Iran Nuclear AEOI A-10-1-31-7216014

Document Sample
Iran Nuclear AEOI A-10-1-31-7216014 Powered By Docstoc
					 ‫.‪J. of Nuclear Sci. and Tech‬‬                                                                                     ‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي‬
 ‫0102 ,67-07 .‪No. 51, pp‬‬                                                                                  ‫ﺷﻤﺎره 15، ﺻﻔﺤﺎت 67-07، 9831‬

 ‫‪Sci. and Tech. note‬‬
 ‫ﻳﺎدداﺷﺖ ﻋﻠﻤﻲ و ﻓﻨﻲ‬


     ‫ﺑﺮرﺳﻲ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ و واﺑﺴﺘﮕﻲ آن ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز در دزﻳﻤﺘﺮ‬
                ‫ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪ PAGAT‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻴﻚ ام.آر.آي‬
                                 ‫3‬
                                  ‫ﺑﺨﺘﻴﺎر آزادﺑﺨﺖ*1، ، ﻛﻤﺎل ﺣﺪاد2، ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ زﺣﻤﺖﻛﺶ‬
                          ‫1- داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻲ واﺣﺪ ﺑﺮوﺟﺮد، ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ: 815، ﺑﺮوﺟﺮد- اﻳﺮان‬
                           ‫2- داﻧﺸﻜﺪه ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻫﺴﺘﻪاي، داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻴﺮاز، ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ: 17448-64917، ﺷﻴﺮاز- اﻳﺮان‬
                                ‫3- اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﭘﺮﺗﻮ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻧﻮﻳﻦ ﺗﻬﺮان، ﺻﻨﺪوق ﭘﺴﺘﻲ: 995-56641، ﺗﻬﺮان- اﻳﺮان‬


 ‫ﭼﻜﻴﺪه: ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ ﺑﺎ اﻧﺮژيﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ در دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي ‪ PAGAT‬و واﺑﺴﺘﮕﻲ آن ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز‬
 ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﻜﻨﻴﻚ ام.آر.آي از ﻣﻮاد و ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑﺎ درﺻﺪﻫﺎي وزﻧﻲ زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ: 5/4 درﺻﺪ ﺑﻴﺲ ‪ N'-N‬ﻣﺘﻴﻠﻦ- ﺑﻴﺲ-آﻛﺮﻳﻞآﻣﻴﺪ‬
 ‫5/4 درﺻﺪ آﻛﺮﻳﻞآﻣﻴﺪ، 5 درﺻﺪ ژﻻﺗﻴﻦ، 5 ﻣﻴﻠﻲﻣﻮل ﺗﺘﺮاﻛﻴﺲ، 10/0 ﻣﻴﻠﻲﻣﻮل ﻫﻴﺪروﻛﻴﻨﻮن و 68 درﺻﺪ آب دو ﺑﺎر ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺷﺪه. ﺑﺮاي ﺗﺎﺑﺶدﻫﻲ‬
 ‫وﻳﺎلﻫﺎ از ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎي ‪ 60Co‬دﺳﺘﮕﺎه درﻣﺎﻧﻲ ﺳﺮي ‪ Theratron-780c‬اﻧﺴﺘﻴﺘﻮ ﭘﺮﺗﻮ ﭘﺰﺷﻜﻲ ﻧﻮﻳﻦ ﺗﻬﺮان و ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪهي ﺧﻄﻲ اﻟﻜﺘﺎ ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻧﻴﺮوي‬
 ‫ﻫﻮاﻳﻲ ﺗﻬﺮان اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ام.آر.آي ﺳﺎﺧﺖ ﺷﺮﻛﺖ زﻳﻤﻨﺲ ﺑﻪ ﻗﺪرت ‪ 1/5T‬اﻧﺠﺎم ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺗﻤﺎم‬
 ‫ژلﻫﺎي ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻳﻚ روز ﭘﺲ از ﺳﺎﺧﺖ، ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ﺷﺪه و ﻳﻚ روز ﺑﻌﺪ از ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ ام.آر.آي ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري ﺷﺪهاﻧﺪ. در ﺗﻌﻴﻴﻦ‬
 ‫درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ در ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪ ،PAGAT‬ﺑﺮاي اﻧﺮژيﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﻧﻔﻮذ ﺑﺪون ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ در ﻣﺎده داﺷﺘﻪ و ﭘﺮاﻛﻨﺪﮔﻲ‬
 ‫ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎ ﻧﻴﺰ رو ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻴﺰان دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ ‪ 60Co‬در ﻋﻤﻖ ‪ 0/5cm‬ﺑﺮاﺑﺮ 001 درﺻﺪ ﺑﻮده و ﺑﺮاي ﻋﻤﻖ ‪ 21cm‬اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺑﻪ‬
 ‫84 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺮاي ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎي 4، 6 و ‪ 18MV‬ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪه ﻣﻴﺰان دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﺑﺮاي ﻋﻤﻖ ‪ ،21cm‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﺑﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ 25، 3/75‬
 ‫و 37/95 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و اﻳﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻧﺮژيﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻣﻴﺰان ﺗﺠﻤﻊ دز در ﻓﻮاﺻﻞ ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺑﺮرﺳﻲ‬
 ‫ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻫﻨﮓ دز از 08 ﺑﻪ ‪ 480cGy/min‬ﺗﻐﻴﻴﺮي در ﻣﻘﺎدﻳﺮ آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ، 2‪،R‬‬
 ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز واﺑﺴﺘﻪ ﻧﺒﻮده و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺮاي ﺑﺎﻻ ﺑﺮدن‬
                                                             ‫ﺳﺮﻋﺖ ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ و ﻛﺎﻫﺶ زﻣﺎن ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ از آﻫﻨﮓﻫﺎي دز ﺑﺎﻻﺗﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد.‬

                ‫واژهﻫﺎي ﻛﻠﻴﺪي: دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي، ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪ ،PAGAT‬درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ، آﻫﻨﮓ دز‬


‫‪Investigation of Percentage Depth Dose (PDD) and Dose Rate Dependence of‬‬
 ‫‪PAGAT Polymer Gel Dosimeter for Photon Beams Using MRI Technique‬‬

                                  ‫3‪B. Azadbakht*1, K. Hadad2, M.H. Zahmatkesh‬‬
                     ‫‪1- Faculty of Engineering, Borujerd Islamic Azad University, P.O.Box: 518, Borujerd - Iran‬‬
                          ‫‪2- Faculty of Engineering, Shiraz University, P.O.Box: 71946-84471, Shiraz - Iran‬‬
                               ‫‪3- Novin Medical Radiation Institute, P.O.Box: 14665-599, Tehran - Iran‬‬

 ‫‪Abstract: In this work, the investigation of the normoxic PAGAT polymer-gel dosimeter percentage depth‬‬
 ‫‪dose (PDD) and it’s dose rate dependence has been made. Using MRI, the formulation to give the maximum‬‬
 ‫,)‪change in the transverse relaxation rate R2 was determined to be 4.5% N,N'-methylen-bis-acrylamide©(bis‬‬
 ‫‪4.5% acrylamid (AA), 5% gelatine, 5mM tetrakis (hydroxymethyl) phosphonium chloride (THPC), 0.01 mM‬‬
 ‫06-‪hydroquinone (HQ) and 86% HPLC(Water). Irradiation of vials was performed using photon beams of Co‬‬
 ‫‪therapy unit and an Electa linear accelerator. Gel dosimeters were imaged in a Siemens Symphony 1.5 Tesla‬‬
 ‫‪clinical MRI scanner using a head coil. Post-manufacture irradiation and post imaging times were both‬‬
 ‫‪selected to be 1 day. For determing the percentage depth dose of the PAGAT gel it was found that at the depth‬‬
 ‫‪of 21cm, the percentage depth dose for 1.25 MeV γ-ray photons of 60Co and for 4,6 and 18 MV x-ray photons‬‬
 ‫‪of Electa linear accelerator, are 48%, 52%, 57.3% and 59.73%, respectively. Thus, in the case of the higher‬‬
 ‫‪energy photon beams, a higher dose can be delivered to deep-seated tumors. The dose rate dependence of PDD‬‬
 ‫‪was studied for 6 MV x-ray photons with the use of dose rates of 80, 160, 240, 320, 400 and 480cGy/min. No‬‬
 ‫‪trend in polymer-gel dosimeter 1/T2 dependence was found on the mean dose rate and energy for the photon‬‬
 ‫.‪beams‬‬
 ‫‪Keywords: Polymer-Gel Dosimeter, PAGAT Normoxic Polymer Gel, PDD, Dose Rate‬‬

