organu u pismenoj formi- poštom ili telefaksom, ali i u usmenoj formi kod nadležnog
organa na zapisnik. Izuzetno, usled razloga hitnosti ili po samoj prirodi upravne stvari, podnesci se mogu
saopštiti i telefonom. Podnesci se mogu predati nadležnom organu svakog radnog dana, a ponekad samo u
dijelu radnog vremena. Stranka uvijek može tražiti potvrdu prijema podneska, a organ je dužan da ga primi. U
slucaju da je podnesak podnijet nenadležnom organu, ovaj će to saopštiti stranki i uputiti je na nadležni organ.
Svaki podnesak, da bi bio punovažan i da bi se po njemu moglo postupiti, mora biti razumljiv i sadržati sledeće
obavezne elemente: 1* naznaku organa kome se podnosi , 2* predmet na koji se odnosi 3* zahtjev / predlog, 4*
ko je zastupnik, punomoćnik ili predstavnik, 5* ime, prezime i prebivalište stranke, 6* svojeručan potpis
podnosioca . Podnesak koji je podnijet sa nedostatkom, tj nerazumljiv, neuredan ili nepotpun podnesak će biti
vraćen stranki na doradu.
15. Dostavljanje u upravnom postupku ?
Dostavljanje u upravnom postupku predstavlja upućivanje pismenih akata (pismena) od strane nadležnog
organa uprave (dostavljača) strankama i drugim licima kojima su namjenjeni (primaoci). Dostavljaju se: pozivi,
rješenja, zaključci i druga službena spisa. Trenutak dostavljanja je izuzetno važan momenat, jer se za njega
vezuje početak pravnog dejstva upravnog akta, pravosnažnost, konačnost i izvršnost – jer sa dostavljanjem
počinju da teku prava i rokovi za izvršenje naložene obaveze, rokovi za žalbu, odnosno nastupanje izvršnosti.
Osnovna pravila vezana za dostavljanje regulisana su Zakonom o opštem upravnom postupku.
16. Načini dostavljanja ?
O načinu dostavljanja odlučuje organ koji je bio nadležan za donošenje datog pismena. Po pravilu, dostavljanje
se vrši poštom, telefaksom ili preko službenog organa uprave, a samo izuzetno (kada priroda pismena to
zahteva) stranka može biti pozvana da lično dođe na uručenje. Postoji 1* obavezno lično dostavljanje, 2*
posredno dostavljanje i 3* posebni slučajevi dostavljanja
1* Obavezno lično dostavljanje – je dostavljanje pismena direktno adresatu, odnosno njegovom zakonskom
zastupniku ili punomoćniku. Ovakav vid dostavljanja je propisan u slučajevima kada od trenutka dostavljanja
počinju da teku rokovi koji se ne mogu produžiti, kada je to propisano zakonom ili određeno od strane
nadležnog organa dostavljača
2* Posredno dostavljanje – je slučaj kada se pismeno uručuje nekom drugom licu a ne adresatu, jer je adresat
bio odsutan (licu koje živi sa adresatom u stanu, kolegi na radnom mestu ili organu uprave na teritoriji
prebivališta uz ostavljanje poruke adresatu kod kog organa pismeno terba da podigne). Pismeno se ne smije
dostaviti stranki sa suprotnim interesom u datoj upravnoj stvari
3* Posebni slučajevi dostavljanja – se odnose na dostavljanje licima sa posebnim svojstvima ili u posebnim
situacijama (u vojsci, inostranstvu, zatvoru) i posebne načine dostavljanja (javnim saopštenjem, dostavljanje u
slučaju promjene prebivališta i sl).
17. Vrijeme , mjesto i dokaz o dostavljanju ?
Vrijeme dostavljanja – je dostavljanje radnim danom (danju), a samo izuzetno to može biti i nedelja, neradni
dan ili noć (ako je to neodložno potrebno).
Mjesto dostavljanja –je dostavljanje u stan, poslovne prostorije ili radno mjesto adresata, a advokatu u
njegovoj kancelariji. Ukoliko se dostavljanje nemože izvršiti uslijed odsustva adresata na zakonom propisanim
mjestima, pismeno mu se može dostaviti na bilo kojem mjestu gdje ga dostavljač zatekne
Dokaz o dostavljanju – je potvrda o izvršenom dostavljanju, koju potpisuju primalac (uz navođenje i datuma
prijema) i dostavljač. Ukoliko primalac odbije da potpiše prijemnicu, dostavljač to konastatuje na dostavnici i
tada se ona smatra dostavljenom
18. Ostali načini opštenja ?
Ostali načini opštenja su: 1* pozivanje, 2* zapisnici, 3* razgledanje spisa i obavještenja o toku postupka
Pozivanje – predstavlja upućivanje zahtjeva učesniku postupka od strane nadležnog organa uprave koji vodi
postupak da lično dođe i bude prisutan prilikom izvođenja pojedinih procesnih radnji. Kada upućuje poziv,
upravni organ mora voditi računa da lice koje poziva bude što manje deranžirano u vršenju svog redovnog
posla, kao i o zabrani pozivanja bilo koga da dođe noću, osim u slučaju neodložnih slučajeva. Takođe
zabranjeno je pozivanje lica koja ne borave na području mjesno nadležnog organa i čiji dolazak bi izazvao
velike troškove ili dangubu (u ovom slučaju se primenjuje institut pravne pomoći). Pozivanje se vrši pismenim
putem i poziv mora da sadrži sve informacije koje su pozvanom licu potrebne da bi se blagovremeno odazvalo
pozivu (ime organa, upravnu stvar, itd, kao i upozorenje na posledice neodazivanja pozivu). Pozvani je
obavezan da se pozivu odazove, osim u slučaju teže bolesti ili drugog razloga koja ga u tome onemogućava. O
ovim razlozima on mora da obavjesti nadležni organ. Ukoliko se ne odazove a ne istakne opravdane razloge (a
poziv mu je bio lično uručen), nadležni organ može naložiti prinudno privođenje i izreći kumulativnu novčanu
kaznu, kao i naložiti plaćanje tršokova postupka. O ovim mjerama se donosi zaključak na koji pozvani ima
pravo žalbe.
Zapisnik – predstavlja pismeno koje se sastavlja u vezi sa usmenom raspravom, usmenim izjavama kao i
drugim važnim radnjama u postupku. U pogledu manje važnih činjenica pomenute vrste, stavlja se pismena
zabilješka u spisima predmeta koju potvrđuje i datira službeno lice. Zakon propisuje obaveznu sadržinu
zapisnika, kao i pravilo da se prije zaključivanja zapisnik čita saslušanim licima koja imaju pravo na davanje
primedbi. Nakon što je zapisnik pročitan i primjedbe konstatovane, to se na samom zapisniku potvrđuje, zatim
ga potpisuju učesnici postupka, službeno lice i zapisničar. Zapisnik je javna isprava i u dijelu na koji nisu
stavljene primjedbe da je pogrešno sastavljen, služi kao dokaz o toku i sadržini preduzetih radnji i datih izjava.
Dozvoljeno je dokazivanje netačnosti zapisnika.
Razgledanje spisa – predstavlja razgledanje dokumentacije u spisu, prepisivanje i fotokopiranje o sopstvenom
trošku uz nadzor službenog lica. Zbog zaštite javnog interesa nije dozvoljen uvid u zapisnik o glasanju,
službene referate, nacrte rješenja i povjerljive spise. U slučaju odbijanja zahtjeva za razgledanje spisa moguće je
uložiti žalbu.
