Mga pangyayari sa Pilipinas _panahon ng Amerikano_ - Wikifilipino

Document Sample
Mga pangyayari sa Pilipinas _panahon ng Amerikano_ - Wikifilipino Powered By Docstoc
					Mga pangyayari sa Pilipinas (panahon ng Amerikano)
Mula Wikifilipino

Ito ay isang talaan ng mga mahahalagang pangyayari sa kasaysayan ng Pilipinas. Naririto sa pahinang ito ang mga
kaganapan sa panahon ng mga Amerikano.

Panahon ng mga Amerikano

  Petsa /
                                                               Pangyayari
 Panahon
               Pagkubkob ng Baler - Ang Pagkubkob ng Baler ay nagsimula na isang pagbabaka sa pagitan ng mga
 Hulyo 1,      puwersang Pilipino at Amerikano sa bayan ng Baler na ipagtanggol agad na lumaban sa mga puwersang
 1898          Kastila sa pamumuno ni tenyente Juan Alonso Zayas sa panahon ng Himagsikang Pilipino at Digmaang Kastila-
               Amerikano.
          Ang mga Anting Imperyong kasunduan ng mag anyo sa labanan ng Estados Unidos na pagdugtong ng Pilipinas
 Hunyo
          at iba't ibang nauukol sa pulo ng malawak, banggitin ng isang pagbabago ng matwid, mga matipid, nauukol sa
 15, 1898
          mabuti at matwid na kaugalian at mga tagataguyod ng mapanlahing idelohiyang katuwiran.

 Hulyo 25, -      Ikalawang Labanan sa Maynila - Ang nakaraan ng labanan sa Digmaang Kastila-Amerikano: ang mga
 Agosto 13,       tropang Pilipino at Amerikano na huling pagkatalo ng mga tropang Kastila sa Ikalawang Labanan sa
 1898             Maynila.
 Agosto 13,       Idinaos ng Amerika at Espanya ang lihim na kasunduang Pakuwaring Labanan ng Maynila upang sundin ang
 1898             kodigo ng karangahan bago ang pagsuko ng Espanya.
 Agosto 12,       Ang huling pagtatapos ng pagpapahinga ng labanan sa pamamagitan ng kasunduan ng Digmaang Kastila-
 1898             Amerikano.
 Agosto 14,       Itinatag ng mga Amerikano ang Pamahalaang militar sa Pilipinas at itinalaga bilang Gobernador-Militar si
 1898             heneral Wesley Merritt.
 Agosto 14,
                  Ang nagpadala ng Estados Unidos ay mahigit sa 10,000 mga tropa sa paggamit na ang Pilipinas.
 1898
 Setyembre        Ang kapulungan ng Pilipinas na pagtibayin ng konstitusyon ng Malolos, ang matatag ng Repuplika ng
 15, 1898         Pilipinas bilang isa sa malayang kalagayan.
                  Ang nagsimula ng kumperensya ng kapayapaan sa Paris - sina dating pangulong William McKinley ng
 Oktubre 1,
                  Estados Unidos na magturo sa Araw ni William magtungo na walang karugtong ng kalahatan ang Pilipinas,
 1898
                  ay nasa Luzon, Guam at Puerto Rico.
             Si McKinley na umuwi sa isang desisyon na sa loob ng panahon na ang gabi. siya ay pagkagising at
             matanggap na isang sagot mula sa maykapal - nandiyan noon ay "walang anomang bagay sa kaliwa para sa
 Oktubre 24, atin sa gawing manapa sa suminggab sa kanilang lahat, sa pagturo na ang mga Pilipino, at ibangon at ang
 1898        maging alagad ni kristo sa kanila. at sa kanila na ako'y nagpunta sa banig, at sa kanilang na ako'y nagpunta
             sa pagtulog, at sa pagingay sa pagtulog,"

 Oktubre 28, Si McKinley ay pahatid na bagong tagubilin sa pagkakinatawan sa Paris: "ang pagpapabaya o pagpaparaya
1898         o paglilipat sa iba ng tinatangkilik na maging kailangan na ang kalahatan ng kapuluan o wala.
             Nilagdaan ang Tratado ng Paris, ang tratadong pangkapayapaang tumatapos sa Digmaang Kastila-
Disyembre
             Amerikano. ipinakaloob ng Espanya at Estados Unidos; ang pagbayad ng Estados Unidos ay mahigit sa 20
10, 1898
             Milyong Dolyar para sa pagtataglay na ang Pilipinas, Puerto Rico at Guam.
Disyembre    Idineklara ni pangulong William McKinley ng Amerika ang "may kabutihang-loob na asimilasyon" ng
21, 1898     Pilipinas.
Enero 23,
             Ang huling pinasinayaan ng Unang Republika ng Pilipinas.
1899
Pebrero 4,
             Simula na ang Digmaang Pilipino-Amerikano.
1899
Pebrero 4,   Sumiklab ng Digmaang Pilipino-Amerikano nang paputukan at mapatay sa kalihim ni William Grayson ang
1899         isang kawal Pilipino na tumatawid sa Tulay ng San Jose Del Monte.
             Ikatlong Labanan sa Maynila - Ang nagsimula ng Digmaang Pilipino-Amerikano para sa Labanan sa
Pebrero 4,
             Maynila sa pamumuno ni heneral Emilio Aguinaldo para sa mga hukbong Pilipino sa mga Amerikano na
1899
             ating sagupaan sa pamumuno ni Gobernador-Militar Elwell Stephen Otis.
             Ikatlong Labanan sa Maynila - Ang panguna at malaking labanan sa Digmaang Pilipino-Amerikano: ang
Pebrero 5,
             Labanan sa Maynila; ang mga Amerikano ay maghatid ng pagkatalo ng hukbong Pilipino sa labas ng
1899
             Maynila.
Marso 31,    Ang mga pwersang Amerikano ay nabihag sa Malolos, kapitoryo ng mga Republikang Pilipinas sa Luzon,
1899         ang pagmaneho sa labas ni Aguinaldo at kaniyang pamahalaan.
Abril 9, -
Abril 10,    Labanan sa Santa Cruz - Si heneral Henry W. Lawton ng Estados Unidos ay nabihag ng mga kutang
1899         Pilipino ng Santa Cruz at magtumba sa loob ng lalawigan ng Laguna sa Luzon.

