Docstoc

dao hoang

Document Sample
dao hoang Powered By Docstoc
					ÀAÃO HOANG                                                                                                                           1




                                                       MUÅC LUÅC


LÚÂI GIÚÁI THIÏÅU ..................................................................................................................2

PHÊÌN MÖÅT...........................................................................................................................4

PHÊÌN HAI .......................................................................................................................... 35

PHÊÌN BA............................................................................................................................ 74

PHÊÌN BÖËN ....................................................................................................................... 117




http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                                2




                            LÚÂI GIÚÁI THIÏÅU


      Öng Trêìn Thïë Phaáp àúâi Trêìn viïët Lônh Nam Chñch quaái - têåp
truyïån ngùæn àùåc sùæc cuãa vùn hoåc cöí Viïåt Nam.
      Truyïån dûa hêëu laâ möåt truyïån trong Lônh Nam Chñch quaái.
Truyïån nhû sau: Àúâi Huâng Vûúng coá ngûúâi bêìy töi, khi baãy tuöíi,
vua mua àûúåc cuãa thuyïìn buön àem vïì laâm àêìy túá, sau lúán lïn,
diïån maåo àoan chñnh, nhúá thuöåc caác sûå vêåt, vua àùåt tïn laâ Mai Yïín
hiïåu An Tiïm, laåi lêëy vúå cho, sinh möåt trai möåt gaái. Vua yïu, duâng
laâm quan, lïî laåt àêìy nhaâ, khöng thiïëu thûác gò. An Tiïm sinh ra
kiïu maån, thûúâng noái:
     “Caái gò cuäng laâ vêåt tiïìn thên cuãa töi caã", khöng nghô àïën ún
vua. Vua nghe thêëy, giêån lùæm maâ rùçng:
       “Maây laâ keã thêìn tûã sinh kiïu maån, khöng nhúá ún vua, caái gò
cuäng baão laâ cuãa tiïìn thên, bêy giúâ boã maây ra núi khöng coá ngûúâi
ngoaâi bïí xem maây coá coân cuãa tiïìn thên nûäa khöng!". Beân àaây ra
ngoaâi cûãa bïí Nga Sún, böën bïì toaân caát vaâ nûúác, khöng vïët chên
ngûúâi, chó àïí cho möåt söë lûúng àuã ùn ñt lêu, àõnh cho ùn hïët thò
chïët àoái. Vúå An Tiïm than khoác. An Tiïm cûúâi maâ rùçng:
       “Trúâi sinh ta, têët trúâi nuöi ta, söëng chïët úã trúâi, ta coá lo gò". An
Tiïm úã àaão àûúåc böën thaáng, böîng thêëy con chim trùæng tûâ phña têy
bay laåi, àêåu àêìu nuái, kïu lïn ba böën tiïëng, saáu baãy haåt quaã theo
tiïëng kïu maâ rúi xuöëng baäi caát. ñt lêu sau, nhûäng haåt êëy moåc lïn
cêy xanh rò, röìi thaânh quaã. An Tiïm mûâng rúä:
      “Caái naây khöng phaãi vêåt laå, chñnh laâ caái trúâi cho àïí nuöi ta".
Beân böí ra maâ ùn, thêëy võ ngoåt vaâ maát, tinh thêìn saãng khoaái. Vïì
sau, möîi nùm tröìng nhiïìu thïm ra, ùn khöng hïët, gùåp thuyïìn buön
àïën, àem àöíi lêëy gaåo. Nhên vò chim trùæng ngêåm haåt tûâ phña têy
bay túái nïn goåi laâ têy qua. Phûúâng chaâi, phûúâng buön àïìu thñch
thûá dûa êëy: laâng xoám xa gêìn thò àïën lêëy giöëng. Lêu röìi, vua nhúá
túái An Tiïm, cho ngûúâi ra chöî àaão hoang xem coân söëng hay chïët.
Sûá giaã vïì têu vua, vua than rùçng:



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                    3

       “Thïë ra caái gò cuäng laâ vêåt tiïìn thên, khöng sai". Beân triïåu An
Tiïm vïì, phuåc chûác cuä, laåi cêëp cho nö tyâ. Àùåt tïn núi êëy laâ chêu An
Tiïm, chöî xoám úã goåi laâ Mai thön... traång Vuä Quyânh (1453-1516)
soaån laåi têåp Lônh Nam Chñch quaái Tûúãng nhû chó möåt cêu trong lúâi
tûåa cuãa öng cuäng àaä viïët nïn niïìm tûå haâo cuãa dên töåc ta: Nûúác ta
khúãi àêìu tûâ Huâng Vûúng, àaä thêåt vùn minh, qua Ngö, Àinh, Lï,
Lyá, Trêìn àïën nay... Töi hiïíu nïìn vùn minh êëy vaâ cêu chuyïån dûa
hêëu laâ tinh thêìn sûác maånh lúán lao cuãa dên töåc, laâ truyïìn thöëng
chiïën àêëu chöëng thiïn nhiïn, chöëng ngoaåi xêm, giaânh quyïìn söëng
vaâ phaát triïín qua têët caã caác àúâi. Àêët nûúác vaâ con ngûúâi Viïåt Nam -
möåt baãn huâng ca söi nöíi tûâ nghòn nùm dûång nûúác túái nay trïn búâ
biïín Àöng. Nùm 1925, Àöì Nam Tûã Nguyïîn Troång Thuêåt viïët
Truyïån dûa hêëu thaânh phiïu lûu tiïíu thuyïët Quaã dûa àoã. Thuãa beá,
töi àoåc Quaã dûa àoã cuãa Àöì Nam Tûã, giêëc mú kyâ aão coân phêëp phúái
àïën têån bêy giúâ. Tûâ lêu, töi coá caái thñch, vaâ töi ûúác laâm àûúåc baâi
thú vïì caái àaão hoang êëy möåt lêìn nûäa.
                                       Hang Phai Vïå (Laång Sún) thaáng nùm 1969




http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            4




                               PHÊÌN MÖÅT


      1.
      Bi... ly... bi... ly... Tiïëng chiïng êm vaâo nuái, döåi laåi; tiïëng
tröëng tûâ mùåt nûúác vang lïn. aång trùng ngoaâi rùçm thaãnh thúi toãa
aánh saáng nhaåt xuöëng, nhû möîi chiïìu ai chúåt nhúá, laåi thêëy öng
trùng trúã laåi chúi nhúãn trong luâm cêy vaâ trïn con àûúâng caát mõn
ngoaâi ngoä. Mon reo:
      - Tiïëng chiïng têåp vêåt nöíi röìi àêëy.
      Gaái ngheá nghiïng:
      - Chiïng thöíi cúm thò cuäng thïë.
      Hai anh em nhòn ra, buöåt miïång:
      - Trùng lïn röìi.
      Giûäa luác êëy, meå bûúác àïën. Gaái noái:
      - Meå ài thöíi cúm thi aâ?
      Naâng Hoa cûúâi. Gaái thûa vúái meå:
      - Cho con ài vúái.
      Röìi hai meå con cuâng ài. Mon chaåy toåt vaâo trong nhaâ, ài theo
böë. An Tiïm vaâ con ra súái vêåt.
       Tiïëng chiïng... bi... ly... bi... ly... cuâng tiïëng ngûúâi hñ, ngûúâi
reo xön xao suöët àïm trïn búâ söng. Haâng thaáng nay, vuâng Baäi Lúã
röån rõch lïn. Caâng gêìn ngaây vïì höåi àêìu nùm úã kinh àö, laåi caâng
naáo nûác. Nùm nay, nùm àêìu tiïn Baäi Lúã àûúåc vïì höåi kinh àö. Caác
xoám àua nhau têåp luyïån, cho àïën nhûäng ngaây sau cuâng thò caã hai
bïn söng têëp nêåp saáng àïm. Hún mûúâi nùm trûúác, An Tiïm àûúåc
nhaâ vua cho ra múã àêët ven söng Caái. Nhúá laåi nhûäng khoá khùn
ngêåp àêìu luác êëy, chöìng chêët khöng biïët bao nhiïu maâ àïëm xuïí!
Xûa nay, caác àúâi vua àïìu cùæt cûã quan vùn quan voä ra trêën böën coäi,
ngûúâi ài múã àêët khêín hoang àïën úã àöng àuác, truâm lúáp, röång maäi ra
thaânh phïn giêåu múái. Vò thïë, traãi hún mûúâi triïìu vua Huâng, àêët
nûúác àaä röång ra túái mûúâi lùm böå. Nùm êëy, nûúác söng Caái àoã ngêìu,

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  5

lïn to. Con söng àûúng xoái nghiïng vïì möåt phña, lúã êìm êìm, cûá àïën
muâa nûúác laåi khuãng khiïëp àöíi doâng. Vöën laâ con söng dûä, noá nhû
con trùn vuâng lïn, cuöën vaâo loâng nhûäng laâng xoám, nhûäng àöìi
nûúng, nhûäng caánh rûâng, caã trêu, caã ngûúâi. Vaâ doâng nûúác chûúáng
cûá möîi nùm möåt hung hùng quêîy vïì hûúáng kinh àö. Nhaâ vua hoãi
caác quan thïë laâ àiïìm gò. Mûu sô têu:
      - Böîng dûng loaâi trêu nûúác böìn lïn, huác lúã búâ coäi laâ àiïìm gúã.
Phaãi yïím cho noá chïët ài múái àûúåc!
      - Ai höå ta?
      Trùm quan chen nhau vaâo xin ài. Nhiïìu quan úã xa, nghe tin
vua triïåu ngûúâi ra ngoaâi coäi àaánh trêu nûúác phaá àêët, chen chên
keáo vaâo kinh àö. Chùèng khaác höåi caác coäi vïì trònh viïåc nûúác. Tröëng
àöìng bùæc doáng lïn caác ngaä ba, thuác liïn miïn theo bûúác quên trêíy.
Suöët àïm, àuöëc àöët khöng àûát quaäng. Nhaâ vua coân ngêìn ngûâ,
khöng biïët choån ai. Bêëy giúâ miïìn naâo cuäng àûúng múã mang, viïåc
bêån nhû mùæc cûãi. An Tiïm bûúác túái.
      - Töi xin ài.
        Nhaâ vua tröng ra. Mai An Tiïm. Nhúá laåi chuyïån An Tiïm
ngaây trûúác tûâng söëng úã àêët keã bïí. Söng nûúác, bïí khúi, coi nhû àöìng
baäi bùçng phùèng. Mònh lùèn mònh trùæm. Àöi maây dûång ngûúåc. Con
mùæt sùæc. Nûúác da àoã lõm nhû àöìng hun. Möåt trang quùæc thûúác,
hiïn ngang laå luâng. ûâ, An Tiïm coá thïí gaánh vaác àûúåc viïåc quan
troång naây àêy. Nhaâ vua gêåt àêìu. Caác quan àoâi ài àaánh trêu thêìn
coân duâng dùçng, coân xin ài nûäa, cho àïën höm An Tiïm lïn àûúâng
múái chõu lui. Thïë laâ An Tiïm ngûúåc nûúác lïn Baäi Lúã. Con söng lúán
vêîn àûúng vuâng lïn àöíi doâng. Àêët lúã àêët böìi lúáp lúáp àoã rûåc nhû
nhûäng vaåt maáu trïn chiïën trûúâng. Nûúác thuác àêët xuöëng êìm êìm
vang àöång suöët muâa nùæng, khöng luác naâo ngúát. Ngûúâi úã xa haâng
trùm dùåm cuäng nhaáo nhaác chaåy hïët. An Tiïm cho ngûúâi ài goåi dên
laåi, cuâng nhau keáo ra búâ söng.
      - Caác ngûúâi tröng kòa...
      Nhûäng cuå giaâ thúã daâi:
      - Àaä bao nùm nay chuáng töi chó biïët chaåy ài cho àaân trêu
àiïn lïn huác hïët nhaâ cûãa, caánh àöìng xuöëng söng maâ thöi. An Tiïm
noái:
      - Thïë thò súå a?


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            6

      Caác cuå laåi noái:
       - Con nûúác sùæp quêåt chïët caã mònh àïën núi, ai maâ chùèng súå!
Roä raâng mùæt chuáng töi àaä tröng thêëy nûãa àïm trùng vùçng vùåc
saáng, àaân trêu thêìn dûúái nûúác nhö lïn, xö nhau phaá vaâo búâ, caách
mêëy dùåm coân nghe tiïëng trêu thúã, coân nghe sûâng trêu uâm oaâm
àaánh vaâo nhau... Cho àïën gaâ gaáy thò lùån hïët, àïën saáng ngaây tröng
ra chó coân thêëy tan hoang. Cöng cuãa haâng àúâi lùn hïët xuöëng nûúác.
Búãi thïë, chuáng töi múái phaãi boã ài.
      An Tiïm noái:
       - Nay töi àïën àêy àïí cuâng caác ngûúâi quyïët möåt coân möåt mêët
vúái àaân trêu nûúác kia.
      Moåi ngûúâi ngú ngaác hoãi:
      - Chuã tûúáng baão laâm thïë naâo bêy giúâ?
      - Phaãi àaánh nhûäng con àêìu àaân!
       An Tiïm quaã quyïët. Loâng quaã quyïët cuãa An Tiïm dêën lïn
trïn caái ruåt reâ cuãa moåi ngûúâi. Ngay sau àêëy, An Tiïm cuâng dên
laâng vaâo nuái, àïën chên nuái Taãn Viïn bïn kia vaâ sang nuái Tam Àaão
bïn naây, vaác àaá ra. Cûá chöî khuác söng naâo lúã nhiïìu nhêët thò neám àaá
xuöëng. Doâng söng cuöån nûúác nhû nghòn vaån con thuá nhe nanh vuöët
lïn doåa. Nhûng nhûäng ngûúâi neám àaá khöng súå. Nhûäng hoân àaá taãng
raâo raâo lùn xuöëng quaäng söng àûúng giêån dûä suâi boåt meáp. Lêëy àaá
trong nuái, lêëy maäi röîng caã nuái, trûúác coân ài gêìn möåt ngaây àûúâng
sau phaãi ài túái ba böën ngaây, vaâo têån trong vuâng rûâng sêu. Nhûäng
taãng àaá to tûúáng, àem àuåc löî, bïån dêy xoã vaâo, haâng chuåc ngûúâi
xuám laåi, keáo ra. Suöët nùm neám àaá chùån nûúác. Röìi muâa nûúác laåi túái.
Nhûäng con thuãy quaái trêu nûúác laåi löìng lïn, vûúåt qua nhûäng mö
àaá maâ haâng nghòn ngûúâi àaä cöng phu àùæp suöët nùm, traân ra caác
caánh àöìng, àuöíi moåi ngûúâi khiïëp súå baåt lïn têån lûng nuái. Nhûäng
caái nhaâ saân laåi ngêåp chúi vúi trong nûúác. Caã àïën ngûúâi khöng mau
chên chaåy cuäng chïët àuöëi. Suöët muâa nûúác, nûúác cûá rûúán lïn àaánh
nhau vúái ngûúâi, àuöíi ngûúâi ài. Nhûng muâa nûúác qua, An Tiïm laåi
goåi dên laâng tûâ trong nuái xöng ra vaác àaá lêëp nhûäng àoaån söng lúã.
Laåi lùn àaá thêåt gêëp àïí chùån têån cöí nûúác, ngùn nhûäng con luä túái.
Nùm naâo, ngûúâi vaâ nûúác cuäng vêåt löån quyïët liïåt chòm xuöëng nöíi lïn
nhû thïë. Ba nùm qua, hêìu nhû sûác ngûúâi àaä chuyïín caã möåt daäy
nuái quanh ròa caác triïìn Tam Àaão vaâ Taãn Viïn ra àûáng cao chïnh
vïnh bïn búâ söng. Thïë laâ doâng söng bõ nhûäng baân tay àaá ngaáng


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   7

maånh, àaä phaãi àöíi tñnh nïët, àöíi chiïìu. Bêy giúâ, khi muâa mûa túái,
con söng Caái chó coân sûác vuâng vêîy vú vêín úã àêu bïn kia nuái àaá möåt
quaäng röìi laåi lûâ àûâ xuöi vaâ àaân trêu nûúác cuäng khöng ai thêëy tùm
húi. Nhûäng con soáng dõu daâng àûa phuâ sa àùæp vaâo chên àaá, böìi
thïm laân caát àoã mõn, nöíi thaânh baäi múái. Möîi nùm, baäi múái lêën ra
cho ngûúâi àïën tröìng mña vaâ dêu tùçm. Laâng xoám moåc lïn ven söng,
xa tröng chen nhû vaãy caá, àöng vui san saát. Ngûúâi ta vêîn giûä caái
tïn luác gian khöí, goåi àêëy laâ vuâng Baäi Lúã. Söng dûä àaä chõu khuêët
phuåc tay ngûúâi, trúã nïn hiïìn hêåu, àaáng yïu, höìn nhiïn àem vïì cho
hai bïn búâ möåt àúâi söëng truâ phuá. Tiïëng töët theo doâng loang ài. Con
söng Caái daâi röång mïnh mang chaãy ngang qua àêët nûúác, àêu àêu
cuäng nûác lúâi àöìn quan laåc tûúáng An Tiïm taâi gioãi trõ àûúåc trêu
nûúác, trêu thêìn, lêåp nïn coäi Baäi Lúã. Àêët laânh chim àêåu, ngûúâi caác
núi keáo àïën lêåp nghiïåp möîi ngaây möåt àöng vaâ möîi nùm Baäi Lúã möåt
khang trang, töët tûúi hún. Chùèng bao lêu, caã möåt vuâng daâi haâng
trùm dùåm ven söng Caái xûa hoang vu, trùæng nûúác, con caây con caáo
khöng biïët ruác muäi àêu cho söëng, caã àïën con chuöìn chuöìn bay laåc
qua àêëy cuäng àïën phaãi moãi raä caánh rúi xuöëng nûúác maâ chïët, bêy
giúâ nhaâ cûãa nhû baát uáp. Laâng xoám an cû, ngûúâi úã yïn têm tröìng
cau, tröìng mñt, àùæp nïìn nhaâ, tñnh chuyïån lêu daâi. Nùm naâo muâa
maâng cuäng rúâ rúä, trïn àöìng àêìy tiïëng haát vaâ tiïëng saáo. Trong laâng,
khoái bïëp suöët ngaây àïën canh khuya.
       Vaâo dõp cúm múái thaáng mûúâi hay ra giïng thong thaã, ngûúâi
caác coäi dêåp dòu ài chúi àöng nhû traãy höåi. Nùm nay, Baäi Lúã àûúåc
nhaâ vua cho vïì kinh àö dûå höåi. Baäi Lúã àaä àûúåc ngang haâng vúái caác
coäi trong mûúâi lùm böå trïn àêët nûúác. Moåi viïåc sûãa soaån àaä àïën mûác
têët bêåt hïët sûác. Haâng trùm àö caác loâ vêåt lïn súái têåp suöët àïm. Tûâng
laâng múã höåi thöíi cúm thi, laâm cöî cúm neán àïí keán ngûúâi taâi cúm thi,
cöî neán. Àö vêåt vaâ ngûúâi thöíi cúm, ngûúâi laâm cöî gioãi möîi laâng àua
taâi nhau, chen nhau cho túái khi caã Baäi Lúã chó coân choån lêëy coá möåt
àöåi vêåt, möåt toaán cúm thi, möåt toaán cúm neán gioãi nhêët vïì kinh àö.
An Tiïm goåi têët caã caác laâng àïën vaâ noái:
      - Ta vöën ngûúâi tûá chiïëng àïën àêy, chó vò cuâng loâng múã àêët lêåp
nghiïåp. Bêëy lêu nghòn ngûúâi nhû möåt yá chñ, söëng chïët khöng rúâi
nhau, thïë múái nïn cú ngúi ngaây nay. Bêy giúâ laåi àûúåc ún vua goåi vïì
dûå höåi, thïë laâ caã nûúác àaä biïët cöng khoá nhoåc ngûúâi Baäi Lúã. Chuáng
ta phaãi cöë gùæng laâm cho tiïëng thúm caâng thúm xa.
      Ai nêëy vui sûúáng khöng kïí xiïët. Àaä àïën ngaây traãy höåi. Möîi
laâng chó coá vaâi ngûúâi àûúåc choån ài maâ àaám traãy höåi cuãa ngûúâi Baäi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                              8

Lúã àöng vui haâng dùåm àûúâng, àaám àêìu àaä khuêët maâ quaäng cuöëi
coân tuå úã àêìu coäi. Caác laäo trûúång cuäng traãy höåi. Àêy laâ caác cuå möåt
àúâi gioãi caây, taâi vaác àaá chùæn soáng, chõu khoá àïën con chaáu cuäng
khöng bò kõp, àûúåc caã laâng kñnh troång. Caác cuå öng, rêu toác baåc
trùæng, mùåt àoã böì quên, tay cêìm chiïëc quaåt mo tre, bûúác phùng
phùng, nhanh hún caã nhûäng cöî xe trêu taãi ngûúâi vaâ moåi thûác ùn
vêåt duång. Àoaân ngûúâi vaâ xe cöå ài theo búâ söng Caái. Trong loâng con
söng quï hûúng rûåc rúä boáng ngûúâi vaâ söëng aáo maâu nêu voã soá, quan
luåc, höìng àiïìu loãa toãa trong daãi nùæng nheå àêìu xuên. Doâng söng hoáa
têëm the maâu traãi daâi theo chên àaám traãy höåi. Gaái vaâ meå ngöìi trïn
chiïëc xe trêu ài giûäa àaám trai gaái laâng trong àöåi cúm thi cúm neán.
Àêìu tiïn coân nom thêëy nhau, röìi ngûúâi ngûúâi göìng gaánh bïì böån
tuöën theo, chen lêën lïn, têët caã ài àaä xa, buåi cuöën muâ mõt. Mon
tröng theo khöng thêëy meå vaâ em àêu nûäa. Bêëy giúâ múái àïën lûúåt
caác àö vêåt. An Tiïm vaâ Mon ài vúái àaám tay àö. Mon ngöìi goån loãn
àùçng sau xe, bïn caånh caái böì coã, àûúng nghïín cöí nhòn laåi. Chiïëc xe
lùæc lû qua caác laâng, ngûúâi ra àûa àûáng chen chên bïn àûúâng. Mon
ta cuäng lêy caái sung sûúáng vaâ haänh diïån nhû möåt tay àö àûúåc
tuyïín ài höåi, suöët doåc söng nghe tiïëng chiïng vaâ tiïëng tröëng, tiïëng
hoâ reo cöí vuä. Caác cuå laäo baâ cuäng traãy kinh xem höåi. Vaâ chó coá caác
cuå laäo baâ ngöìi kiïåu vò àûúâng xa. Thïë nhûng, xûa nay caây cêëy thò
caác laäo baâ chùèng chõu ai, möåt tay àaä baão ban con chaáu mêëy àúâi cêëy
haái. Coá nhûäng laäo baâ thoå haâng trùm tuöíi, khöng nhúá tuöíi mònh
nûäa. Caác cuå mùåc vaáy söìi, thùæt lûng söìi möåc, àêìu troåc, chñt khùn
vuöng àiïìu ngöìi ngay ngùæn trïn caái ghïë àoân böën ngûúâi khiïng.
Àaám Baäi Lúã ài àaä àûúåc möåt chúå. Dêìn dêìn, gùåp ngang àûúâng àaám
traãy höåi ngûúâi caác böå khaác, úã Ninh Haãi, úã Dûúng Tuyïìn, vaâ caã àïën
caác böå xa tûâ Hoaâi Hoan, Luåc Haãi àaä túái, caâng ngaây caâng têëp nêåp.
Biïët laâ sùæp àïën vuâng Phong Chêu.


      2
       Bi... ly... bi... ly... Buâng... bi... Nhûäng cêy muöîm luân àöåi àêìu
möåt mêm hoa nhû àúm xöi àûúng vaâo giûäa cuöåc tiïën hûúng tiïën
hoa. Hoa cau, hoa moáng röìng toãa thúm dòu dõu khùæp. Kinh àö rung
àöång naáo nûác trong tiïëng chiïng, tiïëng cöìng, tiïëng tröëng thuác giuåc.
Nhûäng cuöåc thöíi cúm thi, nhûäng àaám vêåt cuãa caác coäi vïì àua taâi.
Ngaây naâo cuäng tûâ súám àïën chiïìu, coá höm mï maãi àöët àònh liïåu
saáng rûåc àïí thöíi cúm vaâ àaánh vêåt thi tuyïín caã àïm. Tûâ bïën söng
Caái lïn, caác phûúâng liïn tiïëp dûång nhûäng cöåt truå, nhûäng cêy tre

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                      9

cao treo àeân phêët giêëy lïånh. úã möîi goác àûúâng, úã giûäa chúå chêët
nhûäng àöëng cuãi cao nhû goâ, nhûäng cêy àònh liïåu chaáy suöët àïm
chûa hïët. Tûúãng nhû trúâi kinh àö lú lûãng haâng nghòn haâng vaån
öng trùng troân cho ngûúâi chúi thêu àïm. Röìi múái saáng súám baäi coã
röång dûúái chên thaânh àaä àöng ghïë ngûúâi. Caã àêët nûúác cúm nùæm
cúm àuâm keáo nhau vïì höåi xem caác coäi tranh taâi. Höm nay, toaán
cúm thi coäi êët böå Hoaâi Hoan àoå taâi vúái toaán cúm thi Baäi Lúã. Toaán
coäi êët nöíi tiïëng mûúâi lùm böå, giûä giaãi cúm thi àaä nhiïìu nùm. Àïën
nöîi coá nhûäng ngûúâi haâng nùm àaánh cûúåc ùn giaãi, ai kiïn gan àoaán
coäi êët àûúåc, nùm naâo hïët höåi cuäng àûúåc giùæt vïì nhaâ mònh haâng àaân
trêu, àaân ngûåa. Nhiïìu toaán caác coäi cöë gùæng ganh nhau, toaán naây àeâ
àûúåc toaán khaác thêåt quyïët liïåt, nhûng chûa ai vûúåt toaán coäi êët.
Nùm nay toaán coäi êët vaâo thi trêån sau cuâng vúái Baäi Lúã.
       Khöng ai ngúâ sûå xuêët hiïån choái loåi cuãa Baäi Lúã. Chó vò Baäi Lúã
múái vïì höåi lêìn àêìu, thïë maâ Baäi Lúã àaä lêìn lêìn àaánh ngaä àûúåc hïët
caác coäi röìi ra àoå taâi vúái coäi êët. Lïå thûúâng, àöåi thùæng nùm trûúác ùn
möåt àiïìu lúåi laâ àûúåc ra baäi sûãa soaån trûúác. Ngûúâi truâm toaán cúm
thi coäi êët laâ chaáu gaái quan laåc tûúáng àêët Hoaâi Hoan. aã coá tiïëng tai
aác, ngûúâi ta noái cö aã naây nhiïìu maánh khoáe xaão quyïåt àaä khiïën
toaán coäi êët giûä àûúåc giaãi lêu, chûá cuäng khöng phaãi vò coäi êët taâi gioãi
àùåc biïåt gò. Coá àiïìu laâ nhûäng mûu chûúác múâ aám vaâ ma maänh cuãa
toaán coäi êët, ai cuäng àöìn dùng dùng, maâ khöng biïët thïë naâo àöëi phoá
hoùåc kïu lïn nhaâ vua àûúåc. Nhiïìu toaán àaä cêët cöng rònh - coá khi
cöng phu rònh trûúác haâng thaáng, xem toaán coäi êët chiïëm baäi trûúác
nhû thïë naâo. Nhûng cuäng khöng thêëy gò. Maâ chó êëm ûác, búãi vò khi
vaâo cuöåc, thûúâng thûúâng àõch thuã cuãa toaán coäi êët, nïëu khöng bõ tai
naån thò cuäng gùåp luáng tuáng. Chïët uêët ài àûúåc maâ àaânh than:
       “Bao giúâ toaán coäi êët mêët quyïìn ra baäi trûúác thò may múái àïën
lûúåt coäi ta giêåt giaãi".
        Laâm sao biïët àûúåc nùm nay toaán cúm thi coäi êët àem maánh
khoáe gò haåi toaán Baäi Lúã. Caái baäi thöíi cúm thi röång, tûâ giïëng nûúác
àïën chöî àùåt àaá àaánh buâi nhuâi, àïën chöî àùåt ba öng àêìu rau, núi noå
xa núi kia, phaãi chaåy nhanh haâng mêëy trùm bûúác. Chó möåt caái laåt
gaâu tuåt, chiïëc gaáo mo cau xöåc xïåch hay hoân àaá chêåm ra lûãa, hay
buâi nhuâi chûa noã, bùæt lûãa keám, hay chöî àaám coã kï nöìi coân êím chuát
sûúng mûa àïm qua, cuäng àuã thua cuöåc. Nhûng khöng ai biïët àêëy
laâ caái sú yá cuãa toaán thöíi cúm thi hay hoå àaä bõ keã àua taâi ganh gheát
ngêìm haåi. Thêåt ra, toaán coäi êët àaä coá yá coi thûúâng àûát àuöi dên Baäi
Lúã röìi. Búãi vêåy, hoå chó laâm coá möåt caái aác vùåt. Nûãa àïm trûúác, cho

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                              10

ngûúâi búái luäm mêëy quaäng àêët giûäa löëi ài lêëy nûúác röìi laåi traãi coã lïn
nhû thûúâng. Chùèng cêìn vêëp ngaä, chó huåt vaâi bûúác chên, àïën sau
ngûúâi ta möåt nhaáy mùæt, moåi viïåc chêåm hún ngûúâi möåt thoaáng,
cuäng àuã thua tröng thêëy. Tuâng... bi... ly... Ngûúâi xem àaä xuám àen
xuám àoã quanh baäi àúåi tûâ gaâ gaáy. Thoaåt àêìu, bïn nam vaâo thi coá
hai ngûúâi. Baäi Lúã laâ möåt chaâng treã tuöíi vaâ beá Mon. Höm nay thò
böën àúåt liïn tiïëp. Anh trai cao lúán lûåc lûúäng. Beá Mon loùæt choùæt,
nhûng cuäng goån gaâng khöë bao trong chiïëc thùæt lûng àiïìu boã gioåt,
nhû ngûúâi lúán... Tröng thêåt laå. Búãi vò trïn baäi cúm thi naây, chûa
bao giúâ coá cêåu beá mûúâi tuöíi ra chaåy giuáp ngûúâi lúán nhû thïë. Ngûúâi
àûáng xem quanh baäi vûâa cûúâi vûâa cheáp miïång:
       “Hïët ngûúâi hay sao maâ phaãi cho treã thoâ loâ muäi ra thïë kia!
Caánh Baäi Lúã phen naây àïën tröi ra söng Caái vïì Baäi Lúã mêët thöi".
Ngûúâi Baäi Lúã, caác laäo baâ, caác chõ ngöìi xuám àùçng cuöëi baäi. Hoå àöët
tûâng àöëng trêìm, tûâng boá hûúng àen, laåi möí gaâ xem boái toãi gaâ, chên
gaâ vaâ kïí veâ nhûäng baâi kïí cöng An Tiïm vúái sûå tñch àaánh trêu nûúác
lêåp nïn Baäi Lúã. Buâng... bi... ly... Mon bûúác saát theo anh lúán. Trûúác
tiïn, nghe tröëng thuác nhõp möåt, hai bïn hai ngûúâi cuâng ra hai
giïëng. Möîi giïëng caách nhau trùm bûúác. Khöng nhòn nhau, khöng ai
baão ai maâ hai caái gaâu mo cau thaã àïìu, keáo àïìu tûâ mùåt giïëng lïn.
Tiïëng reo nhû soáng quanh baäi. Röìi anh lúán, tay cêìm niïu nûúác
giïëng, vai àeo tuái gaåo. Mon bûng lon nûúác àïí vo gaåo, laåi keåp thïm
dûúái tay caái raá nhoã. Anh trai bûúác nhanh. Mon chaåy theo vïì phña
nhûäng öëng giang. Anh trai nhùåt möåt öëng. Mon cuái lêëy hoân cuöåi.
Tay cùæp thïm mêëy thûá maâ khöng cêìn àùåt niïu, anh vúái àúä caái raá úã
tay Mon. Mon bûng lon nûúác. Hai ngûúâi vûâa ài nhû chaåy vûâa vo
gaåo, kõp àïën chöî bùæc bïëp thò gaåo cuäng àaä vo xong. Bïn toaán coäi êët
cuäng laâm thïë. Chöî thöíi cúm hai toaán cuäng caách nhau haâng trùm
saãi chên. Hoå àïën àïìu nhau nhû in bûúác. Vûâa dûát ba tiïëng cöìng,
anh trai Baäi Lúã àaä bùæc xong bïëp röìi quay ra, cêìm maãnh àaá sùæc caåo
loâng öëng giang cho thaânh luâm luâm tûâng àöëng buâi nhuâi röìi àem uã
kõp giûäa hai hoân cuöåi, rùæc möìi tro lïn, àêåp möåt caái. Àaá toáe lûãa, bùæt
buâng vaâo àaám buâi nhuâi. Thïë laâ caã öëng giang chûáa lûãa laâm noâm
cuâng chui toåt vaâo bïëp. Luác êëy, gaåo vo àaä raáo nûúác. Lïå thöíi cúm thi
thöíi kheáo khöng àûúåc àaão, khöng ghïë, khöng vêìn, phaãi giûä àûúåm
lûãa àïí luác nûúác söi tra gaåo thïë naâo thò caã niïu cúm àïën luác chñn
àïìu vêîn nguyïn thïë. Höm êëy trúâi khö quang, nhûng laân gioá bêëc tai
aác muâa laånh coân soát laåi, chöëc chöëc böîng lûúát qua mùåt coã. Lïå thöíi
cúm thi khöng àûúåc che gioá. Anh trai phaãi cuái nhanh xuöëng, tay
nhêëc thanh giang, vûâa chùån chiïëc que cúi giûä than khoãi vaåc, vûâa

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   11

chuyïín thanh giang chia àïìu lûãa dûúái trön niïu khi coá gioá taåt. Dûát
hai höìi cöìng, cúm vûâa chñn. Maâ chûa chñn thò cuäng phaãi dûâng laåi
àêëy. Hai bïn cuâng àùåt niïu cúm vaâo caái rïë nhoã, bûng chaåy laåi chöî
dûång àaâi coá caác quan chêëm giaãi ngöìi. Anh trai Baäi Lúã ung dung ài,
khöng nhanh, khöng chêåm. Mon nghiïm trang ngêíng mùåt,
khuyânh tay, lon ton bûúác theo.
       Tiïëng tröëng thuác giuåc ngûúâi àua taâi vêîn gioåt nhõp möåt xuöëng.
Boån coäi êët cuäng bûúác ài, nhûng àaä mêëy lêìn giûúng tröë mùæt, höìi
höåp. Hai àûáa Baäi Lúã mêëy lêìn bûúác àuáng chöî huäm coã. Nhûng, ö
hay, sao chuáng noá dûúâng nhû chùèng lêìn naâo bõ hêîng, mùåt chuáng
noá vêîn tûúi tónh nhû kia! Bi... ly... bi... ly... Chêëm höìi chiïng, caã
hai niïu cúm àaä àûúåc baây lïn hai chiïëc mêm böìng phuã vuöng luåa
àiïìu. Möîi bïn coá möåt ngûúâi àûáng caånh mêm böìng àïí canh cho niïu
cúm khoãi lêîn. Beá Mon àûáng laåi. Trong khi hai bïn lao vaâo àúåt thöíi
cúm thi nûäa thò caác quan chêëm giaãi àïën nïëm cúm, xûúáng danh cho
caã baäi biïët cúm ai thöíi kheáo, àûúåc cuöåc. Laåi möåt cuöåc thi múái tiïëp
luön. Möîi bïn möåt ngûúâi chaåy thoùæt àïën, nhaãy xuöëng chiïëc thuyïìn
thuáng cùæm úã laåch nûúác caånh baäi. Bêëy giúâ anh trai Baäi Lúã êëy laåi
bûúác ra, àoå taâi kheáo lêìn nûäa. Moåi thûá àïí thöíi cúm àaä àïí sùén trong
khoang thuyïìn beá: ba hoân àaá kï niïu, öëng giang, àaá cuöåi àaánh lûãa,
gaåo, lon nûúác vo. Têët caã luãng cuãng dûúái chên. Khöng kheáo thò chó
luáng tuáng giêîm lónh kónh cuäng vúä caã. Tûâ trong laåch, ngûúâi trai Baäi
Lúã thoâ tay xuöëng nûúác laâm bï cheâo, búi maãi miïët ra àêìm nûúác.
Ngûúâi coäi êët cuäng àûúng ngöìi trong möåt caái thuáng nhû thïë, búi
soáng àöi ra. Giûäa àêìm nûúác coá möåt goâ coã. Hai bïn àaä àùåt niïu thöíi
cúm trïn búâ goâ. Túái núi chó viïåc bùæc bïëp, búãi vò moåi viïåc lo thöíi nêëu
àaä phaãi laâm ngay trong khi búi thuyïìn, caã vo gaåo, caã àaánh àaá lûãa.
Vûâa laâm thïë maâ hai tay laåi phaãi thoâ xuöëng nûúác thay bï cheâo.
      Caái thuáng con con chó rònh xoay ngang, quay tñt. Maâ thuyïìn
cuãa bïn coäi êët laåi àûúng chen ra ve veá lûúát vûúåt qua bïn traái, cöë yá
àaánh soáng cho thuyïìn naây uåp hay ñt nhêët thò cuäng troâng traânh,
chùèng àaánh lûãa hay vo gaåo àûúåc. Ngûúâi trai Baäi Lúã khöng theâm
àoân traã miïëng hiïím êëy maâ cuäng khöng chuát luöëng cuöëng. Mêëy
thaáng àaä roâng raä luyïån thöíi cúm nhiïìu lêìn trïn doâng söng Caái
nûúác lïn cuöìn cuöån. Bêy giúâ chó nhû laâm laåi, àaä quen, laåi àûúåc
nûúác àêìm phùèng lùång, dïî hún. Bûúác xuöëng thuyïìn, anh neám
phùng caái aáo vaâ thùæt lûng lïn búâ. Anh cúãi trêìn, khöë àiïìu àoáng goån,
khöng vûúáng maãy may. Anh cùæm cuái cheâo. Chiïëc thuáng nhêëc cong
muäi, vûúåt bêåt lïn trûúác thuyïìn coäi êët. Hai baân tay lia lõa cùæt nûúác.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           12

Baân tay gaåt nûúác gaåt thêåt nhanh, thêåt goån, baân tay chó ûúát möåt
phña, coân loâng tay vêîn raáo khö, nhêëc lïn vêîn àaánh àaá vaâo buâi nhuâi
lûãa ngay. Röìi möåt tay cheâo, möåt tay vo gaåo, vûâa àïën búâ goâ. Caái
thuáng aáp maån, caác thûá àaánh möìi lûãa, vo gaåo àaä xong. Theo lïå,
ngûúâi chó àûúåc úã dûúái thuyïìn, thöíi cúm vúái lïn búâ. Anh neám ba hoân
àaá vaâo kï niïu. Niïu cúm vûâa àùåt, múá buâi nhuâi vaâ thanh giang boã
ra, lêåp tûác trong bïëp àaä rûâng rûåc lûãa. Thïë röìi, bïëp thò trïn búâ,
ngûúâi ngöìi trong loâng chaão thuyïìn vúái lïn thöíi lûãa. Caái thuáng nheå
nhû laá tre, chöëc laåi troâng traânh quay ngang, laåi phaãi cheâo khñt vaâo,
röìi tay ûúát êëy laåi cêìm möìi lûãa. Coá luác thuyïìn tuöåt ra, nhûng súå tay
ûúát, khöng daám thoâ tay búi, cûá cöë nhoaâi lûng bñu búâ, phaãi uöën lêëy
àaâ múái khoãi ngaä sêëp xuöëng nûúác.
        Tiïëng chiïng tiïëng cöìng nöíi böën phña, röëi caã ruöåt. Caác quan
chêëm giaãi àùåt aán thû ngöìi coi thöíi cúm thi ngay giûäa goâ. Coân bao
nhiïu buâi nhuâi, quêën vöåi lïn àöët niïu nhû àöët rúm. Lûãa vûâa vaåc,
coi nhû cúm cuäng vûâa chñn. Anh chaâng Baäi Lúã nhuán chên nhaãy
nheå lïn búâ, múâi caác quan ra chûáng kiïën. Luác êëy, ngûúâi thöíi cúm
toaán coäi êët múái àûúng quïình quaâng quêën buâi nhuâi àöët niïu cúm.
Chúåt cún gioá chuái àïën, àêíy thuyïìn ra. Ngûúâi thöíi cúm cong lûng
luyánh quyánh nghiïng vaâo. Chùèng may, vúái xa quaá, caã ngûúâi rúi
toäm xuöëng nûúác, mêët giaãi. Quanh àêìm, quanh baäi êìm vang tiïëng
reo hoâ chen trong tiïëng hö baáo tin toaán Baäi Lúã àoaåt giaãi nhêët thöíi
cúm bïn nam. Moåi ngûúâi laåi chaåy döìn quanh baäi. Bùæt àêìu cuöåc thi
thöíi cúm bïn nûä. Khöng ai coân àïí mùæt àïën caái ngûúâi coäi êët vûâa ngaä
xuöëng nûúác bõ thua cuöåc, àûúng loáp ngoáp àêíy chiïëc thuyïìn bú vú ra
giûäa àêìm. Toaán nûä Baäi Lúã ra quên. Naâng Hoa vaâ beá Gaái. Beá Gaái,
vaáy aáo troân xoe, hïåt meå, nhû caái boáng meå, bûúác sau meå con coán, beá
xinh tñ teåo. Nhûng tûâ luác naäy, thêëy Mon nhanh nheån, xöëc vaác giuáp
bïn nam àûúåc, khöng ai daám coi thûúâng treã con Baäi Lúã nûäa. Bïn
coäi êët thò aã chaáu gaái quan laåc tûúáng böå Hoaâi Hoan ra àöëi àõch.
Khöën thay, tûâ luác khöng may xaãy caái anh ngaä löån cöí xuöëng nûúác
thò thïë thua hònh nhû àaä hùçn roä trïn neát mùåt ngú ngaác cuãa nhûäng
ngûúâi toaán coäi êët. Nhûng maâ chûa biïët thïë naâo. Trêån àêëu nûä naây
thêåt rùæc röëi. Möîi ngûúâi phaãi àõu trïn lûng möåt àûáa treã laå chûa àêìy
tuöíi töi maâ khöng quen húi. Bïn caånh àïí möåt chiïëc röí saão, trong coá
hún chuåc con ïëch to. Àaân ïëch nhöën nhaáo nhaãy nhö nhöëp troâng
traânh caái röí. Chó nhúä caái röí traânh quaá, nghiïng ài, ïëch seä chöìm ra
hïët. Maâ lïå cêëm ngûúâi phuå khöng àûúåc laâm höå. Ai thöíi cúm thò
ngûúâi êëy phaãi vûâa chùm bïëp, vûâa döî àûáa treã trïn lûng, vûâa giûä cho
caái röí saão àûång ïëch khöng coá meåt àêåy khoãi nghiïng. Tiïëng cöìng daâi

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  13

hai höìi baáo hiïåu cúm phaãi chñn túái. Laåi khöng àúåi àûa cúm vaâo
trònh, caác quan chêëm giaãi nghe hiïåu cöìng thûá hai coân àûúng ngên
ngû àaä tiïën vaâo xeát caã hai bïn. Quan chuã khaão àïën bïëp Naâng Hoa.
Nhêëc caái röí, luä ïëch giúã chûáng, böîng nhiïn ngoan ngoaän kia vêîn
ngöìi chöìm chöîm, trö tröë nhö lïn àuã mûúâi böën caái àêìu àen truäi,
boáng nhêîy. Beá con àõu trïn lûng thò àûúng giuåi mùæt muöën nguã.
Naâng Hoa húi cuái, chên àûáng cheáo nhuán göëi tûåa àûa voäng ru em
beá. Tûúãng àûúåc voäng àûa, em beá thiu thiu vaâo giêëc nguã. Cúm ai
chñn maâ treã khöng khoác, ïëch khöng nhaãy ra mêët con naâo thò quan
chuã khaão cho nöíi tröëng lïn. Tiïëng tröëng chêëm giaãi trûúác nhêët tûng
bûâng vang ài tûâ bïëp Baäi Lúã. Lêåp tûác, khùæp baäi ngûúâi xem laåi rïìn
tiïëng reo hoâa vaâo nhû sêëm. Chaáu gaái quan laåc tûúáng böå Hoaâi Hoan
úã bïëp àùçng kia nghiïng tai nghe. Tiïëng tröëng múái nöíi àùçng bïëp êëy,
aã àaä quyå xuöëng, ngêët ài. Àöí caã niïu cúm. Àûáa beá bõ vêåp àêìu, khoác
reá trong àõu trïn lûng. Thïë laâ àaân ïëch nhaãy tûá tung. Quanh baäi
coân àûúng nhöën nhaáo, àaám naây coân hoâ reo, àaám kia coân lao xao
khen taâi kyâ laå cuãa Naâng Hoa thò trêån thöíi cúm thi sau cuâng àaä laåi
múã ra giûäa hai höìi cöìng hiïåu. Bêy giúâ haâng loaåt tröëng àöìng múái lïn
tiïëng cuâng möåt luác trong cuöåc thöíi cúm thi quan troång sau cuâng.
Caånh aán thû chuã khaão, hai daäy tröëng àöìng bùæc gioáng song song.
Nhûäng chiïëc duâi tröëng göî mñt daâi bùçng caái àoân öëng, àêìu àêåp giêåp
mïìm xú nhû böng, àêìu boåc da baáo da höí cûá nhêëp nhö àïìu àùån, uy
nghi àêm xuöëng mùåt tröëng.
      Nhûäng höìi tröëng àöìng trang nghiïm nöíi lïn, bùæt àêìu cuöåc
àêëu khoá khùn nhêët. Caái húi tröëng àêìm àêìm, rïìn laå luâng baáo cho
moåi ngûúâi biïët cuöåc sau cuâng cuãa giaãi thöíi cúm thi. Ngûúâi xem
nhöån nhaåo hùèn. Chiïng vaâ cöìng theo nhau àöí höìi döìn dêåp, khöng
thong thaã nhõp möåt nhû luác naäy. Thinh khöng luác naâo cuäng êìm
vang. Coäi êët vaâ Baäi Lúã, möîi bïn bûúác ra àuã möåt cöî mûúâi cö gaái. Sùæp
haâng ngang, mûúâi cö maây ngaâi mùæt phûúång long lanh, daáng dêëp
khoan thai, vaáy xùæn quai cöìng, toác buái ngûúåc. Möîi cö, sau thùæt lûng
buöåc möåt chiïëc cêìn truác daâi vuát lïn àêìu, coá súåi dêy àay thoâng loång
xuöëng keáo miïëng phïn daâi laâm baân bïëp treo trûúác mùåt. Caái niïu
àùåt trïn têëm phïn. Ngûúâi thöíi cúm cêìm àuäa caã, laåi cêìm thanh
giang chaáy hú trön niïu. Mûúâi cö gaái êëy vûâa ài vûâa vo gaåo, àaánh
buâi nhuâi, bùæc àêìu rau, nhoám bïëp thöíi cúm trïn caái phïn tre. Luác
bûúác huåt, caái phïn àaão ài, giûåt lïn ngang mùåt. Luác êëy phaãi kheáo
uöën ngûúâi sao cho khoãi àöí. Röìi laåi raão chên lïn kõp àïìu haâng. Caã
mûúâi cö cuâng ài vïì phña cuöëi baäi, xa tñt. Ngûúâi quanh baäi höìi höåp
àïën mï ngûúâi, àúåi xem laát nûäa toaán naâo tûâ àùçng kia ài trúã laåi maâ

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                              14

giêåt giaãi. Khöng biïët mûúâi cö gaái naâo qua rûâng, lïn goâ, xuöëng ngoâi,
röìi trúã laåi àïën àûúåc trûúác aán thû quan giaám khaão vûâa luác dûát höìi
cöìng, luác êëy niïu cúm trïn maãnh phïn cuäng vûâa chñn túái. Toaán naâo
giûåt giaãi àêy? Loâng mong ngoáng cuãa moåi ngûúâi àaä àöí sûå tin cêåy
vaâo toaán Baäi Lúã, coá thïí vûúåt nöët leâo naây nûäa thò...
      Tiïëng cöìng, tiïëng chiïng döìn dêåp giûäa tiïëng tröëng àöìng vêîn
àûúng trêìm huâng nöíi lïn. Ngûúâi úã Baäi Lúã tuå möåt goác baäi, vêîn àöët
trêìm vaâ xem boái chên gaâ cuâng haát kïí sûå tñch àêët nûúác. Trúâi xuên
giïng hai böîng thúm trong treão möåt muâi hoa cau vûâa nûát beå. Moåi
ngûúâi höìi höåp nghïín nhòn phña rûâng thûa. Toaán naâo vïì trûúác? Kia
kòa àoaân ngûúâi àûúng nhö ra khoãi rûâng, caã mûúâi cö bûúác thùèng
haâng ngang suöët nhû keã chiïëc àoân öëng. Vaáy aáo nêu non tûúi vaâ
khùn vuöng àiïìu -maâu nêu maâu àiïìu chên chó quen thuöåc trïn caác
caánh àöìng, caác bïën nûúác. Thoaåt tröng ai cuäng nhêån ra ngay àêëy laâ
mûúâi cö gaái Baäi Lúã. Mûúâi cö gaái Baäi Lúã húán húã bûúác vïì túái àêu,
ngûúâi xem úã àêëy cöìn lïn nhû soáng döìn theo. Khöng ai coân ngoäi àïën
mûúâi cö gaái coäi êët luãi thuãi ài sau. Ngûúâi ta chen lêën lêëp caã ài, duâ
mûúâi cö coäi êët chó ài caách möåt quaäng. Mûúâi cö Baäi Lúã vïì nhêët. Nhû
àoaân quên huâng duäng, nhanh nhû caánh cùæt, ngay giûäa núi trêån
maåc xung saát maâ vêîn àûa àûúåc cúm chñn ngon laânh ra chiïën
trûúâng cho ba quên. Caã vuâng Phong Chêu söi nöíi mûâng Baäi Lúã.
Luác êëy, aã chaáu gaái quan laåc tûúáng böå Hoaâi Hoan vûâa höìi tónh, mùåt
haäy coân xanh leát, laåi lùn ra, ngêët ài lêìn nûäa. Liïìn höm sau, àïën kyâ
tranh giaãi vêåt. Buâng... bi... bi... buâng...


      3.
       Nhûäng loâ vêåt taâi gioãi bêåc nhêët vaâo giêåt giaãi. Tûâ mêëy höm múái
bùæt àêìu höåi, àöåi vêåt caác coäi lïn kinh àaä coá àêëu rúân, àêëu boã. Ngûúâi
ta naáo nûác àöìn nùm nay coá loâ vêåt Baäi Lúã múái vïì höåi maâ àaä nöíi lùæm.
Vò laâ loâ múái, phaãi vêåt thûã sûác tûâ àêìu, Baäi Lúã ài khùæp caác súái, chaåm
traán vúái àuã caác loâ, cho nïn, lúâi àöìn êëy, ngay lêåp tûác, àûúåc chûáng
nhêån. Loâ vêåt Baäi Lúã coá hai mûúi àö, höm naâo cuäng àêëu liïìn liïìn,
thïë maâ túái höm nay, caã hai mûúi ngûúâi cûá trú nhû cöåt àaá. Àö taâi
gioãi caác loâ, chó múái àuång àïën àö Baäi Lúã, cuâng lùæm cuäng chó chõu
àûúåc hai lêìn tyâ cöí tyâ vai vaâ möåt miïëng queát àaä phaãi lùn ra, khöng
ai àûáng àûúåc trûúác mùåt hoå. Tiïëng tùm Baäi Lúã caâng döåi lïn. Tûâ gaâ
gaáy, súái vêåt àaä öìn ngûúâi nhû múã chúå. Súái vêåt trïn àaâi cao, coá àïën
haâng vaån ngûúâi chen lêën nhû nhûäng àúåt soáng bao quanh. Lêìu xem
vêåt cuãa nhaâ vua choaán möåt goác baäi. Têët caã caác tay àö bïån khöë luåc

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   15

àûáng daân trïn àaâi. Mùåt vuöng, cùçm baånh, vai nöíi, ngûåc beâ, lûng vaâ
lûúân, chên tay chaâm vùçn veâo hònh thuãy quaái, caã trïn nhûäng bùæp vïë
quùån chaäo. An Tiïm àoáng khöë bao àiïìu. Àiïím mùåt caã mûúâi àö vêåt
caác loâ lïn súái àêëu vúái loâ Baäi Lúã khöng thêëy coân laåi möåt öng quan voä
naâo. Chó coá möåt mònh àö An Tiïm laâm quan trêën coäi ngoaâi. An
Tiïm àaä àêëu taám trêån. Tiïën àïën trêån naây, An Tiïm àaä böëc böíng
àöëi thuã lïn röìi vöî àöm àöëp vaâo röën caã taám ngûúâi thua ngaä ngûãa
choãng cùèng. Caác öng quan voä thay nhau ra cêìm chõch. Caác öng
quan voä àûáng trïn lêìu xem vêåt. Khöng phaãi caác quan voä khöng lïn
tranh taâi. Xûúáng danh thêåt nghiïm ra thò coá quan cuäng laâ àö vêåt,
nhûng àaä thua ngay tûâ nhûäng keo àêìu. Chó coân laåi nhûäng tay àö laâ
lñnh, laâ thuã tuác hoùåc con chaáu, quanh nùm ùn löåc vua àïí luyïån vêåt,
chûá khöng phaãi nhûäng tay àö àûúåc keán tûâ caác loâ trong laâng nhû
Baäi Lúã. Lyá thuá nhêët, khi àûáng daân trïn àaâi, bïn caånh àö An Tiïm,
laåi coá caã thùçng àö cu Mon. Mon ta cuäng cúãi trêìn, cuäng àoáng khöë
àiïìu, noâi nhû böë.
       Chó khaác: toác Mon coân cun cuán vaâ Mon múái chó àûáng cao
ngang sûúân böë. Tuy vêåy, neát mùåt nghiïm nghõ cuäng oai chùæm
chùæm nhû tay àö chñnh cöëng. Buâng... buâng... bi... Tiïëng tröëng nöíi
liïn tiïëp. Caã vaån ngûúâi xem àêìy tinh thêìn thûúång voä, cûá nhaãy lïn,
hñ vang, rêìm rêìm muáa sûác khoãe, nhû trïn àaâi vêåt. Caã nûúác Vùn
Lang àua taâi. Tiïëng tröëng thuác rïìn. Ngûúâi xem tûâng luác laåi hñ, laåi
reo nhû sêëm, möîi khi coá tay àö cheân àûúåc miïëng hay hoùåc möåt àö
naâo àuöëi tay quai, ngaä ngûãa chïình ïình giûäa àaâi. Nùm cuöåc liïìn,
chûa àö naâo vêåt ngaä àûúåc àö loâ Baäi Lúã. Trêån cuöëi cuâng, An Tiïm ra
vúái àö loâ coäi Bñnh nùm ngoaái giûä giaãi. Chaâng àö treã tuöíi coäi Bñnh laâ
con trai quan laåc tûúáng böå Vuä Ninh. Tröëng àöìng nhõp àöi trêìm
huâng lïn. Loâ Baäi Lúã bûúác vaâo trêån ùn thua naây, caái thùæng àaä cêìm
trong tay, nhûng ngûúâi xem laåi caâng höìi höåp àúåi keo vêåt cuöëi cuâng,
chùæc phaãi aác liïåt. Thïë maâ chúáp nhoaáng quaá. Coá ngûúâi coân àûúng
ngú ngaác, chûa kõp tröng, hoùåc tûúãng mònh tröng nhêìm hay sao êëy.
Laå khöng, roä raâng hai àö vûâa vaâo súái, vûún caái lûng to beâ nhû caánh
phaãn, àûúng vúân lûúån mònh, cuâng moác tay röìi muáa lïn àònh. Baâi
muáa lïn àònh trang troång, ngoán tay vui mûâng xoùæn vaâo nhau nhû
haái hoa. Vûâa xong, àöi bïn luâi laåi quúâ röång thaânh vai ra baái nhau,
thïë maâ chó möåt chúáp mùæt vûâa chúám vaâo vêåt, coân àûúng lûâa tay vñt
vai, chûa tyâ, chûa cheân, böîng vuåt möåt caái, àö loâ coäi Bñnh àaä ngaä
quay.



