Tedarik Zinciri Stratejisi by pptfiles

VIEWS: 57 PAGES: 44

									Tedarik Zinciri
 Performansı:
Stratejik Uyum
              Rekabetçi Strateji
Bir işletmenin rekabetçi stratejisi, rakipleri karşısında
ürün ve hizmetleriyle karşılamayı hedeflediği müşteri
ihtiyaçlarını (önceliklerini) tanımlar.
•Wal-Mart: düşük fiyat, uygun kalite, ürün çeşidi,
ürünün bulunabilirliği
•McMaster-Carr: müşteri açısından kolaylık, ürünün
bulunabilirliği, tepkisellik (responsiveness)
•Dell: makul maliyet, müşteriye özel ürün, çeşit ve
hız
•Gateway: Fiyat, hızlı tepki süresi,ürün seçiminde
            Rekabetçi Strateji
Bir işletmenin rekabetçi stratejisi müşterilerinin
önceliklerine dayalı olarak belirlenir.
Rekabetçi strateji bir veya birkaç Pazar bölümünü
hedefler ve bu Pazar bölümündeki müşterilerin
ihtiyaçlarını karşılayacak ürün ve hizmetler
sağlamaya çalışır.
Bir İşletmede Değer Zinciri

Finans, Muhasebe, Bilgi Teknolojisi, İnsan Kaynakları




  Yeni          Pazarlama
  ürün            Ve            İşlemler     Dağıtım    Hizmet
 geliştirme      Satış
        Çekirdek Süreçler veya Fonksiyonlar
• Yeni ürün geliştirme: ürüne ilişkin spesifikasyonlar belirlenir.
• Pazarlama ve satış: ürün ve hizmetlerin karşılayacağı müşteri
  önceliklerini ilan ederek talep yaratır. Ayrıca, yeni ürün
  geliştirme sürecine müşteriye ilişkin bilgi sağlar.
• İşlemler: girdileri çıktıya dönüştürmek suretiyle ürünü yaratır.
• Dağıtım: Ürünü müşteriye, ya da müşteriyi ürüne taşır.
• Hizmet: satış sırasında ya da sonrasında müşteri isteklerine
  tepki verir.
  Finans, muhasebe, bilgi teknolojisi ve insan kaynakları
  değer zincirinin işleyişini destekler ve kolaylaştırır.
         Fonksiyonel Stratejiler
Herbir sürecin veya fonksiyonun özellikle neyi iyi
yapmaya çalışacağıyla ilgili stratejilerdir.