             Labanan sa Pagsanjan - Ang marahas ng pagtumudla ng mga Amerikano na paglalaban ng mga Pilipino sa
Abril 11,
             labas ng Pagsanjan, amg magtagumpay nasa magmanehong kanila sa labas, Ang mga tropa ni heneral
1899
             Lawton ay pagkuha sa Pagsanjan nasa ikalawang pagkilos ng mga kampanya sa Laguna.
             Labanan sa Paete - Ang mga pwersa ni heneral Lawton na isalat ng mga Pilipino ay magharang pagsuko sa
Abril 12,
             Paete sa tukod ng labanan. Ang pagkuha sa Paete sa mga Amerikano, Pagkaraan ng pagkilos sa kampanya
1899
             ng Laguna.
             Labanan sa Quingua - si heneral Gregorio Del Pilar ay pagtigil ng mga manunuklas na kabalyerya o mga
Abril 23,
             kawal na nagsisipanggabayo ng mga Amerikano sa Luzon, subalit ay noong pagkadaig ay pagkatapos na
1899
             isang kanyong bombardeohin at mga hukbong lakad ng lapag ng Paglusob.
             Pagkubkob ng Baler - Ang pagurong sulong sa pagtataas ng pagkubkob ng mga sundalong Kastila sa
Hunyo 2,     bayan ng Baler hanggang matapos ng Pagkubkob sa Baler ang halos na mahigit sa 14 ang namatay,
1899         nasugatan at magtaanan at pati ng mga tropang Pilipino at Amerikano hanggang nagsimula ng Digmaang
             Pilipino Amerikano.
Hunyo 5,
             Si heneral Antonio Luna na pumatay na tao sa mga kalakihan ni Pangulong Aguinaldo.
1899
Hunyo 5,     Pataksi ng pinatay si heneral Antonio Luna, ang pinakamahusay na heneral ng Digmaang Pilipino-
1899         Amerikano, ang tanod ni pangulong Aguinaldo ang punatay sa kanya sa Cabanatuan.
             Labanan sa Tulay ng Zapote - sa Luzon, ang mga pwersang Amerikano si Lawton na pagkadaig sa isang
Hunyo 13,
             malaking pwersang Pilipino sa ilalim ni heneral Maximo Hizon, at ang magparusa ng matinding pangyayari
1899
             sa ibabaw na ang kaaway sa ikalawang malaking labanan sa Digmaang Pilipino-Amerikano.
Nobyembre     Labanan sa San Jacinto - Si heneral Loyd Wheaton ang pagmaneho ng mga Pilipino sa labas ng San
11, 1899      Jacinto, Pangasinan. sa Luzon.
              Labanan sa Pasong Tirad - Napatay sa labanan si heneral Gregorio Del Pilar, ang mga pinakabatang
Disyembre
              heneral ng Digmaang Pilipino-Amerikano, habang pinipigil ng pagtugis ng mga Amerikano kay Aguinaldo sa
2, 1899
              Pasong Tirad.
              Labanan sa Pasong Tirad - sa Luzon, mahigit sa 60 mga makabayang Pilipino sa ilalim ni heneral Gregorio
Disyembre     Del Pilar ang labanan na pagmalayo na isang paglusob ng mga hukbong lakad ng Estados Unidos mahigit sa
2, 1899       500 para sa limang (5) Oras, bago magmalapitlapit ang lahat ng mga Pilipino ay namatay, pati si Del Pilar
              bago siyang namatay sa laban.