 ‫‪*email: azad_bakhtiar@yahoo.com‬‬                                                  ‫ﺗﺎرﻳﺦ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺎﻟﻪ: 01/2/88 ﺗﺎرﻳﺦ ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻘﺎﻟﻪ: 21/11/88‬
                                                                ‫۰۷‬
‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي، ﺷﻤﺎره 15، 9831‬


‫ﻓﻀﺎﻳﻲ دز ﺟﺬﺑﻲ در دزﻳﻤﺘﺮ را ﺣﻔﻆ ﻣﻲﻛﻨﺪ ]2[. در دزﻳﻤﺘﺮﻫـﺎي‬                                                                      ‫1- ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﻓﺮﻳﻚ، ﻏﻠﻈﺖ ﻳـﻮنﻫـﺎي ﻓﺮﻳـﻚ و در ژلﻫـﺎي ﭘﻠـﻲﻣـﺮي ﻏﻠﻈـﺖ‬                      ‫دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي، دﺳﺘﻪي ﺟﺪﻳـﺪي از دزﻳﻤﺘﺮﻫـﺎ ﻫـﺴﺘﻨﺪ‬
            ‫ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﻠﻲﻣﺮﻫﺎ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ دز ﺟﺬب ﺷﺪه ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد.‬                ‫ﻛﻪ در اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮﺗﻮدرﻣﺎﻧﻲﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻗﺎﺑـﻞ اﺳـﺘﻔﺎدهاﻧـﺪ ]1[.‬
‫ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ در ﺗﻮﺳﻌﻪي ژلﻫﺎي ﻓﺮﻳﻚ‬                      ‫دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ ﺗﻨﻬﺎ دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ﺳﻪﺑﻌﺪي واﻗﻌﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. دزﻳﻤﺘﺮ ﺑﻪ‬
‫ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺗﻼش ﻛﺮدهاﻧﺪ وﻟﻲ اﻣﺮوزه ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺑﻪ ژلﻫﺎي ﭘﻠﻲﻣﺮي ﺑـﻴﺶ‬                   ‫ﻃﻮر ﻫﻢزﻣﺎن ﻫـﻢ ﻓـﺎﻧﺘﻮم ﻫـﺴﺖ و ﻫـﻢ ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺗﻮزﻳـﻊ دز را در‬
‫از ژلﻫﺎي ﻓﺮﻳﻚ اﺳﺖ و اﻳﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺨﺶ ﻳﻮنﻫـﺎي ﻓﺮﻳـﻚ در‬                      ‫ﻫﻨﺪﺳﻪي ﻛﺎﻣﻞ ﺳﻪ ﺑﻌﺪي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻛﻨـﺪ ]2 ﺗـﺎ 5[. دزﻳﻤﺘﺮﻫـﺎي‬
‫ژل ﻓﺮﻳﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺎرآﻳﻲ و ﻛـﺎرﺑﺮي آن را ﻣﺤـﺪود ﻣـﻲﺳـﺎزد.‬                    ‫ژﻟﻲ دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ﺟﻤﻊﻛﻨﻨﺪهي دز ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺣﻔﻆ ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﻀﺎﻳﻲ دز‬
‫ﭘﺨﺶ ﻳﻮنﻫﺎي ﻓﺮﻳﻚ ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺨﺪوش ﺷﺪن و ﺳﭙﺲ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ‬                          ‫در درون ﺧﻮد ﻫـﺴﺘﻨﺪ و اﻧﻌﻄـﺎفﭘـﺬﻳﺮي ﺷـﻜﻞ، از آنﻫـﺎ دزﻳﻤﺘـﺮ‬
‫دادهﻫﺎي ﻓﻀﺎﻳﻲ دز ﻣﻲﮔـﺮدد و اﻳـﻦ، ﻣﻮﺟـﺐ ﻣﺤـﺪودﻳﺖ زﻣـﺎﻧﻲ‬                    ‫ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮدي ﺳـﺎﺧﺘﻪ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ ﺗﻮزﻳـﻊ دزﻫـﺎي‬
‫ﻋﻤﻠﻲ از زﻣﺎن ﺷﺮوع ﺗﺎﺑﺶ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن اﻧﺪازهﮔﻴﺮي دز در ﻣﻴـﺪانﻫـﺎي‬               ‫ﭘﻴﭽﻴﺪه، ﭼﻨﺎن ﻛﻪ در ﺷـﺮاﻳﻂ ﻛﻠﻴﻨﻴﻜـﻲ ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻲﺷـﻮد، ﺑـﺎﻟﻘﻮه‬
‫ﺗﺎﺑﺸﻲ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ و ﻳﺎ ﻣﺤﻴﻂﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭼـﺸﻤﻪ داراي ﺧﺮوﺟـﻲ ﭘـﺎﻳﻴﻦ‬                  ‫ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐاﻧﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺿـﺮاﻳﺐ ﺗـﺼﺤﻴﺢ‬
‫اﺳﺖ، ﻣﻲﮔﺮدد. اﺛﺮات ﭘﺨﺶ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﻧﺴﺒﻲ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده‬                       ‫ﻧﺪارﻧﺪ. اﻳﻦ ژلﻫﺎ را ﻣﻲﺗﻮان ﻣﻌﺎدل ﺑﺎﻓﺖ ﻧﺮم در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ.‬
‫از روشﻫﺎي واﭘﻴﭽﺶ)1( وﻟﻲ ﺑـﺎ ﻋـﺪم ﻗﻄﻌﻴـﺖ ﺑـﺎﻻ ﺗـﺼﺤﻴﺢ ﻛـﺮد‬                  ‫ﺧﺎﺻﻴﺖ ﺳﻪﺑﻌﺪي دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻣﻬﻢﺗـﺮﻳﻦ ﻣﺰﻳـﺖ‬
‫]2[. ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﻠﻲﻣﺮﻳﺰاﺳﻴﻮن و ﺿﺮورت ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻣﺎﻧﻨـﺪ‬                    ‫آنﻫﺎ ﺑﺮاي ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ روشﻫﺎي درﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻛﻤـﻚ ﺑﺎرﻳﻜـﻪي ﻓﻮﺗـﻮﻧﻲ‬
‫ﻛﻢاﻛﺴﻴﮋﻧﻲ)2( در ژلﻫﺎي ﭘﻠﻲﻣـﺮي )3(‪ PAG‬ﺑﺎﻋـﺚ ﺷـﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬                   ‫اﺳﺖ. از ﻧﻈﺮ ﺗﺌﻮري ﺑﻪ ﻛﻤﻚ دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ ﻣﻲﺗـﻮان ﺗﻮزﻳـﻊ دز‬
‫ژلﻫﺎ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺑـﺎ ﺑـﻪ ﻛـﺎرﮔﻴﺮي و اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎﺗﻲ ﻣﺜـﻞ‬          ‫را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻪﺑﻌﺪي در ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪ ﺣﺘﻲ در ﻓﻮاﺻﻞ ﻛﻢﺗـﺮ از ﻳـﻚ‬
            ‫)4 (‬