Birbirleriyle yakından ilişkili olmaları nedeniyle
birbirleriyle uyumlu ve birbirlerini destekler nitelikte
olmalıdırlar. Ayrıca tüm fonksiyonel stratejiler
işletmenin rekabetçi stratejik hedefine ulaşmasına
yardımcı olmalıdırlar.
• Ürün Geliştirme Stratejisi: İşletmenin
  geliştirmeye çalışacağı yeni ürün portföyünü ve
  ürün geliştirmede iç-dış kaynak kullanım tercihini
  belirler.
• Pazarlama ve Satış Stratejisi: Pazarın ne
  şekilde bölüneceğini ve ürünün ne şekilde
  konumlandırılacağını, fiyatlandırılacağını ve
  promosyonunun nasıl yapılacağını belirler
• Tedarik Zinciri Stratejisi:
   Hammadde temin biçimini belirler.
   Malzemenin işletmeye taşınma biçimini belirler.
   Ürünün üretimi veya hizmetin sağlanma biçimini belirler.
   Ürünün müşteriye dağıtım biçimini belirler.
   Ürünün dağıtım sonrası sunulan hizmet biçimini belirler.
   Tüm bu süreçlerin işletme içinde mi gerçekleştirileceğini,
    yoksa dış kaynaktan mı temin edileceğini belirler.
    İşletme içinde iyi yapılması gereken süreçlerin yanısıra dış
    kaynaktan temin edilenleri ve herbir tedarik zinciri üyesinin
    rolünü de tanımlamalıdır. (Cisco)
Tedarik zinciri stratejisi, ister işletme içinde
gerçekleştirilsin, isterse dış kaynaktan temin
edilsin, işlemler, dağıtım ve hizmet
fonksiyonlarının özellikle neyi iyi yapmaları
gerektiğini belirler.
• Tedarik Zinciri Stratejisi
• Tedarik zincirinin genel yapısını belirtir
    Dell’in doğrudan satış stratejisi,
    Gateway”in PC’lerinin satışında aracılar kullanmaya
     başlaması
    Cisco’nun fason üretici kullanması
    “tedarikçi stratejisi”ni, “işlemler stratejisi”ni ve
     “lojistik stratejisi”ni içerir.
• Stoklara, dağıtıma, tesislere ve bilgi akışlarına ilişkin
  tasarım kararlarını da içerir.
    Amazon’un bazı ürünleri stoklamak amacıyla depolar
     açması, diğer ürünlerin temininde ise distribütorlerden
     yararlanmaya devam etmesi
    Toyota’nın büyük pazarlarının herbirinde üretim
     tesisleri açma kararı
İşletme başarısının sağlanabilmesi için işletmenin
rekabetçi stratejisi ile tedarik zinciri stratejisi
uyumlu olmalıdır.
Stratejik uyumun sağlanabilmesi için rekabetçi
strateji ile tedarik zinciri stratejisinin hedefleri
uyumlu olmalıdır.
İşletmenin rekabetçi stratejisinin karşılamayı
amaçladığı müşteri öncelikleri ile tedarik zinciri
stratejisinin oluşturmayı amaçladığı tedarik zinciri
yetenekleri arasında tutarlılık olmalıdır.
Bir işletmenin değer zincirindeki tüm süreçlerin ve
fonksiyonların işletmenin başarısında katkıları, ya
da başarısızlığında payları vardır. Bunlardan
hiçbiri zincirin başarısını tek başına sağlayamaz,
ancak, bunlardan herhangi birindeki başarısızlık
tüm zincirin başarısızlığına neden olabilir.
Başarı için gerekli koşullar:
• İşletmenin rekabetçi stratejisi ile tüm fonksiyonel
       stratejileri uyumlu olmalıdır. Fonksiyonel
       stratejilerden herbiri diğerlerini
       desteklemelidir.
•İşletmenin farklı fonksiyonları, stratejilerini
      başarıyla yürütebilmek için süreçlerini ve
      kaynaklarını uygun şekilde yapılandırmış
      olmalıdırlar.
•Tedarik zincirinin tasarımı ile zincirdeki herbir
     aşamanın rolü tedarik zinciri stratejisini
     destekleyecek şekilde uyumlu hale getirilmiş
Değişik Senaryolar:
• Pazarlama--- çeşitli ürünlerin hızlı teslimini vurgularken
• Dağıtım------ en düşük maliyetli nakliyeyi
     gerçekleştirmek istiyor.


•Perakendeci– yüksek çeşit sunma, düşük stok
     düzeyleri hedeflerken tedarikçilerini ve
     taşıyıcılarını tepkiselliklerine göre değil, düşük
     maliyet esasına göre seçiyor.
Olası Başarısızlık Nedenleri:
•Stratejik uyumun olmaması
•Tedarik zinciri tasarımının, zincir içinde
     oluşturulan süreçlerin ve zincirde kullanılan
     kaynakların arzulanan stratejik uyumu
     destekleyecek yetenekleri sunamaması
                    Dell’in rekabetçi stratejisi:
                    makul bir fiyattan müşterilerin özel
                    isteklerini karşılayan geniş çeşit sunmak


Çeşidi sınırlandırmak, ölçek                        Çok çeşitli ürün üretebilme
ekonomisinden yararlanmak                           yeteneğine sahip, esnek ve
suretiyle düşük maliyetli PC                        tepkisel bir tedarik zinciri
üretme yeteneğine sahip                             (verimli zincirle
verimli bir tedarik zinciri                         kıyaslandığında maliyeti
                                                    yüksek)
Dell
• Yeni ürün geliştirme stratejisi:
müşteriye özel ürünler üretilmesini sağlayacak
montajı kolay ve hızlı ortak platformlar ve ürünlerde
ortak parça kullanımı
• Tepkisel olma özelliği taşıyan tedarikçileri ve
taşıyıcıları sayesinde düşük stok düzeyleriyle
müşteri isteklerine hızlı tepki verebilme yeteneği
(taşıyıcının Dell’den teslim aldığı bir PC ile
Sony’den teslim aldığı bir monitörün nakliyesini
birleştirebilme yeteneği Dell’in stokta Sony
monitörü bulundurmasını gereksiz kılıyor)
Stratejik uyumun sağlanabilmesi için bir işletmenin
   tedarik zinciri yeteneklerinin, hedeflenen müşteri
   gruplarının (pazar bölümlerinin) istek ve
   beklentilerini karşılama yeteneğini
   desteklediğinden emin olunmalıdır.
Stratejik uyum sağlama sürecinin aşamaları:
1. Müşteri beklentilerinin ve tedarik zincirinde
   karşılaşılan belirsizliklerin anlaşılması
2. Tedarik zinciri yeteneklerinin anlaşılması (zincir
   neyi mükemmel yapacak şekilde tasarlanmıştır?)
3. Stratejik uyuma ulaşılması