              Labanan sa Paye - Sa Luzon, Si heneral Licerio Geronimo na pagkadaig na isang sanggayong bilang ng
Disyembre
              mga kawal ng mga Amerikano sa ilalim ni heneral Lawton, sa aling ng pagpatay si heneral Lawton, at
19, 1899
              ipagpatuloy ng muting tagumpay ng mga hukbong Pilipino si heneral Geronimo.
              Labanan sa Cagayan de Misamis - Ang nagsimula ng Labanan sa Cagayan de Misamis ay lumaban agad sa
Abril 7,      Mindanao. Ang mga Pilipino ay nasa ilalim ng pag utos na si koronel Nicolas Capistrano, na muntik na
1900          silang pagkatalo ng hukbong Pilipino na bilang na mahigit sa 200 namatay sa pagkilos at ang nagwagi ng
              mga Amerikano hanggang matapos sa laban.
              Paglusob sa Catubig - Ang mga gerilyang Pilipino na akayin nasa pamamagitan kay Domingo Rebadulla na
Abril 15, -
              lumunsad na isang manggulat ng paglusob na lumaban sa isang pulutong ng kawal na talaan sa labanan ng
Abril 19,
              mga sundalong Amerikano, at, pagkatapos ng isang apat na araw ng paglusob, ang mga dahas sa kanilang
1900
              patungo ng lisanin ng bayan ng Catubig sa Samar.
           Si Heneral Arthur MacArthur, Jr. ay pinalitan kay Heneral Elwell Stephen Otis bilang Gobernador Militar
Mayo, 1900 (Hanggang Hulyo, 1901), at si William Howard Taft na parating ay bilang Gobernador Sibil ng "Sa Aming
           na Unting Kayumanggi ng Magkapatid" (Gobernador Heneral ng Pilipinas) (Hanggang 1904)
              Si Heneral Arthur MacArthur, Jr. na ihayag ng 90 na araw sa kapatawaran at pag alak ng 30 Piso na
              magnakaw ng mga baril. Ang kapatawaran ng magpyansa "Ang ganap ng pakundangan para sa panahong
Hunyo,
              lumipas at kalayaan para sa panahong darating". ang kinalabasan ng mga kapatawaran ay huwag gumanap
1900
              ng sinalita. ito ay maghinala iyon sa maraming mga katutubo ay pagsuko na mapagsamantala na tapusin ng
              kagandahang loob para sa paglipas ng mga sandata.Template:Ref
              Labanan sa Burol ng Makahambus - Sa Makahambus na bangin sa Cagayan De Misamis, Hilangang
Hunyo 4,      Mindanao (Araw ng Kasalukuyan Cagayan De Oro), Ang mga Pilipino na pagkasupil na isang hukbong
1900          rehimyenyo ng mga Amerikano na isang magparusa na matinding pangyayari, Subalit ng pagkuha na kulang
              kaysa limang (5) na pangyayari ng kanilang bayan.
              Labanan sa Pulang Lupa - Sa Makahambus, Ang mga Pilipinong panananggalang labanan nasa ilalim ni
Setyembre
              Koronel Maximo Abad ang pag abang na mahigit sa 55 mga sundalong Amerikano, ang napatay, ang
13, 1900
              nasugatan, o nadakip lahat sa kanila.
Setyembre     Labanan sa Mabitac - Sa Labanan sa Mabitac ang mga pwersang Pilipino sa labas ng at daanan ng
17, 1900      manuberong mga pwersang Amerikano sa Luzon.
              Si William McKinley ay pagkatalo ng Demokratsya na si William Jennings Bryan sa makapangulo sa
              eleksyon. si Bryan ay noon ng naghapi nasa tabi ni Aguinaldo ay nasa pumirma ng Partido Demokratsya. si
              Albert Beveridge, ang bagong nag aaral bilang senador ng Indiana, sa loob ng panahon ng kampanya ay
Nobyembre
              bilang "Ginitong Mananalumpati" ng republikang imperyalismo, ang pagkatalo kay senador George Frisbie
2, 1900
              Hoar, ay ginamit sa pamamagitan ng paglalakay sa Pilipinas patungo sa sakdal ng deretsahang karunungan
              ng mga digmaan, ay sa labas ng magtangan na isang gintong tipak mula ang pulo sa siyang patunayan na
              nauukol sa kapangyarihang yaman: Ako ay noong pumariyan.
Marso,        Masaker sa Lonoy - Sa isang kabaligtaran ng pag abang, Ang mga hukbong lakad ng Estados Unidos na
1901          maglunsad sa isang manggulat ng paglusob ng mga katutubong Boholano at namatay pasado na mahigit sa
              400.
Marso 23,     Nabihag si Pangulong Aguinaldo sa Palanan, Isabela ni koronel Frederick Funston sa tulong ng ilang
1901          taga-Macabebe at dalawang dating opisyal ng hukbong Pilipino.
              Si heneral Frederick Funston ay karapatan ng nabihag kay Emilio Aguinaldo sa kanyang kampo ng Palanan
Marso 23,     sa Palanan, Isabela sa pamamagitan na ang pagtulong ng manunuklas na taga-Macabebe - Si Emilio
1901          Aguinaldo na manunumpa ng pagtatapat sa Estados Unidos at humingi sa kanyang manununod ng pagsuko,
              Subalit ang paglaban na marahas na bangkay.
              Ang unang Korte Suprema na pamamahala ay sa kasong Nauukol sa Pulo. Ang Korte Suprema na
Mayo 27,      pagmahari ng iyong tutuldok ay ayon sa pagkakatag at iyon sa karapatan na ayon sa pagkakatag ng
1901          Estados Unidos na pangangailangan na hindi na magpahid tungo sa mga nauukol sa isang lupang sakop o
              lupang bagong pinananahanan ng mga mamamayan.