‫آﻧﺘﻲاﻛﺴﻴﺪانﻫﺎ ﻳﻚ ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜـﺴﻴﻚ ﻣﺜـﻞ ‪PAGAT‬‬                           ‫ﻣﻴﻠﻲﻣﺘﺮ از ﭼﺸﻤﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد ]6[. از دﻳﮕﺮ ﻣﺰاﻳﺎي دزﻳﻤﺘﺮﻫـﺎي‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد. اﻳﻦ ﻛـﺎر ﺑـﺎ اﺿـﺎﻓﻪ ﻛـﺮدن ﺗﺘـﺮاﻛﻴﺲ )5()‪ (THPC‬ﺑـﻪ‬               ‫ژﻟﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﻨـﺪ ﺑـﺎزﺑﻴﻨﻲ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻳﻚ آﻧﺘﻲاﻛﺴﻴﺪان ﺑﻪ ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ‪ PAG‬در ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺤﻴﻄﻲ‬                      ‫ﺟﺎﻣﻌﻲ از ﺗﻤﺎم ﭘﺮﺗﻮدرﻣﺎﻧﻲﻫـﺎي ﻣﺘﻌـﺎرف ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗـﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري ﻳـﺎ‬
                         ‫دﻣﺎ و ﻓﺸﺎر ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ ]4، 5، 6 و 7[.‬        ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ اﻧﺪام داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ]3[. ﺗﻮزﻳـﻊ ﺳـﻪﺑﻌـﺪي دز ﺛﺒـﺖ ﺷـﺪه در‬
‫در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ژل ‪ PAGAT‬ﻧﻘﺶﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣـﻮاد‬                         ‫ﻣــﺎﺗﺮﻳﺲ ﺷــﻴﻤﻴﺎﻳﻲ دزﻳﻤﺘــﺮ ژﻟــﻲ ﺑــﻪ روشﻫــﺎي ﺗــﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري‬
‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺗﺸﻜﻴﻞدﻫﻨـﺪه ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ و ﻏﻠﻈـﺖﻫـﺎي‬                 ‫اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﺷﻮد. در اﻳﻦ دزﻳﻤﺘﺮ در آﻏﺎز ﻣﺤﻠﻮل ﻣﻮﻧﻮﻣﺮﻫـﺎ در‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﻮاد، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ و ﺧﻄﻲ ﺑﻮدن دزﻳﻤﺘـﺮ ﺑﻌـﺪ از ﭘﺮﺗـﻮﮔﻴﺮي‬                   ‫ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ دزﻳﻤﺘﺮ ﻣﻌﻠﻖ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﻧﻮﻣﺮﻫﺎ ﺑﻌﺪ از ﺗﺎﺑﺶ دﻳﺪن ﺑـﺎ‬
‫ﺑﺮرﺳــﻲ ﺷــﺪه اﺳــﺖ ]4[. ژل ‪ PAGAT‬ﺑــﺮﺧﻼف ﺳــﺎﻳﺮ ژلﻫــﺎي‬                  ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﺗﺎﺑﺶ ﭘﻠﻲﻣﺮﻳﺰه ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ. ﺳﭙﺲ ﺗﺼﻮﻳﺮ دوﺑﻌﺪي ﻳﺎ‬
‫ﭘﻠﻲﻣﺮي، ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ ﺑﺪون اﻛﺴﻴﮋن و ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻢاﻛﺴﻴﮋﻧﻲ ﻧﺪارد.‬                 ‫ﺳﻪﺑﻌﺪي اﻳـﻦ ﻣﻮﻧﻮﻣﺮﻫـﺎ ﺑـﻪ روشﻫـﺎي راﻳـﺞ ﺗـﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري ﺗﻬﻴـﻪ‬
‫ﻣﻮاد ﺗﺸﻜﻴﻞدﻫﻨﺪهي دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻋﺒﺎرتاﻧـﺪ از آب‬                    ‫ﻣﻲﮔﺮدد و ﺑﻌﺪ از درﺟﻪﺑﻨﺪي، ﺗﻮزﻳﻊ دز ﺗـﺎﺑﺶ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد.‬
‫)ﺑــﺎ ﺑــﻴﺶﺗــﺮﻳﻦ ﻣﻘــﺪار و ﺣــﺪود 08-09%(، ﻣﻮﻧﻮﻣﺮﻫــﺎ و ﻋﺎﻣــﻞ‬           ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، دزﻳﻤﺘﺮﻫـﺎي ژﻟـﻲ- ﭘﻠـﻲ ﻣـﺮي ﻧـﺎﻣﺰد ﺑـﺴﻴﺎر ﺧـﻮﺑﻲ ﺑـﺮاي‬
‫ژلﻛﻨﻨﺪه ) ژﻻﺗﻴﻦ، آﮔﺎرز و . . .( ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺗﺮاﻛﻢ ﭘﻠـﻲﻣـﺮي‬                                            ‫ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ دزﻫﺎي ﺳﻪﺑﻌﺪي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.‬
‫اﻳﺠﺎد ﺷﺪه و ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﺣﻔـﻆ ﺗﻮزﻳـﻊ ﻓـﻀﺎﻳﻲ دز ﺟـﺬﺑﻲ اﺳـﺘﻔﺎده‬               ‫ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ دﻗﺖ، ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ، زﻣﺎن ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي دزﻳﻤﺘـﺮي،‬
‫ﻣﻲﺷـﻮد. ﺑـﺮاي ژلﻫـﺎي ﻧﻮرﻣﻮﻛـﺴﻴﻚ ﻛـﻪ ﻣـﻲﺗـﻮان آنﻫـﺎ را در‬                       ‫ـ ـ ـ ـ ـ‬               ‫ـ‬         ‫ـ ـ ـ ـ‬
                                                                          ‫ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺳـﻪﺑﻌـﺪي ﺑـﻮدن و ﻗﻴﻤـﺖ ﺑﺎﻋـﺚ ﺷـﺪهاﻧـﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ روش‬
‫ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻌﻤـﻮﻟﻲ اﻛـﺴﻴﮋن ﺳـﺎﺧﺖ ﻳـﻚ ﻣـﺎدهي ﺿﺪاﻛـﺴﺎﻳﺶ ﻧﻴـﺰ‬                     ‫دزﻳﻤﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ روشﻫﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ‪ ،TLD‬اﺗﺎﻗـﻚﻫـﺎي ﻳـﻮﻧﺶ و‬
‫اﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲﺷﻮد )ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ از ﻣﺮﺗﺒﻪي ﻣﻴﻜﺮوﻣـﻮل( ]2 ﺗـﺎ 8[.‬               ‫ﻓﻴﻠﻢ دزﻳﻤﺘﺮي ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ آرﻣﺎﻧﻲ ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ]1 ﺗـﺎ 7[. در ﺣـﺎل‬
‫واﺑــﺴﺘﮕﻲ ﭼﻨــﺪاﻧﻲ ﺑــﻪ آﻫﻨــﮓ دز در اﺳــﺘﻔﺎده از ان.ام.آر ﺑــﺮاي‬         ‫ﺣﺎﺿﺮ دو ﻧﻮع دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﻫـﺴﺘﻨﺪ. ژلﻫـﺎي ﻓﺮﻳـﻚ‬
‫دزﻳﻤﺘﺮي ﺑﺎ ژلﻫﺎي ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪه اﺳﺖ اﮔﺮ ﭼﻪ ﭘﺎﺳـﺦ دز‬                   ‫ﻛﻪ ﺑﺮاﺳﺎس دزﻳﻤﺘﺮي ﻓﻴﺰﻳﻚ ﻛﺎر ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ژلﻫﺎي ﭘﻠﻲﻣﺮي. ﻫﺮ‬
‫ﺑﻪ دﻣﺎﻳﻲ ﻛﻪ در آن دﻣﺎ دزﻳﻤﺘﺮ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد ﺑﺴﺘﮕﻲ‬               ‫دو ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ داراي ﻫﻴﺪروژل ﻫـﺴﺘﻨﺪ ﻛـﻪ ﺗﻮزﻳـﻊ‬