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         16

      Thaãm haåi, ngûúâi bõ àöåt ngöåt ngaä mêët àaâ bùng ài, lêîy maäi
khöng dêåy àûúåc, nhû con caá rö raåch caån, trong khi êëy caánh tay
quai cuãa An Tiïm coân giú lïn chûa hïët têìm. An Tiïm àûáng thùèng
lïn, cuäng quïn khöng àêåp vaâo röën àõch thuã àïí giao heån àûúåc cuöåc
nûäa. Caác quan cêìm chõch, caác quan xem vêåt coân àûúng giêåt mònh,
àaä nghe tiïëng hö xûúáng danh choä ra böën phña baäi baáo tin loâ vêåt Baäi
Lúã giêåt giaãi nùm nay. Àïën luác êëy, chaâng àö treã tuöíi coäi Bñnh vêîn
coân nùçm giaäy giûäa àaâi. Àïën luác êëy, An Tiïm múái chúåt nhúá vaâ cuái
xuöëng lêåt ngûãa chaâng ta lïn, vöî tay àeát möåt caái vaâo giûäa röën anh
chaâng, àaánh caái dêëu thùæng trêån chùæc chùæn vaâo àêëy cho thiïn haå
böën phûúng tröng toã tûúâng. Khöng hiïíu An Tiïm haå miïëng hiïím
àïën thïë naâo maâ khuãng khiïëp thïë! Quan laåc tûúáng Vuä Ninh, vûâa
ngûúång, vûâa lo, xaám hùèn mùåt. aång nhaãy tûâ trïn lêìu xuöëng, heát to:
       - Khöng phaãi maây àêëu vêåt. Maây cêìm dao àêm tröåm con tao,
maây giïët con tao röìi! Luác bêëy giúâ An Tiïm àaä luâi xuöëng chên àaâi.
Quan laåc tûúáng böå Vuä Ninh chöìm thùèng ngay vaâo àêìu böë con An
Tiïm. An Tiïm traánh möåt bïn, Mon bùæt chûúác böë cuäng neá ngûúâi,
nhûng röìi Mon laåi nhaãy thoùæt lïn àaâi. Xem veã thùçng beá thêåt taáo
túån. Dûúái kia, quan laåc tûúáng Vuä Ninh mêët àaâ, ngaä chuái xuöëng.
Trïn àaâi, con quan laåc tûúáng àaä ngoác lïn àûúåc, nhûng àau xûúng
sûúân, coân ngöìi ngheåo ngoå. Khùæp baäi xön xao, tiïëng cûúâi nhû sêëm
àöång cúân ra xa. An Tiïm vêîy con xuöëng. Hai böë con trúã vïì chöî àõa
phêån loâ vêåt Baäi Lúã. Ngûúâi xem uâa túái, nhû möåt laân soáng keáo theo.
Nhûäng àïm höåi, kinh àö tûng bûâng saáng nhû traãi luåa. Àuöëc vaâ
àònh liïåu trong ngoaâi nöåi àoã ngoån suöët àïm. Ngúâ chûâng caã thaáng
nay, kinh thaânh hoáa ra caã thaáng nhûäng àïm trùng. Tin coäi Baäi Lúã
àaä giêåt giaãi cúm thi laåi giêåt giaãi vêåt, laâm cho khùæp núi caâng röån
rõch hún. Ngûúâi ta hïí haã thêëy coäi êët vaâ coäi Bñnh xêëu höí khöng daám
thoâ mùåt nghïnh ngang ài àêu. Bêëy lêu, nhûäng coäi naây cêåy thïë, laåi
nhiïìu kheáo gian àïí giûä giaãi. Ai cuäng biïët, nhûng khöng daám noái.
Ngûúâi kinh àö laåi vui sûúáng vaâ laå luâng nûäa. Chûa bao giúâ möåt coäi
maâ lônh àûúåc caã giaãi vêåt vaâ giaãi cúm thi, nhû vinh quang cuãa ngûúâi
Baäi Lúã àûúåc lêìn naây. Àêët nûúác ta nhiïìu ngûúâi taâi gioãi. Ai cuäng
mûâng àêët nûúác bêy giúâ úã têån coäi Baäi Lúã xa xöi maâ dên coá sûác, coá
gan to, àaân öng vaâ àaân baâ àïìu xöëc vaác, mûu lûúåc, àaánh vêåt thò àõch
thuã chó coân biïët ngaä nhû chuöëi àöí, thöíi cúm thi thò vûâa ài vûâa
nhoám bïëp àuöíi theo quên trêíy maâ cúm vêîn deão. Coá nhûäng ngûúâi
êëy thò chùèng coân lo phïn giêåu coäi xa bõ giùåc giaä quêëy nhiïîu nûäa.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                17

       Khùæp kinh thaânh, nhaâ naâo, ngoä naâo cuäng truyïìn tai nhau
dùng dùng nhûäng chuyïån Baäi Lúã. Danh tiïëng An Tiïm lûâng lêîy,
thöíi nhanh nhû gioá àûa. Àeân àuöëc kinh àö àûúng vaâo nhûäng ngaây
höåi sau cuâng. Coân thi cöî neán nûäa thò giaä àaám. Àêy laâ cuöåc thi khoe
cuãa vaâ kheáo tay cuãa caác böå. Nguyïn vò ngaây trûúác coá möåt lêìn vua
cha cêìm quên ài àaánh giùåc, nûãa àïm, ngûúâi caác coäi úã Chu Diïn
àem thûác ùn àïën dêng tiïîn. Toaân thûác ùn nguöåi maâ thêåt ngon.
Ngûúâi coäi Chu Diïn têu rùçng: quên trêíy tûâ àêy lïn Luåc Haãi hay
lïn Vuä Àõnh àïìu phaãi treâo àeâo löåi suöëi, mêëy ngaây àûúâng khöng
kiïëm àûúåc caái ùn laâ thûúâng, cuãa ngoåc thûåc naây chuáng töi àaä nêëu
nûúáng theo lïì löëi tûâ àúâi xûa, àïí daânh ùn dêìn haâng thaáng àûúåc.
Quan quên nghe lúâi caác bö laäo, ùn röìi coân mang theo laâm lûúng
khö. Quaã nhiïn, haâng thaáng múã goái ra ùn vêîn ngon laânh nhû
nguyïn. Tûâ àêëy, nhaâ vua àùåt lïå thi cúm neán vaâo höåi àêìu nùm. Nhúá
ghi lêìn ra quên coäi xa êëy, laåi hoåc àûúåc caách cuãa ngûúâi böå Chu Diïn
luyïån tñch trûä binh lûúng àûúåc phong phuá, phoâng khi trêån maåc.
Àêëu vêåt àïí luyïån quên vaâ thöíi cúm thi cuäng laâ viïåc phoâng vïå sùæp
sùén nhû thïë, lêu dêìn thaânh phong tuåc. Nhûng röìi trong luác thaái
bònh, höåi thi cúm neán, thûúâng caác coäi nhiïìu cuãa àöng ngûúâi úã caánh
àöìng hay ven söng, lùæm thoác, lùæm trêu, lùæm caá, lùæm mña, nêëu
nûúáng kheáo, dïî àûúåc giaãi. Dêìn dêìn, chùèng coäi naâo ùn àûát àûúåc caác
phûúâng chuyïn nêëu cöî. Mêëy àúâi röìi, chó phûúâng noå thay chên
phûúâng kia núi kinh àö vaâ caác böå gêìn àûúåc giaãi. Chûa hïì caác coäi
ven nöåi chõu mêët giaãi cho coäi ngoaâi, vöën chó àûúåc coi laâ dên núi
hoang daä, thûác ùn caái uöëng thö lêåu. Bao giúâ cuäng vêåy, caã àïën trong
möåt àaám höåi laâng thò cûá àïën trûúác ngaây giaä àaám, nhûäng àaám höåi
thûúâng nhöån nhõp hún. Ngûúâi ngûúâi muöën chúi cho àaä. Caã kinh àö
múã cûãa, nhaâ naâo cuäng baây biïån, múâi moåc vaâ ruã nhau ùn uöëng linh
àònh thêu àïm. Tiïëng saáo, tiïëng kheân reáo rùæt tûá phña. Chiïng, cöìng
vúái tröëng gioåt khöng ngúát. Àêëy cuäng laâ hiïåu lïånh cho khùæp núi,
khùæp nhaâ laâm cöî ùn mûâng, chêët thïm cuãi ngoaâi àûúâng, dûång nöët
nhûäng cêy àònh liïåu lïn àöët phoáng suöët saáng. Höm nay, ngaây nhaâ
vua ra chêëm cöî cho caác coäi vaâo höåi. Möîi coäi àoáng möåt phña quanh
taám goác vûúân ngûå. Vua vaâ caã nhaâ cuâng caác quan vùn quan voä lêìn
lûúåt ài ngùæm cöî, nïëm cöî tûâng boån. Nhû höåi àïm nùm múái úã kinh àö
möîi nùm, àêy laåi laâ dõp cho caác coäi tha höì khoe moåi thûá quyá trïn
rûâng, dûúái bïí cuãa àêët mònh. Nhûng nhiïìu nùm vïì gêìn àêy, vaâ caâng
gêìn àêy, nhûäng cuöåc thi cúm neán khöng giûä àûúåc yá nghôa nhû xûa.
      Chó vò caác coäi àua àoâi ganh nhau tòm cuãa laå. Coá khi cûúáp àoaåt
cuãa nhau, giïët nhau cuäng vò thïë. Röìi caác àúâi vua cuäng cûá theo caái

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            18

cêìu kyâ êëy maâ àùåt giaãi. Thoái quen àaä lêëp mêët caái nïìn nïëp töët àeåp
ban àêìu cuãa cuöåc thi cöî neán tûâ luác naâo, khöng ai biïët. Caác coäi àuöíi
nhau tòm chuöëc caái múái, caái laå khöng phaãi cuãa àêët mònh. Thûác ùn
àem vaâo giaãi thò bêy giúâ khöng coân laâ cuãa mònh àem nêëu nûúáng ra
maâ nhiïìu thûá phaãi ài tòm maäi têån coäi ngoaâi vïì àïí khoe hún, khoe
cuãa. Lïìu caác coäi raãi raác quanh vûúân ngûå. Nhûäng àöëng göî trêìm
cuöån khoái lïn xanh caã ngaân cêy, ngaâo ngaåt, kñn goác têy thaânh. Laân
khoái thúm àùåc böëc lïn röìi quyïån xuöëng, khiïën cho mùåt söng Caái
cuäng uã àêìy hûúng. Ngûúâi úã cuöëi söng coá caãm tûúãng nûúác muâa hoa
bûúãi chaãy qua àaám höåi kinh àö cuäng àûúåm muâi thúm àûa vïì têån
àêëy. Nhaâ vua vaâ caác quan lêìn lûúåt ài xem, nïëm. Khöng coá àêu
khaác moåi nùm. Caái húåm khoe cuãa àaä khiïën ngûúâi ta luá lêëp caã sûå
thêåt nhaän tiïìn laâ thûác ùn uöëng laå khöng bao giúâ àem laåi àûúåc caái
thñch ngon miïång, chó laå miïång maâ khöng ngon cúm. Miïëng ùn
ngon khöng phaãi chó vò no àoái, maâ coân vò nöîi caãm thûúng nghòn àúâi
àöëi vúái àêët quï chön rau cùæt röën cuãa mònh. Möîi nùm möîi coäi àua
nhau laâm moán múái, naâo tï giaác khö, naâo giao long sêëy, thõt tï tï
vaãy àoã, naâo toãi chim trô ûúáp, naâo gan caá nhaâ taáng, naâo chaã phûúång
àuöi trùæng...
       Moåi sún haâo haãi võ àïìu àûúåc chuöëc tûâ biïín bùæc hoùåc àem vïì
tûâ caác rûâng coäi ngoaâi, tröng thò laå, nhûng muâi võ cuäng thêåt khaác
thûúâng, khöng coá caái ngon laânh quen thuöåc. Luác êëy, goác nam vûúân
xön xao tiïëng dao thúát, tiïëng chaây giaä, tiïëng haát vñ, tiïëng saáo, tiïëng
cûúâi. Nhû caã laâng àûúng coá cöî to. êìm ô nö cûúâi nhû àaám ngûúâi cêëy,
ngûúâi gùåt giûäa buöíi àem mo cúm ra ùn ngay ngoaâi ruöång baäi. Vua
hoãi:
      - Caái gò öìn aâo vêåy?
      Caác quan thûa:
       - Àêëy laâ lïìu cöî neán cuãa caác coäi úã Baäi Lúã. Vua truyïìn àïën
thùèng àêëy. Thò thêëy quang caãnh lïìu Baäi Lúã àûúng nhöån nhõp, khaác
hùèn veã sang troång maâ laåi kheáp neáp gûúång gaåo chöî mêëy lïìu nhaâ vua
vûâa àïën. Nhû úã nhûäng quaán rûúåu àûúng giûäa buöíi chúå àöng! Nhû
quang caãnh chúå bïën àoâ sung tuác ngoaâi thaânh àem vaâo àêy. Nhûäng
nhöån nhõp têëp nêåp chúå buáa àoâ giang ai cuäng quen maâ bao giúâ thêëy
laåi cuäng vui thñch, nhû núi laâng quï àaä biïët tûâ thuúã beá maâ bao giúâ
cuäng nhúá. Haâng trùm ngûúâi Baäi Lúã, trai gaái vûâa laâm vûâa haát-haát
vñ ùn giaãi àêëy. Àùçng kia, caác cuå laäo baâ àûúng dúä ra nhûäng nöìi àaåi
cúm gaåo reá thúm phûác. Laá chuöëi ngûå àaä hú sùén xïëp lïn nhûäng
chiïëc mo cau moãng vaâng cùng nhû khùn laá möåc. Röìi tûâng nùæm cúm

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                     19

mõn boåc laá chuöëi múã ra àùåt lïn mêm böìng chen caånh möåt chöìng
baánh daây trùæng múä, bïn nhûäng chiïëc baánh chûng vuöng chùm
chùæm cao àïìu böën thaânh goác buöåc cùåp laåi möåt. Haâng chuåc caái cöëi göî
mñt lúán coân àûúng bò baåch giaä thïm böåt baánh. Baánh daây ùn vúái cheâ
kho mêåt mña raáo nhû ngoái, phaãng phêët muâi thaão quaã.
       Caái ngon riïng cuãa baánh daây cheâ kho rùæc vûâng cuãa Baäi Lúã
coân úã chöî àïí daânh àïën haâng thaáng sau, baánh vêîn deão, cheâ vêîn
vaâng oáng, nöíi caát, súâ khöng ûúát tay. Cheâ kho quêëy xong àöí ra àïí
nguöåi trïn nhûäng chiïëc nia lúán bêy giúâ àûúng cùæt khuác. Phña cuöëi
lïìu, xïë ngoaâi göëc cêy choâ lúán, nhûäng chiïëc chaây giaä gioâ cuãa caác
chaâng àö vêåt lûåc lûúäng höm trûúác, xem chûâng àaä bõ bïët quaánh, sùæp
àûúåc. Cöëi gioâ hoa, gioâ luåa, gioâ múä, goái thaânh chiïëc, keåp hai thanh
tre neåp, treo nhû lúån con luãng liïíng àïìu möåt chuöîi daâi tûâng trùm
chiïëc. Chó tröng maâu laåt tûúi laåt chñn múái phên biïåt àûúåc gioâ luöåc
röìi hay chûa. Coân chaã ûúáp quïë thò àùåc biïåt khöng raán. Miïëng chaã
quïë àùæp voâng quanh caái öëng bûúng to nhû cöåt. Bïëp xïëp tûâng thanh
cuãi nuái àaá than hoa àûúåm caã buöíi àûúng rûåc höìng. Caái öëng àùæp
miïëng chaã quïë cûá quay àïìu trïn lûãa cho àïën khi maâu vaâng hoa
sêîm röåp lïn, toãa thúm ngoåt muâi quïë ngêåy saánh nhû mêåt ong.
Khöng uöëng cheâ sêëy nhû thoái quen bùæt chûúác, khaách àïën chúi Baäi
Lúã àûúåc múâi uöëng cheâ tûúi voâ nêëu nûúác giïëng àêët, nhû ngûúâi àöìng
baäi coäi nam. Caái cheâ xanh nhêëm àêìu caânh cuäng ngoåt àêåm lûúäi, múái
tröìng ba nùm trïn baäi böìi maâ àaä búäi vöíng nhû cêy cheâ lûu niïn.
Haâng thuáng cam, loaåi cam àûúâng tröìng vûúân ven söng Caái, àaä
àûúåc chiïët haäm cho chñn theo vuå vaâ khi haái laåi àem vuâi trong caát,
giûä tûúi àûúåc àïën mêëy thaáng. Nhêëp muái cam ngoåt lõm, ngûúâi ài
àûúâng nhõn nûúác hùçng ngaây vêîn bûúác khoãe nhû khöng. Nhûäng
chaâng trai höm trûúác tranh giaãi trïn súái vêåt vaâ thöíi cúm thi kheáo
khöng nhûúâng taâi ai, bêy giúâ giaä gioâ, quêëy cheâ kho, thöíi cúm,
nûúáng chaã quïë. Caác cuå goái baánh, nùæm cúm, goái gioâ, xem nöìi nûúác,
àûáng sai baão cùæt àùåt cho con chaáu möîi àûáa möîi viïåc.
       Nhûäng chiïëc caãnh rûúåu gaåo nïëp cêím múã sùén nuát laá chuöëi khö
àûáng luâ luâ trong böën goác lïìu, caã dûúái göëc cêy choâ, ai möîi luác qua laåi
cuäng uöëng möåt baát. Muâi rûúåu thúm nöìng êëm caã daäy lïìu Baäi Lúã
nhöån tiïëng cûúâi haát. Cuäng baây biïån nhû trûúác lïìu coäi khaác, nhûng
ngûúâi Baäi Lúã àem mêm kiïåu cöî neán aán ngûä goån gaâng phña ngoaâi,
nhû àem kho lûúng àùåt ra giûäa àûúâng quên trêíy. Nhaâ vua túái, moåi
viïåc bïëp nuác vûâa xong àêu àêëy. Mêm nguä quaã àoã öëi cam. Cheâ xanh
àùåc khoái thúm ngoåt. Röìi cúm neán, gioâ chaã, thûá thò baây lïn mêm àïí

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             20

nïëm ngay, coá thûá àaä xïëp tûâng khùn goái möåt àïí biïëu khaách, nhû
sùæp sùén cho ngûúâi lïn àûúâng, cho quên keáo qua lêëy lûúng ùn. An
Tiïm vaâ Naâng Hoa cuâng caác laäo öng xuáng xñnh aáo àiïìu, khùn lam
àêìu ròu, laäo baâ aáo daâi nhuöåm voã soá múái, ra àoán vua. Vua, vúå vua-caã
meå vua cuäng vûâa àïën, con trai con gaái vua, quan vùn quan voä caác
coäi àïìu xö nhau ra nïëm cúm neán vaâ gioâ chaã Baäi Lúã. Vûâa quen
miïång laåi vûâa buâi miïång, cúm vaâ thûác ùn, thêåt ngon. Laåi thïm, ai
cuäng caån luön mêëy tuêìn rûúåu tùm nöíi tiïëng àêët baäi, àïìu ngaâ ngaâ
caã. Caác baâ, caác cö thò nhêëp rûúåu nïëp cêím. Thêåt hay. Thïë maâ chó laâ
thûác ùn thûác uöëng haâng ngaây àûúåc laâm cho tinh, cho kheáo hún. Ai
cuäng sûãng söët thêëy ra caái ùn bònh thûúâng maâ quyá vaâ nhêån thêëy chó
coá thûúãng thûác caái ùn caái uöëng cuãa àêët nûúác mònh múái thêëm thña
hïët miïëng ngon tûâ têëm beá àûúåc. Vua têëm tùæc khen röìi úã laåi luön
àêëy cuâng caác quan nhùæm rûúåu cho àïën chiïìu. Mêëy khi àaä ngöìi xem
dên Baäi Lúã giaä baánh, neán cúm, àöí cheâ kho, thêåt nhanh thêåt thaåo.
Thïë laâ caác coäi, caác phûúâng chuyïn cöî baát cêìu kyâ nùm nay àêm ra ïë,
vua khöng vúâi àïën. Cay nhêët laâ boån chuöång laå, nem cöng chaã
phûúång àïën thïë maâ phaãi thua moåi thûá baánh traái bònh thûúâng úã
àêu cuäng coá. Àïën höm tan höåi, nhaâ vua múã àaåi tiïåc thïët caác quan
trong ngoaâi vaâ caác coäi vïì höåi àûúåc giaãi. Höåi àêìu nùm nay cuäng
khaác moåi nùm. Chûa bao giúâ, kïí caã mûúâi lùm böå trong nûúác, chûa
coäi naâo vaâo dûå höåi kinh àö maâ giêåt caã ba giaãi nhêët àaám. Caác cuå laäo
trong phûúâng àöng lên noái:
        - Giaâ naây àaä àûúåc xem höåi kinh àö tûâ luác coân treã, thêåt khöng
bao giúâ thêëy ngûúâi ngoaâi coäi taâi àïën nhû öng An Tiïm. Nghe caác cuå
kïí laåi thò caã àúâi trûúác cuäng chûa coäi naâo giêåt àûúåc ba giaãi möåt höåi.
Thïë maâ coäi Baäi Lúã nùm nay giêåt giaãi caã ba!
      Nhaâ vua hoãi An Tiïm:
      - Ngûúâi daåy dên thïë naâo maâ gioãi vêåy?
      An Tiïm noái:
      - Luác coân beá theo nhaâ vua vïì, töi thûúâng àûúåc nghe ngûúâi giaâ
kïí cho biïët göëc tñch tûâ khi coá àêët nûúác. Àêëy laâ luác meå àûa nùm
mûúi con lïn úã tûâ vuâng chên Tam Àaão vùæt qua söng Caái sang Taãn
Viïn, anh caã laâm vua àêìu röìi vïì sau cha truyïìn con nöëi, cuâng úã
möåt nhaâ, àúâi naâo cuäng hoâa thuêån, thiïn tûã vaâ thêìn dên tùæm cuâng
söng, caây möåt ruöång, vua töi chõu khoá chõu khöí múái dûång nïn àûúåc
mûúâi lùm böå nûúác Vùn Lang ta ngaây nay. Kõp àïën khi töi vêng lúâi
nhaâ vua ra trêën Baäi Lúã, ngaây àïm nghô àïën cöng lao lêåp ra àêët

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                21

nûúác cuãa caác vua cha, lo súå maâ cöë gùæng noi theo, quyïët laâm cho àêët
Baäi Lúã chòm röìi phaãi söëng laåi, coá àûúåc thïë múái khoãi phuå loâng tin
cuãa nhaâ vua. Vò vêåy maâ hún mûúâi nùm nay, ngûúâi Baäi Lúã chuáng
töi maãi mï khöng biïët thïë naâo laâ khoá nhoåc, úã nuái cuäng nhû úã nhaâ,
ài àûúâng àaá gêåp ghïình, cuäng nhû ài chöî phùèng. Àïën nöîi boån coäi êët
àõnh mûu aác àïí tranh giaãi, àaâo höë giûäa baäi thöíi cúm thi, nhûng
dên töi hùçng ngaây àaä quen coi bûúác huäm cuäng giöëng bûúác núi
bùçng, khöng thïí ngaä àûúåc. Ngûúâi Baäi Lúã chuáng töi quanh nùm vaác
àaá ài àaánh nhau vúái trêu nûúác, chùån cöí àuöíi àûúåc trêu nûúác, cho
nïn khöng thïí àö naâo lay nöíi nhûäng caánh tay àaä khiïng àaá, duâ cho
àö coäi Bñnh àaä àõnh xóa àoân ngêìm vaâo huyïåt bùæp thõt, röët cuöåc
nhûäng keã thêm thiïím cuäng àaânh chõu ngaä ngûãa buång trûúác àö Baäi
Lúã chuáng töi maâ khöng giúã troâ aác àûúåc. Ngûúâi Baäi Lúã chuáng töi tûâ
ài múã àêët àïën nay chûa luác naâo biïët àïën caái thong thaã, ùn khöng
kõp ngöìi mêm, àïm khöng biïët coá gaâ gaáy tan canh, cho nïn, ùn
àûáng thò phaãi biïët thöíi cúm nhanh, lam laâm vêët vaã àïm ngaây roâng
raä trïn àûúâng thò phaãi biïët neán cúm thaåo. Ngaây nay, Baäi Lúã coá haåt
thoác, coá cêy mña, coá con lúån, con trêu, luác khöí cuäng nhû luác sûúáng,
chuáng töi àïìu nhúá lúâi vua cha, khi ngaâi laâ cöng tûã Lang Liïu, coân
haân vi, nghô ra caách laâm baánh chûng, baánh daây, coá noái:
       “Vêåt trïn trúâi àêët vaâ moåi cuãa quyá khöng gò bùçng gaåo", cho
nïn chuáng töi caâng cöë gùæng kheáo tay laâm àêëy thöi. Chó coá möåt loâng
tin vaâ hai chûä kiïn têm maâ Baäi Lúã múã mang lïn àûúåc, nay àûúåc
cuâng caác coäi àem sûác, àem cuãa mònh laâm ra, mûâng rúä vïì höåi... Nhaâ
vua nghe An Tiïm noái chûa hïët lúâi, àaä àuâng àuâng nöíi giêån, sai ài
bùæt aã truâm toaán cúm thi coäi êët vaâ ngûúâi trûúãng loâ vêåt coäi Bñnh.
Nhaâ vua quaát:
      - Cheám!
       Nhiïìu ngûúâi trong haâng quan àûáng dêåy, ngùn rùçng àûúng
tiïåc vui, khöng nïn cheám ngûúâi. Nhaâ vua laåi quaát:
      - Àem boã nguåc!
      Lñnh dêîn aã coäi êët vaâ boån loâ vêåt coäi Bñnh ra.


      4.
      Nhaâ vua baão mûu sô:
      - An Tiïm coá cöng to, cêìn troång thûúãng. Mûu sô têu:


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            22

      - An Tiïm coá töåi, phaãi kheáp noá vaâo töåi chïët múái àûúåc.
      Nhaâ vua ngaåc nhiïn hoãi cúá sao. Mûu sô laåi têu:
       - Hún mûúâi nùm nay, An Tiïm toaân mûu àöì nhûäng chuyïån
phaåm thûúång vaâ phaãn trùæc. Àêët lúã, soáng traân, nhûng nhúâ oai àûác
nhaâ vua, àêët àaä böìi, söng àaä lùång, cúá sao noá vêîn àùåt tïn laâ Baäi Lúã,
noá mong cho àêët nûúác long lúã aâ? Ngùn söng lúã laâm sao noá daám àùæp
lïn ba ngöi nuái àaá. Àêët nûúác ta múã ra trïn söng Caái, coá nuái Taãn
Viïn vaâ nuái Tam Àaão trêën hai hûúáng trúâi, nay noá daám àùæp nuái lïn
àoå vúái hûúáng trúâi, thïë laâ noá muöën thïë naâo? úã kinh àö naây vaâ trïn
caã mûúâi lùm böå nûúác Vùn Lang nhaâ vua cuäng chûa àùæp nuái àaá,
chûa àùåt baâi veâ tuång cöng àûác, maâ noá daám bùæt dên haát kïí cöng, noá
daám àùæp nuái àaá cao hún caã kinh àö, thïë laâ coá yá gò? Àêët phña êëy coá
thïë chñn mûúi chñn nuái, bêy giúâ noá muöën thïm möåt ngoån nuái nûäa
àïí vua töi phaãi quay mùåt chêìu vïì phña êëy. Noá thêåt coá yá hiïím àïën
núi röìi. Ngaây nay, ún nhaâ vua, noá àûúåc vïì kinh dûå höåi, laåi caâng caân
rúä quaá lùæm. Xûa nay, khöng coäi naâo daám àïí àûáa con treã vaâo àûáng
trûúác mùåt caác quan chêëm giaãi, chùèng nhûäng thïë, noá coân daám xui
treã lïn àaâi, laâm nhuåc quan laåc tûúáng böå Vuä Ninh ngay trûúác mùåt
nhaâ vua, khöng coân ra thïí thöëng nûäa. Laåi nhû höm qua, giûäa àaåi
tiïåc vua ban, noá daám noái ngöng, bõa taåc, gêy tao loaån trong caác
haâng quan. Xûa raây, àaä nhiïìu ngûúâi kïí noá vêîn thûúâng khoe rùçng
laâm ngûúâi úã àúâi chó coá mònh laâm nïn mònh, khöng biïët trïn dûúái coá
ai. Khöng thïí coân keã cuöìng loaån naâo àïën nhû thïë nûäa! Bêy giúâ caái
thïë noá àang lêën túái, àûúåc caã ba giaãi höåi, caâng ngöng cuöìng hún,
nïëu khöng tûác khùæc ngùn chùån ài thò hoåa vïì sau khöng biïët àêu
maâ lûúâng. Chi bùçng, nhên noá coân àûúng úã trong tay ta, nhû höí lòa
rûâng, chim cuáp caánh, xin nhaâ vua haäy kõp thúâi xûã trñ.
      Nhaâ vua thêët kinh:
      - Bêy giúâ ta múái nghô ra.
      Röìi böëi röëi:
      - Laâm thïë naâo bêy giúâ?
      Mûu sô têu:
       - Ngoaâi bïí Àöng coá daãi àêët chûa ai àïën bao giúâ, noá xêëc xûúåc
nhû thïë thò bùæt noá phaãi chung thên biïåt xûá ra àaão hoang giûäa bïí
àïí xem noá coá pheáp biïën chïët thaânh söëng, àïí xem noá coá thên lêåp nöíi
thên nhû noá thûúâng khoaác laác hay khöng. Vaã chùng, nhû thïë cuäng
àïí dûát möëi lo vïì sau.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                23

       Nhaâ vua gêåt àêìu. Thïë laâ caã nhaâ An Tiïm bõ bùæt boã nguåc. Mõt
muâ ngaây àïm. Hai buöíi, cai nguåc múã heá khe cûãa àûa cúm. Ngoaâi
cûãa nhaâ nguåc xaám ngùæt mêëy lúáp tûúâng àaá. Möîi ngaây ngûúâi tuâ chó
coân biïët tröng lïn caái khe àêìu tûúâng àïí àoaán lúâ múâ luác êëy laâ luác
naâo. Trong nhaâ nguåc göì ghïì, ngöìi nùçm trïn àaá, böën phña tûúâng àaá
taãng. Phaãi khi trúâi nöìm, möì höi àaá toaát nhêìy nhuåa, laånh nhû xùm
vaâo ngûúâi. Thïë maâ thónh thoaãng, trong voâm àaá êím ûúát, nghe vùèng
tiïëng cûúâi khuác khñch, laåi coá khi tiïëng thuát thñt khoác. Mon vaâ caái
Gaái àêëy. Treã con thò cûá vui àêëy, buöìn àêëy, nhû mûa nhû nùæng.
Mon hoãi böë:
      - Böë úi! Nhaâ ta phaãi úã àêy maäi aâ?
      An Tiïm àaáp:
      - Chûa biïët.
      Gaái hoãi böë:
      - Böë úi! Nhaâ ta coá vïì Baäi Lúã nûäa khöng?
      An Tiïm vuöët àuöi toác con gaái. Mon laåi hoãi:
      - Böë úi! Khöng úã àêy thò röìi nhaâ ta ài àêu.
      An Tiïm àaáp:
      - Àúåi xem, con aå.
       Trong boáng töëi àêìy húi àaá nhúáp nhaáp. Gaái nùçm vaâo loâng meå,
tiu nghóu. Mon im lùång, veã têëm tûác. Nhiïìu luác, chùèng cûúâi chùèng
khoác, hai àûáa cûá buöìn thiu nhû thïë. Vò khöng thïí hiïíu àêìu àuöi ra
sao, àûúng úã ngoaâi nhaâ traåm, ngûúâi Baäi Lúã quêy quêìn sûãa soaån trúã
vïì thò àöåt nhiïn coá lñnh àïën goåi ài, röìi àuöíi caã nhaâ phaãi chui vaâo
hêìm àaá naây. Caái gò khöng roä thò tûác khöng chõu àûúåc! Laát sau, An
Tiïm noái:
      - Caác con úi, ngöìi nhñch laåi àêy böë kïí caác con nghe chuyïån
ngaây trûúác. Caác con lúán lïn chó tröng thêëy Baäi Lúã àaä thaânh laâng
xoám, caác con khöng biïët nhûäng ngaây àêìu ra Baäi Lúã gian nan chùèng
khaác mêëy höm nay úã trong nhaâ àaá naây àêu...
      Chuyïån Baäi Lúã ngaây xûa... Nhûäng cêu chuyïån tung hoaânh
ngaây trûúác cuãa An Tiïm àûúåc àem kïí laåi trong caái hêìm àaá bûác böëi,
êím ûúát. Ngoaâi tûúâng, caái vui êëm giïng hai coân àûúng giúän qua.
Mon vaâ Gaái thêëy mònh ngöìi ûúáp trong muâi thúm hoa àaåi. Anh em
noá àoaán ngoaâi búâ tûúâng àaá coá cêy àaåi, muâi hoa thò khöng biïët àêu
toâa ngang daäy doåc, àêu laâ nguåc töëi, muâi hoa cûá ngoåt ngaâo àûa khùæp

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          24

núi, àïën cho têët caã moåi ngûúâi. Möåt tiïëng chim hoát anh aánh trïn
khe àaá. Röìi boáng chiïëc laá àaåi húi xö àöång, vúân lïn tûúâng möåt chuát
nùæng nhaåt. Möåt con chim baåc maá nho nhoã vûâa nhuán chên nhaãy
qua. Quaã nhiïn laâ muâa naãy löåc coân àûúng húán húã thêëp thoaáng
ngoaâi kia. Cêu chuyïån kyâ thuá böë kïí caâng mï maãi, chúân vúân nhû
böng hoa lêëp loá trïn vaách àaá. Ngaây êëy, söng Caái chûa hiïìn nhû bêy
giúâ. Muâa nûúác àïën, söng cûá reáo êìm êìm, thuác lïn thuác xuöëng tûâng
taãng nûúác, taãng àêët. Chó möåt thoaáng maâ nhûäng con nûúác àaä huâng
huåc ngoaåm xuöëng àûúåc caã möåt caánh baäi. Àêët vaâ nûúác vaâo trêån giaáp
laá caâ. Ngûúâi cûáu àêët rêìm rêìm keáo ài vaác àaá neám xuöëng àaánh nhau
vúái nûúác. Coá luác nûúác thuác dûä, queát saåch àaá, àuöíi moåi ngûúâi phaãi
baåt vaâo nuái. Nûúác vêîn àuöíi theo uâa lïn, ngêåp traân lan. Nhûng con
ngûúâi caâng toã ra kiïn gan. Nûúác khöng thïí dêng maäi. Àïën möåt luác
nûúác cuäng phaãi moãi, nûúác ruát xuöëng, thïë laâ ngûúâi laåi luä lûúåt hoâ
nhau vaác àaá xö ra, neám xuöëng chùån söng. Cûá thïë, dùçng dai nùm
naây sang nùm khaác, giûä tûâng saãi àêët, phaãi, tûâng saãi àêët, múái nïn
àûúåc caái Baäi Lúã truâ phuá bïn söng ngaây nay. Mon nùçm göëi lïn àêìu
göëi böë. Cêu chuyïån hay àaä xua khöng cho cún buöìn nguã àêåu
xuöëng. Àöi mùæt cûá thao laáo. Gaái thò thao thûác hoãi meå: nïëu ngaây êëy
con maâ àûúåc ài neám àaá chùån nûúác luä thò hoân àaá con vaác coá to bùçng
taãng àaá vaách hêìm naây khöng? An Tiïm noái:
       - Caác con aå, khöí thïë nhûng vêîn söëng. Búãi vò con ngûúâi coá laá
gan.
       Mon àõnh hoãi, laåi thöi. Cho àïën luác ài nguã, Mon múái hoãi cêu
êëy:
       - Laâm thïë naâo böë coá àûúåc caái gan?
       An Tiïm noái:
       - Con aå, böë seä kïí chuyïån böë ngaây xûa cho caác con nghe.
      Laåi àïën nhûäng àïm nghe böë kïí chuyïån thuúã beá cuãa böë. Tiïëng
tröëng àöìng êåp ònh xa xa. Àïën luác àaä buöìn nguã dñp hai mùæt laåi maâ
coân nghe tiïëng tröëng vaâ tiïëng soáng trong cêu chuyïån traâo lïn. ...
      Cho àïën bêy giúâ, khi nhúá laåi thuúã êëy, bïn tai An Tiïm cuäng
coân vang tiïëng nûúác vöî. Múái sinh ra, An Tiïm úã búâ biïín. Nhûäng
àúåt soáng cao luâ luâ tûâ ngoaâi khúi chaåy vaâo, vûâa chaåy vûâa gaâo, êåp
xuöëng, muöën löi ngay thùçng beá ra khúi. Nhûng thùçng beá vêîn baám
àûúåc vaâo àêët. Thùçng beá vêîn lang thang söëng trïn doåc biïín Àöng.
An Tiïm lúán lïn, cha meå mêët tûâ luác ùém ngûãa, khöng biïët mònh laâ


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 25

ai. Nhûäng choâm xoám ven biïín àaä chuyïìn tay nhau nuöi thùçng beá.
Múái àêìu thò ai cuäng coá loâng thûúng. Nhûng sau vò möîi ngûúâi àïìu
phaãi àïm ngaây maãi miïët ài àêm caá, ài goä haâ, goä ngao kiïëm miïëng
ùn, thïë laâ thùçng beá cûá boâ ài vú vêín, ngûúâi phaãi àöíi tay nuöi, ngûúâi
naây vûát cho ngûúâi khaác. Coá ngûúâi khöng muöën nuöi, àem boã noá ra
baäi cho soáng liïëm ài. Coá ngûúâi thûúng, laåi ra ùém vïì. Böìng bïình
giûäa caái söëng caái chïët nhû thïë, thùçng beá traãi gian truên tûâng ngaây,
vûâa lúán lïn, vûâa lûu laåc, ài nhiïìu quaá àïën nöîi trñ nhúá moãng manh
cuãa noá khöng coân nhúá àûúåc höm qua, nùm qua úã àêu nûäa. Quaäng
mûúâi tuöíi, traåc nhû Mon, nhû Gyåi -nhû tuöíi caác con bêy giúâ, bùçng
tuöíi êëy, beá An Tiïm àaä daây daån lùæm, khùæp mònh àaä tröí chaâm vùçn
veâo, xaám xõt, àïí hùçng ngaây xuöëng moâ caái ùn dûúái nûúác thò caá mêåp,
caá trònh khoá nhòn thêëy maâ àuöíi bùæt ùn thõt. Coá möåt lêìn, beá An
Tiïm cùæp xôa ra biïín àêm caá. An Tiïm búi möåt húi ra ngoaâi khúi,
röìi lùån xuöëng. Muöën àûúåc caá to phaãi tòm chöî nûúác sêu. Dûúái nûúác,
múã mùæt tòm caá trong aánh saáng vaâng choáe. Möåt àaân caá mêåp ngûãi
thêëy húi ngûúâi, xöåc àïën. Nhûäng caái miïång caá mêåp hoaác ra bùçng caái
chiïng, àoã nhû maáu, rùng xñt luãa tuãa nhoån hoùæt, coá thïí cùæn àöi, coá
thïí nuöët chûãng ngûúâi. An Tiïm quêîy nhû con caá mùng beá nhoã,
giûäa cún gêìm gaâo cuãa àaân soái nûúác. Bònh tônh, An Tiïm vûâa búi
luâi, vûâa giú xôa lïn chöëng àúä. Möåt caái miïång caá mêåp àoã lûâ ngoaåp
túái, chôa rùng, bõ luön möåt xôa. Con caá nghiïng ngûúâi, nhaão ra.
Mêëy caái möìm maáu khaác nhêu nhêu àïën. Vûâa àêm con naây trûúác
mùåt, con khaác àaä xöng àïën àúáp àùçng chên. An Tiïm thoùæt co chên,
quay xôa laåi, àêm suöët... Cûá vuâng vêîy túi búâi thïë, dêìn dêìn, An
Tiïm luâi vaâo àûúåc chöî caån. Àuöíi theo muâi maáu, boån caá mêåp löìi mùæt
troân xoe, caâng say maáu. Nhûng àaä vaâo túái núi nûúác nöng nöíi gúâ
lûng lïn röìi, àaân caá mêåp khöng daám theo nûäa, cûá àaánh soáng êìm
êìm teá nûúác lïn.
       An Tiïm loáp ngoáp boâ vaâo búâ. Bõ nhûäng caái àuöi caá mêåp taát
vaâo, bêëy giúâ An Tiïm múái nhòn thêëy khùæp ngûúâi bêåt maáu, chaãy
roâng roâng, àoã xaám. Nhûng tay vêîn cêìm caái xôa. An Tiïm lúán lïn
giûäa nhûäng hiïím ngheâo êëy. Trong caái chïët maâ khöng chïët, thò caái
söëng phaãi maånh. Mon vaâ Gaái cûá nñn húi, nhõn thúã, daán mùæt lïn
nhòn böë, loâng àêìy kñnh troång, khêm phuåc. Bêy giúâ thò quïn hùèn
mònh àûúng ngöìi trong nhaâ àaá. Hai àûáa treã thaã mònh vaâo nhûäng
tûúãng tûúång mïnh möng tuöíi thú cuãa böë àûúng kïí, coá caá mêåp, coá
xôa muäi àöìng sùæc nhû nûúác, coá àïm trùng nguã trïn taãng àaá maát
rúåi, coá boáng sao nhû nhûäng caái hoa àeân rúi xuöëng chên trúâi, coá
miïëng caá tûúi ngoåt thúm, coá bûúác chên len loãi ài trïn búâ caát maäi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          26

àïën têån cuöëi trúâi. Hïët ngaây sang àïm, böë vêîn kïí chuyïån. Tiïëng con
chim mï nguã böîng hoát trïn vaách àaá àoång laåi trong aánh trùng. Röìi
möåt con chim gaáy naâo, tûúãng trúâi saáng, tiïëng cuác cu cuãa noá vui hùèn
lïn. Àïën möåt ngaây kia, vua cha xuöëng böå Ninh Haãi múã höåi thi caây.
Nhaâ vua cuäng caây thi vúái dên caác coäi múái àïën àêëy phaá àêët. An
Tiïm chó àûáng cao ngang ngûåc ngûúâi lúán, àaä àïën höåi. Chùèng nhûäng
thïë, An Tiïm caây vûâa nhanh vûâa chùæc, àûúåc nhaâ vua thûúãng luåa,
cho àûáng ngang haâng nhûäng ngûúâi caây gioãi. Sau àoá, nhaâ vua goåi
An Tiïm àïën, röìi cho theo vïì kinh àö. ... Chúåt nghe gaâ nhaâ ai le te
gaáy sang canh ngoaâi àêìu tûúâng àaá, Mon hoãi böë:
      - Vïì kinh àö röìi sao nûäa, haã böë?
      - Vaâi nùm sau, ài àùæp nuái trõ thuãy úã Baäi Lúã.
      - AÂ ài àaánh nhau vúái trêu thêìn úã söng Caái...
      - Böë chó úã bïí Àöng àïën nùm êëy nhûng nghôa cêu chuyïån gian
truên êëy thò coân daâi suöët àúâi, caác con aå. Caái nghôa laâm ngûúâi, coá
chñ thò nïn.
      Gaái ngêîm nghô, buöng möåt cêu khöng àêìu àuöi:
      - Bêy giúâ, böë aå.
      An Tiïm cûúâi, quen tay xoa múá toác àuöi boâ nhoã mûúát, lûa
thûa trïn àêìu con gaái. An Tiïm noái nhû ùn yá vúái cêu noái àûát quaäng
cuãa con gaái:
      - Phaãi, nhû bêy giúâ. Trong böën bûác tûúâng àaá, maâ khöng buöìn,
vêîn coá tiïëng cûúâi, caác con vêîn cûúâi. Tûúâng àaá coá daây mêëy cuäng
khöng giûä nöíi chên con ngûúâi àêu.
      Gaái baão meå:
      - Thïë thò meå àûâng buöìn, meå aå.
      Naâng Hoa cuäng phaãi cûúâi:
      - Múái thêåt böë naâo con êëy!
      Mon noái:
      - Bêy giúâ àïën lûúåt meå kïí chuyïån!
      Naâng Hoa laåi kïí chuyïån cöí tñch trêìu cau cho caác con nghe.
Chuyïån kïí àïën chöî ngûúâi em hoáa hoân àaá, ngûúâi anh hoáa cêy cau,
vúå ngûúâi anh thaânh dêy trêìu khöng leo cêy cau, thò Mon vaâ Gaái



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               27

àïìu buâi nguâi thûúng. Gaái rúm rúám nûúác mùæt. Cuäng tûâ luác êëy, caãm
thêëy anh em caâng quyá mïën nhau hún.
       Taãng saáng höm êëy, nghe ngoaâi tûúâng coá tiïëng êìm êìm, röìi
tiïëng kïu khoác rêm ran luác xa luác gêìn. An Tiïm àûáng dêåy, aáp tai
ra phña khe húã. Cuäng khöng hiïíu chuyïån gò àûúng xaãy ra ngoaâi
kia. Khi àoá, ngoaâi caác phûúâng dên caâng ngaây caâng xön xao tûâ luác
loang caái tin caã nhaâ öng An Tiïm bõ bùæt boã nguåc. Ngûúâi thêåt thaâ
nhû àïëm cuäng phaãi nghô ra àêy laâ thuã àoaån cuãa boån àöåc aác, maâ thïë
naâo cuäng coá baân tay quan laåc tûúáng böå Vuä Ninh vaâ böå Hoaâi Hoan,
hai öng quan naây coân àûúng cay àùæng vò nöîi mêët mùåt trong chuyïån
giêåt giaãi vûâa röìi. Chùèng bao lêu, tiïëng àöìn caã nhaâ An Tiïm bõ boã
nguåc àaä dêåy khùæp. Laåi thïm, nhûäng ngûúâi Baäi Lúã tûå dûng mêët
chuã, haâng trùm ngûúâi ngaây naâo cuäng lang thang ài nghe ngoáng.
Hoå ài ngú ngaác, tiu nghóu nhû ngûúâi coá töåi, nhû gaâ con laåc meå.
Caâng laâm cho caã trong thaânh ngoaâi nöåi àöång loâng thûúng vaâ thïm
tûác nhûäng keã haåi ngûúâi. Cún giêån cuãa moåi ngûúâi möîi luác möåt tùng.
Cêu chuyïån kñn khöng coân ai gheá tai thò thaâo vaâ khöng chúâ àúåi
àûúåc nûäa. Nhûäng tiïëng öìn aâo àöi luác vùèng vaâo têån khe àaá chñnh laâ
tiïëng hoâ heát, kïu khoác cuãa ngûúâi kinh àö cùm uêët vò nöîi oan cuãa
An Tiïm. Tûúãng nhû nïëu cûá caã haâng nghòn ngûúâi tuå laåi thò chùæc
khöng thïí muäi maác hay tûúâng àaá naâo caãn nöíi. Boån mûu sô baân
nhau:
      - Hay laâ...
      - Têu nhaâ vua cho àaây ngay noá ài.
      - Phaãi.
      - Cûá phao tin ngaây êëy... ngaây êëy... nhaâ vua cho quan laåc
tûúáng An Tiïm ài nhêåm chûác úã Cûãu Chên.
      -...


      5
       Möåt súám kia, Phong Chêu coân nguã im trong laân sûúng daây.
Nhûäng ngûúâi ài moâ hïën vaâ bùæt öëc, húát töm súám trong búâ söng Caái
nhòn ra coân thêëy tûâng àoaân thuyïìn ruác muäi vaâo nhau, àöî san saát.
Thêëp thoaáng aánh lûãa nêëu nûúác uöëng súám úã àêìu khoang naâo àoá vûâa
chúåt loá aánh lïn laåi bõ vuâi ngay vaâo muâ sûúng trùæng xoáa vûâa xuöëng
têån mùåt nûúác, laâm cho caái bïën súám caâng hiu hùæt hún. Giûäa luác êëy,
coá saáu chiïëc thuyïìn to lêìn lûúåt rúâi bïën, ïm nhû biïën ài. Thuyïìn

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            28

naâo cuäng àöëc saâo àêíy lùèng lùång xuöi ra àïën giûäa doâng muâ sûúng
múái àöång cheâo. Àêëy laâ àoaân thuyïìn aáp giaãi caã nhaâ An Tiïm ài biïåt
xûá. Vúå chöìng An Tiïm vaâ hai con loá àêìu lïn khoang thuyïìn nhòn
laåi caái bïën vêîn àang coân nguã trong laân sûúng thêëp boåc hai bïn búâ
nûúác, chó thêëy nhêëp nhö ngûúâi lêìm luäi moâ hïën vaâ nhûäng con vaåc ài
ùn àïm vïì. An Tiïm caãm thêëy buâi nguâi, khi nhúá rùçng cuäng cûá
ngûúåc con söng Caái, cheâo àöå thaáng roâng thò túái vuâng Baäi Lúã. Ba Vò
nuái nhoån hoùæt trïn àónh Taãn Viïn àöëi nhau vúái bïn kia ba gúâ nuái
Tam Àaão xanh thêîm, tröng cuäng àoaán biïët cûá theo doâng söng Caái
naây lïn seä qua Baäi Lúã, dûúái chöî xanh xanh êëy laâ àêët Baäi Lúã. An
Tiïm cûúâi, noái:
       - Mònh aå, hún mûúâi nùm trûúác, vúå chöìng ta lïn ngûúåc ài múã
àêët, bêy giúâ thò xuöëng xuöi, cuäng ài múã àêët...
      An Tiïm troã tay baão hai con:
      - Nhaâ ta trûúác úã àùçng sau laân sûúng kia.
       Trong têm trñ hai ngûúâi lúán, Baäi Lúã hiïån ra, lêîn löån nhûäng
neát buöìn. Mon vaâ Gaái àûúng thñch chñ. Treã con úã caån, möîi khi àûúåc
cûúäi lïn nûúác, bao giúâ cuäng vui. Chó möåt búi cheâo àêíy con thuyïìn
xa vaâi saãi, àaä ra veã phong caãnh àöíi khaác röìi. Bêëy giúâ, àónh cao trúâi
trong, mùåt nûúác coân múâ sûúng. Mon noái:
     - Moåi khi con tröng thêëy khoái thöíi cúm súám Baäi Lúã bay xuöëng
söng cuäng thaânh sûúng daây thïë naây.
       Gaái laå luâng nhòn nhûäng àaân vaåc ài ùn vïì bay leã teã trïn doâng
söng tan sûúng, phuát chöëc àöi caánh vöî nhõp nhaâng àaä loang loaáng
chêëp chúái àêìy aánh nùæng, caâng bay caâng xa. Chùèng bao lêu, saáu
chiïëc thuyïìn giûúng buöìm bùng bùng xuöi trïn doâng cûá möîi luác
möåt lúán, hai bïn búâ caâng tñt tùæp. Böîng àùçng àuöi, hiïån ra möåt chiïëc
àoâ doåc nhoã nhû chiïëc laá tre, vun vuát àuöíi theo. Àaä sang ngaây thûá
hai rúâi bïën. Àuáng ngaây maâ ngûúâi kinh àö àaä nghe àöìn höm êëy
quan laåc tûúáng An Tiïm ài nhêåm chûác. Ngûúâi tiïîn quan laåc tûúáng
keáo uân uân ra bïën söng Caái. Àïën saáng àaä àöng àùåc khùæp ven söng.
Nhûng chúâ àïën trûa, röìi chiïìu cuäng khöng thêëy gò. Bïën quan
thuyïìn beâ xuöi ngûúåc vaâ ra vaâo aáp maån chen chuác kñn mùåt nûúác.
Ngûúâi ra tiïîn cûá ài hoãi thùm maäi, cuäng khöng ai biïët thuyïìn quan
laåc tûúáng An Tiïm ài nhêåm chûác úã Cûãu Chên àêåu àêu. Caác cuå giaâ
Baäi Lúã lo lùæng:
      - Coá khi chuã tûúáng ài röìi.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  29

      Möåt cuå noái:
      - Töi doâ thêëy möåt ngûúâi laái àoâ ngang noái tinh mú hai höm
trûúác coá àoaân saáu thuyïìn xuöi, nghe àöìn thuyïìn quan traãy ra cûãa
bïí.
      - Thïë thò àuáng röìi. Möåt cuå thúã daâi:
     - Chuyïën naây chuã tûúáng ài, laânh ñt dûä nhiïìu. Nhûng múái ài
hai höm, chùæc khöng xa.
       Thïë röìi, möåt chiïëc thuyïìn nhoã rúâi bïën, vuåt ài nhû tïn bùæn.
Trïn thuyïìn, möåt cuå giaâ vaâ möåt ngûúâi trai treã, coá àuã àöì nghïì lûúái
goä nhû chiïëc thuáng cêu àûúåc con nûúác àûúng xuöi maånh. Chùèng
bao lêu àaä bùæt kõp àûúåc àuöi àoaân thuyïìn chúã An Tiïm. Caái
thuyïìn nhoã khön ngoan khöng aáp vaâo haâng thuyïìn trïn àêìu, cuäng
khöng àïën bïn thuyïìn cuöëi, maâ hoå cheâo gheá túái chiïëc thuyïìn thûá
nùm, kïì ngay dûúái àuöi laái. Bêëy giúâ nûúác àûúng cûä lúán, laåi àûúåc
gioá, nhûäng caánh buöìm coái cùng hïët goác, coân ngûúâi cheâo thuyïìn thò
àûúåc luác thong thaã thaã tay, nùçm daâi caã ra nguã trïn mui. Chó coá möîi
ngûúâi laái phaãi thûác, àûúng gaâ gûúäng àûa àêíy caái caán laái to tûúáng.
aång giaâ dûúái mùåt nûúác goåi voång lïn:
      - Chuá lñnh úi!
      Ngûúâi lñnh choaâng tröng ra:
      - Gò thïë, cuå?
      Öng giaâ noái:
      - Giaâ hoãi khöng phaãi thò chuá boã ài cho, coá phaãi öng An Tiïm
trïn thuyïìn naây?
       Ngûúâi lñnh trúån mùæt, àaão nhòn vöåi lïn mùåt söng phña trûúác.
Àoaân thuyïìn vêîn xuöi thùèng bùng giûäa cún gioá bêëc nhaåt nheäo coân
soát laåi cuãa nhûäng ngaây cuöëi muâa hoa bûúãi àûúng löìng löång trong
nùæng nheå, laâm cho con nûúác cûá truöìi ài àêm laåi, xön xao lïn möåt
caách kyâ laå. Ngûúâi lñnh hoãi kheä xuöëng:
      - Cuå giaâ úã àêu?
      - Giaâ ngûúâi Baäi Lúã.
      - ...
      - Giaâ ra àïën búâ söng thò nghe tin chuã tûúáng ài röìi. Giaâ naây àaä
gêìn kïì miïång löî, khöng biïët coá coân àûúåc gùåp chuã tûúáng lêìn naâo nûäa
khöng, chuá lñnh thûúng giaâ.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          30

      Ngûúâi lñnh nghe öng giaâ noái thïë thò muãi loâng. Vaã chùng, ai
ngûúâi àaä xem höåi kinh àö vûâa röìi maâ khöng mïën yïu ngûúâi Baäi Lúã!
Beân quùng caái chaäo neáo xuöëng cho chiïëc thuáng con buöåc nuáp vaâo
àuöi laái, röìi àúä öng giaâ vaâ ngûúâi treã leo lïn.
     - Töi ài múâi quan laåc tûúáng laåi àêy. Naây, àûâng ai lïn mui,
thuyïìn quan tuêìn qua maâ biïët thò chïët caã.
     - Daå daå... öng giaâ vûâa tröng thêëy An Tiïm, àaä rúi nûúác mùæt.
An Tiïm chó cûúâi:
      - Öng laäo chúá lo cho töi. Gian nan àïën nhû khi Baäi Lúã, thò
cuäng àïën thïë maâ thöi. Chên cûáng àaá mïìm, öng laäo aå.
           Öng giaâ àûa biïëu An Tiïm möåt àöi giaây coã vaâ möåt chiïëc noán
laá coå.
       - Àêy khöng phaãi cuãa riïng laäo maâ laâ cuãa ngûúâi Baäi Lúã tiïîn
chên chuã tûúáng. Vêåt thò thûúâng, nhûng quyá úã loâng, xin chuã tûúáng
giûä cêín thêån, coá khi cêìn àïën.
           An Tiïm toan noái:
      “Khi xuöëng thuyïìn, àïën luác gaâ gaáy sùæp ài, boån quan quên coân
khaám gùæt khaám kyä tûâng neåp aáo, khöng cho mang gò theo, cöët haäm
ta vaâo chöî chïët", nhûng An Tiïm laåi khöng noái nhû thïë. An Tiïm
baão öng laäo:
     - Nhûäng ngûúâi êëy khöng hiïíu àûúåc ta. Khaám thò khaám,
phoãng thûã àem ài möåt maãy thoác, möåt maãy haåt vûâng thò coá khoá nöîi
gò! Nhûng ta khöng mang, ta nhêët quyïët khöng khuêët têët, khöng
mang. Con ngûúâi nûúng tûåa úã baân chên baân tay naây chûá coân úã àêu.
Ta chùèng cêìn möåt maãy may gò.
           Öng laäo khêín khoaãn:
       - Vêåt thò thûúâng, nhûng quyá úã têëm loâng ngûúâi Baäi Lúã chuáng
töi, xin chuã tûúáng biïët cho...
       Noái maäi, An Tiïm phaãi nhêån. Röìi laåi cûá tûå nhiïn vaâ söi nöíi
baân baåc, dùån doâ moåi chuyïån laâm ùn úã Baäi Lúã. Trûúác sau, An Tiïm
noái ài noái laåi:
      - Phaãi tröng con nûúác maâ chùån laåi thò múái coá àêët söëng àûúåc,
baão nhau thïë.
       - Chuã tûúáng àûâng lo, bao nhiïu nùm nay ngûúâi Baäi Lúã ta àaä
biïët ngùn luä lêëy àêët söëng.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 31

      Nhûng An Tiïm vêîn khùæc khoaãi. Buöìn nhû chim lòa àaân,
nhû töí ong vúä, ong mêët chuáa. Mùåt trúâi àaä gaác nuái. Chiïìu múâ múâ
trïn söng. An Tiïm vaâ öng giaâ cuâng ngûúâi treã Baäi Lúã vêîn ngöìi troâ
chuyïån, chûa núä chia tay.
      Böîng coá tiïëng quaát dûúái loâng söng vang lïn:
      - Thuyïìn naâo àêy?
       Luác êëy àûúng buöíi tuêìn chiïìu. Thêëy coá caái thuáng laå buöåc vaâo
thuyïìn lúán, boån lñnh tuêìn quaát hoãi. Ngûúâi lñnh laái thuyïìn vöåi baão
An Tiïm lui vaâo trong khoang. Röìi ngûúâi lñnh cêìm hai caái gioã to,
nhuáng nûúác, neám lïn vai cho ngûúâi trai treã vaâ öng giaâ. Sau àoá, hai
ngûúâi treâo xuöëng. Nhû ngûúâi àaánh caá trïn söng. Ngûúâi lñnh noå
ngöìi laái thuyïìn, thoâ àêìu ra ngoaâi cûãa, àuãng àónh, tay gaåt laái miïång
noái voång ra, traã lúâi boån lñnh tuêìn:
      - Goåi phûúâng chaâi lïn àöíi caá àïí ùn lêëy sûác cheâo àïm àêëy!
      - Àaä bêím quan chûa?
      - Chó àöíi caá ùn thöi, viïåc gò phaãi bêím.
      - Khöng àûúåc, khöng àûúåc.
      Chiïëc thuyïìn canh cheâo lûúát lïn, ài baáo quan.
       Thêëy thïë, ngûúâi lñnh buöng ngay tay laái röìi hêëp têëp nhaãy
theo xuöëng chiïëc thuyïìn cuãa hai ngûúâi Baäi Lúã. Ngûúâi lñnh êëy súå
quan àïën khaám thò coá khi phaãi töåi, àaä boã tröën. Chiïëc thuyïìn nhoã
àûúåc cúãi dêy tröi bùng ra giûäa doâng, caã ba ngûúâi cuâng cheâo lêín
nhanh vaâo sûúng muâ àaä bùæt àêìu giùng trïn mùåt söng röång. Laát
sau, úã àoaân thuyïìn, mêëy caái thuáng chúã lñnh àaä êåp túái. Hoå lïn
thuyïìn thêëy vúå chöìng con caái An Tiïm vêîn bònh thûúâng ngöìi trong
khoang caái. Nhûng hoãi àïën ngûúâi laái luác naäy vûâa àöëi àaáp thò khöng
thêëy. Böën phña mùåt nûúác muâ mõt röìi. Caã toaán cheâo thuyïìn êëy phaãi
àoáng göng vaâo cöí, lêåp tûác bõ àiïåu sang tuâ giam trong gian àaáy
thuyïìn khaác. Àoaân thuyïìn xuöi roâng raä hún mûúâi ngaây thò ra àïën
cûãa biïín. Nhòn ngûúåc laåi, khöng coân biïët nuái Taãn Viïn, nuái Tam
Àaão úã àêu. Röìi coá àïën mêëy ngaây nûäa, vêîn chó thêëy nûúác àoã xuöåm
nhû ài trong söng. Àêëy laâ vò phuâ sa úã cûãa söng Caái tuön ra ngaây
àïm böìi biïín thaânh nhûäng sûúân caát non lïnh laáng maâu àoã son. Xa
xa, nhûäng vuâng nêëm àaá àoã hùæt nhû aánh hoaâng hön. Nhûäng baäi
hêìu lúãm chúãm giöëng nhûäng böng hoa àaá vûâa núã vûâa chuyïín àöång.
Cûãa söng àaä luâi laåi, man maác dêìn dêìn, röìi coá möåt luác, tröng laåi,
chùèng thêëy àêët quï àêu, àïën khi ngûúác ra trûúác mùåt thò chó coân

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           32

möåt trúâi möåt nûúác vúái tûâng àúåt soáng nguöìn daâi nhû nhûäng con trùn
quùng mònh, vaâ tûâng àúåt con moâng, con sïëu bay thaânh àaân trïn
trúâi cao. Bêëy giúâ àaä vaâo muâa nùæng, nhûäng àaân moâng, àaân sïëu ài
traánh reát bay rúåp vuâng biïín trúã vïì phûúng bùæc. Lêìn àêìu tiïn, anh
em Mon tröng thêëy biïín. Coân àûúng ngú ngaác, nhûäng cún gioá
maånh àaä thöíi túái, muöën laâm bay ngûúâi xuöëng nûúác. Tûâ luác êëy, nöîi
nhúá àêët cûá bêng khuêng day dûát hai anh em. Nhûäng dêëu vïët sau
cuâng cuãa muâa hoa coân soát laåi cuäng àaä lùång leä qua. Moåi höm, coân úã
trong söng, cûá àïën chùåp töëi, khi nhûäng caánh lñnh àöíi boån cheâo thò
nhûäng tiïëng hoâ laåi röån mùåt soáng. Phaách nhêët cheâo múã maái ra
Phaách nhò chên dùåm Phaách ba reo hoâ Phaách tû búát dùåm khoan
cheâo Dö ta Dö taâ...
       Bêy giúâ, chùåp töëi im bùåt. Nhûäng ngûúâi lñnh cheâo thuyïìn ra
biïín súå khöng daám cêët tiïëng hoâ nûäa. Trïn mùåt biïín, ngaây àïm
chuyïín àöång nhûäng cún gioá lúán baáo hiïåu trêån baäo àêìu muâa coá thïí
thöíi àïën, laâm vêåt vaä mïåt nhoåc caã ngûúâi vaâ thuyïìn. Vûâa möåt tuêìn
trùng. Àaä sang vuâng biïín xanh nhû laá vaâ tûâ àêy, chó coân nhûäng
thùm thùèm buöìn baä thïë. Möåt höm, thêëy boáng chim rêåp rúân àêìu
thuyïìn, röìi bay trúã laåi. An Tiïm noái:
      - Thïë laâ ta ra àaä xa lùæm.
      - Sao böë biïët?
       - Chim àaä bay trúã laåi àêët trong búâ röìi. Suöët àïm, àoaân
thuyïìn vaâo vuâng biïín phùèng lùång. Giaân sao lêëp laánh caã trïn trúâi
dûúái nûúác vaâ tiïëng nûúác oác aách goä nhõp quanh ngûúâi. Àöåt nhiïn,
gêìn saáng, Mon àûúng nguã say, böîng mï thêëy mònh ngaä vêåt maånh
vaâo bïn maån. Àïën khi thêåt sûå thêëy àau àiïëng hùèn bïn vai, múái
biïët ngaä thêåt. Luác êëy, Mon nhòn ra, caã nhaâ àaä nhöën nhaáo xö giaåt vïì
möåt phña. Chiïëc àeân bêëc quang treo trïn vaách khoang xoay troân.
Röìi vuåt tùæt. Tiïëng thònh thònh àêåp vaâo maån thuyïìn, nhû vöì nïån.
Ngay trïn àêìu, chên ngûúâi chaåy liïn tiïëp xö lïn xö xuöëng ngoaâi
mui. Tiïëng huá, tiïëng xö cuãa nhûäng ngûúâi cheâo baáo hiïåu àêíy thuyïìn
cho nhau keáo daâi röìi mêët huát vaâo tiïëng gioá, tiïëng soáng vaâ boáng töëi
gaâo theát. An Tiïm noái:
      - Baäo röìi.
     Vúå chöìng con caái ngöìi quêy möåt chöî trong chiïëc thuyïìn
àûúng nhêëp nhö nhaãy nhoát. Coá luác mêët àaâ, thuyïìn trûúåt tuöåt theo
chên soáng, ngûúâi nhû bõ ngaä cêy, ruöåt gan hùéng lïn. Röìi tûå dûng


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 33

soáng laåi aâo aâo trúã laåi, quay cuöìng, xoay con thuyïìn chong choáng.
Cún say soáng mêëy höm vûâa búát, bêy giúâ laåi nön nao.
      Naâng Hoa guåc möåt goác khoang. Gaái nùçm laã. Chó coân mònh An
Tiïm ngöìi nguyïn, coá Mon baám hai tay lïn vai böë. Nhû khöng biïët
caã böën phña soáng àûúng àiïn àaão àêåp chiïëc thuyïìn. Möåt chiïëc
thuyïìn àùçng sau bõ soáng àöån nhö vuát lïn, röìi lao xuöëng, khöng
thêëy ngoi lïn nûäa. Nhûäng cún soáng ngêìm àaä lùæc vúä tan caái thuyïìn,
ngay trûúác mùæt. An Tiïm bònh tônh noái:
       - Caác con aå, luác naâo tröng ra bïí, caác con cûá nhúá cêu chuyïån
Baäi Lúã böë kïí höm noå nheá. Caác con cûá nhúá chuyïån böë khi böë coân beá,
böë úã búâ bïí, ngaây naâo cuäng thêëy soáng gioá thïë naây, àïën khi lïn Baäi
Lúã, ngaây naâo trúâi àêët cuäng thûã thaách thïë naây. Àêy cuäng laåi thïë,
haâng nghòn haâng vaån con trùn bïí, con rùæn bïí, con trêu bïí àïën huác,
àïën quêën, àïën thûã laá gan caác con àêëy. Mon ngêíng àêìu, rùæn roãi hoãi
böë:
      - Bêy giúâ lêëy àaá úã àêu neám noá?
      An Tiïm cûúâi:
      - Gioãi lùæm! Nhûng luác naây chuáng ta àûúng úã trong thuyïìn.
Bònh tônh, noá khöng thïí laâm gò àûúåc. Noá khöng thïí hung hùng maäi
thïë àêu.
      - Taåi sao vêåy?
       -Soáng to khöng thïí to maäi. Coá luác soáng cuäng phaãi moãi, phaãi
ruát chaåy maâ ta thò vêîn nhû thûúâng. Con cûá chuá yá maâ xem. Trúâi àaä
múâ saáng, Mon tröng ra ngoaâi mùåt biïín, thêëy haâng nghòn vaån con
thuãy quaái xaám sò hung hùng dûång àûáng lïn, nanh vuöët trùæng xoáa.
Caái thuyïìn caâng bõ àe doåa, cûá phuát chöëc bõ nhêëc böíng, phuát chöëc bõ
neám sêu xuöëng. Mon khiïëp quaá, nhùæm mùæt. Nhûng Mon laåi nhúá
chuyïån böë kïí. Nhûäng ngaây àêìu böë meå àïën Baäi Lúã. Nhûäng ngaây
thuúã beá tröi nöíi cuãa böë. Mùåt biïín vaâ con soáng ngaây êëy cuäng hung
túån thïë naây... maâ böë mònh vêîn maånh khoãe.
      Thïë laâ Mon baão Gaái:
      - Àûâng nhùæm mùæt, àûâng súå, em aå!
      Mon cûá múã mùæt trên trên nhòn qua caái löî öëng tre cûãa khoang
bùçng baân tay. Möîi lêìn thuyïìn bõ vuâi trong soáng, soáng ngêìm lùæc
thuyïìn kïu rùng rùæc, nûúác aâo qua mui, laåi phun öåc vaâo nhû múã
cöëng. Mon khöng súå, Mon cûá nhòn. Mon khöng súå! Nhû böë ngaây

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          34

trûúác. Khöng súå! Quaã nhiïn, àïën chiïìu, nhûäng laân soáng dûä dêìn
dêìn thu mònh laåi, biïën àêu mêët. Biïín laåi bêng khuêng, hiïìn hêåu.
öì, soáng cuäng phaãi coá luác moãi, thïë thêåt. Möåt höm, An Tiïm noái:
       - Sùæp àïën àaão.
       - Sao böë biïët?
       - Soáng cûá lùn tùn luác nhoã luác to, soáng vûúáng búâ àùçng kia röìi
maâ.
       Àïën chiïìu, thêëy nöíi lïn ngang mùåt möåt vïåt àen lúãm chúãm
daâi. Mon hoãi böë:
       - Àaão naây a?
       - Coá nheä thïë.
      Mon böîng thêëy caái àaão naây cuäng thûúâng thöi. Àùçng xa, Mon
thêëy mònh àûáng lïn, cao hún caã hoân àaão luác êëy chó deåt àeát bùçng súåi
chó trïn mùåt nûúác. Mon hoãi böë:
       - Àaão naây coá ngûúâi úã khöng aå?
       An Tiïm nhòn con, ngêìn ngûâ, röìi noái:
      - Böë chûa biïët. An Tiïm khöng ngú ngaác, cuäng khöng thú thúái
nhû caác con. An Tiïm trêìm ngêm. Thïë laâ cuöåc àúâi sùæp sang khuác
khaác. An Tiïm lùång nhòn búâ àaão xaám daâi, laånh leäo dêìm chên trong
nûúác vaâ sûúng muâ. Mùåt biïín àuân lïn nhûäng cún gioá àöåt ngöåt, àêíy
àoaân thuyïìn lûúát nhanh vaâo boáng töëi run rêíy, baåt vïì phña caái àaão
hoang.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 35




                               PHÊÌN HAI


      1.
       Chaång vaång töëi, àoaân thuyïìn àïën saát búâ àaão - vaách àaá tröë ra
nhû tûúâng dûång. Coân úã ngoaâi mïnh möng, Mon àûáng trïn mui,
thêëy boáng àaão chó àïën ngang öëng chên. Bêy giúâ, ngöìi dûúái thuyïìn
ngûãa cöí nhòn lïn, khöng tröng hïët àûúåc möåt taãng àaá. Röìi, nuái
àûúng sêîm tñm thoùæt àöíi maâu. Nuái vûâa gêìn kïì trïn söëng muäi böîng
muâ mõt têån àêu. Hoaâng hön vaâng ïåch dûång caã möåt rùång nuái cùæm
chên xuöëng nûúác, xa trûúác mùåt. Àùçng sau, mêy cuöìn cuöån lan àêìy
mùåt biïín nhû khoái hun. Viïn quan coi thuyïìn ra àûáng ngoaâi muäi,
nhòn ngang àaão, cú chûâng muöën xem chöî naâo aáp maån àûúåc röìi goåi
caác thuyïìn laåi. Mùåt taái ngùæt nhû coân hoaãng cún baäo, viïn quan dùçn
gioång:
      - Tûâ giúâ àïën töëi, phaãi tòm caách boã cho àûúåc ngûúâi ta lïn trïn
kia. Röìi quay ra luön.
      Möåt ngûúâi lñnh noái:
      - Trúâi im ùæng lùæm. Chó súå sùæp coá gioá böëc thöi. Muâa naây maâ
gùåp gioá caån coân súå hún baäo nûäa!
      Viïn quan cau mùåt, troã tay lïn àaão, noái:
     - Biïët thïë naâo maâ nùçm àïm trïn nuái ma kia! Muöën tao töëng
möåt mònh maây lïn a? Khöng ai daám caäi möåt lúâi. Têët caã àoaân
thuyïìn àöî laåi ngoaâi vuâng nûúác raáng àoã. Viïn quan traánh mùåt
khöng gùåp An Tiïm maâ chó coá möåt caái thuyïìn àûa vúå chöìng con caái
An Tiïm tûâ tûâ lûúát vaâo mùåt nûúác lêîn àaá vaâ boáng töëi.
      An Tiïm tröng laåi, cheáp miïång:
      - Boån nhaát súå àaä ruám khoeo laåi ngoaâi kia caã röìi!
       Naâng Hoa cuái mùåt, lùång im. Thêëy böë baão boån heân nhaát nhû
thïë, luác àêìu Mon vaâ Gaái cuäng coá yá súâ súå. Thuyïìn vaâo gêìn. Boáng
àaão àöí suåp xuöëng trûúác mùåt, muâ mõt caã hai phña. Nhûng thêëy böë
nhòn thùèng vaâo nuái, hai mùæt àùm àùm, cùçm baånh suy nghô, khöng
noái gò nûäa, hai anh em cuäng vûäng buång hún. Thuyïìn àaä kïì gúâ àaá.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            36