Setyembre     Masaker sa Balangiga - Nilusob at nilipol ng halos 180 Pilipino tulad ng Itak, Bolo at Kusilyo, na
28, 1901      nasasandatahan ng Tabak ang mga kawal Amerikano sa Balangiga. gumanti ang mga Amerikano sa
              pagsunog sa buong bayan. ang insidente ay kilala bilang Masaker sa Balangiga.
              Masaker sa Balangiga - Ang pasado na mahigit sa 500 mga Amerikano ay napatay sa isang humabat sa
Setyembre
              Samar na ang karamihan sa masamang pagkakataon na walang puri sa digmaan. si heneral Jake "Howling
28, 1901
              Wilderness" Smith ay nag- utos ng pag ganti laban sa sanggunian sa kautusan ng populasyon ang Samar.
              Si heneral J. Franklin Bell ay nagsimula ng Himpilan ng Pagpapagitna sa palakad ng pamahalaan sa
              Batangas sa Luzon - Ang lahat ng bagay ng "Paghanay ng Pagpatay" na noon ng maghanay sa pagwasak na
              nauukol sa tao, Balunbalunan, Ang nauukol sa sariling buhay na alagahan, Ang mga bahay, at mga bangka.
Disyembre     Ang isang kagaya ng palakad ng pamahalaan na mayroon ng pinag simula sa pulo ng Marinduque Ang ilan
7, 1901       bago mag buwan. Ang mga Anti-Imperyalista ng mga Amerikano na higpitan ng makipagmatwiranan ganito
              ang palakad ng pamahalaan ay magkahambing na magtungo sa Rekonsentradong Palakad na heneral ng
              Kastila na si Valeriano Weyler sa Cuba at mga heneral na Britanya na si Horatio Kitchener sa Ikalawang
              Digmaang Boer sa Timog Aprika.Template:Ref
              Labanan sa Siranaya - Ang Labanan sa Siranaya ay isang pagbabaka na lumaban sa pagitan ng mga
Mula 1902     Katipunan at ang Estados Unidos, samantala'y tinalo agad ng mga Katipunero na silang ipagtatanggol mula
              sa bayan at ang napanalo agad ng mga Amerikano mula sa sagupaan.
              Labanan sa Ilog Malalag - Ang Labanan sa Ilog Malalag ay isang makipagbaka ng lumaban sa pag akay ng
Mula 1902     mga Katipunero pati ang Estados Unidos at ang Merkenaryong Maori. Samantala'y natalo agad ng mga
              Katipunero sa pagkilos at pati ng magtagumpay ng mga Amerikano hanggang pagkaraan ng sagupaan.
              Ang nagsimula ng Lupong Manirahan o Louge Committee sina Senador George Frisbie Hoar ang manulak
Enero 31,     ng pagsisiyasat ng Kongresyonal sa loob ng magtaguyod sa pakikidigma Sa pamamagitan na ang nakatayo
1902          ng Lupon sa Pilipinas o Committee on the Philippines sa pamumuno kay senador Henry Cabot Louge. sa
              pagsalaysay maging ng mga sundalong Amerikano na larawan ng kinabihasnan ng kalupitan, ang pahirapan.
Pebrero 17,   Si heneral Vicente Lukban na nabihag sa Samar at nadakip ng mga hukbong Amerikano. na ipagpatuloy ng
1902          paglaban nasa loob ng Samar.
              Ang lumigaw na nauukol sa kawal o hukbo na komandante na nauukol sa dagat ng Estados Unidos na si
Marso 2,
              Littleton Walter na nagsimula para sa pagsasagawa ng Enero ng 11 mapanghimagsik na tanod sa pinto sa
1902
              Samar. Ang hukuman ng pagboboto na 11-2 para sa absuwelto
              Sumuko kay heneral Miguel Malvar ay nadakip ng mga Amerikano sa Luzon, sumunod sa tabi na mahigit
Abril, 1902   sa 3,000 mga kanyang kalakihan. Ang katapusan ng mga Pilipinong heneral patungo sa huling pagsuko sa
              digmaan.
           Ang Hukuman ng nauukol sa kawal o hukbo ng Estados Unidos na si heneral Jacob H. Smith para sa
           utusang pagpatay na lahat ng kalakihan pasado ng 10 taong gulang sa Samar; Mga Humikayat; Mga hindi
Mayo, 1902
           nasusulat; Mga pangusapan; Ang mga nagpadala na huling pagbabalik sa Estados Unidos; Ang umurong
           galing sa paglilingkod.
Hunyo 28,
             Ang Lupong Manirahan na magpaliban sa labas ng pagkuha kahit sino ng pagkilos.
1902
Hulyo 4,
             Si Pangulong Theodore Roosevelt ang magpahayag na ang digmaan sa katapusan.
1902
Mula 1903    Ang huling ipagpatuloy sa mga mandirigmang gerilya.
             Pagmartsa ng mga Wood Malapit sa Lawa Lanao - Ang Pagmartsa ng mga Wood Malapit sa Lawa Lanao
Mula 1903
             ay isang lumaban sa pagitan ang Pilipinas at ang Estados Unidos.
Mayo 4,      Labanan sa Taraca - Ang nagsimula ng Labanan sa Taraca ay lumaban sa gitna ng mga Mamamayan ng
1903         Moro ng Jolo at ang Estados Unidos.
             Pag Aalsa ng Hassan - Ang Pag Aalsa ng Hassan ay isang panghihimagsik sa gitna ng Mamamayang Moro
Oktubre,     ng Jolo. Ang pangsarili ng mga Wood ng pangunahan ang hukbong panlalawigan sa lagay ng maglapag ang
1903         Pag Aalsa ng Hassan, ay pang ilan na mag akay sa mga karamihan ng makapangyarihan ng Datu sa pulo ng
             Jolo.
Nobyembre,
           Pag Aalsa ng Hassan - Matapos ang nakipaglaban sa Pag Aalsa ng Hassan.
1903
             Si William Howard Taft, ay bilang Gobernador Heneral ng Pilipinas na mangalakal sa pamamagitan ni Papa
Disyembre    Leo XIII. Ang Pagbilihin ng Estados Unidos sa mga Pilipinong Dominikanong prayle na paglumunsad para
23, 1903     sa 7.2 Milyong Dolyar at magtungo sa rematado ng mga Pilipino, halos lahat sa paglagalagin ng mga
             lalaking may ari ng otel o panuluyang bahay.
Mula 1904    Ang huling ipagpatuloy sa mga mandirigmang gerilya.