                                                                     ‫١٧‬
                                                                                                        ‫ﺑﺮرﺳﻲ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ . . .‬


                                                     ‫2-2 ﻓﺎﻧﺘﻮمﻫﺎ‬         ‫دارد ]6[. در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ)6( ﺑﺎ اﻧﺮژيﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ از دو ﻧﻮع ﻓﺎﻧﺘﻮم ﻳﻜـﻲ ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ ﺣـﺴﺎﺳﻴﺖ ژل‬                ‫و ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﺑﺎ آﻫﻨـﮓ دز در ژل ﭘﻠـﻲﻣـﺮي‬
‫‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز و دﻳﮕﺮي ﺑﺮاي ﺗﻌﻴـﻴﻦ درﺻـﺪ دز ﻋﻤﻘـﻲ‬                                              ‫ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪ PAGAT‬ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬
‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻓـﺎﻧﺘﻮم ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ ﺣـﺴﺎﺳﻴﺖ‬
‫دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟﻲ- ﭘﻠـﻲﻣـﺮي ‪ PAGAT‬ﺑـﻪ آﻫﻨـﮓ دز، وﻳـﺎلﻫـﺎﻳﻲ از‬                                                                    ‫2- ﺑﺨﺶ ﺗﺠﺮﺑﻲ‬
      ‫3‬
‫ﺟﻨﺲ ﭘﺮﺳﭙﻜﺲ ﺑﻪ ﺷﻌﺎع ‪ ،0/5cm‬ارﺗﻔﺎع ‪ 15cm‬و ﺣﺠـﻢ ‪15cm‬‬                                                                         ‫2-1 ﻣﻮاد و روشﻫﺎ‬
‫ﺑﻮدﻧﺪ. و ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ از ﻓﺎﻧﺘﻮمﻫـﺎي اﺳـﺘﻮاﻧﻪاي ﺑـﻪ‬                                                      ‫2-1-1 ﺳﺎﺧﺖ ژل ‪PAGAT‬‬
                              ‫3‬
‫ﺷﻌﺎع ‪ ،1cm‬ارﺗﻔﺎع ‪ 25cm‬و ﺣﺠﻢ ‪ 100cm‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﺪه اﺳـﺖ.‬                      ‫ﺑــﺮاي ﺳــﺎﺧﺘﻦ ژل ‪ PAGAT‬از ﻣــﻮاد و ﺗﺮﻛﻴﺒــﺎت ﺷــﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑــﺎ‬
‫ﭘﺲ از ﺷﺴﺘﻦ ﻓﺎﻧﺘﻮمﻫﺎ ﺑـﺎ آب ﻣﻘﻄـﺮ و ﺧـﺸﻚ ﻛـﺮدن آنﻫـﺎ، ژل‬                   ‫درﺻـــﺪﻫﺎي وزﻧـــﻲ زﻳـــﺮ اﺳـــﺘﻔﺎده ﺷـــﺪه اﺳـــﺖ: 5/4 درﺻـــﺪ‬
‫آﻣﺎده ﺷﺪه ﺑﻪ آراﻣﻲ در آنﻫﺎ رﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ ﻛﺎﻣﻼً ﭘﺮ ﺷﺪﻧﺪ.‬              ‫‪ N' ،N‬ﻣﺘــﻴﻠﻦ- ﺑــﻴﺲ- آﻛﺮﻳــﻞ آﻣﻴــﺪ، 5/4 درﺻــﺪ آﻛﺮﻳــﻞآﻣﻴــﺪ،‬
‫ﭘﺲ از رﻳﺨﺘﻦ ژل درب ورودي آنﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﭼﺴﺐ ﻧﻮاري ﻛـﺎﻣﻼً‬                         ‫ـ ـ‬                  ‫ـ‬      ‫ـ ـ‬            ‫ـ‬      ‫ـ‬
                                                                          ‫5 درﺻــﺪ ژﻻﺗــﻴﻦ، 5 ﻣﻴﻠــﻲﻣــﻮل ﺗﺘــﺮاﻛﻴﺲ، 10/0 ﻣﻴﻠــﻲﻣــﻮل‬
‫ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪه و در ﻳﺨﭽﺎل در دﻣﺎي 4 درﺟﻪي ﺳﺎﻧﺘﻲﮔـﺮاد ﻧﮕـﻪداري‬                   ‫ﻫﻴﺪروﻛﻴﻨﻮن و 68 درﺻﺪ آب دو ﺑﺎر ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺷﺪه ]7[. اﺑﺘﺪا ژﻻﺗـﻴﻦ‬
                                                            ‫ﺷﺪﻧﺪ.‬         ‫در آب دوﺑﺎر ﺗﻘﻄﻴﺮ ﺷﺪه ﺧﻴﺴﺎﻧﺪه ﺷـﺪه و ﺗﻮﺳـﻂ دﺳـﺘﮕﺎه ﻫـﻢزن‬
                                                                          ‫ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﻫﻢزده ﺷﺪ، ﺗﺎ اﻳﻦ ﻛﻪ دﻣﺎي آن ﺑﻪ ‪ 49ºC‬رﺳـﻴﺪ. ﭘـﺲ از‬
                                         ‫2-3 روشﻫﺎي ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ‬               ‫ﺷﻔﺎف ﺷﺪن ﻣﺤﻠﻮل ژﻻﺗﻴﻦ، اﺑﺘﺪا ‪ N' ،N‬ﻣﺘﻴﻠﻦ- ﺑﻴﺲ- آﻛﺮﻳﻞ آﻣﻴـﺪ‬
                 ‫06‬
                      ‫2-3-1 ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ‪Co‬‬        ‫اﺿﺎﻓﻪ ﮔﺮدﻳﺪ. در ﭘﻮدر ﺳﻔﻴﺪرﻧﮓ ‪ N' ،N‬ﻣﺘـﻴﻠﻦ- ﺑـﻴﺲ- آﻛﺮﻳـﻞ‬
‫در ﭘﺮﺗـﻮدﻫﻲ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺳﻴـﺴﺘﻢ ﭘﺮﺗـﻮدﻫﻲ ‪ 60Co‬اﻧـﺴﺘﻴﺘﻮ ﭘﺮﺗـﻮ‬
 ‫ـ‬         ‫ـ‬            ‫ـ‬       ‫ـ‬           ‫ـ ـ‬         ‫ـ‬                 ‫آﻣﻴﺪ ﻳﻚ ﻗﻄﻌﻪي ﺑﻪﻫﻢ ﭼﺴﺒﻴﺪه وﺟﻮد داﺷﺖ ﻛﻪ در ﺣـﻴﻦ ﺗـﻮزﻳﻦ‬
‫ﭘﺰﺷــﻜﻲ ﻧــﻮﻳﻦ ﺗﻬــﺮان ﻣﺤــﺪودهي دز اﺳــﺘﻔﺎده ﺷــﺪه از 05 ﺗــﺎ‬            ‫ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﺸﺪه ﺑﻮد و ﺣﻞ ﺷﺪﻧﺶ زﻣﺎن زﻳﺎدي ﻃﻮل ﻛـﺸﻴﺪ. ﭘـﺲ از‬
‫‪ 5000cGy‬ﺑﻮد. ﺑﺮاي ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ، از ﻣﻴﺪان ‪ 20cm×20cm‬ﺑـﺎ ﻋﻤـﻖ‬                    ‫اﻧﺤﻼل آن، ﭘﻮدر آﻛﺮﻳﻞ آﻣﻴﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﻴﻂ اﺿـﺎﻓﻪ ﺷـﺪه و ﺗـﺎ اﻧﺤـﻼل‬
‫‪ 5cm‬و ﻓﺎﺻــﻠﻪي ﭼــﺸﻤﻪ از ﺳــﻄﺢ ‪ 100cm‬اﺳــﺘﻔﺎده ﺷــﺪ. ﺑــﺮاي‬               ‫ﻛﺎﻣــﻞ ﻫــﻢزده ﺷــﺪ. در ﻧﻬﺎﻳــﺖ ﺑــﺎ اﺿــﺎﻓﻪ ﻛــﺮدن ﻫﻴــﺪروﻛﻴﻨﻮن و‬
‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز، ﻓـﺎﻧﺘﻮمﻫـﺎ در ﻳـﻚ‬                       ‫ﺗﺘﺮاﻛﻴﺲ ژل ‪ PAGAT‬آﻣﺎده ﺷﺪ. ﺟﺪول 1 ﻣﻘـﺎﻳﺮ و درﺻـﺪﻫﺎي‬
‫ﺗﺎﻧﻚ آب ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ‪ 20cm×25cm×20cm‬ﺟـﺎيﮔـﺬاري، و ﺑـﺮاي‬                       ‫وزﻧﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒـﺎت ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ ﺑـﺮاي ﺗﻬﻴـﻪي ‪ 100ml‬ژل‬
‫ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻋﻤﻖ، ﻓﺎﻧﺘﻮمﻫﺎ در ﻳﻚ ﺗﺎﻧﻚ آب‬                                                             ‫‪ PAGAT‬را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬
‫ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ‪ 10cm×10cm×30cm‬ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻳﺴﺘﺎده ﺑـﺮ روي ﺳـﻄﺢ‬
                         ‫ﺗﺨﺖ درﻣﺎن ﻣﻘﺎﺑﻞ ﭼﺸﻤﻪ ﻗﺮار داده ﺷﺪﻧﺪ.‬             ‫ﺟﺪول 1- ﻣﻘﺎدﻳﺮ و درﺻﺪﻫﺎي وزﻧﻲ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﺷـﻴﻤﻴﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻛـﺎر رﻓﺘـﻪ ﺑـﺮاي‬
                                                                                                                    ‫ﺗﻬﻴﻪي ‪ 100ml‬ژل ‪.PAGAT‬‬
                                                                                        ‫‪Component‬‬                            ‫‪Quantity‬‬
                ‫2-3-2 ﺗﺎﺑﺶدﻫﻲ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪهي ﺧﻄﻲ‬
‫ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﭘﺎﺳﺦ دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪PAGAT‬‬                          ‫)‪Gelatine (300Bloom‬‬                           ‫%5‬            ‫‪5gr‬‬

‫در ﻣﻮاردي ﻧﻈﻴﺮ ﺗﻌﻴـﻴﻦ درﺻـﺪ دز ﻋﻤﻘـﻲ، ﺗﻐﻴﻴـﺮ آﻫﻨـﮓ واﻫﻠـﺶ‬                  ‫)‪N,N'-methylen-bis-acrylamide (bis‬‬           ‫%5.4‬          ‫‪4.5gr‬‬
‫ﻋﺮﺿــﻲ 2‪ R‬ﺑــﺎ آﻫﻨــﮓ دز و ﻣﻘﺎﻳــﺴﻪي ﻧﺘــﺎﻳﺞ ﺑــﺎ ﻣــﻮرد 06-‪،Co‬‬
                                                                           ‫)‪Acrylamide (AA‬‬                              ‫%5.4‬          ‫‪4.5gr‬‬
‫ﭘﺮﺗــﻮدﻫــﻲ ﻓــﺎﻧﺘﻮمﻫــﺎ ﺗﻮﺳــﻂ ﭘﺮﺗﻮﻫــﺎي اﻳﻜــﺲ 4، 6 و ‪18MV‬‬
‫ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪهي ﺧﻄﻲ اﻟﻜﺘﺎ)7( ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن ﻧﻴﺮوي ﻫﻮاﻳﻲ ﺗﻬـﺮان اﻧﺠـﺎم‬                ‫)‪Tetrakis-phosphonium chloride (THPC‬‬         ‫‪5mM‬‬          ‫‪0.088cc‬‬