Nhûng khöng caách naâo baám. Nhûäng àúåt soáng laåi àêíy thuyïìn rêåp
rïình àêåp vaâo thaânh àaá röìi thuyïìn laåi tröi ra. Cöë treâo men möåt
quaäng nûäa, laåi phaãi quay laåi. Chùèng tòm ra chöî naâo baám àûúåc. Cûá
doâ dêîm maäi thò töëi trïn vûåc mêët. Böîng thêëy möåt vêëu àaá lûâng lûäng
chôa ra. Mêëy ngûúâi lñnh xuöëng caái thuáng, loay hoay búi liïìu vaâo,
giùæt theo chiïëc chaåc lúán. Caái chaåc àûúåc keáo theo, quaâng trïn vêëu
àaá. Ngûúâi àûáng trïn, löi thuyïìn aáp khñt vaâo röìi chòa möåt khuác göî
ra laâm cêìu. Cêìu troâng traânh nhû cêìu noi. Dûúái vûåc sêu im lùång
khöng möåt tiïëng àöång nûúác. Ngûúâi bûúác cûá bûúác, khöng biïët thïë
naâo, khöng daám tröng xuöëng. An Tiïm, lûng coäng Mon, tay dùæt
Naâng Hoa. Naâng Hoa coäng Gaái. Khuác göî rung rêíy baân chên. Möåt
ngûúâi lñnh kïu öìi öìi röìi xöëc nhanh caái Gaái lïn trûúác, thïë laâ caã Naâng
Hoa cuäng bñu ngûúâi lñnh theo lïn àûúåc. An Tiïm coân quay laåi, àõnh
khiïng hai tay naãi baánh daây, nhûng mêëy ngûúâi lñnh àaä nhanh tay
cùæp àúä. Têët caã lïn àaão chó coá thïë. Hoå ngöìi laåi chon von ngay trïn
moãm àaá. Chûa tòm àûúåc löëi naâo treâo lïn nûäa. Trúâi àaä töëi thui. Trïn
àónh nuái, mêy thêëp vuân vuåt àöíi maâu àoã àêåm nhû nhûäng laá cúâ àiïìu
phêët qua. Àaám ngûúâi chuåm laåi, bêåt höìng. Coá ngûúâi tòm quanh, quú
àûúåc mêëy maãng rïu khö, nhen thaânh àaám lûãa. Chûa phaãi muâa
laånh, nhûng húi nuái gêy gêy toaát ra boáng töëi, àaä laånh thñt ngûúâi laåi
röìi. Àöëng lûãa nhoã lom àom, run rêíy. Nhûäng ngûúâi lñnh laåi moác úã
àêu àûúåc mêëy nùæm rïu nûäa, buöåc thaânh caái noâm daâi nhû chiïëc àoân
vaác lïn vai. Hoå laâm àuöëc àïí doâ àûúâng trúã xuöëng thuyïìn. Möåt ngûúâi
noái:
      - Bêy giúâ chuáng töi theo lïånh quan phaãi trúã laåi. Xin chuã
tûúáng biïët cho loâng thaânh cuãa chuáng töi. Coá mïånh hïå thïë naâo àûâng
oaán chuáng töi.
      An Tiïm cûúâi, noái:
      - Khöng, khöng, thïë laâ caác ngûúâi àaä töët vúái chuáng töi quaá.
Caác ngûúâi coäng giuâm caác chaáu lïn, laåi àïí cho lûúng ùn.
      Laåi àöët cho àöëng lûãa. úã chöî cuâng trúâi cuöëi àêët naây, töi khöng
bao giúâ quïn àûúåc. Töëi röìi, haäy trúã laåi thöi. Boá àuöëc rïu trïn vai
ngûúâi lñnh àaä chaáy àoã. Boáng nhûäng ngûúâi trúã xuöëng thuyïìn lêîn
vaâo boáng töëi múâ, coân tröng thêëy maãnh vaán nhêëp nhoaáng. Hoå àaä
sang thuyïìn àûúåc. Phuát chöëc, tiïëng ruát soaåt maãnh göî röìi maái cheâo
khua oaâm oaåp trïn nûúác, nghe möåt laát, thuyïìn àaä ra xa, ra xa, röìi
im. Chó coân tröng caái noâm àuöëc àoã múâ múâ trong sûúng trïn àêìu
thuyïìn, biïët dûúái êëy coá ngûúâi vaâ nhûäng ngûúâi êëy àûúng rúâi àaão ra
khúi. Höët nhiïn, tûâ caác àónh nuái, nhû cuâng möåt luác, khaåc ra möåt

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  37

tiïëng gêìm chuyïín àöång. êëy laâ möåt cún giöng caån xoaáy túái, traân
luöìn qua caác khe àaá. Nhûäng àêìu gioá va vaâo nhau, vêåp vaâo nuái,
phaát ra nhûäng tiïëng kinh rúån. Àöëng lûãa trûúác mùåt vúå chöìng An
Tiïm böëc lïn, xoaáy ài mêët. Xung quanh töëi bûng. Dûúái kia, caái noâm
àuöëc cuãa àaám lñnh trïn thuyïìn cuäng àûúng tan rûäa vaâo boáng töëi.
Bùæt àêìu coá tiïëng soáng huá. Röìi soáng dêng cao lïn trïn àêìu, hònh
nhû tröng thêëy caái thuyïìn dïình lïn, möåt boáng àen nhû nuái àöí lao
qua röìi chòm xuöëng, giûäa tiïëng gêìm soáng coá tiïëng ngûúâi kïu theát
nhû tûâ núi êm ty naâo loåt túái. Àoaân thuyïìn, àoaân ngûúâi ngoaâi kia,
múái naäy coân thêëy thêëp thoaáng aánh lûãa, bêy giúâ chó coân boáng töëi vaâ
tiïëng biïín gaâo. Coá leä cuäng nguåp caã röìi. An Tiïm theát to:
       - Bñu lêëy àaá, bñu lêëy àaá, mònh úi, caác con úi! An Tiïm àaä nùçm
raåp röìi laåi chöìm ngay lïn, gaåt Mon vaâ Gaái vaâ Naâng Hoa lùn vaâo
trong giûäa gúâ àaá. Nhûäng cún gioá laåi êìm êìm giûåt lïn, àaánh caã
nhûäng taãng àaá to àöí raâo raâo xuöëng biïín. Tröng ra thêëy nhûäng con
soáng trùæng xoáa boáng àïm. Con soáng khuãng khiïëp gieo xuöëng ngay
chöî luác naäy thuyïìn múái àùåt chên lïn. Nïëu khöng bñu kõp vaâo khe
àaá, caã ngûúâi chùæc bõ quùng theo.
      An Tiïm baão Naâng Hoa:
      - Con soáng naây maâ lïn àïën àêy nûäa thò... Phaãi cöë treâo lïn cao
nûäa múái àûúåc. Cûá thïë, boâ chaåy tröën soáng. Nhûäng con soáng lïn cao
lûng chûâng trúâi, ngaä vaâo nhau, vúä ra xung quanh. Nhûng may,
chûa möåt àúåt soáng gieo xuöëng nuái êëy...
      - Mònh xem thïë naâo, nghó laåi àêy àûúåc chûa.
        Caái Gaái moãi lùæm röìi, tay noá laånh, àêìu noá noáng quaá, kheáo maâ
söët... An Tiïm bñu àaá, nhoán chên bûúác ra. Lêìn thïm mêëy bûúác nûäa,
röìi àûáng laåi. Chöî êëy, coá möåt khoaãng röång, nhûng quanh vêîn chó löìi
loäm àaá. Tiïëng soáng àaä úã dûúái sûúân. Nhûng con soáng dûä nhêët, xö
lïn, nghe nhû soáng chó gheâ àêìu àêåp vaách ngoaâi. Tiïëng gioá xiïët
quanh röìi cuöëng cuöìng leo lïn cao. An Tiïm giú tay. Caánh tay bõ
gioá hêët loaång quaång vaâo àaá. Nhûng chó àûáng thùèng lïn múái bõ gioá
taåt, ngöìi xuöëng, àaä khuêët hùèn. "Coá thïí nuáp àêy àûúåc. Haäy taåm cho
qua àïm nay!"
      An Tiïm nghô thïë röìi toan quay laåi chöî Naâng Hoa vaâ hai con.
Nhûng chúåt nhúá, caã hai caái tay naãi baánh daây àaä quïn dûúái ghïình
àaá. Luác naäy, cún gioá àöåt ngöåt àïën, chó biïët böëi röëi chaåy. Laâm sao
bêy giúâ? Phaãi xuöëng tòm caái tay naãi baánh daây múái àûúåc, phaãi
xuöëng ngay. Soáng coân àaánh to nûäa. Coá thïí tröi mêët. Maâ coá khi tröi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          38

mêët röìi. Phaãi xuöëng tòm ngay. An Tiïm coá trñ nhúá laå luâng, gioãi nhû
con ngûåa ài àïm. Chó hai baân tay bñu àaá, hai chên bûúác moâ. Thïë
maâ, tay chên nhû coá mùæt, cûá chùm chùæm thùèng vaâo taãng àaá àaä bñu,
cûá thïë, lêìn xuöëng. Möåt lûúäi soáng àuâng àuâng àöåt lïn, tûúãng sùæp uáp
xuöëng kñn nuái ngay trïn àêìu. An Tiïm vöåi nùçm xuöëng. Nhûng
nhûäng con soáng àêm vaâo nhau trïn cao röìi cuâng ngaä vêåt xuöëng,
tiïëng nûúác xiïët ghï hai mang tai. An Tiïm àaä lêìn túái moãm àaá luác
naäy. Àêy röìi. Baäi àaá ûúát nham nhúã nhûng soáng chûa cuöën túái. An
Tiïm vúá àûúåc caã hai caái tay naãi. Lêåp tûác, An Tiïm vaác böíng lïn
möåt bïn vai, bao àùçng trûúác, bao àùçng sau. Bêëy giúâ àaä mïåt lùæm.
Nhûng cuäng khöng thïí truâ trûâ àûáng laåi. An Tiïm reá chên treâo thöëc
lïn. Möåt cún gioá khaác laåi giûåt ngûúâi xuöëng. An Tiïm nùæm hai caái
tay naãi. Bêëy giúâ múái chúåt nhúá caái noán laá coå vêîn buöåc uáp trïn caái
tay naãi sau lûng. An Tiïm súâ xem nuát buöåc coá chùæc khöng. Nghe coá
tiïëng lùn loåc coåc trong noán, An Tiïm nùæn thêëy hai hoân cuöåi to cöåm,
laåi thêëy göì möåt cuåc, An Tiïm biïët ngay àêëy laâ caái sûâng trêu. Àaá
cuöåi vaâ sûâng trêu àïí àaánh lêëy lûãa. Bêët giaác, An Tiïm thúã daâi, nghô:
       “Ta chó biïët khinh gheát boån têìm thûúâng maâ khöng biïët lo xa.
Ngûúâi Baäi Lúã biïët lo xa hún ta". Röìi moác trong noán ra hai hoân cuöåi
vaâ mêíu sûâng trêu, giùæt vaâo caåp khöë, cho chùæc chùæn. Böîng giûäa
tiïëng soáng, tiïëng gioá coá tiïëng ngûúâi kïu. An Tiïm vûâa huá vûâa nhö
khoãi gúâ àaá àaä nghe tiïëng huá êåp vaâo trûúác mùåt. Thò ra, àaä trúã laåi
àûúåc chöî cuä röìi, nhûng vaách àaá caãn tiïëng xa ài. Ngay úã trûúác mùåt,
       Mon heát lúán:
       - Böë vïì aâ...
       Mon chaåy ra, choaâng vaâo ngûúâi böë, thêåt böë. Mon laåi hoãi reo
lïn:
       - Caái gò àêy?
       - Baánh daây.
       Naâng Hoa hoãi An Tiïm:
       - Sao ài àêu lêu quaá?
       - Boã quïn caái naãi dûúái kia.
       - Öi chao!
       Trong boáng töëi cún baäo, khöng tröng thêëy nhau, tiïëng noái cûá
vúâi vúåi. An Tiïm baão:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                39

         - Tòm àûúåc núi kñn gioá, chùæc chùæn hún, soáng khöng àïën. Thïë
laâ laåi lêìn ra gúâ àaá. Böën phña coá àaá chùæn cao. An Tiïm xïëp cho meå
con Gaái vaâo trong cuâng, kï caái tay naãi chùæc chùæn bïn caånh. An
Tiïm vaâ Mon ngöìi ngoaâi. Moåi ngûúâi lùång im. Vûâa luác chiïìu coân
trong thuyïìn, bêy giúâ àaä trïn àónh nuái, khöng biïët úã àêu, giûäa
tiïëng soáng, tiïëng gioá quay cuöìng. Nhûng vêîn àuã mùåt moåi ngûúâi
trong nhaâ. Mon cuäng khöng lêëy gò laâm lo lùæng. Böë con ngêíng àêìu
lïn nhòn trúâi. Chùèng biïët coân súám hay àaä khuya. Trúâi cuäng àen
nhû àaá. An Tiïm baão caác con:
     - Baäo caån thò khöng coá cún trêån gò àêu. ÚÃ nhûäng vuâng nuái àaá
hay thònh lònh coá baäo caån. Gioá luâa vaâo ngoác ngaách nuái, quêín khöng
ra àûúåc, xoaáy maäi lïn thaânh baäo. Nhûng àïën luác thoaát ra àûúåc thò
chó möåt luác tan cún.
      An Tiïm döî caác con:
      - Caác con nùçm xuöëng, ghïëch àêìu lïn caái naãi naây. Gioá chó úã
ngoaâi kia thöi, soáng chó xö àïën dûúái kia thöi, khöng súå. Nguã ài, nguã
yïn, Gaái aå.
        Gaái thiïm thiïëp söët giêåt, nùçm trong loâng meå, nghe khöng roä
lúâi böë.
      Nhûng Mon nghe möîi cêu noái cuãa böë, tin cêåy, vûäng chùæc.
Mon muöën nguã maâ khöng nguã àûúåc. Khöng phaãi vò lo, maâ Mon
àûúng maãi nhòn lïn xem maãng trúâi trïn àêìu. Böën phña àaá töëi àen,
húã möåt maãng trúâi luác múâ luác sêîm, aâo aâo chuyïín àöång. Duâ sao cuäng
coân coá möåt maãng trúâi àuång àêåy, coân coá caái àïí xem. Mon ngùæm lïn
maäi. Mùæt Mon hoa chùng. Mon vûâa thêëy loáa möåt àöëm saáng. Khöng,
roä möåt àöëm saáng. Mon laåi nhòn. Nhûng khöng thêëy nûäa. Mònh hoa
mùæt röìi. Möåt laát sau, laåi thêëy, lêìn naây thêëy möåt àöëm, hai àöëm, ba
àöëm röìi möåt luác, nhûäng àöëm saáng laåi biïën mêët. Laå luâng, Mon hoãi
böë:
      - Böë úi! Caái gò sang saáng trïn trúâi...
      An Tiïm nhòn lïn röìi noái to:
      - Sao! Sao àêëy! Öng sao àêëy!
      Tûâ chùåp töëi, nïìn trúâi chó coá àen suäng, khiïën Mon quïn rùçng
trïn trúâi coân coá nhûäng öng sao. An Tiïm àûáng dêåy, vûún vai, noái:
      - Thïë thò baäo àûúng tan.



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          40

       Mêy àen àaä moãng lùæm, laác àaác thêëy sao röìi. Hai böë con khöng
nguã, cûá chong choáng nhòn lïn trúâi, xem baäo tan. Nhûäng vò sao
loaáng thoaáng saáng röìi laåi töëi, coá luác coân sêîm hún, röìi laåi thoaáng
boáng sao. Cûá thïë, cho àïën möåt luác caã bêìu trúâi, nhû ai vûâa cuåp caái
quaåt thoác, caác öng sao àûúåc rùæc lïn, loáng laánh, ngúâi ngúåi. Sao mai
nghiïng vïì phña êëy, àêët quï úã àêy kia. Mon laåi àïëm àuã caác thûá sao
nhû àaä thêëy nhûäng àïm muâa nùæng coân úã söng Caái, böë troã xem sao,
àïëm sao. Mon thêëy trúâi sao trïn nuái naây chùèng khaác trúâi sao ven
söng Caái. Sao lûúäi caây, sao gaâu nûúác, sao göng coã... Caã trúâi sao rúâi
rúåi. Sau cún baäo, aánh saáng sao rúån hún àïm bònh thûúâng. Khùæp
trúâi bao la, nhûäng aánh sao sùæc ngoåt, nhûäng aánh sao àûáng im,
nhûäng aánh sao lung lay, àûúng rúi. An Tiïm noái:
      - Lùång gioá röìi, con thêëy khöng?
        Nhûäng ngoån gioá cuöëi cuâng nheå nhaâng ruát ài luác naâo cuäng
khöng ai biïët. Tiïëng soáng naâo laâ tiïëng soáng cuöëi cuâng vêåt vaä lïn
ngoån àaá, cuäng khöng nghe nûäa. Bêy giúâ, tröng àïën têån muâ mõt cuöëi
trúâi, chó thêëy lay laáy nhûäng aánh sao. Röìi caã nhaâ búä ngúä nhòn ra
möåt buöíi saáng trïn lûng nuái. Trêån baäo caån àïm qua coân phaãng
phêët nhû möåt cún mï hoaãng. Bêëy giúâ múái nhêån ra núi naây chïnh
vïnh úã sûúân möåt daäy nuái, huát mùæt nhòn sang hai bïn cuäng chó toaân
möåt giöëng àaá taãng àen sêîm lúãm chúãm xuöëng têån mùåt biïín. An
Tiïm àïí tay lïn traán, doäi mùæt möåt luác, röìi noái:
      - Khöng thêëy caái thuyïìn naâo.
      Mon noái:
      - Thuyïìn àùæm röìi coân gò.
      - Sao con biïët?
      Mon àùm àùm nhòn xuöëng nûúác, noái:
      - Thêëy caái cöåt buöìm, böë aå.
      Trïn meáp nûúác dûúái kia, roä nhûäng caái cöåt vaâ nhûäng maãnh
buöìm coái. Nhûäng con soáng hiïìn laânh laâm lùn lïn lùn xuöëng nhûäng
miïëng vaán gaäy. Nhûäng ngûúâi trúã vïì êëy khöng bao giúâ vïì nûäa. Chó
thûúng mêëy ngûúâi lñnh töët buång. An Tiïm coân àûúng bêng khuêng,
àaä nghe tiïëng Naâng Hoa úã trong höëc àaá noái ra:
      - Mònh aå, con noá àoâi uöëng nûúác...




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 41

      Bêëy giúâ, An Tiïm múái nghô túái àiïìu cêìn kñp. Nûúác uöëng. Giûäa
núi trú troåi nhûäng nuái àaá, An Tiïm coá caãm tûúãng khöng coá nûúác.
Tuy lo, nhûng An Tiïm bònh tônh baão vúå:
       - Töi ra ngoaâi kia kiïëm nûúác cho con. Mònh haäy xem nhûäng gò
ta coân mang theo àêy.
       Möåt tay naãi, trong àûång böën buöåc baánh daây, möîi buöåc àûúåc
chuåc chiïëc, àaä khö quùæt, sau möåt thaáng thuyïìn lïnh àïnh. Möåt tay
naãi mêëy caái vaáy aáo. An Tiïm lêëy trong tay naãi ra àöi deáp coã cuãa
öng laäo Baäi Lúã àûa höm trûúác. Cuãa àêët quï cho ta coá noán coå vaâ
giaây coã naây àêy. An Tiïm cúãi maãnh mo buöåc àöi giaây coã, thêëy giûäa
hai chiïëc giaây, ngaã ra möåt con dao, doång dao daây bùçng nûãa àöët tay.
An Tiïm noái vúái Naâng Hoa:
       - Ngûúâi Baäi Lúã biïët ta phaãi àïën chöî hiïím ngheâo nïn cho lûãa,
laåi cho dao, nhûäng cuãa quyá naây khöng gò so vúái àûúåc. Ta khöng thïí
chïët laâ nhúâ têëm loâng naây àêy.
      Röìi An Tiïm àûa cho Naâng Hoa xem vaâ giûä caái sûâng trêu vaâ
hoân cuöåi àaánh lûãa. An Tiïm cêìm con dao vaâ noái:
      - Mònh àaánh lûãa nûúáng baánh cho caái Gaái ùn. Töi lïn nuái tòm
nûúác cho con uöëng. Mon úi, maây ài vúái böë.
      Hai böë con ra khoãi khe nuái.
      An Tiïm nhòn caã hai caánh nuái. Khöng thêëy àêu möåt boáng
cêy. Treâo lïn àónh cao nûäa, nhòn sang bïn kia, àêìu tiïn, uâa àïën
möåt nöîi baâng hoaâng. Caã hai bïn caánh nuái chó thêëy daâi möåt maâu àaá
xaám, nhòn àïën rúån mùæt. Nhû àûáng giûäa miïång con höí, con baáo, con
gêëu khöíng löì àûúng nhe haâm rùng lúãm chúãm ra. An Tiïm troã tay
vïì möåt phña:
      - Nuái àùçng kia thêëp xuöëng röìi, coá thïí àùçng êëy coá rûâng.
      Mon hoãi:
      - Bêy giúâ ta xuöëng àêëy a?
      An Tiïm noái:
      - Röìi höm naâo böë con mònh seä ài. Giúâ haäy tòm quanh àêy lêëy
nûúác uöëng àaä.
       Lúâi An Tiïm noái àem hy voång laåi cho con treã, nhûng caái viïåc
"lêëy nûúác uöëng àaä" tûúãng nhû dïî daâng êëy cuäng chûa biïët tröng vaâo
àêu coá. Nuái àaá troåc khöng bao giúâ coá nguöìn nûúác. Maâ chó tûâ giúâ àïën

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                                42

trûa, nïëu khöng nûúác uöëng thò ngûúâi lûã laã röìi. Caái Gaái laåi söët caã
àïm, àûúng khaát. Khöng thïí chuâng chònh àûáng lo úã àêy. An Tiïm
baão con:
       - Treâo xuöëng chöî naây!
      Trïn nuái cao, möîi taãng àaá nhû möåt caái tûúâng. Coá khi àûáng
chöî naây kñn bûng, nhûng chó dõch sang taãng àaá bïn caånh, àaä tröng
ra möåt phong caãnh khaác maâ ngay saát àêëy, khöng thêëy. Hai böë con
vûâa àùåt chên àûúåc àïën möåt moãm àaá, àöåt nhiïn tröng thêëy möåt àöëm
xanh xanh cuöëi ghïình àaá àùçng kia. Mon noái to:
       - Àùçng kia coá cêy, böë aå.
       An Tiïm gêåt àêìu:
       - May ra thò phaãi. Phoãng thûã vïët xanh xanh xa dûúái kia chó
laâ möåt lúáp rïu àaá thò sao. Àaá búâ biïín thûúâng coá rïu thïë. Xa nhòn àoã
kheá nhû rùång cêy núã hoa, àïën gêìn chó laâ búâ àaá rïu àoã.
        Nhûng cuäng coá thïí buåi tre, buåi truác àêëy. Song, tre truác vaâo
muâa naây trong öëng cuäng khöng coân nûúác. Chó àïën khi trúâi mûa hïët
sêëm, múái coá nûúác trong öëng. Giúâ àaä sang tiïët giïng hai, nûúác àoång
úã öëng caác giöëng cêy coá àöët, àaä ûáa lïn ngoån ngêåm vaâo mùng vaâo laá
röìi. Caã àïën thên chuöëi rûâng muâa naây cuäng caån nûúác. Thaãng hoùåc,
coá coân thò nûúác chuöëi cuäng àùæng lùæm. Bêy giúâ thêëy caái àöëm xanh
àùçng êëy. Duâ phên vên, nhûng àêëy cuäng laâ hy voång vaâ chó coá möåt
caách xuöëng àêëy. Mon bñu àaá, xuöëng thoùn thoùæt. Chên tay noá nheå
nhû vûúån. An Tiïm tröng con, nûãa buöìn nûãa mûâng. Buöìn nöîi con
múái duám tuöíi àêìu phaãi vò böë meå maâ chõu lùn löån, khöí cûåc. Nhûng
cuäng mûâng noá nhanh nheån thïë kia, röìi nhûäng ngaây sùæp túái, coân
bao nhiïu gian nan chûa biïët nhû thïë naâo... phaãi nhanh nheån thïë
múái àûúåc... Hai böë con àaä xuöëng túái. Àêy coá nhûäng taãng àaá lúán cao
voâi voåi, àûáng ken khñt lêëp boáng mùåt trúâi. Giûäa nhûäng khe, muãn àaá
àoång laåi, êím ûúát, moåc lïn mêëy cêy coå rûâng. An Tiïm àûáng ngùæm,
chõu khöng àoaán ra cêy coå hay cêy moác diïìu. Chó nghô:
       “Laá naây coá thïí lêëy vïì lúåp nhaâ. Noá laâ giöëng coå rûâng. Thïë laâ coá
àûúåc möåt thûá duâng". An Tiïm cuái xuöëng, xem xeát chöî àêët coå moåc.
Khöng thïí hy voång trong àaá coá maåch nûúác. Coå moåc nhû chui tûâ
khe àaá ra, rïî chuâm xoâe quanh àaá àaä khö xaác. Trong rûâng coá nhûäng
loaâi cêy tñnh nïët traái nhau, giöëng coå naây xem chûâng cuäng giöëng
ûúng ngaånh. Bêy giúâ àûúng muâa hanh khö thò coå rûâng laåi lïn töët,
tuåm laá giaâ boåc dûúái xanh sêîm. Trong ngoån coå, laá noän nhuá thaânh


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 43

buáp vaâ tröí caã beå hoa, nhû caái mùng. Tröng cêy töët tûúi, thêëy maát
hùèn. Luác êëy, Mon noái:
        - Con khaát nûúác raát caã cöí, böë aå.
      An Tiïm ngêíng lïn nhòn nhûäng cêy coå. Maâu xanh töët thïë kia!
Laá noän nhû tú thïë kia! Tûúãng nhû mña, nhaá cuäng ra nûúác àûúåc.
Nghô thïë, An Tiïm giùæt chùåt con dao vaâo lûng, toát lïn möåt cêy rêåm
vaâ cao nhêët. Nhû con nhaái beán, chó ba bûúác chên baám, An Tiïm àaä
àïën lûng cêy. Mon noái:
        - Con lïn vúái!
      Röìi Mon cuäng treâo thoùæt lïn theo böë. Hai böë con ruác caã vaâo
trong àaám laá ngoån coå. An Tiïm vaåch tûâng keä laá coå non, xem. Coå
muâa naây àûúng tröí laá múái. Trong möîi khe, uå lïn nhûäng traâng hoa
noän. Beå coå non trùæng ngaâ nhû caái ruöåt mùng tre. An Tiïm cêìm dao,
vaåch vaâo giûäa beå coå. Möåt laân nûúác bïình bïåch àöåt ngöåt phuåt ra. An
Tiïm goåi reo lïn:
        - Mon! Mon!
       An Tiïm vöëc tay hûáng nûúác cho Mon uöëng röìi laåi gheá miïång
vaâo ngoån coã. Laân nûúác ngoåt maát àuân ra, uöëng möåt húi thoãa thuï.
Àïën luác ruát con dao thò maåch nûúác coå cuäng vûâa caån, chó coân ri ró
xuöëng thên cêy. An Tiïm nhúá laåi, coá coäi ngûúâi ta àaä lêëy nûúác trong
cêy moác diïìu vaâ lêëy thên cêy baáng giaä thaânh böåt àïí uã rûúåu. Giöëng
coå rûâng naây cuäng coá nûúác nhû thïë - maâ thïë laâ coá nûúác quanh nùm,
caã nhûäng khi àûúng ra laá. Caái cêy cûáu àûúåc ngûúâi röìi.
        An Tiïm baão con:
        - Cêy naây laâ caái suöëi àûáng giûäa trúâi. Khöng coân lo nûäa.
       Röìi An Tiïm laåi treâo lïn ngoån. An Tiïm àêm dao liïìn hai
nhaát vaâo noän coå. An Tiïm ngûãa noán ra hûáng. Nûúác coå chaãy àêìy
loâng noán. An Tiïm bûng ngûúåc caái noán röìi hai böë con leo nhanh vïì.
Nûúác coå thêëm xuöëng, àêìy giaân tay cêìm. An Tiïm cúãi phùng aáo, êëp
vaâo chöî nûúác chaãy. Bïn kia nuái, Naâng Hoa chöëc laåi àûáng ra ngoaâi,
nghïín nhòn quanh. Böë con ài maäi àêu maâ lêu! Gaái àaä thûác tûâ naäy.
Meå hoãi:
        - Con ùn baánh daây nheá?
        Treã con söët, bao giúâ cuäng ngoan hún thûúâng ngaây. Gaái lùæc
àêìu.
        - Con khaát nûúác, meå aå.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             44

      Meå noái:
      - Böë àûúng tòm nûúác vïì cho.
      Gaái nùçm yïn, thiïm thiïëp, hai maá vêîn noáng ûãng. Laát sau,
Gaái goåi:
      - Meå úi!
      - Con goåi gò meå?
      - Con ùn baánh daây vêåy. Meå nûúáng baánh daây cho con.
      - Con nùçm yïn nheá. Meå ra kiïëm cuãi vaâo nûúáng baánh.
     Röìi Naâng Hoa bûúác ra ngoaâi. Ra maäi ngoaâi mêëy taãng àaá,
nhûng khöng thêëy möåt caânh cuãi nhoã. Hïët àaá taãng, laåi àïën àaá taãng.
Naâng Hoa khöng daám ài xa hún. Naâng Hoa trúã vïì, baão Gaái:
     - Con chõu khoá vêåy. Böë kiïëm cuãi vïì nûúáng baánh cho. Gaái
ngoan lùæm.
      Gaái laåi him mùæt, nùçm lùång leä. Chó thónh thoaãng, chiïm chiïëp
hai vaânh möi. Nhûng daáng Gaái àaä mïåt lùæm röìi. Tûúãng nïëu khöng
chiïëp nhû thïë thò hai caái möi khaát nûúác seä khö kiïåt àïën dñnh vaâo
nhau mêët. Naâng Hoa nhòn con, nûúác mùæt laä chaä rúi. Röìi laåi nghïín
nhòn ngoaâi kia. Vêîn chùèng thêëy gò. Gaái múã mùæt, goåi:
      - Meå úi!
      - Con goåi gò meå?
      - Böë vïì chûa?
       Meå khöng biïët traã lúâi con thïë naâo. Chöëc chöëc, Gaái laåi hoãi laåi.
Nhûng hoãi mêëy cêu röìi Gaái khöng noái ra tiïëng àûúåc nûäa, Gaái nùçm
cuái ngoeåo àêìu. Miïång Gaái àaä khö hùèn, chó nghe tiïëng phao phaão
vaâo taãng àaá. Naâng Hoa oâa khoác. Naâng Hoa tûúãng Gaái ngaáp hêëp höëi
sùæp nhuöi ra. An Tiïm vaâ Mon tûâ ngoaâi xöåc vaâo. Tay An Tiïm
bûng caái noán. An Tiïm noái to:
      - Con úi! Nûúác àêy!
      Röìi àûa caã caái noán vaâo trûúác mùåt Gaái. Gaái àûúng nùçm lûã laã
thïë maâ Gaái ngöìi dêåy, àúä noán, cuái uöëng nöët vaânh nûúác coân soáng
saánh laåi. An Tiïm cêìm caái aáo ûúát suäng, àûa cho Naâng Hoa.
       -Mònh vùæt nûúác aáo naây ra maâ uöëng.
      Naâng Hoa kïì caái aáo vaâo miïång Gaái. Nhûng Gaái lùæc àêìu:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   45

      - Meå uöëng ài!
       Naâng Hoa vùån caái aáo, laân nûúác phoâi ra. Chó nhêëp möåt chuát
nûúác. Naâng Hoa àaä thêëy tónh. Naâng Hoa laåi àûa aáo, vùæt vaâo miïång
Gaái vêîn coân choáp cheáp. Gaái àêíy tay meå, khöng uöëng. An Tiïm cêìm
aáo vùæt thêåt kiïåt, cho Gaái vaâ Naâng Hoa uöëng nöët caái nûúác sïåt möì
höi kheát. Thïë laâ caã nhaâ àûúåc húi nûúác röìi. Caái u aám nùång nïì xung
quanh suöët tûâ saáng, giúâ àaä tan. An Tiïm hoãi Naâng Hoa:
      - Nûúáng baánh daây cho con ùn chûa?
      Naâng Hoa àaáp:
      - Chûa tòm àûúåc cuãi.
      An Tiïm noái:
      - Coá nguöìn nûúác röìi, khöng súå khaát nûäa. Bêy giúâ Mon ài kiïëm
cuãi nûúáng baánh. Böë xuöëng rûâng coå, mang nûúác vïì, caã nhaâ cuâng ùn
baánh uöëng nûúác.
      Mùåt trúâi nghiïng trûúác mùåt, àaä chiïìu. Boáng nuái in àêåm àen
trïn mùåt biïín. Nhûäng àaám mêy tuå laåi, vaâng xuöåm trïn àêìu nuái
àûáng gioá, nhû chiïìu höm qua. An Tiïm nhòn quanh, noái:
      - Kheáo khöng àïm nay laåi coá baäo nûäa. Raáng vaâng àûúng uân
lïn kia kòa. Ta phaãi nûúáng baánh ùn súám thöi.
        Luác êëy, caã nhûäng moãm àaá cuäng aánh vaâng choáe röìi. Nhûng
khöng ai coá veã lo súå. Ngûúâi àaä vïì àuã. Gioá to thò cuäng àïën nhû höm
qua, àaä coá höëc àaá kñn. Soáng biïín coá àïën àöí cêy nûúác cuäng khöng êåp
àûúåc lïn àêy. Sûãa soaån nûúáng baánh. Àoái ngêëu nghiïën caã röìi. Caånh
taãng àaá, àöëng cuãi àaä chêët cao. Gaái àaä khoãi söët. Coá leä àïm qua súå
quaá maâ thaânh söët thöi. Bêy giúâ Gaái àûúng cuâng Mon khuên cuãi
vaâo xïëp chöìng bïn taãng àaá. Röìi Gaái lêëy caái sûâng trêu coå lûãa ra. Gaái
kiïëm àêu àûúåc buâi nhuâi bùçng möåt nùæm rïu khö, nhöìi vaâo trong
sûâng trêu. Nhûng luác êëy laåi keáo ra àûúåc nùæm buâi nhuâi noã trong
sûâng trêu. aång laäo Baäi Lúã cêín thêån àaä nheát sùén buâi nhuâi vaâo àêëy.
Thïë laâ Gaái keáo maånh hai hoân àaá mêëy caái, trong mùåt sûâng trêu bêåt
xeåt möåt tia saáng xanh, bùæt vaâo buâi nhuâi thaânh àöëm lûãa vaâng nhû
moåi ngoån lûãa thûúâng ngaây úã caác núi. Gaái cêìm ra, nhoám vaâo àöëng
cuãi. aánh lûãa nhaãy nhoát trïn vaách àaá. Nhûäng aánh lûãa àêìu tiïn cuãa
con ngûúâi nhoám lïn úã àêy, rûåc rúä hùæt trïn mùåt àaá, àêíy boáng töëi àaä
xaåm hùèn laåi, lui ra ngoaâi kia. Naâng Hoa lêëy chiïëc baánh daây trong
tay naãi ra. Chiïëc baánh daây àaä khö cûáng, nhûng trùæng mõn. Naâng
Hoa cùæt tûâng miïëng röìi xïëp quanh vaânh ngoaâi àöëng lûãa. Mon vaâ

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          46

Gaái àûúåc cheán trûúác möîi àûáa möåt miïëng. Vúå chöìng An Tiïm cêìm
miïëng baánh daây nûúáng, ngûãi muâi nïëp thúm maâ nhúá Baäi Lúã. Ùn
miïëng àêìu tiïn úã chöî trú troåi naây, vêîn cöng cuãa úã núi àaä sinh söëng,
böìi höìi nhúá vïì àêët nûúác - coân thêëy gêìn guäi nhû múái höm naâo traãy
höåi.
      Ngoaâi kia, trúâi xuöåm vaâng röìi àoã kheá, àùåc sïåt. Caã möåt vuâng
suöët tûâ dûúái mùåt biïín àïën chên trúâi, nhû vuäng maáu àoã loâe. Höët
nhiïn, nghe möåt tiïëng huá. Tiïëng gioá huá àaä cêët lïn, keáo daâi thaânh
vaån vaån tiïëng tûâ trong caác khe àaá uâa ra kïu xeá trïn àêìu. Nhû trúâi
nûát toaác, sùæp sêåp xuöëng. Hai àûáa treã ngú ngaác àûáng lïn. An Tiïm
thong thaã noái:
      - Laåi baäo nhû àïm qua.
       Tiïëng soáng cöìn lïn, nhû seát àaánh mùåt nûúác. Trïn cao, gioá vêîn
àuâng àuâng khuãng khiïëp. Nhûäng caái thuyïìn quan quên àïm qua coá
söëng soát, chùæc àïm nay cuäng àïën chòm nghóm têët röìi. Nhûng trong
khe àaá naây coá àöëng lûãa chaáy. Goác bïn kia, Naâng Hoa vaâ Gaái coân
luái huái hú tûâng miïëng baánh vaâo mùåt than höìng. An Tiïm àûúng
tòm möåt maãnh àaá gheáp chöî dûåa àïí dûång öëng nûúác. Khöng ai caãm
thêëy lo lùæng bïn caånh àaám aánh saáng bêåp buâng àûúng vun caã nhaâ
laåi quanh lûãa. An Tiïm noái:
      - Ta àaä taåm coá lûãa coá nûúác, khöng súå nûäa. Ngaây mai sang úã
bïn kia nuái, chöî gêìn àaám cêy coå. Mònh aå, luác trûa töi lêu vïì vò töi
maãi doån caái hang úã ngay àêëy. Ta sang úã taåm, röìi liïåu sau.


      2.
      Cuäng phaãi ài tûâ saáng súám àïën quaá trûa múái sang àûúåc sûúân
nuái bïn naây, khuêët biïín. Lïn túái àónh cao nhêët, An Tiïm quay laåi,
nhòn traái nuái tun huát xuöëng mùåt nûúác. Tröng laåi biïín, àùçng sau caái
ngêën chên trúâi, coá àêët quï vaâ con söng Caái. Laát nûäa, xuöëng nuái bïn
naây, khöng coân thêëy nhû thïë, coá bao giúâ trúã laåi? An Tiïm vaâ Naâng
Hoa möîi ngûúâi thoaáng möåt veã ngao ngaán khaác nhau. Röìi treâo
xuöëng, caã nhaâ luái huái lêëp dêìn xuöëng khe. Àïën chöî caách àaám coå
rûâng möåt quaäng, coá möåt hang àaá phùèng, phña trïn tûå nhiïn nhö ra
nhû maái nhaâ. Àêëy laâ chöî An Tiïm àaä àaánh dêëu laâm núi truá chên.
Thïë laâ möîi ngûúâi möîi viïåc. Mon biïët àûúâng ra àaám cêy coå, Mon
àûa meå ài kiïëm cuãi. Röìi An Tiïm vaâ Mon, böë con khuên àaá lïn, laát
nïìn vaâ lêëp hai bïn vaách kñn. Thaânh möåt vuöng nhaâ tûúâng àaá,


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   47

tröng ra nhûäng hoân àaá taãng bêåc bêåc xuöëng phña coá aánh saáng xanh
nhûäng taâu laá coå. Naâng Hoa vaâ Gaái vaác vïì àûúåc hai boá cuãi coå, àaánh
lûãa lïn. Ngoån khoái xanh xanh cuöën vaâo voâm àaá, vûâa cay mùæt, vûâa
thúm. Ngûúâi úã àêu àun bïëp cuäng àûúåc khoái luâa vaâo cay mùæt, vaâ úã
àêy, lêìn àêìu caái hang àaá thêëy coá ngûúâi àïën, ngûúâi úã vaâ ngûúâi àöët
lûãa. Buöíi töëi, Mon vaâ Gaái ùn baánh xong, ngöìi khúi lûãa chúi möåt tyá,
röìi nguã ngay bïn caái tay naãi. Meå kï tay naãi vaâo sûúân che laånh bïn
ngoaâi. An Tiïm vaâ Naâng Hoa, hai vúå chöìng ngöìi baân tñnh cöng
viïåc. An Tiïm noái:
       - Trúâi naây coân reát vaâi cún nûäa múái thöi. Giïng hai reát àaâi, reát
löåc, nuái coân laånh, ta úã àêy cho àïën khi êëm trúâi coá mûa xuöëng haäy
ài tòm núi khaác.
      - Cûá úã àêy maâ ài kiïëm caái ùn vïì coá àûúåc khöng?
      - Khöng àûúåc. Àùén hïët àaám coå kia thò hïët nûúác uöëng.
        - ÚÂ nhó, vaâi cêy coå khö cuäng chó àöët sûúãi mêëy àïm thò hïët
thöi. Caái reát trïn nuái cao luöìn vaâo khe àaá, phaã quanh ngûúâi, cûá
thêëm dêìn, nûãa àïm vïì saáng, buöët nhû chêm gai. Chúåt coá luác àúåi
maäi khöng nghe möåt tiïëng gaâ eo oác, möåt tiïëng choá suãa, tûúãng
nhûäng tiïëng êëy àêu xa tûâ kiïëp trûúác röìi. Caâng buöët laånh hún. Àaá
àûúåc lêëp thïm kñn phña trûúác mùåt, bêy giúâ voâm thaânh caái cûãa hang
toâ voâ möåt löî vûâa ngûúâi chui. Möîi àïm, tûâ chùåp töëi, àöëng lûãa caâng
cao hún moåi khi. Nhûng ban ngaây phaãi haâ tiïån. Thïë maâ cuäng
khöng àuã. Búãi nhûäng cêy coå thên muãn, lûãa ùn ngoem ngoeám, chó
múái nûãa àïm, àaä vaåc hïët. Caái laånh boâ vaâo vaâ laånh tûâ trong àaá toaát
ra, cûáng chên tay, khöng nùçm, khöng ngöìi àûúåc. Caã nhaâ ruác quanh
caái tay naãi, àúåi saáng. Saáng súám, An Tiïm xaách dao ài. Mon hoãi böë:
      - Böë ài àêu?
      An Tiïm àaáp:
      - Ra rûâng coå.
      Ài lêëy cuãi, Mon nghô thïë. Naâng Hoa baão chöìng:
      - Àúåi chöëc nûäa tan sûúng haäy ài coá hún khöng?
      An Tiïm àaáp:
      - Ài súám múái kõp àûúåc.
      Khöng hiïíu kõp caái gò, Mon chó luái huái ài vúái böë. Àïën àaám coå,
tröng nhûäng cêy coå khö phúâ phaåc, mêëy höm àaä chùåt vaän, chùèng coân
mêëy. An Tiïm baão Mon:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             48

      - Con vú nhûäng taâu coå kia röìi buöåc laåi. Böë àùén cêy coå naây.
      - Böî àùén laâm cuãi aâ?
      - Khöng, laâm giûúâng, laâm vaách, cho êëm hún.
        Mon khöng hiïíu böë laâm giûúâng, laâm vaách thïë naâo. Nhûng
Mon khöng hoãi thïm, maâ chó cùæm cuái nhùåt, vú laåi, röìi lïn göëi buöåc
thaânh möåt boá. An Tiïm àùén möåt luác ba cêy coå àaä choåc nûúác. Röìi xaã
ra tûâng maãnh, chó coân caái thên daâi, nhùén caã hai mùåt. Loay hoay
goä, tûúác cöåc cöåc, àïën luác thêëy sûúng xuöëng laånh buöët hai mang tai,
biïët àaä chiïìu. Cuäng vûâa xong, böë con ra vïì, vaác theo cuãi, caã nhûäng
maãnh thên laá coå. úã hang, trong khi Naâng Hoa thöíi lûãa nûúáng
baánh, An Tiïm vaâ Mon luåc cuåc laát nhûäng maãnh coå xuöëng mùåt àaá.
An Tiïm àùåt laá xuöëng trûúác, röìi phuã lïn tûâng thanh coå möåt. úã caã ba
phña vaách àaá ngoaâi laåi kï vaán dûång, tröng vaâo àöëng lûãa úã giûäa,
thaânh hònh tûúm têët möåt mùåt vaán nhû mùåt nhaâ saân, coá vaách tûåa.
Lûãa vûâa to ngoån, moåi ngûúâi ngöìi xuöëng. Mon vaâ Gaái thûã àùåt lûng
vaâo caái giûúâng múái. Nùçm lïn thanh coå phùèng thêëy êëm, khaác hùèn
caái laånh mùåt àaá. Nhûäng taâu laá coå úã dûúái laâm böìng bïình maãnh coå,
khöng khêëp khïính àûúåc. Thïë laâ trong hang àaá coá saân tûã tïë, nhû úã
nhaâ, cuäng àúä laånh. An Tiïm noái:
     - Duâ úã hang thò mònh cuäng laâ con ngûúâi, phaãi coá chöî ùn chöî
nùçm tûã tïë. Ngoån lûãa àûúng àûúåm. Khoái nghi nguát àêìy hang.
Nhûäng thên coå àoã hoãn.
      Naâng Hoa noái:
      - Caái cuãi oåp eåp naây chó möåt luác thò taân. Nguã súám ài, coân êëm.
Mon nùçm trïn nhûäng maãnh coå caånh àöëng lûãa nhòn vêín vú lïn vaách
àaá. Vaách àaá coá nûúác hay sao maâ thêëy cûá nhêëp nhaánh. aánh lûãa caâng
cao thò àaá caâng nhêëp nhaánh voâng röång ra. Röìi tröng thêëy nûúác
chaãy loang loaáng caã àïën chöî àêìu ngoån lûãa àûúng böëc lïn. Nhûng,
khöng hiïíu sao, khöng thêëy gioåt nûúác naâo rúi xuöëng. Mon baão böë:
      - Trïn vaách àaá coá nûúác, böë aå.
      An Tiïm nhòn quanh röìi noái:
      - Hang naây khöng coá nhuä, phaãi coá nhuä múái coá nûúác.
      - Nûúác kia kòa.
      An Tiïm ngêíng lïn nhòn, röìi cûúâi, noái:
      - Rùæn àêëy.


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                49

      Caã Mon vaâ Gaái sûãng söët àûáng dêåy. Nhûng àûáng cao, gêìn
àuång chöî nhêëp nhaánh úã maái àaá, laåi ngöìi thuåp xuöëng. Bêy giúâ múái
tröng thêëy nhûäng con rùæn àûúng boâ vùçn veâo trong khe àaá maâ mònh
rùæn nhêëp nhaánh, thoaåt nhòn cûá tûúãng nûúác chaãy. Nhûäng con rùæn úã
caác phña vaách àaá luöìn döìn caã àïën trïn ngoån lûãa, chöëc, nhûäng caái
àuöi laåi thoâ xuöëng, nhû àuöi chuöåt. Gaái bûng tay lïn mùåt, khöng
daám nhòn. Rùæn àêåu tuå thaânh möåt maãng to nhû caã mùåt vaách àaá
nhêëp nhaánh. Mon ruát maãnh coå dûúái chên, muöën choåc lïn cho noá
rúi xuöëng. Phaãi àaánh rùæn. Khöng àaánh, coá luác noá cùæn mònh. Nhûng
An Tiïm àaä noái:
      - Con trùn, con rùæn muâa reát thò hiïìn laânh, chùèng laâm haåi ai
àêu. Suöët muâa naây noá cuöån troân nguã khò trong höëc àaá. Thêëy lûãa
êëm thò moâ àïën. Noá cuäng reát, muöën sûúãi êëm nhû mònh thöi.
       Nghe böë noái thïë, Mon vaâ Gaái ngöìi lùång leä nhòn àaân rùæn boâ
trïn vaách àaá. Nhûäng con rùæn àïën caã phña trïn ngoån lûãa röìi nùçm
im, vïët nhêëp nhaánh bêy giúâ nhû nhûäng caái mùæt àaá. Khöng ai nghô
àïën coá rùæn úã caånh mònh nûäa. Mon buöìn nguã, röìi nguã thùèng möåt
giêëc àïën saáng. Khi thûác, àaä thêëy böë ngöìi nûúáng baánh. Nhûng àêìu
tiïn Mon tröng ngay lïn vaách àaá. Nhûäng con rùæn àûúåc chöî coá húi
lûãa êëm, nùçm yïn, coá leä nhûäng vïët nhêëp nhaánh àaä thöi lung lay tûâ
àïm qua. Ngaây laåi ngaây, khöng coân ai ngoá ngaâng àïën luä rùæn nùçm
sûúãi nhúâ ngûúâi trïn vaách àaá. Búãi vò, ngûúâi ta coân nhûäng nöîi lo
khaác, lo hún. Naâng Hoa noái:
      - Ùn hïët chiïëc baánh naây thò chó coân ba cùåp baánh nûäa thöi.
       Tuy nghe meå noái thïë, nhûng treã con cuäng chûa biïët lo. Chó coá
An Tiïm vaâ Naâng Hoa, tûâ höm trûúác, àaä thûúâng baân baåc, lo lùæng.
Caái lo khi chûa àïën thò coân nheå nhaâng nhûng bêy giúâ cûá möîi höm
möåt xiïët laåi. Nïëu úã rûâng, coá thïí tòm ra núi àêët thõt hun laâm baánh
ngoái ùn taåm àûúåc. Nhûng trïn khe nuái, möåt nùæm àêët muãn cuäng
khöng coá, ngaây kia, ngaây kòa khöng coân gò ùn, söëng bùçng caách naâo?
Mêëy lêìn, An Tiïm baão Naâng Hoa:
      - Hïët caái reát naây, ta seä vaâo phña trong àaão, tòm àïën núi coá
rûâng thò múái coá thïí kiïëm ra caái ùn àûúåc.
      Naâng Hoa cuäng hy voång thïë. Sûå tin tûúãng cuãa Naâng Hoa vaâo
nhûäng tñnh àïëm cuãa chöìng cuäng laâm nöîi lo vúi ài. Nhûng bao giúâ
múái àïën ngaây nùæng raáo? úã trïn nuái quanh nùm muâ mõt trong gioá
huá, ngaây vaâ àïm cuöën ài, nïëu ngaây naâo khöng coá möåt luác hûãng
saáng trong laân sûúng àuåc vaâo luác xïë trûa thò khöng ai biïët coá ngaây

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             50

nûäa. Möîi ngaây nöîi lo laåi loá ra. Lûúng caån röìi maâ ngaây naâo cuäng êm
thêìm thïë naây. Nhûng coá möåt caái lo hún laåi àïën trûúác. Hïët nûúác.
Mon xuöëng lûng nuái, chùåt coå. Chùåt àïën hai cêy coå maâ nûúác chó ra
nham nhaáp. Mêëy höm trûúác, nûúác cêy coå phun nhû voâi. Bêy giúâ
khöng lïn nöíi möåt gioåt. Khöng hiïíu taåi sao. Mon chaåy ngay vïì, baão
böë thïë. An Tiïm xuöëng, treâo lïn chùåt luön mêëy cêy. Chùåt àïën caã
ngoån, caã beå, cuäng chó coá nûúác nham nhaáp. An Tiïm nhúá ra bao giúâ
cuäng àïën cuöëi nùm khi muâa khö túái, nûúác ngûúåc tûâ trong àêët lïn
nuöi cêy. Nhûng àïën khi bùæt àêìu mùng moåc, chúám coá mûa múái vaâ
coá sêëm, nûúác trong thên cêy cuäng vûâa caån. Ai xûa nay ài rûâng
kiïëm caái ùn caái uöëng laâm miïëng söëng àïìu biïët nhû vêåy. Boån cêy coå
naây cuäng nhû thïë chùng? Nhûng, nïëu thïë thò àiïìm caån nûúác trong
öëng cêy cuäng laâ luác trúâi sùæp mûa? Trong caái khoá khùn nhêët, seä
thêëy àûúåc chöî nuát cúãi. Hïët nûúác trïn mùåt àêët vaâ trong cêy thò trúâi
sùæp mûa. Phaãi thïë chùng? Àïm nuái hoang daåi, khöng möåt tiïëng
àöång -caã tiïëng dïë, tiïëng kiïën cuäng khöng nghe thêëy úã nuái àaá. Con
kiïën, con dïë cuäng chûa daám àïën, úã àêy àïm cûá thùm thùèm thïë naây.
Moåi khi cuäng biïët thïë, nhûng àïm nay, àïm khöng coân nûúác uöëng,
àïm caâng sêu hún, rúån hún, khiïëp hún. Quanh trïn àêìu, nhûäng
cún gioá úã àêu laåi chöìm àïën, àuöíi nhau, chaåy phêìn phêåt böën phña
röìi gaâo lïn, tuöën ài, hoâa vúái trùm nghòn vaån tiïëng gioá khaác, nhû
keáo caã triïìn nuái bay theo.
      Àang êìm êìm, laåi böîng nñn im, chuâng xuöëng, nùång chõch. Reát
cong söëng lûng. Reát lùæm. Bao nhiïu àïm thïë röìi. An Tiïm nhòn ra
cûãa hang, vêîn töëi bûng mùæt nhû moåi àïm. Khöng möåt àöëm sao. An
Tiïm ra lêëy cuãi. Àöët nûäa, àöët cho tröng thêëy aánh lûãa dêåp dúân lïn,
àúä hiu hùæt. Naâng Hoa hoãi An Tiïm:
      - Mònh vêîn thûác aâ?
      Naâng Hoa noái to:
       - Àaá sao maâ àöí möì höi, ûúát nham nhaáp caã, mònh aå. An Tiïm
quúâ tay ra. Moåi khi àaá khö khöëc, laånh tï, bêy giúâ àaá ûúát nhêìy nhuåa
dûúái tay. Trúã trúâi röìi. An Tiïm lùæng nghe vaách àaá trïn àêìu coá tiïëng
raâo raåo nhû tay ai cêìm möåt nùæm saån coå vaâo nhau. Àêëy laâ tiïëng
trùn, tiïëng rùæn àang boâ. aánh lûãa hùæt lïn, thêëy trong khe nhûäng
mònh rùæn nhêëp nhaánh àuöîi daâi, khöng cuöån troân im phùæc nhû moåi
khi. An Tiïm baão:
      - Àaá àöí möì höi, thïë laâ trúã trúâi röìi. Moåi khi, nhûäng con rùæn coá
lûãa sûúãi êëm thò im thñt, bêy giúâ vûâa nöìm möåt caái, lûãa lïn àaä cûåa

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                    51

quêåy, khöng chõu àûúåc noáng, muöën boâ ài núi khaác. Mònh tröng laåi
maâ xem. Naâng Hoa khöng nhòn àaám rùæn trïn àêìu, maâ chó hoãi:
      - Trúã trúâi maâ rùæn boâ xuöëng àêy thò thïë naâo?
      - Khöng sao.
     Naâng Hoa cuäng chûa àúä lo, nhûng An Tiïm àaä noái cêu khaác,
nhû mong moãi, nhû deâ dùåt:
      - May ra thò coá mûa. May ra...
      Naâng Hoa chúåt nhúá ngaây trûúác:
      - Kïí ra coân úã Baäi Lúã thò daåo naây cuäng àïën cûä mûa múái röìi.
      Khöng ai noái roä hún nûäa, maâ cuâng nghô: mûa xuöëng thò coá
nûúác uöëng. Tûâ àêëy àïën saáng, thûác vaâ lùång im. Moåi yá nghô cuãa hai
ngûúâi àïìu ngoáng ra ngoaâi trúâi àïm. Nhûng cûãa hang nhû caái
miïång giïëng, chó thêëy àen daây, muâ mõt. Möåt luác, chúåt múâ múâ qua
cûãa hang nhû möåt laân buåi sûúng. Mon nhoãm dêåy, hoãi böë:
      - Saáng röìi, haã böë?
      An Tiïm àùåt tay lïn vai con, ngûúác mùåt vaâ hoãi:
      - Con nghe tiïëng gò àêëy khöng?
      - Khöng.
      - Tiïëng gioá àêëy.
      - Gioá moåi khi huá to lùæm maâ.
     - Khöng, gioá àöng, gioá àöng khaác gioá baäo. Gioá àöng chó vúân
khe kheä, nghe kyä múái thêëy. Coá gioá àöng vïì thò êëm röìi.
      Mon lùæng tai nghe xem gioá àöng thöíi khaác gioá àïm qua thïë
naâo. Nhûng Mon laåi nghe nhûäng tiïëng uâng uåc nöíi tûâ àùçng xa. Mon
reo:
      - Gioá àöng àûúng kïu uâng uåc, phaãi khöng böë?
      An Tiïm àûáng lïn, cûúâi nhû reo vaâ noái:
    - Khöng! Sêëm àêëy! Sêëm! Sêëm múái rïìn úã bïn kia nuái. Thïë laâ
àûúng mûa ngoaâi bïí. Àûúng mûa ngoaâi bïí röìi.
      An Tiïm bûúác ra cûãa hang röìi laåi quay vaâo ngay.
      - Mûa sùæp àïën àêy.
      Caã caái Gaái cuäng àaä thûác. Gaái noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          52

      - Mûa thò coá nûúác uöëng, meå nhó!
        Nghe cêu Gaái hoãi, ai àûúng khaát nûúác cuäng àöång loâng, caã nhaâ
xön xao lïn. Bïn aánh lûãa nhêëp nhoáa trong hang, ngûúâi böån röån, cûá
ngöìi àûáng löë nhöë tröng ra. Möåt laân sûúng moãng vêîn phuã cûãa hang,
nhûng bêy giúâ nghe vaâ nhòn trong thinh khöng, caãm thêëy tûâ bïn
kia nuái àûa sang möåt àaám mêy moâng moång, tûúãng nhû coá nhûäng
öng sêëm àûúng êìm êìm chaåy quanh. Àaám mêy nûúác àaä traân qua
hïët ngoån nuái sang bïn naây. Moåi ngûúâi àïìu caãm thêëy möåt cún gioá
vûâa maát vûâa êëm hêy hêíy vaâo hang, khaác hùèn caái gioá hanh hao moåi
khi. Röìi coân nhûäng öng sêëm àùçng xa, möîi öng laåi rïìn möåt tiïëng úã
möåt goác trúâi, caác öng sêëm cuäng mûâng sùæp coá mûa múái àêìu nùm.
Tiïëng aâo aâo xa xa gêìn gêìn! Mûa röìi, mûa túái röìi, mûa túái ngay cûãa
hang röìi. Nhûäng haåt mûa to luác àêìu rúi chan chaát xuöëng àaá böîng
aâo aâo xöëi möåt chùåp liïìn. Naâng Hoa vaâ Gaái, caã Mon xö ra cûãa hang,
tñu tñt, luöëng cuöëng giú hai baân tay hûáng mûa, vöëc lêëy mûa. Nhûäng
haåt mûa leåt àeåt trïn baân tay, ai cuäng muát tay chuân chuåt. An Tiïm
ra sau, àùåt caái öëng coå hûáng nûúác, laåi cêìm theo caái tay naãi khöng
neám xuöëng búâ àaá. Mûa löåp böåp trïn caái naãi. Mon hoãi böë:
      - Böë giùåt tay naãi aâ?
      - Khöng, àïí tay naãi thïë cho nûúác thêëm, lêëy caái maâ trûä nûúác
uöëng taåm.
        Hai anh em Mon khöng coá caái lo êëy maâ cûá tûúãng tûúång àûúåc
mûa to vaâ coá leä tûâ giúâ úã trïn nuái cûá mûa to maäi, luác naâo khaát chó
viïåc chòa tay ra hûáng. Mûa múái, mûa to lùæm, mûa lêu thêåt. Tiïëng
raâo raâo liïn miïn àan khñt hai bïn tai. Cûãa hang khöng töëi nûäa,
maâ bêy giúâ muâ trùæng boáng nûúác. Taånh mûa, ngoaâi hang löå ra möåt
miïëng trúâi coân moång nûúác loáng laánh. Trúâi àaä saáng tûâ bao giúâ khöng
biïët. Bûúác ra, thêëy trúâi vaâ 109 110 nuái hún húán nhû chuá boå ngûåa
xanh rúân vûâa löåt xaác, khaác hùèn con boå ngûåa giaâ höm qua. Trúâi
quang röìi, phña naâo cuäng tröng thêëy nuái àen sêîm, chaåy daâi hai bïn
àuöi mùæt. Nhûng khöng coân caãm nöîi ghï rúån nhû nhûäng höm
trûúác. Trong tiïëng gioá àöng giúän qua, mùåt trúâi choái loåi chiïëu vaâo
lúáp lúáp nuái àaá vûâa tùæm mûa xong, lêëp laánh muön ngaân vïët saáng kyâ
laå. Nhûäng ngoån gioá àöng tûâ nhûäng vuâng trúâi xa xöi naâo àïën, giúän
trïn nhûäng khe àaá, nhûäng hang, nhûäng vûåc, tiïëng vúân, tiïëng vui,
khiïën con ngûúâi böîng nhiïn khöng coân caãm thêëy ngêåp trong nöîi lo
súå tuyïåt voång nûäa, maâ thêëy nhû àêu àêy, thiïn haå àêu àêu cuäng coá
ngûúâi, tiïëng vang tiïëng êëm cuãa con ngûúâi tûâ trong búâ quï, söng
quï àem àïën trong tiïëng gioá nhûäng hy voång khaác thûúâng. An Tiïm

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                53

bûúác ra àûáng trïn möåt taãng àaá lúán nhö ngay dûúái maái hang. Naâng
Hoa nhòn theo, thêëy An Tiïm àûúng vêîy tay. Naâng Hoa vaâ Gaái vúái
Mon cuâng ra treâo lïn. Möåt niïìm vui laå luâng àïën trûúác mùæt: mùåt àaá
huäm chöî chên àûáng àaä thaânh caái vuäng àêìy nûúác, lêëp loaáng aánh
mùåt trúâi. Khöng ai baão ai, caã nhaâ cuái uöëng nguåm nûúác mûa maát
laånh. An Tiïm troã tay lïn böën phña, noái:
       - Chöî naâo coá taãng àaá to sang saáng laâ coá huäm nûúác trïn noác.
Trúâi cho ta nhûäng caái giïëng nûúác kia àêëy.
      Mon nhòn mêëy taãng àaá gêìn thêëy trïn noác àïìu àoång nûúác,
boáng mùåt trúâi saáng choái. Coá huäm sêu nhû hang, trong coá rïu. Àaä
lêu, rïu khö xaác, bêy giúâ nûúác xuöëng, nhûäng naåm rïu khö laåi xoäa
ra, mïìm luåa xaám múâ dûúái àaáy nûúác. Mon vaâ Gaái chaåy chuyïìn caác
moãm àaá ra xa, coân thêëy nhiïìu caái giïëng trúâi nhû thïë. Mon vïì baão
böë:
     - Nhiïìu giïëng àaá lùæm. Chùèng cêìn caái tay naãi thêëm àûúåc vaâi
nguåm nûúác cuãa böë àêu. Chiïìu höm êëy, An Tiïm baân vúái Naâng Hoa:
      - Nhiïìu nûúác mûa thïë naây, laåi coân mûa suöët muâa heâ nûäa, ta
kheáo giûä thò ta coá nûúác uöëng quanh nùm. Khöng súå chïët khö trïn
nuái àaá nhû boån nhaâ nhaái beán nûäa. Coá caái uöëng, nhûng úã nuái àaá thò
chùèng kiïëm àûúåc caái ùn. Ta cuäng khöng thïí úã maäi chöî nuái àaá troåc
thïë naây. Bêy giúâ àaä sang muâa êëm, coá nùæng, ta tòm ra trûúác mùåt
xem chöî naâo coá rûâng. Phaãi thêëy rûâng múái kiïëm àûúåc caái nuöi söëng
ngûúâi.