Disyembre    Labanan sa Ilog Dolores - Sa Samar ang mga tagatuklas ng mga Konstabularyong Pilipino at Estados
12, 1904     Unidos ang pag abang sa pamamagitan na mahigit sa 1,000 mga Pulajan at malapit sa lahat na namatay.
Mula 1906    Ang huling ipagpatuloy sa mga mandirigmang gerilya.
             Labanan sa Bud Dajo - Ang mahigit sa isang libong mga Moro na pagtibayin na kanila rin na sa isang
Marso 5, -
             pagkupas na mga bulkanikong bunganga ng bulkan sa Mindanao at ang labanan sa isang malaking nabilang
Marso 7,
             ng mga sundalong Amerikano, bago mag Birtual na lahat ng mga manunuklas ng mga taga Moro ay
1906
             napatay.
Mula 1907    Ang huling ipagpatuloy sa mga mandirigmang gerilya.
            Pinasinayan ang kauna-unahang Asamblea ng Pilipinas sa dating Tahanang Opera ng Marangal sa Maynila
Oktubre 16,
            o Manila Grand Opera House. nahalal sina Sergio Osmena bilang ispeaker at Manuel Quezon bilang
1907
            pinuno ng kalakhang bahagi ng palapag o Majority Floor Leader.
Disyembre,   Ikalawang Labanan sa Bud Dajo -Ang Ikalawang Labanan sa Bud Dajo ay isang lumalaban sa pamahalaan
1911         ng pangbilang ng pagkilos ay lumaban sa mga sundalong Amerikano lumaban sa mga katutubong Moro.
Mula 1912    Ang huling ipagpatuloy sa mga mandirigmang gerilya.
Mula 1913    Ang pangako ng Estados Unidos na nagkataon ng kasarinlan ng Pilipinas.
Mula 1913    Ang Himagsikang Moro na parirala ng mga digmaan bago ang huling pagwakas.
Mula 1913    Ang huling katapusan ng Digmaang Pilipino-Amerikano.
Hunyo 11,    Labanan sa Bud Bagsak - Ang Labanan sa Bud Bagsak ay isang labanan na ang pagtanggol ng lumaban sa
at Hunyo     pagpigil ng mga Moro ay pagtibayin sa tuktok ng Bundok Bagsak. Ang pagsugod ng mga Amerikano ay
15, 1913     mag akay sa pamamagitan ni dating heneral John 'Black Jack' Pershing.
Oktubre 6,   Nahirang si Francis Button Harrision bilang unang Demoklatikong Gobernador-Heneral ng Pilipinas.
1913         Pinalitan niya si William Forbes.
Agosto 29,   Sa pagkapasa ng Jones Law ay nailipat ang kapangyarihang lehislatura sa mga Pilipino. nabuo ang
1916         dalawang kamarang lehislatura na binubuo ng Senado at Kamara ng Representante.
Agosto 26,
             Itinatag ni Crisanto Evangelista ang Partido Komunista ng Pilipinas.
1930
Disyembre    Ipinagkaloob sa mga kababaihang Pilipino ang karapatang bumuto ni Gobernador-Heneral Frank Murphy,
7, 1933      ang huling Amerikanong Gobernador-Heneral ng Pilipinas.
Marso 24,    Nilagdaan ang Batas Tydings McDffle ni pangulong Franklin Roosevelt. itinakda ng batas ang Kasarinlan ng
1934         Pilipinas makaraang maitatag ang Pamahalaang Komonwelt.
             Ang mahigit sa libo libong kalakihan ng mga Pilipino Tsino ay magsimula na magiging sundalo na galing sa
             Konstabularyong Pilipino, Tagapagmasid ng Pilipinas at ang Hukbong Katihan ng Komonwelt ng Pilipinas
             ay nandito sa kampo ng mga militar sa Pilipinas noong panahon ng Komonwelt ng Pilipinas at ang nagsimula
Mula 1935
             agad hanggang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Samantala'y sa pamamagitan ng nakipaglaban sa Tsina na
             kasapit sa mga sundalong Tsino ay lumaban sa mga Hapon noong panahon ng Ikalawang Digmaang Sino-
             Hapones sa taong 1931 hanggang 1945.
Enero 2,     Sumiklab ang pag-aalsa ng ga sakdalista, samahan ng mga magbubukid, na itinatag ni Benigno Ramos
1935         noong 1930 sumasalungat ang sakdal sa pagtatatag ng pamahalaang komonwelt sa bansa.
Marso 23,    Inapbrubahan ng pangulong Roosevelt ang Saligang Batas ng Komonwelt na pinagtibay ng kumbensyong
1935         konstitusyonal ng 1934 na pinapanguluhan ni Claro M. Recto.
Setyembre    Nahalal na pangulo at pangalawang pangulo ng pamahalaang komonwelt sina Manuel Quezon at Sergio
18, 1935     Osmena.
Disyembre    Ang mga pwersang nauukol sa hukbong dagat at mga hukbong katihan ng mga Hapones ipagpatuloy para
4, 1935      sa galawing patungo sa Pearl Harbor at ang Pilipinas ay matatagpuan sa Timog-Silangang Asya.
             Sina pangulong Manuel L. Quezon at kasama ng mga kabinete tumuloy agad sa palasyo ng Malakanyang
             kasama ng mga embahador ng Tsino sa Pilipinas, noon halos ang mahigit sa libo-libong mga Pilipino-Tsino
             at mga Pilipinong protesta mula sa Embahada ng Tsina at Embahada ng Hapon sa Pilipinas nagmula ang
             huling Masaker sa Nanking nitong 1937 hanngang 1938, Na mahigit sa libo-libong mga hukbong Tsino na
Disyembre    ipagpatuloy ng pagkatalo sa labanan at kasama ng muling magtagumpay ng mga Imperyalistang Hapon
13, 1937     nagtungo sa Nanking, Nasa huling pagpatay, paggagahasa, mga sunog na kinasa at mga dambong na higit
             sa milyon-milyong mga mamamayang Tsino sa kamay ng mga hukbong Hapones ay patungo sa Nanking,
             Republika ng Tsina na ang tawag ng Masaker sa Nanking, sinabi ni pangulong Manuel L. Quezon at si
             Generalismo Chiang Kai Shek na huwag silang papatayin ng mga mamayang tao ng mga Tsino sa huling
             ganti ng mga Hapones mula sa Nanking at itigil natin sina emperador Hirohito ng Hapon.
             Labanan sa Madugong Himpapawid - Nagsimula na ang Labanan sa Madugong Himpapawid ay nasa
             pamamagitan ng Hukbong Himpapawid ng Pilipinas o Philippine Army Air Corps sa pamamagitan ng mga
             pilotong Pilipino na may P26A Peashooter ay galing sa pamumuno ni kapitan Jesus Villamor, tenyente
             Cesar Basa at tenyente Geronimo Aclan na sumabak ng pakikipaglaban sa pagitan ng mga piloto at
Disyembre,
             pagbombang katam ng mga Hapon mula sa sagupaan. Samantala'y tinalo ng mga pilotong Hapones ang
1941
             namatay, nasagad at nasira na sila ang dalawang kabayanihan ng himpapawid na si kapitan Jesus Villamor
             at si tenyente Geronimo Aclan, si tenyente Cesar Basa ang namatay dahil sa paglusob sa likod ng mga
             piloto ng mga Hapon na pumutok na may pilotong Mitsubishi A6M Zero. Samantala'y hanggang matapos
             ang sagupaan sa pagitan ng pagsalakay sa madugong himpapawid.
Disyembre,