19. Rokovi ?
U procesnom smislu, rok je određeni vremenski period u kojem treba da se preduzme neka radnja, odnosno
nakon čijeg isteka je moguće preduzeti neku radnju u upravnom postupku. U materijalnom smislu, rokovi
označavaju početak ili prestanak dejstva nekog pravnog posla ili akta. U upravnom postupku, rokovi se
računaju na sate, dane, mesece i godine. Vrste rokova u upravnom postupku su: 1* Prekluzivni i dilatorni , 2*
Zakonski , 3* Produživi ili neproduživi, 4* Subjektivni i objektivni 5* Apsolutno određeni rokovi
Prekluzivni (njihovim propuštanjem gubi se pravo na preduzimanje radnje koja se mogla poduzeti) Dilatorni
(propuštanjem roka ne gubi se pravo na poduzimanje propuštene radnje, već nadležni organ određuje novi rok)
Zakonski (određeni zakonom, ne mogu se menjati odlukom nadležnog organa)
Određeni ( rokovi određeni od strane organa koji vodi postupak )
Produživi i neproduživi (da bi se produživi rok produžio, stranka mora da podnese zahtev za to prije isteka
prvobinog roka), a neproduživi su zakonski rokovi na koje nadležni upravni organ nemože utjecati.
Subjektivni (početak roka je trenutak kad je stranka saznala za neku činjenicu)
Objektivni (rok teče od trenutka kada je izvjesna činjenica nastupila nezavisno od saznanja stranke za nju)
Apsolutno određeni (tačno određeni- npr. tačan datum) a relativno određeni rokovi (određuju se na osnovu
proteka vremena od određenog momenta koji će nastupiti - npr. rok za žalbu nastupa protekom 15 dana od dana
donošenja rešenja)
20. Povraćaj u pređašnje stanje (Restitutio in integrum) ?
Predstavlja sredstvo otklanjanja dejstva prekluzije – isključenja od vršenja nekog prava, odnosno radnje u
postupku. Ukoliko stranka u postupku, iz opravdanog razloga (bez svoje krivice), propusti poduzimanje neke
radnje u određenom roku, ima mogućnost da traži da se postupak vrati u stanje koje je prethodilo propuštanju
roka. Jedini slučajevi u kojima se može zahtevati restitutio in integrum su:
1* propuštanje radnje u roku bez sopstvene krivice iz opravdaog razloga
2* slučaj da je stranka iz neznanja ili očiglednom omaškom blagovremeno predala podnesak
   nenadležnom org., pa je umeđuvremenu dok podnesak nije stigao do nadležnog organa rok istekao
3* propuštanje roka očiglednom omaškom, ali je nadležni organ primio podnesak najkasnije 3 dana od
   isteka roka a da stranka pri tom, usled docnje, je izgubila neko pravo
U predlogu za povraćaj u pređašnje stanje, koji se podnosi organu koji vodi postupak, stranka mora navesti
razloge propuštanja roka i sve te razloge učiniti vjerovatnim. Rokovi za podnošenje predloga su: 8 dana od
prestanka razlga koji su uzrokovali propuštanje. Subjektivni rok je od dana saznanja za propuštanje roka a
objektivni 3 meseca od dana propuštanja. Podnijeti predlog ne zadržava tok upravnog postupka, mada ga
nadležni upravni organ može zaustaviti dok se ne donese zaključak o podnijetom predlogu na koji stranka ima
pravo žalbe.
21. Pet faza prvostepenog postupka ?
Pet faza prvostepenog postupka je
1* pokretanje postupka (obavezna faza)
2* postupak do donošenja rješenja – ispitni i dokazni postupak (obavezne faze, uz moguće izuzetke)
3* donošenje rješenja (obavezna faza)
4* drugostepeni postupak - po žalbi na rješenje (eventualna faza)
5* administrativno / prinudno izvršenje (eventualna faza)
22. Pokretanje postupka (obavezna faza) ?
Inicijativu za pokretanje daje ili službeno lice ili sama stranka. U oba ova slučaja sam postupak pokreće
nadležni organ uprave (načelo oficijelnosti), samo se razlikuje inicijativa za njegovo pokretanje.
Pokretanje po inicijativi službenog lica - postupak se pokrece radi zaštite javnog interesa i to u situacijama
kada je to zakonom propisano, ili na osnovu ocjene nadleznog organa uprave. U ovako pokrenutom postupku,
nadlezni organ obično odlucuje u vezi sa nametanjem neke obaveze stranki ili smanjenju (ukidanju) nekog
prava stranke.
Pokretanje po inicijativi stranke - stranka svoj zahtjev (za ostavarenjem nekog prava, smanjenjem
(ukidanjem) obaveze, dostavlja nadleznom organu uprave, a kada ovaj ustanovi osnovanost zahtjeva, nadležni
organ pokrece postupak. Ukoliko organ odluci da ne postoji dovoljno uslova za pokretanje postupka, o tome će
donijeti zaključak na koji stranka ima pravo žalbe.
23. Pokretanje upravnog postupka prema većem broju lica?
Ovaj postupak se pokreće putem javnog saopstenja od strane nadležnog organa uprave, isticanjem saopštenja na
oglasnoj tabli organa ili objavljivanjem u medijima (npr: poziv poreskim ili vojnim obveznicima) Sam postupak
se može voditi odvojeno za svaku stranku (kada se donose odvojeni pojedinacni upravni akti) ili kao jedan
postupak za sva lica (kada se donosi jedan generalni upravni akt, koji sadrži podatke na osnovu kojih su
pojedinačna lica postala odrediva). Najčešće upravni postupak se pokreće neformalno – čim upravni organ
preduzme bilo koju upravnu radnju u vezi sa postupkom (pozove stranke).U izvjesnim okolnostima je potrebno
postupak pokrenuti na formalan način – donošenjem pismenog zaključka o pokretanju postupka.
24. Spajanje postupka ?
Spajanje postupka je mogućnost data nadležnom upravnom organu, sa ciljem postizanja veće ekonomičnosti
postupka, o kojoj on odlučuje zaključkom (na koji je datao pravo zalbe). U spojenom upravnom postupku svaka
stranka ima pravo da pojedinačno preduzima procesne radnje. Do spajanja postupka dolazi u slučaju zahtjeva
više razlicitih stranaka ili slučaju da je jedna stranka podnijela vise zahtjeva. U oba slucaja moraju biti ispunjena
dva uslova:
1* obaveze stranaka moraju se zasnivati na sličnom činjenicnom stanju i na istom pravnom osnovu
    (materijalnom propisu)
2* nadlezni organ uprave mora biti stvarno nadlezan u pogledu svih zahtjeva
25. Dispozitivne radnje stranke ?
Dispozitivne radnje stranke su zakonom propisane mogucnosti (dakle, pored zahteva za pokretanjem postupka)
kojima stranka može da utiče na pokretanje, tok i okončanje postupka. Dispozitivne radnje stranke su: 1*
Izmjena zahtjeva, 2* Odustanak od zahtjeva 3*Poravnanje

26. Skraćeni postupak ?
Skraćeni postupak predstavlja upravni postupak u kojem je izostavljenja faza ispitivanja i dokazivanja pravno
relevantnih činjenica i okolnosti neophodnih za donošenje rješenja, te se odmah prelazi na fazu rješavanja u
datoj upravnoj stvari, dakle fazu donošenja rješenja. Skraćeni upravni postupak se sprovodi kao izuzetak, ako su
ispunjeni zakonom određeni uslovi.