      3.
      Thïë laâ, möåt ngaây kia, caã nhaâ An Tiïm rúâi àónh nuái àaá, ài tòm
rûâng. Tan sûúng súám àaä ra khoãi hang àaá -nhû khi muâa laånh àaä
qua, àaân rùæn boã núi traánh reát, boâ ra kiïëm ùn àaân röìi. Ra ài, traân
àêìy hy voång. Nhûng thêåt laâ chó cêìu may. Vò ài ngûúâi khöng.
      Chó coân laåi goác baánh daây àaä lïn möëc xanh. Baánh àaä hïët tûâ
lêu, nhûng vêîn cöë giûä mêëy miïëng. An Tiïm ài trûúác, lûng giùæt con
dao. Mon theo bïn böë. Gaái bûúác caånh Mon vaâ Naâng Hoa, vùæt caái
tay naãi nheå nhaâng trïn vai. Möîi bûúác laåi phaãi chuyïìn qua möåt
vong àaá. Nhûng Naâng Hoa vaâ Gaái muöën ài dêën mau nûäa. Trong
caãnh khöën cuâng, moåi ngûúâi cûá muöën tûúãng tûúång nhû coá úã àùçng
kia nhûäng caãnh laâm ùn, coá àaám traãy höåi. êëy búãi tûâ luác xuöëng àïën
lûng nuái, àaä tröng thêëy möåt lùçn viïìn rûâng xanh àùçng xa. Bao

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           54

nhiïu ngaây roâng raä reát mûúát úã hang, nùçm trong mêy muâ u aám nhû
daán liïìn lïn trúâi! Bêy giúâ, trong nùæng hêíng, nhûäng caánh rûâng saáng
xanh lúâ lûäng dûúái kia, nghô nhû trong êëy àûúåc nghe thaánh thoát
tiïëng chim. Nhûng meå con Gaái khöng thïí chuyïìn nhû soác chaåy
trïn àaá, múái xuöëng àïën lûng nuái, buång chên àaä tûác anh aách. Röìi
mùåt trúâi ngaã phña chên rûâng, caái laånh nhuöëm vaâo hai vai aáo, maâ
rûâng coân xa, haäy coân lûãng lú giûäa döëc. Chöî êëy khöng coá cêy tiïån
treâo tòm núi nguã kñn àaáo. Caã nhaâ ài kiïëm rïu àaá, chêët àöëng cao
nhû goâ rúm. Röìi nhen buâi nhuâi, àöët lïn, rûåc möåt vuâng aánh saáng,
khiïën ngûúâi quïn caã buång àoái trong veo. Naâng Hoa baão caác con:
       “Moåi khi úã hang, meå thêëy àaá sùæp sêåp xuöëng, höm nay nguã
àûúåc thêëy coá trúâi cao trïn àêìu, dïî chõu hùèn". Saáng súám, laåi ài tûâ
luác coân sûúng muâ. Gaái baão Mon:
      - Coá muâi thúm thúm trong sûúng. Mon noái:
      - Nhû muâi hoa têìm xuên. Gaái cûúâi:
      - ÚÃ àêy coá hoa têìm xuên aâ?
       Mon cuäng cûúâi, khöng traã lúâi àûúåc. Möåt luác, tröng ngang mùæt,
thêëy àoã höìng nhû möåt rûâng àaâo. Nhúá ngaây naâo, thuyïìn ra cûãa
söng, thêëy rïu àaá àoã hùæt chên trúâi. Àïën gêìn, khöng phaãi rûâng àaâo,
cuäng khöng phaãi rïu àaá. Quaã nhiïn àêëy laâ nhûäng buåi têìm xuên
moåc liïìn thaânh rûâng. Buåi têìm xuên tûâ bao giúâ moåc lïn, nhûäng
khuác dêy quêën quñt cuöìn cuöån cao nhû tûúâng. Àûúng vaâo muâa hoa
têìm xuên, khùæp núi, ûãng maâu höìng nhaåt. Hoa têìm xuên, hoa höìng
daåi, caác coäi àêët quï ta, àêu cuäng coá, tûâ triïìn Tam Àaão xuöëng qua
vuâng àöìng baäi hai bïn söng Caái sang àïën vûúân Taãn Viïn, ngoaâi
rûâng tre rûâng mña, nhûäng búâ buåi têìm xuên núã àêìy. Thïë ra úã àaão
hoang àêy cuäng coá têìm xuên àïën trûúác ngûúâi, nhû úã búâ söng Caái.
An Tiïm nhòn Mon, röìi noái:
        - Con nhúá àûúåc muâi hoa têìm xuên naây úã Baäi Lúã, gioãi àêëy.
Phaãi, núi naây cuäng nhû quï mònh, cuäng coá hoa têìm xuên. Hoa têìm
xuên núã thò hïët muâa laånh. úã Baäi Lúã, thïë laâ laåi sùæp àïën muâa nûúác,
laåi lo àêëy. Caác con aå, sau naây ta seä àûa ngûúâi ra àaão múã àêët, röìi
àêy cuäng thaânh nhû Baäi Lúã úã söng Caái. ÛÂ, coá khi sau naây...
      Mon goáp chuyïån vúái böë:
       - Khi êëy con àaä lúán bùçng nhûäng ngûúâi theo böë meå lïn ngûúåc
lêåp laâng àaánh trêu nûúác lêëy baäi, lêëy àêët úã söng Caái, con cuäng theo
böë meå...

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  55

      An Tiïm cûúâi:
      - Khi êëy thò möåt mònh con àem dên ra àaão àûúåc röìi. Tûâ chöî
gùåp cêy, àûúâng àúä quaånh queä hùèn.
       Nhûäng buåi têìm xuên röìi laác àaác nhûäng buåi cêy coá hoa khöng
biïët tïn, caái àoã caái vaâng caái tñm caái trùæng xön xao chen quanh bûúác
ài vaâ trong têìm mùæt. Àaä qua nhûäng rûâng têìm xuên, möåt luác sau
laåi àïën trûúác nhûäng cêy lúán chen göëc nhau, caânh laá vaâ dêy leo kñn
mùåt àêët. Nhûäng toâa cêy kyâ laå, xanh àen, xoâa laá nhû ngöìi xöím maâ
ngûãa mùåt lïn cao xanh, nhû nhûäng cêy bûáa caânh ngang thên
thùèng àûáng, tröng lïn àïën hïët ngoån vêîn chó thêëy thùm thùèm im
lùång. Cêy ngöìi, cêy àûáng ken liïìn. Caã nhaâ phaãi ài lïn lûng chûâng
cêy. Naâng Hoa vaâ Gaái bêëm chên baám bñu tûâng caânh röìi múái daám
men sang caânh khaác. Vûúáng. Vaáy aáo meå con raách lûúáp tûúáp. Sang
àïën bïn kia, xuöëng àûúåc mùåt àêët, ai cuäng lem luöëc nhoå caã àïën
troâng mùæt. Hai àêìu göëi xuöëng döëc döìn muöën khuyåu.Naâng Hoa
àûáng võn taãng àaá run lêíy bêíy, möåt chöëc múái gûúång laåi àûúåc. Trúâi
töëi ngay úã chên döëc. Tröng thêëy caãnh rûâng thûa trûúác mùåt. Àïm
nay àöët nhiïìu lûãa hún. Nhûäng àöëng lûãa chöìng àöëng. Khoái cuöìn
cuöån, nhûäng öng sao cuäng lêëp laáy muöën tröi theo khoái. Naâng Hoa
vaâ Gaái mïåt nùçm laã. An Tiïm ngöìi àöët cuãi, nghô thûúng vúå con, cûá
chuyïån cho khuêy.
      - Mònh nghe tiïëng gò khöng?
      Naâng Hoa heá mùæt, lùång im.
       - Tiïëng suöëi chaãy trong rûâng trûúác mùåt. Ta gùåp suöëi röìi. Mai
ta seä àïën suöëi, lêëy nûúác suöëi uöëng. Ta seä laâm nhaâ úã ngay àêìu con
suöëi.
      Naâng Hoa móm cûúâi, An Tiïm laåi noái:
      - Mònh aå, luác naäy ài lêëy cuãi, töi nghe coá tiïëng hûúu kïu.
      Mon noái:
      - Con cuäng nghe tiïëng, gêìn lùæm.
       Mon hñ hûãng tûúãng bêy giúâ coá tiïëng hûúu, coá thïí ài bùæt ngay.
úã rûâng bùæt hûúu nhû thoâ tay vaâo xoá cûãa bùæt con gaâ, laâm sao coá thïí
chïët bïn caånh miïëng thõt àûúåc. An Tiïm vaâ Mon coân kïí chuyïån vui
möåt luác nûäa. Chuyïån ngaây trûúác úã Baäi Lúã, khi múái àïën. An Tiïm
dang tay baá cöí hûúu maâ hûúu cuäng khöng chaåy. Chuyïån êëy, höm
noå kïí àaä nhiïìu lêìn, thïë maâ lêìn naâo kïí laåi, lêìn naâo cuäng thêëy lyá

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         56

thuá. Nhûng Naâng Hoa vaâ Gaái chó coân gûúång vui trïn neát mùåt,
khöng thïí àaáp chuyïån. Àöëng lûãa vêîn rûâng rûåc, àïën khuya khöng
coân nghe tiïëng ngûúâi noái nûäa. Nhûäng cún nguã thiïëp, lûã laã bïn àöëng
lûãa. Súám höm sau, An Tiïm baão Naâng Hoa:
     - Töi àöët lûãa thïm cho mònh nùçm àêy sûúãi. Mònh úã àêy vúái
con Gaái, töi vúái thùçng Mon ài tòm caái ùn vaâ àem nûúác vïì, gêìn thöi.
     Trong nhûäng àöëm coã xanh àùçng xa coá caái gò àuång àêåy, nhêëp
nhö. Mon chúáp chúáp mùæt. Nhûäng caái boáng vêîn nhö nhöëp trïn taãng
àaá.
      - Böë úi!
      -...
      - Àùçng baäi coã...
      An Tiïm chùm chuá nhòn röìi noái:
      “Xuöëng gêìn nûäa múái roä. Con gò thò hay quaá".
      Röìi böë con leo xuöëng. Mon reo:
      - Hûúu! Hûúu!
      An Tiïm cuäng noái to:
      - Trúâi úi! Cuãa rûâng àêy röìi.
       Trong buái coã coá möåt àaân hûúu àang giúän. Con hûúu àûåc àöëm
sao, cùåp sûâng kïình caâng trïn àêìu, hïëch muäi nghe ngoáng. Mon roán
reán. Àaân hûúu vêîn vûâa giúän vûâa gùåm coã. Trong àaám, röå lïn nhûäng
tiïëng kñt kñt nho nhoã möîi khi hûúu chen nhau nhaãy quanh taãng
àaá. Mon àaä àïën gêìn lùæm. Muâi hûúu toãa ra êëm sûåc nûác. Röìi Mon
àûáng lïn, dang hai tay, ài vaâo. Mêëy con hûúu àûúng àuâa nhau
böîng àûáng laåi. Thoùæt möåt caái, hûúu ruát chên, chaåy nhû gioá cuöën.
Caã àaân hûúu chaåy theo. Mon tûng hûãng, àûáng trú. Hai böë con nhòn
nhau. Àöåt nhiïn, khöng àïí àêu hïët lo. Meå vaâ em àûúng àoái lûã laã
àùçng kia, höm nay nûäa maâ khöng àûúåc miïëng ùn thò... Caã mònh
nûäa, mùæt nhòn àaä vaâng loáe... Böë con taåt sang rûâng khaác. Tûúãng
nhû trong caác caánh rûâng, nhûäng con hûúu àaä biïët tin coá ngûúâi àïën
bùæt hûúu - vö khöëi dêëu chên chaåy múái chöìng lïn nhau, dêëu chên
nùång vïët ngùæn, sêu hùçn, thoaåt tröng cuäng biïët nhiïìu àaân hûúu vûâa
chaåy qua àêy. Nhûng khöng thïí àuöíi àûúåc. Mon àaä thêëy nhûúåc
lùæm. Böë vêîn cùæm cuái ài. Mon cöë theo. Biïët Mon mïåt, àoái, chöëc An
Tiïm laåi àûáng laåi, àúåi con. Mon biïët yá böë, nhûng Mon chó nhòn böë,


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               57

röìi laåi cöë ài. Hai baân chên dêìn dêìn, laãi raãi... Mon àûáng laåi. Mon
goåi:
      - Böë úi!
      An Tiïm àûáng, cuái xuöëng.
      - Böë tröng cêy naây... cêy gò...
      An Tiïm reo:
      - Cêy ngoát!
      Mon noái:
      - Cêy ngoát nhû úã búâ söng Caái êëy a?
      - ÛÂ, cêy rau ngoát nhû úã búâ söng, nhaâ mònh vêîn nhùåt ùn.
       Trong rûâng thûa, àêët êím kñn muãn laá. Nhûäng cêy laá ngoát moåc
thaânh vaåt daâi, thêëp cuãn, ken daây, thoaåt tröng tûåa laá han, laá keá,
khöng nhêån ra - nhûng tröng kyä, nhûäng cêy ngoát thêåt khaác. Cêy
ngoát rûâng, thên lùèng khùèng, laá xanh múâ, múái nhòn àaä ngon mùæt,
biïët laâ ùn àûúåc, khaác hùèn nhûäng laá thuöëc hay laá àöåc. An Tiïm noái:
      - Thïë laâ söëng röìi! Lêëy laá ngoát vïì ùn taåm, con aå.
       Hai böë con haái àûúåc hai öm to rau ngoát. Laåi ngùæt laá dong raãi
ra, lêëy dêy buöåc laåi, möîi ngûúâi àeo möåt öm vïì. Naâng Hoa vaâ Gaái
vêîn nùçm thiïëp caånh àöëng lûãa àaä vaåc. Nhûng nghe tiïëng ngûúâi,
Naâng Hoa múã mùæt, kheä hoãi Mon:
      - Böë àêu?
      Mon àaáp:
      - Böë coân ra suöëi lêëy nûúác.
      - Suöëi gêìn hay suöëi xa?
      - Tiïëng suöëi nghe roác raách tûâ àïm qua êëy.
      Naâng Hoa nhúá àïm qua coá nghe nhû tiïëng gioá thöíi trïn ngoån
cêy. Mon noái:
      -Àûúåc caái naây ùn röìi. Mon múã goái laá. Naâng Hoa nhòn, nhûng
mùæt múâ, khöng tröng roä. Naâng Hoa khe kheä hoãi:
      - Caái gò thïë?
      Mon noái:
      - Laá ngoát, meå aå.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                              58

      Mon buöåc caã öm laá ngoát boåc mêëy lêìn laá dong, laåi quêën dêy
vaâo. Mon khïìu lûãa, vuâi caã boåc vaâo giûäa àaám than àûúng coân àoã.
Mon hêìm laá ngoát. Möåt laát, Mon löi boåc laá dong àaä chaáy thui trong
àöëng than ra. Mon goåi meå, goåi em:
      - Dêåy naâo! Dêåy naâo!
      Mon xöëc Gaái lïn. Tröng mùåt em thiïíu naäo quaá. Nhûng coá leä
búãi Mon laâ anh, Mon phaãi cöë thïë thöi, chûá Mon cuäng àoái reát caã
buång àêy. Mon múã goái ra. Mon hêìm rau kheáo quaá. Àaám laá dong
boåc ngoaâi chaáy àen vûâa beán àïën laá ngoát. Caái laá hêìm chñn nuåc, bêëm
ngoán tay àaä àûát àöi, böëc khoái thúm nghi nguát. Naâng Hoa ngöìi dêåy,
tay veán laân toác xoäa vaâ kheä hoãi con:
      - Böë vêîn chûa vïì aâ?
      Vûâa luác êëy, An Tiïm àang bûúác túái trûúác taãng àaá. An Tiïm
quaãy trïn vai möåt boá cêy truác, hai àêìu buöåc hai tuám laá dong - àûång
nûúác suöëi. Tûâng gioåt nûúác nhoã theo bûúác ài. An Tiïm múã möåt
miïång goái laá nhû caái gaâu nûúác, àïën trûúác mùåt Gaái:
      - Con uöëng húáp nûúác cho tónh.
      Hai meå con Gaái uöëng. Nûúác suöëi trong maát ngoåt nhû àûúåc ùn
àùén mña. Uöëng röìi maâ coân toáp teáp miïång. An Tiïm noái:
     - A, nûúáng rau ngoát röìi aâ? Thúm quaá. Rau ngoát nûúáng ùn
ngon lùæm àêëy. Nûúáng nöët boåc ngoát naây nûäa.
      Bûäa xuöëng rûâng àêìu tiïn ùn toaân rau ngoát. Thïë cuäng hay, ài
möåt quaäng nûäa thò àïën àêìu con suöëi, chöî mònh àõnh laâm nhaâ, gêìn
thöi. Khoái laá ngoát noáng nhûâ, böëc lïn muâi buâi buâi. Àoái quaá cuäng
khöng ùn àûúåc. Naâng Hoa vaâ Gaái chó nhêëm tûâng chiïëc laá chñn.
Mon khaác, Mon thêëy àoái ghï, Mon boã vaâo miïång tûâng nùæm to, gêìn
nhû nuöët chûãng. An Tiïm noái:
      - Ùn xong röìi chöëc nûäa ta vïì núi ta úã. Chiïìu höm nay Gaái vaâo
rûâng vúái anh maâ kiïëm rau, chöî gêìn suöëi nhiïìu ngoát lùæm, böë tröng
thêëy röìi. An Tiïm laåi cêìm boá truác lïn:
       - Chöî êëy coá caã rûâng truác naây. Thïë laâ coá caái laâm nhaâ röìi. Coá
truác thò thïë naâo cuäng tòm ra tre. Röìi coá mai, coá nûáa, coá vêìu. Àûúåc
nhûäng thûá êëy thò nhaâ mònh coá àuã têët, àuã caã nöìi thöíi nêëu, chùèng
khaác nhaâ úã Baäi Lúã.
      Ùn hïët laá ngoát, Naâng Hoa vaâ Gaái thêëy khoeã khoùæn laåi. Thïë laâ
caã nhaâ laåi ài. Àaä sang rûâng phùèng, khöng phaãi leo nhû nhûäng höm

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  59

trûúác. Thoaåt tröng thêëy mùåt suöëi oáng aánh. Naâng Hoa vaâ Gaái uâa
àïën. Chùèng khaác luác böë con An Tiïm thêëy caái suöëi, chaåy vöåi laåi,
nhû bao nhiïu nùm múái thêëy. Hai meå con röëi rñt vuåc tay, hùæt nûúác
lïn mùåt möåt thöi möåt höìi. Cho maát laånh àïën caã hai troâng mùæt, bêëy
giúâ múái ngêíng nhòn xung quanh. Mon àûáng im, chùm chuá nghe, röìi
húán húã hoãi:
      - Caã nhaâ coá nghe tiïëng gò khöng?
      Gaái noái:
      - Tiïëng suöëi àêëy.
      - Khöng phaãi.
      - Chõu.
      - Tiïëng ve! Tiïëng ve kïu! Nghe thêëy chûa? Tiïëng ve!
       Moåi ngûúâi lùæng tai, nghe lêîn trong tiïëng suöëi roác raách, nïëu
khöng àïí yá kyä khöng biïët àûúåc, tûâ nguöìn nûúác xa àûa laåi tiïëng con
ve nuái gioång kim kïu lanh laãnh. Tiïëng ve nuái gioång kim trong vùæt,
thûúâng nuái naâo cuäng coá ve kïu luác xêím töëi dûúái göëc cêy, ve kïu
nûãa àïm trïn lûng cêy. Nhûng bao nhiïu lêu nay, Naâng Hoa vaâ
Gaái vúái An Tiïm vaâ Mon nûäa, múái laåi àûúåc uöëng nguåm nûúác suöëi,
múái laåi nghe tiïëng moä con ve. Böîng thêëy laå quaá, sûãng söët, thïë röìi
laåi tûúãng vêîn nhû úã Baäi Lúã ven söng Caái ngaây naâo. Duâ sao, cuäng
thêëy söëng röìi. An Tiïm àiïìm nhiïn noái, nhû moåi viïåc hùçng ngaây
vêîn thïë:
      - Con ve kïu coá buöíi. Bêy giúâ ve kïu vêåy laâ chiïìu röìi.
      An Tiïm laåi troã tay:
        - Nhaâ ta seä cêët trïn lûng chûâng cêy kia. úã àêy khöng phaãi chó
coá vïët chên hûúu thöi, maâ caã vïët höí, vïët gêëu, vïët trêu. Phaãi úã cao
thïë múái àûúåc. Ta seä cêët möåt caái nhaâ cêín thêån, maâ àeåp. Khaác gò úã
Baäi Lúã naâo!
         Nùæm laá ngoát àem caái khoãe laåi cho ngûúâi vaâ cuäng laâm cho buöíi
chiïìu êëy khaác hùèn töëi höm qua. An Tiïm vaác vïì, neám àuâng xuöëng
nhûäng cêy göî lúán. Naâng Hoa bùæt àêìu nhoám lûãa. Mon vaâ Gaái möîi
àûáa kiïëm möåt öm laá ngoát nûäa. Luái huái nhùåt, àem boåc vaâo mêëy lêìn
laá dong röìi vuâi lûãa. Trong khi êëy, An Tiïm hú lûãa thui nhûäng àöët
truác. Cêy truác giaâ, cûáng àùåc ruöåt, chùèng khaác göî lim. An Tiïm hun
cêín thêån tûâng àöët röìi voát nhoån möåt àêìu. Caái àêìu truác nhoån hoùæt,
laåi coá ngaånh nhû lûúäi cêu.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            60

        - Tûâ mai ài àêu möîi ngûúâi coá cêy truác cêìm tay. Noá laâ àoân caân,
laåi laâm dao, laâm giaáo giûä mònh vaâ kiïëm caái ùn.
        Ùn xong, thò trúâi vûâa töëi. Miïëng laá ngoát nûúáng coân ngoåt
miïång, vêîn buâi vaâ thúm laå. Boån laá dong thûâa bêy giúâ àem traãi ra
quanh lûãa laâm chiïëu nùçm. Àöëng lûãa laåi phêìn phêåt reo. Àïm nay
vêîn trúâi trong vaâ lùæm sao nhû àïm trûúác. Canh khuya, nghe tiïëng
suöëi nó non ngay trong boáng töëi bïn caånh vaâ thónh thoaãng tiïëng ve
kim àùçng xa laåi nöíi tûâng luác, nhû tiïëng kheân. Moåi ngûúâi thêëy ïm
êëm laåi vui vui. Khöng coân nhûäng àïm lùång ngùæt, chó coá tiïëng gioá
huá nhû úã nuái àaá moåi khi. Mon mú maâng nhòn khoái cuöën taân lûãa lïn
trúâi, lêîn löån khöng biïët àêu àöëm lûãa àêu àöëm sao. Nhûäng àöëm lûãa
taân giûäa trúâi, laã taã rúi xuöëng xung quanh röìi tùæt. Àïí yá nûäa, sao laåi
coá nhûäng àöëm lûãa rúi àùçng kia tùæt röìi laåi nhêëp nhaáy saáng. Laåi
thïm nhûäng àöëm khaác xa gêìn hiïån ra. Boáng nûúác suöëi a? Khöng
phaãi. Cûá nhêëp nhaáy àöi möåt. Boáng sao àöíi ngöi àoång laåi àêëy a? Coá
thêëy sao àöíi ngöi xuöëng àêu! Cuäng khöng phaãi.
      - Caái gò ào àoã àùçng kia, böë aâ?
      An Tiïm böîng kheä kïu:
      - Mùæt hûúu! Mùæt con hûúu àêëy!
       Mùæt hûúu ban àïm bùæt vaâo lûãa thaânh hai chêëm àoã. Mùæt höí
thò xanh hún, to hún, saáng hún. Mùæt caáo, mùæt cêìy, mùæt gêëu xanh
múâ. Hûúu àêy. Chùæc hûúu thêëy lûãa, toâ moâ men àïën. Cûá ngöìi yïn caã
nheá, yïn nheá. An Tiïm cêìm möåt caái lao truác vûâa voát xong, cuái raåp
ngûúâi, bûúác ra. Bêy giúâ caâng roä nhiïìu àöëm àoã, giúän chêåp chúân.
Mon tûúãng coá leä àaân hûúu àaä gùåp ban ngaây. Àaân hûúu àûúng ài
vêín vú quanh, nhòn nhûäng ngoån lûãa kyâ dõ chûa bao giúâ hûúu àûúåc
thêëy. Têët caã im phùæc - ngûúâi vaâ rûâng àïìu im. Chó coá tiïëng cuãi leáp
beáp vaâ nhûäng àöi mùæt hûúu thoang thoaáng. Boáng An Tiïm tûâ tûâ
rûúán cao. Ngoån lao phoáng vuát vaâo boáng töëi. Àùçng kia, nghe möåt
tiïëng "toaác" nhû tiïëng öëng nûáa nûát àïm muâa hanh. Röìi tiïëng raân
raåt trïn coã. Nhûäng àöëm saáng biïën mêët. An Tiïm quú möåt chiïëc cuãi
lûãa, chaåy ra. Mon vaâ Gaái, caã Naâng Hoa, cuâng àûáng dêåy. An Tiïm
àaä trúã laåi. AÁnh lûãa rûâng rûåc, An Tiïm bûúác vaâo, keáo theo möåt con
hûúu, caái lao truác coân cùæm xuyïn cheáo trïn àêìu hûúu. An Tiïm
cûúâi, noái:
       - Kheáo quaá. Mai khúãi cöng nhaâ múái, àûúåc con hûúu ùn mûâng.
An Tiïm baão Mon soi àuöëc ra ngoaâi búái möåt tuám coã tranh. Coã êëy
àöët lêëy tro ùn vúái thõt hûúu nûúáng. úã Baäi Lúã, ngûúâi ta thûúâng ùn

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 61

thõt vúái than coã tranh. Caác vuâng ven söng khöng coá muöëi ùn nhû
caách thûác cuãa ngûúâi àûúâng bïí. Mon vûâa búái nhöí coã vûâa nghô àïën
caái nhaâ sùæp laâm vaâ nhúá höm trûúác, úã sûúân nuái xuöëng, An Tiïm troã
tay trûúác mùåt, baão Mon:
      - Con tröng kòa. Möåt maâu xanh àen caánh rûâng baåt ngaân.
      An Tiïm baão Mon:
        - Con aå, àûáng àêy nhòn xuöëng khaác naâo úã triïìn Tam Àaão
tröng ra búâ söng Caái. Caác cuå noái ngaây trûúác rûâng Tam Àaão liïìn tûâ
búâ söng vaâo chên nuái. Àïën khi coá ngûúâi àùåt chên túái, nhû àêët Baäi
Lúã mònh àêëy, rûâng phaãi giaåt vaâo nuái, nûúác dûä phaãi trúã vïì doâng,
rûâng nuái söng nûúác kia phaãi biïët kiïìng tay kiïìng sûác ngûúâi ta àêëy.
Khöng biïët bêy giúâ úã Baäi Lúã thïë naâo, laåi àûúng muâa nûúác lïn, muâa
naây àûúng muâa nûúác. Röìi An Tiïm vaâ Mon àïën möåt khoaãng tröëng
coá àaá lêîn vaåt coã caånh nguöìn nûúác bïn rûâng.
      - Ta seä laâm nhaâ úã ngoån nûúác naây.
       Nhûng caái nhaâ múái cuãa An Tiïm khöng giöëng caái nhaâ naâo úã
ven söng Caái ngaây trûúác. Nhaâ ven söng bùçng lau sêåy, bùçng rúm,
bùçng tre, bùçng àêët. Nhaâ úã rûâng sêu thò chó coá göî vaâ àaá, úã àêu laåi
nghô ra caách laâm nhaâ theo àêëy. Chöî êëy coá mêëy cêy nghiïën moåc
chuåm quanh taãng àaá. Nhûäng thên cêy, nhûäng taãng àaá nhoã, àaá vuån
lêëp chùån caã böën phña, àaá liïìn vúái thên cêy, thaânh möåt nïìn lûãng
trïn coá saân göî. Ba phña, lêëy thên cêy vïì ken truác dûång àûáng laâm
vaách. Maái phuã taåm laá dong xanh oáng. Möåt phña tröí löî cûãa xuöëng.
Möåt cêy göî cao, àeäo tûâng bêåc, laâm thang lïn. Ngûúâi vaâo caã röìi, keáo
dûång caái thang lïn, thïë laâ tuáp nhaâ möåt mònh truá giûäa cêy, nhû caái
töí chim to. Chó coân con gêëu coá thïí leo cêy nghiïën lïn àûúåc. Nhûng
caã böën phña àïìu coá thên cêy àïí nêëp. Àûáng trong nhaâ maâ xóa lao
xuöëng, con gêëu chó coá àûúâng chïët. Giûäa saân nhaâ tröìi lïn möåt
khoaãng mùåt àaá, àêëy laâ bïëp. Suöët ngaây àïm trïn bïëp àûúåc giûä coá
lûãa. Cuãi cêy rûâng chùæc khöng böåp nhû cuãi coå. Nhûäng cêy cuãi kiïëm
vïì dûång böën phña, cûá viïåc thoâ tay ruát. Àöëng lûãa rêëm luác naâo cuäng
lïn khoái trûúác mùåt. Thïë laâ tûâ àêy laåi coá nhaâ úã vaâ àöëng lûãa, àûúåc
laâm ngûúâi nhû thûúâng. Trïn cöåt àêìu nhaâ treo súåi dêy daâi, möîi
ngaây buöåc möåt nuát, àaánh dêëu cho biïët ngaây thaáng. Laåi bùæt àûúåc
möåt con ruâa ngoaâi khe àaá vïì, àaâo löî cho ruâa úã ngay bïn chên cöåt.
Caã nhaâ ai cuäng biïët xem àiïìm ruâa, cûá ruâa thoâ àêìu ra hay ruâa nùçm
quay vaâo, biïët àûúåc sùæp mûa hay sùæp nùæng. Con ngûúâi ta phaãi biïët
tñnh àïëm nhû thïë. Röìi trong vûúân nhaâ, ñt lêu sau, caác àêìu cöåt àïìu

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         62

coá laåt buöåc thoâng loâng xuöëng daâi ngoùéng tûâng miïëng thõt hûúu.
Nhûäng miïëng thõt hûúu ûúáp tro rïî coã tranh. Ngaây àïm, khoái bïëp
daây àùåc, miïëng thõt àoã hùæt röìi àen xaåm, khö quùæt. Thõt êëy, trûä
quanh nùm. Khi caån thûác ùn, laåi xeão möåt miïëng xuöëng. Bùæt möîi
con thuá, àûúåc thõt ùn, àem caái xûúng àêìu treo lïn vaách. Dêìn dêìn,
trïn cöåt vaách löë nhöë nhûäng böå xûúng àêìu hûúu coá sûâng beâ ngang
beâ doåc, nhûäng àêìu con dï nuái, sûâng möåt nhaánh cong vùæt nhû àöåi
muä. Chùèng bao lêu, laåi àaä vaâo muâa laånh. Caái reát vïì súám trong
rûâng. Coá khi mêëy höm khöng ra khoãi nhaâ, bïëp àoã suöët ngaây giûäa
saân úã lûng cêy. Trong khi laâm nhaâ, tòm thïm àûúåc mêëy thûá nûäa.
Gaái ài kiïëm laá ngoát úã möåt khoaãng rûâng xa. Chöî êëy khuêët, chó thêëy
taâu laá àen sò trïn nhûäng thên cêy cao vuát. Gaái àoaán cêy cao thïë thò
dûúái göëc thoaáng, chùæc coá rûâng ngoát. Gaái lêìn vaâo. Àuáng nhû vêåy,
nhûäng àaám ngoát ken kñn mùåt àêët.
       Chó coá caái laå: chöî quanh möîi göëc cêy, àêët nhùén thñn, hònh nhû
coá nhûäng quaã nhû quaã traám lùn loác. Xem kyä, àuáng quaã traám.
Nhûäng quaã traám trùæng giaâ löí àöí vaâng, bïn caånh vïët chên hûúu vaâ
phên hûúu. Phaãi röìi, con hûúu nghiïån ùn traám. Ngaây trûúác, úã ven
söng Caái thaânh laâng àaä lêu maâ tûâng àaân hûúu coân vïì tòm traám
quanh nhaâ. Vaâo cuöëi muâa mûa, cûá nghe choá cùæn àöång göëc traám, caã
xoám laåi àem lûúái ra chùng kñn caác löëi vaâo rûâng. Coá lêìn bùæt àûúåc
möåt luác haâng chuåc con hûúu. Gaái nhùåt traám, boåc thaânh tûâng goái laá
röìi beã caái gêåy, quaãy vïì nhaâ vaâ kïí chuyïån thêëy vïët chên hûúu nhû
thïë. Caã mêëy thaáng ùn vaä rau ngoát vaâ traám trùæng vuâi lûãa vúái thõt
hûúu nûúáng cuäng chaán miïång vaâ sñt rùng. An Tiïm nghô caách àaâo
lêëy àêët nùån baát, nùån nöìi röìi àöët cuãi laâm than nung. Nhûng nhûäng
chiïëc baát àaân vaâ nöìi niïu àïìu vúä suåp, lùn ra nhû hoân cuöåi. Àêët
rûâng êím, sêu ngêåp quaá àêìu ngûúâi maâ vêîn chó möåt thûá muân lêîn
cuöåi. Khöng phaãi àêët thoá, àêët nùån khöng ùn, khöng laâm nöìi, cuäng
khöng nung baánh ngoái àûúåc. Laåi vêîn rau ngoát vaâ traám trùæng cheán
traân vúái thõt hûúu nûúáng. Khi nhûäng rùång têìm xuên bùæt àêìu núã
trong mûa bay nhû mûa ra buåi höìng, múái biïët caái Tïët àaä qua. Àêìu
nùm cuöëi nùm bêy giúâ laåi coá nhûäng thoái quen vaâ dêëu hiïåu múái. An
Tiïm tûâ ngoaâi rûâng vïì. Vai vaác caái gò daâi, xa tröng nhû khoaác
ngoâng ngoeâo trïn cöí möåt con trùn. Vïì gêìn àïën bïn suöëi nûúác, múái
nom roä cêy vêìu.
       - Tòm àûúåc möåt rûâng vêìu! Nhiïìu lùæm! Àaä baão maâ, coá truác thò
phaãi coá tre, coá vêìu, coá mai...



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   63

       Cêy vêìu cuãa quyá naây laâm àûúåc hai viïåc maâ tûâ khi àïën àêy
khöng coá. Chùåt böën àöët vêìu daâi liïìn nhau, lêëy caái lao truác töëng àaá
xuöëng loâng öëng, phaá thuãng ba mùæt öëng, chó àïí möåt mùæt sau cuâng,
thïë laâ Gaái àûúåc öëng vêìu vaác ra suöëi lêëy nûúác. Kïì hûáng möåt laát
caånh moãm àaá, àaä àûúåc àêìy öëng, vaác vïì dûång bïn chên cêìu thang.
Nhû thïë, àïm höm khoãi nöîi luåc cuåc treâo xuöëng, moâ ra têån suöëi lêëy
nûúác. Bêy giúâ chó viïåc vúái tay ra ngoaâi vaách, löi caái öëng vaâo, thïë laâ
khöëi nûúác uöëng. Nhûng àûúåc öëng vêìu àûång nûúác chûa thñch bùçng
öëng vêìu laâm nöìi nêëu canh, nöìi kho thõt. Moåi khi, àaânh ùn laá ngoát
nûúáng, laá ngoát hêìm, quaã traám vaâ laá ngoát luâi. Bêy giúâ, möåt khuác
vêìu, möîi àêìu möåt mùæt, thïë laâ àûúåc hai öëng àïí nêëu canh. öëng vêìu
tûúi àùåt nghiïng giûäa bïëp. Lûãa àûúåm than lïn ngoån caã caái voã vêìu
àaä aám khoái, chaáy xeâo xeâo. Chaáy hïët lûúåt voã vêìu, canh ngoát cuäng
vûâa söi, nhêëc liïìn öëng ra. Canh rau ngoát thúm maát laå luâng, trúâi öi,
caái nûúác canh ngoát. Nûúác canh ngoát naây maâ coá cua, coá hïën söng
Caái... Nûãa öëng vêìu kia àïí laâm nöìi kho thõt vúái traám. Coá öëng vêìu
cuäng nhû coá nöìi, bïëp nuác laâm gò cuäng tiïån. Röìi thanh vêìu voát laâm
àuäa, mùæt vêìu laâm baát, laâm muöi. Giaá coá gaåo thò öëng vêìu coân laâm
caái lam cúm. Nhûng bêy giúâ thò laâm thïë naâo coá haåt gaåo, bao lêu
nay khöng tröng thêëy möåt haåt cúm.
      Muâa laånh nûäa laåi túái. Àïën àöå reát mûúát êëy thò xöëng aáo vúå
chöìng con caái baåc vaâ raách nhû xú mûúáp. Ngûúâi ài caách möåt quaäng,
tröng àaä lêîn caã vaâo boáng àaá. Chó caái vaáy söìi nêu cuãa Naâng Hoa vaâ
cuãa Gaái coân húi tinh tûúm. Nùm trûúác, Naâng Hoa àaä noái:
      - Mònh aå, laâm sao giûä àûúåc xöëng aáo nïn höìn.
       Cho khi naâo trúã vïì àûúåc coân coá caái maâ mùåc. An Tiïm cuäng
vêîn coá yá nhû thïë. Caái thùæt lûng àiïìu cuãa böë vaâ cuãa con trai vúái hai
caái khùn chaâm, khöng mêëy khi duâng àïën. Nhûng tai aác caái giöëng
vaãi, chó àïí khöng maâ cuäng taä dêìn ra. Biïët laâm thïë naâo! Gioá nuái
thöíi hun huát xoaáy vaâo tûâng löî aáo raách, xeá thïm ra, caái reát caâng nhû
gai chêm, ngûúâi ài cong gêåp laåi, khöng lï bûúác nöíi. Múái mêëy höm
reát maâ àaä khöng ai loá àûúåc khoãi löî cûãa, chó quanh suöët ngaây trong
lïìu vúái lûãa úã lûng chûâng cêy. An Tiïm noái:
      - Mònh coân nhúá caái nùm ta múái lïn Baäi Lúã, chûa ai tröìng
böng, tröìng dêu àûúåc, caã laâng phaãi tûúác súåi beå coå ra laâm vaáy aáo
àuåp thïm cho khoãi reát.
      - ÛÂ, caái súåi úã beå coå rûâng, nhûng coân caái kim...


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            64

      - Coá thïí nghô caách laâm àûúåc kim. Nhûng coå thò úã caánh rûâng
naây khöng coá. Thöi, mai nùæng ài tòm thïm. öëi thûá khaác laâm àûúåc
caái mùåc... Mònh àïí yá maâ xem, coá phaãi khi múái ra àêy, tûúãng khöng
búái àêu àûúåc thûác gò, thïë maâ röìi vêîn coá. Caã mêëy ngaây êëy, ai cuäng
vú vêín ài tòm. Möåt höm, úã rûâng vïì. An Tiïm mûâng rúä, chûa chui
vaâo cûãa, àaä noái to:
      - Tòm àûúåc röìi.
      - Caái gò, haã mònh?
      - Voã cêy sui.
      - AÂ voã sui, àêy cuäng coá cêy sui aâ? Voã cêy sui àïí laâm xöëng aáo
cuäng khöng laå àöëi vúái ngûúâi àaä úã Baäi Lúã.
        Múái àïën Baäi Lúã, ngûúâi ven söng coân thûa thúát lùæm, àaân öng
chó àöåc möåt caái khöë, treã con thò trêìn truöìng quanh nùm. Àïën muâa
laånh, caác choâm xoám xö vaâo rûâng lêëy voã cêy sui àùæp vaâo ngûúâi, muâa
laånh naâo cuäng thïë. Khi An Tiïm lïn múã àêët Baäi Lúã, Naâng Hoa àem
theo nghïì tröìng dêu chùn tùçm, keáo keán, dïåt súåi röìi laåi tröìng böng.
Tûâ àêëy, ngûúâi Baäi Lúã coá vaãi, coá súåi göëc, biïët nhuöåm nêu, nhuöåm
chaâm, biïët dêën buân cho thêm xöëng aáo. Bêy giúâ, laåi nhû úã Baäi Lúã
ngaây naâo, vaâo rûâng tòm voã cêy sui. Khöng ngúâ cuöåc àúâi laåi coá khi
ngûúåc nûúác nhû thïë. Cêy göî sui moåc hoác hiïím trong khe êím húi àaá
töëi höëc sêu. Cêy sui êëy cao mêëy àêìu ngûúâi, laá rúåp mùåt àaá. Khöng
tröng thêëy göëc, àïën gêìn vêîn tûúãng àêëy laâ buåi cêy daåi. Vò thïë, àaä coá
khi tröng thêëy nhûng chùèng ai húi àêu moâ vaâo àïí cho con rùæn, con
trùn tûúãng vaâo trïu noá. Laåi coá khi laá han xaát ngûáa moác thõt ra. Thïë
maâ An Tiïm àaä lêìn moâ tòm àûúåc. Lêëy dao khña voã cêy sui, boác ra,
àem vïì. Meå con Naâng Hoa, möîi ngûúâi quaãy möåt gaánh nùång. Voã sui
phúi trïn moãm àaá, nhûäng ngaây nùæng, khö rùæn nhû mo nang. Luác
êëy, lêëy àaá gheâ kyä nhû ngûúâi àêåp vaãi. Voã sui mïìm dêìn, ruång lêìn voã
ngoaâi, coân laåi möåt lúáp súåi tú ra nhû súåi böng, bïët thaânh naåm trùæng
xaám, caâng phúi, naåm tú sui caâng kïët laåi. Àûúåc mêëy nùæng. Naâng
Hoa àem vaâo, xeá cho caã nhaâ, möîi ngûúâi möåt maãnh. Xeá röìi buöåc,
Naâng Hoa buöåc thêåt kheáo. Miïëng naách buöåc lïn vai, laåi khoanh
lûng mêëy naåm, vùæt laåi, vaåt trûúác vaåt sau khöng coân möåt chöî húã.
Riïng vaåt trûúác xoâe xuöëng coá miïëng voã sui daây phuã kñn àêìu göëi.
Thûâa bao nhiïu, buöåc tûâng maãnh, thïë laâ möîi ngûúâi coân àûúåc caái
chùn àùæp. Vaáy aáo voã sui trùæng bïåch, trùæng xaám, ai tröng cuäng luái
huái, loåm khoåm nhû nhaâ gêëu trùæng úã nuái. Tuy vêåy, êëm nhû khoaác
caái sûúãi trïn ngûúâi, chó möåt luác àaä quen nhû mùåc xöëng aáo thêåt.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  65

Nhûng, Naâng Hoa nhòn chöìng, nghô maâ thûúng. Dïî thûúâng ngûúâi
giaâ ài röìi hoáa gêëu thêåt. Bao lêu röìi, toác An Tiïm daâi quaá lûng, kñn
tai, chó coân hai con mùæt lay laáy giûäa böå rêu quai noán löëm àöëm baåc
moåc truâm lïn caã àuöi mùæt. An Tiïm cuäng thêëy vúå thêåt àaáng
thûúng haåi. Meå con nhaâ noá vêët vaã quaá, lam luä quaá. úã Baäi Lúã cuäng
chó gian nan coá thoaãng coá thò. Bêy giúâ vò mònh maâ meå con phaãi
chõu ài àaây àïën chöën bú vú thïë naây. Thùçng Mon àuåp caái aáo sui àïën
àêìu göëi, luå khuå nhû öng cuå. Nhûng noá phoáng lao truác khoãe lùæm
àêëy. Mon cûá ra rûâng laâ y nhû phaãi keáo theo vïì, coá khi cêìy hûúng,
coá khi nai, coá lêìn Mon chaåy vïì goåi caã nhaâ ra khiïng con nai to quaá.
Khoãi caái lo reát, laåi tòm àûúåc cuã maâi. Khi trúã nöìm coá àaá àöí möì höi,
con rùæn, con trùn, con gêëu àaä boã hang höëc traánh reát boâ ra kiïëm ùn,
nhûäng caánh rûâng àaåi ngaân khöng coân laâm u aám rêìu rô hai con mùæt
nûäa, rûâng àaä núã laá non thúm maát muäi, phña naâo laá rûâng cuäng cuöìn
cuöån xanh lïn nhû khoái. Àïën möåt quaäng rûâng thoaáng, An Tiïm
ngêíng àêìu, thêëy möåt dêy núã hoa tñm boâ ngoån cêy. Chiïëc hoa tñm,
caánh cuåp thò àêåm, caánh núã thò phai, àêìu tiïn, tûúãng hoa cuãa cêy
êëy, nhûng tröng laåi, biïët hoa trong nhûäng dêy leo dûúái àïåp laá
chùçng chõt. An Tiïm baão Mon:
      - Hûúåm àaä, con aå.
      - Caái gò thïë?
      Mon ruát chiïëc lao truác, cêìm sùén tay, nhòn ra. Chûa biïët sao,
haäy phoâng sùén, àêëy cuäng laâ biïët caách ài rûâng. Nhûng An Tiïm laåi
noái:
      - Lïn xem caái dêy kia.
      - Chöî hoa tim tñm êëy aâ?
      An Tiïm treâo lïn, chùåt quang mêëy buåi cêy ngoaâi, len vaâo têån
núi. Caái laá to nhû laá maãnh baát, khöng phaãi dêy bòm laá nhoã lêín
mêín, nhêån ra àêëy dêy cuã maâi. An Tiïm quay laåi, noái to xuöëng:
      - Cuã maâi! Cuã maâi!
      Mon leo vaâo têån núi. Hai böë con hñ huái phaát quang hïët caác
dêy dúå xung quanh, coân trú laåi möåt göëc dêy maâi bùçng cöí tay ngûúâi
lúán.
       - Cuã maâi naây to lùæm. Kïí ra, phaãi àïën thaáng taám ùn maâi múái
khoãi sûúång. Nhûng mêëy nùm nay chùèng àûúåc miïëng maâi, cûá àaâo
vïì, àïí raáo nhûåa möåt tyá thöi. Àaâo theo dêy xuöëng, àûúåc lûng chûâng,
àaä quaá trûa, phaãi boã, mai àaâo nöët.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            66

        Naâng Hoa vaâ Gaái thêëy noái tòm àûúåc cuã maâi, ai cuäng mûâng.
Miïëng cuã maâi khaác naâo miïëng cúm. Ngûúâi úã àêu, khi thiïëu àoái, àïìu
phaãi luâng rûâng nûúng nhúâ cuã maâi. Ngaây têëm beá, An Tiïm coân úã búâ
biïín ngoaâi coäi Ninh Haãi hay khi vúå chöìng lïn phaá àêët ven söng Caái
thò miïëng maâi, miïëng cúm chùèng àïí yá. Bêy giúâ baão sùæp coá cuã maâi,
böîng thêëy rau ngoát, thêëy traám, thêëy thõt tröån tro coã tranh, tûúãng
nhû ùn àïìu xoát ruöåt caã. Bao lêu nay theâm möåt miïëng cúm, möåt
muâi cúm, muâi thúm buâi böåt maâi cuäng àûúng theâm. Caã nhaâ cuâng
vaâo rûâng àaâo nöët cuã maâi. Cuã maâi êëy to bùçng bùæp chên, daâi nûãa saãi
tay, toäe böën nhaánh thaânh böën cuã. Hai anh em Mon khiïng möåt cuã
maâi. Cuã maâi to khöng biïët àaä giaâ bao nhiïu nùm! Vïì àïën nhaâ, phaãi
àöíi vai mêëy lêìn. An Tiïm cùæt caái nuám àêìu cuã àem tröìng bïn hoân
àaá caånh ngoån suöëi. Töëi êëy àoã lûãa àïën khuya. Caã nhaâ ngöìi quanh
caái öëng vêìu luöåc cuã maâi. Muâi maâi toãa thúm ngêåy khùæp nhaâ, hïåt
muâi xöi nïëp caái múái. Tûå nhiïn, ai cuäng nhúá coäi Baäi Lúã, nhúá àïën
laâng xoám ven söng Caái. An Tiïm noái:
      - Höm nay tòm àûúåc cuã maâi, caâng nghô caâng thêëy khöng ai
àoáng cûãa caái söëng cuãa mònh àûúåc.
       Chùåp töëi höm êëy, thuyïìn quan quên àöí caã nhaâ ta lïn nuái,
tûúãng caái chïët àïën núi, thïë maâ röìi laåi thêëy ra miïëng nûúác úã cêy coå,
biïët khöng thïí chïët. Con cua con caáy bêëy thïë maâ coân biïët boâ kiïëm
ùn, con haâ phaãi àoáng voã vaâo taãng àaá suöët àúâi àûáng möåt chöî maâ vêîn
söëng, huöëng chi con ngûúâi àêìy àuã tai mùæt chên tay thïë naây.
"Khöng thïí chïët, nhûng cuäng khöng thïí chõu khöí maäi, cûá maäi chõu
chui rûâng thïë naây, cûá lay lùæt thïë naây. Baân tay vúå chöìng mònh àaä
tûâng laâm cho àêët Baäi Lúã nïn caái ùn, bêy giúâ chuáng mònh cuäng seä
laâm cho caái àaão naây thaânh caái ùn, seä thaânh núi coá ngûúâi àïën úã àöng
vui, nhû àêët Baäi Lúã. "Mònh aå, ta úã trong rûâng cuäng àûúåc, khöng
coân khöën khöí nhû úã hang àaá nuái troåc, nhûng khöng, ta phaãi tòm
caách múã mang ra. Bêy giúâ thêëy àûúåc maâi ùn, chùæc caác rûâng quanh
àêy cuäng coá maâi. Àúåi àïën qua muâa mûa, ta seä ài tòm thïm maâi,
tñch caái ùn chùæc buång àaä. Röìi ta laåi ài tòm àêët múái phen nûäa. Caái
khi úã nuái troåc xuöëng rûâng naây töi àaä tröng hûúáng nhiïìu lêìn. Sau
lûng ta, nuái dûång àûáng. Khöng leä caã àaão chó coá nuái àûáng nhû thïë.
Chùæc àùçng trûúác mùåt, phña gioá maát thöíi túái phaãi coá baäi, coá söng.
Khöng biïët ài bao lêu múái túái àûúåc búâ àaão àùçng trûúác mùåt, nhûng
ta trûä àûúåc lûúng ùn röìi, ta laåi ài phen nûäa. Ta quyïët múã mang
lïn, quyïët khöng chõu söëng ruác raáy nhû con tï tï trong loâng àêët
àêu. Mònh úi, möåt ngaây kia, coá bao giúâ nhaâ vua coân nhúá tòm laåi vúå

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                    67

chöìng con caái An Tiïm trïn àaão, luác êëy An Tiïm seä noái rùçng: vúå
chöìng con caái An Tiïm vêîn söëng vaâ àûúng gêy dûång chöën àaão
hoang thaânh coäi búâ àöìng àêët quï ta. Àêëy laâ súã nguyïån cuãa töi".
Tiïëng cuãi nöí vui tai trïn bïëp rûåc than. †n maâi no, Mon vaâ Gaái möîi
àûáa nùçm möåt goác, coå quêåy trong maãnh chùn voã sui. Nhûng khöng
phaãi àaä nguã. Mùæt tónh nhû saáo sêåu. Coân maãi hoãi böë caác thûá
chuyïån. Cuäng lêy caái vui cuãa böë meå. Gaái noái:
      - Bêy giúâ meå kïí sûå tñch trêìu cau.
      Mon noái:
      - Nghe böë kïí chuyïån öng Gioáng, ba nùm nùçm choäng àaá...
      Mon tûúãng tûúång böë con mònh cuäng to lúán nhû öng Gioáng. ûâ
möåt höm naâo, caã nhaâ laåi ài, seä túái möåt caánh baäi nhû Baäi Lúã, seä túái
möåt con söng nhû söng Caái. Ta cûúäi ngûåa sùæt, vuân vuåt bay nhû öng
Gioáng. Khöng phaãi leo rûâng, chó möåt chöëc àaä túái núi. úã baäi söng êëy,
àïën muâa nûúác xuöëng, bùæc cêìu noi àûa möåt daäy tröëng àöìng ra mùåt
nûúác giûäa söng, tiïëng àöìng rïìn ra goåi caác coäi vïì xem höåi. Röìi loâ vêåt
múã, caác súái vêåt nhöån nhõp suöët giïng hai... Giêëc mú thuá võ theo
chuyïån öng Gioáng ài tòm àêët úã ven söng chêåp chúân àïën trïn hai mñ
mùæt buöìn nguã cuãa Mon. Trong caánh rûâng àïm àen thêîm, gioá nöíi
raâo raâo röìi im. Phuát chöëc, laåi lùång leä ghï. Con ve nuái thöi kïu tûâ
naäy. Àaä khuya lùæm. Dêìn dêìn, rûâng xa rûâng gêìn im phùng phùæc.
Möåt tiïëng hûúu àöåt ngöåt giaác, nghe baãng laãng thêåt xa. Röìi laåi
vùæng, vùæng thùm thùèm. Vùæng úi laâ vùæng!


      4.
      Mêëy muâa nùæng röìi, caã nhaâ An Tiïm úã rûâng sêu. Cuöåc söëng búâ
buåi àaä khaá quen vúái moåi ngûúâi vaâ möîi ngaây möåt nïìn nïëp dêìn, nhû
yá An Tiïm muöën:
      “duâ khoá khùn àïën thïë naâo, con ngûúâi cuäng phaãi coá chöî úã, coá
miïëng ùn tûã tïë, caã nhaâ mònh àêy cuäng laâ möåt choâm xoám, chûá
khöng phaãi nhû hûúu nai úã hoang trong rûâng".
      An Tiïm hay noái thïë. Mon noái:
      - Nhaâ mònh coân ài tòm búâ söng laâm nhaâ úã, böë àaä baão thïë.
      Naâng Hoa hoãi An Tiïm:
      - Mònh thûã xem khi naâo ài àûúåc. Bêy giúâ ta coá thõt sêëy àïí trûä.


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         68

      - Àïí töi xem.
       Muâa nùæng àaä laåi àïën. An Tiïm baân vúái Naâng Hoa: ài nùæng
thò vêët vaã quaá, àúåi hïët muâa nùæng naây seä ài tòm ra baäi biïín àùçng
kia. Moåi cöng viïåc lùång leä sûãa soaån cho chuyïën ài sùæp túái. Nhûäng
buöíi chiïìu múâ nhû khoái toãa khùæp rûâng. Trïn búâ suöëi, thónh thoaãng
thêëy möåt àaân rùæn àoã hùæt ngoùçng àïën röìi àuãng àónh, lûäng lúâ nhû
möåt doâng lûãa chaãy. Nhûäng con ve kim ra raã àïën têån chùåp töëi noáng
nûåc. Tiïëng ve gioáng giaã, liïn miïn, tûúãng tiïëng ve cuäng lùån vaâo
chiïìu nhû aánh nùæng, nhû khoái nùæng, höm naâo cuäng thïë. Caã caánh
rûâng u uêët àöí möì höi àïm. Tùæt hïët lûãa maâ vêîn khoá thúã, ngöåt ngaåt
quaá. Saáng ra, tröng laåi sau nuái, caã nûãa khoaãng trúâi àûáng àen
thêîm. An Tiïm noái:
      - Thaão naâo, cún mûa trong nuái thïë kia thò oi laâ phaãi.
       Moåi ngûúâi dùån nhau àûâng ài kiïëm ùn xa. Súå phaãi mûa khöng
vïì àûúåc. Caã ngaây, rûâng oi aã nhû nêîu ra, khöng möåt tiïëng àöång. Ai
cuäng vïì súám. Khöng phaãi súå mûa, maâ vò bûác böëi, chên tay raä rúâi,
khöng muöën bûúác. Nhûng trúâi nhû bõ haäm, vêîn khöng mûa. Nûãa
trúâi àùçng kia mêy àen caâng tuå laåi, khöng tan, khöng loang, àen dûä
döåi nhû möåt rùång nuái múái nöíi.
      - Mêy àen coân doåa thïë thò coân oi khöën khöí.
        Àïm êëy, ngûúâi ngöìi khöng yïn chöî, böën phña nhû coá loâ nung,
nhûng vêîn saáng trùng. Möåt nûãa trúâi bïn naây, trùng heâ trong leo
leão, trùæng rúån trïn khe laá. Nûãa trúâi àùçng êëy mêy àen àûáng thaânh,
àen xaám, àen kõt. Suöët caánh rûâng, khöng tiïëng ve, nhûäng con ve
cuäng mïåt ruä, khöng àaánh tiïëng lïn àûúåc. Phña nuái, àúåt mêy thaânh
àen kõt àûáng nhû boáng töëi böîng nguân nguåt keáo lïn cao hún, rúån
hún. An Tiïm goåi to:
      - Ra xem röìng lêëy nûúác! Röìng lêëy nûúác àùçng kia.
       Mon àaä àûáng caånh böë, trïn moãm àaá. Naâng Hoa vaâ Gaái lêåt àêåt
treâo xuöëng. Trong àaám mêy àen kõt nûãa àïm toaác xuöëng möåt laân
trùæng toaát, trùæng hún caã aánh trùng trïn boáng laá. Laân trùæng toäe àöi
àaám mêy àen, doaäng dêìn röîng ra, daâi nhû chiïëc ngaâ voi khöíng löì
thuác xuöëng. Nhûäng tiïëng êìm êìm nöíi lïn, rïìn nhû sêëm. Àöåt nhiïn,
rûâng maát hùèn. Khöng phaãi mûa, mûa gò nhû àöí nuái. Cuäng khöng
phaãi sêëm, vò sêëm sao sêëm êìm daâi tûâ naäy. Tiïëng êìm caâng xa xa
caâng dûä. Nhûng úã àêy trúâi àaä dõu trúã laåi trong húi êím thûúâng khi úã
rûâng sêu. Suöët mêëy ngaây àïm oi bûác vêåt vaä, bêy giúâ, têët caã nguã


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                              69

thiïëp. Riïng mònh An Tiïm vêîn thao thûác. Tiïëng êìm êìm laå luâng
phña xa, tiïëng mûa hay tiïëng nuái lúã? An Tiïm ra goác cöåt khïu bêëc
trong öëng nhûåa traám. aánh saáng lom àom toãa. Coá caái saáng trong
nhaâ, cuäng àúä vùæng. Coá leä khuya àaä sang canh tûâ lêu. Tiïëng gêìm aâo
aâo àöåt nhiïn àïën ngay cûãa rûâng. Caã nhaâ choaâng thûác. Nhû caã möåt
rùång nuái àöí xuöëng. ÖËng nhûåa traám àaä tùæt tûâ luác naâo. Gaái kïu
trûúác nhêët:
      - Böë úi!
      An Tiïm tòm àaánh lûãa. aánh saáng nhûåa traám laåi le loái. Moåi
ngûúâi ngöìi ruåm laåi trong tiïëng chuyïín àöång long lúã böën phña,
khöng ai hiïíu sao. Naâng Hoa öm Gaái vaâo loâng, tay cêìm boá mo
nang boåc xöëng aáo. Luác naâo cuäng giûä caái àaáng giaá nhêët trong nhaâ.
Mon àûáng dêåy, cêìm chiïëc lao truác, ngoá ra:
      - Caái gò... Caái gò...
      An Tiïm theát:
      - Trúâi úi! Röìng cuöën nûúác àïën àêy röìi.
      Noái thïë röìi An Tiïm àaåp toang mêëy cêy göî chùæn vaách nhòn
ra. Trong rûâng töëi nhû mûåc, tiïëng reáo, tiïëng àaá, tiïëng cêy khuãng
khiïëp àöí.
      - Caác con úi! Treâo lïn... Mònh úi, treâo lïn...
      Möåt con nûúác xö lïn quaá noác lïìu röìi nhûäng con nûúác êåp
xuöëng, caã boáng töëi khoaãng rûâng nguåp vaâo. Mon lêåt àêåt quaâng tay
öm cêy thang. Nûúác àaánh dûång lïn röìi ngaä xuöëng. Mon ngaä theo.
Nhûng vêîn baám chùæc thang göî.
      - Böë úi!
       Tiïëng theát sùåc trong nûúác. Trong àïm, höëc nuái chòm vaâo
nhûäng laân soáng, vuâi caái hang àaá, nhûng röìi laåi nhö ra. Con ngûúâi
mùæc vaâo àaá nhû nhûäng hoân soãi, nhû nhûäng con chuöåt bõ lùæc ài lùæc
laåi trong öëng. Trong cún mï hoaãng, nhûng trong tiïìm thûác caã khi
mï, con ngûúâi vêîn khöng mêët hùèn trñ nhúá. Nûúác öåc vaâo hang, nûúác
ra, nhûäng baân tay baân chên tûúãng chïët cûáng, vêîn baám gúâ àaá,
vûúáng chùæc vaâo gúâ àaá. Mon thêëy mònh àûúng tröi trong buång nûúác.
Böîng chöëc, soáng àaánh Mon vaåp vaâo taãng àaá. Mon lùång àiïëng,
buöng möåt tay. Tay vûâa buöng àaä ngêåt ra. Mon laåi bñu vaâo cêy
thang göî. Cho túái luác trúâi taãng saáng. Nhûäng con luä trùæng xoáa àaä
biïën mêët. Böîng nhiïn, chó coân laåi möåt im vùæng. Trúâi saáng dûång lïn

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         70

trïn möåt quang caãnh ghï rúån. Caánh rûâng trûúác mùåt àaä bùng mêët.
Suöët möåt daãi daâi toang ngoaãng, ngöín ngang, nhûäng taãng àaá lúán,
khöng biïët tûâ àêu vêåt àïën, chöìng àöëng nhûäng traái nuái múái löín
nhöín trïn chöî höm qua coân rûâng. Àöåt nhiïn, möåt con trùn möëc
trong höëc nuái boâ ra. Caái söëng àêìu tiïn söëng laåi, àûúng ài bú vú.
Laân da trùn raâo raâo thaânh tiïëng trïn àaá àïën trûúác cûãa hang röìi laåi
trûúân xa. Àêëy laâ tiïëng àöång laâm An Tiïm tónh laåi. An Tiïm ngúä
mònh chïët röìi chiïm bao. An Tiïm thûã àûáng dêåy. An Tiïm khöng
chïët. Chuát saáng múâ hùæt trûúác mùåt. An Tiïm nhúá tûác khùæc àïën vúå
con. An Tiïm chaåy ra phña múâ saáng cûãa hang. An Tiïm cêët tiïëng
huá. Xung quanh vùæng lùång, coá leä chó coân àöåc möåt con trùn möëc
àûúng luöìn qua nhûäng rùång cêy àöí, nghe tiïëng huá. Con trùn tûúãng
cún nûúác öëng laåi sùæp êåp àïën. Con trùn trûúân nhanh. Da buång trùn
saát trïn àaá, trïn soãi, trïn caânh cêy, tiïëng saâo saåo vang àïën têån
àêy. Möåt vuâng trúâi àêët naây chó coân coá con trùn êëy söëng û? An Tiïm
höët hoaãng quay vaâo hang, tòm vúå con. An Tiïm àûáng im, nghe.
Xung quanh töëi nhû bûng. An Tiïm vêîn àûáng im. Tûâ ngoaâi cûãa
hang hay tûâ àêu, tiïëng raâo raåo laân da buång con trùn àûúng ngoùçn
ài. Tiïëng saâo saåo... saâo saåo àïìu àïìu... Nhûäng con trùn... nhûäng con
trùn... Tiïëng àïìu àïìu nghe trong boáng töëi. Trong hang naây chó coá
con trùn thöi... Hònh nhû àêu quanh mònh, rúân rúån àêu quanh
mònh. Coá phaãi khöng? An Tiïm cuái xuöëng. Con trùn thúã, con trùn
boâ rúân rúån ngay bïn caånh. An Tiïm súâ tay ra sau lûng. Con dao
vêîn nguyïn trong dêy thùæt khöë. An Tiïm ruát dao, raâ raâ bûúác. Möåt
tay An Tiïm quúâ trûúác mùåt. Vaách àaá nhúân nhû moâ vaâo da trùn.
Nhûng khöng phaãi. An Tiïm àaä coá yá àõnh, nïëu con trùn ngoùçng laåi,
nuác An Tiïm, An Tiïm seä doaång chên thêåt chùæc röìi lêìn tay tòm
àuáng chöî da moãng úã buång noá, thñch lïn möåt nhaát. An Tiïm bûúác, rúâ
rúâ tay. An Tiïm àuång vaâo möåt khuác àuöi trùn - khöng, möåt baân
chên, chên ngûúâi. An Tiïm nhêån ra chên treã con. An Tiïm cuái
xuöëng, bïë xöëc noá lïn, chaåy ra cûãa hang. Caái Gaái! Caái Gaái khöng
chïët. Ngûúâi noá coân mïìm êëm. An Tiïm öm con trong loâng, haâ húi
lïn mùåt con. Möåt laát, Gaái khe kheä:
      - Meå... meå...
      An Tiïm noái:
      - Con nùçm àêy... Con nùçm àêy...
       Röìi An Tiïm laåi hêëp têëp, lêåp cêåp vaâo hang. Noá goåi meå noá
trong êëy. Hang vêîn hoaân toaân lùång im. Bêy giúâ múái àïí yá luác naäy
tiïëng Gaái khoâ kheâ, khöng phaãi con trùn boâ. Tay An Tiïm cêìm con