             Ang huling salakayin ng mga sundalong Hapones ay nilusob agad sa bayan ng Aringay, La Union.
1941
             Ang unang magtatag ng resistensya ay lumaban sa mga Hapones na salakayin ng bayan sa Bacnotan, La
Disyembre,
             Union na ganyan ang paglunsad sa hilaga sa kanilang pagsulong sa timugan ng Maynila ay noon ng
1941
             kaligyahan ng mga baryo ng Baroro at Bacsil.
Disyembre,   Sinalakay ng mga sasakyang himpapawid ng mga Hapon na ang pagbomba at nasira sa Kampo ng Clark sa
1941         lalawigan ng Pampanga sa Luzon.
Disyembre,
             Pinasok ng mga sundalong Hapones na sakopin ang bayan ng Magdalena, Laguna.
1941
             Ang tatlong pagbomba ay bumagsak ng mga Hapones sa Simbahang Romano Katoliko sa bayan ng
Disyembre,
             Bayambang, Pangasinan. Ang pagbomba ay hindi ginawa na pasabugin ng kaunting kahimahimala ng
1941
             kasama ng bumilang.
             Ang pagbomba ng lungsod sa mga sundalong Hapones na tungo sa pagwasak ang Paglalagay na Ukol sa
Disyembre,
             Hukbong Dagat ng Estados Unidos sa Lungsod ng Cavite. Samantala, ang maghahal ng mga Hapones sa
1941
             kaliitliitan ng dalawang alkalde ng lungsod sa Lungsod ng Cavite.
Disyembre    Nilusob ng mga Hapones ang Pearl Harbor sa Hawaii. kasabay nito ang pagbomba rin sa ilang malalaking
7, 1941      lungsod sa Pilipinas.
Disyembre    Ang huling pagsalakay at pagsabog ng mga pilotang Hapon sa Pearl Harbor sa Hawaii, at nakasabay ng
7, 1941      paglusob at pasabogin ng mga eloplanong Hapones patungo sa Pilipinas.
Disyembre
             Ang pagsalakay ng mga Hapon na kumapit sa Maynila.
8, 1941
             Ang kasabay ng mga plotang Hapon na pasagobin ang Maynila, at ang mga Hamak ng Himpapawid sa
Disyembre
             Estados Unidos sa Kampo ng Clark o Clark Field sa Pampanga ay bimomba na rin, at maraming mga
8, 1941
             Amerikanong kautusan ng himpapawid ay nawasak ng mga larangan.
             Ang paglusob sa Pilipinas na magsimula ng bukod tangi ng sampung (10) oras ay pagkatapos ang
Disyembre
             Pagsalakay sa Pearl Harbor. Ang mga katusuhan ng himpapawid ng mga Amerikano ay kabuoan ng
8, 1941
             pagwasak sa mga larangan.
             Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas - Ang pagsalakay ng mga Hapon na kumapit sa Pilipinas na kami
Disyembre
             ng magsimula sa Pananakop ng mga Hapones sa Pilipinas na galing sa mga sundalong Pilipino at Amerikano
8, 1941
             kasama ang mga pwersang Kakampi dito sa pilipinas.
Disyembre
             Ang paglusob ng pagkatam ng mga Hapon sa Lungsod ng Davao.
8, 1941
Disyembre    Ang pagbomba ng mga eroplanong Hapones na kaligyahan ng paglalagay ng militar sa bayan ng
8, 1941      Tuguegarao sa Cagayan.
Disyembre
             Ang pagbomba naman ng mga eroplanong Hapones sa ibabaw ng dumaan ang lungsod ng Baguio.
8, 1941
Disyembre    Ang pagbomba ng mga Hapones patungo sa bayan ng San Fernando, La Union at ang pagsalakay sa
8, 1941      paliparan ng Poro.
             Kailan ang mga Hapones ang nabundol ng Clark at Iba, ang ilan ng mga piloto ng Hukbong Himpapawid ng
Disyembre    Hukbong Katihan ng Estados Unidos o United States Army Air Corps na lumunsad ng kanilang katam ng
8, 1941      mga Amerikano na may Curtiss P-40 sa bayan ng Rosales at sa bayan ng Lingayen sa Pangasinan ay
             nandito sa kampo ng Paliparan ng Lingayen ay maglapag na galing sa bayan ng Lingayen.
Disyembre   Ang huling pagsalakayin ng mga Hapon sa Pilipinas.
10, 1941
            Pitong piloto ng PBY Catalina na mayroon ng ganap ng magbalik mula sa bantay sa daan ng mga Hapon na
Disyembre   Mitsubishi A6M Zero na lumabas at Istrapedo ang katusuhan ng himpapawid. Isang watawat ang namatay
11, 1941    at ang lahat ng pilotong Catalina ang nasagad sa ilalim o kailailaliman ng Look ng Subic sa loob ng
            palanggana.
Disyembre   Sa labas ng himpapawid ng pantakip, ang mga pulutong ng mga sasakyang dagat ng taga asya ng mga
12, 1941    Amerikano sa Pilipinas ay mayroon ng puwersa para sa mabawi sa Java.
Disyembre
            Ang paglunsad ng mga Hapones nasa timugan ng Pulo ng Pilipinas tulad ng Samar, Jolo at Mindanao.
12, 1941
            Labanan sa Madugong Himpapawid - Si tenyente Cesar Basa ang kanilang namatay, nasagad at nasira ng
            mga pagkatam mula sa likod ng pagpuputok ng pagkatam ng mga Hapon na pilotong A6M Zero,
Disyembre   samantala'y ang pangunahin ni kapitan Jesus Villamor sa paraang gawad ang Mamukod ng Paglilingkod ng
12, 1941    Krus o Distinguished Service Cross na isang ikalawang panahon, ang pinag arawan ng sa kanya ng isang
            Kumpol ng Dahong Oak o Oak Leak Cluster. Nasa pagkakilala ng kaniyang kabanayihan, si tenyente
            Basa ay postumong gawad ng Pilak ng Bituwin o Silver Star.
Disyembre   Nasa ilalim ni heneral Homma ang mga pwersang Hapon ay samahan sa anomang hanap-buhay ng
13, 1941    magtatag nasa hilagang Pilipinas.
Disyembre   Isang nasunugan ng gusali sa hinabahaba ng daang Taft alin ay noon ng humampas sa loob ng pananhon ng
13, 1941    paglusob ng himpapawid ng mga Hapones sa barrio ng bayan sa Paranaque.
Disyembre
            Ang mga tropang Hapones ay lumunsad at sumugod ng patawid ng Gitnang Luzon patungo sa Maynila.
22, 1941
Disyembre
            Ang paglunsad ng mga Hapones sa Gulpo ng Lingayen. nasa hilaga ng bahagi ng Luzon.
22, 1941
Disyembre   Ang pamumuno ni heneral Masaharu Homma ng Ika 14 ng Hukbo ng mga Hapones lumunsad sa Gulpo ng
22, 1941    Lingayen at sa kabila ng galing sa silanganan sa gulpo ng Agoo, Vaba, Santiago at Bauang.
Disyembre
            Ang pagsalakayin ng mga Hapones patungo sa Luzon.
22, 1941
Disyembre
            Si heneral Douglas MacArthur ay mapahayag sa Maynila ay bilang "Bukas ng Lungsod".
23, 1941
Disyembre
            Sina heneral Douglas MacArthur na ituloy sa isang bale mula Maynila hanggang Bataan.
23, 1941
Disyembre
            Ang mga pwersang Pilipino at Amerikano na pag-urong na sa loob ng Tangway sa Bataan.
24, 1941
Disyembre
24, 1941    Ang bayan ng Calauag, Tayabas (ngayo'y Quezon) ay sinakop ng Hukbong Katihan ng Imperyong Hapon.