27. Postupak do donošenja rješenja ?
Postupak do donošenja rješenja u upravnom postupku je: 1* Poseban ispitni postupak, 2* Dokazni postupak

28. Poseban ispitni postupak ?
Posebni ispitni postupak se sprovodi se kao pravilo, dakle u svim slučajevima kada nije propisano da se može
sprovesti skraćeni postupak. Osnovna svrha ovog postupka je dvojaka:
1* utvrdjivanje činjenicnog stanja, dakle odlučnih činjenica i okolnosti za donošenje rješenja
2* saslušanje stranaka vezano za zaštitu njihovih prava i interesa a u vezi sa svim odlučnim
   činjenicama i okolnostima
Uredjenje toka samog ispitnog postupka, vrsta i redoslijeda procesnih radnji prepušteno je nadležnom organu
koji vodi postupak u skladu sa ZUP-om. Sluzbeno lice odredjuje redoslijed radnji, raspisivanje i tok usmene
rasprave, koji dokazi će se izvesti i kada, da li će se oni izvršavati pojedinačno za svaku spornu stvar ili za cijeli
postupak zajedno I sl. Stranka je takođe aktivna strana u ovoj fazi postupka. Nju službeno lice prije svega mora
da poduci o pravima i obavezama, kao i posledicama poduzetih procesnih radnji. Takođe, mora joj se omoguciti
iznošenje misljenja u vezi sa svojim pravima i zaštićenim interesima, ima pravo da svoja prava brani, da
predlaže dokaze, daje izjave, dopunjava svoje navode, pobija navode suprotne strane i sl.

29. Usmena rasprava ?
Usmena rasprava odvija se u prisustvu svih učesnika upravnog postupka i tada se neposredno i usmeno
razjašnjavaju sve sporne činjenice i okolnosti, a sa ciljem zaštite interesa i prava stranaka. Kada u postupku
učestvuje dvije ili više stranaka sa suprotstavljenim interesima, održavanje usmene rasprave je obavezno. U
svim ostalim slučjevima, mogućnost održavanja usmene rasprave je fakultativno –( kada službeno lice ocjeni da
je potrebno održati je ili kada to zahtjeva stranka u postupku). Usmena rasprava je javna, osim u slučaju
sledecih izuzetaka:
1* razloga zaštite javnog morala ili bezbjednosti;
2* kada se raspravlja o odnosima unutar jedne porodice;
3* ako se raspravlja o okolnostima koja predstavljaja javnu, državnu, ili vojnu tajnu;
4* ako postoji opasnost od ozbiljnog ometanja rasprave
Sa ovakve usmene rasprave se nikada ne mogu iskljuciti stranke, njihovi zastupnici, punomoćnici ili pomagači,
a nakon održane rasprave, sve sto je rečeno oni moraju čuvati kao tajnu.Usmenu raspravu priprema nadlezni
organ koji vodi postupak. Nadležni organ uprave poziva sve učesnike, tako sto im nakon dostavljanja poziva
ostavlja dovoljno vremena da se pripreme za raspravu (najčešće 8 dana). Mjesto održavanja usmene rasprave je
sjedište nadležnog organa, a rijeđe mjesto uviđaja ili drugo mjesto.

30. Prethodno (prejudiciono) pitanje ?
Predhodno pitanje predstavlja samostalno pravno pitanje, za čije resavanje je nadlezan drugi organ ili sud, a bez
čijeg prethodnog rjesavanja nije moguće rješiti upravnu stvar u pogledu koje se vodi postupak. Dva sistema
rješavanja prejudicionog pitanja su: 1* Francuski sistem, 2* Austrijsko-Njemački sistem
Francuski sistem - upravni postupak će biti obustavljen dok sud ili drugi nadležni organ ne riješi prethodno
(prejudiciono) pitanje
Austrijsko-Njemački sistem – nadležni upravni organ koji vodi postupak u kome se pojavilo prethodno pitanje
ne zaustavlja tok postupka, već sam rješava prethodno pitanje
31. Predhodno (prejudiciono) pitanje u našem pravu ?
Za rješavanje predhodnog (prejudicionog) pitanja u našem pravu koristi se kombinovani metod u rješavanju
prethodnih pitanja. Nadležni organ uprave sam (diskreciono) odlučuje da li će stvar povjeriti na rješavanje
stvarno nadležnom sudu ili organu (ako je upravni postupak pokrenut po službenoj dužnosti). Ako je upravni
postupak pokrenut na zahtjev stranke, iako je službeno lice odlučilo da prejudiciono pitanje uputi na rješavanja
stvarno naldežnom organu ili sudu, sam zahtjev za tim ipak mora podnijeti stranka, ili će nadležni organ sam
rješiti prethodno pitanje.
32. Dokazni postupak ?
Dokazni postupak predstavlja preduzimanje niza procesnih radnji sa ciljem da se utvrdi postojanje i izgled
odlučujučih činjenica i okolnosti koje su utvrđene u ispitnom postupku. Od svih utvrđenih činjenica i okolnosti,
službeno lice određuje one koje se smatraju spornim i čije postojanje i izgled treba utvrditi kako bi se mogle
definisati one zaista odlučne činjenice, na osnovu kojih ce se donijeti upravni akt.
33. Dva slučaja kada se ne vrši dokazivanje činjenica ?
Dva slučaja kada se ne vrši dokazivanje činjenica su: 1* Notorne činjenice, 2* Zakonske predpostavke
Notorne (opšte poznate) činjenice – su činjenice koje su poznate svima, odnosno širokom krugu ljudi
Zakonske predpostavke (presumption iuris) – koje mogu biti oborive čije pobijanje je dopušteno i neoborive
čije pobijanje nije dopušteno
34. Dokazivanje?
Dokazivanje se sastoji u izvođenju dokaza. Kao dokaz u upravnom postupku mogu se upotrijebiti sva sredstva
koja omogućavaju utvrđivanje pravog stanja stvari: 1*svjedočenje, 2*vještačenje, 3*izjave, 4*isprave, itd.
Zakon navodi samo okvirno koja sredstva se mogu upotrebiti a službeno lice je uvijek ovlašćeno da odredi
nova podesna dokazna sredstva. Postupak izvođenja dokaza se sprovodi pred nadležnim upravnim organom koji
vodi postupak, a izuzetno se može tražiti pravna pomoć.
35. Isprave ?
Isprava je svako pismeno na kojem su brojevima i slovima zabilježene neke činjenice, okolnosti ili događaji.
Isprave mogu da budu: 1* Javne isprave i 2* Privatne isprave
Javne isprave izdaje nadležni organ uprave ili imaoci javnih ovlaštenja (lična karta, pasoš, izvodi iz MKR)
Privatne isprave izdaju privatna lica ili nedržavne organizacije ili drugi subjekti koji nevrše javna ovlaštenja
(ugovori, priznanice, testamenti).
35. Uvjerenja ?
Uvjerenja su materijalni akti a javljaju se u obliku certifikata, atesta, svjedočanstva, potvrda i dr. Predstavljaju
posebnu vrstu isprava (dokumentarnih isprava), koje izdaje organ o činjenicama o kojima vodi službenu
evidenciju. Ova vrsta uvjerenja ima značaj javne isprave. Nadležni organ uprave može izdati uvjerenje o
činjenicama o kojima se nevodi službena evidencija samo ukoliko je to određeno zakonom ili drugim
propisom.Uvjerenja izdata u vezi sa činjenicama o kojima se ne vodi službena evidencija nemaju zakonsku
dokaznu snagu javnih isprava, već se dokazna snaga utvrđuje u upravnom postupku, ako službeno lice to
odredi. Ukoliko odbije zahtjev stranke za donošenje uvjerenja organ uprave o tome donosi rješenje na koji
stranka ima pravo žalbe.