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               71

dao, tay laåi quúâ ra trûúác mùåt. An Tiïm lêìn chên giêîm tûâng hoân àaá,
bûúác tûâ ngoaâi hêíng saáng vaâo àïën têån trong cuâng, chöî caái höëc
nghiïng lïn ngaách thûúång, tay àuång vaâo nhuä àaá. Nhûäng nhuä àaá
ruång laách taách, laä chaä. Nhû mûa àaá. Nhûng vêîn khöng thêëy gò caã.
Xïë trûa, An Tiïm coäng Gaái trïn lûng, bûúác ài. Gaái vêîn coân mïåt lûã.
Nhûng An Tiïm phaãi ài tòm Naâng Hoa vaâ thùçng Mon. Gaái nùçm
trïn lûng böë nhû con nhaái, khöng cûåa quêåy. Trêån baäo vúä nûúác, con
luä öëng chó coân soát laåi nhûäng vuäng nûúác àoång höëc àaá. Doâng suöëi
cuäng biïën àêu mêët. Vïët soáng nûúác àïm qua êín àöí caã daäy cêy thaânh
möåt luöìng röîng giûäa hai caánh rûâng êm u. Böë coäng con ài. Àïm qua,
Naâng Hoa bõ soáng àaánh giaåt lïn möåt àónh àaá. Naâng Hoa ngêët,
ngay àúåt nûúác àêìu tiïn, cuöën ài. Khi mùåt trúâi lïn, Naâng Hoa tónh
laåi. Nhûäng coã raác êím ûúát vûúáng bïn ngûúâi bêy giúâ khö cong, ruä
xuöëng. Naâng Hoa múã mùæt, nhûng toác bïët kñn mùåt. Naâng Hoa lêëy
tay toäe toác. Trûúác mùåt, chó coá trúâi xanh im lùång, Naâng Hoa cöë ngöìi
dêåy. Naâng Hoa thêëy mònh àûúng úã trïn möåt hoân àaá cao. Hoân àaá to
nhû toâa nhaâ, tröng xuöëng, hoa mùæt, xaám mùåt laåi. Naâng Hoa khöng
daám nhuác nhñch. Tûúãng nhû hoân àaá khêëp khïính sùæp suåp xuöëng.
Xung quanh, böën phña, chó thêëy àaá. Khöng biïët àêy laâ àêu. Trêån
nûúác cuöën nhû möåt caái maâng che hïët trñ nhúá. Mang maáng luác êëy
àûúng giûäa àïm, khöng biïët chöìng úã àêu, caác con bêy giúâ àêu maâ
möåt mònh mònh laåi ngöìi trïn àónh àaá naây. Naâng Hoa gaâo khoác cho
àïën luác khöng coân sûác haá àûúåc miïång nûäa. Naâng Hoa nhû möåt con
caá trïn caån, daán mònh xuöëng àaá, chó coân thoi thoáp. Suöët ngaây höm
êëy. Naâng Hoa mï trúã vïì ven söng Caái. Nhûäng àïm lûãa sûúãi, kïí
chuyïån sûå tñch trêìu cau cho Mon vaâ Gaái nghe. Cuöëi cuâng cêu
chuyïån kïí àïën loâng chung thuãy möåt nhaâ àoaân tuå. Naâng Hoa chúåt
tónh, laåi nhúá tûâ khi ra àaão, vúå chöìng con caái nhû chên tay trïn möåt
ngûúâi, bêy giúâ chên àêu, tay àêu. Nghô àïën àêëy, Naâng Hoa ûáa
nûúác mùæt.
       Chuyïån cöí tñch kïí àïën chöî ngûúâi em hoáa hoân àaá. Coá leä àûúng
chùåp töëi. Boáng àen tûâ mùåt àêët dêng lïn, chó coân thêëy múâ múâ trïn
trúâi. Hay laâ Naâng Hoa àaä ngêët ài, röìi nhû trong chuyïån cuä, em hoáa
hoân àaá, anh hoáa cêy cau, chõ dêu hoáa giaân trêìu khöng. Chïët röìi maâ
vêîn quêën quñt, hoâa thuêån, Naâng Hoa nghô thïë. Dïî thûúâng chöìng
mònh chïët röìi, àaä thaânh hoân àaá naây. Mònh cuäng sùæp chïët trïn hoân
àaá. Chïët röìi seä hoáa cêy si, cêy cau, cêy ngaái che lïn hoân àaá naây
cuäng nïn. Hai haâng nûúác mùæt laåi ûáa ra. Möåt luác, nhû trúâi saáng. Leä
naâo, vò möåt cêu chuyïån trêìu cau maâ caã àïm khöng chúåp mùæt.
Nhûng trúâi àaä saáng thêåt. Khi saáng trúâi thò ngûúâi ta tónh taáo hún

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          72

trong luác àïm töëi. Cho àïën bao nhiïu nùm sau, coá möåt lêìn nhaâ vua
ài qua... Nhaâ vua ài qua... Cêu chuyïån oan khuêët àûúåc toã tûúâng...
       Luác êëy, Naâng Hoa nghe àêu vùèng laåi möåt tiïëng huá. Tiïëng
ngûúâi huá. Naâng Hoa khöng coân sûác nhuác nhñch àûúåc nûäa, thïë maâ
tiïëng huá laå luâng kia àaä dòu Naâng Hoa nhoãm àêìu lïn. Naâng Hoa
nhòn xuöëng. Con mùæt hoa laão àaão. Naâng Hoa giú hai tay röìi gaâo lïn
möåt tiïëng. Khöng ra tiïëng nûäa, tiïëng kïu cuöëi cuâng cuãa ngûúâi hêëp
höëi. Röìi Naâng Hoa nùçm vêåt xuöëng, ngêët ài. An Tiïm khöng nghe
thêëy tiïëng kïu êëy cuãa Naâng Hoa. Khöng nghe hùèn thaânh tiïëng,
nhûng ài trong chöî hoang vùæng kiïåt cuâng maâ loâng àûúng mong moãi
böìn chöìn, thò dêîu cho möåt tiïëng àöång nhoã àïën àêu cuäng gêy ra möåt
rung caãm sêu xa ngoaâi caã tiïëng àöång êëy, khöng thïí àoaán taåi sao
biïët àûúåc. Tröng thêëy àöëng àaá cao choát voát kyâ quaái, An Tiïm nghô
biïët àêu trïn êëy hay trong caác hang höëc quanh àoá, coá dêëu vïët laå,
tiïëng gò laå. An Tiïm àùåt Gaái ngöìi tûåa lûng vaâo taãng àaá bïn caånh.
Luác naäy, An Tiïm àaä tòm àûúåc nùæm laá ngoát, voâ ra cho con nhai
söëng. Bêy giúâ Gaái tónh hún. An Tiïm treâo lïn. Böîng An Tiïm giêåt
mònh. Caái goái mo nang boåc xöëng aáo maâ Naâng Hoa ài àêu cuäng àeo
theo. Caái goái vûúáng ngaäng vaâo khe àaá caånh àêëy. An Tiïm leo lïn
àûúåc àónh àaá. An Tiïm vûåc Naâng Hoa xuöëng àïën chên àaá, nhòn laåi
caái döëc ngang mang tai. Khöng biïët taåi sao àaä xuöëng àûúåc. Gaái
mûâng quaá, öm meå, luác êëy àaä húi tónh. An Tiïm hêëp têëp noái:
      - Ra caã ngoaâi rûâng kia!
       Gaái àaä lon ton ài trûúác. An Tiïm coäng Naâng Hoa, cùæm cuái
bûúác. Àaä ra àïën möåt búâ rûâng. Trûúác mùåt, rûâng nuái àöí naát vêîn ngöín
ngang hun huát, nhûng sau lûng, möåt vïåt rûâng im lùång. Cún baäo
nûúác khöng phaá vaâo àïën àêy. An Tiïm úã laåi. Khöng tòm thêëy suöëi.
Khöng lo, coá nûúác àoång trïn caác huäm àaá raãi raác quanh röìi. Naâng
Hoa ngöìi laã. Ngoaâi kia, trïn àaá lúãm chúãm coân soát chuát nùæng vaâng
rûåc. úã vuäng nûúác àoång, böëc húi noáng êëm ngöåt ngaåt. An Tiïm cúãi boåc
mo nang ra phúi xöëng aáo, thùæt lûng, khùn chaâm lïn trïn mùåt àaá.
Maãnh sûâng trêu vaâ hai hoân cuöåi àaánh lûãa vêîn giùæt trong caåp khöë,
bêëy giúâ cuäng phúi ra àêëy. Naâng Hoa àõnh cêët tiïëng hoãi An Tiïm,
mêëy lêìn mêëp maáy miïång, khöng noái àûúåc ra tiïëng. Cún vêåt vaä coân
laâm baãi hoaãi rúâi raä ngûúâi. An Tiïm àaä cho uöëng mêëy nguåm nûúác
rau ngoát, vêîn chûa laåi ngûúâi. Nhûng möîi lêìn khöng noái àûúåc thò
nûúác mùæt giaân giuåa xuöëng. Biïët yá Naâng Hoa muöën noái gò, An Tiïm
baão:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  73

       - Ta àöët lûãa nghó laåi àêy. Coá khi noá cuäng giaåt vaâo moãm naâo
quanh chöî naây thöi. Khöng lo. Mònh nghô xem, baäo àöí cêy nûúác, vúä
nuái vúä rûâng, tan taác àïën thïë maâ röìi laåi tòm àûúåc nhau. Coân söëng
thò coân tòm àûúåc nhau. Khöng lo.
       Súám höm sau, An Tiïm ra huäm àaá gêìn àêëy vuåc nûúác vïì röìi
treâo lïn taãng àaá cao nhòn ra. Böën phña hoang rúån, xanh ngùæt, vêîn
möåt luöìng rûâng toang hoaác ài têån àêu. Giûäa àaám cêy, àaá ngöín
ngang, luöìng baäo cuöån thaânh öëng nûúác thöëc ra, nhû coá möåt con
trùn khöíng löì vûâa trûúân mònh qua, bao nhiïu rûâng, bao nhiïu nuái
lùn loác cuöën hïët theo. Àûáng trïn nuái, An Tiïm huá goåi. Ngay tûác
khùæc, ba böën tiïëng huá àaáp laåi, tûâ nhûäng nuái xung quanh. Tiïëng xa,
tiïëng gêìn, vang vang nhû tiïëng tröëng àaá. An Tiïm àúåi. Nhûng àêëy
chó laâ tiïëng àaáp laåi cuãa vaách àaá, cuãa tiïëng tröëng àaá tûå nhiïn. An
Tiïm laåi huá. Tiïëng voång laåi lõm dêìn, röìi im. Töëi êëy, moåi ngûúâi uöëng
nûúác cêìm húi, àúåi saáng. An Tiïm àöët mêëy àöëng lûãa to. Ngoån lûãa
böëc cao, boáng rûâng cao cao. An Tiïm nghô: tröng thêëy aánh lûãa naây,
Mon coân söëng àêu quanh têët biïët àûúâng maâ vïì vúái böë meå.




http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          74




                                PHÊÌN BA


      1.
       Mon tónh dêåy. Àêìu tiïn, hai con mùæt múã ra thêëy xaám àen.
Mon àûa tay lïn giuåi. Khöng nhêëc nöíi baân tay. Cuäng khöng nhêån
ra mònh àûúng nùçm sêëp mùåt, caã hai tay luöìn vaâo caái löî úã cêy göî coá
khêëc thang treâo lïn nhaâ lïìu. Mon cuäng khöng biïët, nïëu khöng luöìn
tay vaâo àêëy, chùæc Mon àaä buöng cêy göî, àaä chòm vaâ tröi àêu tûâ
àïm qua röìi. Dêìn dêìn, Mon nghiïng àûúåc àêìu. Vaâ dêìn dêìn, trñ nhúá
trúã laåi. Tûâ luác caã cêy göî xö Mon vaâo taãng àaá nûúác cuöën, Mon ngêët
ài. Ngoån nûúác cûá xö thuác Mon ài maäi. Tónh laåi, àêìu tiïn Mon nhúá
böë meå. Mon vuâng dêåy. Nhûng chên Mon cûáng àú. Hai tay khöng
coân sûác ruát àûúåc khoãi caái löî úã thên göî. Mon nùçm im, böîng ûáa nûúác
mùæt. Mon khoác. Tai naån ghï gúám khöng thïí lûúâng àûúåc àaä xaãy àïën
cho nhaâ mònh. Mon khöng biïët Mon àaä bõ tröi bao xa. Nhûng Mon
biïët hònh nhû àêy khöng coân caánh rûâng quanh nhaâ. Nùçm nghiïng
mùåt thïë, Mon khoác. Röìi Mon muöën goåi böë thêåt to. Khöng goåi àûúåc.
Cöí Mon kheá laåi. Chó coá nûúác mùæt roâng roâng xuöëng maá, xuöëng mùåt
àêët löín nhöín saån soãi. Nûúác mùæt khö röìi, Mon tröng nghiïng trûúác
mùåt, thêëy möåt lùçn xanh ngay chên trúâi, thùèng tùæp nhû súåi chó.
Khöng giöëng rûâng cêy trûúác nhaâ. Tay Mon àaä búát ï êím, cûåa àûúåc.
Mon co àêìu göëi. Hai caánh tay tûâ tûâ rúâi cêy göî, Mon boâ ra röìi cöë
ngöìi dêåy. Mon ngöìi lïn, muâi nûúác biïín trong gioá maát maâ nöìng mùçn
mùån uâa lïn, boåc lêëy Mon, laâ laå, ngai ngaái nhû giûäa rûâng muâa hoa
dûáa daåi chñn. Soáng biïín löìng löång trûúác mùåt. Phña sau, coân hònh
möåt khu rûâng lúán, cêy cöëi àaä àöí raåp caã möåt quaäng xuöëng mùåt àêët.
Gioá hêy hêíy àïën, nùæng caâng rûåc rúä mùåt nûúác xanh àen biïëc. Mon
thêëy mònh àûúng ngöìi àêìu möåt baäi caát. Con nûúác chó àêíy húi quaá
tay, Mon àaä bùng ra biïín röìi. Nhûng cuäng chùèng hiïíu, cêy göî tröi
àïën àêy, dûâng laåi úã baäi caát, hay laâ Mon àaä bõ tröi ra biïín röìi soáng
biïín hùæt laåi Mon lïn àêy. Nhûng àêy laâ àêu? Mon laåi tröng quanh
mònh. Chó coân quen biïët coá cêy göî bûúác lïn thang nhaâ. Khöng coân
ai nûäa. Mon baâng hoaâng tuãi thên, laåi khoác. Nùæng lïn àaä raát caã
lûng. Mon nhòn vaâo búâ cêy trong xa. Nhûng Mon khöng àûáng lïn
àûúåc. Röìi laåi thiïëp ài. Mïåt quaá, lo quaá, àoái quaá. Möåt àïm qua. Àïm

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 75

àêìy gioá nöìm àûa húi biïín lïn maát rûúåi. Súám höm sau, Mon tónh
dêåy. Mon nhúá höm qua, tröng nghiïng ra biïín, nhúá böë meå, nhúá em,
Mon khoác. Mon bõ nûúác luä öëng cuöën àïën àêy, xa lùæm, xa lùæm röìi.
Mon laåi ngheån trong cöí, sùæp khoác. Nhûng Mon khöng khoác, Mon
àûáng dêåy. Mon àûáng dêåy àûúåc. Mon thêët thïíu ra búâ biïín xa thoai
thoaãi. Nhûäng taãng àaá àoã rïu tûåa chöî cûãa söng Caái nùm trûúác, Mon
àaä thêëy, rïu phuã nhû maâu hoa têìm xuên höìng nhaåt suöët búâ biïín.
Böë thûúâng noái:
       “Trong rûâng dûúái bïí, con ngûúâi úã àêu maâ biïët chõu khoá cuäng
tòm ra caái nuöi söëng mònh". Tûâ khi úã àaão, böë laåi hay kïí chuyïån vò
cêu noái êëy maâ buöåc luåy vaâo thên. Röìi böë laåi noái:"Àêëy chó vò ngûúâi
àúâi chûa vúä nöíi nghôa cêu noái sêu xa êëy maâ thöi. Möåt àúâi tao àaä
lùn löån vaâo söng ra bïí, tao biïët quyá cêu noái êëy". Bêy giúâ Mon möåt
thên úã àêy. Tûâ thuúã beá, chûa bao giúâ Mon àûáng àêy möåt mònh thïë
naây. Nhûng nghô laåi lúâi noái cuãa böë, Mon tûúãng nhû khöng phaãi
mònh àûáng möåt mònh. Mon löåi qua baäi lêìy ra daäy àaá phuã rïu àoã.
Àïën núi, nhòn kyä thêëy chen trong rïu àoã coá nhûäng con haâ baám
khùæp, taãng àaá xuâ xò khöng coân ra hònh thuâ taãng àaá. Mon kïu lïn:
       “ÖÌ, caái ùn àûúåc àêy röìi!". Nhûng khöng coá gò nêåy haâ ra khoãi
àaá. Àûúng nghô caách, laåi tröng thêëy trïn meáp nûúác soáng àaánh, lêëp
loá, múâ múâ nhûäng con ngaán àöåi mai lùn lïn lùn xuöëng theo soáng.
Mon cuái xuöëng, nhùåt con ngaán, nhùåt àûúåc möåt vöëc tay nhûäng con
ngaán bùçng con trai vaâ nhûäng con soâ to nhû nùæm tay. Khoeo chên
vêîn moãi, löåi caát nùång, khöng nhêëc lïn àûúåc, muöën ngaä, Mon phaãi
lom khom böëc ngaán röìi chïånh choaång, loäm boäm löåi vaâo búâ. Mon àïën
ngöìi bïn möåt taãng àaá. Luác êëy, laåi tröng thêëy úã búâ caát, vö khöëi con
ngao, con hêìu. Nhûng Mon àûúng àoái, Mon coân nhùåt hoân cuöåi àêåp,
huát hïët hún chuåc con ngaán to. Thõt ngaán tûúi ngoåt maát, thõt soâ
huyïët àoã nhû son, ùn hïët leãm caã maâ coân thoâm theâm. Thêëy ngûúâi
khoãe khoùæn hún hùèn luác naäy. Mon ngöìi duöîi thùèng chên, tröng ra
biïín. Tröng ra biïín, Mon nhúá nùm trûúác böë kïí ngaây coân nhoã, böë
cuäng laâ ngûúâi keã bïí ngoaâi Ninh Haãi. Öi, bao nhiïu chuyïån böë kïí
thêåt kyâ laå vaâ ghï gúám. Böë luác êëy chûa bùçng tuöíi Mon bêy giúâ maâ
àaä phaãi lang thang kiïëm ùn caã nùm ngoaâi àaão. Ngoaâi Ninh Haãi,
àaão nhiïìu nhû trêëu rùæc mùåt biïín. Chuyïån böë búi ra khúi kiïëm caái
ùn, phaãi con caá trònh, caá mêåp àuöíi cùæn. Böë búi nhanh hún caá mêåp.
Böë coân xóa chïët caã caá mêåp. Ngaây nhoã, böë mònh thêåt khöí, böë mònh
cuäng thêåt gioãi. Coá möåt luác, Mon laåi chaånh nghô: bêy giúâ khöng biïët
böë àêu, meå àêu, coân mònh thò àang bú vú. Mon thêëy muãi loâng.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          76

Nhûng Mon nghô laåi ngay vaâ cêìm àûúåc nûúác mùæt. Mon muöën ài
tòm böë meå vaâ em. Phaãi ài tòm böë meå. Phaãi laâm thïë naâo ài tòm àûúåc
böë meå vaâ khöng nïn khoác, khoác thò chùèng nghô àûúåc gò. Mon àûáng
dêåy. Àïën luác êëy, Mon múái nhêån ra Mon àûúng úã truöìng. Bêy giúâ
Mon chó coân nguyïn thên hònh böë meå sinh ra vaâ Mon àûúng töìng
ngöìng ài trïn baäi. Manh aáo vaâ caái khöë, soáng àaä keáo raách mêët tiïåt
tûâ bao giúâ. Luác naây, baån vúái mònh chó coân coá cêy göî bêåc thang lïn
nhaâ. Cêy göî nhaâ mònh cûáu mònh, àûa àïën àêy. Mon ra baäi, keáo cêy
göî thang nhaâ vaâo trong búâ cêy. úã àêy, chó coân coá caái thang naây
thên thuöåc, phaãi giûä noá. Röìi Mon ài theo nhûäng buåi cêy búâ biïín.
Buåi cêy vaâ caánh rûâng búâ biïín saáng trùæng khaác cêy coã rûâng sêu.
Biïín àêy khöng coá nuái àaá dûång, búâ baäi, thoai thoaãi vaâo têån trong
meáp rûâng lö xö nhûäng buåi dûáa daåi baåc phêën xuâ xò gai. Nhûäng cêy
dûáa daåi giaâ chïët rûäa, taâu laá dûáa mïìm vaâ dai àêìy xú nhû möåt àïåp
súåi. Mon lêëy hai taâu dûáa khö, beã hïët gai caånh röìi buöåc uáp laâm möåt.
Thïë laâ Mon àaä coá caái khöë vûâa vùån, coá caã hai muái baãnh choåe boã
àùçng trûúác boã àùçng sau beån, kiïíu khöë àuöi lûún. Ài sêu vaâo coá àïën
nûãa buöíi maâ rûâng vêîn thoaáng. Mon nghe tiïëng reo hoâ xa xa àêu
phña trong, Mon ngú ngaác. Nhûng nhòn ài nhòn laåi, khöng thêëy gò
khaác. Mon lêìn vaâo chöî coá tiïëng kyâ laå. Möåt luác, gùåp möåt cêy thöng
to. Nûúác baäo cuöën qua àêy, thïë maâ cêy thöng vêîn àûáng vaâ cêy
thöng àûúng reo. Biïët roä laâ tiïëng thöng reo. Nhûng Mon vêîn böìi
höìi àûáng ngêín möåt luác, ngúä nhû coá ngûúâi úã àêy. Cêy thöng naây
bùçng mêëy ngûúâi öm, trïn thên löìi caái vêëu coá möåt löî tröëng höëc. Cêy
thöng giaâ tuöíi lùæm. Mon ngêíng àêìu, chùm chuá, tûúãng nghe àûúåc
tiïëng vi vu úã möîi vûâng laá thöng àûúng bay ra. Mon ra baäi keáo caái
159 160 thang göî vaâo dûång tûåa vaâo cêy thöng. Mon leo lïn, chui
vaâo caái löî tröëng trong thên cêy. Mon nùçm nghiïng trong höëc, chên
duöîi thoâ ra ngoaâi. Mon nghô: böë ài qua seä tröng thêëy chên mònh,
biïët mònh úã àêy. Röìi laâm möåt giêëc. Nguã say quaá, khöng biïët àaä qua
möåt àïm sang ngaây khaác hay laâ múái nguã àûúåc möåt luác. Mon àûáng
dêåy. Mon nhòn ra cûãa caái löî trong buång cêy thöng giaâ. Giêëc nguã
laâm cho Mon àaä thêåt laåi sûác. Àïën luác chúåt nhúá bêy giúâ chó coá möåt
mònh, Mon laåi thêëy cûåc thên, nûúác mùæt ûáa lïn mñ. Nhûng Mon giûä
ngay àûúåc cho khoãi khoác. Phaãi söëng vaâ kiïëm àûúåc caái ùn àïí ài tòm
böë meå. Möîi lêìn sùæp khoác, Mon laåi nghô nhû thïë vaâ thïë laâ cún buöìn
qua ài. Vaã laåi, röìi ngaây laåi ngaây, bao nhiïu mï maãi, lo lùæng chöìng
chêët trong viïåc tòm caách cho söëng àûúåc. Nghõ lûåc cuäng coá pheáp laâm
tan biïën àûúåc nöîi buöìn. Àêìu tiïn, Mon coá yá tòm úã núi cao raáo. Böë
àaä noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   77

       “Con ngûúâi khaác con vêåt, truá nguå àêu ngûúâi cuäng phaãi coá caái
nhaâ maâ úã". Tröng thêëy cêy tre, Mon nhúá böë bêëy lêu ài rûâng chó ao
ûúác gùåp cêy tre. Mon nhúá böë baão: phaãi röìi, tre laâm àûúåc nhiïìu thûá
cêìn duâng. Mon àaä biïët nhû thïë. Tre keáo àûúåc ra caã lûãa. Mon vaâo
rûâng tre. Loaáng thoaáng rûâng tre vúái rûâng traám. Rûâng ven biïín,
thêåt nhiïìu thûá laâm àûúåc, ùn àûúåc. Mon trúã laåi chöî cêy thöng, thêëy
haäy cûá taåm úã àêy àûúåc. Mon mang theo vïì mêëy caái mo nang lêëy úã
rûâng tre. Mon cùåm cuåi ngöìi tûúác mo nang thaânh súåi. Àûúåc möåt
àöëng buâi nhuâi khö, nhû buâi nhuâi àaánh lûãa úã àaám thöíi cúm thi. Luác
naäy, qua caái suöëi àaä nhùåt vïì mêëy hoân cuöåi. Caái gò cuäng phaãi coá lûãa
trûúác àaä - Mon nghô thïë. Nhûäng hoân cuöåi to, àen boáng, chó coå mêëy
caái vaâo keåp súåi mo nang àaä ra lûãa, lûãa bùæt buâi nhuâi chaáy ngay.
       Mon àaä àöët àûúåc möåt àöëng lûãa dûúái göëc thöng töëi höm êëy.
Mêëy höm sau, möîi luác àoái, Mon laåi ra biïín bùæt ngaán, nhùåt soâ vaâ
àêåp haâ ùn röìi lïn ngöìi maâi àaá. Khöng coá dao thò phaãi laâm ra dao.
Mon tòm àûúåc hoân cuöåi to phùèng bùçng caái vöì. Mon maâi vaåt ài möåt
phña, laâm con dao àaá. Coá lûãa múái nïn àûúåc nhiïìu thûá nhûng khöng
coá dao thò tröng thêëy caái cêy cuäng àaânh chõu, khöng àem thûá gò vïì
cho mònh àûúåc. Nhûäng nùm trûúác, úã Baäi Lúã, coá lêìn Mon àaä thêëy cuå
giaâ maâi dao àaá kheáo lùæm, sùæc lùæm. Con dao àaá maâ chó böí vaâi nhaát
àaä àùén àûúåc cêy tre. Trïn búâ baäi söng Caái bêëy giúâ coân nhiïìu cuöëc
àaá, con lùn àaá. Caác cuå giaâ quen tay dao àaá hún. Quang caãnh laâm
ùn ngaây êëy, Mon chó coân thoaáng nhúá vaâ Mon cuäng chùèng biïët maâi
con dao àaá thïë naâo. Nhûng, khöng phaãi thïë laâ khoá. Hoân àaá cuöåi to
thò úã àêy chöî naâo cuäng coá, Mon cûá choån nhûäng hoân cuöåi tûåa hònh
dao vaâ hò huåc maâi. Mon àaä maâi àûúåc mêëy con dao àaá sùæc. Mon
xaách dao àaá sang rûâng tre. Dao àaá khöng cheám àûúåc nhû dao theáp
cuãa böë. Mon phaãi cûa àeäo tûâng göëc cêy. Nhûng hò huåc, chõu khoá
ngaây laåi ngaây, chùèng bao lêu cuäng chùåt àûúåc caái cêy àöí xuöëng. Mon
laåi maâi àaá nûäa. Mon thêëy dao àaá maâi kyä, lûúäi vûâa daây caånh vûâa
sùæc, chùåt tre cuäng töët. Mon coá caã kho dao àïí daânh trong loâng suöëi,
khöng lo gò nûäa. Coá caách söëng röìi, thïë laâ trûúác tiïn, Mon ài tòm böë
meå. Mon choån mêëy cêy tre to, àeäo hai àöët möåt laâm öëng àûång nûúác,
vaác ra suöëi, vuåc nûúác àem vïì. Buöíi saáng, Mon ài vïì tay traái. Mon
nghô: ta sùæp gùåp böë meå vaâ em àêy. Lûng Mon àïí trêìn, Mon àoáng
khöë àún bùçng xú dûáa. Möåt vai àeo hai öëng tre àûång àêìy nhûäng con
ngaán vaâ soâ tûúi. Möåt bïn àeo öëng nûúác. Tay Mon cêìm hai caái lao
truác choån. Lûng Mon buöåc hai con dao àaá, möåt nùæm buâi nhuâi mo
nang vaâ hoân cuöåi àen àïí àaánh lûãa. Thïë laâ Mon ài. Caâng ài sêu vaâo
trong thò ngaây ngaây möîi khaác, rûâng hoang vaâ àaá troåc, àaá àûáng

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            78

thaânh vaách thêåt xa, caâng xa. Mon quay laåi. yá nghô coá thïí gùåp böë
meå vaâ em luác ra ài, àaä nhaåt dêìn. Mon phaãi trúã laåi núi rûâng coá cêy
thöng höm trûúác. úã göëc thöng vaâi ngaây, söët ruöåt quaá, nhúá quaá, Mon
laåi ài phña tay phaãi. Phña naây, thùèng baäi, chó gùåp baäi caát. Mon
chùm chùm xem àêu coá dêëu vïët cuãa böë, cuãa meå, cuãa em. Nhûng
chùèng àêu coá möåt dêëu chên, möåt vïët dao cheám cêy, caâng ài caâng
thêëy hoang vu. Mon laåi tiu nghóu, phaãi quay laåi. Nhûng Mon vêîn
chûa chõu thöi. Mêëy höm sau, Mon cùåm cuåi theo möåt con suöëi vaâo
rûâng sêu, laåi ài tòm böë meå vaâ em. Bïn kia göëc thöng coá möåt con
suöëi nhoã, Mon àeo hai öëng tre àûång con ngaán, möåt öëng nûúác, hai
caái lao truác, trong meáp khöë vêîn giùæt hoân cuöåi, nùæm buâi nhuâi, con
dao àaá. Nhaãy qua caái suöëi nhoã êëy, Mon ài. Rûâng rûâng tûâng àúåt,
nhûäng dêy cuã maâi chùçng chõt, dêy song dêy mêy, chi chñt rûâng
nûáa, rûâng truác, xanh maát vên vên trûúác mùåt. Mon ài cho àïën höm
ùn hïët möåt öëng àêìy ngaán. Maâ vêîn chó thêëy rûâng. Con suöëi nhoã ài
theo tûâ höm trûúác cuäng àaä chui xuöëng höëc àaá, lêín vaâo loâng àêët tûâ
bao giúâ, khöng thêëy ra nûäa. Böën phña muâ mõt rûâng, khöng thêëy
àêu möåt dêëu vïët. Thïë laâ chùæc mònh àaä laåc xa lùæm. Ài caã ba phña maâ
khöng thêëy gò. Böë meå úã núi naâo? Em úã àêu? Ai coân söëng? Laâm thïë
naâo tòm àûúåc? Nghô miïn man, buöìn quaá, nhûng laåi nghô: thöi bêy
giúâ phaãi trúã laåi göëc thöng, tòm caái ùn caái úã, àúåi möåt khi naâo laåi ài
tòm. Mon khöng mêët hïët hy voång. Mon nhúá lúâi böë noái:
       “Coá khi naâo chõu chui rûâng maäi thïë naây! Con ngûúâi phaãi biïët
laâm ra caái ùn caái úã". Böë mònh coá gan coá chñ lùæm, böë mònh àaä dûång
nïn laâng xoám úã Baäi Lúã. Khöng chõu tuâ trong rûâng, phaãi tòm àûúâng
nûäa, múã mang ra. Nïëu khöng coá trêån luä öëng ghï gúám, chùæc caã nhaâ
àaä ài tòm chöî úã múái, biïët àêu chùèng àaä túái àûúåc búâ biïín naây. öì, úã
àêy bao nhiïu tre, coá caã rûâng hoáp àaá. Böë tha höì àùén tre àûåc àem
ngêm laâm caánh noã. Trong cún nguã chêåp chúân, Mon mï thêëy ngaây
cuâng böë ài chùåt hoáp àaá àem ngêm xuöëng suöëi, laâm caánh noã. Tónh
giêëc, vêîn chó thêëy möåt mònh nùçm vùæt trïn cêy giûäa rûâng. Hoang
vùæng quaá, Mon laåi ngheån ngaâo. Nhûng Mon khöng khoác, Mon tuåt
xuöëng göëc cêy vaâ ài ngay. Khöng, böë ta àaä phaãi bú vú lûu laåc tûâ khi
coân ñt tuöíi hún ta nûäa kia. Trúã vïì göëc thöng, Mon cùåm cuåi laâm lïìu
úã. Mon cuäng bùæt chûúác nhû nùm trûúác böë laâm caái nhaâ tûåa vaâo lûng
cêy nghiïën. Vuâng àêët chöî êëy cao, Mon xïëp àaá cao lïn, àïën têån gêìn
chöî chui vaâo höëc thên cêy thöng. Lêìn lêìn, Mon àùén vïì möåt àöëng
tre, truác. Röìi Mon àeäo nhûäng con dao àaá sùæc hún, cûa àûúåc caã
nhûäng cêy göî böíi. Mon dûång saáu caái cöåt saân to. Tre bùæc laâm saân.
Mêy vaâ song àan liïëp. Caái cöåt coá khêëc laâm thang nhaâ mònh ngaây

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                      79

trûúác bêy giúâ àem bùæc laâm thang leo lïn nhaâ múái. Möîi lêìn treâo lïn,
bûúác möîi khêëc nhòn xuöëng, tûúãng caái Gaái àaä giêîm vaâo khêëc êëy,
tûúãng höm böë àùén cêy göî naây vïì laâm thang. Mon chaånh nghô,
thûúng thên, khöng muöën bûúác lïn. Nhûng laåi nghô bêy giúâ chó coá
caái cöåt êëy laâ thên thiïët, úã àêy chó coân caái cöåt biïët mùåt vaâ thuöåc baân
chên böë meå, em mònh. Mon laåi bûúác lïn bêåc caái thang lïn nhaâ múái.
165 166 Laâm xong nhaâ, vûâa hay muâa laånh àïën. Nhûäng àïm khñ
rûâng toaát ra, nguã àöët lûãa maâ vêîn laånh möåt bïn ngûúâi. So vúái mêëy
nùm trûúác cuâng böë meå vêët vaã kiïëm ùn trong rûâng, úã àêy Mon thêëy
moåi thûá dïî tòm hún. Ngaây naâo ài rûâng cuäng àaâo àûúåc cuã maâi. Ra
ngoaâi baäi caát meáp biïín tòm con ngaán, con ngao, con soâ, con hêìu,
con haâ vö khöëi, àêu cuäng coá. Khi nûúác biïín xuöëng, veát àûúåc saån
muöëi mùån àoång laåi trïn nhûäng taãng àaá khö nûúác, khoãi phaãi ùn rïî
coã tranh àùæng chaát. Àêy nhiïìu thûá ùn nhûng ai cuäng biïët rùçng
khöng phaãi cûá coá caái ùn thò vui. úã àêy buöìn quaá, luác naâo cuäng vùæng
ngùæt vùæng ngú, vùæng vaâ buöìn khöng biïët àïën thïë naâo. Mêëy höm,
Mon tòm àùén nhûäng taâu dûáa daåi, doåc hïët gai röìi phúi lïn saân nhaâ,
trïn búâ àaá quanh göëc thöng. Laá dûáa khö aãi rûäa ài, coân laåi möåt àïåp
tú súåi. Sùæp reát, Mon tñnh caách sûãa soaån sùæm aáo, sùæm chùn. Nùm
trûúác, caã nhaâ ài boác voã cêy sui vïì, meå buöåc aáo sui cho. Bêy giúâ Mon
bïån caái khöë laá dûáa cuäng thêëy bïìn, laá dûáa laåi dïî lêëy vaâ laá dûáa cuäng
thùæt laâm aáo, laâm chùn àûúåc. Àïm, Mon àöët lûãa lïn, boác laá dûáa.
Ngöìi tûúác möåt luác, hai mùæt àaä dñp. Mon nguã ngay trïn àöëng laá dûáa
êëm. Quaá nûãa àïm, àöëng bïëp lûãa giûäa nhaâ taân than. Caái laånh
khuya laâm Mon thûác giêëc. Ngoaâi khe vaách, trùng saáng trùæng tinh.
aánh trùng tröí xuöëng khe vaách mêy húã nhû nhûäng súåi mêy trùæng
muöët caâi thïm vaâo àêëy. Mon àûáng dêåy, tröng ra ngoaâi. Vuâng rûâng
lïnh laáng aánh trùng. Tûâ höm noå, Mon àaä bùæt chûúác böë, thùæt nuát
dêy treo àêìu cöåt, àaánh dêëu ngaây thaáng, bêy giúâ biïët àïën muâa maát
àaä coá trùng trong xanh. Rûâng im quaá. Caái im lùång trùng saáng traãi
daâi, phuã lïn boáng rûâng àen thêîm. Mon lùæng nghe xa möåt tiïëng
hûúu giaác. Con hûúu vïì rûâng àùçng êëy. Coá àaân hûúu vïì àùçng êëy.
Mai ta seä àïën tòm. Àaä lêu, khöng àûúåc ùn thõt hûúu. Mêëy lêìn ài
rûâng coá tröng thêëy vïët chên hûúu, vïët chên gêëu nhûng chûa gùåp
con naâo. Mai ài tòm hûúu. Hûúu úã rûâng naây chùæc chûa biïët súå
ngûúâi, coá thïí àuöíi bùæt àûúåc cuäng nïn. Mon nhòn phña rûâng. Rûâng
sêu khuêët aánh trùng, töëi àen. Nhûng sao laåi thêëy möåt vïåt saáng lao
xao daäi trong boáng töëi. Khöng phaãi chó nhû hai con mùæt hûúu, mùæt
cêìy, àêy laâ vïåt loáng laánh daâi, daâi lùæm. Maâ öng trùng àûúng sêëp
boáng àùçng naây. Khöng thïí coá möåt gioåt saáng sang phña êëy nhû thïë

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          80

àûúåc. Saáng úã cêy göî muåc hay saáng con sêu àêët, con àom àoám.
Nhûng muâa naây khöng phaãi muâa àom àoám. Cêy göî muåc hay àoám
sêu àêët, thò saáng quanh nùm. Ài rûâng àïm hay gùåp cêy göî muåc
saáng, Mon àaä thêëy. Mon nghô: Mai ra chùåt möåt khuác àem vïì àïí
dûúái göëc thöng laâm caái àeân trûúác nhaâ cho mònh cuäng hay àêëy. Höm
sau, Mon cêìm caái lao truác ài vïì phña àïm qua coá tiïëng hûúu. Thêëy
nhûäng vïët chên àaä húi khö, coá aám sûúng, biïët àaân hûúu chó ài qua,
Mon quay vïì. Chúåt nhúá, Mon taåt xuöëng chöî cêy göî saáng. Tòm khùæp
quaäng êëy cuäng chùèng thêëy cêy göî muåc naâo. Mon löåi qua suöëi vïì. úã
suöëi lïn, Mon tröng xuöëng mu baân chên mònh lêëp laánh saån caát.
Quaái, àêy suöëi trong vùæt, khöng phaãi nhû löåi baäi caát ngoaâi biïín maâ
sao laåi coá caát baám vaâo chên. Mon cuái, lêëy ngoán tay dñnh saån caát
lïn. Haåt caát long lanh loáng laánh. Mon quay laåi vöëc möåt nùæm caát
mõn ven suöëi röìi khoãa xuöëng nûúác. Nûúác trong leo leão luâa caát ài,
trong caát lêëp laánh nhûäng haåt vaâng chaãy theo. Coá leä àïm qua caái
suöëi loáng laánh taåi thïë naây. Àêy laâ caái suöëi chaãy ra vaâng.
       Ngaây trûúác, úã Baäi Lúã cuäng coá suöëi chaãy ra baåc. Mon khöng
àûúåc ài àïën nhûäng suöëi baåc, suöëi vaâng êëy lêìn naâo, nhûng Mon thêëy
ngûúâi trong caác laâng cûá möîi nùm, àïën muâa laåi àem gioã, àem lûúái ài
àaäi àûúåc tûâng vöëc. Vaâng êëy, baåc êëy àem vïì àêåp moãng thaânh laá, àïí
trong nhaâ, baão trûâ ma. Mon àaä thêëy nhûäng öng giaâ ngöìi reân vaâng
laâm con dao cho caác baâ, caác chõ böí cau vaâ àêåp thaânh nhûäng caái kim
nho nhoã nhoån àïí xùm mònh. Kim àêm vaâo ngûúâi rúám maáu röìi múái
xoa nûúác chaâm, vaâi nùm phaãi xùm laåi nhû thïë, bùçng caái kim vaâng.
Laåi coá ngûúâi lêëy cuöåi àêåp laâm caái khuyïn àeo tai thay loäi cuöën
chiïëu. Baão àeo vaâng cho khoãi öëm vaâ àeåp. Treã con thò àeo baåc àïí kyå
gioá vaâ àûúåc khûúác. Ngaây tïët, ngaây höåi úã Baäi Lúã, Mon thêëy nhiïìu
ngûúâi àeo. Mon cuäng àûúåc àeo caái voâng baåc. Meå boã cuöën chiïëu úã löî
tai Gaái, cho noá àeo àöi voâng vaâng to. Moåi khi vêîn àeo, cho àïën lêìn
lïn höåi úã Phong Chêu múái boã ra. Röìi thò tai biïën àïën ngaây nay,
vaâng baåc àïí laåi úã Baäi Lúã, khöng coá nûäa. Mon nghô: coá thïí lêëy vaâng
naây reân con dao. Ta laâm con dao bùçng vaâng, khöng coá dao sùæt, ta coá
con dao bùçng vaâng, con dao vaâng chùæc coân sùæc hún dao àaá. 169 170
Mêëy höm, Mon xïëp nhûäng taâu laá dûáa, chùçn xuöëng suöëi. Nûúác suöëi
muâa naây caån trong, chó roác raách chaãy nhûäng haåt caát vaâng àoång laåi
trong khe laá. Vaâi ngaây möåt lêìn, Mon ra gúä maång laá dûáa àaä rûäa ra
thaânh xûúng laá. Coá lêìn àûúåc hùèn möåt boång caát vaâng. ñt lêu, àaä
àûúåc möåt àöët tay. Mon lêëy dao àaá àêåp deåt laåi thaânh möåt cuåc vaâng
choáe. Röìi chùèng bao lêu Mon àaánh hùèn àûúåc möåt dao vaâng. Caái
lûúäi con dao vaâng to bùçng dao cuãa böë. Con dao vaâng naây thêåt sùæc.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  81

Cheám tre, cheám truác àûúåc. Nhûng chó vaâi nhaát thò lûúäi dao oùçn
lïn, phaãi àêåp laåi. Thöi thïë àaä laâ quyá. Con dao àaá meã thò phaãi boã,
con dao vaâng àem àêåp laåi, laåi cheám àûúåc. Àïm àïm, tröng vïì phña
rûâng, con suöëi saáng àïm naâo cuäng oáng aánh. Mon àùåt tïn suöëi êëy laâ
suöëi Saáng. Mon vêîn chùæn laá dûáa àaäi vaâng. Mon coân àõnh àaánh
nhiïìu dao vaâ laâm nhiïìu thûá bùçng vaâng. Mon seä laâm cho caái Gaái
nhûäng chiïëc voâng khuyïn vaâng, laâm voâng khuyïn vaâng cho meå
nûäa, nhû úã Baäi Lúã. Chùæc meå vaâ em thñch lùæm. Vaâng deão dïî àaánh,
chó hú lûãa röìi lêëy dao àaá reân, khöng phaãi keáo loâ.


      2.
        Mon vaâo rûâng tòm nêëm buöíi saáng. Caái giöëng nêëm coã, sau möîi
trêån mûa àêìu muâa, moåc nhû nghïí. Nêëm cuäng ngoåt nhû rau ngoát,
Mon rêët thñch ùn. Àïm qua mûa to. Nûúác trong rûâng traân caác suöëi
coân in laåi trïn nhûäng laân coã giaåt xuöëng, thùèng tùæp. Böîng Mon àïí yá:
coá nhûäng àaám coã röëi tûâng vuäng troân. Àïën xem, thêëy vïët chên gêëu.
Coã gaäy coân àûúng ngoác lïn. Möåt con gêëu to vûâa ài qua. Thoaåt tröng
biïët ngay, chên gêëu khaác dêëu chên con hûúu, con höí. Hai chên
trûúác noá nhoã, dêëu quaâo lùæt nhùæt. Chên sau gêëu hònh caã baân chên
coá goát troân vaâ àêåm, nhû goát ngûúâi. Coá möåt con gêëu naâo múái qua
àêy. Böëi coã giaåt nûúác vûâa bõ neán xuöëng coân àûúng cûåa quêåy trong
vïët chên hùçn laåi, nûúác ró vaâo huäm chên chûa àêìy mùåt loäm. Mon haå
caái lao truác trïn vai xuöëng cêìm tay röìi roán reán theo vïët gêëu. Möåt
quaäng, Mon nghe úã khe àaá trûúác mùåt vùèng ra tiïëng kïu kñt kñt nhû
tiïëng con tï tï vûâa àaâo öí vûâa huác muäi vaâo hñt àêët. úâ, trong khe àaá
coá con tï tï. Tiïëng söåt soaåt, nhûäng tiïëng söåt soaåt maånh, nhû giêîm
chên xuöëng àêët, khöng nheå nhû con cêìy àuång àêåy, con tï tï àaâo
àêët múái khoãe thïë àûúåc. Nhûng luác êëy Mon tröng thêëy hai con gêëu
beá -gêëu múái àeã, coá leä gêëu chûa múã mùæt, löng coân xaám nhúâ, bïët tûâng
àaám, nùçm ruác vaâo nhau.
      Chñnh nhûäng con gêëu con êëy àaä kïu kñt kñt luác naäy. Ngay
trïn àêìu moãm àaá, möåt con trùn möëc to nhû cêy chuöëi àûúng nuác
gêëu meå. Con gêëu meå êëy múái àeã, tha con àïën àêy thò gùåp trùn. Trùn
möëc súãn vêíy lïn, quùng mònh aâo aâo qua rûâng tòm möìi. Möîi lêìn
voâng nuác chùåt hún, xûúng gêëu meå gaäy rùng rùæc, con trùn möëc quêåt
àuöi xuöëng àêët nhû vöì àêåp, laåi nuác möåt voâng nûäa. Gêëu àaä bõ troái
hùèn caã ngûúâi vaâo trong mònh trùn, chó coân caái moäm haá höëc ngoi
lïn, caái lûúäi àoã nhoån hoùæt, thoâ daâi ra, nhû möåt cuåc maáu àûúng rúi.
Mon nhòn quanh tòm chöî coá thïí àïí múã trêån àaánh trùn röìi Mon treâo

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           82

lïn taãng àaá gêìn àêëy, cao hún chöî khe àaá coá con trùn àûúng nuác
gêëu. Àûáng trïn, nghe tiïëng xûúng gêëu gaäy möîi luác cûá nhû tiïëng
caânh cêy gaäy trong voâng nuác cuãa con trùn, möîi khi caái àuöi trùn
lêëy àaâ quêåt maånh xuöëng. Röìi caã mònh con trùn nguöìn lïn döìn àêíy
dêìn caái möìi gêëu vaâo moäm. Moäm trùn möëc haá hoaác, sùæp nuöët con
gêëu àaä nhuän ruä ra nhû àöëng laá khö. Miïång trùn àoã nhúåt, haá ra.
Chiïëc lao truác cuãa Mon phoáng túái, cùæm phêåp suöët. Caái lao ngêåp
gêìn hïët vaâo miïång con trùn. Con trùn khöng ngoaåm laåi àûúåc. Trùn
vuâng möåt caái, tung möìi gêëu ra röìi noá cûá tha caã caái lao trong miïång
nhû thïë biïën thùèng vaâo rûâng. "Cho maây chaåy ài! Thïë naâo maây
cuäng chïët àûát cöí röìi!". Mon nghô buång vêåy. Mon nhaãy xuöëng, àïën
chöî con gêëu bõ naån. Rúát daäi nhêìy nhuåa úã ngûúâi trùn tiïët ra khi noá
vùån mònh nuác möìi, coân höi sùåc suåa. Con gêëu meå chó coân laâ möåt
àöëng löng àen xûúng trùæng loâi lêîn löån vaâ möåt vuäng maáu. Chöî chên
taãng àaá, hai gêëu con, löî mùæt ûúát nhoeân, nùçm uöën troân -hònh nùçm
trong buång meå, cûá kïu lñt nhñt nhû chuöåt múái àeã. Meå múái àeã gêëu
luác saáng súám, coân àûúng liïëm con. Nhûäng naåm löng xaám ûúát lúâm
nhúâm. Luác êëy, con trùn möëc àoái möìi quùng mònh àïën. Mon öm hai
con gêëu con vïì lïìu göëc thöng. Mon ngöìi vuöët cho gêëu khö löng. Röìi
Mon ài kiïëm quaã trùæm vaâ nhûäng naåm coã thêåt non vïì cho gêëu. Boån
gêëu con cuäng nhû ngûåa con vaâ bï, chuáng noá chó möåt luác ra khoãi
buång meå, àaä cûáng khoeo, hai mùæt thao laáo, rùng trùæng tïính vaâ luán
phuán ria meáp cêín thêån. Nhûäng chaâng gêëu con naây cuäng thïë. Hai
höm sau, gêëu con àaä lon ton chúi, chaåy trong göëc thöng, nhû hai
con choá múái múã mùæt. Chùèng bao lêu, gêëu con àaä lúán phöíng thaânh
hai chaâng gêëu thêåt sûå, àûáng cao ngang sûúân Mon. Àöi tai ngùæn
cuãn trïn caái àêìu beåt, con mùæt nêu ti hñ, nhanh nhû chúáp.
       Baân chên gêëu coá nùm ngoán toäe ra, giöëng baân chên ngûúâi. Con
gêëu coá saáu chiïëc rùng cûãa trùæng nhúãn, to thö löë, thoâ daâi. Con gêëu to
xaác thïë m, luác ngöìi röîi chó chùm chùm giú baân chên tòm kiïëm bùæt
kiïën àûa lïn miïång nhêëm. Mon ài àêu cuäng coá hai con gêëu cuâng ài.
Mon àùåt tïn hai thùçng laâ Gêëu anh vaâ Gêëu em. Niïìm vui àêìu tiïn
cuãa Mon khöng phaãi chó laâ trong nhaâ coá baån, nhûng coân caái sung
sûúáng hún, êëy laâ tûâ khi coá baån thò Mon múái àûúåc troâ chuyïån thaã
cûãa. Bao lêu nay Mon cûá lò lêìm caã ngaây, khöng àûúåc noái. Bêy giúâ
Mon múái àûúåc noái. Hai con gêëu khöng àaáp àûúåc chuyïån, nhûng cûá
àûúåc noái, mònh nghe tiïëng mònh àaä thñch röìi. Vaâ hai con gêëu coá thïí
biïët chõu chuyïån. Mùæt gêëu troân xoe, hònh nhû aánh lïn, möîi luác
Mon cûúâi noái veã thñch chñ. Caái gò laâm gêëu khöng bùçng loâng, gêëu xò
moäm ra, guâ lûng töm, vûâa ài vûâa ngöìm ngoaâm nhai khöng, nhû

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   83

laâu baâu, nhêëm nhùèn. Mon ài trûúác, Gêëu anh Gêëu em theo sau, luãn
cuãn. Ba àûáa ài haái laá ngoát. Rûâng naây cuäng coá laá ngoát moåc tûâng vïåt
daâi ngay caånh suöëi. Lêìn àêìu, Mon cho anh em gêëu ài ngùæt rau
ngoát. Mon cuái xuöëng, bêëm ngoán tay, bûát möåt nùæm laá. Röìi quay laåi
xem gêëu laâm thïë naâo. Hai con gêëu cuäng luái huái quú chên trûúác lïn,
rûát laá ngoát, khöng àúåi Mon phaãi baão. Mon quaát hoãi:
      - Chuáng maây haái laâm sao, tao xem naâo.
      Hai con gêëu lùèng lùång khöng traã lúâi. Caã hai laåi cuái trïn
nhûäng cêy ngoát moåc laâ laâ mùåt àêët. Vïì àïën göëc thöng, Mon ra hiïåu
cho Gêëu em àûúåc ngaã lûng nùçm chúi, coân Gêëu anh thò bùæt ài vaác
nûúác. Mon àem caái öëng tre ra àeäo búát voã röìi àöí nûúác boã laá ngoát vaâo,
nêëu canh. Mon cûá vûâa laâm vûâa quay ra, heát mùæng luön miïång:
      “Thùçng naây lûúâi hún thùçng em! Lûúâi thûúän lûng ra thöi! Ài
vaác nûúác ài! Maây khöng vaác nöíi öëng nûúác thò öng àaánh maây. Laåi
coân vúâ vúâ heá mùæt nhòn caái gò? Ài vaác nûúác!".
       Noái to nhû coá mêëy ngûúâi àûúng caäi nhau. Tuy to tiïëng thïë
nhûng röìi Gêëu anh vêîn àûáng ò ra. Khöng biïët thïë naâo, Mon laåi
phaãi leo xuöëng baão gêëu caách laâm: naây cêìm caái öëng tre, naây vaác lïn
vai ài thûã mêëy bûúác, röìi Mon troã tay ra suöëi. Quaát:
      - Ra suöëi, ra àùçng kia, suöëi àùçng kia!
      Laâm nhû heát cho caã trùm ngûúâi nghe. Gêëu anh tinh yá lùæm.
Chó coá thïë, Gêëu anh àaä hiïíu. Coá leä vò hùçng ngaây, Mon ài vaác nûúác
ngoaâi suöëi. Hai con gêëu àûáng trïn saân vêîn tröng thêëy.
      - Àûúåc röìi, àûúåc röìi! - Mon noái, Mon vêîn chûa thöi ne neåt vaâ
bùæt naåt noá. Cûá Gêëu anh vaác àûúåc öëng nûúác naâo thò Mon àöí ngay
öëng nûúác êëy ài, laåi bùæt ra suöëi lïî mïî vaác vïì öëng nûúác khaác. Mon
trúån mùæt, heát: -Cho quen ài! Bùæt maây vaác mûúâi öëng, phaãi vaác àuã
mûúâi öëng múái quen àûúåc!
       Caã ngaây, Mon lùçm bùçm mùæng moã hai thùçng gêëu. Khöng phaãi
vò gheát. Maâ vò yïu chuáng noá quaá. Maâ vò muöën àûúåc noái cho sûúáng
miïång. Luác naâo cuäng noái rêìm rô, nhû caã nhaâ àöng ngûúâi troâ
chuyïån. Hai con gêëu naây hoåc caách ùn laâm choáng lùæm. Chùèng bao
lêu, sai gò cuäng nïn. Gêëu biïët xuöëng búâ biïín bùæt con ngao, con soâ.
Biïët ra rûâng ngùæt laá ngoát möåt mònh. Laåi biïët búái mùng tre, mùng
truác. Chó coá thöíi saáo veáo von bùçng caái öëng hoáp àaá thò hai con gêëu
chõu. Höm êëy ba àûáa ài búái mùng. Caác caánh rûâng àïìu rûåc rúä nùæng.
Laåi sùæp bùæt àêìu möåt muâa nùæng, rûâng saáng xanh lïn. Sùæp coá sêëm

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           84

múái, laåi ài tòm mùng ngoåt. Lêëy mùng vaâo cûä sùæp coá sêëm thò mùng
ngoåt nhû mña luâi. Mon àaä thuöåc nhû thïë, tûâ Baäi Lúã. Mon cêìm lao
ài trûúác. Gêëu anh vaâ Gêëu em, möîi thùçng àeo cöí möåt caái gioã, bûúác
cung cuác, lûng gêëu caâng guâ xuöëng hún. Àïën trûúác möåt buåi truác,
Mon quyâ xuöëng, lêëy tay vúái àaám coã. Mon cêìm caái lao truác àaâo àêët.
Chó vaâi nhaát àaä thêëy nhuá lïn chiïëc mêìm mùng trùæng phêy. Mon
xúái quanh röìi beã caái mùng, boã lïn chiïëc gioã àeo lûng gêëu. Hai gêëu
àûáng ú mùåt xem Mon tòm mùng, àaâo mùng. Röìi coá möåt luác, Mon
búái ra möåt vïåt nûát trong coã. Gêëu anh xöng àïën, hñch lûng àêíy Mon
ra. Mon hiïíu con gêëu muöën tranh laâm àêëy. Mon neá sang bïn.
Nhanh nhaãu, hai chên trûúác gêëu cûá quaâo hùæt àêët nhû mûa. Röìi
quay laåi, chên sau veát àêët ngûúåc laåi. Hai con gêëu bùæt chûúác nhau
cuâng laâm thïë. Nhûäng caái mùng truác dêìn dêìn thoâ lïn. Laâm mêëy
bêån, con gêëu àaâo àêët lêëy mùng nhanh hún caã Mon. Cêín thêån keão
gaäy, khöng àûúåc sêy xûúác caái naâo àêu. Gêëu biïët laâm kheáo thïë. Chó
tòm quanh vaâi buåi truác, hai caái gioã àaä àêìy nñch nhûäng mùng laâ
mùng. Ba thùçng thong thaã ài vïì. Nhûng, àïën göëc thöng, thêëy caái
nhaâ àaä ruåi xuöëng nhû möåt àöëng rúm. Ba chên tre bïnh hoaác ra,
nhûäng maãnh vaán, mùåt bïëp, sêåp hïët. Mon moâ quanh göëc thöng, hai
con gêëu cuäng loâ doâ theo.
      Mon thêëy coá vïët chên höí. Röìi caâng thêëy nhiïìu vïët chên höí.
Con höí naây to, baân chên noá troân bùçng caái baát àaân uáp. Moáng chên
höí quaâo toaåc àêët tûâng maãng sêu. Phña goát, àêët nghiïng hùèn xuöëng.
Con höí ruán mònh nhaãy, hai chên sau noá êën luán àêët. Con höí nhaãy
ài àêu? Noá vûâa àuöíi möìi huác àöí nhaâ mònh aâ? Coá leä thïë. Chöî caái cöåt
tre gaäy tröng thêëy vûúáng àaám löng xaám úã vai höí. Con höí chaåy àuöíi
möìi àêm vaâo cöåt nhaâ. Nhûng tõnh chùèng thêëy vïët con hûúu con nai
naâo. Möìi gò maâ khiïën höí phaãi cuöëng cuöìng nhaãy àuång àöí caã nhaâ!
Trong rûâng naây, coân coá con cêìy, con nhñm. Nhûäng thûá êëy, höí thoâ
tay ra bùæt àûúåc, chùèng phaãi vöì, phaãi nhaãy àuöíi vöåi vaä thïë. Böîng
Mon nghe tiïëng gêëu rñt sau lûng. Mon quay laåi. Caã hai gêëu con
cuâng nùçm raåp, daán muäi xuöëng àêët, quaâo chên ra àùçng trûúác.
      Mon tröng xuöëng chöî êëy, thêëy möåt àaám daäi nhoaáng nhûåa
cêy. Mon biïët ngay. Con trùn vûâa quùng mònh qua àêëy, rúát daäi coân
nhêìy nhuåa trïn mùåt àêët. Con trùn àuöíi möìi quùng àïën àêu, nhûåa
da trùn dñnh àïën àêëy. Àaám nhûåa sïåt laåi úã chöî con trùn quêåt àuöi
lêëy àaâ. Nhûäng ngaây àöíi trúâi, mûa nùæng hêëp húi, trùn ài haâng àaân,
khi boâ aâo aâo nhû nhûäng con luä, khi quùng mònh qua rûâng, caânh
cêy rung chuyïín, túi taã nhû rûâng gùåp gioá quêín trong nuái ra. Mon

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  85

vêîn gùåp luön. Luác naâo con trùn ùn no röìi quêën troân khuác nùçm to
xuâ xuå nhû taãng àaá möëc, lim dim mùæt, luác êëy con trùn hiïìn nhû àêët,
ai àûáng chúi trïn ngûúâi trùn cuäng àûúåc. Nhûng luác con trùn àoái
àuöíi möìi thò thêåt khuãng khiïëp, khöng loaâi naâo chöëng nöíi. Noá
phoáng nhoaáng nhû chúáp tûâ trong buåi ra, trûúân trïn nhûäng taãng àaá,
röìi nùçm vùæt ngang caânh cêy thoâ àêìu xuöëng àïí hoáng möìi. Caã àïën
con höí ngûãi húi biïët trùn àoái àûúng rònh àêu àêy, höí cuäng phaãi
chaåy traánh ngay. Nhiïìu khi, höí chûa kõp chaåy, trùn àaä quùng
mònh tûâ trïn cêy xuöëng, quêën chùåt con höí. Trùn nuác maäi vaâo cho
àïën khi con höí khöën naån mïìm nhuän daâi ra thaânh möåt cuåc möìi maáu
me. Thïë laâ trùn haá hoaác miïång, nuöët dêìn, coá khi nuöët mêëy ngaây
múái vaâo buång hïët caái möìi con höí, àêìy àuã moáng vuöët. Tröng nhûäng
àaám daäi, Mon àoaán biïët khöng phaãi höí ài tòm möìi maâ coá möåt con
trùn àuöíi höí, con höí chaåy. Khöng biïët höí coá chaåy thoaát? Hay àaä bõ
trùn quêën chùåt, tha ài röìi. Hai gêëu con vêåt vaä nùçm laåi hai bïn maá
aáp xuöëng mùåt àêët, ngûãi vïët nhoaáng trùn röìi laåi quaâo, laåi im, mùåt
tiu nghóu buöìn thiu. Gêëu laâm hiïåu cho Mon biïët coá con trùn àuöíi
bùæt höí? Chuáng noá súå lùæm. Hay chuáng noá àûúng nhúá meå. Nhûäng con
gêëu êëy nhúá meå. Mon khöng muöën nghô hún. Mon cuäng chaånh loâng
nhúá. Mon vöåi nghô ra chuyïån khaác. Phaãi laâm nhaâ laåi. Phaãi dûång laåi
caái nhaâ. Muâa mûa raâo àïën núi röìi.
        Lêìn naây Mon laâm nhaâ caách khaác. Vêîn úã göëc thöng êëy, nhûng
Mon khöng chön nhûäng chên cöåt chïnh vïnh nûäa. Mon xïëp thaânh
nïìn àaá cao coá caái truå àaá úã giûäa, trùn hay höí cuäng khöng huác àöí
àûúåc. Caái cêy göî àeäo laâm thang nhaâ luác coân úã vúái böë meå, vaâ noá àaä
cûáu mònh, àûa mònh àïën àêy, laåi gaác caånh nhûäng öëng bûúng àûång
nûúác úã ròa àaá laâm löëi treâo lïn, nhû cuä. Mon laâm laåi nhaâ. Tuy vêåy,
khöng phaãi khoá nhoåc lùæm nhû lêìn laâm nhaâ trûúác. Bêy giúâ ba thùçng
cuâng laâm. Bïn caånh Mon, hai baån gêëu vaác àaá ài ài laåi laåi, Mon
khöng phaãi leã loi möåt mònh nhû daåo trûúác. Mon thaânh tay thúå caã.
Mon ài àùén tre, lêëy mêy lêëy song, röìi Mon ngöìi giûäa àöëng ngöín
ngang tre göî vúái caái öëng bêåt lûãa, la liïåt nhûäng dao àaá, nhûäng dao
vaâng vaâ keáo, cöåt, nan song, mêy xung quanh. Bêy giúâ àaä biïët caách
laâm nhaâ hún. Mon lêëy dêy mêy buöåc cöåt ngoaäm cho chùæc chùæn,
mûa baäo cuäng khoá àaánh tung lïn àûúåc. Àöëng àaá to dêìn, troân àïìu
nhû cêy rúm. Trïn àöëng àaá, tûåa vaâo göëc cêy thöng, loá lïn tuáp lïìu
nhoã cao cao, cöng trònh cuãa Mon, möåt nïëp nhaâ xinh goån hún trûúác.
Löî cûãa bêy giúâ coá liïëp che gioá, bïëp laâ möåt khoaãng giûäa nhaâ, mùåt
saân laát taãng àaá phùèng. Àïí cho bïëp muâa laånh uã, duâ than coá vaåc, hoân
àaá loát bïëp, vêîn noáng hêìm hêåp àïën têån saáng. Caái maái nhaâ lêìn naây

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           86

cuäng khaác. Mon khöng lúåp laá dong laá chuöëi nhû ngaây trûúác böë meå
lúåp nhaâ khi múái xuöëng rûâng. úã Baäi Lúã, lúåp nûáa böí àöi, lúåp laá mña.
Àêy coá nhiïìu tre, Mon àem xaã nhûäng cêy tre laâm hai maãnh. Maãnh
uáp, maãnh ngûãa ken nhau, thïë laâ àûúåc caái maái nhaâ chùæc, khöng döåt,
khöng töëc. Mûa raâo xöëi nûúác xuöëng, trùæng tinh ngoaâi gioåt tranh,
trong naây, lûãa bïëp vêîn àêìm êëm àoã ngoån. Tûâ khi coá anh em gêëu
cuâng úã, Mon àúä thui thuãi, khöng nhû nhûäng nùm trûúác, möîi khi
böìn chöìn nhúá böë meå, khöng biïët thïë naâo, chó muöën ûáa nûúác mùæt.
Bêy giúâ troâ chuyïån, àuâa nhaã, caäi nhau vúái anh em gêëu nhû vúái caái
Gaái, lùæm luác ngúä röìi seä gùåp em, laåi cuäng àuâa chúi vaâ caäi nhau vui
thïë naây. Nhûäng khi nhúá em, Mon laåi ruã gêëu ra têåp cho chuáng noá
biïët caách ngöìi chöìng chên chùæp tay nhû chúi chöìng nuå chöìng hoa,
nhû nhûäng khi treã con caác xoám keáo ra búâ söng chúi mï caã buöíi.
Nhûng àïën luác gêëu biïët chúi thïë, Mon laåi chaán ngay. Vò gêëu nhaãy
cao quaá, chùæp tay chên cao nhêët, röìi àïën luác àûáng thùèng ngûúâi giú
tay lïn, anh em gêëu cuäng nhaãy qua àêìu nhû búän. Mon laåi têåp cho
anh em gêëu biïët àaánh vêåt. Phaãi nhû moåi ngûúâi úã loâ vêåt Baäi Lúã.
Chùèng chõu keám àêu. Nhûäng höm mï maãi chúi dûúái göëc thöng, ba
tay àö naây laåi thaã cûãa quêìn nhau. Daåy cho gêëu biïët vêåt thêåt laâ
khoá. Gêëu tuy tinh khön, nhûng chó biïët laâm theo, khöng biïët nghô
ra laâm riïng àûúåc. Mon nùæm hai tay, vñu vai gêëu. Gêëu àûa chên
trûúác lïn vai Mon. Mon lùèng gêëu xuöëng, gêëu bñu chên laåi, giûä chùåt
vai Mon. Nhûäng caái vuöët sùæc cùæm vaâo vai Mon. Maáu rûúân rûúåt
chaãy khùæp ngûúâi Mon. Mon theát lïn, nhaãy bêåt ra. Gêëu haá höëc
moäm, cûá àûáng lúá quúá giú hai tay nhû thïë, nhû súå quaá, nhû laå luâng
quaá, nhòn nhûäng doâng maáu àûúng loäa lúåi hai vai Mon. Nhûng àïën
luác khoãi àau vai, Mon laåi daåy gêëu chúi vêåt, khöng súå. Vaâ cuäng chó
coá möåt lêìn gêëu vö yá thïë thöi. Bêy giúâ nùæm hai "baân tay" laåi, nhûäng
chiïëc vuöët nhoån cuäng cuåp vaâo. Nùæm tay gêëu chó coân ïm mûúåt löng
nhû hai nùæm böng. Cûá thïë, chên trûúác, chên sau troân thu lu, gêëu
ghò gêëu vêåt vúái Mon. Coá àïm saáng trùng, ba tay àö coân quêìn nhau
vaâo khuya, àïën luác caã ba mïåt thúã phò phoâ röìi múái doâ lïn nhaâ.
Chùèng kõp thöíi lûãa àaä lùn ra nguã khò.
       Thaáng ngaây qua lùång leä. Mon vaâ anh em gêëu vêîn tha thuãi úã
rûâng. Mon bêy giúâ nhû ngûúâi coá hai caái boáng. Mon ài àêu, hai caái
boáng cuäng ài theo. Coá höm trúã trúâi, Mon söët nùçm trïn saân, mùåt àoã
rûâ, hai con gêëu cuäng quanh quêín khöng ài àêu. Laâm gò, hai caái
boáng cuäng cuâng laâm. Thïë nhûng chùèng phaãi viïåc naâo gêëu cuäng chó
biïët bùæt chûúác vaâ luác naâo gêëu cuäng chõu laâ caái boáng àêu. Möåt buöíi
saáng, Mon thûác dêåy, thêëy nhû trong nhaâ quang khaác hùèn. Chúåt