Tedarik zincirinin özellikle başarılı olduğu boyut ile
   müşteri beklentileri arasında bir uyumsuzluk
   olması durumunda, işletme:
1. Ya tedarik zincirini rekabetçi stratejiyi
      destekleyecek şekilde yeniden yapılandırmalı,
   ya da
2. Rekabetçi stratejisini değiştirmelidir.
   1. Müşteri beklentileri ve tedarik zincirinde
              karşılaşılan belirsizlikler

Değişik Pazar bölümlerinde müşteri talebi çeşitli
  boyutlarda farklılaşır. Bu boyutlar:
Parti büyüklüğü
Tepki süresi
İhtiyaç duyulan ürün çeşidi                         Örtük
Arzulanan hizmet düzeyi                             Talep
Ürünün fiyatı                                       Belirsizliği
Üründe aranan yenilik düzeyi

Amaç: bu boyutları birleştirerek tedarik zincirinin neyi
  iyi yapması gerektiğini belirleyen tek bir ölçü
  geliştirmek
Örtük talep belirsizliği: talebin, tedarik zincirinin
karşılamayı hedeflediği kısmına ilişkin belirsizlik
Örtük talep belirsizliğini yükselten müşteri
beklentileri:
• acil siparişler
• hizmet düzeyinin yükselmesi,
• ihtiyaç duyulan miktar aralığının büyümesi,
• sipariş karşılama süresinin kısalması,
• ihtiyaç duyulan ürün çeşidinin artması,
• ürünün temin edilebileceği kanal sayısının artması,
• inovasyon hızının artması.
   Müşteri Beklentilerinin Örtük Talep
     Belirsizliği Üzerindeki Etkileri
Müşteri Beklentileri            Örtük talep belirsizliğinin
                                yükselmesine neden olur,
                                çünkü …
Miktar aralığının genişlemesi   Geniş miktar aralığı talepte daha
                                fazla değişkenlik anlamına gelir
Temin süresinin kısalması       Siparişlere tepki süresi kısalır

Arzulanan ürün çeşidinin        Ürün başına talep dikkate
artması                         alınmalıdır
Kanal sayısının artması         Toplam talep daha fazla kanala
                                dağılmış durumdadır
Inovasyon hızının artması       Yeni ürünler daha belirsiz talebe
                                sahiptir
Arzulanan hizmet düzeyinin      İşletme şimdi daha fazla
yükselmesi                      dalgalanma gösteren taleple
                                uğraşmak zorundadır.
    Örtük Talep Belirsizliği ile Diğer
    Özellikler Arasındaki Korelasyon
                   Örtük talep          Örtük talep
                   belirsizliği düşük   belirsizliği yüksek
                   (tuz)                (cep bilgisayarı)
Kar marjı                 Düşük               Yüksek

Tahmin hatası            Düşük               Yüksek

Stoksuz kalma            Düşük               Yüksek
oranı
Mevsim sonu               Yok                  Var
indirim ihtiyacı
Arzda Belirsizliği Arttıran Arz Kaynağının
Yetkinlikleriyle İlgili Faktörler
• Öngörülemeyen ve düşük kaliteli ürün oranları
• Sık makine arızaları
• Kötü kalite
• Sınırlı arz kapasitesi
• Esnek olmayan arz kapasitesi
• Gelişen üretim süreçleri
• Yeni ürünler
        Örtük Talep Belirsizliği Düzeyleri
                  (arz ve talep)
 Öngörülebilir                                         Büyük ölçüde
 arz ve talep Öngörülebilir arz ve belirsiz talep      belirsiz arz ve
               veya                                    talep
                belirsiz arz ve öngörülebilir talep
                veya
                bir miktar belirsiz arz ve talep




                   Mevcut bir otomobil
Süpermarkette      modeli                      Yeni bir iletişim aygıtı
  satılan tuz
2. Tedarik Zinciri Yeteneklerinin Anlaşılması

Tedarik zincirinin tepkiselliğini artıran yetenekler:
• Geniş talep miktarı aralıklarına cevap verebilmek
• Kısa teslim sürelerini karşılayabilmek
• Geniş ürün çeşidi sağlayabilmek
• İleri derecede inovasyona dayalı ürünler oluşturabilmek
• Yüksek hizmet düzeylerini karşılamak
• Arz belirsizliğiyle başedebilmek
    2. Tedarik Zinciri Yeteneklerinin
              Anlaşılması

• Tepkiselliğin bir maliyeti vardır
• Tedarik zinciri verimliliği: ürünü üreterek
  müşteriye teslim etme maliyetiyle ters
  orantılıdır
• Tepkiselliğin artması, maliyetlerin
  yükselmesine, bu da verimliliğin düşmesine
  neden olur.
  Maliyet-Tepkisellik Sınırı

Tepkisellik


 Yüksek

                   Belli bir tepkisellik düzeyine
                   ilişkin olası en düşük
                   maliyeti gösterir.