36. Svjedočenje ?
Svjedočenje je vrsta dokaznog sredstva koja predstavlja iskaz svjedoka o činjenicama koje su se dogodile i koje
su bitne za utvrđivanje izgleda upravne stvari. Svjedok može biti svako fizičko lice, (osim službenog lica i
stranke), koje je bilo sposobno da opazi činejnicu koja je predmet svjedočenja. Zakon ne propisuje starosnu
granicu u pogledu svjedoka, već nadležnom organu koji vodi postupak ostavlja na slobodnu procjenu da li je
određeno lice bilo u stanju da opazi i shvati značaj date činjenice. Svjedok je obavezan da se odazove na poziv
za svjedočenje. Svjedoči se pojedinačno u sjedištu organa koji vodi postupak (osim u slučaju kontradiktornih
izjava o istoj stvari, a tada se svjedoci sučeljavaju).
Postoje : 1*Neposredni svjedoci, 2* Svjedoci po čuvenju
Neposredni svjedoci su lica koja su neposredno opazila, i svjedočila o nekoj činjenici
Svjedoci po čuvenju su lica kojima je podatak o činjenici o kojoj svjedoče prenijet
37. Vještačenje ?
Vještaci na osnovu stručnog znanja daju mišljenja i nalaze od značaja za utvrđivanje ili ocjenu neke činjenice
koja je važna za rješavanje upravne stvari Predmet vještačenja ne može biti pravno pitanje, jer o pravnim
pitanjima službeno lice koje vodi postupak mora da zna.
38. Uviđaj ?
Uviđaj se vrši kada je za utvrđivanje neke sporene činjenice ili razjašnjavanje okolnosti bitnih za rješavanje
upravne stvari potrebno neposredno opažanje službenog lica koje vodi postupak Uviđaj se obavlja na licu
mjesta, ukoliko je predmet uviđaja mjesto (lokalitet). Izuzetno uviđaj se može vršiti i u sjedištu nadležnog
organa uprave ukoliko se radi o stvarima koje se mogu donijeti ili živim bićima koja mogu doći. Uviđaju mogu
prisustvovati stranke i vještaci.
39. Tumači ?
Tumači su lica koja pomoću svojih stručnih znanja omogućavaju komunikaciju između službenog lica i drugih
učesnika postupka, a koji ne mogu neposredno da se opšte u postupku (gluvonijemi ili lica koja ne poznaju jezik
postupka)
40. Faza donošenja rješenja ?
Nakon utvrđivanja svih relevantnih i odlučnih činjenica za donošenje odluke u postupku i njihove pravne
kvalifikacije u cilju formulisanja posebnog pravnog pravila, za ponašanje stranke u konkretnoj situaciji, pristupa
se donošenju rješenja o upravnoj stvari.Rješenjem se utvrđuje tj meritorno odlučuje da li subjektu pripada neko
pravo ili mu se nalaže obaveza i u kom obimu.
41. Sastavni dijelovi rješenja ?
Sastavni dijelovi rješenja su: 1*Uvod, 2*Dispozitiv, 3*Obrazloženje, 4*Upustvo o pravnom sredstvu,
Uvod - sadrži: naziv organa, podatak o stranki na koju se rješenje odnosi, i kratak opis predmeta postupka
Dispozitiv-om se odlučuje o predmetu u cjelini i svim zahtjevima stranaka o kojima nije u postupku bilo
posebno riješeno, troškovima postupka, rokovima za izvršenje neke naložene izvršne radnje i dr.
Obrazloženje - ukratko predstavlja zahtjev stranke, činjenice koje su utvrđivane, razloge koji su bili odlučni za
usvajanje ili odbijanje zahtjeva stranke
Upustvo o pravnom sredstvu – je pouka koja se daje stranci u vezi sa tim da li protiv rješenja može da
pokrene žalbu ili drugi pravni lijek, tj upravni spor ili drugi postupak pred sudom i koji su rokovi za to
42. Izuzetci kod donošenja rješenja u upravnom postupku ?
Opšte pravilo je da se rješenje donosi u pismenoj formi i mora sadržavati zakonom propisne sastavne dijelove.
Dva izuzetka od ovog pravila su: 1* Usmeno rješenje, 2* Rješenje u vidu zabilješke na spisu predmeta
1* Usmeno rješenje se moze donijeti samo u slučajevima predviđenim zakonom
2* Rješenje u vidu zabilješke na spisu predmeta je dozvoljeno ukoliko se radi o stvarima od manjeg
   znacaja u kojima se udovoljava zahtevu stranke
43. Zaključak ?
Zaključak predstavlja sporedan pravni akt u upravnom postupku, kojim se uređuju procesno pravna pitanja u
vezi sa samim postupkom (a ne pravima i obavezama stranaka). Po pravilu zaključak je usmenog karaktera i
donosi ga službeno lice koje vodi postupak. U pismenoj formi zaključak se izdaje u slučaju da stranka želi da
iskoristi svoje pravo žalbe na njega (i to samo u posebnim slučajevima određenim zakonom) ili na osnovu njega
traži izvršenje.
44. Pravo na žalbu ?
Žalba je (pravni lijek) pravno sredstvo, koje se manifestuje kao svaka procesna radnja kojom se omogućava
osporavanje nepravilnih i nezakonitih upravnih akata. Pravo na žalbu je zagarantovano mnogim međunarodnim
ugovorima o ljudskim pravima, a prije svega ustavom i zakonom na nacionalnom nivou. Stranka koja je
nezadovoljna odlukom (rješenjem) donijetim u prvostepenom upravnom postupku stoji na raspolaganju
ulaganje žalbe, kao pravnog sredstva kojim se pokreće procedura preispitivanja prvostepenog upravnog akta u
cilju njegove izmjene u sopstvenu korist ili se stranka žali na ćutanje uprave (situaciju kada upravni organ
uopste nije donio rješenje)
45. Devolutivno dejstvo žalbe ?
Devolutivno dejstvo žalbe ogleda se u činjenici da postupak po žalbi vodi viši drugostepeni upravni organ.
Postupanjem po žalbi drugostepeni organ kroz kontrolu donijetog rješenja, odnosno propusta da se rješenje
donese obavlja i kontrolu rada nižeg prvostepenog upravnog organa.
46. Žalba kao redovno pravno sredstvo ?
Žalba je jedino redovno pravno sredstvo u upravnom postupku, jer je postupak po žalbi redovna faza upravnog
postupka i njome se može osporavati upravni akt (iz razloga povrede bilo kog materijalnog ili procesnog
pravnog pravila u postupku) prije nego sto upravni akt postane konačan. Rokovi za žalbu su kratki a žalba po
pravilu ima odložno (suspenzivno) dejstvo pravnog akta.
47. Isključenje prava na žalbu ?
Isključivanje prava na žalbu, je dozvoljeno u slučajevima određenim zakonom, odnosno kada je zakonodavac
procjenio da je u pojedinim vrstama upravnih stvari dovoljan jedan stepen upravnog rješavanja. Ovakva
mogućnost postoji kada je u prvostepenom postupku rješavao hijerarhijski najviši organ, iznad koga ne postoji
viši organ koji bi kontrolisao njegov upravni rad i rješenje.
48. Rok za žalbu ?
Opšti rok za žalbu je 15 dana od dana kada je rješenje dostavljeno stranki (podnosiocu žalbe), osim u
slučajevima kada posebni zakon propisuje nešto drugo. Propuštanjem roka za izjavljivanje žalbe, rješenje
postaje konačno i izvršno, ali i istovremeno pravosnažno (jer se upravni spor ne bi mogao voditi ako žalba nije
izjavljena). U ovom slučaju stranki ostaje na raspolaganju samo ulaganje vanrednog pravnog sredstva - zahteva
za povraćaj u pređašnje stanje. U slučaju ćutanja uprave, rok za žalbu od 15 dana počinje da teče od dana kada
je rješenje trebalo biti donijeto (dilatoran rok).