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                87

nhòn: vùæng hai con gêëu moåi khi vêîn nùçm ngay chöî cûãa. Mon tröng
ngoaâi liïëp. Mon nghïín nhòn ngoaâi suöëi Saáng. Cuäng khöng thêëy.
Khöng phaãi gêëu ài vaác nûúác, mêëy chiïëc öëng nûúác vêîn àûång bïn gúâ
àaá caånh cûãa. Anh em nhaâ gêëu ài àêu? Tûâ ngaây coân bïët löng, Mon
cûáu gêëu vïì, gêëu khöng ài möåt mònh thïë naây bao giúâ. Gêëu vöën
thuêìn tñnh. Bêy giúâ gêëu ài àêu? Böîng nhiïn, Mon thêëy vùæng àïën
ghï caã rùng. Hay gêëu nhúá rûâng, nhúá àúâi söëng lang thang, gêëu quen
rûâng, gêëu vïì rûâng sêu röìi. Coân mònh vïì àêu bêy giúâ? Mònh nhúá böë
meå, mònh vïì àêu? Nghô gêëu, thûúng mònh, caãm nöîi quaånh hiu rúån
ngûúâi. Moåi khi, möîi luác nhúá, Mon àïìu nghô àûúåc caách cho khuêy
khoãa. Bêy giúâ khöng nghô ra caách thïë naâo nûäa. Àaä quen coá hai con
gêëu, caái lïìu trong göëc thöng àûúåc ïm vui hùèn. Chuáng noá nhû em
mònh, cuäng bùçng caái Gaái nhaâ mònh. Bêy giúâ chuáng noá ài àêu? Mon
khöng muöën thoâ chên xuöëng thang. Mon ngöìi lyâ trïn nhaâ. Chùèng
ài kiïëm caái ùn. Chùèng thöíi lûãa.
       Mon uã ruä, tûåa vaách. Mon nhùæm mùæt nghô miïn man. Chúåt
nghe àöång laách caách dûúái chên thang. Mon choaâng mùæt nhòn
xuöëng. Thùçng Gêëu anh àûúng luái huái treâo lïn. Gêëu em cuäng ngoi
ngoáp theo. Gò thïë kia, möåt tay gêëu öm vaâo ngûåc caái boåc to, ûúát roâng
roâng. Khoá nhoåc sao maâ caã hai àûáa cuâng theâ daâi lûúäi, thúã khùåc
khùåc, chöëc laåi gaåt tay lïn qua tai, nhû ngûúâi ta gaåt möì höi. Hai
anh em gêëu àaä lïn àïën trûúác mùåt Mon. Mon tröng roä möîi àûáa cêìm
trong tay möåt caái khoaái ong àêìy boång. Töí ong löî chöî nöíi saáp vaâng
múä, phuã kñn mêåt. Anh em gêëu chòa naåm khoaái ong cho Mon. Mon
cûúâi cêìm lêëy röìi cùæn tûâng miïëng, nhai caã baä. Mêåt ong ngoåt tï àêìu
lûúäi. Nhû theâm tûâ thuúã beá maâ chûa àûúåc àuång möåt miïëng mêåt ong
bao giúâ. Mêåt ong ngoåt lûâ. Röìi Mon nhòn hai con gêëu. Thïë ra hai
thùçng gêëu naây khön bùçng ngûúâi röìi. Moåi khi, noá laâ àêìu sai, baão gò
laâm nêëy. Bêy giúâ múái hiïíu noá biïët àïën muâa ong, biïët nghô ra ài tòm
mêåt ong àem vïì cho mònh ùn. Höm sau, laåi nghe tûâ túâ múâ saáng caái
gò lõch kõch dûúái sên, Mon tónh dêåy. Tröng ra cûãa, thêëy anh em
gêëu nöëi àuöi nhau luái huái ài. Mon nhaãy toát xuöëng theo. Taâi thïë,
khöng ngoaãnh laåi maâ nhû biïët Mon theo, hai con gêëu tûå dûng nhe
rùng ra, tai àuång àêåy cuáp xuöëng. Toã yá thñch cho Mon theo àêëy.
"Tao biïët röìi. Anh em maây laåi ài lêëy mêåt. Ong höìi naây àûúng cûä
mêåt.
      Laâm thïë naâo chuáng maây lêëy àûúåc caã boång maâ ong khoãi àöët.
Chuáng maây àaánh nhau àûúåc vúái ong? Tao phaãi ài xem chuáng maây
àaánh nhau vúái ong thïë naâo...". Chuáng ài quanh co xa lùæm. Muâi mêåt

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         88

chñn bay toãa xa tûâng luöìng thúm, caách mêëy rûâng, gêëu cuäng àaánh
húi thêëy. Möåt luác, àûúng ài, gêëu chöìm lïn möåt cêy nghiïën to. Trïn
lûng cêy, coá möåt caái höëc töëi àen. Loaáng thoaáng ong bay ra bay vaâo.
Gêëu anh treâo lïn cêy nghiïën. Gêëu em cuäng thoùæt lïn nöët. Mon
àûáng laåi dûúái göëc cêy. Hai con gêëu hung hùng leo lïn, bñu ngang
hai bïn caânh röìi thoâ thùèng tay vaâo töí ong. Àaân ong àen nhû chaâm
bay ra xuám xñt quanh. Hai caái àêìu gêëu vêîn nhêëp nhö nhoâm vaâo
tòm khoaái, khöng àïí yá ong keáo vïì möîi luác möåt àöng àùåc. Gêëu àaä löi
àûúåc miïëng khoaái ong to bùçng mo cau, vaâng choáe, tröng xa cuäng
biïët khoaái ngêåp nhûäng mêåt. Röìi hai con gêëu cuâng thong thaã tuåt
xuöëng, khöng cêìn biïët àaân ong vêîn bêu quanh àêìu. Laåi nhû luác
naäy, gêëu cung cuác ài, thùçng anh trûúác, thùçng em sau. Hai chên
trûúác nhö cao, caái lûng guâ lïn, baân chên gêëu ài lûúát lûúát queát trïn
coã. Àaân ong luác nhuác bêu khùæp ngûúâi, hai con gêëu nhû hai caái göëc
cêy chaáy ra than. Mon rúån ngûúâi. Thïë kia maâ ong xuám àïën thò
mònh chïët mêët. Tûå nhiïn, Mon nùçm raåp. Chùèng biïët anh em gêëu
àöëi phoá thïë naâo, chó thêëy àaân ong aâ aâ lay àöång theo hai caái boáng
gêëu vêîn ài. Nhû caái buâi nhuâi, hai con gêëu khêåt khûúäng ài ba chên.
Möåt chên cùæp vaâo ûác, giûä caái khoaái ong. Hai vai chên trûúác nhö cao
vaâ hai chên sau liïn liïën bûúác trong coã. Chùèng khaác luác naäy. Chó
khaác, chöëc chöëc gêëu giú "tay" xua lïn àêìu. Con ong cùæm àûúåc kim
vaâo àêìu gêëu, röìi chïët rúi laã taã xuöëng àêët. Thónh thoaãng gêëu cuái,
nhùåt xaác ong, theâ lûúäi, nhêëm ùn. Phaãi, höm qua vïì àïën nhaâ chùèng
coân con ong naâo theo àöët maâ tay gêëu vêîn xua lïn. Caác chaâng bõ ong
àuöíi, quen tay xua. Mon nùçm trïn mùåt coã, nghe xung quanh àaä
vùæng im. Àaä biïët giöëng ong khöng bao giúâ tûå dûng àöët ngûúâi,
nhûng Mon vêîn trúân trúån. Mon tûâ tûâ ngöìi dêåy, Mon khöng ài theo
hai con gêëu, Mon reä rûâng vïì löëi khaác.
      Vïì göëc thöng, treâo lïn, thêëy anh em gêëu àaä ngöìi chöìm chöîm
trong nhaâ. Khöng coân möåt tiïëng ong naâo vo ve. Khöng hiïíu chuáng
laâm thïë naâo maâ àaân ong phaãi àuöíi moãi caánh, chõu thöi. Laåi thêëy
hai maãnh khoaái ong vaâng ngêåy àïí trûúác mùåt. Con mùæt gêëu hêëp
haáy nhòn Mon. Nhûäng baân chên trûúác àêîm mêåt. Con mùæt laåi hêëp
haáy nhòn Mon. Nhûäng baân chên trûúác àûa lïn, theâ lûúäi ra liïëm.
Nhû múâi cuâng ùn. Ba anh em Mon muát no mêåt ong, höm êëy.
Nhûng höm êëy Mon thñch nhêët laâ laåi nhêån thïm ra nhûäng tñnh töët
nûäa cuãa gêëu. Con gêëu khöng bõ thõt, khöng luâ àuâ nhû coá luác mònh
tûúãng thïë. Tröng daáng khöng thïí biïët hïët, phaãi úã lêu múái hiïíu,
caâng úã lêu caâng biïët nhau hún. Thêåt nhû vêåy. Röìi laåi vaâo nhûäng
ngaây mûa reát. Caái dêy thùæt nuát àaánh dêëu ngaây thaáng treo trïn

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   89

vaách möîi nùm thïm möåt nuát, thïm nhiïìu mêëu, laåi sùæp hïët nùm röìi.
Ngaây trûúác úã vúái böë meå, khöng biïët lo. Bêy giúâ tñnh thaáo vaát phaãi
naãy ra, Mon àaä thaåo. Mon tröng luöìng cêy, biïët hûúáng coá suöëi.
Mon phên biïåt vïët chên caác loaâi thuá. Caã con thuá ài chó quïåt vaâo laá,
chó gaäy laá chöî noá ngöìi vaâ noá múái ngöìi hay boã ài àaä lêu, ài phña naâo,
Mon ngùæm hûúáng, xem cûát múái cûát cuä, biïët caã. Mon laåi biïët tòm laá
àêëu, laá cêìm maáu, laá chûäa rùæn cùæn. Muâa laånh àïën, Mon ngaã xuöëng
têëm da nai, da hûúu vêîn dûång àêìu vaách. Möîi lêìn lao àûúåc con
hûúu, con nai to. Mon löåt da nhuáng nûúác biïín röìi phúi nùæng àïën
khö cong, àem vaâo gaác lïn bïëp. Têëm da nai, têëm da hûúu traãi ra
thaânh caái àïåm nhû öí rúm, öí laá chuöëi khö, gioá gêìm saân khöng loåt
lïn àûúåc. Nùm nay, àuöíi àûúåc caái reát ra ngoaâi röìi. Thûác ùn cuäng
chùèng thiïëu. Höm naâo ngaåi reát, vúái tay lïn xaâ nhaâ, xeão miïëng thõt
hûúu nûúáng vaâo than bïëp àûúng àûúåm. Mêëy ngaây khöng ài kiïëm
miïëng cuäng khöng àoái àûúåc. Nhûng hai con gêëu cûá ngûãi muâi thõt
nûúáng thúm laåi quay ài, nhòn ra ngoaâi. Gêëu vöën thúâ ú vúái thõt. Gêëu
chó thñch ùn haåt deã, quaã traám vaâ mêåt ong. Gêëu anh him him mùæt,
nhòn bïëp. Gêëu em nùçm ngûãa, nghõch àaåp böën chên lïn trúâi röìi theâ
lûúäi, liïëm möåt bïn loâng baân chên trûúác. Möåt chöëc, Gêëu anh cuäng
lêåt ngûãa mònh nhû Gêëu em. Cuäng giú möåt baân chên trûúác, liïëm lia
lõa nhû maâi lûúäi vaâo àêëy.
        - AÁ... aâ... Chuáng maây muát chên thïë àaä no chûa? Liïëm chên
ngon hún ùn thõt, a? Ai biïët àêu gêëu liïëm chên cuäng laâ gêëu ùn thûác
ùn àïí daânh. Con gêëu vöën súå gioá reát. Con gêëu coá aáo böng buâ xuâ, con
gêëu hung túån khöng biïët súå caái gò maâ súå reát. Trong rûâng, àïën khi
gioá reát, gêëu nguã àûáng trong höëc cêy kñn àaáo, khi thûác, laåi liïëm hai
loâng baân chên trûúác. Cûá liïëm suöng thïë cuäng khoãi àoái, loâng chên
àoã hùæt lïn. Nguã röìi liïëm gan baân chên, röìi laåi nguã, buöìn buöìn laåi
lêìn quanh höëc cêy, tòm bùæt con kiïën. Thùçng gêëu to nhû con voi, maâ
cûá lêìn quanh vaách nhêëm ùn tûâng con kiïën. Cho túái höm naâo nùæng
êëm múái loâ doâ ra rûâng tòm ùn. Phong tuåc nhaâ gêëu xûa raây nhû thïë.
Qua muâa laånh êëy, Mon biïët thïm tñnh gêëu. Gêëu ngoan, nhûng gêëu
cuäng bûúáng. Gêëu coá tñnh coá nïët riïng. Gêëu khöng phaãi con veåt, chó
biïët bùæt chûúác.


      3.
       Chùèng bao lêu, laåi sùæp bùæt àêìu nhûäng ngaây maát trúâi. Àêìu
tiïn, tûâ saáng súám, nghe trïn trúâi muâ sûúng coá nhûäng tiïëng kïu
kûáu... kûáu... bay ngang. Tiïëng laå luâng, bêëy lêu chûa hïì nghe. Maäi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          90

cho àïën luác tan sûúng múái tröng thêëy tûâng àaân chim sïëu bay nöëi
nhau nhû lúáp lúáp cêìu vöìng ngang trúâi. Mon nhúá nhûäng àaân sïëu,
àaân böì nöng chiïìu thong thaã bay rúåp trïn cûãa söng Caái. Böë àaä baão
con sïëu, con böì nöng ra luác hoaâng hön laâ ài kiïëm ùn àïm. Laåi baão
khi con sïëu, con böì nöng bay àaân saáng súám laâ sùæp hïët muâa reát,
chim àaä vïì phûúng khaác. Àêëy laâ chim trúã vïì quï. Mon böîng vui
quaá. Chûa bao giúâ Mon àûúåc thêëy chim bay nhiïìu àïën nhû thïë.
Nùm trûúác, thuyïìn ra biïín, con chim bay trúã laåi búâ, Mon buöìn lùæm.
Àïën caã chim saãi caánh khùæp thïë gian àûúåc maâ chim cuäng súå khöng
ra núi hoang vùæng naây. Nhûng khöng, thïë laâ úã àêy coá chim sïëu
muâa laånh àïën truá chên. Mon bêng khuêng caãm nhû thêëy chim bay
nhiïìu nhû thïë, chùæc sùæp bùæt àûúåc caái gò sung sûúáng lùæm àêy, sùæp
gùåp àûúåc böë meå vaâ em cuäng nïn. Möåt höm, Mon vaâ anh em gêëu boã
kiïëm ùn úã trong rûâng, ra biïín tûâ súám. Vò nùm trûúác, trûa nùæng to,
Mon àûa gêëu ra biïín, bûúác trïn caát, chên gêëu raát boãng, cûá giêåt
thon thoát. Loâng baân chên gêëu thïë maâ moãng mõn, àoã hêy, khöng
chõu àûúåc noáng. Gêëu súå reát, gêëu súå ùn thõt, gêëu súå boãng chên vaâ
anh chaâng gêëu to xaác thïë, laåi thñch bùæt kiïën, bùæt möëi, nhêëm ùn
tûâng con. Gêëu nhiïìu tñnh nïët buöìn cûúâi thêåt. Ài tûâ àïm, ra túái baäi,
tröng àûúåc thêëy vïåt biïín xa xanh ngùæt, chûa saáng hùèn. Mùåt trúâi
coân lêëp trong nhûäng àaám mêy höìng nhoã bay nhanh nhanh qua.
       Mon mï maãi xem mùåt trúâi lïn. Khöng phaãi Mon thêëy laå. Mon
böîng dûng nhúá chùæc cuäng öng mùåt trúâi naây, buöíi saáng ngaây trûúác úã
ven söng Caái, Mon vêîn thêëy nhö lïn bïn nuái Tam Àaão, àïën chiïìu
thò àoã rûåc khùæp doâng söng Caái. Mùåt trúâi àûúng lïn àùçng êëy. Baäi Lúã
úã àùçng êëy a, àùçng êëy coá bao nhiïu ngûúâi nhòn, coân úã àêy khöng coá
ngûúâi naâo, chùèng coá ngûúâi naâo, chó möåt mònh mònh. úã Baäi Lúã, coá
laâng coá baäi trïn búâ söng, khi mùåt trúâi lïn, coá chim gaáy cuác cu röån
raâng, coá àaân khûúáu mun lñu lo, coá àaân ri àaân seã aâo aâo vûâa bay vûâa
kïu trong gioá. úã àêy, mùåt trúâi lïn, trong rûâng chó rïìn rô tiïëng ve
maäi khöng thöi. Bêy giúâ, mùåt trúâi lïn, böë meå mònh, em mònh úã àêu,
coá àûúng thêëy mùåt trúâi lïn úã àêy. Hai con gêëu ngú ngêín giûäa baäi
caát, cuäng xem mùåt trúâi, veã laå luâng lùæm. Nhû xûa raây chûa àûúåc
thêëy mùåt trúâi nhû thïë bao giúâ. Trûúác gêëu coân lom khom nhòn, bêy
giúâ gêëu àûáng caã hai chên, nhòn lïn. aång mùåt trúâi troân xoe, àoã tña
tai, möåt nûãa coân ngêåp dûúái mùåt nûúác, àûúng tûâ tûâ nhö ra, röìi àöåt
nhiïn naãy lïn trïn mùåt nûúác, nhû caái hoa àoã tûå nhiïn ai thaã tröi
lûäng lúâ àùçng xa. Khoaái chñ, anh em gêëu voâng hai chên öm xöëc
nhau, röìi thònh lònh tò vai chúi vêåt nhau. Gêëu vêåt vúái Mon múái
choáng àûúåc thua. Vò Mon vûâa bùæt tay àaä moác laåi khoáa vaâ böëc ngaä

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                     91

àûúåc gêëu. Nhûng gêëu vêåt nhau vúái gêëu coá àïën nûãa ngaây, hai thùçng
cûá rêìm rêåp cheân lïn cheân xuöëng, caát lêìm lïn giûäa àaám buåi nùæng,
chùèng ai chõu thua ai. Caác anh chaâng naây chó cêåy coá sûác maâ khöng
coá meåo. Cûá àêíy nhau àïën chaán thò buöng ra. Röìi Mon vaâ hai con
gêëu laåi lang thang àaâ chên thú thêín ài luön theo nhûäng boáng cêy
thûa búâ biïín, töëi àêu nguã àêëy vaâ luác naâo mùåt trúâi lïn cao, nùæng àaä
böëc húi nguân nguåt trïn caát thò Mon àûáng laåi, moâ ngaán, àêåp haâ ùn.
Hai con gêëu chó kheáp chên laåi vú coã, nhòn Mon ùn ngon laânh maâ
khöng àuång àïën caác thûác tanh tûúãi. Àûúng ài, thêëy hiïån lïn möåt
caái chêëm àen nhoã trïn mùåt biïín. Hay aánh nùæng laâm loáa mùæt? Àïën
luác thêëy caái chêëm nhoã laâ laâ xuöëng mùåt nûúác, böëc lïn cao röìi laåi
xuöëng thêëp, nhû caái laá cuöën trong gioá, múái roä àêëy laâ caái chêëm àen
thêåt. Vaâ chó möåt thoaáng àaä roä hùèn, Mon nhêån ra chêëm àen laâ con
chim tûâ ngoaâi khúi bay vaâo. Con chim laå, khöng phaãi con chim sïëu.
Con chim bay tûâ ngoaâi khúi vaâo, khöng phaãi con sïëu bay ài. Mon
nhöím ngûúâi lïn, reo to:
      - Con chim!
       Anh em gêëu àûúng maãi chaåy lon ton àùçng trûúác, cuäng nghe
tiïëng Mon.
        Chuáng noá vöåi buöng vai nhau ra röìi cuâng nùçm bïåt moäm
xuöëng, thúâ phò phoâ, húi thúã thuöën xuöëng thaânh hai löî caát trûúác
muäi. Con chim àûúng bay vaâo phña ngûúâi ài. Tröng thêëy con chim
laå, Mon mûâng quaá. Khöng phaãi chó mûâng vò thêëy chim maâ Mon laåi
nhúá lúâi böë: chöî àêët laânh coá ngûúâi úã thò chim àïën, àêy coá ngûúâi úã àêët
laânh röìi, nïn coá chim àïën. Ngûúâi úã laâ ta vúái gêëu hay chim àïën vúái
caã böë meå ta, em ta, böë meå vaâ em coân úã àêu trïn àaão? Con chim bay
vïì, con chim baão thïë û? Chuyïën naây vïì trûä caái ùn, laåi ài tòm. Lêìn
naây, coá anh em gêëu cuâng ài, ta seä ài xa hún nûäa. Con chim àaä bay
vaâo ngang trûúác mùåt. Tröng roä con chim biïín, mònh trùæng baåc vaâ
moã to, beáo troân nhû con gaáy. Chim àûúng bay maãi miïët. Chim nhû
khöng biïët dûúái baäi caát coá ngûúâi nhòn lïn. Con chim qua chöî hoang
vu khöng biïët súå ngûúâi. Àïën luác chim vûúåt àêìu, bay ài nûäa, Mon
thêëy tûâ con chim rúi xuöëng caái gò trïn búâ caát trùæng àùçng kia -chim
àaánh rúi miïëng möìi hay chim óa, khöng biïët. Chùæc laâ baäi cûát chim.
Mon tröng thêëy, nhûng cuäng khöng àïí yá. Sau nghô laåi, toâ moâ, Mon
ra xem caái cûát chim naây thïë naâo. Mon bûúác ra baäi caát. Baäi phùèng
lùång, coân àoång laåi nhûäng àûúâng gúån lùn tùn soáng nhö àïìu tùm tùæp
-vïët nûúác thuãy triïìu trong àïm. Ra àïën núi, Mon tröng àoaán laâ baäi


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           92

cûát chim. Giûäa àaám daäi nhúâ nhúâ, trùæng bïåch, coá mêëy caái haåt to nhû
haåt bñ ûã, maâu haåt àen laáy.
       Con chim naây ùn quaã úã àêu röìi óa ra haåt hay nhûäng haåt naây
úã miïëng möìi chim àaä ùn hïët, coân giùæt laåi úã meáp chim, chên chim
rúi xuöëng. Mon cuái xoa caát röìi nhùåt xem caái haåt. Mon khöng biïët
haåt naây bao giúâ. Coá leä caái haåt chim óa. Ngùæm nghña maäi cuäng
khöng àoaán ra. Mon nghô buång: haåt gò thò cuäng thûã tröìng xem, caái
cêy löån kiïëp hay laâ cêy gò cuäng àûúåc. Mon ài maäi vaâo búâ, àïën chöî lú
thú mêëy tuåm coã, con nûúác coá lïn cao cuäng khöng túái. Mon tòm möåt
höëc, vuâi haåt chim óa xuöëng caånh taãng àaá, chöî coá khe coá húi àêët êím.
Hai con gêëu theo leäo àeäo àùçng sau, têët nhiïn chùèng hiïíu Mon laâm
gò. Röìi caã boån laåi chaåy ra baäi. Mon vaâ hai con gêëu xuöëng ven búâ àaá
bùæt ngaán, àêåp haâ. Trúâi nùæng àaä gay gùæt, nhûäng con gêëu xuâ xò, xem
ra àaä oi bûác khoá chõu, vûâa ài, vûâa khùåc khùåc thúã. Gêëu biïët nhùåt soâ
maâ gêëu laåi khöng ùn caác thûá êëy. Phaãi nghó, cho gêëu ài gùåm coã. Vaâo
àïën rûâng, thoaát nùæng röìi maâ coân theâ lûúäi thúã höín hïín. Anh em gêëu
boâ àïën taãng àaá caånh búâ suöëi röìi quyå hai chên trûúác, saát moäm
xuöëng, uöìng ûâng ûåc. Luác naäy khaát, gêëu àaä uöëng nûúác biïín. Nhûng
chaát quaá, sùåc khöng nuöët àûúåc, laåi phaãi lùæc ra. Uöëng xong húi nûúác
thêåt daâi, con gêëu ngoác àêìu lïn, ngöìi tûåa xuöëng hoân àaá, giaäi theã hai
chên sau, àïí cho nûúác suöëi maát laånh loäng boäng chaãy xuöëng àêìu
moäm. Chuáng noá mïåt nhoåc möåt veã khoan khoaái laå. Laát sau, vaâo
rûâng vú coã gùåm ùn. Röìi lùn ra nguã àêëy. Mon cuäng vaâo theo vaâ cuäng
nguã qua àïm trïn baäi coã vúái anh em gêëu. Ài chúi mêëy höm röìi vïì.
Ngaây laåi nùm, laåi àïën muâa maát trúâi. Mon laåi tñnh viïåc ài tòm böë
meå. Thïë laâ laåi ài. Trïn cöí hai con gêëu àeo trôu voâng xuöëng nhûäng
xêu thõt khö. Mon vaác möåt öëng nûúác vúái caái lao truác. Hai con dao
vaâng vaâ hoân cuöåi àaánh lûãa thò giùæt caåp khöë. Höm àêìu nguã laåi cûãa
rûâng, thêåt vui.


      Vui nhêët laâ Mon. Lêìn naây coá anh em cuâng ài. Mon khöng coân
thêëy Mon luãi thuãi nhû nùm trûúác. Caái vui laåi núã trong Mon möåt hy
voång, tûúãng nhû chùæc tòm àûúåc böë meå. Röìi niïìm vui traân lan sang
nhûäng tin tûúãng khaác. Chùåp töëi Mon ùn thõt hûúu nûúáng. Coân boån
gêëu thò treâo cêy tòm àûúåc khoaái ong muát maát ngay úã ngang àûúâng.
Töëi àïën, böën phña rûâng nhû caái chiïëu quêy laåi. Mon àöët àöëng lûãa to
bïn taãng àaá. Ban ngaây nùæng, nhûng àïm trong rûâng, sûúng xuöëng
êím nùång hai vai, ûúát caã toác. Thïë laâ Mon ruác vaâo nùçm giûäa, hai gêëu
hai bïn. Húi êëm cuãa hai caái chùn gêëu àaánh baåt hïët sûúng laånh. Caã

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               93

ba nguã luác naâo. Cûá thïë, àïën saáng. Chúåt, Mon caãm thêëy laânh laånh
bïn ngûúâi. Hai con gêëu àaä trúã dêåy tûâ lêu. Mon bûâng mùæt. Trïn
voâm laá, aánh saáng ban ngaây àaä lúâ múâ, trong khi úã lûng cêy, tûâng
laân sûúng nhû nhûäng cuöån khoái luöìn qua. Mon ngöìi nhöím lïn, ngú
ngaác. Mon thêëy hai con gêëu àûúng ngöìi saát vai nhau trïn àêìu taãng
àaá, nhòn ra. "Hai thùçng naây dêåy súám laâm gò, laåi ngûáa chên, muöën
àêëu vêåt aâ?" Röìi Mon len leán àïën, chui vaâo giûäa caánh naách hai con
gêëu. Hai con gêëu vêîn ngöìi nguyïn. Mon nhoi mùåt ra dûúái caái vai
xuâ xò löng gêëu. Mon tröng àùçng trûúác mùåt, xem gêëu àûúng nhòn gò,
thò thêëy möåt quang caãnh thêåt laå. Trong caánh rûâng thûa coá möåt àaân
gêëu choá -giöëng gêëu nhoã con, cuâng loaâi vúái anh em gêëu. Àaân gêëu noå
saáng súám keáo qua rûâng, àûáng laåi. Chuáng noá tröng thêëy anh em
gêëu bïn naây. Hai con gêëu àûúng nguã. Nhûng húi àaân ài ngang qua
nöìng naân toãa àïën, àaä àaánh thûác hai con gêëu thûác dêåy ra nhòn.
       Àaân gêëu àöng àïën mûúâi mêëy con, nhûäng gêëu giaâ, nhûäng gêëu
con loùæt choùæt bûúác sau gêëu meå. Coá gêëu con àûúng ài, treâo lïn vai
gêëu lúán, ngöìi thu lu, ngoá ra böën phña, nhûäng con khó con nghõch
ngúåm. Caã àaân gêëu àûáng im, nhòn sang taãng àaá. Àaân gêëu vúái anh
em gêëu im lùång nhòn nhau. Tröng con mùæt vaâ veã ngêín ngú cuãa anh
em gêëu, Mon hiïíu. Nhûäng con gêëu khöng kïu, khöng noái vúái nhau,
tiïëng goåi àaân khöng thaânh tiïëng, thïë maâ böìi höìi têët caã. Mon baâng
hoaâng. Mon chöåt daå. Mùæt Mon rûng rûng. Mon noái nhû khoác:
      - Gêëu úi! Chuáng maây àûâng boã anh nheá.
       Röìi Mon giuäi àêìu bñu caã hai tay lïn vai gêëu. úã bïn kia rûâng,
àaân gêëu tûâ naäy vêîn nhòn sang, bêëy giúâ tröng thêëy ngûúâi nhö ra,
thïë laâ chuáng noá löån xöån keáo ài. Möåt thoaáng àaä mêët huát, khöng
thêëy àêu nûäa. Hai con gêëu trïn taãng àaá ngêy nhòn theo, nhòn theo
maäi. Gêëu muöën ài vúái àaân hay nhû thïë naâo, Mon khöng biïët. Mon
giú hai tay, nùæm moäm hai con gêëu, thuã thó noái:
      - ÛÂ, chuáng maây nghô phaãi. Anh em ta àêy, anh em mònh àêy
cú maâ. Gêëu anh vaâ Gêëu em cuâng theâ caái lûúäi êm êëm liïëm hai baân
tay Mon. Mon caãm àöång vuöët hai tai gêëu beåp xuöëng. Laát sau, ba
àûáa ài sang caánh rûâng phña trûúác. Nhû höm qua, möîi àûáa laåi àeo
vaác nhûäng thûá lõch kõch, loåm coåm. Vûâa ài àûúåc mêëy bûúác, hai con
gêëu ngoaãnh laåi. Mon cuäng ngoaãnh àêìu laåi. Mon thêëy àùçng xa àaân
gêëu luác naäy àûúng nhêëp nhö ài theo. Tûå nhiïn, Mon luâi laåi, ài sau
cuâng. Mon xön xao, lo lùæng lùæm. Thïë naây laâ thïë naâo? Boån kia muöën
ruã anh em gêëu naây ài theo. Nïëu khöng, chuáng noá theo laâm gò.
Mònh ài àêu chuáng noá cuäng baám, luác xa luác gêìn, khöng rúâi. Theo

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          94

xem gêëu ài vúái mònh û? Chùæc khöng phaãi. Chuáng noá muöën laâm aác,
muöën cùæn xeá mònh û? Khöng, mònh coá trïu gheåo boån noá àêu.
Nhûng chuáng noá cuäng chó lúâ lûäng àùçng kia thïë thöi. Cûá luác naâo
Gêëu anh, Gêëu em quay àêìu thò Mon laåi lo. Mon noái nhû khoác:
      - Gêëu úi! ÚÃ vúái tao! Chuáng maây úã vúái tao! Àûâng theo chuáng
noá. Anh maây àêy maâ! Àûâng boã tao möåt mònh nheá.
      Gêëu anh vaâ Gêëu em chó nhòn laåi röìi laåi ài. Nhûng, Mon
khöng thïí yïn loâng. Àaân gêëu lùéng nhùéng theo sau nhû caái àuöi, vaâ
khoá chõu nhû ngûúâi ài àûúâng sùæp bõ cún mûa dêåp túái. Coá luác, Mon
àõnh treâo lïn cêy röìi phoáng lao xuöëng. Möåt thùçng maâ chïët thò caã
àaân chuáng maây phaãi boã chaåy. Nghô thoaáng thïë thöi, Mon laåi thöi
ngay. Gêëu chùèng laâm haåi mònh, khöng nïn thïë. Vaã laåi, chuáng noá coá
àaân àêëy, nïëu möåt con bõ ngaä, caã àaân seä xöng àïën traã thuâ thò khöng
xong. Tûâ khi úã rûâng, Mon gùåp biïët bao loaâi thuá coá tiïëng aác, caã höí,
caã trùn, caã choá soái, caã caá sêëu, caã con giaãi, nhûng Mon biïët röìi,
chuáng cuäng nhû mònh, ai coá cöng viïåc êëy, khöng ai bêån àïën ai,
khöng ai tûå nhiïn àöång àïën nhau. Àaân gêëu kia muöën gò àêy.
Chuáng noá muöën ruã hai thùçng naây theo. Àuáng thïë röìi. Laâm thïë naâo
bêy giúâ? Laâm thïë naâo? Nghô ài nghô maäi khöng ra nheä. Möîi lêìn
gêëu àûúng ài laåi quay àêìu laåi, Mon kïu van:
    - Gêëu úi gêëu! Mon àêy maâ... Gêëu anh, Gêëu em coá nghe tiïëng
Mon noái khöng...
       Nhûng hai con gêëu chó quay laåi nhòn röìi vêîn cung cuác ài,
lûng vaâ cöí àeo lùéng nhùéng nhûäng xêu thõt khö vaâ Mon vêîn ài sau.
Ài xuyïn rûâng suöët ngaây, rûâng giaâ röìi rûâng thoaáng. Chiïìu àïën, khi
sûúng xuöëng múâ múâ, khöng thêëy àaân gêëu àùçng sau nûäa. Àaân gêëu
àaä laãng hay chuáng noá laåc khöng theo àûúåc. Mon thêëy dïî chõu hùèn,
thïë laâ Mon thuác:
      - Chaåy nhanh thöi!
       Röìi Mon chaåy. Hai gêëu cuäng chaåy theo. Mon cöë chaåy vaâo
trong laân sûúng daây cho àaân kia khöng tröng thêëy nûäa. Sûúng àaä
nùång lùæm, töëi röìi. Àûúåc möåt àöîi xa, Mon dûâng laåi. Röìi, laåi nhû töëi
trûúác, Mon àöët àöëng cuãi. Ngoån lûãa bûâng lïn, Mon ngöìi hú cho tay
búát giaá röìi laâm thûác ùn. Mon nûúáng thõt. Trong khi Mon lêëy caái
öëng àûång traám, àöí ra, hai con gêëu nhùåt tûâng quaã traám trùæng,
nhêëm nhoát, nhaá löëc cöëc. Caã ngaây höm nay hai con gêëu cûá mï maãi
ài, khöng con naâo chuân laåi luâng bùæt töí ong nhû höm trûúác. Coá leä
gêëu cuäng ngaåi thïë naâo, khöng muöën. Gêëu súå ra àùçng kia, àaân seä

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                95

duå döî cuäng nïn. Mon nghô thïë. Böîng Mon ngoaãnh mùåt ra, thêëy
ngoaâi trúâi töëi, vö söë nhûäng con mùæt àoã àuåc nhêëp nhaáy chaåy ài chaåy
laåi. Àïm ta àöët lûãa, thûúâng thuá rûâng hay moâ àïën xem. Böë hay neám
lao àûúåc nhûäng con hûúu àïën nhòn lûãa nhû thïë. Mònh cuäng àaä neám
àûúåc. Coá lêìn hûúu maãi xem lûãa, Mon moâ ra, keáo àûúåc chên bùæt
söëng con hûúu nhoã. Nhûng thoaáng tröng àêy, Mon àoaán cuäng biïët
ngay khöng phaãi hûúu, khöng phaãi mùæt nai, cuäng khöng phaãi mùæt
höí.
       Laåi vêîn àaân gêëu. Nhûäng àöi mùæt to. Nhûäng àöi mùæt nhoã.
Xanh leâ. Nhûäng gêëu to. Nhûäng gêëu con con. Têët caã àûúng nhòn
lûãa. Laåi nhû ban saáng. Gêëu anh nhòn ra. Röìi Gêëu em cuäng nhòn ra.
Mon khöng daám nguã, cûá ngöìi mùæt thao laáo tröng xa röìi laåi nhòn hai
con gêëu. Hai con gêëu nùçm lim him coá aánh lûãa aánh lïn mùæt. Gêëu
àûúng nghô gò? Àaân gêëu cûá theo maäi thïë naây. Sao chuáng noá theo
maäi? Ngöå àïën luác anh em gêëu ngaä loâng thò sao. Nhûäng con gêëu
khöng noái nùng, nhûng Mon biïët trong nhûäng con mùæt im lùång coá
húi àaân quêën quñt, coá sûå nùn nó, coá sûå döî daânh: hai thùçng kia, maây
ài àêu, maây ài vúái ai? Sao maây ài vúái ngûúâi êëy? Thùçng ngûúâi êëy
giïët meå chuáng maây röìi bùæt chuáng maây phaãi theo a? Thïë maâ chuáng
maây chõu theo a? Töåi nghiïåp, noá giïët meå maây, bùæt chuáng maây ài
theo tûâ luác beá a? Mon cuäng nghô röìi cûá chöëc laåi lêím nhêím kïí lïí:
Gêëu! Gêëu! Gêëu! Chuáng maây nhúá khöng? Meå maây chùèng may phaãi
con trùn quêën chïët. Höm êëy khöng gùåp tao thò con trùn nuöët nöët caã
hai thùçng röìi. May maâ tao cûáu àûúåc, tao àem chuáng maây vïì. Luác
êëy chuáng maây coân non quaá, chûa múã mùæt kia maâ. Tao vuöët tûâng
àaám löng cho raáo. Meå chuáng maây vûâa múái àeã chuáng maây ra thò gùåp
naån trùn àoái. Tao phaãi ài lêëy coã cho chuáng maây ùn. Caã mùng nûäa.
Coá thïë chuáng maây múái choáng cûáng khoeo lïn. Tûâ ngaây êëy túái giúâ...
Gêëu! Gêëu! Biïët thïë khöng! Biïët thïë khöng! Gêëu úi! Mon tónh dêåy,
thêëy hai con gêëu thûác, nùçm nguyïn möåt kiïíu nhû chùåp töëi, tûâ chùåp
töëi vêîn nùçm thïë. Hai chên trûúác duöîi daâi, moäm kïì saát àêët, mùæt
hêëp haáy nhòn àöëng lûãa. Trong aánh lûãa, mùæt gêëu hònh nhû caâng vïì
khuya caâng long lanh. Hay laâ nûúác mùæt? Chuáng noá khoác?
      Möåt luác, Gêëu anh àûáng dêåy. Gêëu em cuäng àûáng theo. Gêëu
anh bûúác ra mêëy bûúác. Gêëu em bûúác theo. Mon öm mùåt, khöng
daám giú tay, khöng daám bûúác ra. Mon cuäng khöng muöën bûúác ra.
Bêy giúâ thò tuây loâng nhau. Lúâi noái naâo, sûå caách trúã naâo bêy giúâ
cuäng khöng ngùn àûúåc nûäa àêu. aåi chao, chuáng noá ra rûâng caã röìi
û? Ngoaâi rûâng töëi vêîn röëi loaån, cuöëng quñt, ài laåi nhûäng àöëm mùæt

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           96

saáng, mùæt to, mùæt li ti. Caã àaân gêëu ngoaâi êëy vêîn thûác. Caã àaân gêëu
vêîn ngöìi àúåi ngoaâi êëy tûâ chêåp töëi. Bêy giúâ Gêëu anh vaâ Gêëu em,
nghô àïën cuâng kiïåt röìi, chuáng noá sùæp boã mònh, chuáng noá ra vúái àaân.
Nhûäng con gêëu khöng goåi nhau. Nhûng húi gêëu nöìng êëm trong
sûúng, nhûäng con mùæt loáe saáng trong àïm, nhûäng caái êëy biïët troâ
chuyïån vúái nhau. Hai con gêëu khöng bûúác ra maâ àûáng laåi. Röìi hai
con gêëu quò hai chên sau xuöëng, nhòn ra. Nhû luác saáng, hai con
gêëu àaä xïëp hai chên sau ngöìi thïë, nhòn ra. Thïë laâ Mon höìi höåp roán
reán bûúác àïën. Mon laåi lùèng lùång chui vaâo naách hai con gêëu. Nhû
luác saáng. Mon vaâ chuáng noá àaä quen húi nhau, vaâ quen caã caách cûá
àûáng nhû thïë möåt luác, thêëy êëm, vaâ thïë laâ laåi nhû moåi khi, hai con
gêëu nùçm ïình xuöëng. Caánh tay Gêëu anh dang ra cho Mon göëi. Àïm
laånh vêîn nguã thïë. Àïm nay cuäng thïë. Mon vaâ hai con gêëu laåi lùn
ra nguã say mï mïåt. Trúâi taãng saáng. Hai con gêëu àaä dêåy tûâ luác naâo,
laåi àûúng ngöìi mï maãi nhòn ra, hai chên trûúác àûáng khoâng khoâng.
Àùçng kia, àaä tröng roä àaân gêëu vêîn tuå caã dûúái göëc cêy. Nhûäng con
gêëu thoùn thoùæt trïn cêy xuöëng, daáng hùèn mêëy con gêëu beá vûâa múái
thûác. Nhûng, Mon tin anh em gêëu úã vúái Mon vaâ khöng ài theo boån
kia. Mon tin thïë. Mon nghô: ra vúái chuáng noá thò gêëu àaä ra àïm
qua, luác noá bûúác khoãi àöëng lûãa. Nhûng luác êëy gêëu àûáng laåi röìi ba
àûáa nùçm uáp vaâo nhau, nguã nhû moåi àïm. Coá thïí, gêëu àaä àõnh úã
laåi. Mon vui veã giú baân tay. Hai con gêëu hïëch moäm, liïëm tay Mon.
Vûâa êëm, vûâa maát, nhûng thñch. Anh em gêëu vûâa liïëm tay Mon,
nhû noái:
      “Anh yïn loâng. Chuáng em àaä úã vúái anh tûâ khi möì cöi meå.
Chuáng em khöng ài àêu àêu. Chuáng mònh àûúng ài tòm böë meå vaâ
em anh àêy maâ!" Trúâi àaä saáng hùèn. Mon laåi khoaác nhûäng xêu thõt
khö lïn cöí möîi con gêëu, buöåc laåi cêín thêån. Mon xaách lao truác, àeo
dao àaá, dao vaâng, hoân cuöåi àaánh lûãa, caã ba laåi bùæt àêìu möåt ngaây ài.
Cêín thêån, Mon vêîn ài sau. Àaân gêëu kia cuäng cöng phu, vêîn khöng
chõu boã. Laåi leäo àeäo luêín quêín theo àùçng xa, nhû höm trûúác. Chöëc,
Gêëu anh vaâ Gêëu em laåi ngoaãnh laåi. Mon húi phên vên, lo lo. Mon
nghô ra möåt kïë:
      “Ta xuöëng búâ biïín, hùèn àaân gêëu mêët theo. Gêëu chó úã rûâng
sêu. Gêëu khöng daám ra chöî tröëng". Mon laâm ngay thïë. Baäi röång,
phùèng tùæp, Mon vaâ hai con gêëu ra têån taãng àaá kïì bïn nûúác. Biïín
im nhû túâ, aánh nùæng hùæt maâu rong rïu úã àaáy nûúác, laâm cho mùåt
biïín àöíi maâu xanh ngùæt. Lùång leä, nhûäng àúåt soáng nhoã saáng súám
cuãa con nûúác thêëp vûâa êm thêìm ruát xuöëng, trú laåi taãng àaá rïu

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                      97

xanh mûúát. Laân mêy moãng phuã daâi cuöëi biïín. Mùåt trúâi uã trong
mêy, giûäa trûa maâ nhû chiïìu ïm àïìm. Lêu khöng ra biïín, Mon
àõnh úã laåi àêëy. Vûâa kiïëm soâ vïì nûúáng, vûâa àïí nghe xem àaân gêëu
àùçng sau yá tûá thïë naâo. Hai con gêëu àûúng ngú ngaác nhòn vaâo. Àaân
gêëu kia àaä àûáng laåi trong chên rûâng. Quaã nhiïn, khöng con naâo
daám ra chöî tröëng traãi, khöng con naâo daám xuöëng baäi caát theo ra.
Chuáng noá ngú ngêín möåt laát röìi quay laåi. Caã àaân àaä lêëp vaâo rûâng
sêu. Mon nghô: hay quaá. Thïë maâ gêëu súå baäi caát thêåt. Ta úã luön àêy
vaâi höm, chùæc chuáng maây phaãi thöi theo. Nhûng khöng úã chöî naây,
ta seä chuyïín àïën àùçng kia cho mêët ài theo. Anh em gêëu coân ngoáng
vaâo möåt luác nûäa. Nhûng àaân gêëu kia àaä chaán, àaân gêëu boã vaâo rûâng
röìi. Àïën töëi, àöët lûãa lïn, tröng vaâo khöng thêëy nhûäng àöëm mùæt.
Mon nguã möåt àïm àêîy giêëc. Nghe gioá biïín mún man qua trïn mùåt.
Nhûng súám höm sau, laåi thêëy àaân gêëu nhêëp nhö úã chên rûâng trong
kia. Laåi ngay ngaáy lo. Hai gêëu vaâ Mon cûá úã laåi suöët ngaây úã búâ biïín,
khöng daám vaâo. Chùåp töëi, trong kia tröng ra chùæc khöng thêëy. Mon
àûa hai con gêëu theo búâ, chaåy nhanh xuöëng caách àêëy möåt quaäng
xa. Àïm höm êëy khöng àöët lûãa. Saáng höm sau, khöng thêëy àaân
gêëu trong göëc cêy chên rûâng. Coá leä thoaát. Nhûng cuäng chûa daám
vaâo vöåi. Caã ngaây, Mon ài tòm nhûäng taãng àaá sêìn suâi chöìng chêët
baám nhûäng con haâ. Lêëy àaá àêåp möåt caái, thõt haâ tûáa ra. Mon huát
tûúi, maát ngoåt. Röìi laåi nguã àïm laåi úã meáp nûúác.
        Nhûng bêy giúâ laåi sang nöîi lo khaác. Nhûäng caái mùng khö àeo
trïn cöí hai con gêëu, chó coân gùåm möåt bûäa thò hïët. Soâ tûúi ùn ngon,
soâ nûúáng vûâa ngon vûâa thúm, gêëu khöng ùn. Phaãi vaâo rûâng kiïëm
mùng, maâ vaâo rûâng thò biïët àêu àaân gêëu chùèng tröng thêëy, laåi
theo. Khoá nghô quaá. Nhûng, àïën khi àoái röìi, anh em gêëu thêëy Mon
ùn soâ, gêëu cuäng bùæt chûúác. Mon cûá tröë mùæt nhòn. Hai tay gêëu to xuâ
xò maâ thêåt kheáo, boác goån, voã soâ múã toaác, maâu àoã tûúi soâ huyïët, röìi
gêëu theâ lûúäi huát. Con soâ ûúát vûâa toåt vaâo moäm, caã hai gêëu laåi lùæc lùæc
ra. Gêëu cöë ùn soâ nhûng gêëu vêîn súå tanh, chûa ùn àûúåc. Gêëu laåi
ngöìi bêìn thêìn nhòn Mon huát soâ, Mon laåi ùn laâm mêîu cho anh em
gêëu, nhai toáp teáp cho gêëu theâm. Möåt chöëc, gêëu laåi cêìm con soâ khaác,
boác vaâ liïëm röìi laåi lùæc lùæc. Tûác quaá, Mon bêåt cûúâi lïn. Hai con gêëu
ngöìi ngêín ti hñ mùæt nhòn. Nhûng chó möåt luác, gêëu àoái quaá. Mùng
khö khöng khöëc nhû cuãi. Cuäng nhaá hïët röìi. ÚÃ baäi biïín, khöng thêëy
laá ngoát, khöng coá quaã traám, khöng coá mêåt ong. Lêín thêín, röìi àêm
liïìu, thïë laâ gêëu mon men ra búâ nûúác, gêëu vaác àaá, àêåp haâ. Möîi con
haâ chó àûúåc möåt vaãy thõt, khöng àuã dñnh goác meáp. Gêëu cuái xuöëng
liïëm, nuöët chûãng. Höm sau, gêëu thoâ tay àuöíi bùæt caáy. Nhûäng con

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                                98

caáy taám chên lïình nghïình beá tyá. Con caáy coá möåt chiïëc caâng to, caáy
boâ nhû öm caái kheân. Gêëu bùæt caã caáy caâng to, nhai luön. Röìi gêëu
tröng thêëy trong nûúác coá con ruöëc àûáng muáa, con mûåc hoa chên búi
toaâi toaâi. Gêëu quú ra.
        Con ruöëc tröën loåt vaâo löî caát. Gêîu moác löî caát, vúá àûúåc con ruöëc,
quïn hïët caã caái súå tanh moåi khi. Giöëng gêëu phaâm ùn, khi àaä quaá
àoái chùèng kïí gò. Caã àïën con sam coá caái mai to bùçng voã dûâa maâ gêëu
vúá àûúåc cuäng nhêëc lïn, ngùæm nghña röìi nhaá luön caã voã, caã àaám
chên sam luáa nhuáa. Mon nhúá möåt höm, nhúá ngaây trûúác nhaâ úã Baäi
Lúã, Mon bùæt chûúác böë meå àöët àêët nùån baánh ngoái àûa cho gêëu. Gêëu
nhai gau gaáu tûâng miïëng baánh ngoái bùçng àêët sêëy nhoã lûãa. Múái laåi
biïët tñnh gêëu hïî àoái thò quú têët. Thïë laâ Mon àaä biïët caách döî gêëu ùn
àûúåc thõt maâ luác àêìu ngûãi, bao giúâ gêëu cuäng lùæc lùæc. Caái cúá giaãn dõ
àïí úã laåi búâ biïín àûúåc hai àïm nûäa: búãi vò hai con gêëu àaä ùn thõt
nûúáng. Töëi höm êëy, àöët lûãa. Cuäng khöng thêëy trong boáng töëi phña
rûâng coá nhûäng chêëm mùæt xanh nhòn ra. Àïën saáng, nhòn thêëy rûâng
quang. Àaân gêëu àaä ài thêåt. Thêåt chuáng noá khöng theo ruã rï hai
con gêëu naây nûäa. Mon thêëy yïn trñ, Mon vaâ anh em gêëu trúã laåi ài
phña khaác. Buöíi trûa, nghe mêëy tiïëng quùæc quùæc trïn khöng. Röìi tûâ
sau rùång cêy trûúác mùåt, saâ laåi mêëy con chim biïín. Nhûäng con chim
naây giöëng hïåt con chim nùm trûúác thêëy, chim to bùçng con võt, lêëm
têëm trùæng, hai àêìu caánh chêëm àen. Mònh noá thon thaã, nhûng
tröng àïën caái moã thö löë thò biïët ngay laâ giöëng chim phaâm ùn. Mêëy
con chim àûúng giùçng xeá caái gò trïn kia. Giûäa trúâi maâ chuáng cûúáp
möìi kõch liïåt nhû úã mùåt àêët. Àaåp nhau, huác caánh. Nhûäng caái moã
choåi àöm àöëp. Nhûäng tiïëng quùæc quùæc rúån lïn. Möåt àaám löng túi taã
rúi xuöëng àêìu Mon. Mon àaä tröng roä nhûäng con chim àûúng tranh
nhau möåt miïëng ào àoã, trùng trùæng nhû con caá tûúi. Tûúãng chuáng
giùçng giûåt quaá chên quaá moã thïë naâo cuäng rúi möìi, thïë maâ khöng,
chó trong thoaáng mùæt, miïëng möìi àaä àûúåc xeá biïën vaâo caác moã. Hïët
möìi röìi, àaân chim laåi xö nhau bay trúã laåi sau luâm cêy. Nùm trûúác,
vaâo muâa naây, Mon ra chöî naây. Cuäng gùåp con chim biïín. Mon nghô:
thêëy chim coá thïí thêëy ngûúâi, khi trúã vïì, yá àõnh ài tòm cha meå àaä
söi nöíi, vaâ bêy giúâ laåi qua àêy. Laåi gùåp chim biïín, lêìn naây gùåp
nhûäng mêëy con. Daåo êëy, tòm àûúåc caái haåt gò trong àaám cûát chim
àem tröìng chöî höëc àùçng kia. Thûã laåi xem caái haåt löån kiïëp êëy thïë
naâo. Mon nhòn laåi, nhêån ra hûúáng röìi ài tòm núi höëc àaá maâ Mon àaä
boã caái haåt. Vûâa ài, Mon vûâa nghô. Khöng phaãi nghô xem coân caái haåt
hay khöng, hay caái haåt löån kiïëp núã cêy gò. Mon khöng àïí yá, búãi
chùèng chùæc àêu coá caái gò.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   99

       Mon àûúng nghô àïën àaân chim. Nùm ngoaái gùåp coá möåt con.
Nùm nay, gùåp möåt àaân tranh nhau giûåt möìi. Coá chim coá ngûúâi,
biïët àêu bêy giúâ chùèng àaä coá ngûúâi àïën úã, nïn coá chim àïën. Biïët
àêu chuyïën naây ài seä thêëy àûúåc böë meå, biïët àêu chöëc nûäa seä gùåp böë
meå, gùåp em. Nghô thïë, Mon nao nao trong ngûúâi vaâ tûå dûng, chên
bûúác thoùn thoùæt nhanh hún. Mon nhêån ra taãng àaá êëy ngay trûúác
mùåt. Taãng àaá cao, bïn caånh haá ra caái höëc àen thêîm. Mon ài nhanh
àïën. Hai gêëu lon ton theo. Laå quaá, nghe lao xao nhû tiïëng ngûúâi
caäi nhau trong höëc àaá. Tiïëng ngûúâi? Tiïëng ngûúâi caäi nhau to.
Khöng, tiïëng gò laâo xaâo. Nhû tiïëng gioá quïët trïn buåi mña, buåi ngö.
Röìi laåi phaãng phêët xa. Chûa chùæc àaä laâ tiïëng ngûúâi, röìi laåi thêëy
àuáng, coá tiïëng gò nhû tiïëng ngûúâi thêåt. Mon chaåy vöåi àïën. Mon treâo
lïn moãm àaá, nhòn xuöëng. Thêëy nhûäng con chim luác naäy, maâ àöng
hún nhiïìu. Àaân chim àûúng xuám xñt vöåc àuöi, chêu moã dûúái chên
taãng àaá. Chuáng laåi tranh ùn dûúái êëy. Tiïëng lêìm rêìm nghe laâ tiïëng
àaåp, tiïëng xö caánh, tiïëng kïu, tiïëng moã choåi nhau cuãa nhûäng con
chim cûúáp caái ùn, nhû luác naäy úã trïn trúâi. Mon cuái xuöëng gêìn têån
núi.
       Àaân chim maãi tranh möìi, cuäng khöng hay. Mon lùèng möåt hoân
àaá vaâo giûäa àaám. Àaân chim laåi caâng xö vaâo möí nhau túån, möí xöëc
lêëy caã hoân àaá. Chim úã àêy chûa biïët súå. Chuáng laåi maãi tranh ùn dûä
döåi nûäa. Röìi caã hai gêëu chaåy àïën têån giûäa àaám chim, kïu khùåc
khùåc nhû quaát mùæng. Bêy giúâ chim múái chõu laã taã bay taãn ra, thïë
nhûng vêîn chúái vúái tiïëc reã liïång quanh. Mon tröng vaâo höëc àaá,
thêëy loâng thoâng mêëy caái dêy nhû dêy bñ, khö trùæng. Caái dêy boâ daâi
tûâ meáp àaá ra. Caái dêy hïåt dêy bñ, úã möîi mêëu tröí möåt taân laá to troân,
àaä heáo vaâng uáa. Àïën muâa quaã chñn thò laá vaâng giûäa dêy. Trïn àöët
dêy coá quaã to - quaã bñ ûã. Quaã naây thö löë bùçng àêìu göëi, troân voác vaâ
daâi con nhû caái göëi xïëp göî. Voã boáng múä, xanh àen, lêîn vúái hoân àaá
suöëi àûúng giûäa muâa nûúác coá rïu phuã. Múái àêìu thêëy möåt quaã,
tröng laåi thêëy möåt quaã nûäa. Tröng laåi thêëy möåt quaã nûäa. Àïëm caã
thaãy àûúåc baãy quaã to. Coá quaã, chim àaä ùn hïët, chó coân caái cuöëng
dñnh miïëng cuâi. Coá quaã chim àûúng möí, vïåt moã khña hïët voã àen
xanh, úã trong coá maâu cuâi trùæng baåch. Caái quaã laå luâng, chûa àûúåc
thêëy bao giúâ. Nhûng, tûúãng nhû múái ngùæm àaä thêëy àeåp, thêåt no
mùæt maát mùæt. Chùæc ùn àûúåc. Mon quay laåi, hêëp têëp hoãi hai con
gêëu:
      - Chuáng maây coá biïët quaã gò àêy khöng?