‫ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ. ﻫﻨﮕﺎم ﭘﺮﺗﻮدﻫـﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي اﻳﻜـﺲ ﺷـﺘﺎبدﻫﻨـﺪه‬                    ‫)‪Hydroquinone (HQ‬‬                          ‫‪0.01mM‬‬         ‫‪0.11cc‬‬
                  ‫06‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي ﮔﺎﻣﺎي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ‪ ، Co‬ﺗﻤـﺎم ﻓـﺎﻧﺘﻮمﻫـﺎي‬
                                                                           ‫)‪HPLC (Water‬‬                                  ‫%68‬          ‫‪86ml‬‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آزﻣﺎﻳﺶ ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز،‬


                                                                     ‫٢٧‬
  ‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي، ﺷﻤﺎره 15، 9831‬


      ‫ﺟﺪول 2- ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺎ ﺳﻴﺴﺘﻢ ام.آر.آي ﻛﻠﻴﻨﻴﻚ ﻧﻮر.‬          ‫در ﻳﻚ ﺗﺎﻧﻚ آب ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ‪ 20cm×25cm×20cm‬ﺟـﺎيﮔـﺬاري‬
        ‫‪PARAMETERS‬‬
        ‫}‪Field of view (FOV) {mm‬‬                             ‫652‬                    ‫ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮاي ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ، از ﻣﻴﺪان ‪ 20cm×20cm‬ﺑـﺎ ﻋﻤـﻖ ‪ 5cm‬و‬
        ‫)‪Marrix size (MS‬‬                                  ‫215×215‬
        ‫}‪Slice Thickness (d) {mm‬‬                              ‫4‬                     ‫‪ SSD=100cm‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ‬
        ‫}‪Repetition Time (TR) {ms‬‬                           ‫0003‬                    ‫ﻋﻤﻖ، ﻓﺎﻧﺘﻮمﻫﺎ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﻋﻤـﻮدي در ﻳـﻚ ﺗﺎﻧـﻚ آب ﺑـﻪ اﺑﻌـﺎد‬
        ‫}‪Echo Time (TE) {ms‬‬                                  ‫02‬
        ‫‪Number of Slices‬‬                                  ‫4 ,3 ,2 ,1‬                ‫‪ 10cm×10cm×30cm‬ﺟﺎي ﮔﺬاري ﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻧﻴـﺰ‬
        ‫‪Number of Echoes‬‬                                     ‫23‬
        ‫}‪Total Measurement Time {min‬‬                       ‫03-52‬                    ‫ﺑﺮاي ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ از ﻣﻴﺪان ‪ 20cm×20cm‬ﺑﺎ آﻫﻨـﮓ ‪400cGy/min‬‬
        ‫}‪Resolution {mm‬‬                                      ‫5.0‬
        ‫}‪Band With {Hz/Pixel‬‬                                 ‫031‬                                                     ‫و ‪ SSD=100cm‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ.‬

       ‫021‬
                                                                                                                                ‫2-4 ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري‬
       ‫001‬                                                        ‫)06-‪Pdd(CO‬‬
                                                                                    ‫ﺑﻌﺪ از ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ، ﺗﻤﺎم دزﻳﻤﺘﺮﻫﺎي ژﻟﻲ- ﭘﻠﻲﻣـﺮي در داﺧـﻞ ﻳـﻚ‬
        ‫08‬                                                        ‫)‪Pdd(4MV‬‬
                                                                                    ‫ﺗﺎﻧﻚ آب ﺑﻪ اﺑﻌﺎد ‪ 20cm×25cm×20cm‬ﻗﺮار داده ﺷـﺪه و ﺑـﺮاي‬
‫‪PDD‬‬




        ‫06‬                                                        ‫)‪Pdd(6MV‬‬

        ‫04‬                                                                               ‫ﻫﻢدﻣﺎ ﺷﺪن ﺑﺎ اﺗﺎق ﺑﻪ داﺧﻞ اﺗﺎق ام.آر.آي اﻧﺘﻘﺎل داده ﺷﺪﻧﺪ.‬
                                                                  ‫)‪Pdd(18MV‬‬

        ‫02‬                                                                          ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري اﺳﺘﻔﺎده ﺷـﺪه ﻳـﻚ دﺳـﺘﮕﺎه ام.آر.آي ﺑـﺎ‬
         ‫0‬
             ‫0‬       ‫5‬        ‫01‬        ‫51‬        ‫02‬         ‫52‬
                                                                                    ‫ﻗﺪرت ‪ 1/5T‬و ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺸﻮر آﻟﻤﺎن ﺑﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﺳﺎس ﻛﺎر ﻛﻪ‬
                                ‫)‪Depth(cm‬‬                                           ‫ﺑﺮ راﺑﻄﻪي ﺑﻴﻦ دز و 2‪ R‬اﺳﺘﻮار ﺑﻮده از ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﻣﻨﺪرج در ﺟـﺪول‬
  ‫ﺷﻜﻞ 1- درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎي ﺑﺎ اﻧﺮژيﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ در ژل ﭘﻠـﻲﻣـﺮي‬                                                              ‫2 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬
                                                       ‫ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪.PAGAT‬‬

                                                                                                                     ‫2-5 ﭘﺮدازش و ﺗﺤﻠﻴﻞ دادهﻫﺎ‬
  ‫ﻫﻤﺎنﻃﻮر ﻛﻪ در ﺷـﻜﻞ 1 ﻣـﺸﺎﻫﺪه ﻣـﻲﺷـﻮد ﺑـﺮاي آن ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬                             ‫ﭘﺲ از ﺗﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري، ﺗﺼﺎوﻳﺮ ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻛـﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮ ﺷﺨـﺼﻲ اﻧﺘﻘـﺎل‬
  ‫ﺻﻮرت ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺘﻮان از دز ﻋﻤﻘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ آن را ﺑـﻪ‬                        ‫داده ﺷـﺪه و ﺗﻮﺳـﻂ ﻧـﺮماﻓـﺰار ‪ MATLAB‬در ﻧﻘـﺎط ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺎ‬
                                                                                     ‫ـ ـ‬         ‫ـ‬                ‫ـ ـ ـ‬             ‫ـ‬
  ‫ﺻﻮرت درﺻﺪ ﺑﻴﺎن ﻛﺮد. ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﻛـﻪ درﺻـﺪ دز ﻋﻤﻘـﻲ‬                             ‫ﻛﺸﻴﺪن ﭘﻴﻜﺴﻞﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻘﺎدﻳﺮ آﻫﻨـﮓ واﻫﻠـﺶ ﻋﺮﺿـﻲ 2‪R‬‬
  ‫ﺑﻪ ﺧﺮوﺟﻲ دﺳﺘﮕﺎه ﺑـﺴﺘﮕﻲ ﻧـﺪارد. ﺧﺮوﺟـﻲ ﻳـﻚ دﺳـﺘﮕﺎه ﭘﺮﺗـﻮ‬                           ‫آن ﻧﻘﺎط ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ. ﺳﻌﻲ ﺑﺮ آن ﺑﻮد ﭘﻴﻜﺴﻞﻫﺎ از ﻧﻘﺎﻃﻲ اﻧﺘﺨـﺎب‬
  ‫اﻳﻜﺲ ﻣﻤﻜـﻦ اﺳـﺖ ﺑـﺎ ﺗﻌـﻮﻳﺾ ﻟﻮﻟـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻛﻨـﺪ، ﻫـﻢﭼﻨـﺎن ﻛـﻪ‬                        ‫ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ داراي اﻧﺤﺮاف ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻛـﻢﺗـﺮي ﺑﻮدﻧـﺪ. در ﻧﻬﺎﻳـﺖ از‬
  ‫ﺷﺘﺎبدﻫﻨﺪهﻫﺎي ﺧﻄـﻲ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺧﺮوﺟـﻲﻫـﺎي ﻣﺘﻔـﺎوﺗﻲ دارﻧـﺪ و‬                            ‫آﻫﻨﮓﻫﺎي واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣـﺪه از اﻳـﻦ ﭘﻴﻜـﺴﻞﻫـﺎ‬
  ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﭼﺸﻤﻪﻫﺎي ﭘﺮﺗﻮ ﮔﺎﻣﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ واﭘﺎﺷﻲ، ﺑﺎ ﮔﺬﺷـﺖ زﻣـﺎن‬                        ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﮔﻴﺮي و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﻧﻬﺎﻳﻲ آن دز‬
  ‫ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ. ﻫﻴﭻ ﻛﺪام از اﻳـﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻧﻤـﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺮ ﻣﻴـﺰان‬                                                                     ‫ﮔﺰارش ﺷﺪﻧﺪ.‬
  ‫درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارﻧﺪ. درﺻـﺪ دز ﻋﻤﻘـﻲ ﺑﻨـﺎ ﺑـﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ‬
                                                             ‫ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ‬                                                               ‫3- ﻧﺘﺎﻳﺞ‬
                                                                                    ‫3-1 ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ در ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪PAGAT‬‬
           ‫‪D‬‬         ‫‪R‬‬
      ‫001 × ‪PDD = d × 100 = d‬‬                                                                                                ‫در اﻧﺮژيﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ‬
           ‫‪Ddm‬‬       ‫‪Rdm‬‬                                                            ‫ﺑــﺮاي ﺗﻌﻴــﻴﻦ درﺻــﺪ دز ﻋﻤﻘــﻲ در ژل ﭘﻠــﻲﻣــﺮي ﻧﻮرﻣﻜــﺴﻴﻚ‬
  ‫ﻛﻪ در آن، ‪ dm‬ﻋﻤﻖ ﻣﺮﺟﻊ اﺳﺖ ﻳﻌﻨﻲ ﻋﻤﻘﻲ ﻛﻪ در آن دز ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ‬                            ‫‪ 4 ،PAGAT‬ﻧﻤﻮﻧــﻪ ﻓــﺎﻧﺘﻮم ﺑــﺎ ﭘﺮﺗﻮﻫــﺎي ﮔﺎﻣــﺎي ‪ 1/25MeV‬و‬
  ‫اﺳﺖ، ﻛﻪ در آب و ﻣﺤﻴﻂﻫﺎي ﻣﻌﺎدل آن ﺑـﺮاي ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي ﮔﺎﻣـﺎي‬                            ‫ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي اﻳﻜﺲ 4، 6 و ‪ 18MV‬ﺗﺎ دز 52 ﮔﺮي ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ ﺷﺪﻧﺪ. ﺑﺎ‬
  ‫‪ 1/25MeV‬و ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي اﻳﻜــﺲ 4، 6 و ‪ 18MV‬ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴــﺐ، ﺑﺮاﺑــﺮ‬
                    ‫ـ‬                       ‫ـ‬                                       ‫ﺑﺮاﺑﺮ 001% ﻗﺮار دادن ﻣﻘﺪار 2‪ R‬ﺑﻴﺸﻴﻨﻪي ﺧﻮاﻧﺪه ﺷـﺪه در ﻧﻘﻄـﻪي‬
                                        ‫5/0، 1/1، 5/1 و ‪ 3/4cm‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬               ‫ﺗﺠﻤﻊ، ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻘﺎط ﺑﻬﻨﺠﺎر ﺷﺪﻧﺪ. ﺷـﻜﻞ 1‬
  ‫ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ در ﺗﻌﻴﻴﻦ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از: ﻋﻤﻖ، ﻧﻮع‬                                                   ‫ﻧﻤﻮدار درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬
  ‫ﭘﺮﺗﻮ، ﻣﻴﺪان ﺗﺎﺑﺶ، ﻓﺎﺻﻠﻪي ﭼﺸﻤﻪ از ﺳﻄﺢ و اﻧﺮژي ﭘﺮﺗﻮ. در اﻳـﻦ‬