 Düşük
                                         Maliyet
          Yüksek            Düşük
                                  Tepkisellik
Çok verimli
                      Bir miktar verimli

                                            Bir miktar tepkisel
                                                                      İleri derecede
                                                                      tepkisel


Entegre çelik         Elektrikli mutfak      Otomotiv üretimi:     Perakendeci: ürün
üretim tesisi: az     aletleri: Üretim       Birkaç haftada çok    çeşidini hızlı bir
çeşit veya düşük      süresi birkaç          çeşitli ürün teslim   şekilde (örneğin
esneklikte haftalar   haftayı bulan stoka    edebilme              günün saatleri
ya da aylar           üretim                                       itibarıyla)
önceden                                                            değiştirebilme.
planlanmış üretim
         3. Stratejik Uyumun Sağlanması
Tedarik zincirinin başarılı olduğu boyutun müşteri
  beklentileriyle uyumlu olduğundan emin olunmalıdır.


Tedarik zinciri tepkiselliğinin örtük belirsizlikle tutarlı bir ilişki
  içinde olduğundan emin olunmalıdır.


• Yüksek örtük belirsizlikle karşı karşıya kalan bir tedarik
  zinciri için yüksek tepkisellik hedeflenmelidir.
• Düşük örtük belirsizlikle karşı karşı karşıya kalan bir
  tedarik zinciri için verimlilik hedeflenmelidir.
  Tepkisel tedarik
  zinciri




                                                            STRATEJİK
                                                            UYUM
                                                            BÖLGESİ




  Verimli tedarik
  zinciri
                     Belirli talep                  Belirsiz talep

Yüksek performans düzeyine ulaşmak için işletmeler rekabetçi stratejilerini ve
tedarik zinciri stratejilerini Stratejik Uyum Bölgesine kaydırmalıdırlar.
Uygun tepkisellik düzeyinin sağlanması için
tedarik zincirinin değişik aşamalarına ilişkin roller
belirlenmelidir.
Arzulanan tepkisellik düzeyine ulaşmak için herbir
aşamaya farklı düzeyde tepkisellik ve verimlilik
rolü yüklenebilir.
Tedarik zinciri belli bir tepkisellik düzeyine, zincirin
her aşamasının rolünü düzenlemek suretiyle
ulaşabilir. Rollerin en iyi kombinasyonu herbir
aşamada mevcut verimlilik ve esneklik düzeyine
bağlıdır.
Tedarik Zinciri Üyelerinin Üstlendikleri Farklı Roller
                                               Kastedilen belirsizliğin
                                               önemli bir kısmı tedarikçi
                                               tarafından karşılanır, ve
       Tedarikçi çok
                                               tepkiselliği çok yüksek
       verimli olmalıdır
                                               olmalıdır.

                                                                       Tedarik
       Tedarikçi           Üretici             Perakendeci             Zinciri 1




   Tedarik Zincirinin Kastedilen Belirsizlik Derecesi


                                                                        Tedarik
       Tedarikçi           Üretici              Perakendeci             zinciri II

                           Kastedilen belirsizliğin
                                                        Perakendeci çok
                           önemli bir kısmı üretici
                                                        verimli olmalıdır
                           tarafından karşılanır, ve
                           tepkiselliği çok yüksek
                           olmalıdır.
Tam bir stratejik uyum için:
• İşletmenin tüm fonksiyonları rekabetçi stratejiyi
       destekleyen tutarlı stratejiler
       uygulamalıdırlar.
•Tedarik zinciri tasarımı ve işletmedeki tüm
     fonksiyonel stratejiler tedarik zincirinin
     tepkisellik düzeyini desteklemelidir
• Tedarik zinciri içindeki tüm alt stratejiler- üretim,
       stok, satınalma, taşıma gibi- tedarik
zincirinin tepkisellik düzeyiyle tutarlı olmalıdır.
Tepkisellik ölçeğinde farklı konumlarda bulunan
işletmeler, tepkiselliklerini destekleyecek farklı
tedarik zinciri tasarımlarına ve farklı fonksiyonel
stratejilere sahip olmalıdırlar.
Verimli ve Tepkisel Tedarik Zincirlerinin
           Karşılaştırılması-1
                 Verimli Tedarik          Tepkisel Tedarik
                 Zinciri                  Zinciri
  Temel hedef    Talebin en düşük       Talebe hızlı cevap
                 maliyetle karşılanması verilmesi