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         100

       Hai con gêëu chuåm chên ngöìi im, hau haáu nhòn xuöëng. Mon
bûúác túái, ruát con dao sau lûng, röìi nhêëc caái dêy quaã lïn. Lûúäi dao
vaâng aánh xuöëng, loaáng möåt caái, àaä cùæt àûúåc cuöëng möåt quaã. Quaã
troân vaâ nùång, àaä giaâ, múái va vaâo àaá àaä nûát taách ra. Mon phaãi keåp
àêìu göëi àúä lêëy röìi hai tay bûng, treâo lïn chöî hai con gêëu. Mon laåi
hoãi gêëu, tûå nhiïn:
      - Quaã laânh hay quaã àöåc, chuáng maây biïët khöng?
      Hai con gêëu vêîn hau haáu nhòn quaã laå.
      Mon höìi höåp quaá, àaä quïn hùèn, khöng nhúá àêëy laâ gêëu, laåi noái:
    - Chim ùn àûúåc thò chuáng mònh ùn àûúåc, khöng súå. Coá phaãi
khöng?
      Mon nhêëc con dao. Con dao vaâng ngúâi saáng trong aánh nùæng
trïn taãng àaá. Mon xoa quaã laå möåt caái, röìi cêìm dao lïn. Möåt nhaát
vaâng böí xuöëng, quaã nûát cùng, taách àöi ra. Dûúái lêìn voã maâu xanh,
heá ra möåt lúáp cuâi trùæng moãng röìi taãng ruöåt àùåc sang saáng saân saån
nhû caát, àoã öëi, lêëp laánh quanh naåm haåt àen nhaánh. Mon böí quaã laå
laâm böën. Mon cho möîi gêëu möåt miïëng. Mon cêìm möåt miïëng, àûa
lïn miïång. Muâi nûúác thúm ngoåt maát kïì ngay trûúác möi. Àûúng cún
khaát, Mon chó ùn möåt thoaáng àaä hïët miïëng. Tröng sang, hai con
gêëu àaä nhaá veo caã ruöåt lêîn voã tûâ lêu. Vaâ Gêëu em àûúng lùèng lùång
khïìu tröåm miïëng coân laåi trïn mùåt àaá bïn caånh Mon. Mon xuöëng
khe, haái nöët mêëy quaã kia lïn, baây la liïåt lïn mùåt àaá. Mon böí möåt
quaã nûäa. Mon cûá ngùæm maäi maâu ruöåt quaã àoã lúå. Lêìn naây, khöng
àúåi Mon nhêëc hùèn lûúäi dao ra, hai con gêëu àaä xuám tay bï hai nûãa
quaã nhaá gau gaáu. Chùèng mêëy luác, laåi cheán hïët quaã nûäa. Röìi quaã
nûäa, hai thùçng cuäng leãm hïët. Möîi gêëu cheán ba quaã liïìn möåt luác.
Xong, caã hai anh chaâng gêëu cuâng thiu thiu mùæt, ngaä ngûãa ngûúâi
xuöëng taãng àaá. Hoång khoâ khoâ nhû coá caái gò cheåt cöí.
       Mon giêåt mònh. Thöi chïët, ùn phaãi quaã àöåc. Ùn phaãi quaã àöåc
sùæp chïët. Tiïëng khoâ khoâ caâng to, hai con mùæt gêëu möîi chöëc laåi trúån
trùæng lïn kia. Mon cuäng ùn hïët möåt quaã, Mon cuäng ùn hïët caã möåt
quaã, Mon cuäng chïët àïën núi. Nhûng Mon vêîn thêëy mònh tónh. Mon
bùåm möi laåi, vêîn thêëy nhû thûúâng. Mon ruát hai con dao sau lûng,
Mon muáa dao lïn trúâi. AÁnh lûúäi dao bay vaâng loang loaáng. Chùèng
thêëy sao caã, vêîn khoãe thïë. Nhûng Mon trúån. Mon muöën moác hoång
cho nön. Nûúác muâi quaã laå trong cöí tûáa thúm. Coá gò àêu. Nûúác quaã
laå thúm maát thïë, chùèng nheä laåi laâ quaã àöåc! Mon laåi lùång leä ngöìi
xuöëng, cöë bònh tônh. Hai con gêëu nùçm ngûãa, gaâ gaâ sùæp chïët, nhû

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 101

thïë àïën têån trûa, vêîn chûa chïët, Nhûäng tiïëng thúã coá luác röëng lïn
nhû luác àaánh vêåt hùng. Röìi, caã hai tûâ tûâ lùn mònh nùçm sêëp. Caái
buång àaä toåp ài, bêy giúâ múái nùçm sêëp àûúåc. Coá leä chó taåi gêëu ùn no
quaá, chûúáng buång ngheåt thúã, tûâ naäy phaãi nùçm ngûãa cho khoãi tùæc
cöí. Mon ngheá tai, nghe tiïëng guâ àïìu àïìu. aâ, tiïëng ngaáy, tiïëng ngaáy.
Bêy giúâ gêëu nhùæm mùæt, gêëu ngaáy. Bêy giúâ gêëu nguã say caã röìi. Mon
àûáng dêåy, vöî àöåp möåt caái vaâo àñt, nhû phuãi buåi, cûúâi to.
      - Nhûäng thùçng naây sùæp chïët vò nöëc quaá möìm!
      Röìi Mon cuäng nùçm xuöëng ngay caånh gêëu, khoan khoaái laâm
möåt giêëc. Caã buöíi chiïìu vaâ töëi, khöng phaãi ùn. Saáng höm sau, coân
möåt quaã, cheán nöët. Hai con gêëu laåi nhaá söìn söåt, ngon laânh. Àaä
quïn trêån ùn tham àïën ngöåt cöí suyát vúä buång höm qua. Saáng súám,
nhûäng con chim biïín laåi laãng vaãng àïën. Àaân chim biïín lûúån voâng
röång vaâ bay ài doåc daâi, nghiïng ngheá, ngùæm nghña taãng àaá. Nhûng
chùèng coân caái ùn nhû höm qua. Lûúån möåt laát, röìi tûâng con, laã taã,
phêëp phúái bay vïì phña xa, röìi mêët tùm theo búâ nûúác xanh ngùæt.
Mon nghô:
       “Ta cûá ài theo chim. Àiïìm laânh àaä àûa ta gùåp quaã ngon.
Àiïìm laânh àaä àûa chim àïën". Mon vaâ hai con gêëu tung tùng ài.
Biïín caát phùèng tùm tùæp. Mon vú haåt quaã laåi thaânh möåt boåc, àem
theo. Cûá thêëy chöî naâo coá höëc àaá êím, Mon laåi vuâi vaâi haåt. Nhû ngaây
trûúác ài theo böë meå tra höëc tröìng àêåu úã baäi ven söng Caái. Caã ngaây
àûúâng, Mon rùæc hïët boåc haåt, chó giûä laåi möåt nùæm, àõnh àem nhûäng
haåt giöëng êëy vïì tröìng úã göëc thöng, trûúác lïìu. Chùèng bao lêu, ài àïën
chöî vûúáng nuái chùæn ra biïín nùm trûúác, phaãi dûâng laåi. Lêìn naây
Mon quaã quyïët treâo lïn. Nhûng tröng sang sau nuái àùçng kia, vêîn
chó thêëy viïìn trùæng möåt baäi caát daâi. Mon treâo xuöëng, sang rùæc
thïm mêëy haåt bïn búâ êëy. Böîng nghe nhûäng tiïëng cûúâi àuâa êìm êìm
ngoaâi khúi. Mon vuåt ngoaãnh nhòn ra. Möåt àoaân ngûúâi àang vuâng
vêîy êìm ô ngoaâi êëy. Nhûäng boáng àen nhêëp nhö huåp lùån. Ngûúâi úã
àêu àïën àuâa giúän chúi àûúåc giûäa vuâng biïín mïnh möng kia. Mon
nghe kyä, hònh nhû tiïëng rñt, tiïëng theát, khöng phaãi tiïëng cûúâi.
Nhûng vêîn laâ möåt àaám ngûúâi àûúng lïnh àïnh ngoaâi êëy. Hay laâ coá
möåt chiïëc thuyïìn àùæm? Mon lïn moãm àaá àïí nhòn cho roä. Böîng
nhiïn, têët caã àaám êëy biïën ài. Mùåt biïín laåi aánh maâu xanh rïu xanh
àen trêìm lùång baát ngaát. Nhúá böë noái ngoaâi Ninh Haãi coá giöëng caá lúån
thûúâng lïn mùåt nûúác chúi àuâa nhû treã con. Giöëng caá naây àen truâi
truäi maâ hiïìn, ngûúâi búi vaâo vuâng vêîy chúi vúái boån caá cuäng àûúåc. Coá
leä àêy cuäng laâ àaân caá lúån ài chúi. ñt lêu sau, laåi thêëy caá lúån chúi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             102

àuâa trïn mùåt biïín. Bêy giúâ biïët àñch xaác laâ caá, khöng phaãi ngûúâi.
Caâng nhúá böë meå. Ài thïm mêëy ngaây, gùåp möåt vuâng baäi lêìy coá rûâng
rêåm kïì nûúác. Caânh laá saát xuöëng têån àêët, chui vaâo maâ khöng vaåch
àûúåc löëi ra. Töëi êëy, Mon vaâ hai gêëu phaãi nuáp laåi giûäa buåi cêy chùçng
chõt, trong loâng àaá cuãa möåt con suöëi mêët doâng àaä caån khö, nhû
nhûäng con tï tï ruác raáy búái àêët laâm núi truá êín. Mon nghô meåo,
àaánh lûãa àöët caái buåi rêåm bïn caånh. Lûãa loang chaáy toang ra. Suöët
àïm chaáy rûâng, taân lûãa rûåc möåt goác trúâi, thïë laâ nùçm trong buåi cuäng
àûúåc saáng nhû ban ngaây. Mon chuyïån vúái hai con gêëu:
      - Lêìn naây ta ài gùåp may nhiïìu lùæm. Chuáng noá ruã rï chuáng
maây thïë maâ chuáng maây khöng boã tao.
       Röìi con chim laåi àûa àïën chöî nhùåt àûúåc quaã laå, ùn àïën bêy
giúâ coân thúm miïång. Tuy gùåp may nhiïìu thïë nhûng maâ cuäng chûa
gùåp àûúåc böë meå. Bêy giúâ ài maäi cuäng khöng nïn, phaãi quay laåi. Àïí
tao nghô xem nïn thïë naâo àaä röìi ài àùçng khaác vêåy. Quay trúã vïì,
nhûng Mon khöng buöìn. Vïì qua chöî baäi maâ Mon àaä vuâi nhûäng haåt
quaã úã àêìu baäi, Mon tûúãng tûúång: sang nùm, nhûäng dêy naây ra quaã,
suöët doåc biïín chöî naâo cuäng seä coá quaã ngon. Sang nùm, chim biïín seä
keáo vïì ùn quaã nhiïìu nûäa. Khi êëy, chùæc böë meå mònh úã àêu cuäng
thêëy coá chim bay qua trïn àêìu. Böë mònh seä àoaán: chim biïín vïì àêu
thò àêëy coá àêët vaâ coá ngûúâi úã. Ngaây trûúác, böë àaä baão nhû thïë. Röìi böë
seä àûa meå vaâ em theo chim àïën àêy. Mònh ra haái quaã, thïë laâ àûúåc
gùåp. Thïë nhûng, moåi viïåc trong àúâi khöng phaãi chó coá nhûäng gùåp
may nhû Mon nghô. Mon àûúng sùæp möåt chuyïën ài tòm böë meå nûäa
thò Mon bõ öëm. Bûúác chên xuöëng bêåc àaá, hai àêìu göëi run rêíy. Caã
ngaây, Mon nùçm trong saân. öëm maâ phaãi thui thuãi thò tuãi thên quaá.
Ngûúâi gêìy röåc, cûá nùçm daán mònh xuöëng, khöng ngoác àêìu lïn àûúåc.
Chùèng biïët nùçm nhû thïë àaä mêëy ngaây mêëy àïm hay haâng thaáng
röìi. Nhûäng con gêëu cûá luáng tuáng khöng biïët laâm thïë naâo. Röìi höm
sau hai con gêëu huâng huåc ài möåt luác vaác vïì nhûäng rau ngoát, mùng,
quaã traám, coá khi nhûäng con soâ, con ngaán, baây la liïåt mùåt saân.
        Laåi noái vïì nhaâ An Tiïm. Lúâi An Tiïm noái, Naâng Hoa thêëy laâ
phaãi. Phaãi kiïn gan múái coá sûác söëng túái ngaây ài tòm con àûúåc. Khi
nghe ra thïë, Naâng Hoa caãm thêëy mònh khoãe, khöng lïåt bïåt yïëu
nhû trûúác nûäa. Naâng Hoa ngöìi dêåy, Naâng Hoa ra göëc cêy, xaách vaâo
caái öëng tre nûúác. Naâng Hoa àöí nûúác ra tay röìi vöî lïn mùåt. Mùåt gêìy
hoáp, nhûng àaä khö hùèn nûúác mùæt. Naâng Hoa khöng khoác nûäa.
Naâng Hoa vaâo trong lïìu, neát mùåt Naâng Hoa lùång leä vaâ nghiïm. An
Tiïm biïët cêu noái cuãa mònh àaä thêëm yá nghôa. Naâng Hoa nghe ra

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 103

röìi. Khoác thûúng khöng thïí laâm gò. Chó coá maånh chên khoãe tay
múái coá hy voång tòm laåi àûúåc ngûúâi. Naâng Hoa àaä hiïíu nhû thïë. Tûâ
höm êëy, caã nhaâ laåi àöí sûác vaâo laâm cho àûúåc chöî úã vaâ caái ùn. Phaãi,
laâm ngûúâi phaãi coá caái maái àïí che trïn àêìu, duâ chó truá chên, khaác
con tï tï chó biïët búái hang àêët. Suöët ngaây taãn ài rûâng, chó nhûäng
luác vïì àöët öëng tre nêëu canh hay nûúáng thõt, múái quêy quêìn quanh
lûãa. Nhûäng luác êëy laåi khöng thïí àûâng àûúåc nöîi nhúá. Coá khi caái Gaái
böîng dûng ngêín ngú àïí rúi miïëng thõt àûúng cêìm trïn tay röìi oâa
khoác. Thïë laâ nûúác mùæt laåi àêìm àòa xuöëng maá Naâng Hoa. Nhûng chó
nhûäng luác êëy thöi, búãi vò caã Gaái cuäng àaä hiïíu nhaâ mònh coá leä chó
taåm úã àêy, böë meå àûúng lo ài tòm anh Mon. Caái Gaái theo böë, theo
meå biïìn biïåt vaâo rûâng. Àûúng muâa mùng, möîi buöíi Naâng Hoa vaâ
caái Gaái àem vïì tûâng boá mùng, röìi phêìn àïí ùn, phêìn lêëy maãnh tre
böí ra phúi khö. An Tiïm àaä àeäo caái lao tre, phoáng àûúåc mêëy con
nai to, àem gaác bïëp phúi khö àïí laâm thõt ùn àûúâng. Chùèng mêëy
lêu, trïn sûúân lïìu àaä luãng lùèng tûâng daäy thõt nai sêëy. Khi nhûäng
miïëng thõt àaä khö se, àen nhû böì hoáng, möåt höm, An Tiïm baão
Naâng Hoa:
      - Mai ta ài tòm con, mònh aå.
      Naâng Hoa hoãi An Tiïm:
      - Ài thïë naâo, haã mònh?
      An Tiïm noái:
        - Caã nhaâ ta cuâng ài. Trûúác kia chuáng mònh àaä àõnh thïë naâo
cuäng coá lêìn treâo xuyïn ngang àaão tòm xem búâ bïí bïn kia coá khaác
bïn naây khöng. Chuáng ta muöën àïën sinh söëng úã núi bùçng phùèng coá
caá, coá àêët thò múái coân cêìu may coá khi gùåp àûúåc ngûúâi... coá khi coân
trúã laåi àêët quï. Ta àûúng àõnh nhû thïë thò cún baäo nûúác êåp àïën,
phaá tan caã.
       Nhûng cún baäo nûúác àaä àöí vïì àùçng êëy, thïë laâ ta biïët àêët döëc
vïì àùçng êëy, àêët döëc bao giúâ cuäng àöí xuöëng baäi chûá khöng thïí döëc
lïn nuái. Bêy giúâ ài tòm con, ta ài theo vïët con baäo nûúác, caã nhaâ ta
seä ài, bao nhiïu ngaây khöng tñnh, cûá ra túái bïí múái thöi. Thïë laâ caã
nhaâ ài. An Tiïm àeo caái öëng nûúác daâi nhû chiïëc àoân öëng, lûng giùæt
dao, hai tay xaách hai caái lao truác. Naâng Hoa theo sau, vaác nhûäng
buöåc dêy thõt khö, nhûäng boåc mùng khö. Caái Gaái àeo thïm caái mo
nang boåc xöëng aáo. Ài suöët mêëy ngaây, àïm nguã laåi àêu thò àöët lïn
àöëng lûãa to. S•úác Mon coân söëng úã rûâng naâo, tröng aánh lûãa maâ túái.
Nhûng, àûúåc hai höm theo vïët baäo àöí rûâng thò thêëy khöng coân

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          104

nhêån àûúåc ra ài theo ngaã naâo nûäa. Caâng ài, vïët baäo coân laåi caâng
ngöín ngang, tan hoang, khöng thaânh àûúâng öëng thuöën bùng tûâng
khuác rûâng nhû chöî gêìn nuái trong kia. Rûâng àöí chöìng àöëng vaâ con
nûúác traân qua múái chó ñt lêu maâ caác thûá dêy leo àaä laåi quêën quñt
xanh rúån lïn, caác sûúân rûâng coã tranh àaä laåi nguân nguåt cao ngang
ngûúâi. Khöng coân dêëu tñch gò. Caái mong gùåp Mon trïn doâng nûúác
phaá cuãa cún baäo khöng coân nhû luác múái nghô. Biïët theo löëi cêy àöí
naâo maâ ài bêy giúâ?
      An Tiïm baão Naâng Hoa:
      - Ta cûá ài thùèng vêåy.
       Vêët vaã, doâ dêîm tûâng bûúác. Nhûäng buöåc thõt khö chó àïì phoâng
maâ thöi. Ngaây ngaây àöi khi dûâng laåi, ai cuäng ngùæt laá ngoát, àaâo
mùng, bùæt hûúu, bùæt ùn thõt con cêìy, con nhñm, con lûãng lúån, con
lûãng choá, con kyâ àaâ. Chöî thõt khö mang theo àïí daânh, chó ùn àïën
nhûäng khi khöng kiïëm àûúåc. Thïë maâ cuäng vúi dêìn, biïët laâ ài àaä xa
röìi. Àïm naâo cuäng àöët lûãa. Coá nhûäng àïm khöng ai nguã. Tröng ra
boáng rûâng chêåp chúân xung quanh, höìi höåp nhû sùæp thêëy Mon àïën.
Nhûng àïën saáng, cuäng chùèng thêëy. Höm sau, laåi ài. Nhûäng àïm
múái ài, luác naâo tùæt lûãa thò trúâi töëi bûng. Bêy giúâ boáng rûâng suöët
àïm loang löí aánh trùng. Rûâng àaä thûa, cûá möîi höm laåi dêën lïn ài
nûäa. Rûâng thûa röìi àïën khi thêëy rûâng thêëp xuöëng, nhûäng lúáp cêy
moåc caâng raãi raác ra, röìi khöng coân gùåp möåt choãm nuái naâo. An Tiïm
àoaán:
      - Coá leä sùæp ra chöî àêët phùèng.
      Naâng Hoa im lùång. Nhûng trong loâng laåi ngúä nhû ra àûúåc chöî
àêët phùèng, biïët àêu chùèng gùåp àûúåc con.
        Möîi àïm àïën chöî nguã, Naâng Hoa chêët möåt àöëng cuãi to hún,
àöëng cuãi nuöi loâng mong àúåi êëy chaáy thêu àïm. Chó thêëy hïët àïm
laåi àïën nhûäng buöíi saáng vùæng im nhû túâ. Möåt höm, múái baãnh mùæt,
rûâng àaä saáng choang. aánh mùåt trúâi loåt laá thûa roã xuöëng têån mùåt coã.
Trûúác mùåt bao la nhûäng vuâng coã tranh cöìn lïn. Trong luöìng gioá
maát, con hûúu phúãn phú ài tûâ àùçng xa àaä tröng roä. Caãm thêëy möåt
àiïìu laå sùæp xaãy túái. Tûå dûng, ai cuäng vui veã höìi höåp. An Tiïm ài
trûúác, böîng àûáng dûâng. Naâng Hoa vaâ Gaái vûâa theo kõp. Caã ba
ngûúâi tröng ra, thêëy möåt quang caãnh khaác hùèn tûâ khi ra àêy chûa
àûúåc thêëy. Dûúái kia, tñt àïën têån chên trúâi, traãi man maác möåt maâu
xanh, àöi chöî loaáng möåt khoaãng trùæng nûúác. Tûâ trong loâng àêët caác
chên rûâng, nûúác chaãy ra, nhuyïîn thaânh möåt vuâng lêìy bao boåc

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                105

nhûäng baäi sêåy liïn tiïëp xen khñt chên nûúác, maâu xanh caâng mïnh
möng möåt hoang vùæng. Moåi ngûúâi àûúng vui quaá. An Tiïm caãm
thêëy traân àêìy quanh mònh húi nûúác biïín nöìng mùån àaä quen tûâ khi
têëm beá. Muâi biïín öm quanh mònh. An Tiïm troã tay:
      - Mònh tröng thêëy ngoaâi khúi kia khöng, ngoaâi êëy laâ bïí Àöng.
Thïë laâ ra àïën búâ bïí Àöng. ÚÃ laåi àêy àûúåc röìi, mònh aå.
      Naâng Hoa àùm àùm nhòn ra xa... Röìi hoãi:
      - Chöî söng Caái, Baäi Lúã quï mònh coá úã bïí Àöng khöng?
      An Tiïm noái:
    - Khöng, quï nhaâ ta phña rûâng sau lûng, quï ta tröng ra bïí
Àöng.
        Böîng nhiïn, nûúác mùæt Naâng Hoa sa xuöëng. Ngúä nhû àïën möåt
quang caãnh khaác ài thò coá hy voång thêëy Mon, nhûng bêy giúâ nghe
noái thïë, biïët bïí Àöng vúái quï mònh hai phña khaác nhau, tûúãng nhû
laåi caâng xa hún. Bao nhiïu lêu nay mong ûúác... Mong ûúác laåi àûúåc
nhû nhaâ mònh úã ven söng Caái. Chao úi, caái tiïëng gaâ eo oác gaáy döìn
àïm cuöëi cuâng nghe trong cûãa söng bêy giúâ nhúá laåi vêîn thêëy nhû
chiïm bao. Möåt àúâi àaä àöí möì höi laâm nïn núi ùn chöën úã thaânh
choâm thaânh xoám thò khöng bao giúâ quïn àûúåc. Huöëng chi úã núi
luöìng nûúác dûä döåi quanh nùm vêåt vaä thay doâng, con soáng cuäng
quùng mònh nhû con trùn, vaâo khi giao muâa nûúác luä chuyïín dûä
àïën caã rûâng con nûúác ngöng nghïnh ngoác lïn taân phaá. Nhûng
ngûúâi àaä chùån laåi, giaânh àêët cho ngûúâi sinh söëng. Thïë röìi nhûäng
baäi cêy böng cao hún trûúång, quaã böng to bùçng quaã vaã, nûát ra tûâng
àêëu böng àeåp nhû tú, nhûäng baäi mña cêy daâi bùçng cöåt nhaâ eáp lêëy
mêåt trong vaâ ngoåt, nhûäng baäi vaãi quaã trôu àoã nhû mêm xöi gêëc, búâ
baäi vaâ nhaâ cûãa chen kñn hai bïn búâ söng. Mong ûúác coá khi laåi àûúåc
thïë -mong ûúác coá ngaây laåi gùåp con. Àïën àêy, gùåp àêët phùèng, gùåp
bïí, vûâa nghô coá khi caã nhaâ ta boã sûác laåi laâm nïn cú ngúi nhû úã Baäi
Lúã. Nhûng thïë laâ àïën àêy cuäng chùèng gùåp con. Àïën búâ bïí Àöng laåi
xa quï mònh hún. Caái gioá maát trûúác mùåt tûå dûng hoáa laånh. Gioá
trong nuái àùçng sau lûng, gioá tûâ vuâng ngûúâi úã quï thöíi ra, gioá coá húi
ngûúâi êëm hún. Thêëy Naâng Hoa àûúng vui laåi buöìn quaá, An Tiïm
noái:
      - Röìi ta laåi ài tòm nûäa. Trúâi maâ coân àïí cho con ta chûáng söëng,
thïë naâo cuäng coá ngaây gùåp nhau.



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          106

       Nghe An Tiïm noái thïë, Naâng Hoa laåi nhúá laåi coá lêìn An Tiïm
àaä àinh ninh noái vêåy. Bêëy lêu, Naâng Hoa vêîn cöë dêën laâm thïë.
Khöng khoác, khöng than thúã, bao nhiïu thûúng nhúá àûáa con àêìu
loâng àïìu àöí vaâo cöng viïåc sûãa soaån ài tòm con, nhû lêìn naây. ûâ, múái
ài, röìi coân ài nûäa, trúâi maâ àïí cho con chûáng söëng, thïë naâo cuäng coá
ngaây... Naâng Hoa laåi thêëy lúâi noái êëy laâ phaãi.
       - ...Thïë naâo cuäng coá ngaây gùåp con, mònh aå. Àïën búâ biïín, àïm
àêìu tiïn An Tiïm àöët möåt öm lûãa trïn àónh goâ. Tûâ höm êëy, Naâng
Hoa vaâ Gaái theo lïå, àïm naâo cuäng àöët möåt àöëng cuãi. Khöng phaãi súå
úã trong boáng töëi thò thuá rûâng àïën vöì möìi lêìm lêîn. Maâ àöët lïn cho
thêëy boáng saáng, ngöå may Mon úã àêu thêëy àûúåc ngoån lûãa cuãa böë
meå. Mon lêìn túái. Tûâ àêy, möîi àïm tröng thêëy ngoån lûãa cuäng laâ
nuöi loâng mong moãi. Lûãa àïm àöët trïn goâ cuäng nhû lûãa rêëm trong
bïëp, khöng bao giúâ tùæt. Thïë laâ laåi bùæt àêìu nhûäng ngaây têëp nêåp,
nhöån nhõp úã chöî múái - duâ cho nhaâ chó coân coá ba ngûúâi. Trûúác mùåt,
nguát ngaân baäi sêåy liïìn ra àïën biïín. An Tiïm choån goâ àêët cao, dûúái
boáng mêëy cêy vaâng têm. úã chöî phùèng khöng cêìn laâm nhaâ saân nhû
töí chim trïn cêy. An Tiïm dûång möåt nïëp nhaâ tranh - tûåa nhûäng
nïëp nhaâ xûa kia úã Baäi Lúã. Höm caái nhaâ àaä lïn tûúâng röìi sùæp noác,
An Tiïm àûáng ngùæm, tûúãng mònh àûáng úã giûäa àêët Baäi Lúã, trong
xoám ven söng. Khöng biïët bêy giúâ úã àêëy thïë naâo? Hay laâ nûúác luä vïì
cuöën ài hïët röìi.
       An Tiïm nghô mònh nhû ong chuáa, ong chuáa ài mêët, thïë laâ
tan àaân. Möîi luác nghô vïì Baäi Lúã, laåi thoaáng qua möåt neát buöìn êëy.
Nhûng bao giúâ An Tiïm cuäng cöë khuêy ài, vaâ cûá lao mònh vaâo moåi
viïåc quanh mònh thò tûúãng nhû laåi gêìn guäi Baäi Lúã. Caái nhaâ tranh
goån gheä, chùæc chùæn, caã nïìn àaá vaâ tûúâng àaá taãng xïëp. Phña naâo
àûáng cuäng khöng tröng thêëy, phaãi vaâo gêìn àïën göëc vaâng têm múái
nhòn ra bûác tûúâng àaá vaâ roä caái nhaâ úã trong. Tûúâng àaá xïëp troân trön
öëc, xoay xung quanh nhaâ. Àaá to àùåt tûâ dûúái lïn quaá àêìu, àïën lûúåt
àaá dùm bùçng nùæm tay, nhû vaãy con caá trùæm xanh. Caái tûúâng àaá
daây röång coá àïën hún saãi chên. Treâo lïn lûng tûúâng thêëy húã ra möåt
löî. Möîi ngaây, khi ngûúâi ta àaä vaâo caã bïn trong, laåi vêìn möåt taãng àaá
to ra, lêëp laåi, nhû raâo cöíng. Con trùn khöng lêìn àûúåc löëi quùng
mònh vaâo, con höí ban àïm cuäng chó ài ngoaâi tûúâng àûúåc thöi. Caái
nhaâ ba gian ba mùåt vaách àêët nïån. Trong nhaâ, möîi goác xïëp möåt öí
cêy sêåy phúi khö, ngöìi vaâo sêåy vúä laåo xaåo. Ngoaâi àêìu nhaâ àaâo caái
vuäng sêu laâm giïëng. úã vuâng biïín nûúác mùån maâ ngay saát búâ, chó
khoaát saãi tay àêët, àaä túái maåch nûúác ngoåt -nûúác chên àöìi, ngoåt maát

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                    107

vaâ trong. Khaác Baäi Lúã, cûãa liïëp àan phïn vaâ maái nhaâ öëng sêåy. úã
söng Caái, maái vaâ phïn vaách bùçng laá mña. öëng sêåy phúi khö xïëp
chêët ngêët chöìng cao hún àêìu ngûúâi, trïn cuâng phuã möåt lúáp laá daâi.
Qua vaâi trêån mûa raâo hay mûa dêìm raã rñch, àöëng laá xeåp xuöëng,
bïët laåi, möëc xaám, coân laåi möåt àïåp maái daây. Maái sêåy bïìn hún maái laá
mña. Bêy giúâ múái àûúåc nhaâ úã tûã tïë coá vaách, coá maái, khoãi chui ruác
nhû chim nguã caânh cêy. An Tiïm vaâ Gaái úã rûâng ra. Vùæng Mon, Gaái
àaä biïët ài rûâng vúái böë, biïët phoáng thaåo lao truác, nhiïìu lêìn àûúåc
hûúu. An Tiïm vaác boá beå moác rûâng. Gaái àeo trïn vai buöåc laá ngoát.
Daåo naây àûúåc nùæng, höm naâo An Tiïm cuäng lêëy vïì nhûäng beå moác
giaâ, phúi khùæp trïn mùåt tûúâng.
        Hai böë con leo lïn löî cöíng àaá, chui vaâo. Trong nhaâ, Naâng Hoa
àaä biïët böë con vïì tûâ luác naäy - duâ chûa tröng thêëy. Vò möîi khi vïì
àïën chên àöìi, bao giúâ Gaái cuäng huá goåi mêëy tiïëng. Bïn trong tûúâng
àaá, Naâng Hoa huá àaáp laåi. Naâng Hoa àûúng luái huái toäe ngoán tay
chaãi ra tûâng súåi moác. Beå moác àaä khö, àem hoân àaá àêåp mïìm ra. Súåi
moác àen, súåi moác nêu, tûâng súåi cûáng nhû cûúác, maâ dai. Ngaây ngaây,
Naâng Hoa ngöìi àaåp moác röìi gúä ra, xïëp thaânh möåt àïåp. Tûâ khi coân úã
àónh nuái, gùåp àûúåc cêy moác rûâng, Naâng Hoa àaä coá yá lêëy cêy moác tïët
laâm xöëng aáo, dêy moác khö cuäng tïët thaânh vaãi àûúåc. Nhûng röìi nùm
thaáng qua laåi, úã àêu cuäng chó nhûäng vêët vaã tuái buåi kiïëm caái ùn,
chûa möåt luác thong dong maâ laâm àûúåc caái nhaâ coá maái. Àïën khi
kiïëm àûúåc beå dûáa daåi àem phúi khö bïån laåi àïí mùåc vaâ laâm khöë, laåi
thêëy cuäng taåm àûúåc. Beå dûáa daåi, bïån choáng taä ra, song khöng phaãi
khêu. Nhûng àïën àêy khöng tòm àûúåc dûáa daåi, xöëng aáo chó coân
hònh thuâ thïë, caái naâo cuäng raách bûúm bûúám caã. Vúå chöìng An Tiïm
baân nhau phaãi laâm caái mùåc bùçng dêy moác. Laâm àûúåc caái mùåc bùçng
dêy moác thò chùæc bïìn. Vuâng naây sùén cêy moác àiïìu, tòm rûâng naâo
cuäng coá. Möîi lêìn ài rûâng, An Tiïm vaâ Gaái laåi moác beå moác, thónh
thoaãng vaác vïì. Lêëy àûúåc nhiïìu súåi moác röìi, ài cùæt sêåy lúåp thïm lïn
maái phoâng muâa mûa túái. An Tiïm cùæt sêåy dûúái baäi lêìy. Nhûäng höm
xuöëng baäi biïín, An Tiïm laåi moâ caá, bùæt soâ, bùæt öëc. úã nhûäng chöî
truäng, thûúâng gùåp tûâng àaân caá, nhûäng àaân caá ngûâ, caá beå ùn nöíi
àöng nhû kiïën àen trong nûúác, thoâ tay bùæt chöî naâo cuäng àûúåc. An
Tiïm àem caã vïì nhûäng con öëc xoùæn xuyát trùæng ngaâ nhû beå cau noän.
öëc to àïí laâm tuâ vaâ thöíi. ÖËc nhoã, caái Gaái coá möåt àöëng àïí baây, nhûäng
voã öëc, voã soâ, voã ngaán - cûá àöí ra àêëy röìi tûå nhiïn thaânh àöì duâng
trong nhaâ. An Tiïm laåi nhùåt nhûäng chiïëc öëc àeåp hún àïí lïn tûúâng
àaá. An Tiïm thûúâng àûáng lùång, ngûãa mùåt lïn trúâi, nghô rùçng:


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         108

        “Àïën àûúåc àêy, trúâi dêìn saáng ra röìi, trúâi múã cûãa cho ta röìi.
Duâ cho caã nhaâ coân coá ba àêìu ngûúâi, ta cuäng seä laâm cho baäi biïín
naây thaânh nhû Baäi Lúã. Biïët àêu, röìi cuäng coá ngûúâi àïën àêy".
Nhûäng yá nghô vïì àöìng baäi, vïì laâng xoám vaâ ngûúâi úã núi hoang vùæng,
An Tiïm thûúâng xïëp àùåt, ûúác thûã, trûúác sau lo laâm nïn nhû thïë.
An Tiïm löåi xuöëng nûúác. Muâa laånh caá cuäng súå reát, keáo àaân xuöëng
phña nam. Bêy giúâ, trúâi nùæng trúã laåi, nhûäng àaân caá vïì, ùn àûáng
möåt núi, coá giöëng caá möëi suöët ngaây kiïëm ùn àaáy biïín, maäi àïën
khuya hïët noáng múái ngoi lïn mùåt nûúác. Luác êëy, An Tiïm àûúng löåi
ra cùæt sêåy. Tröng thêëy trong nhûäng vuäng nûúác coá gò àöång àêåy löím
nhöím luöìn ra xa nhû nhûäng laân soáng ngêìm gúån trong àêët. Thoaåt
tröng, An Tiïm tûúãng coá caá sêëu ruác möìi dûúái buân. Caá sêëu vaâ raái caá
thûúâng ùn boån, möåt luä cuâng cùæm àêìu xuöëng búái buân, xa tröng nhû
laân soáng àêët. Nhûäng laân soáng êëy cuöìn cuöån chaåy nhanh thêåt lûåc.
Khi con caá sêëu nhö ra khoãi buân, quay àêìu laåi, thò caá sêëu àaä úã tñt
xa. An Tiïm àuöíi huåt nhiïìu lêìn. Luác êëy lao phoáng truáng vaâo lûng
caá sêëu, lao bêåt nhû àuång vaâo àaá. Chó coá àêm truáng vaâo mùæt, vaâo
hoång, caá sêëu múái quyå. An Tiïm àûáng laåi, nhòn quanh. Phaãi cêín
thêån lùæm. Vö yá giêîm vaâo caá sêëu phuåc trong buân, coá thïí mêët caã öëng
chên. Nhûng coá leä àêy khöng phaãi àaân caá sêëu àûúng ài. Laân soáng
àêët naây nheâ nheå lûúát ra... An Tiïm roán reán löåi theo. Röìi àûáng yïn.
Àûáng yïn nhû thïë möåt laát, nhûäng gúån soáng trong nûúác buân àuåc laåi
ngoùçn quay laåi, ngoùçn àïën ngay trûúác mùåt. Röìi soáng nöíi lïn, tröng
roä caái àêìu göì göì trong buân. An Tiïm ngùæm kyä röìi dang thùèng caánh
tay, thoåc caái lao truác xuöëng àuáng àïën ngoån soáng àêët vûâa göì lïn.
Buân toáe ra. Möåt con caá lúâm àen sò, buång trùæng nhaã nhoi lïn mùåt
buân. Muäi lao àaä xuyïn ngang mònh noá. Con lúâm, giöëng caá khöng
vaãy, nhû caá trï úã trong àêìm, nhûng caá lúâm söëng vuâng nûúác lúå. Con
lúâm naây daâi bùçng saãi tay. Möåt con êëy, möåt xaách nùång, caã nhaâ ùn
thûâa. Thõt caá lúâm nûúáng, thúm àiïëc muäi. Gaái kïu lïn:
      - Caá lúâm ngon quaá!
      An Tiïm baão con:
     - Xûúng caá lúâm thùèng, àem laâm kim khêu töët hún kim tre. ÖÌ,
mêëy höm raây meå maây àûúng ài tòm caái kim khêu...
      Nûúáng caá xong, caã nhaâ ngöìi cuâng xeá ùn. Naâng Hoa àûúng ùn,
böîng ngheån ngaâo trong cöí. Naâng àûáng dêåy, ra ngoaâi giïëng, lêëy caái
gaâu mo nang keáo nûúác. Nûúác mùæt Naâng Hoa rúi trong gaâu nûúác.
Tûâ ngaây ra àêy, höm nay múái àûúåc ùn miïëng caá nûúác lúå ngon ngoåt
nhû caá söng, thïë maâ khöng coá con trai cuâng ùn. An Tiïm nhòn theo

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                     109

Naâng Hoa, An Tiïm biïët Naâng Hoa àaä ra khoác thêìm ngoaâi êëy.
Naâng Hoa vaâo, An Tiïm taãng lúâ nhû khöng biïët, An Tiïm giú caái
xûúng caá to thùèng nhoån nhû caái gai tre lïn, cûúâi hoãi:
      - Àöë mònh biïët caái gò àêy? Caái Gaái khöng àûúåc noái trûúác àêëy.
      Nhûng caái Gaái cûá noái leo:
      - Xûúng caá lúâm!
      Naâng Hoa cuäng lêy caái vui cuãa hai böë con:
      - Xûúng caá chûá caái gò!
      An Tiïm xua xua, cûúâi to:
      - Caái xûúng caá thò treã con cuäng biïët röìi. Coân laâ caái gò nûäa?
      - Thïë caái gò, haã böë?
      An Tiïm múái thong thaã, cùæt nghôa:
        - Vûâa baão luác naäy maâ maây àaä quïn röìi. Caái xûúng caá lúâm coân
àïí laâm kim khêu, xûúng caá lúâm thùèng, chó coá xûúng caá lúâm múái
thùèng thïë, thêåt laâ caái kim, maâ kim töët lùæm. Vûâa cûáng, chùèng bao
giúâ gaäy, töët hún kim tre nhiïìu. Thïë naây nheá, möîi àêìu xûúng àuåc
möåt löî xêu chó, möåt con caá to thïë naây àûúåc mêëy chuåc caái kim. Thïë
laâ coá kim khêu röìi.
       An Tiïm maâi beåt caái àêìu xûúng caá lúâm, lêëy gai tre vaâ duâi àaá
duâi möåt löî. Caái kim êëy xêu àûúåc súåi moác. Naâng Hoa khêu rñu
thaânh tûâng miïëng vaãi moác, buöåc tuám caåp, thaânh caái vaáy kheáp. Àêìu
tiïn, Naâng Hoa laâm vaáy aáo cho con, röìi khöë, röìi thùæt lûng cho
chöìng, röìi cho mònh. An Tiïm mùåc caái khöë buöng laá toåa súåi moác.
Thöi, boã caái khöë dêy. Quêìn aáo, vaáy luâng nhuâng, buâng nhuâng, caã
nhaâ àen sò nhû hoå nhaâ gêëu. Coá leä thêåt buöìn cûúâi, nhûng ngûúâi
trong caãnh thò khöng ai cûúâi àûúåc vaâ chó mûâng nghô àaä tòm àûúåc
caái àïí àùæp vaâo ngûúâi, chùæc vaâ bïìn. Àïën muâa giaá buöët, luác ài kiïëm
ùn xa àöëng lûãa sûúãi, chó phaãi khoaác thïm maãnh voã sui lïn mònh.
Mêëy caái xöëng aáo cuä coân soát laåi tûâ khi úã quï ra, àaä laã taã tûâng maãnh,
tûâng muån. Naâng Hoa lêëy dêy moác vaá laânh lùån cêín thêån.
        Röìi tûå nhiïn, khöng ai daám mùåc àïën nûäa. Nhûäng cuãa quyá êëy
khaác naâo caác thûá aáo möìi àïí coá ài höåi múái àûúåc mùåc. Thïë laâ Naâng
Hoa lêëy ra mêëy miïëng vaãi moác, boåc têët caã laåi àem treo lïn höëc cöåt
thïm möåt goái, nhû nùm trûúác coân úã rûâng àaä treo thïë. Nhûäng cuãa
naã coân laåi tûâ àêët quï, giûä cho cêín thêån -vêîn tûúãng thêëy mònh gêìn
guäi vúái moåi ngûúâi trong quï vaâ cuäng nhû khöng luác naâo loâng ngûúâi

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                       110

nguöi àûúåc nhúá thûúng. Röìi muâa gioá laånh àaä àïën trïn búâ biïín.
Ngang trúâi, tûâng àaân sïëu, àaân böì nöng lùång leä bay qua. úã chöî
mïnh möng naây, ngûãa mùåt lïn, luác naâo cuäng nhòn thêëy trúâi nùæng,
vaâ mûa, vaâ trùng sao, ngaây thaáng vaâ trúâi àêët röång raäi, thaãnh thúi,
khöng êm thêìm, uã döåt nhû trong rûâng sêu, nhûng maâ hoang vùæng
quaá, cho nïn cûá möîi lêìn nhûäng àaân sïëu, àaân böì nöng theo gioá bêëc
lang thang bay qua, àaân chim àïën traánh reát úã nhûäng cûãa söng vaâ
búâ biïín êëm aáp, laâm cho ngûúâi nhòn theo cuäng nhöån nhõp nöîi vui
àûúåc thêëy chim bay, nhûng röìi laåi buöìn ngay vò thêëy mònh vêîn
àûáng àêy.
       Ngaây thaáng qua. Caái vaáy kheáp maãnh, caái aáo bùçng dêy moác àaä
boáng nhùén, vaâ cûá caâng lêu ngaây caâng cûáng lïình kïình. Con ngûúâi
vuâi trong caãnh hoang daåi, tûúãng khöng coân biïët ngoác àêìu. Nhûäng
vêët vaã hùçng ngaây, àaä ghï gúám àïën khöng coân biïët con ngûúâi coá khi
coân biïët quay mùåt nhòn phña naâo àûúåc nûäa. Nhûng luác naâo vúå
chöìng An Tiïm cuäng nhúá con, cuäng hy voång coá ngaây gùåp àûúåc, cuäng
nhû tin trúâi àaä múã cûãa röìi möîi ngaây möîi saáng ra. Möîi lêìn Naâng
Hoa khoác, An Tiïm laåi khuyïn can:
       “Mònh úi, ta seä ài tòm noá". An Tiïm laåi sûãa soaån ài tòm. An
Tiïm tñnh: cún baäo trong nuái àaä thuác con nûúác ra têån àêy, biïët àêu
Mon cuäng àûúng úã cuâng phña bïí naây vúái böë meå. Ta seä ài caã hai
phña, lêìn naây ài xa hún. Nhûng chûa nghô àûúåc caách ài thïë naâo.
Möåt höm maát trúâi, An Tiïm vaâ Naâng Hoa vúái Gaái àûúng úã trong
nhaâ nghe tiïëng quaâng quaåc trïn khöng. Vöåi chaåy ra, thêëy mêëy con
chim àûúng tûâ biïín bay vaâo. Nhûäng con chim trùæng àêìu vaâ caánh
àöëm àen. Tiïëng quaâng quaåc khöng phaãi tiïëng hoát, maâ àêëy laâ
nhûäng con chim àûúng vûâa kïu vûâa giùçng nhau caái möìi trïn
khöng. Chùèng hiïíu tha tûâ àêu àïën, chuáng noá àûúng keáo nhau àaåp
nhau àaánh nhau giûäa trúâi. An Tiïm biïët àêëy laâ giöëng chim biïín,
vöën phaâm ùn. Tung caã con chuöåt söëng lïn, chim cuäng àúä hai chên
vaâ róa ùn hïët caã con chuöåt trïn lûng chûâng trúâi. Chuáng noá àaä àuöíi
nhau tranh ùn tûâ àêu röìi bay quaá caánh vaâo àêy. Xêu xeá hïët möìi,
chuáng laåi nhaâo ra biïín, nhû ài kiïëm nûäa. Gaái kïu to:
      - Chim óa! Chim óa!
      Röìi Gaái chaåy ra phña àêìu àöìi, nhû àuöíi theo. Caã nhaâ àaä ra,
cûá àùm àùæm àûáng nhòn nhûäng con chim àûúng vuát ra khúi röìi
chêåp chúân lêëp vaâo soáng biïín àùçng êëy. Trïn mùåt An Tiïm aánh lïn
möåt neát rûåc rúä khaác thûúâng. An Tiïm noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 111

      - Con sïëu, con böì nöng chó laâ chim truá chên bay qua thöi, coân
chim bïí àïën àêy têët ngûúâi àïën. Coá khi sùæp coá thuyïìn àïën. Coá khi
àùçng kia coá ngûúâi úã cuäng nïn. Thuyïìn hay ngûúâi thò àùçng naâo
cuäng laâ àiïìm laânh àïën vúái ta. Chim àïën röìi, coá chim bïí àïën úã àaão
naây röìi.
      Giûäa luác êëy, Gaái tûâ göëc cêy chaåy vaâo. Baân tay Gaái ngûãa lïn,
giú ra trûúác mùåt:
      - Caái haåt gò, caái haåt gò êëy, àêy naây.
      Trïn tay Gaái lêëp laánh mêëy haåt, nhû haåt bñ, àen nhaánh.
Nhûäng haåt êëy vûâa rúi xuöëng tûâ trong àaân chim bay qua. An Tiïm
cêìm tûâng haåt miïët ngoán tay xem ài xem laåi.
     - Böë cuäng khöng biïët haåt naây. Nhûng chùæc àêëy laâ àaân chim
ùn quaã röìi àïí laåi cho ta haåt.
       An Tiïm àem nhûäng caái haåt êëy vuâi xuöëng chöî àêët êím, caånh
vuäng nûúác giïëng àêìu nhaâ. Röìi muâa mûa reát laåi àïën. Röìi nhûäng
ngaây nùæng laåi tiïëp theo. Coá caái ùn, coá caái mùåc khoãi chïët reát, muâa
naây qua muâa khaác lùång leä nhû buöíi saáng ài, buöíi chiïìu àïën. Möåt
höm, caái Gaái chúåt nhòn thêëy trong àaám àêët êím ven giïëng naãy lïn
xanh troân mêëy caái laá. Gaái keáo meå ra xem, Naâng Hoa trêìm tröì
àoaán:
      - Cêy bñ! Cêy bñ!
      An Tiïm ra, caâng àoaán roä hún:
     - Caái löng laá noá trùæng bïåch, coá leä bñ àao. Öi thöi, nïëu thïë nhêët
àõnh àùçng kia coá ngûúâi úã, luä chim àaä cùæp tröåm bñ cuãa ngûúâi tröìng
tha àïën àêy ùn röìi.
       Caã nhaâ coân baân taán maäi àïën chiïìu. Ai cuäng röån rõch nhû coá
ngûúâi sùæp àïën nhaâ mònh. Röìi tûå dûng, möåt luác, thêëy caái Gaái húát
haãi chaåy tûâ búâ biïín vaâo. Gaái kïu to:
      - Coá ngûúâi, coá ngûúâi, böë úi!
      Böë meå cuäng chaåy xöåc ra.
      - Ngûúâi úã àêu? Ngûúâi àêu?
      Gaái àûáng möåt laát múái noái àûúåc:
      - ÚÃ ngoaâi bïí. Nhiïìu lùæm, möåt àoaân.



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          112

       Ba ngûúâi cuâng hêëp têëp chaåy ra. Àïën baäi caát, tröng lïn caã möåt
vuâng trúâi nûúác àûúng vaâo hoaâng hön vaâng rûåc. Àùçng chên nûúác, lö
nhö nhûäng caánh buöìm xaám, möåt àaám thuyïìn sêëp boáng mùåt trúâi,
xaám àen. Nhûäng caánh buöìm to röång, thong dong giûúng trïn nïìn
trúâi. An Tiïm lùång ngûúâi. Nûúác mùæt Naâng Hoa laä chaä xuöëng hai
maá maâ khöng biïët. Naâng Hoa noái:
     - Mònh úi, àoaân thuyïìn naây nhiïìu lùæm. Laâm thïë naâo cho àoaân
thuyïìn biïët ta úã àêy?
      - Thuyïìn àûúng ài thïë laâ thuyïìn àûúng vaâo àaão röìi.
      Nhûng giûäa luác êëy, caã àoaân thuyïìn vuåt biïën mêët trïn mùåt
nûúác vaâng phùèng lùång, khöng möåt gúån soáng. An Tiïm kïu lïn:
       - Khöng phaãi thuyïìn, àêëy laâ àaân caá öng voi. Àöi khi, caá öng
voi ài àaân nhö àuöi nhû nhûäng caánh buöìm trïn mùåt nûúác. Nhûng
phaãi möåt luác lêu lùæm, khöng thêëy gò nûäa, múái uã ï trúã vïì. Khi coá
nhûäng trêån mûa lúán àêìu muâa, dêy bñ àêìu nhaâ núã ra trong keä laá
nhûäng caái hoa bùçng hoa mûúáp, nùm caánh trùæng nhoã, röìi chùèng bao
lêu, hoa heáo, dûúái caánh nhö lïn nhûäng quaã troân nhû quaã bûúãi, vùçn
veâo xanh chöî àêåm chöî nhaåt. Quaã lúán dêìn, to nêìn nêîn trong khe
àêët. Chúám àïën àöå nhaåt nùæng, nhûäng dêy bñ vaâng hïët laá, caã nhûäng
nhaánh dêy boâ lan trïn àêët, trïn sûúân tûúâng àaá cuäng quùæt queo
vaâng sêåm. Nhûäng quaã bñ thö löë to, möîi höm möåt xanh àen, múä
boáng, luác luác möåt khaác mùæt. Voã quaã xanh nhû thïë, khöng phaãi bñ
trùæng, khöng phaãi bñ ûã, khöng phaãi dûa höìng. Nhûng cuäng chõu
khöng ai biïët giöëng bñ gò, dûa gò. An Tiïm chó àoaán:
      - Dêy heáo thïë laâ quaã giaâ àûúng chùæc, sùæp haái àûúåc.
       An Tiïm goä, thêëy voã quaã cûáng, tiïëng kïu gioân trong. Bêëm
moáng tay, coá nûúác moång tûáa ra. Naâng Hoa cuäng ra theo. Chó coá Gaái
höm êëy àûúng söët, phaãi nùçm trong nhaâ, meå khöng cho ài. An Tiïm
ruát con dao cuân liïëc hai lêìn trïn mùåt quaã xanh àen troân röìi noái:
      - Voã bñ cûáng maâ goä kïu tiïëng àaä khö thïë laâ quaã giaâ röìi. Ta böí
thûã möåt quaã xem.
      An Tiïm êën hai tay, con dao thuát vaâo, cheä àöi quaã ra. Maâu voã
xanh àen chó chúám ngoaâi röìi àïën ngay lêìn cuâi trùæng baåch vaâ suöët
qua bïn kia, möåt lúáp ruöåt àoã hêy xïëp voâng troân úã giûäa löín nhöín haåt
àen haåt trùæng. An Tiïm nhêëc hai nûãa quaã lïn, aáp vaâo mùåt mònh,
röìi mùåt Naâng Hoa thêëy toaát muâi thúm maát laå luâng. An Tiïm mú
maâng nhòn xa, röìi noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               113

       - Ngaây trûúác, thûúâng nghe ngûúâi giaâ kïí úã ngoaâi bïí Àöng,
khöng biïët phña naâo, coá giöëng dûa àoã, thúm vaâ maát, möåt miïëng dûa
bùçng möåt miïëng thuöëc, àûúng trúâi oi noáng, ai ùn möåt miïëng thò
traánh khaát àûúåc caã möåt ngaây àûúâng nùæng. Höm nay àûúåc thêëy dûa
àoã, coá leä dûa àoã ngoaâi bïí laâ nhû thïë naây àêy.
      Röìi cùæt dûa laâm nhiïìu maãnh, cêìm möåt miïëng dûa àûa lïn
miïång. Muâi thúm ngoåt maát úã miïëng dûa toãa ra khiïën Naâng Hoa
cuäng cêìm lïn ùn ngay. Trong khoaãng khùæc, hai ngûúâi àaä ùn hïët
möåt quaã. Naâng Hoa cûúâi, nûúác mùæt roâng roâng xuöëng maá:
      - Mònh úi, coá khi dûa naây cuãa con trai nhúâ àaân chim gûãi àïën
cho ta.
        An Tiïm noái:
        - Àaân chim tûâ búâ bïí phña kia bay túái. Ta seä ài vïì phña êëy tòm
con.
        Naâng Hoa mang vaâo nhaâ cho Gaái möåt miïëng dûa. An Tiïm
noái:
        - Con ùn ài, dûa naây ùn khoãi söët.
      Gaái cêìm miïëng dûa ùn hïët ngay. Ùn xong, nguã möåt giêëc, àïën
chiïìu àûáng dêåy, bûúác ra sên. Mùåt àaä khoãi àoã dûâ, hïët söët thêåt.
     - Quaã laâ caác cuå noái khöng sai, nhaâ ta gùåp àûúåc quaã quñ röìi.
Muâa àêìu tiïn, haái àûúåc böën quaã dûa, ùn hïët ngay.
      Têët caã haåt, Naâng Hoa àem gieo khùæp chên àöìi xuöëng têån
dûúái baäi caånh búâ baäi sêåy. Chùèng bao lêu laåi moåc àêìy, laá dûa xanh
xanh nhû ruöång maå. Tûâ khi àûúåc ùn dûa ngon, Naâng Hoa caãm
thêëy trong loâng möåt tin vui mú höì maâ gêìn guäi. Quaã dûa, chó quaã
dûa thöi, maâ sao Naâng Hoa laåi tûúãng nhû sùæp coá ngûúâi túái, sùæp gùåp
àûúåc ngûúâi. úã àêu àêy, Mon coân söëng, trïn búâ bïí naây hay ngoaâi búâ
bïí naây, coá phaãi Mon vêîn söëng, coá phaãi Mon àaä tröìng àûúåc nhûäng
quaã dûa ngon àïën nhû thïë. Coá phaãi vò loâng cha meå àïm ngaây
thûúng nhúá con àaä xui con maáy mùæt, noáng ruöåt, coá phaãi con àaä cho
nhûäng con chim àïën àêy thaã haåt dûa xuöëng. Nhûäng quaã dûa ngon
ngoåt êëy khaác naâo tin baáo cho böë meå biïët: Con àêy, con söëng àêy,
con laåy böë meå! Con laåy chaâo böë meå! Naâng Hoa mú möåt ngaây, vúå
chöìng àïën möåt baäi biïín phûúng trúâi kia, böîng thêëy Mon úã àêëy. Duâ
sao, trong mong moãi, dêîu cho mong manh, mú höì àïën àêu, cuäng
phaãng phêët caái hy voång àúåi chúâ. Sùæp àïën muâa dûa àoã. Tröng ra
khùæp núi, quanh àöìi, múái thêëy xanh àêåm höm trûúác, thïë maâ bêy

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         114

giúâ, dêy laá àaä vaâng xoång, röìi trong àaám heáo hùæt êëy nhö lïn nhûäng
quaã dûa thö löë, nhùén nhû nhûäng hoân àaá cuöåi to tûúáng ai vûâa
khiïng dûúái suöëi lïn boã àêëy. An Tiïm dùån:
       - Höm naâo àûúåc dûa giaâ, mònh vúái con haái cêët vaâo nhaâ, uã dûúái
caát, àïí chöî maát cho khoãi thöëi, röìi ùn dêìn.
      Naâng Hoa ngaåc nhiïn vò lúâi dùån, hoãi laåi An Tiïm:
      - Mònh baão sao?
      An Tiïm noái, thiïët tha:
     - Bêy giúâ sùæp coá gioá bêëc, gioá bêëc àûa àûúåc thuyïìn xuöëng phña
nam, töi ài tòm con.
      - Àúåi ùn lûáa dûa naây àaä...
       - Khöng, mûa nùæng coá thò, khöng biïët thïë naâo, thêëy gioá bùæc
vïì, phaãi ài ngay cho àûúåc gioá...
      Naâng Hoa mûâng rúä, hoãi:
      - Chuáng mònh cuâng ài a?
      An Tiïm noái nhû tûå nhiïn, khöng àïí yá cêu Naâng Hoa hoãi:
      - ÛÂ, töi ài. Doåc xuöëng búâ àùçng kia, chöî naâo men lïn böå àûúåc
thò töi lïn, chöî naâo ài thuyïìn àûúåc thò ài.
      Naâng Hoa buöìn hùèn, hoãi kheä:
      - Mònh ài möåt mònh aâ?
      - ÛÂ, töi ài möåt mònh.
      - Töi tûúãng...
      - Khöng, töi ài möåt mònh thöi.
      Naâng Hoa rúm rúám nûúác mùæt, thïë naâo cuäng coá ngaây ài tòm
con, àêy laâ yá nghô nung nêëu trong loâng, nhûng Naâng Hoa vêîn ngúä:
caã nhaâ cuâng ài, nhû lêìn úã nuái xuöëng, caã nhaâ cuâng ài. Bêy giúâ An
Tiïm baão ài möåt mònh. Naâng Hoa baâng hoaâng. An Tiïm noái:
       - Töi àaä tñnh thïë naây röìi. Meå con mònh cûá úã àêy. Khöng nïn
ài caã ba. Töi ài röìi töi vïì. Noái cho thêåt àïën nheä, töi ài lêìn naây maâ
coá mïånh hïå naâo, röìi mònh laåi ài tòm con. Chûá bêy giúâ ài caã nhaâ thò
khöng nïn, mònh aå. Coá laâm sao thò chó ài tòm con àûúåc möåt lêìn
thöi. Coá thûúng nhúá, coá lo thò àïí buång, phaãi neán caái thûúng, caái lo
àïí ài tòm àûúåc caái mong ûúác cuãa ta.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                     115

      Àêìu tiïn, Naâng Hoa kïu lïn:
        “Thaâ ài caã nhaâ, thaâ chùèng may maâ chïët caã nhaâ coân hún...",
thïë laâ nûúác mùæt laåi roâng roâng xuöëng, nhûng Naâng Hoa àaä nghô laåi
ngay. Naâng Hoa im lùång. An Tiïm noái bao giúâ cuäng phaãi. Naâng
Hoa vêîn khöng thïí tûúãng àïën röìi ra coá möåt khi hai meå con luãi thuãi
úã laåi àêy möåt mònh, coân An Tiïm cuäng möåt mònh möåt cêy göî röîng,
chòm nöíi vúái soáng gioá ngoaâi kia. Nhûng àêëy laâ ài tòm Mon. Maâ ài
tòm Mon thò caái gò laâm àûúåc cuäng laâm têët caã.
       Thïë laâ Naâng Hoa nguöi loâng, nghe ra vaâ laåi lùång leä sûãa soaån
cho An Tiïm ài. An Tiïm vaâo rûâng chùåt vïì nhûäng cêy vêìu àaåi, daâi
coá àïën mêëy chuåc saãi chên. Cêy vêìu àaåi to àöët bùçng mêëy doáng
bûúng, doáng tre. An Tiïm àaä nghô ra caách àoáng beâ ài tûâ luác coân
loay hoay thaã cêy göî trïn soáng. Beâ nheå, chõu àûúåc soáng, àûúåc gioá,
tröi nhanh. Maâ laâm beâ cuäng choáng, thïë naâo cuäng coân kõp ài nhúâ
muâa gioá naây. Chùèng bao lêu, möåt caái beâ ken mûúâi têìng vêìu giaâ
khöng oáp, nûác toaân mêy, daâi nhû caã nïëp nhaâ, àaä löì löå nùçm ngoaâi
baäi caát. Trïn beâ, laåi àuã thûá: thõt sêëy vaâ nûúác uöëng, caã caái tuâ vaâ öëc
to tûúáng. Têët caã caác thûá àïìu buöåc chùæc, boåc laá chuöëi, soáng traân hay
lêåt beâ cuäng khöng sao. Ngaây An Tiïm ài, caã Naâng Hoa vaâ Gaái, hai
meå con cuäng ra àêíy beâ xuöëng nûúác cho An Tiïm. An Tiïm laåi ài,
Naâng Hoa vûâa nghô thïë, khöng nao nuáng, khöng khoác. Phaãi neán
caái thûúng, caái lo àïí ài tòm àûúåc caái mong ûúác cuãa ta. An Tiïm cêìm
cêy saâo truác cùæm xuöëng buân, àêíy beâ ra. Múái vaâi tay àêíy, boáng
ngûúâi àaä nhêëp nhö trong baäi sêåy xaâo xaåc ngoaâi kia. Bïn tai Naâng
Hoa vêîn vùèng cêu noái cuãa An Tiïm:
        “Mònh vúái con úã laåi giûä con dao naây, caái sûâng trêu lêëy lûãa
naây. Phaãi neán caái thûúng, caái lo..." Ngûúâi àaä dúâi xa trïn mùåt nûúác
nhûng vêîn tröng thêëy, laâm cho nöîi buöìn cûá day dûát, xoát xa, maâ
khöng daám khoác. Thïë nhûng, àïën luác caái beâ àaä ra khoãi laân nûúác
buân àoã úã búâ sêåy, ài vaâo khoaãng trúâi biïín nhêëp nhö, múái àêìu coân luác
toã luác khuêët, röìi khöng thêëy gò nûäa, caái Gaái bêåt khoác oâa kïu to:
      - Böë úi!
     Naâng Hoa tûå thêëy mònh luác naây phaãi traách nhiïåm nhû coá An
Tiïm. Naâng Hoa noái:
      - Con nñn ài. Böë ài goåi anh con vïì maâ.
      Laân sûúng tûâ cuöëi biïín dêng lïn, múâ khùæp.
      - Böë àêu? Böë àêu röìi?