                                                                               ‫٣٧‬
                                                                                                            ‫ﺑﺮرﺳﻲ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ . . .‬

                              ‫06-‪PDD for Co‬‬
        ‫021‬
                                                                              ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ و ﻫﻤﺎن ﺳـﺎن ﻛـﻪ از ﺷـﻜﻞ 1 ﻣـﺸﺨﺺ اﺳـﺖ ﺑـﺮاي ﺗﻌﻴـﻴﻦ‬
        ‫001‬                                                                   ‫درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻳﻜـﺴﺎن ﻓﺎﺻـﻠﻪي ﭼـﺸﻤﻪ از ﺳـﻄﺢ،‬
            ‫08‬                                                                ‫ﻧﻮع ﭘﺮﺗﻮ و اﻧﺪازهي ﻣﻴﺪان ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ و اﻧـﺮژي ﭘﺮﺗـﻮ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫‪PDD‬‬




            ‫06‬                                                                ‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. دز ﻋﻤﻘﻲ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ و ﭘـﺲ‬
            ‫04‬                                                                ‫از رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻳﻚ ﺑﻴﺸﻴﻨﻪ ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً ﻧﻤـﺎﻳﻲ رو ﺑـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ‬
            ‫02‬                                                                ‫ﻣﻲﮔﺬارد. ﺑﺮاي اﻧﺮژيﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ، ﻓﻮﺗﻮنﻫﺎ ﺗﻤﺎﻳـﻞ ﺑـﻪ ﻧﻔـﻮذ ﺑـﺪون‬
             ‫0‬                                                                ‫ﭘﺮاﻛﻨــﺪﮔﻲ در ﻣــﺎده داﺷــﺘﻪ و ﭘﺮاﻛﻨــﺪﮔﻲ ﻓﻮﺗــﻮنﻫــﺎ رو ﺑــﻪ ﺟﻠــﻮ‬
                  ‫0‬   ‫5‬         ‫01‬        ‫51‬         ‫02‬        ‫52‬
                                 ‫)‪Depth (cm‬‬                                   ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ اﻧـﺮژي و ﺗﺤـﺖ ﺷـﺮاﻳﻄﻲ ﻛـﻪ در ﺑـﺎﻻ‬
                          ‫)‪PDD for X-ray (4MV‬‬
                                                                              ‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻣﻴﺰان دز ﻋﻤﻘـﻲ ﺑـﺮاي ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي ﮔﺎﻣـﺎي ‪ 1/25MeV‬در‬
            ‫021‬
                                                                              ‫ﻋﻤﻖ ‪ 0/5cm‬ﺑﺮاﺑﺮ 001 درﺻﺪ ﺑﻮده و ﺑﺮاي ﻋﻤﻖ ‪ 21cm‬اﻳﻦ ﻣﻘﺪار‬
            ‫001‬
                                                                              ‫ﺑﻪ 84 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﺮاي ﻓﻮﺗﻮنﻫـﺎي اﻳﻜـﺲ 4، 6 و‬
             ‫08‬
                                                                              ‫‪ 18MV‬دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴـﺸﻴﻨﻪ ﺑـﺮاي ﻋﻤـﻖ ‪ ،21cm‬ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ، ﺑـﻪ 25،‬
      ‫‪PDD‬‬




             ‫06‬
                                                                              ‫3/75 و 37/95 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. اﻳـﻦ ﻧـﺸﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ‬
             ‫04‬
                                                                              ‫ﺑﺮاي ﺗﻮﻣﻮرﻫﺎي ﻋﻤﻘﻲ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺨـﻮاﻫﻴﻢ از دز ﺑـﺎﻻﺗﺮي در‬
             ‫02‬
                                                                              ‫ﺗﺎﺑﺶدﻫﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻧـﺮژيﻫـﺎي ﺑـﺎﻻﺗﺮ روي ﺑﻴـﺎورﻳﻢ.‬
              ‫0‬
                  ‫0‬   ‫5‬         ‫01‬        ‫51‬         ‫02‬         ‫52‬            ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪ PAGAT‬ﻛـﻪ ﻣﻌـﺎدل ﺑﺎﻓـﺖ‬
                                     ‫)‪Depth (cm‬‬
                                                                              ‫ﻧﺮم ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮاي ﻋﻤـﻖ ‪ 3/4cm‬دز ﻋﻤﻘـﻲ ﺑﻴـﺸﻴﻨﻪي ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ 001‬
                            ‫)‪PDD for X-ray (6MV‬‬                               ‫درﺻﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي اﻳﻜـﺲ ‪ 18MV‬ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. اﻳـﻦ ﻣﻘـﺪار‬
            ‫021‬
                                                                              ‫ﺑﺮاي ﭘﺮﺗﻮ ﮔﺎﻣﺎي ‪ 60Co‬ﺑﺮاﺑﺮ 69 درﺻﺪ ﺑﻮد. ﺑﺮاي ﻋﻤﻖ ‪ 21cm‬در‬
            ‫001‬
                                                                              ‫ﻣــﻮرد ﭘﺮﺗﻮﻫــﺎي اﻳﻜــﺲ ‪ 18MV‬ﻣﻘــﺪار دز ﻋﻤﻘــﻲ ﺑﺮاﺑــﺮ 37/95‬
            ‫08‬
                                                                              ‫درﺻﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﺑﺮاي ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي ﮔﺎﻣﺎي ‪ 60Co‬ﺑﺮاﺑﺮ 84‬
  ‫‪PDD‬‬