49. Legitimacija za podnošenje žalbe ?
Legitimaciju za podnošenje žalbe maju:
1* Stranke
2* Lica koja nisu učestvovala u prvostepenom upravnom postupku a trebalo je da budu u svojstvu stranke
3* Treća zainteresovana lica radi zaštite svojih prva i interesa
4* Svjedoci, vjestaci, tumači (u pogledu dijela rješenja koje se njih tiče)
5* Javni tužilac, pravobranilac i drugi državni organi kada su zakonom ovlašćeni (protiv rješenja kojim je
   zakon povrijeđen u korist fizickog ili pravnog lica a na štetu javnog interesa)

50. Forma i sadržaj žalbe ?
Žalba se podnosi pismeno (šalje se poštom ili predaje lično kod organa uprave) ili usmeno na zapisnik
(izjavljuje se direktno drugostepenom organu). Sadržaj žalbe je propisan zakonom (podaci o rješenju koje se
pobija, navodi o nadležnom organu, broj rješenja, datum i kratak navod stranke sta je predmet žalbe, odnosno
njenog nezadovoljstva)
51. Postupak po žalbi ?
Nakon što primi žalbu, prvostepeni organ pristupa sprovođenju svojih procesnih ovlašćenja u postupku po žalbi:
ispituje njenu dopuštenost, blagovremenost i legitimaciju za njeno podnosenje (formalna strana žalbe). Ukoliko
utvrdi da postoji nedostatak u pogledu bilo kojeg od ova tri uslova, prvostepeni organ ce zaključkom žalbu
odbaciti. Meritorna ovlašćenja prvostepenog organa u postupku po žalbi se odnose na mogućnost ponovnog
razmatranja i odlučivanja u istoj upravnoj stvari (povodom koje je žalba uložena). Tada prvostepeni organ, vrši
samokontrolu svopstvenog rada.
52. Samokontrola prvostepenog organa ?
Ukoliko u procesu samokontrole rada ustanovi da je žalba osnovana, prvostepeni organ donosi novo rješenje u
korist podnosioca žalbe, i to:
1* Upotpunjavanjem postupka
2* Sprovođenjem novog ispitnog postupka
3* Donošenjem novog rješenja bez upotpunjavanja i sprovođenja
53. Upotpunjavanje postupka ?
Žalba se smatra osnovanom jer prvostepeni organ smatra:
1* da je vođeni postupak bio nepotpun i to je bilo od uticaja na donošenje spornog rješenja
2* da žaliocu nije bila pružena mogucnost da učestvuje u postupku prije donošenja rješenja
3* da su dokazi i nove činjenice koje je zalilac u žalbi iznio mogle bitno da utiču na rješavanje
   konkretne upravne stvari
Pošto upotpuni postupak, nadležni organ može donijeti novo rješenje.
54. Sprovođenje novog ispitnog postupka ?
Sprovođenje novog ispitnog postupka vrši se u slučaju kada je nadležni prvostepeni organ donio rješenje bez
sprovođenja obaveznog ispitnog postupka ili kada stranki nije bila data mogućnost da se izjasni o odlučnim
činjenicama i okolnostima, a stranka to u žalbi zahtjeva. U ovim slučajevima, nakon sprovođenja ispitnog
postupka ili izjašnjavanja stranke prvostepeni organ može naći za shodno donošenje novog drugačijeg rješenja u
datoj upravnoj stvari.U slučaju da prvostepeni organ smatra da žalba nije osnovna (ali je blagovremena,
dopustena i izajvljena od strane ovlašćenog lica) i ne nađe za shodno da preinači svoje rješenje, tu žalbu mora
neodložno a najkasnije u roku od 15 dana od prijema žalbe, uputiti zajedno sa svim spisima naldežnom
drugostepenom organu na rješavanje.
55. Rješavanje drugostepenog organa po žalbi ?
Radom po žalbi, drugostepeni organ vrši ovlašćenja kako u pogledu same upravne stvari, tako i u pogledu
kontrole rada prvostepenog organa, i spram samog podnosioca žalbe. Kao i provostepeni organ, drugostepeni
organ razmatra formalnu stranu žalbe (ukoliko nađe da je nedopuštena, neblagovremena ili podnijeta od
neovlašćenog lica, odbaciće je zaključkom. U suprotnom je prima na rješavanje). Osnovno je pravilo, da
drugostepeni organ može rješavati samo u granicama zahtjeva koje je žalilac iznio u žalbi.
56. Mogući načini rješavanja po žalbi ?
Drugostepeni organ rješavajući po žalbi u granicama zakona može da izvrši:
1* Odbacivanje žalbe kao neosnovane
2* Poništavanje prvostepenog rješenja
3* Izmjena / preinačenje prvostepenog rješenja i 4* Oglašavanje rješenja ništavim
57. Odbacivanje žalbe kao neosnovane ?
Odbacivanje žalbe kao neosnovane se vrši kada drugostepeni organ smatra da je prvostepeno rješenje u svemu
pravilno, odnosno čak i uz postojanje manjih nedostataka, a same odlučne činjenice i okolnosti su korektno i
pravilno utvrdjene. Ovakvom odlukom drugostepenog organa, rješenje donijeto u prvostepenom postupku
postaje konačno.
58. Poništavanje prvostepenog rješenja ?
Poništavanje prvostepenog rješenja se vrši u slučaju nezakonitog rješenja, usled bilo koje bitne povrede
postupka, propisa o nadležnosti, pogrešnog podvođenja pod norme materijalnog zakona ili grešaka u ocjeni
cjelishodnosti.
59. Izmjena / preinačenje rješenja ?
Izmjena-Preinačenje prvostepenog rješenja se vrši kada rješenje nije nezakonito, već se smatra da se isti cilj
rješenja može ostvariti sredstvima koja su povoljnija po stranku na koju se odnosi rješenje, kao i kada je
neophodno donijeti preinačeno rješenje (čak i na štetu žalioca) ako će se time upravna stvar pravilnije riješiti.
60. Oglašavanje prvostepenog rješenja ništavim ?
Oglašavanje prvostepenog rješenja ništavim vrši se u slučaju najtežih povreda zakona, na koje je drugostepeni
organ kao kontrolni organ dužan da pazi po službenoj dužnosti. Drugostepeni upravni organ kada postupa po
žalbi ili ne, mora po službenoj dužnosti da pazi na zakonitost samog rješenja i kada utvrdi da postoje razlozi za
ništavost rješenja, drugostepeni organ rješenje oglasava ništavim (čak iako je to na štetu stranke).
                                 ISPITNA PITANJA IZ UPRAVNOG PRAVA
                                     PRAVNI FAKULTET BIJELJINA
                                              - ZAVRŠNI ISPIT -

1. Pojam sudske kontrole uprave ?
Sudska kontrola je osnovni i najvažniji oblik formalne, dakle pravom regulisane, spoljne kontrole rada uprave.