  Ürün Tasarım   Minimum maliyetle        Ürün farklılaştırmayı
  Stratejisi     performansın             geciktirmek için
                 maksimizasyonu           ertelemeye izin
                                          verecek modülerlik

  Fiyatlama      Fiyatın müşteri çekici   Fiyatın müşteri çekici
  Stratejisi     temel unsur olması       temel unsur olmaması
                 nedeniyle düşük          nedeniyle yüksek
                 marjlar                  marjlar
Verimli ve Tepkisel Tedarik Zincirlerinin
           Karşılaştırılması-2
                      Tepkisel              Tepkisel Tedarik
                                            Zinciri

  Üretim Stratejisi   Yüksek kapasite       Talep/arz belirsizliğine
                      kullanımıyla düşük    karşı kapasite
                      maliyetler            esnekliği ve kapasite
                                            tamponu


  Stok Stratejisi     Maliyetleri           Talep-arz belirsizliğine
                      düşürebilmek için     karşı tampon stoklar
                      stokların
                      minimizasyonu
  Temin süresi        Kısaltılmalı, ancak   Maliyetleri çok yüksek
  stratejisi          maliyetlere           olsa bile kesinlikle
                      katlanılarak değil    kısaltılmalı
Verimli ve Tepkisel Tedarik Zincirlerinin
           Karşılaştırılması-3
                        Verimli Tedarik        Tepkisel Tedarik
                        Zinciri                Zinciri
  Tedarikçi Stratejisi Maliyet ve kalite       Hız, esneklik,
                        esasına göre seçilmeli güvenilirlik ve kalite
                                               esasına göre seçilmeli
ÖNEMLİ SONUÇLAR:
•Her zaman doğru olan tek bir tedarik zinciri
      stratejisi yoktur.
•Belli bir rekabetçi strateji için doğru bir tedarik
       zinciri stratejisi vardır.
   Stratejik Uyumu Etkileyen Diğer
               Hususlar
1. Birden fazla ürün ve müşteri grubu
2. Ürün yaşam seyri
3. Küreselleşme ve zaman içinde rekabette
   meydana gelen değişiklikler
1. Birden fazla ürün ve müşteri grubu
  İşletmenin ürün, müşteri grupları ve tedarik
  kaynakları portfoyü çerçevesinde verimlilik ile
  tepkiselliği dengeleyen tedarik zincirlerinin
  tasarlanması
Verimlilik ile tepkiselliği dengeleme yolları:
• Herbir ürün veya müşteri grubu için bağımsız bir
  tedarik zinciri kurulması.
• Tedarik zincirinin herbir ürünün gereklerini
  karşılayacak şekilde düzenlenmesi (zincirin bazı
  halkalarının başka ürünlerle paylaşılması, diğer
  halkalar için ürüne özel işlemler oluşturulması)
                       2. Ürün Yaşam Seyri
             Stratejik uyumun sürdürülmesi için, ürün yaşam
             seyrinin farklı aşamalarına doğru ilerledikçe
             (talep ve arz özellikleri değiştikçe) tedarik zinciri
             stratejisi de değiştirilmelidir.
satışlar .




      Tepkisel tedarik zincirinden verimli tedarik zincirine




         Sunuş        Büyüme Olgunluk      Düşüş         Zaman
Tepkisel tedarik
zinciri




                                       STRATEJİK
                                       UYUM
                                       BÖLGESİ




Verimli tedarik
zinciri


                   Ürünün         Ürün sunumu
                   olgunlaşması
Küreselleşme ve zaman içinde rekabette meydana
               gelen değişiklikler
 • Ürün çeşidinin artması
 • Yığın kişiselleştirme
 • Küresel işlemler
• Günümüzde rekabet işletmeler arasında
     olmaktan çıkmış, tedarik zincirleri arasında
     gerçekleşmeye başlamıştır. Dolayısıyla artık
     stratejik uyum işletmeler arası kapsamda
     ele alınmalıdır. Bir işletmenin tedarik
     zincirindeki ortakları işletmenin başarısı
     üzerinde belirleyici role ve etkiye sahiptir.
• İşletmeler arası kapsamda stratejik uyum,
       işletmenin tüm faaliyetlerini tedarik
       zincirinin bütünü çerçevesinde
       değerlendirmesini gerektirir. Bu geniş
       kapsam tedarik zincirinin tüm aşamaları
       arasında paylaşılacak geliri de artırır.

								
To top