            ‫06‬
                                                                              ‫درﺻﺪ ﺑﻮد. اﻳﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛـﻪ ﺑـﺮاي اﻧـﺮژيﻫـﺎي ﺑـﺎﻻﺗﺮ ﻣﻴـﺰان‬
            ‫04‬
                                                                              ‫ﺗﺠﻤﻊ دز در ﻓﻮاﺻﻞ ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴﺶﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺷﻜﻞ 2، درﺻﺪ دز‬
            ‫02‬
                                                                              ‫ﻋﻤﻘﻲ در ژل ﭘﻠﻲﻣﺮي ﻧﻮرﻣﻜـﺴﻴﻚ ‪ PAGAT‬را ﺑـﺮاي ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي‬
             ‫0‬
                  ‫0‬   ‫5‬         ‫01‬        ‫51‬         ‫02‬         ‫52‬
                                                                              ‫ﮔﺎﻣــﺎي ‪ 1/25MeV‬و ﭘﺮﺗﻮﻫــﺎي اﻳﻜــﺲ 4، 6 و ‪ 18MV‬ﺑــﻪ ﻃــﻮر‬
                               ‫)‪Depth (cm‬‬                                                                                  ‫ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬
                             ‫)‪PDD for X-ray (18MV‬‬
            ‫021‬                                                                                 ‫3-2 ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز‬
                                                                              ‫در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ 6 ﻓـﺎﻧﺘﻮم اﺳـﺘﻮاﻧﻪاي ﺑـﻪ ﺷـﻌﺎعﻫـﺎي ‪ ،0/5cm‬ارﺗﻔـﺎع‬
            ‫001‬
            ‫08‬
                                                                              ‫‪ 12cm‬و ﺣﺠﻢ 3‪ ،15cm‬ﭘﺮ ﺷـﺪه ﺑـﺎ ژل ‪ PAGAT‬ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺷـﺪ و‬
                                                                              ‫ﻳﻚ روز ﺑﻌﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي اﻳﻜـﺲ ‪ 6MV‬و ﺗـﺎ دز 02 ﮔـﺮي ﺑـﺎ‬
  ‫‪PDD‬‬




            ‫06‬
                                                                              ‫آﻫﻨــــــﮓ دزﻫــــــﺎي 08، 061، 042، 023، 004 و ‪480cGy/min‬‬
            ‫04‬
                                                                              ‫ﭘﺮﺗــﻮدﻫــﻲ و ﻳــﻚ روز ﺑﻌــﺪ ﺗــﺼﻮﻳﺮﺑﺮداري ﺷــﺪﻧﺪ. ﻣﻘــﺎدﻳﺮ 2‪ R‬ﻳــﺎ‬
            ‫02‬
                                                                              ‫2‪ T2)1/T‬زﻣﺎن واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻏﻴـﺮﻫﻢﻓـﺎز ﺷـﺪن اﺳـﭙﻴﻦﻫـﺎ(‬
             ‫0‬
                  ‫0‬   ‫5‬         ‫01‬        ‫51‬         ‫02‬         ‫52‬            ‫ﺑﺮاي آﻫﻨﮓ دزﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪ. ﺷـﻜﻞ 3 ﺗﻐﻴﻴـﺮات‬
                                  ‫)‪Depth (cm‬‬
                                                                              ‫آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﺑـﺎ آﻫﻨـﮓ دز ﺑـﺮاي ژل ‪ PAGAT‬را‬
  ‫ﺷـ ـﻜﻞ 2- درﺻـــﺪ دز ﻋﻤﻘـــﻲ در ژل ‪ PAGAT‬ﺑـــﺮاي ﭘﺮﺗﻮﻫـــﺎي ﮔﺎﻣـــﺎي‬
                                                                  ‫ـ‬                                                                  ‫ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬
                               ‫‪ 1/25MeV‬و ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي اﻳﻜﺲ 4، 6 و ‪.18MV‬‬

                                                                         ‫٤٧‬
‫ﻣﺠﻠﻪ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻫﺴﺘﻪاي، ﺷﻤﺎره 15، 9831‬


                                          ‫4- ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬                     ‫ﻫﻤﺎن ﻃﻮر ﻛـﻪ از ﺷـﻜﻞ 3 ﭘﻴـﺪا اﺳـﺖ ﻣﻘـﺪار آﻫﻨـﮓ واﻫﻠـﺶ‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻘﺪار دز ﻋﻤﻘﻲ در ﻣـﻮرد ﭘﺮﺗﻮﻫـﺎي‬                ‫ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم آﻫﻨـﮓ دزﻫـﺎ ﺛﺎﺑـﺖ ﺑـﻮده و ﺗﻐﻴﻴـﺮي در آن‬
                                                     ‫06‬
‫ﮔﺎﻣﺎي ‪ Co‬در ﻋﻤﻖ ‪ 0/5cm‬ﺑﺮاﺑـﺮ 001 درﺻـﺪ ﺑـﻮده و در ﻋﻤـﻖ‬                     ‫ﻣــﺸﺎﻫﺪ ﻧﻤــﻲﺷــﻮد. ﺑﻨــﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣــﻲﺗــﻮان ﻧﺘﻴﺠــﻪ ﮔﺮﻓــﺖ ﻛــﻪ در ژل‬
‫‪ 21cm‬اﻳـــﻦ ﻣﻘـــﺪار ﺑـــﻪ 84 درﺻـــﺪ ﻛـــﺎﻫﺶ ﻣـــﻲﻳﺎﺑـــﺪ. ﺑـــﺮاي‬        ‫‪ PAGAT‬ﺑــﺮاي ﺑــﺎﻻ ﺑــﺮدن ﺳــﺮﻋﺖ ﭘﺮﺗــﻮدﻫﻲ و ﻛــﺎﻫﺶ زﻣــﺎن‬
‫ﭘﺮﺗﻮﻫﺎي اﻳﻜﺲ 4، 6 و ‪ 18MV‬ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘـﺪار دز ﻋﻤﻘـﻲ ﺑـﺮاي‬                     ‫ﭘﺮﺗﻮدﻫﻲ در ﻛﺎرﻫﺎي ﻛﻠﻴﻨﻴﻜﻲ ﻣﻲﺗـﻮان از آﻫﻨـﮓﻫـﺎي دز ﺑـﺎﻻﺗﺮ‬
‫ﻋﻤﻖ ‪ ،21cm‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ، ﺑﻪ 25، 3/75 و 37/95 درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬                   ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. ﺷﻴﺐ ورودي ﺑﻪ ﺧﺮوﺟﻲ دزﻳﻤﺘﺮ را ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻲﻧﺎﻣﻨﺪ.‬
‫اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه، ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪ رﺳـﻴﺪﻳﻢ ﻛـﻪ‬                                                                             ‫ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ در اﻳﻦ دزﻳﻤﺘﺮ از راﺑﻄﻪي زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‬
‫ﺑﺮاي ﻓﻮاﺻـﻞ ﻋﻤﻘـﻲ در ﺻـﻮرﺗﻲ ﻛـﻪ ﺑﺨـﻮاﻫﻴﻢ از دز ﺑـﺎﻻﺗﺮي در‬
                                                                                                                                                                       ‫)‪R 2 − R 2 (o‬‬
‫ﺗﺎﺑﺶدﻫﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد، ﺑﺎﻳﺪ از اﻧﺮژيﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ و ﺑﻪ‬               ‫= ‪Dosimeter Sensitivity‬‬
                                                                                                                                                                            ‫‪D‬‬
‫ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻣﻴﺰان ﺗﺠﻤﻊ دز ﺑﺮاي اﻧﺮژيﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ در‬
‫ﻓﻮاﺻﻞ ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻴﺶﺗﺮ اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣـﺪه ﺑـﺮاي درﺻـﺪ دز‬                    ‫ﻛﻪ در آن 2‪ R‬آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ اﻧﺪازهﮔﻴـﺮي ﺷـﺪه ﺑـﺮاي دز‬
‫ﻋﻤﻘﻲ در دزﻳﻤﺘﺮ ‪ PAGAT‬ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻧﻮووﺗﻨﻲ و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ ﺑـﺮاي‬                    ‫‪ D‬و )‪ R2(º‬آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﻳﺎ آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ‬
‫درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ در ژل 2-‪ BANG‬ﻫﻢﺧﻮاﻧﻲ دارد ]9[. ﻫﻢﭼﻨـﻴﻦ‬                        ‫2‪ R‬ﺑﺮاي دز ﺻﻔﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺷﻜﻞ 4 ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﻳـﻦ دزﻳﻤﺘـﺮ‬
‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ از اﻳـﻦ ﺗﺤﻘﻴـﻖ ﺑـﺎ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﭘﺎﭘـﺎس و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ ﻗﺎﺑـﻞ‬             ‫ﺑــﻪ آﻫﻨــﮓ دز ﺣــﺴﺎس ﻧﻴــﺴﺖ )در واﻗــﻊ ﻣﻴــﺰان ﺣــﺴﺎﺳﻴﺖ آن‬
                                                ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺳﺖ]01[.‬                                                                                ‫1-‪ 4×10-7s-1Gy‬اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﭼﺸﻢﭘﻮﺷﻲ اﺳﺖ(.‬
‫در ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز، ﻣﻘﺪار‬
                                                                                                                                                                                            ‫3727.4+‪y=9E-06x‬‬
                                                                                                                                                                                               ‫9610.0=2‪R‬‬
‫2‪ R‬ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم آﻫﻨﮓ دزﻫﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮد و ﺗﻐﻴﻴﺮي ﻣﺸﺎﻫﺪ ﻧﺸﺪ )ﻣﻘﺪار‬
                                                                                        ‫8‬