Inicira se isključivo na zahtev stranke u upravnom postupku ili drugog ovlašćenog lica. Sprovodi se nakon što
uprava završi svoj rad, te se ubraja u vrste naknadne kontrole. Sudska kontrola rada uprave odnosi se isključivo
na zakonitost konačnih upravnih akata, dok kontrola cjelishodnosti upravnih akata nije u nadležnosti sudova već
je predmet upravne kontrole. U zavisnosti od toga dali se sudska kontrola odnosi na upravnu materiju ili se
dijelom odnosi na neku drugu pravnu oblast razlikujemo dvije vrste sudske kontrole i to: 1 *Neposredna i 2*
Posredna kontrola
NEPOSREDNA- vrše je sudovi u vezi sa ocjenom zakonitosti upravnog akta, a pravila kontrole su neposredno
regulisana zakonima koji se odnose na oblast upravnog prava. Najčešći i neposredan vid sudske kontrole je
upravni spor koji se vodi u vezi sa zakonitošću konačnog upravnog akta
POSREDNA- vrše je sudovi kada rješavaju u vezi sa krivičnim, građanskim i privrednim stvarima, a pravila
kontrole su prvenstveno regulisana zakonima iz oblasti krivičnog, građanskog i privrednog prava (NPR:
kontrola u sporovima za naknadu štete prouzrokovane radom uprave, odlučivanje o krivičnoj odgovornosti
službenih lica uprave, i upravno-sudska kontrola).
2. Upravni spor ?
Upravni spor je spor koji se vodi pred sudom u vezi sa zakonitošću konačnog upravnog akta. Kada
nezadovoljna stranka iscrpi mogućnost osporavanja upravnog akata žalbom u postupku pred upravnim organom
(ili je pravo na žalbu bilo isključeno), odnosno došlo je do ćutanja uprave (pa akt nije ni dinijet), ovakva stranka
ima pravo da tužbom pred nadležnim sudom osporava zakonitost tog upravnog akta. Ukoliko sud utvrdi da je
napadani upravni akt zakonit, odbaciće tužbu kao neosnovanu i osnažiti upravni akt čime akt stiče svojstvo
pravosnažnosti. U suprotnom, sud će usvojiti tužbu i poništiti osporavani upravni akt kao nezakonit.Vrste
upravnog spora su određene po dva kriterijuma:
1*Prema obimu sudske intervencije, onosno mogućnosti donošenja meritorne odluke razlikujemo: Spor
pune i ograničene jurisdikcije
2* Prema predmetu zaštite, odnosno cilju sa kojim se upravni spor vodi razlikujemo: Subjektivni i
objektivni spor
Upravni spor ograničene jurisdikcije naziva se još i spor zakonitosti i spor za poništaj upravnog akta.
Ograničen je na ispitivanje i ocjenu zakonitosti upravnog akta. Kada ustanovi da je akt nezakonit, sud ga
poništava i nalaže nadležnom organu uprave da donese novi upravni akt, a u skladu sa shvatanjem suda koje je
sud iznio u presudi. U slučaju ćutanja uprave, sud konstatuje nezakonitost čina nedonošenja akta i nalaže
upravnom organu da upravni akt donese.
Upravni spor pune jurisdikcije pored ispitivanja, ocjene zakonitosti upravnog akta i njegovog poništavanja,
sud je ovlašten i na meritorno rješavanje sporne upravne stvari. Nakon što poništi nezakonit upravni akt, sud
svojom presudom iznova i rješava spornu upravnu stvar. Ta presuda u svemu zamenjuje poništeni upravni akt
(rješenje). Svaka naknadna akcija organa uprave je nepotrebna i nemoguća, jer donošenje ovakve sudske odluke
oduzima pravo organu uprave da rješava o istoj upravnoj stvari. Sporovi pune jurisdikcije su u praksi znatno
rjeđi od sporova ograničene jurisdikcije, jer u njima sudovi preuzimaju nadležnost uprave u rješavanju upravnih
stvari.
Subjektivni upravni spor pokreće se po zahtjevu nezadovoljne stranke iz upravnog postupka a u cilju zaštite
svog subjektivnog prava, za koje smatra da je povrijeđeno donošenjem nezakonitog ili nepravilnog upravnog
akta.
Objektivni upravni spor pokreće se na zahtjev javnog tužioca, javnog pravobranioca ili drugpg ovlašćenog
državnog organa, u cilju zaštite objektivnog prava, tj kada smatra da je povrijeđen zakon u pogledu prava ili
interesa stranke, drugog fizičkog / pravnog lica ili države, jedinice lokalne samouprave ili nekog državnog
organa.
3. Predmet upravnog spora ?
Glavni predmet upravnog spora je zakonitost konačnog upravnog akta. U postupku pred sudom moguće je
osporavati samo upravni akt (a ne i ostale akte koje donosi uprava - kao npr upravni propis, akte poslovanja,
upravne radnje i sl). Predmet spora ne može biti upravni akt na koji je stranka imala pravo žalbe, a nije je
uložila u upravnom postupku.
Uzgredni predmet upravnog spora je naknada štete i povraćaj stvari, ukoliko ova pitanja stoje u direktnoj vezi sa
glavnim predmetom upravnog spora, tj ukoliko je šteta bila prouzrokovana, odnosno stvar oduzeta izvršenjem
nezakonitog upravnog akta.
Određenje predmeta upravnog spora po ZUS-u RS vrši se po sistemu generalne klauzule i principa negativne
enumeracije u pogledu upravnih akata, a koji ne mogu biti predmet upravnog spora i to:
1* upravni akti za koje je zakonom predviđen drugi vid sudske zaštite van upravnog spora
2* upravni akti koje neposredno na osnovu Ustava donosi NS RS i Predsednik RS ili jedan od
   Podpredsjednika
3* upravni akti donijeti u stvarima u kojima je po izričitoj odredbi zakona isključena mogućnost
  vođenja upravnog spora
Predmet upravnog spora u pogledu diskrecionih upravnih akata mogu se naći samo dijelovi akta koji su pravno
vezani, a odnose se na: 1*ovlaštenje za donošenje diskrecionog akta, 2* granice diskreionog ovlaštenja, 3* cilj
u kojem je ovlaštenje dato, 4* pravila postupka donošenja akta, 5* način utvrđivanja činjeničnog stanja. U vezi
samo ovih pitanjima stranka može pokrenuti tužbu za osporavanje njihove zakonitosti.
Ćutanje uprave predstavlja jedini izuzetak od pravila da se upravni spor može voditi samo protiv upravnih
akata. U ovom slučaju, akt uopšte nije ni donijet, ali je usled izuzetnog značaja ovakve situacije i njenog
otklanjanja, za pravnu sigurnost građana i drugih subjekata, zakonodavac propisao mogućnost sudske zaštite.
Predmet spora u slučaju ćutanja uprave je osnovanost ćutanja uprave. Ukoliko sud utvrdi da je ono bilo
neopravdano, nalaže nadležnom organu uprave da donese upravni akt. U protivnom ukoliko sud presudi da je
ćutanje uprave bilo opravdano sud će odbaciti tužbu kao neosnovanu. Upravni spor u slučaju ćutanja uprave se
može voditi u dva slučaja:
1* kada nadležni upravni organ propusti da u propisanom roku donese prvostepeni upravni akt po
   zahtjevu stranke u stvari u kojoj nije dato pravo žalbe i
2* kada organ ne donese upravni akt u drugostepenom postupku po žalbi, u roku koji je za to zakonom
   propisan
U oba slučaja, po isteku propisanih rokova za donošenje akta od strane organa uprave, nezadovoljna stranka
prvo mora da ponovo uputi zahtjev organu da akt donese u naknadnom roku, pa ako ovaj to opet ne učini u roku
od 7 dana, stranka ima pravo podizanja tužbe pred sudom i otpočinjanje upravnog spora.
4. Stranke i nadležnost u upravnom sporu ?
Kao stranke u upravnom sporu se javljaju: 1* Tužilac, 2* Tuženi i 3* Eventualno treće zainteresovano lice
1* Kao tužilac može nastupiti lice koje poseduje pravnu legitimaciju za pokretanje spora (stvarna veza između
osporavanog upravnog akta ili ćutanja uprave i povrede prava ili interesa tog lica). Kao tužilac se može javiti:
- stranka iz upravnog postupka
- sindikalna organizacija
- javni tužilac ili javni pravobranilac
2* Tuženi je donosilac konačnog upravnog akta ili organ koji je propustio da upravni akt donese.