            Sa ilalim ang paalala ni pangulong Manuel L. Quezon, si heneral Douglas MacArthur ay magpahayag ng
            Maynila ay isang Bukas ng Lungsod tungo sa ipagkaloob na ito ay buhat sa pagbombahin ng mga Hapon.
            Ang mga Hapones na alin man ng huwag pakundangan ng ganito. Ang pagbomba ng mga Hapones na ang
Disyembre
            pagwasak ng lungsod na isang bilang ng dakong nauukol sa kasaysayan. Ang pamahalaan ng Komonwelt
25, 1941
            ay maglagay sa Corregidor. si pangulong Quezon ay magtanong ni Jose P. Laurel magtungo sa pagkatigil sa
            likod at tumulong agad ang kagawaran ng panahon ng digmaan sa mga Hapon sa isang pagsubok upang
            pakauntiin ang kahigpitan sa pananakop.
Mga talasanggunian
      Opisyal na portal ng pamahalaan ng Pilipinas (http://www.gov.ph)
      The United States and its Territories 1870 - 1925: The Age of Imperialism (http://www.hti.umich.edu/p/philamer/)
      Origins of the Filipinos and Their Languages by Wilhelm G. Solheim II
      (http://web.kssp.upd.edu.ph/linguistics/plc2006/papers/FullPapers/I-2_Solheim.pdf) (PDF)
      History of the Philippine Islands (http://www.gutenberg.org/browse/authors/b#a2296) in many volumes, from
      Project Gutenberg (and indexed under Emma Helen Blair, the translator)
      Karnow, Stanley. In Our Image: America's Empire in the Philippines (Sa Wangis Natin: Ang Imperyo ng Amerika sa
      Pilipinas), ISBN 0-345-32816-7