‫ﺣــــﺴﺎﺳﻴﺖ از ﻣﺮﺗﺒــــﻪي 1-‪ 4×10-7s-1Gy‬ﺑــــﻮد ﻛــــﻪ ﻛــــﺎﻣﻼً‬                        ‫5.7‬


‫ﻗﺎﺑﻞﭼﺸﻢﭘﻮﺷﻲ اﺳﺖ(. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻛﻪ دزﻳﻤﺘﺮ ژﻟـﻲ- ﭘﻠـﻲﻣـﺮي‬                               ‫7‬
                                                                           ‫)‪R2(1/sec‬‬




                                                                                       ‫5.6‬
‫‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز ﺣﺴﺎس ﻧﻴـﺴﺖ، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻣـﻲﺗـﻮان ﻧﺘﻴﺠـﻪ‬
                                                                                        ‫6‬

‫ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ در ژل ‪ PAGAT‬ﺑﺮاي ﺑﺎﻻ ﺑـﺮدن ﺳـﺮﻋﺖ ﭘﺮﺗـﻮدﻫﻲ و‬                                    ‫5.5‬


      ‫ـ ـ ـ‬               ‫ـ‬             ‫ـ‬       ‫ـ‬       ‫ـ‬
‫ﻛــﺎﻫﺶ زﻣــﺎن ﭘﺮﺗــﻮدﻫﻲ در ﻛﺎرﻫــﺎي ﻛﻠﻴﻨﻴﻜــﻲ ﻣــﻲﺗــﻮان از‬                             ‫5‬

                                                                                       ‫5.4‬
‫آﻫﻨﮓﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ دز اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه‬
                                                                                        ‫4‬

‫ﺗﻮﺳــــﻂ ﻧــــﻮووﺗﻨﻲ و ﻫﻤﻜــــﺎراﻧﺶ ﺑــــﺮ روي ژل 2-‪ BANG‬و‬                                         ‫0‬                                          ‫08‬        ‫061‬           ‫042‬         ‫023‬            ‫004‬          ‫084‬

                                                                                                                                                                    ‫)‪Dose Rate (cGy/min‬‬
‫ﻣﺎرﻳﻴﺎﻧﺴﻜﻲ و ﻫﻤﻜـﺎراﻧﺶ ﺑـﺮ روي ژل ‪ BANG‬ﻫـﻢﺧـﻮاﻧﻲ دارد‬                      ‫ﺷﻜﻞ 3- ﺗﻐﻴﻴﺮات آﻫﻨﮓ واﻫﻠﺶ ﻋﺮﺿﻲ 2‪ R‬ﺑﺎ آﻫﻨﮓ دز ﺑﺮاي ژل ﭘﻠـﻲﻣـﺮي‬
                                                    ‫]9، 01 و 11[.‬                                                                                                                       ‫ﻧﻮرﻣﻜﺴﻴﻚ ‪.PAGAT‬‬

                                                                                                                                                                                          ‫6741.0+‪y= 4E-07x‬‬
                                                                                                                                                                                              ‫9610.0=2‪R‬‬
                                                    ‫ﭘﻲﻧﻮﺷﺖﻫﺎ:‬                                                                    ‫2.0‬


‫‪1- Deconvolution‬‬
                                                                                             ‫)‪Dosimeter Sensitivity (1/sec.Gy‬‬




                                                                                                                                ‫91.0‬

‫‪2- Hypoxic‬‬
                                                                                                                                ‫81.0‬
‫‪3- PAG: Polyacryl Amid Gelatine‬‬
‫‪4- PAGAT: Polyacryl Amid Gelatine Agarose and‬‬                                                                                   ‫71.0‬



               ‫‪Tetrakis‬‬                                                                                                         ‫61.0‬

‫‪5- THPC: Tetrallydroxymethyl Phosphonium Chloride‬‬
         ‫)‪(tetrekis‬‬
                                                                                                                                ‫51.0‬



‫‪6- PDD: Percentage Depth Dose‬‬                                                                                                   ‫41.0‬
                                                                                                                                       ‫0‬           ‫08‬         ‫061‬           ‫042‬     ‫023‬            ‫004‬        ‫084‬

‫‪7- Elekta‬‬                                                                                                                                                       ‫)‪Dose Rate (cGy/min‬‬
                                                                                                     ‫ﺷﻜﻞ 4- ﺑﺮرﺳﻲ واﺑﺴﺘﮕﻲ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ژل ‪ PAGAT‬ﺑﻪ آﻫﻨﮓ دز.‬

                                                                      ‫٥٧‬
                                                                                . . . ‫ﺑﺮرﺳﻲ درﺻﺪ دز ﻋﻤﻘﻲ ﺑﺎرﻳﻜﻪﻫﺎي ﻓﻮﺗﻮﻧﻲ‬


References:

1. M. Oldham, S. Kumar, J. Wong, D.A. Jaeffray,              dosimetry in the proximity of high-dose-rate
   “Optical-CT       gel-dosimetry      I:Basic              Ir192source,” Phys. Med Biol. 46, 2801-2825
   investigation,” Med. phys. 30(4), 623-634                 (2001).
   (April 2003).
                                                          7. A.J. Venning, B. Hill, S. Brindha, B.J. Healy,
2. E.B. Podgorsak, [Editor of] “Radiation                    C. Baldock, “Investigation of the PAGAT
   oncology physics: a handbook for teachers and             polymer gel dosimeter using magnetic
   students,” ISBN. 92-0-107304-6, International             resonance imaging,” Phys. Med. Biol. 50,
   Atomic Energy Agency (IAEA), Austria                      3875-3888 (2005).
   (2005).
                                                          8. B. Hill, A. Venning, C. Baldock, “The dose
3. K. Vergote, “Development of polymer gel                   response of normoxic polymer gel dosimeters
   dosimetry for applications in intensity-                  measured using X-ray CT,” The British Journal
   modulated radiotherapy,” PhD. Thesis.                     of Radiology, 78, 623-630 (2005).
   Department of Radiotherapy and Nuclear
   Medicine, Faculty of Medicine and Health               9. J. Novontny, V. Spevacek, P. Dvorak, T.
   Sciences, University of Gent, Belgum (2005).              Cechak, “Energy and dose rate dependence of
                                                             BANG-2 polymer-gel dosimeter,” Med. Phys.
4. A.J. Venning, S. Brindha, B. Hill, C. Baldock,            28, 0094-2405 (2001).
   “Preliminary study of a normoxic PAG gel
   dosimeter with tetrakis (hydroxymethyl)                10. E. Pappas, A. Angelopoulos, P. Kipouros, L.
   phosphonium chloride as an antioxidant,” Third             Vlachos, S. Xenofos, I. Seimenis, “Evaluation
   International Conference on Radiotherapy Gel               of the performance of VIPAR polymer gels,”
   Dosimetry. Journal of Physics: Conference                  Med. Phys. Biol. 48, N65-N73 (2003).
   Series, 155-158, 3(2004).
                                                          11. M.J. Maryanski, G.S. Ibbott, P. Estman, R.J.
5. M.H.    Zahmatkesh,     R.     Kousari,    Sh.             Schulz, J.C. Gore, “Radiation therapy
   Akhlaghpour, S.A. Bagheri, “MRI gel                        dosimetry using magnetic resonance imaging of
   dosimetry with methacrylic acid. Ascorbic acid.            polymer gels,” Med. Phys. 23, 699-705 (1996).
   Hydroquinone and Copper in Aharose
   (MAGICA) gel,” Preliminary Proceedinges of
   DOSGEL. Sep. 13-16, Ghent. Belgium (2004).


6. Y. De Deen, N. Reynaert, C. De Wagter, “On
   the accuracy of monomer/polymer gel




                                                     ٧٦

				
DOCUMENT INFO
Categories:
Tags:
Stats:
views:8
posted:11/21/2012
language:Unknown
pages:7