3* Treće zainteresovano lice je lice kome bi poništaj konkretnog upravnog akta neposredno bilo na štetu.
Tada zainteresovano lice faktički ima isti interes kao i tuženi.
Nadležni sud u RS je Okružni sud prema sjedištu prvostepenog organa, ukoliko posebnim zakonom nije
drugačije određeno (čl. 5 ZUS-a) .Po pravilu u upravnom sporu sudi sudija pojedinac, a samo izuzetno trojno
sudsko vijeće (čl. 6 ZUS-a).
5. Pokretanje upravnog spora ?
Upravni spor se može voditi jedino iz razloga osporavanja zakonitosti konačnih upravnih akata, ali ne i
cjelishodnosti akta. Razlozi za pokretanje upravnog spora su: 1* Formalno-pravne 2* materijalno-pravne
povrede zakona i to:
1* Formalno-pravne povrede zakona zakona:
- Nenadležnost
- Povrede pravila upravnog postupka
- Nedostaci u formi akta i greške prilikom utvrđivanja činjeničnog stanja.
2* Materijalno-pravne povrede zakona:
- Neprimjenjivanje ili pogrešna primjena odredbi materijalnog zakona
- Prekoračenje granica diskrecionog ovlašćenja
- Korišćenje diskrecionog ovlašćenja suprotno zakonom utvrđenoj svrsi.
Upravni spor se pokreće podnošenjem tužbe nadležnom sudu. Tužba se podnosi u formi pismenog podneska
koji mora da sadrži zakonom propisane elemente:
1* podatke o tužiocu i upravnom aktu koji se osporava
2* podatke o tuženom uz navođenje razloga za podnošenje tužbe i
3* naznačenje tužbenog zahtjeva
Uz tužbu se obavezno podnosi i kopija osporavanog upravnog akta, a u slučaju tužbe zbog ćutanja uprave
podnosi se adekvatan navod primjeren toj situaciji.
Rokovi za podnošenje tužbe su:
1* 30 dana od dana kada je konačni upravni akt dostavljen stranki, javnom tužiocu i pravobraniocu. a ukoliko
upravni akt nije dostavljen javnom tužiocu i pravobraniocu, uzima se rok od 60 dana od dana dostavljanja
upravnog akta samo stranki. Rokovi su prekluzivni, i njihovim propuštanjem stranka gubi pravo na tužbu.
2* U slučaju ćutanja uprave rok je odložan i tužba se ne može podnijeti prije nego što prvo istekne rok za
donošenje konkretnog upravnog akta a onda se još mora čekati i istek dodatnog roka od 7 dana (na ponovni
zahtev stranke da se upravni akt donese). Nakon isteka ova dva odložna roka, u slučaju ćutanja uprave više
nema vremenskog ograničenja za podnošenje tužbe, odnosno tužba se može podneti bilo kada.
Tužba se predaje direktno kod suda, slanjem poštom ili usmeno na zapisnik kod suda. Dan predaje sudu, dan
predaje na poštu ili dan kad je žalba izjavljena na zapisnik kod suda smatraju se danom predaje tužbe sudu. U
slučaju da je tužba blagovremeno iz neznanja ili očigledne omaške predata drugom organu koji se oglasi
nenadležnim pa tužbu prosledi nadležnom sudu, koja kod suda stigne posle isteka roka za tužbu, dan predaje
tom organu je dan predaje tužbe sudu.
Odustanak tužioca od tužbe je moguć u svakom trenutku do donošenja sudske odluke i u tom slučaju se
postupak obustavlja rešenjem, ali ovaj čin odustanka od tužbe istovremeno znači i gubitak prava na ponovno
podnošenje tužbe, a upravni akt postaje pravosnažan.
6. Postupak suda po tužbi ?
Postupak suda po tužbi se sastoji iz: 1* Predhodnog postupka u upravnom sporu i 2* Redovnog postupka u
upravnom sporu (koji se satoji iz A-utvrđivanja činjeničnog stanja i održavanje usmene rasprave i B-donošenja
odluke o samom predmetu spora)
7. Prethodni postupak u upravnom sporu ?
Predhodni postupak u upravnom sporu slijedi nakon podnošenja tužbe.U ovom postupku sud ispituje formalno-
pravnu ispravnost tužbe:
1* blagovremenost podnijete tužbe (dali je podnijeta u zakonskom roku, ako nije biće odbačena)
2* pravna legitimacija ( dali je tužbu podnijelo ovlašćeno lice)
3* potpunost i razumljivost tužbe ( dali tužba sadrži sve dijelove i dali je tužbeni zahtjev jasan)
Tužbu koja ne ispunjava formalne uslove, sud odbacuje rješenjem.
Pored glavnih formalnih razloga postoje i drugi formalni razlozi za odbacivanje tužbe i to: 1* ukoliko akt nije
uopšte upravni akt, 2* ako je u vezi sa upravnom stvari zakonom isključena mogućnost vođenja spora, 3* ako je
povodom iste upravne stvari već donijeta pravosnažna presuda i sl. Ukoliko postoji bilo koji od formalnih
razloga za odbacivanje tužbe neće se ni preći na odlučujuću fazu upravnog spora.
U predhodnom postupku sud može izuzetno poništiti upravni akt ako se radi o krupnim i očigledim nedostacima
u upravnom aktu, koji ga unaprijed kvalifikuju kao nezakonit i to:
1* Ukoliko upravni akt sadrži neku od povreda zakona koje ga čine ništavim. Tada sud po službenoj
   dužnosti akt poništava
2* Ukoliko upravni akt sadrži nedostatke koji sprečavaju dalji rad suda (npr nepostojanje
   obrazloženja u upravnom aktu)
U oba slučaja sud donosi presudu kojom poništava upravni akt i upravni spor okončava.
Ukoliko su ispunjeni svi formalni uslovi za podnošenje tužbe, sud dostavlja tužbu na odgovor tuženom i
zainteresovanim trećim licima a rok za odgovor na tužbu ne može biti kraći od 8 ni duži od 30 dana. Tuženi i
treća zainteresovana lica nisu obavezan da na tužbu odgovore. Tuženi organ je dužan da sudu dostavi spise
predmeta iz upravnog postupka na koji se tužba odnosi, osim u slučaju ako su spisi uništeni, a tada sud nastavlja
postupak po tužbi i iznova utvrđuje činjenično stanje.
Upravni spor može biti obustavljen: 1* odustankom tužioca od tužbe 2* preinačenjem upravnog akta od strane
nadležnog organa uprave u skladu sa tužbenim zahtjevom. Tužilac u predhodnom postupku može podnijeti
zahtjev za odlaganjem izvršenja upravnog akta ako nije izvršen a odluku o tome donosi nadležni organ uprave a
ne sud.
8. Utvrđivanje činjenica i usmena rasprava ?
U upravnom sporu sud odlučuje na osnovu činjenjica utvrđenih u upravnom postupku. Ukoliko su te činjenice
nepotpuno ili nepravilno utvrđene, sud ima na raspolaganju dve mogućnosti:
1* da poništi upravni akt - i vrati cijelu stvar upravnom organu na ponovno rješavanje u skladu sa mišljenjem
suda, što je uglavnom pravilo kada se radi o situacijama nepravilno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja.
2* da pristupi utvrđivanju činjeničnog stanja - što je u praksi rijeđe a poduzima se jedino u slučajevima kada
bi poništavanje upravnog akta načinilo štetu tužiocu koja bi se teško mogla ispraviti, kao i kada je na osnovu
javnih isprava i drugih dokaza jasno da je činjenicno stanje drugačije od onoga u spisima iz upravnog postupka.