Pagkilala
          Hinango sa Wikipedia (http://tl.wikipedia.org) ang nilalaman ng pahinang ito na nagmula sa Mga pangyayari sa Pilipinas
          (panahon ng Amerikano) (http://tl.wikipedia.org/w/index.php?
          title=Mga_pangyayari_sa_Pilipinas_%28panahon_ng_Amerikano%29) . Ang talaan ng mga may-akda ay makikita sa
          pahina-kasaysayan (http://en.wikipedia.org/w/index.php?
          title=Mga+pangyayari+sa+Pilipinas+%28panahon+ng+Amerikano%29&action=history) . Kahalintulad ng Wikipedia,
          binibigyang-pahintulot ng WikiFilipino ang muling paggamit at pakikinabang sa mga nilalaman nito sa ilalim ng GNU Free
          Documentation License. Basahin ang kumpletong pagtatanggi/pagtatatwa
          (http://wikimediafoundation.org/wiki/Wikimedia:General_disclaimer) .




Hinango mula sa "http://fil.wikipilipinas.org/index.php?title=Mga_pangyayari_sa_Pilipinas_%28panahon_ng_Amerikano%29"

Mga Kategorya: Kasaysayan ng Pilipinas | Pilipinas


      Binago ang pahinang ito noong 05:32, 21 Hulyo 2009.
      Magagamit ang nilalaman sa bisa ng GNU Free Documentation License.

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Tags: GLOBE, BILL
Stats:
views:948
posted:11/3/2012
language:Tagalog
pages:9
Description: GLOBE BILL