Utvrđivanju činjeničnog stanja sud će postupiti i u ponovnom upravnom sporu kada je nadležni upravni organ u
upravnoj stvari riješio suprotno shvatanju suda.
Čitav postupak upravnog spora vodi se kroz pismenu prepisku između učesnika spora, proučavanjem spisa,
podnesaka stranaka i relevantnih propisa. Odlučivanje je na sjednici koja nije javna, a održavanje usmene
rasprave je samo mogućnost (u slučajevima izuzetne složenosti upravne stvari ili potrebe boljeg razjašnjenja
stvari).
9. Odlučivanje i akti suda ?
Sud je u odlučivanju vezan tužbenim zahtjevom. Ukoliko uoči najteže povrede zakona, sud je ovlašćen da
postupa i van granica tužbenog zahteva i oglasi upravni akt ništavim. Upravni spor se završava donošenjem
presude ili rješenja. Presudu donosi sudija pojedinac ili članovi sudskog veća. O vijećanju se vodi zapisnik koji
potpisuje zapisničar i članovi vijeća.Ukoliko je održana usmena rasprava, sudska odluka se usmeno objavljuje
po završetku te rasprave ili najkasnije u roku od 8 dana od zaključenja rasprave. Akti suda u upravnom sporu
su: 1* Presuda i 2* Rješenje
Presuda je odluka o glavnoj stvari predmeta spora. Njome sud može da: 1* uvaži tužbu (puna jurisdikcija ili
ograničena jurisdikcija) 2* odbiti tužbu kao neosnovanu
Rješenje je nemeritorna odluka suda, kojom se nerješava o zakonitosti spornog upravnog akta. Rješenjem se u
upravnom sporu odlučuje samo o procesnim pitanjima i to odbacivanju tužbe ili obustavljanju postupka.
10. Pravna sredstva protiv odluka donijetih u upravnom sporu?
Na presude donijete u upravnom sporu mogu se ulagati vanredni pravni lijekovi i to:
- žalba
- zahtjev za vanredno preispitivanje sudske odluke
- zahtjev za zaštitu zakonitosti
- zahtjev za ponavljanje postupka
11. Žalba ?
U upravnom sporu pravo na žalbu je izuzetak a ne pravilo, jer se upravni spor po pravilu odvija u jednoj a ne
dvije instance, pa je njeno ulaganje moguće jedino u slučajevima koji su izričito predviđenim zakonom.
Žalbu može podnijeti bilo koja stranka iz upravnog spora, u roku od 15 dana od objavljivanja i dostavljanja
prvostepe presude. Žalba se podnosi prvostepenom sudu koji je donio presudu, u pismenom obliku ili usmeno
na zapisnik, a taj sud je nakon formalne provjere prosleđuje drugostepenom sudu na konačno odlučivanje.
Nakon prihvatanja žalbe drugostepeni sud je dostavlja suprotnoj strani na odgovor, a zatim u granicama
žalbenog zahtjeva ispituje presudu i donosi odluku po žalbi. Ukoliko uvaži žalbu drugostepeni sud svojom
presudom može da preinači presudu prvostepenog suda ili je ukine i predmet vrati prvostepenom sudu na
ponovno odlučivanje.

12. Kontrola od strane redovnih sudova van upravnog spora ?
Kontrolu od strane redovnih sudova van upravnog spora sudovi vrše kada rješavaju u vezi sa krivičnim,
građanskim i privrednim stvarima, a pravila kontrole su prvenstveno regulisana zakonima iz oblasti krivičnog,
građanskog i privrednog prava NPR: (kontrola u sporovima za naknadu štete prouzrokovane radom uprave,
odlučivanje o krivičnoj odgovornosti službenih lica uprave, ustavno-sudska kontrola).
1* Kontrola u postupku za naknadu štete prouzrokovane radom uprave ostvaruje se u građansko-
parničnom postupku, sa ciljem da se građanima i pravnim licima pruži zaštita od štetnih posledica izvršenja
nezakonitog upravnog akta (s obzirom da je upravni akt najčešće već izvršen prije nego se upravni spor
okonča). Spor za naknadu štete se može voditi nakon završenog upravnog spora, ili uporedo sa njim a
nezadovoljna stranka može i direktno pokrenuti parnicu. U ovom slučaju će sud kao prethodno pitanje prvo
ustanoviti da li se uopšte radi o nezakonitom ili nepravilnom upravnom aktu, pa tek tada pristupiti odlučivanju
po zahtjevu za naknadu štete.
2* Kontrola u postupku odlučivanja o krivičnoj odgovornosti službenih lica vrši se u slučaju krivičnih djela
čiji izvršioci mogu biti službena lica u vršenju svoje djelatnosti, a predviđena su i sankcionisana Krivičnim
zakonom. Najčešće se javljaju u obliku zloupotrebe službenog položaja, nesavjesnog rada u službi i primanju
mita. O zakonitosti upravnog akta koji je donijelo službeno lice a pri tom izvršilo neko od pomenutih krivičnih
dijela, odlučivaće sud nadležan za vođenje krivičnog postupka.
3* Ustavno-sudska kontrola uprave proističe iz primarne nadležnosti Ustavnog suda da odlučuje o saglasnosti
zakona i drugih opštih akta sa Ustavom, kao i saglasnosti svih nižih podzakonskih opštih akata (uključujući i
upravne) sa zakonom. Inicijativu za pokretanje postupka za ocjenu ustavnosti i zakonitosti može dati svako
fizičko i pravno lice, a pravo na pokretanje postupka imaju: državni organi i organi lokalne samouprave,
određeni broj narodnih poslanika, kao i sam Ustavni sud.

Fizičko lice čija su prava i osnovne slobode zajamčene Ustavom RS povrijeđena radom uprave, njenih
službenih lica ili od strane imaoca javnih ovlaštenja, imaju pravo da zahtjevaju zaštitu pomenutih prava i
sloboda u postupku pred Okružnim sudom. O zahtjevu Okružni sud odlučuje rješenjem.
Drugi vid zaštite ustavnosti i zakonitosti je u postupku pred Ustavnim sudom. Nadležnosti ustavnog suda se
dijele u dvije grupe:
1* Opšte nadzorne, usmjeravajuće i preventivne nadležnosti , koje se ogledaju u pravu i obavezi ustavnog suda
da “ prati pojave od interesa za ostvarivanje ustavnosti i zakonitosti, obavještava najviše ustavne organe, o
stanju i problemima u toj oblasti, daje im predloge i mišljenja za donošenje zakona i preduzimanje drugih mjera
radi obezbjeđenja ustavnosti i zakonitosti i zaštite prava i sloboda građana,organizacija i zajednica.”
2* Odlučujuće i normativne nadležnosti, se odnose na ocjenu ustavnosti zakona i zakonitost podzakonskih
akata, pri čemu sud ne ulazi u pitanje njihove cjelishodnosti.
Inicijativu za pokretanje postupka pred ustavnim sudom za ocjenu ustavnosti i zakonitosti može dati svako, ali
sam postupak mogu pokrenuti subjekti koji su izričito navedeni u ustavu i to: Predsjednik RS, Narodna
skupština, Vlada, Sud, Republički javni tužilac, Narodna Banka, Opština, Grad, Preduzeće, Politička
organizacija, udruženje građana i druge organizacije.

Ustavna žalba
Ustav RS ne pozanje instrument ustavne žalbe, koja se podnosi pred Ustavnim sudom protiv pojedinačnih
pravnih akata i radnji organa uprave i imalaca javnih ovlašćenja.