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                116

      Meå vuöët toác con, dõu daâng noái:
      - Böë ài goåi anh Mon vïì. Con nñn ài.
       Gaái nñn lùång. Goåi àûúåc anh Mon vïì û? Ngêín ngú. Gaái móm
cûúâi nhòn meå.




http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 117




                               PHÊÌN BÖËN


      1.
        Muâa gioá bêëc àûa thuyïìn beâ vaâ nhûäng àaân sïëu, àaân böì nöng
vïì phña nam. Muâa gioá nöìm àûa thuyïìn beâ vaâ nhûäng àaân sïëu, àaân
böì nöng vïì phña bùæc. Bêy giúâ gioá bêëc àûúng thöíi vïì phña nam. Caái
beâ cuãa An Tiïm, gioá àûa xuöëng phña nam. Mêëy ngaây beâ tröi maâ
chûa qua hïët búâ sêåy. Àïm saáng trùng, An Tiïm àêíy beâ ra xa búâ cho
gioá àûa ài suöët àïm. Àïën saáng, tröng vaâo búâ, tan sûúng röìi maâ vêîn
baát ngaát nhûäng cêy sêåy. Phña trong, thoai thoaãi baäi vaâo nhûäng
caánh àöìi lûa thûa cêy, nhû caãnh trñ núi cûãa söng Caái xanh nguát
trúâi ngaây trûúác khi thuyïìn ài qua, àaä khiïën An Tiïm nghô mûâng
thêìm: coá leä hïët sêåy, úã búâ trong kia chùæc coá caái gò khaác. Ngaây ngaây
An Tiïm vêîn cho beâ tröi. Àïm àïën, laåi àêíy beâ ruác vaâo nguã trong
buåi sêåy. Ngaây naâo cuäng tröng thêëy nhûäng ngoån nuái lö xö àùçng xa,
trong giûäa àaão maâ lung linh nhû àûáng ngay àêìu baäi, nûúác cùæt
phùèng lyâ ngang boáng chên àaá. Nùæng to, aánh nuái möîi luác möåt loang
löí theo nùæng, chiïìu múái àoång laåi möåt vïåt xanh lam sêîm cho àïën töëi,
nuái múâ vaâo trong sûúng, nhûng nuái vêîn khöng mêët boáng. Tröng kyä
vêîn thêëy nhûäng buåi sêåy ken daâi, xanh nhaåt, nöëi nhau liïìn biïín
phùèng lùång. Khöng möåt boáng chim. Giûäa trúâi nûúác naây, tòm àêu ra
caái ùn! Thïë maâ, nhiïìu höm, An Tiïm vêîn cho beâ tröi àïìu, khöng
phaãi nûúáng thõt. Búãi nhiïìu caá nhaãy lïn beâ, caá nhaãy lïn beâ luön.
Nhûäng con vûúåc, àêìu vaâ miïång to ngoaác. Caá ngûâ lûâ lûâ, caá mùng daâi
ngoùéng. Caá ài tûâng àaân, coá khi lùn tùn nhû soáng caã möåt vuâng biïín,
coá luác ùn nöíi, chúåt àuång maån beâ, quùng mònh lïn cao röìi ngaä nhua
nhuáa vaâo loâng beâ, loang loaáng nhû mûa nùång haåt, nhû cêìu vöìng
xanh àoã xuöëng. An Tiïm nhùåt caá, xeá ra ùn tûúi ngay. Khöng cêìn àïí
trûâ bûäa, chöëc nûäa laåi bùæt àûúåc khöëi caá nhaãy lïn. Chùæc meå con Naâng
Hoa úã nhaâ àaä àûúåc haái dûa àoã ùn röìi. An Tiïm nghô mònh ài àaä
lêu. Nhûng àûúâng nûúác quanh co, biïët nhû thïë cuäng chûa xa.
       Ài maäi cuäng phaãi khaác, chùèng bao lêu, baäi sêåy nhaåt dêìn. Röìi
caái beâ búi xoai xoaãi àûúåc vaâo gêìn búâ, röìi saát búâ. Sang àïën quaäng
meáp nûúác coá nhûäng taãng nuái àuöíi nhau nhû sùæp chuái xuöëng biïín,
röìi xö laåi àûáng soi boáng chöng chïnh, ngêëp ngheá. Àïm nay An

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                        118

Tiïm múái àûúåc lïn búâ nguã trong möåt höëc àaá. Saáng höm sau, An
Tiïm vaâo nuái, tòm nguöìn nûúác. Miïìn naây àaä hïët baäi phùèng nhû búâ
biïín sêåy. Tröng xa xa thêëy nhûäng vïåt moãng trùæng xoáa thaã xuöëng
lûng chûâng nuái. Àêëy laâ nhûäng con suöëi muâa haå coân soát laåi. Quaá
trûa, An Tiïm xaách ra àûúåc möåt con tï tï nûúáng ùn bûäa mai. Hai
bïn àêìu caái lao truác thò xoã mêëy öëng nûúác suöëi, quaãy xuöëng beâ. Laåi
ài nûäa. Qua möåt chùång, búâ àaão löín nhöín nuái kheáp laåi, tûúãng àïën
àêy àaä têån cuâng, nhûng ài vaâo laåi thêëy múã ra, röìi búâ nûúác, röìi àaá
taãng, röìi rûâng laåi rûâng, cûá laånh luâng àiïìm nhiïn, múã àoáng trïn
mùåt nûúác trûúác mùåt khöng ai bao giúâ coá thïí àoaán biïët hïët. Buöíi
súám, muâ sûúng vûâa tan, An Tiïm tröng vaâo búâ, laåi thêëy xanh man
maát. Luác àêìu, tûúãng laåi àïën nhûäng búâ sêåy giöëng chöî nhaâ mònh úã.
Nhûng nhòn kyä àêy laâ rûâng cêy. Beâ vêîn lïnh àïnh suöët àïm, An
Tiïm nguã saáng trùng trïn biïín. Trûa höm sau múái vaâo àûúåc gêìn
búâ. Àêëy laâ möåt caãnh rûâng cêy thêëp chaåy doåc daâi, möîi luác nhòn kyä,
roä ra nhûäng baäi coã búâ rûâng xanh rúân lêîn àaá àen, kïì ngay mñ nûúác.
An Tiïm quyïët àõnh àêíy beâ vaâo chöî naây, thûã lïn xem ra sao. An
Tiïm gheá beâ vaâo chöî búâ nûúác phùèng.
       An Tiïm löåi xuöëng mêëy bûúác, túái möåt taãng àaá. Mùåt biïín
khöng àöång möåt vêíy soáng, nûúác lùång im nhû baân tay xoâe ra. Cêín
thêån, An Tiïm cùæp naách caái lao truác, laåi xaách caái öëc tuâ vaâ luãng
lùèng. Àûáng trïn taãng àaá, An Tiïm nhòn vaâo baäi. Caái laå luâng àêìu
tiïn An Tiïm tröng thêëy úã àêy cuäng coá nhûäng dêy dûa àoã -hïåt
nhûäng dêy maâ Gaái nhùåt àûúåc haåt cuãa chim biïín àaánh rúi röìi àem
tröìng, àaä àûúåc ùn quaã muâa vûâa qua. Nhûäng dêy dûa àoã úã àêy boâ
lan trïn mùåt caát, nhûng bêy giúâ àaä taân muâa dûa, dêy àaä heáo, chó
coân soát laåi àöi ba chiïëc laá vaâng êëy. Nhûng An Tiïm àaä baâng hoaâng
caã ngûúâi. Baäi dûa àoã àêy röìi. Caã rûâng dûa úã àêy röìi. Nhûäng con
chim àaä tha miïëng dûa tûâ àêy túái. Nhûäng con chim àaä bay tûâ àêy
àïën núi ta úã. úâ, àêy rûâng dûa daåi hay dûa ngûúâi tröìng? Ngöå chó laâ
dûa daåi? An Tiïm phên vên.
      An Tiïm nhaãy xuöëng, löåi vaâo baäi, xùm xùm bûúác túái. Vaâo möåt
quaäng, An Tiïm chúåt sûäng laåi. Thoaáng thêëy tiïëng vuâ vuâ vun vuát
nhû tiïëng nhûäng muäi tïn bay. Khöng phaãi, àêëy laâ tiïëng chim xö
caánh. An Tiïm nêëp vöåi vaâo taãng àaá röìi nhòn ra trûúác mùåt. Trïn
möåt chöî baäi truäng àùçng kia, coá àaân chim liïång lïn xuöëng. Chim
giúän nhau, chim choåi nhau, chim xuám xñt giùçng nhau, àaánh nhau.
Böîng möåt "hoân àaá àen" vuâng lïn. Con gêëu. Laåi tröng roä àêëy laâ con
gêëu àûúng bûng möåt quaã dûa àoã, nhai söìn söåt, têån àùçng naây cuäng

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  119

nghe tiïëng. Àaân chim cûá àêm chuái vaâo, ruác vaâo con gêëu, chuáng saâ
vaâo têån muäi gêëu. Chuáng àêåu ngay trïn tay, trïn tai, trïn àêìu gêëu.
Chuáng giûåt miïëng dûa úã tay gêëu, úã moäm gêëu, taáo túån khöng biïët súå
laâ thïë naâo. Möîi lêìn cûúáp àûúåc miïëng dûa, chim laåi quaáng quaâng
bay vöåi lïn khöng. Chim súå mêët möìi hún súå gêëu - nhûng mêëy con
chim khaác cuäng nhaâo theo. Giùçng nhau hïët trïn êëy, chuáng laåi nhaão
xuöëng. Con gêëu vûâa nhöìm nhoaâm rúát daäi nhai dûa, vûâa xua tay
àuöíi lia lõa. Möåt tay xua, möåt tay giûä dûa. Nhûäng con chim ghï
gúám àaä laåi luöìn xuöëng têån naách gêëu, dûát lêëy miïëng dûa úã tay dûúái.
Chim gaâo quaåc quaåc, vöî caánh àöåp àöåp, con gêëu lêìm lyâ nhû taãng àaá
àen, chöëc laåi vung tay lïn. An Tiïm lùèng lùång quay laåi. Con gêëu
khöng laâm gò nöíi con chim, nhûng khi gêëu ùn, cuäng laâ luác noá ghen
möìi, àûúng dûä. Àêy khöng coá chöî luâi, khöng phoáng àûúåc lao. Con
gêëu maâ bõ thûúng xö àïën, cùæn traã thuâ, àêy khöng coá chöî traánh. An
Tiïm àaä voâng ra phña xa. Tröng nhûäng taâu laá vaâng kheâ giùæt trong
khe àaá, biïët àùçng êëy cuäng coá dûa, thêëy nhûäng quaã dûa àen boáng
coân soát laåi. Nhûng An Tiïm chûa chuá yá. Khöng phaãi An Tiïm lo
con gêëu àïën. Trong tay An Tiïm àaä coá hai caái lao truác. Gêëu naâo
cuäng phaãi liïåu höìn. An Tiïm maãi ài suåc tòm caái khaác, nhûäng dêëu
vïët khaác. Àêy laâ dûa daåi, dûa rûâng tûå nhiïn hay dûa ngûúâi tröìng?
An Tiïm giêåt mònh. Ngay sau möåt lúáp àaá taãng, coá mêëy khuác göî
chaáy dúã. An Tiïm cuái xuöëng, vöì lêëy khuác göî. An Tiïm giuåi tay mêëy
caái, boáp àêìu khuác göî, àûa lïn muäi ngûãi, xem àêëy phaãi than hay
àêëy laâ caái göî muãn, àêëy phaãi muâi than thêåt khöng. Taân than àen
xón laã taã rúi xuöëng, roä raâng laâ taân than...
       Coá àöëng lûãa ai àöët tûâ lêu. Than coân bïët àêìu göî vaâ mùåt àaá
hoen lûãa coân vïåt nhaåt trùæng. Nûúác mûa mêëy muâa àaä baâo qua, löët
coã moåc truâm gêìn hïët mêíu cuãi dúã. Chó coá con ngûúâi múái àöët àûúåc
nïn lûãa, chó con ngûúâi múái coá lûãa. Ngûúâi trïn àaão naây hay ngûúâi
dûúái thuyïìn lïn àöët lûãa? Ngûúâi naâo? Coá phaãi Mon? úã àaão hay dûúái
biïín lïn, Mon hay ai thò cuäng chó coá ngûúâi múái àöët àûúåc àöëng lûãa,
chó ngûúâi múái coá lûãa, chó con ngûúâi múái coá lûãa. úã àêy àaä coá vïët chên
ngûúâi àïën, àêy khöng hoang daåi. Nghô thïë, An Tiïm höìi höåp nhòn
ra. An Tiïm nhòn ra, laåi thêëy con gêëu. Khöng nhêån ra coá phaãi con
gêëu luác naäy khöng? Gêëu àen truâi truäi, ngöìi im dûúái möåt taãng àaá.
Con gêëu êëy laåi àûúng nhai möåt quaã dûa àoã, caã quaã dûa àoã. Chöëc,
gêëu laåi huác ngêåp caã àêìu vaâo loâng quaã dûa. Khöng coân möåt con
chim naâo xuám àïën ùn voå möìi cuãa gêëu. Coá leä con gêëu naây khaác,
chim chûa biïët. Gêëu naây ài moát dûa chöî khaác, chöî naây gêìn quaá.
Luác An Tiïm thêëy noá, gêëu cuäng nhòn ngay thêëy An Tiïm. An Tiïm

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           120

àûáng thùèng lïn, möåt tay giú caái lao. Nïëu gêëu xöng àïën, An Tiïm
phoáng ngay. Nhûng gêëu àaä buöng quaã dûa àûúng ùn röìi chaåy
khuêët vaâo chöî ngoùæt ngoeáo mêëy taãng àaá. An Tiïm haå lao xuöëng.
An Tiïm coân àûúng nhòn trûúác, nhòn sau, àaä thêëy con gêëu trúã laåi.
Khöng phaãi möåt, maâ hai con gêëu àûúng chaåy laåi phña An Tiïm.
Àñch, caã con gêëu àûúng ùn dûa àùçng kia. Àaân chim àuöíi miïëng
dûa möìi vêîn coân trong tay gêëu, cûá kïu quaâng quaåc, bay saát saåt
trïn àêìu gêëu. Khöng thïí möåt luác àaánh nhau vúái hai con gêëu. Hai
con gêëu muöën hêìm heâ vúái ngûúâi àïën tranh dûa. Gêëu ghen ùn aác
lùæm. Nghô vêåy, An Tiïm nhaãy vuát trúã laåi röìi chaåy thùèng ra búâ biïín.
Hai con gêëu ruâng ruâng àuöíi theo. An Tiïm chó kõp löåi aâo xuöëng
nûúác àûúåc vaâi bûúác thò hai con gêëu àaä xö àïën ngay trïn búâ, sau
lûng. An Tiïm tûúãng hai con gêëu sùæp búi xuöëng nûúác. Nhûng
khöng con gêëu naâo daám thoâ nûãa baân chên xuöëng. Gêëu súå nûúác. Hai
con gêëu cûá nhaãy cuöìng nhaãy quanh trïn búâ caát, luác boâ, luác àûáng,
böëi röëi muáa chên lïn, khöng ra tûác töëi, khöng ra súå haäi. An Tiïm
thong thaã, löåi ra àûáng trïn beâ nhòn laåi hai con gêëu. Nhûng chùèng
leä cûá ngöìi úã ngoaâi biïín nhòn vaâo trïu tûác gêëu. An Tiïm thêëy cêìn
phaãi traánh ài. Coá khi vuâng trïn coân dûa, vuâng trïn nhiïìu dûa hún,
nhiïìu dêëu vïët ngûúâi hún. Biïët úã àêy thïë, ta haäy tòm xem caác núi
quanh àêy àaä. An Tiïm àêíy beâ ra. Chùèng mêëy luác, gioá laåi mún
man hêy hêíy caái beâ tröi xa. Tröng vaâo búâ, khöng thêëy gêëu nûäa. Cöë
tröng cuäng khöng coá. An Tiïm àoaán coá khi thêëy ngûúâi àaä boã ài, gêëu
laåi vaâo trong baäi tòm ùn dûa röìi. Khöng phaãi gêëu vaâo tòm ùn dûa.
Gêëu anh vaâ Gêëu em àûúng chaåy vïì.
       Hai anh em noá cung cuác chaåy vïì. Anh em gêëu àûúng chaåy
thêåt nhanh vïì. Moåi khi, ra búâ biïín moát dûa, thûúâng àïën töëi, coá khi
töëi mõt, gêëu múái tha thêín moâ vïì. Bêy giúâ non trûa àaä vïì túái göëc
thöng. Mon cuäng vûâa úã ngoaâi rûâng vïì, àûúng ngöìi thöíi lûãa trong
lïìu. Gêëu anh xöåc túái, möåt tay giú, möåt tay öm vai Mon, giûåt Mon
àûáng dêåy. Mon khöng hiïíu chuyïån gò. Gêëu giûåt maånh, moáng vñu
xûúác chaãy maáu caã vai Mon. Röìi Gêëu anh leâ lûúäi ra, trong luác Gêëu
em röëi rñt chaåy quanh. Mon biïët àêëy laâ dêëu hiïåu anh em gêëu muöën
ruã Mon ài àêu, moåi khi vêîn thïë, hònh nhû thïë. Mon ài ngay. Mon
cùæp hai caái lao, àeo dao, giùæt hoân àaá àaánh lûãa vaâo caåp khöë röìi chaåy.
Höm êëy saáng trùng. aánh trùng löí àöí mònh cêy, mùåt àêët loang
thaânh nhûäng maãng saáng soi àûúâng, Gêëu anh lon ton ài trûúác. Coá
luác chúåt nghô, Mon ngúâ ngúå, chêåm chên laåi. Nhûng möåt àiïìu Mon
tin: àaä mêëy nùm úã chung, ngûúâi vaâ gêëu tuy khöng noái àûúåc vúái
nhau, nhûng hiïíu nhau hïët, àêy chùæc cuäng chuyïån vui thñch maâ

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                121

thöi. Chuyïån gò vui thñch? Xûa nay chó coá anh em gêëu ruã ài cheán
khoaái ong. Nhûng khuya röìi, khoaái ong lêëy àêu trong ban àïm ra.
Maâ ài xa thïë naây. Nhûng Mon vêîn ài. Mon cùæm cuái ài giûäa anh em
gêëu, Mon laåi bûúác nhanh, khöng nghô ngúåi. Túái búâ biïín, vûâa nûãa
àïm. Trùng thûúång tuêìn ngaã vïì chên biïín àùçng kia, àùçm àùçm nhû
cêy àònh liïåu rûåc chaáy. Mùåt biïín oáng vaâng keáo daâi möåt vïåt tûâ trùng
liïìn xuöëng aánh nûúác. Mon ài vú caânh cêy vaâ coã raác, chêët möåt àöëng,
àaánh lûãa àöët lïn. Mon nùçm xuöëng trïn taãng àaá, Mon phên vên
nhòn anh em gêëu àûáng sûäng nhû hai göëc cêy. Mon laåi nghô: chuáng
noá dêîn mònh ra àêy laâm gò. Coá viïåc gò? Coá gò laå? Chõu khöng àoaán
àûúåc. Mon böîng nhúá nùm trûúác coá àaân gêëu ài theo àõnh ruã anh em
nhaâ naây vïì úã rûâng. Mêëy àïm, gêëu cûá àûáng hai chên trûúác lïn,
tröng ra àaân nhû thïë. Hay laâ, laåi coá àaân naâo ruã rï? Nhûng Mon tûå
cûúâi mònh ngay: Laâm sao coá àaân gêëu ngoaâi biïín vaâo ruã chuáng noá
àûúåc. Möåt chöëc, cún buöìn nguã mú maâng phêët phú àïën trong laân gioá
nheå, àêåu trïn mñ mùæt, Mon nguã luön. Khi Mon thûác giêëc, trúâi àaä
saáng. Nhûng coân súám lùæm. Mùåt biïín vêîn uã moång húi nûúác trong
àïm. Mon vêîn thêëy hai con gêëu àûáng. Hai con gêëu àûáng caã àïm
àêëy chùæc? Kyâ thêåt. Nûúác triïìu àaä xuöëng sêu, giaåt boåt raác theo ra
têån xa. Mon nhòn laân nûúác nöíi bong boáng, lêîn caát lêîn buân, lïnh
laáng phña êëy. Tröng ngêën caát coân húi êím trïn baäi, Mon khöng biïët
thïë naâo bêy giúâ? Hai con quaái kia, chuáng maây ruã tao ra àêy laâm
gò? Chúåt Mon àïí yá búâ caát, ngúâ ngúå. Mon àûáng dêåy, bûúác laåi phña êëy.
       Laå thêåt, Mon tröng thêëy trïn búâ caát, chöî con nûúác thêëp coá
nhûäng vïët nhû caái àêìu gêåy nhoån àêm löî chöî xuöëng. Àïën gêìn, thêëy
vïët chên... vïët chên ngûúâi... vïët chên ngûúâi... phaãi khöng... Mon
chûa tin. Mon chaåy xö ngay àïën chöî hai con gêëu àûáng. Mon nhòn
xuöëng xem laåi dêëu chên gêëu. Chên gêëu, chên trûúác nùm ngoán coá
vuöët nhoån, goát troân. Chên sau, giöëng chên ngûúâi, goát gêëu cuäng daâi
nhû chên ngûúâi, nhûng àêìu ngoán chên coá moáng nhoån, möîi bûúác
àïìu hùçn khoùçm xuöëng àêët. Mon trúã laåi chöî vïët nghi ngúâ. Àêy chên
ngûúâi thêåt khöng coá vïët vuöët. Baân daâi, nùm ngoán in húâ àïìu trïn
caát, khöng nùång xuöëng bùçng baân chên. Mon ngêíng lïn, tröng theo
hûúáng vïët chên trong laân coã. Mon àïën nhòn laân coã, con nûúác àïm
qua khöng lïn túái, thêëy roä raâng caã nhûäng ngoån coã gaäy vïåt chên
xeáo. Mon lêìn theo coã àïën möåt taãng àaá. úã àêy caâng roä nûäa. Têët caã
hùçn vaâo maãng rïu trïn àaá, baân chên to beâ, ngoán caái to vaâ choaäi
chïëch ra, böën ngoán kia xñt laåi. Thêåt chên ngûúâi. Chao öi, vò thïë naây
anh em gêëu chaåy vïì goåi, vò thïë naây maâ anh em ài goåi ta. Mon
cuöëng quñt, ruá lïn:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          122

      - Chuáng maây úi! Chuáng maây úi!
      Röìi àïën öm tai hai con gêëu àêíy xïình xïåch laåi. Mon chó tay
vaâo chöî rïu trïn taãng àaá coá vïët chên ngûúâi, Mon heát to:
      - Coá ngûúâi àïën àêy! Coá ngûúâi àïën àêy! AÂ ra hai thùçng naây
tinh. AÂ ra hai thùçng naây khön lùæm! Maây tröng thêëy ngûúâi, maây
chaåy vïì goåi tao. Thïë thò ngûúâi àïën àêy ài àêu röìi? Maây coá gioãi thò
maây phaãi biïët ngûúâi ta ài àêu röìi?
       Trong khi Mon cuöëng quñt hoãi döìn, hai con gêëu cûá im lùång,
theâ lûúäi. Nhûäng con mùæt ti hñ, nhòn Mon choâng choåc. Khöng noái,
nhûng hònh nhû chuáng noá àaä hiïíu cêu noái cuãa Mon vaâ biïët tuy
Mon sûâng söå thïë nhûng khöng phaãi Mon caáu giêån, maâ àêëy laâ Mon
àûúng sung sûúáng quaá, thïë laâ caác chaâng gêëu cuäng lêy ngay caái vui
röëi rñt cuãa ngûúâi. Böîng nhiïn, hai chaâng quay ra, khuyânh chên
trûúác, bùæt kiïíu lïn àaâi vêåt, thïë röìi giúã miïëng tyâ vai cheân vai nhau,
àêíy lùn trïn caát, nhû vaâo súái vêåt úã göëc thöng. êëy khi naâo nhûäng
con gêëu vui nhêët, thûúâng thïë. Mon hoãi nhû quaát:
      - Ngûúâi ta ài àêu röìi? Chuáng maây biïët khöng?
      Hai con gêëu vêîn vêåt nhau, lùn löån, gêìm gheâ trïn caát.
      Mon hoãi chaán röìi thöi, quay ra nhòn vú vêín. Cuäng chùèng biïët
laâm thïë naâo hún cho chuáng noá hiïíu, xûa nay vêîn thïë. Nhûng Mon
chúåt nghô: caã àïm qua chuáng noá àaä àûáng ngoáng ra bïí, hay laâ röìi
ngûúâi êëy laåi xuöëng bïí. Coá thïí vò thïë maâ chuáng noá cûá àûáng tröng ra.
Phaãi röìi. Àuáng thïë àêëy. Phaãi röìi, coá thïë maâ mònh khöng nghô ra...
       Nhûng Mon nhòn ra khúi. Vêîn chó thêëy möåt ngêën nûúác lùçn
ngang, thùm thùèm nhû tûâ saáng súám. Mon àaä nghô ra möåt meåo.
Ngay luác êëy, Mon chaåy vaâo trong rûâng thûa. Hai con gêëu thêëy Mon
ài, vöåi buöng nhau ra, höëi haã chaåy theo. Mon vaác ra búâ biïín nhûäng
khuác cêy thêåt to. Gêëu cuäng bùæt chûúác ngay, chuáng loay hoay tòm
göî, caânh cêy, keáo theo ra. Chó möåt luác àaä àûúåc àöëng to tûúáng. Mon
noái:
     - Chuáng maây biïët khöng, àöët lûãa lïn, àöët lïn laâm hiïåu. Noá
chûa ài xa àêu, coá phaãi khöng chuáng maây?
      Mon lêím bêím:
      “Hoãi chuáng maây cuäng bùçng hoãi caái àêìu göëi", röìi lêëy hoân cuöåi
trong caåp khöë ra àaánh lûãa chêm vaâo àöëng cuãi. Lûãa beán, chaáy lïn
ngoån. Röìi Mon vaâ hai gêëu laåi höëi haã vaâo rûâng tòm lêëy cêy ra, chêët

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                             123

thïm nûäa. Suöët àïën trûa, àïën chiïìu, Mon hò huåc vaác cêy, nhïî nhaåi
möì höi. Hai con gêëu xuâ xò àen ngoâm tröng töëi caã mùæt, khöng biïët
trúâi noáng bûác àïën nhû thïë naâo, chó biïët têët tûúãi khuên cêy. Àöëng
cuãi àaä thaânh goâ, khoái cuöìn cuöån. Caã Mon vaâ hai gêëu vaâo àûáng
traánh nùæng trong boáng rûâng, nhòn ra laân khoái àen sêîm nghi nguát
suöët möåt quaäng búâ biïín. Ngoån lûãa dûúán lïn, khoái tuön ngêët trúâi.
Lûãa vaâ khoái, àïm vaâ ngaây, cho ngûúâi xa nhau, ngûúâi tòm nhau, cho
ngûúâi tröng thêëy lûãa, thêëy khoái maâ ài, maâ àïën. Ngoån lûãa bao giúâ
cuäng àem laåi nguöìn vui vaâ tin cho ngûúâi. Tûå nhiïn, nhû tònh caãm
khi mong nhúá, khi buöìn khi vui, ngûúâi ta tòm àïën lûãa. Lûãa sinh ra
têët caã àúâi ngûúâi. Lûãa àem caái ûúác mong laåi.
       Ai xa cuäng phaãi nhòn thêëy khoái úã àêy. Ai úã xa cuäng nhòn thêëy
khoái. Chêët cuãi nûäa! Chêët cuãi nûäa cho khoái böëc muâ mõt khùæp gêìm
trúâi thïë gian naây, cho ai cuäng biïët chuáng mònh àûúng àöët lûãa maâ
tòm àïën. Àïm êëy caã möåt goâ cuãi chaáy trïn búâ biïín, àïm caâng khuya
caâng saáng thêåt xa, têån giûäa khúi cuäng thêëy. Ai lïnh àïnh trïn
biïín, ai lùån löåi àêu trong rûâng hay trïn nuái, cuäng phaãi thêëy aánh
lûãa àêy. Ai úã àêu? Ai hay laâ böë meå? Mon vaâ hai con gêëu nùçm trong
cûãa rûâng, àïm xuöëng ïm dõu, aánh lûãa àùçng kia nhû trùng suöng,
thïë maâ Mon vêîn böìn chöìn, àûáng ngöìi khöng yïn. Hai con gêëu mï
maãi khuên cêy suöët ngaây bêy giúâ nùçm phuã phuåc, nguã thúã suâi boåt
meáp nhû nûúác söi. Chùèng phaãi gêëu maãi nguã àêu, àêëy laâ gêëu àaä yïn
trñ, gêëu nguã yïn. Khöng àûáng suöët nhòn ra biïín nhû àïm qua. Chó
coân Mon khùæc khoaãi, khöng nguã àûúåc àêîy giêëc. Chöëc chöëc, nghe
möåt tiïëng cuãi nöí to êìm àùçng kia, Mon choaâng mùæt, tûúãng coá ngûúâi
bûúác àïën. Mon laåi húát haãi lïn moãm àaá, nhòn ra. Trùng khuya aánh
xuöëng nûúác rûâng rûåc nhû cuåc taân lûãa, ngoaâi khúi. Daãi rûâng vêîn im
lòm, keáo lï thï trûúác mùåt. Mon àûáng thûâ möåt luác röìi laåi bêìn thêìn
ngaã mònh xuöëng ngay mùåt àaá, kheáp mùæt àúåi nguã. Möåt chöëc, laåi
tónh. Suöët àïm nhû thïë. Röìi trúâi saáng. Saáng maát rúåi. Biïín lùång
trong suöët àïën chên mêy. Trïn mùåt nûúác àûúåm húi àïm, coân vú
vêín nhû khoái lan. Mon nhòn ra biïín. Àöåt ngöåt, thêëy möåt chêëm àen.
Hay laâ hoa mùæt. Mon giuåi mùæt. Mùæt toáe ra nhiïìu chêëm, röìi thu laåi
vêîn coân möåt chêëm àen êëy. Vêîn caái chêëm àen. Mon laåi giuåi mùæt.
Chêëm àen vêîn úã chöî êëy. Khöng phaãi hoa mùæt. Caái gò? Ngaây trûúác,
böë kïí chuyïån ngoaâi biïín coá caá öng voi, nhûäng khi caá öng voi ài ùn
àaân, caá öng voi dûång möåt bïn vêy lïn, dûång àuöi lïn, nom xa ngúä
möåt daäy thuyïìn giong buöìm trïn mùåt nûúác. Àïën khi àuöi caá, vêy
caá öng voi cuåp xuöëng, mùåt biïín laåi lùång túâ nhû khöng.


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                             124

       Àêëy laâ caái thuyïìn ngûúâi hay àêy laâ maãnh àuöi caá öng voi nhö
lïn. Mon àaä tröng thêëy caá lúån coân biïët nhö lïn àuâa giúän, àêy coá
phaãi noá khöng? Chêëm àen to dêìn. Àêëy laâ beâ cuãa An Tiïm trúã laåi.
Höm êëy gioá àûa An Tiïm lïn xa, An Tiïm laåi xuöëng nhùåt dûa.
Nhûäng baäi trïn êëy cuäng nhiïìu chim biïín àïën tòm. Nhûng An Tiïm
khöng gùåp con gêëu naâo ra baäi. An Tiïm cuäng thêëy raãi raác trïn baäi
êëy nhûäng àöëng lûãa coân soát laåi taân than, nhû núi àêìu tiïn gùåp. Möîi
lêìn thêëy thïë, An Tiïm laåi böìi höìi. Vêîn laâ nhûäng àöëng lûãa lêu ngaây,
haâng nùm haâng mêëy nùm röìi, chó coân vïët trùæng múâ. Nhûng An
Tiïm höìi höåp laå thûúâng. Chùæc chùæn trïn àaão phña naây coá ngûúâi, coá
dêëu vïët ngûúâi àïën. Nhûäng yá nghô vui sûúáng laå luâng röån lïn. Duâ laâ
ngûúâi dûúái biïín lïn àöët lûãa kiïëm caái ùn xong laåi xuöëng thuyïìn ài,
hay ngûúâi úã nuái ra, khöng biïët, nhûng biïët thïë laâ àêy coá ngûúâi. An
Tiïm vêîn bùn khoùn nghô vïì chöî baäi coá nhûäng dêy dûa àoã lêìn àêìu
An Tiïm lïn. úã àêy coá caãm tûúãng êëm aáp vïët chên vaâ húi ngûúâi, nhû
möîi khi nhòn phña bïn kia nuái, biïët àùçng xa êëy coá söng Caái chaãy
giûäa hai búâ nuái, möåt bïn Tam Àaão, möåt bïn Taãn Viïn, lêìn naâo
tröng vïì àêët quï, bao giúâ cuäng thêëy nhû phña êëy coá húi ngûúâi toãa
ra, êëm aáp hún. An Tiïm muöën quay laåi, tòm vaâo trong nuái. Nïëu
tñnh cêín thêån, thò àïm xuöëng nguã beâ röìi ngaây lïn tòm. Chùæc bêy
giúâ con gêëu àaä ài röìi. Nhûäng con gêëu lang thang trong rûâng vaâ gêëu
chó úã rûâng sêu, khöng phaãi chöî truá chên cuãa gêëu úã baäi biïín. Thïë laâ
An Tiïm quay laåi. Hai àïm trúã laåi, nhòn vaâo vêîn chûa nhêån ra chöî
búâ biïín êëy. Coá leä chûa túái. Möîi lêìn thûác giêëc. An Tiïm laåi ngûãa mùåt
xem sao. Möåt àïm, chúåt caãm thêëy saáng loaáng nhû coá caái àuöi sao
àöíi ngöi quïåt daâi xuöëng sau gaáy. An Tiïm ngöìi hùèn dêåy. An Tiïm
thêëy aánh saáng trong búâ xa. Khöng, coá thïí laâ aánh lûãa. Khöng bao
giúâ öng sao moåc thêëp trïn mùåt biïín nhû thïë, maâ öng sao cuäng
khöng lung lay chuyïín àöång giöëng ngoån lûãa nhû thïë. An Tiïm thûác
búi suöët àïm àïën saáng. Beâ vïì ngûúåc gioá.
       An Tiïm khoùæng caã lao truác, caânh cuãi, coá luác khua caã hai tay
xuöëng nûúác. Àûúåc caái trúâi lùång, beâ cûá tûâ tûâ ài. Búi àïën trûa, laåi gùåp
nhûäng con chim biïín lïình bïình nhêëp nhö trïn soáng. Thêåt roä coá
ngûúâi röìi, aánh saáng àöëm lûãa àïm qua bêy giúâ àaä thaânh möåt cuöån
khoái cao, àoång laåi nhû möåt àaám mêy àen nhoã luác sùæp coá mûa boáng
mêy. Phaãi coá ngûúâi àöët lûãa múái nïn nhû thïë. An Tiïm naáo nûác
quaá. Coá ngûúâi àûúng úã trong kia. An Tiïm cöë búi... Mon khöng
tröng thêëy àuöi caá öng voi bao giúâ. Nhûng Mon àoaán chùæc àêëy
khöng phaãi àuöi caá öng voi. Mon tröng thêëy nhö lïn möåt caái chêëm
àen luác thêëp luác cao, nhû boáng ngûúâi. Trúâi xanh trong, nùæng súám

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 125

àaä choái loåi, möîi luác möåt roä. Mon àûáng im. Hai con gêëu bñu hai bïn
vai Mon. Mon khöng àïí yá möì höi Mon roâng roâng khùæp ngûúâi. Hai
mùæt cûá thao laáo nhòn ra -bêy giúâ thò chùæc laâ caái thuyïìn, caái beâ to
bùçng caái vïët chaâm àûúng tûâ tûâ vaâo. Nhûng, àïën quaá trûa, hònh
nhû chêëm àen êëy laåi àûáng nguyïn chöî. Tûâng àúåt soáng lùn tùn vaâo,
tûúãng caái vïët êëy vaâo theo, nhûng khöng, soáng qua röìi maâ vïët àen
trïn biïín vêîn àûáng. Mùæt tröng khöng thêëy thay àöíi. Mon laåi khöng
tin nhû luác naäy, khöng tin àêëy laâ caái thuyïìn. Mon àûúng hoang
mang nhûäng yá nghô, caái nhòn cûá luác thïë naây luác thïë khaác. Luác sau,
nhòn laåi, nhêån ra caái thuyïìn àûáng. Thuyïìn úã yïn àêëy. Ngûúâi trïn
thuyïìn cuäng àûáng chong choáng nhû caái saâo, khöng nhuác nhñch -
khöng biïët ngûúâi hay caái saâo àêëy? Quaã nhiïn laâ An Tiïm àûúng
àûáng nhû thïë, khöng daám búi vaâo thïm. Trong kia vêîn muâ mõt
khoái, thêåt coá ngûúâi, nhûng An Tiïm khöng thêëy ngûúâi maâ laåi thêëy
roä hai con gêëu àûáng dûång hai chên nhòn ra.
        Hai vïåt àen thêîm hïåt nhû höm noå. Thïë laâ thïë naâo? Àùçng kia,
vêîn nghi nguát khoái. Coá ngûúâi àêëy khöng? Hay laâ ngûúâi rûâng? Caác
cuå kïí xûa kia ngûúâi ta cuäng úã caã trong rûâng lêîn löån vúái moåi loaâi
khaác, nhûng khi con ngûúâi coân úã trong rûâng nhû thïë thò ngûúâi
hònh nhû chûa biïët àöët lûãa, khöng biïët nûúáng thõt, maâ cuäng khöng
biïët thöíi cúm nêëu canh vaâ lùæm khi àoái, ngûúâi rûâng coân ùn thõt lêîn
nhau. Coá leä àêy laâ ngûúâi rûâng. Ngûúâi rûâng löng laá nhû gêëu. Thïë ra
höm trûúác ta àaä gùåp phaãi ngûúâi rûâng maâ khöng biïët. Bêy giúâ ngûúâi
rûâng laåi àûúng àûáng nhòn ra. Hoáng möìi chùæc? Tröng cung caách hïåt
nhû höm trûúác. Ngûúâi rûâng àúåi mònh, noá àúåi mònh vaâo, noá àúåi
mònh vaâo àïí ùn thõt mònh. Nghô thïë An Tiïm àêíy beâ quay ra. Giûäa
luác êëy, tûâ mùåt nûúác xa xa trong kia voång ra möåt tiïëng huá... huá... huá
uá... a a a... Tiïëng vang mùåt nûúác, theo laân soáng chêåp chúân uöm àïën
xung quanh beâ. Ngûúâi rûâng huá a? An Tiïm àûáng lïn, quay mùåt vaâo
búâ, hai tay nêng caái öëc tuâ vaâ nghiïng mùæt, ruác möåt höìi daâi: Tu...
tu... tñ... u... tu... Huá... uá... aâ... Lêåp tûác, An Tiïm tröng thêëy hai
ngûúâi rûâng -hay hai con gêëu, taách àöi ra, möåt con nhaãy sang möåt
phña, úã giûäa trú laåi möåt ngûúâi rûâng khaác.
      Ngûúâi êëy nhö lïn, giú tay vêîy vêîy. Röìi nhûäng tiïëng huá laåi
liïn tiïëp voång ra. Thïë laâ An Tiïm cuöëng quñt khoùæng tay xuöëng
nûúác, búi vaâo. Nhûäng tiïëng huá àöëi àaáp chöëc chöëc nöíi lïn. Tröng àaä
húi roä: hai con ngûúâi rûâng vaâ möåt thùçng ngûúâi thêåt. Roä möåt thùçng
ngûúâi thêåt. Ngûúâi thêåt khaác gêëu, khaác ngûúâi rûâng, möåt ngûúâi vúái



http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         126

hai con gêëu, hai ngûúâi rûâng -ngûúâi biïët huá, ngûúâi naây khöng phaãi
ngûúâi rûâng, ngûúâi naây laâ ngûúâi thêåt nïn múái biïët huá.
      - Huá uá uá... a...
      - Huá uá uá... a... Caái beâ tûâ tûâ vaâo.
      - Tñ... u... tu... hu...
      - Huá... aâ...
      - Moon... aâ...
            ë ë
      - Böëöö... aâ...
       Thïë laâ An Tiïm nhaãy ngay xuöëng biïín. Quïn hùèn hai con
gêëu coá thïí xöng ra xeá tan xaác nhû chúi. An Tiïm aâo aâo búi vaâo.
Trïn búâ, Mon luöëng cuöëng, luöëng cuöëng chaåy quanh. Hai con gêëu
cuäng nöëi nhau theo Mon. Caã ba àûáa cûá chaåy quanh. An Tiïm àaä
lïn búâ. An Tiïm àaä àïën àûáng trûúác mùåt Mon. Mon àêëy û? Thùçng
Mon àêëy û? Thùçng naây laâ thùçng Mon û? Thùçng Mon laåc nhaâ bao
nhiïu nùm nay, bêy giúâ noá àêy, noá laâ ngûúâi thïë naây àêy û? Hai böë
con xö laåi, nñu chùåt vai nhau. Nûúác mùæt An Tiïm giaân giuåa trïn
mùåt, trong luác An Tiïm cûúâi nhû mïëu. Bêy giúâ An Tiïm múái biïët
àúâi mònh gian truên àïën thïë maâ vêîn coân nûúác mùæt àïí daânh cho
loâng thûúng yïu con. Mon àaä cao bùçng böë. Toác noá àen nhaánh, röëi
möåt nùæm daâi xuöëng quaá lûng. Löng maây löng maá tröí ra vaâng xuöåm
nhû mùåt con àûúâi ûúi. Trong caái khöë trêìn, bùæp chên noá nöíi chaäo,
noá àaä trúã nïn ngûúâi lúán thêåt sûå. úâ, noá bêy giúâ àaä ngoaâi mûúâi lùm,
mûúâi baãy röìi, noá cuäng bùçng nhûäng nùm An Tiïm ài úã ngoaâi Ninh
Haãi. Nhûng bêëy lêu möåt mònh trong rûâng, quaã laâ noá tinh nhanh,
thaáo vaát. Noá gian nan bêëy lêu maâ vêîn lúán, noá àaä cao hún mònh,
thêåt noá hún mònh. An Tiïm cûá vûâa nghô vûâa cûúâi, vûâa àêìm àòa
nûúác mùæt. Hai con gêëu nùçm yïn. Chuáng goâ lûng, hai chên trûúác
duöîi thùèng, bïåt moäm xuöëng caát. Con mùæt lim him ngûúác nhòn hai
böë con. Nhûäng con mùæt im lùång, nhûäng con mùæt àûúng lay laáy cuâng
nghô, chung caái sûúáng vúái hai böë con gùåp nhau. Thïë laâ böë con àuâng
àuâng dùæt nhau ài, quïn caã hai chaâng gêëu nùçm àêëy. Nhûng hai gêëu
àaä chöìm dêåy, nhaão theo. Chaåy coá nûãa buöíi, àaä vïì túái núi Mon úã
dûúái göëc cêy thöng. Mon noái:
      - Böë úi. Caái thang nhaâ mònh coá taám khêëc ngaây trûúác con vêîn
giûä àûúåc. Caái thang böë giêîm chên lïn àêëy. Caái thang naây àaä cûáu
con. Tûâ khi êëy, ài àêu con cuäng vêîn giûä caái thang nhaâ ta. Nûãa
àïm, con àûúng khoác, con laåi nghô àaä coá baân chên caã nhaâ bûúác lïn

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  127

caái thang naây thò con nñn vaâ con laåi nguã yïn àûúåc. Böë aå, böë xem
nhaâ cuãa con...
       Cuäng möåt caái nhaâ ngoaäm daáng dêëp nhûäng caái nhaâ úã Baäi Lúã,
duâ àêy chó laâ caái nhaâ sú saâi trïn lûng cêy. Cha meå thûúâng ñt khi àïí
yá, nhûng con caái àaä bùæt chûúác yá ùn nheä úã cuãa xung quanh tûâ luác
naâo. Mon hoåc theo böë, laâm tûâ caái ngoaäm àeäo. Thêåt caãm àöång, An
Tiïm tröng thêëy trïn vaách trong, nhûäng caái dêy loâng thoâng nuát
tûâng nuát àaánh dêëu ngaây, dêëu thaáng, dêëu nùm - nhû böë meå àaä buöåc
caái dêy nhû thïë tûâ khi ra àaão. ÚÃ möåt goác nhaâ, coá con ruâa nùçm nguã
im nhû taãng àaá -cuäng giöëng con ruâa àïí xem àiïìm trúâi mûa nùæng
nhû khi nhaâ úã rûâng hay khi úã Baäi Lúã àaä nuöi. Nhûng laå luâng nhêët,
An Tiïm thêëy nhûäng con dao to dao nhoã vaâng ngúâi cùæm trïn vaách.
Coá con to bùçng dao phaát, lûúäi daâi vaâ cong. Coá con nhoã nhû dao böí
cau. An Tiïm súâ vaâo dao, caâng ngaåc nhiïn, hoãi:
      - Caái gò àêy? Vaâng haã?
      Mon àaáp:
      -Vaâng àaäi àûúåc trong suöëi Saáng àêëy, böë aå.
        Röìi Mon kïí cho böë nghe caái àïm nùm trûúác tröng thêëy con
suöëi loáng laánh vaâng chaãy. Saáng ra, Mon khoãa chên coá àöëm caát
vaâng trïn baân chên, Mon nhúá ngûúâi úã Baäi Lúã hay ài àaäi vaâng trong
caát úã caác khe àêìu nguöìn chaãy ra söng Caái. Ngûúâi Baäi Lúã àïën àêëy
lêëy vaâng laâm khuyïn tai, àaánh vaâng cöí hay ài àêu cuäng giùæt
nguyïn caã cuåc vaâng trong ngûúâi àïí trûâ taâ lêëy khûúác. Mon àaäi àûúåc
tûâng vöëc vaâng, lêëy àaá cuöåi gioåt ra àuã thûá dao. Nhûng dao vaâng
choáng moân, chó vaâi lêìn chùåt àaä oùçn lïn têån söëng. Duâ thïë cuäng laâ àaä
coá nhûäng con dao, thêåt tiïån lúåi. Mon laåi coân àïí daânh àûúåc mêëy hoân
vaâng, vêîn cêët trong goác nhaâ, vêîn àúåi àïí röìi cho caái Gaái laâm khuyïn
tai.
       Möîi viïåc Mon kïí, möîi luác tröng thêëy möåt vêåt trong nhaâ, nuát
dêy ngaây thaáng, nhûäng ngoaäm cêy, öëng àûång nûúác, chöî nuöi con
ruâa àïí xem mûa nùæng, nhûäng soå dï nuái vaâ caái gaåc hûúu, gaåc nai
treo àêìu cöåt, nhûäng miïëng thõt sêëy khö luãng lùèng trïn lûãa, caái khöë
dûáa daåi, caái gò úã nhaâ Mon, úã tay Mon laâm ra cuäng khiïën An Tiïm
böìi höìi, vûâa thûúng vûâa quyá con vaâ An Tiïm laåi böìn chöìn muöën vïì
ngay àïí kïí ngay cho Naâng Hoa nghe chuyïån bao nùm con laåc rûâng,
con thui thuãi úã möåt mònh maâ con àaä nïn ngûúâi thïë naây. An Tiïm
cûúâi, noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            128

       - Thïë laâ con coá nhiïìu dao hún böë. Con aå, höm böë ài tòm con,
böë àïí laåi úã nhaâ chó coân coá caái söëng con dao ngaây trûúác thöi. Khöng
ngúâ con töi laåi nghô ra caách àeäo dao àaá, laâm àûúåc dao vaâng...
     Maãi chuyïån quïn caã ùn, mùåt trúâi àaä xuöëng sau rûâng. An
Tiïm noái:
      - Tñnh àïën höm nay, böë ài àaä ngoaâi ba tuêìn trùng. Bêy giúâ
gùåp con thò phaãi vïì ngay, àïí meå vaâ em con khoãi mong. Súám mai, böë
con mònh cuâng vïì. Ta àïí caái beâ laåi àêy. Àûúng gioá bêëc, beâ ngûúåc
soáng ài khoá lùæm. Maâ böë àaä nhòn hûúáng beâ sang àêy quanh co lêu
thïë nhûng ài böå thò chó treâo qua chùång nuái kia, chùæc àïën núi thöi.
        Mon hoãi:
        - Böë aâ, coân hai thùçng gêëu...
        - Ö, hai con gêëu tinh nhû ngûúâi, khön quaá.
        Mon khoe:
      - Chuáng noá cuäng laâ àö loâ con àêëy, biïët vaâo súái àaánh vêåt, böë aâ.
Luác naâo nhúá nhaâ, con laåi ra göëc thöng múã höåi vêåt vúái chuáng noá.
        An Tiïm baân:
      - Ta àïí gêëu laåi tröng nhaâ. Vïì bïn êëy vaâi höm thöi. Cho meå
con thêëy mùåt con. Röìi böë con ta baân xem caã nhaâ nïn sang àêy hay
úã bïn êëy hún. Böë thêëy àêët nûúác chöî naây cuäng hay lùæm. Con laâm thïë
naâo baão gêëu chõu khoá tröng nhaâ, böë con mònh ài vaâi höm thöi.
        - Con baão chuáng noá àûúåc, böë aâ.
        - Chuáng noá biïët nghe tiïëng ngûúâi a?
        Mon cûúâi:
        - Noá phaãi töåi khöng biïët noái, nhûng nghe gioãi tiïëng ngûúâi
àêëy.
      Mon chaåy àïën, dûång hai con gêëu àûáng dêåy. Mon len vaâo giûäa,
xoa tai gêëu röìi quaát to:
        - Chuáng maây tröng nhaâ cho tao, tröng cêín thêån àêëy.
      Röìi Mon nùçm sêëp xuöëng saân àùåt cùçm lïn hai baân tay duöîi,
lim him hai con mùæt, giaã vúâ nhû gêëu nguã.
        - Thïë thïë... tröng nhaâ thïë... Tao ài vaâi höm tao vïì...



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                     129

     Mon troã An Tiïm röìi khoaát tay ra xa. Cûá nhû noái vúái ngûúâi
chûa hiïíu hïët cêu, Mon laåi xoa tai gêëu, laåi noái:
      - Bêy giúâ tao vïì gùåp meå tao, em tao àaä. Vaâi höm nûäa, coá khi
caã nhaâ tao cuäng sang bïn naây úã vúái chuáng mònh cuäng nïn, böë baão
thïë.
      Noái xong, Mon nghiïîm nhiïn coi nhû hai con gêëu àaä hiïíu. An
Tiïm thêëy con noái chuyïån xong xoác vúái hai con gêëu, An Tiïm thêåt
xuác àöång vaâ caãm phuåc. Con mònh gioãi quaá, thïë naâo maâ hai con gêëu
quêën quñt úã vúái Mon vaâ troâ chuyïån vúái Mon nûäa! Àaä àaânh nuöi
chuáng tûâ nhoã, noá cuäng chó nhû con choá thöi, nhûng laâm sao biïët
baão noá cuâng ài kiïëm ùn, baão àûúåc noá àïm naâo cuäng biïët nguã trong
nhaâ, boã thoái quen úã rûâng. Mon coân noái:
       “Nhûäng àïm reát, coá hai con gêëu nùçm hai bïn, khöng phaãi àùæp
chùn voã sui, böë aå". Mon kïí cho An Tiïm nghe thïë... vaâ gêëu coân biïët
lêëy khoaái ong, gêëu biïët àêëu vêåt keáo tay. Coá luác An Tiïm giú tay
muöën vuöët àêìu hai con thuá dûä àaä úã vúái con mònh bao nùm, nhû
ngûúâi thên thñch, nhûng, tay An Tiïm vûâa giú lïn laåi thöi. An
Tiïm chûa quen, Naâng Hoa vaâ caái Gaái maâ thoaåt tröng thêëy boån
gêëu naây, chùæc cuäng ngêìn ngaåi - coá khi coân haäi nûäa. Con àaä hún
mònh thêåt. Súám höm sau, An Tiïm vaâ Mon bûúác ra. Mon lêëy con
dao vaâng giùæt lïn thùæt lûng, nhû moåi khi ài rûâng. Nhûng hai con
gêëu khöng ài theo. Hai con gêëu chó àûáng trong löî cûãa nhòn ra. Röìi,
hai con gêëu nùçm xuöëng -nhû Mon ra caách cho gêëu, hai chên trûúác
duöîi daâi, moäm kïì saát mùåt àêët, àöi mùæt lim him. Moåi khi phaãi tröng
nhaâ, gêëu vêîn nùçm thïë. Hai con gêëu àaä nùçm hïåt nhû Mon baão. Nhû
àïí Mon biïët chuáng mònh àûúng nghe lúâi àùçng êëy àêëy. Chuáng mònh
biïët röìi, àùçng êëy gùåp àûúåc böë. Àùçng êëy àûúng bêån lùæm. Àùçng êëy cûá
laâm, cûá ài, ài àêu thò ài, àaä coá chuáng mònh giûä nhaâ cho. Mon cûúâi
to röìi cuái xuöëng, vuöët tai caã hai con gêëu. An Tiïm cuäng tröng laåi
lêìn nûäa. Röìi hai böë con bûúác nhanh vaâo rûâng cêy êm u. Mon ài sau
böë. Luác naây Mon múái nhòn kyä böë. Tûâ höm qua, nùçm caånh böë maâ
tûúãng bêy giúâ múái nhòn. Nhiïìu khi, ngûúâi ta cuâng trong möåt nhaâ,
sinh söëng haâng ngaây, tûå nhiïn khöng bao giúâ ai nhòn ai lêu thïë
àêu.
       Sao bêy giúâ tröng kyä laåi, nhû chùèng phaãi böë mònh. Röìi coá luác
laåi thêëy àuáng böë mònh. Böë àaä giaâ thêåt röìi. Böë àaä giaâ àïën thïë aâ? Toác
böë daâi xoäa giûäa lûng, ngaây trûúác daây àen möåt àïåp, bêy giúâ chó thêëy
lú thú löëm àöëm baåc. Hai bïn toác mai àaä baåc hùèn nhû böng. Ngaây
trûúác, chûa bao giúâ Mon thêëy thïë. Rêu ria moåc kñn mùåt böë, caã àïën

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         130

hai bïn löng maây cuäng àaä coá nhû giùæt böng. Nhûng khùæp mònh caác
bùæp tay, löët xùm chaâm múái vêîn vùçn lïn vaâ rùng böë àen nhoaáng,
chùæc hùçng ngaây böë vêîn xuöëng biïín sùn caá, bûúác böë ài coân khoãe lùæm,
nhanh nhû vûúån. Böë con men búâ biïín lïn hoân nuái cao röìi ài theo
möåt triïìn nuái. Tröng ra trûúác mùåt, vêîn laåi thêëy mïnh mang biïín.
An Tiïm troã tay phña traái, hoãi Mon:
      - Con coá thêëy xanh xanh àùçng xa khöng?
      - Coá thêëy múâ múâ nhû mêy thöi.
     - Àêy laâ baäi sêåy búâ biïín. Nhaâ ta úã vuâng caånh baäi sêåy êëy. Noái
nghe choáng vêåy maâ mêëy ngaây treâo röìi mêëy àïm nguã rûâng, vêîn
chûa xuöëng àûúåc búâ nuái phña baäi sêåy.
       Coá leä chó coá laân mêy múâ thêëp saát mùåt biïín vúái loâng mong ûúác
àaä thaânh boáng caái baäi sêåy trong mùæt An Tiïm maâ thöi. Röìi laåi treâo
nuái khöng biïët àïën mêëy ngaây nûäa maâ tröng ra vêîn biïín xanh,
trûúác mùåt vêîn döëc nuái. Àöi luác cuäng thoaáng thêëy àûúåc boáng múâ
chên trúâi. An Tiïm laåi noái: chöî baäi sêåy nhaâ ta àêëy. Coá höm mûa
nuái raã rñch, phaãi nghó laåi, àaâo cuã maâi hay tòm bùæt dïë nuái, sïn nuái
laâm caái ùn. Röìi laåi ài. Tuy vêåy, Mon khöng söët ruöåt, vêîn thêëy ài
maäi cuäng àûúåc, Lêu lùæm Mon múái laåi àûúåc treâo nuái vúái böë, vûâa vui
chên vûâa vui chuyïån, quïn caã ngaây vaâ àûúâng xa. Thïë röìi, ngaây kia
cuäng xuöëng àûúåc chên nuái. An Tiïm àaä nhêån ra nhûäng quaäng rûâng
quen quanh núi úã. Hai böë con böìn nhanh nhû chaåy. Àïën chên àöìi
cêy vaâng têm, An Tiïm ngêíng mùåt, huá goåi lïn. Nghe tiïëng huá àaáp
ngay xuöëng. Röìi boáng caái Gaái thêëp thoaáng trong nhûäng göëc cêy ra.
Bêëy giúâ àûúng giûäa trûa, ngoaâi baäi gioá taáp lïn caát noáng boãng röåp
chên. Böîng caái Gaái quay thoùæt vaâo. Gaái àaä tröng thêëy Mon. Röìi
tiïëng goåi meå úi úái. Caã Naâng Hoa cuäng tûâ trong boáng maát nhûäng
àaám cêy vaâng têm húát haãi ra. Thêëy Mon,. Naâng Hoa ngaä khuyåu
ngay xuöëng. An Tiïm vaâ Mon chaåy vöåi lïn. Mon vûåc Naâng Hoa dêåy
röìi ngöìi xuöëng, àùåt meå tûåa vaâo ngûúâi, hai tay öm meå. Laát sau,
Naâng Hoa múái múã mùæt, thïìu thaâo noái:
      - Con àêëy û?
      - Con àêy, Mon con àêy. Mon con vïì vúái meå röìi.
        Mon thêëy nao nao trong loâng. Tröng meå coân laå hún, giaâ hún
böë. Toác meå àaä ruång thûa trïn àónh àêìu vaâ baåc xuöëng caã hai maái.
Coân caái Gaái thò cao ngöìng. Gaái mùåc caái vaáy kheáp vaåt cöìng kïình
tûâng nan nêu nan mêy vöìng trûúác vöìng sau. Öi chao, caái Gaái àaä


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               131

nhúán thïë kia! Mùåt noá trùæng höìng, hai mùæt saáng tûúi cûúâi vaâ toác noá
daâi mûúåt xoäa kñn xuöëng têëm lûng trêìn lûåc lûúäng. Noá laâ ngûúâi lúán
hùèn hoi röìi. Mon chûa biïët àêëy, caái Gaái bêy giúâ toaân ài sùn bùæt
hûúu möåt mònh, chó ài möåt luác àaä vaác àûúåc hûúu vïì. Khi àïën muâa
hoa, con hûúu àûåc trúã laåi khu rûâng coã non keáo theo àaân hûúu caái.
Hûúu àûåc ài trûúác, cùåp gaåc nghïnh ngang trïn àêìu... Gaái nêëp sau
taãng àaá. Gaái giaã hûúu, giaác bêåt möåt tiïëng thêåt sùæc. Hûúu àûåc naây
tûúãng àêëy laâ tiïëng giaác cuãa hûúu àûåc khaác àïën phaá àaân. Cún ghen
hùng lïn, xöng thùèng àïën chöî tiïëng giaác. Caái Gaái quúâ tay nùæm
ngay àûúåc chên con hûúu xö quaá àaâ khöng quay laåi kõp. Caái Gaái
bêy giúâ noá thïë àêëy... Mon ruát trong bao khöë ra con dao vaâng choáe.
Mon àûa cho Gaái:
     - Cho maây con dao naây maâ ài rûâng. Tao coân mêëy hoân vaâng
bïn kia nûäa, àïí cho maây mai kia laâm khuyïn àeo.
       Gaái cêìm con dao, giú lïn ngùæm, mùæt saáng long lanh, veã laå
lùæm, röìi cûúâi khanh khaách, gaâi luön vaâo caåp vaáy. Mon vaâo nhaâ,
Mon ài trûúác. Caã nhaâ theo sau Mon. Mon nghïín àêìu lïn löî àaá.
Mon tûúãng nhaâ mònh laåi vaâo úã hang àaá. Nhûng treâo vaâo trong,
Mon múái biïët àêëy laâ tûúâng àaá vaâ nom thêëy caái nhaâ úã giûäa khoaãng
àêët tröëng, laåi coá höë nûúác thaânh caái giïëng, bïn caånh nhûäng dêy dûa
àoã àaä taân, heáo queo trïn mùåt àêët. Thêåt giöëng y nhû caái nhaâ mònh
khi úã Baäi Lúã. Cuäng coá giïëng chên àöìi, coá dêy bñ leo quanh nhaâ. úã
göëc thöng, Mon cuäng àaä bùæt chûúác laâm nhaâ thïë naây, maâ chûa giöëng
lùæm. Caã nhaâ cuâng ùn, thêåt vui. Ai cuäng mong ngaây gùåp gúä, nhûng
àïën coá ngaây vui höm nay thò laåi khöng ai ngúâ. Dûa àoã, nêëm hûúng,
thõt nai hun, Mon thñch nhêët ùn caá lúâm nûúáng. Trong búâ biïín baäi
sêåy, nhiïìu giöëng caá, Mon khöng àûúåc ùn bao giúâ. An Tiïm cêìm
mêëy haåt dûa, ngùæm nghña, röìi noái:
      - Nhûäng haåt dûa naây àaä laâm cho nam bùæc tòm àûúåc nhau, cha
meå con caái gùåp nhau.
        Gaái noái:
        - Nhúâ con chim tha haåt nûäa, böë aâ.
        An Tiïm gêåt guâ:
        - ÛÂ, vò trúâi múã cûãa cho nhûäng con chim tha haåt dûa àïën, phaãi
röìi.
     Caã àïm, Mon kïí cho böë meå vaâ em nghe chuyïån nùm trûúác
nhûäng con chim àaánh rúi haåt dûa ngoaâi baäi. Thêåt laå luâng, chuyïån

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           132

Mon kïí cuäng tûâa tûåa chuyïån àaân chim bay qua àêy àaánh rúi
nhûäng haåt dûa trïn lûng àöìi, chöî göëc cêy vaâng têm ngoaâi kia maâ
caái Gaái àaä chaåy ra nhùåt àûúåc. Nhûng Gaái chó muöën nghe Mon kïí
nhiïìu nhêët vïì chuyïån Mon cûáu àûúåc hai con gêëu röìi Mon àem gêëu
vïì nuöi, Mon úã cuâng vúái anh em gêëu thïë naâo. Tûâ luác múái vïì, nghe
böë kïí laåi, Gaái àaä hoãi:
      - Sao böë khöng baão anh Mon àem hai con gêëu vïì àêy?
      Böë cûúâi, noái àuâa:
       - Súå múái thoaåt thêëy thò caã nhaâ àïën phaãi treâo lïn cêy hïët. Phaãi
vïì noái chuyïån trûúác àaä. Lêìn sau cho chuáng noá vïì.
      Mon baão caái Gaái:
      - Bêy giúâ chuáng noá coân phaãi tröng nhaâ cho tao!
       Röìi Mon bùæt àêìu kïí laåi höm Mon ài rûâng saáng súám taånh
mûa, thêëy con trùn möëc nuác chïët gêëu meå, coân hai con gêëu múái àeã
chûa múã mùæt, bïët löng, nùçm coâng queo dûúái khe àaá. Kïí röìi, laåi kïí
laåi. Caâng kïí Gaái caâng muöën nghe. Gêëu kiïëm cuãi. Gêëu vaác nûúác.
Gêëu bêëm laá ngoát. Gêëu leo cêy lêëy khoaái ong. Gêëu nhùåt traám. Hai
àö gêëu tò vai vaâo súái vêåt khoãe lùæm. Gêëu àaân àïën ruã, gêëu khöng ài,
gêëu chó úã vúái Mon. Àïm reát, ba àûáa nùçm xuám laåi. Mon ruác vaâo giûäa
hai thùçng gêëu... Kïí laåi, kïí laåi nûäa... Kïí nûäa... Gaái nghe tónh hai
con mùæt, khöng biïët buöìn nguã. Gaái thûúng hai con gêëu quaá. Gaái
muöën gùåp chuáng noá. Laåi hoãi: höm naâo anh cho gêëu vïì. Traã lúâi röìi,
laåi hoãi nûäa. Gaái muöën gùåp ngay hai con gêëu maâ anh Mon kïí.
Nhûäng con gêëu ngoan quaá. Thêåt khuya, vêîn chûa ai nguã. Àïën khi
ve kïu múái biïët trúâi àaä saáng tûâ luác naâo. Mêëy höm liïìn, khoái bïëp
nghi nguát suöët ngaây àïm, ùn uöëng, troâ chuyïån, àêìm êëm thïë. Möåt
saáng, An Tiïm bûúác ra àêìu nhaâ. An Tiïm luâi phùæt ngay laåi. An
Tiïm thêëy möåt con gêëu àen sò nùçm caånh taãng àaá búâ giïëng. Hai hoân
àaá rêëp cöíng vêîn nguyïn chöî maâ khöng hiïíu laâm thïë naâo con gêëu
àaä tòm löëi chui qua löî hay boâ vûúåt tûúâng àaá vaâo àêy tûâ àïm qua.
Thêëy An Tiïm bûúác ra, gêëu nghïín àêìu nhòn, nhûng gêëu khöng tröîi
lïn, maâ gêëu laåi lùång leä cuái, nùçm nguyïn nhû thïë, hai chên duöîi
thùèng trûúác mùåt, moäm vuåc trïn àêët, nhû khöng biïët coá ngûúâi àïën.
An Tiïm ngúâ ngúå...
      An Tiïm vaâo goåi:
      - Mon aâ, coá con gêëu. Hònh nhû...


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                             133

       Mon nhaãy ra búâ heâ. Àêëy laâ Gêëu em. Mon nhêån ra ngay. Laâm
thïë naâo, xa thïë maâ Gêëu em theo sang àûúåc. Gêëu theo húi ngûúâi ài
qua röìi ngûãi vïët chên cûá thïë lêìn theo, ngûúâi ài trûúác mêëy ngaây
àûúâng cuäng biïët. Thêëy Mon ra. Gêëu em ngöìi ngay dêåy, bûúác laåi,
giú chên trûúác, võn lïn vai Mon, Gêëu em võn vai Mon. Gêëu em sang
laâm gò? Gêëu anh àêu sao khöng thêëy? Mon nhòn ra ngoaâi löî tûúâng
àaá, cuäng khöng thêëy Gêëu anh. Mon xaách hai tai Gêëu em, lùæc lùæc.
Coá viïåc gò thïë? Viïåc gò cêìn kñp thïë? Maây sang laâm gò? Thïë naâo maâ
maây ài theo àûúåc, gioãi thïë, taâi thïë. Gêëu anh àêu? Àöåt nhiïn, Mon
nhòn hai con mùæt àen laáy cuãa Gêëu em. Hai con mùæt cuäng chùm
chùæm nhòn Mon. Mon thêëy trong hai con mùæt loáng laánh àûúng nhû
coá àiïìu gò lo lùæng, böëi röëi -con mùæt saáng trong tûåa hai gioåt nûúác
mùæt sùæp rúi. Caã Naâng Hoa vaâ Gaái cuäng àaä ra. Mon vêîn nùæm tai
gêëu, quay laåi baão Gaái, baão gêëu, röëi rñt:
      - Gêëu em àêy. Thùçng gêëu em àêy naây. Tao múái kïí chuyïån
àïën maây àïm qua. Em tao àêy, caái Gaái àêëy.
      Gaái hoãi:
      - Thïë thùçng Gêëu anh àêu?
      Mon ngú ngaác:
      - Chûa thêëy. Coá leä noá coân ài sau. Gaái baão:
     - Anh noái tiïëng gêëu vúái noá ài. Hoãi xem Gêëu anh àêu. Gêëu
anh ài sau haã?
      Mon cûúâi:
      - Laâm gò coá tiïëng gêëu!
      An Tiïm ngêîm nghô, röìi noái:
      - Giöëng vêåt àaä biïët úã vúái ngûúâi laâ khön lùæm. Noá khöng noái
àûúåc maâ noá nghô àûúåc nhû ngûúâi àêëy. Anh em gêëu àaä úã vúái con tûâ
khi coân têëm beá, noá àaä biïët tröng nhaâ, bêy giúâ laåi biïët tòm àûúâng
theo sang têån àêy, maâ chó coá möåt con sang, chùæc coá àiïìu gò...
      Mon choaáng vaáng nghô möåt àiïìu maâ tûâ naäy khöng muöën nghô
àïën. Mon böëi röëi:
      - Noá sùæp khoác kia kòa, böë úi! Con phaãi vïì xem sao, böë úi, con
phaãi vïì bïn êëy xem sao...
      - Phaãi àêëy, ta vïì bïn êëy, böë cuâng ài vúái con.
      Naâng Hoa noái:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           134

      - Cho meå con töi ài vúái.
      Gaái noái:
      - Böë úi! Con ài vúái!
    An Tiïm nhòn Naâng Hoa, nhòn Gaái röìi nhòn Gêëu em, do dûå.
Nhûng Mon àaä höët nhiïn mûâng rúä hoa chên muáa tay:
      - Böë cho caã nhaâ sang nheá!
       Thïë laâ têët caã nhaâ ài. Ài xa àïën àêu, qua bao nhiïu rûâng, qua
bao nhiïu nuái bêy giúâ cuäng thaânh thoái quen hùçng ngaây vaâ thöng
thûúâng röìi. Mêëy caái lao truác, con dao cuân cuãa An Tiïm, con dao
vaâng cuãa Mon, vaâ caái sûâng trêu coå lûãa. Luác sau, caã nhaâ àaä chui
qua löî tûúâng àaá röìi An Tiïm bï hai hoân àaá taãng lêëp löî cöíng laåi.
Gêëu em têët tûúãi ài trûúác. Mon, röìi Gaái, röìi Naâng Hoa vaâ An Tiïm
theo sau. Moåi ngûúâi àïí yá xem con gêëu ài nhû thïë naâo. Nhûng gêëu
àaä ài àuáng löëi vûâa ài qua. Con gêëu thuöåc àûúâng nhû con ngûåa, xa
àïën àêu cuäng thuöåc. Nhûng con ngûåa coân thua gêëu, ngûåa phaãi mêët
möåt lêìn ài qua múái beán löëi, coân gêëu chó viïåc àaánh húi lûúát trïn coã,
trïn vïåt chên úã löëi ài àaä theo dêëu ngûúâi àûúåc. Gêëu em vuân vuåt ài
trûúác. Tröng noá ài nhanh hún moåi khi, Mon caâng söët ruöåt. Moåi khi,
qua rûâng phùèng lùång, gêëu bûúác thuäng thônh. Chó coá möîi möåt lêìn
anh em gêëu ài nhanh, àêëy laâ caái lêìn gêëu vïì ruã Mon ra baäi biïín röìi
gùåp böë. Khöng bao giúâ gêëu ài nhanh thïë naây. Chuyïån gò àaä xaãy ra
röìi. Töëi àïën, caã boån nguã laåi giûäa rûâng. Àïën saáng ra, Gêëu em dêåy
súám nhêët. Gêëu em laåi ài trûúác. Chùèng bao lêu giûäa trûa êëy, boån
ngûúâi coá con gêëu ài trûúác àaä tûâ lûng nuái àöí xuöëng caánh rûâng thûa
gêìn núi Mon úã. Röìi àïën gêìn, röìi àïën núi. Mon tröng thêëy nhûäng
taãng àaá bïn göëc cêy thöng xuâ xò àen, àaä roä bïn trïn coá hònh tuáp lïìu
nhû töí chim. Nhûng àïën núi thò chó thêëy nhûäng taãng àaá khöng coá
tuáp lïìu. Möåt caãnh tan hoang hiïån ra. Tuáp lïìu chó coân laâ nhûäng caái
cöåt vêìu göî àöí löíng chöíng, möîi chiïëc ngaä giuái möåt xoá. Caã àïën nhûäng
hoân àaá kï bïëp tro giûäa mùåt saân cuäng bêåt lïn, lùn möîi hoân möåt núi.
Naâng Hoa hoãi:
      - Chöî con úã àêy aâ?
      Mon ngú ngaác:
      - Con úã chöî naây...
      Naâng Hoa ngaåc nhiïn:
      - Chöî naây thò con úã thïë naâo...

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 135

       - Àêëy laâ chöî caái lïìu maâ con kïí chuyïån caã nhaâ nghe. Khöng
biïët taåi sao...
      An Tiïm treâo lïn, bûúác doâ dêîm vaâo giûäa caái lïìu àöí. An Tiïm
keáo Mon laåi caånh möåt phiïën àaá. An Tiïm noái:
      - Con tröng naây, daäi trùn vêëy khùæp caã mùåt àaá.
    Möîi tiïëng An Tiïm noái, Mon nghe ghï khiïëp quaá, rúån quaá.
Mon kïu lïu:
      - Trúâi úi! Laåi con trùn! Con trùn laåi phaá lïìu con û?
      An Tiïm nhòn quanh röìi noái:
      - Coá con trùn ài tòm möìi àaä quùng mònh qua àêy. Luác noá bùæt
àûúåc möìi, noá ruán mònh, caái àuöi noá quêåt àöí têët caã cöåt lïìu. Con trùn
naây to lùæm, noá àêåp àuöi lêëy àaâ maâ bêåt caã àaá lïn.
      Mon bùåm möi, noái nho nhoã:
      - Con trùn vïì ùn thõt mêët Gêëu anh röìi.
        Möåt caãnh ruâng mònh hiïån ra trûúác mùæt. Coá möåt con trùn àoái
quùng mònh ài luâng möìi qua rûâng. Hai con gêëu nùçm trïn nhaâ. Con
trùn àoái ngûãi thêëy húi laå. Con trùn ngoác lïn, thoâ àêìu vaâo lïìu. Thïë
laâ caái àuöi trùn àêåp xuöëng lêëy àaâ quùng mònh lïn. Con trùn vaâ hai
con gêëu vêåt löån, vuâng vêîy tung caã caái lïìu. Nhûng Gêëu anh àaä mùæc
vaâo voâng nuác cuãa con trùn khöng gúä ra àûúåc, voâng nuác con trùn
thñt laåi, thñt laåi. Gêëu em thoaát àûúåc ra rûâng. Gêëu em chaåy thùèng ài
tòm Mon. Mon tröng ra àùçng löëi suöëi Saáng thêëy möåt vuäng maáu àaä
khö àen. Gêëu anh àaä bõ trùn tha ra suöëi röìi nuác nghiïìn thaânh möìi
ùn ngay chöî êëy. Mon tûúãng laåi gêëu meå ngaây trûúác. Caái luác mònh
con trùn siïët laåi, xûúng gêëu meå gaäy rùng rùæc. Mon nhùæm mùæt,
khöng daám nghô nûäa. Mon thúâ thêîn quay laåi. Gêëu em vêîn àûáng
ngêy. Thêëy Mon àïën gêìn, Gêëu em giú möåt chên lïn vai Mon. Vêåy
laâ gêëu àûúng coá àiïìu nghô. Gêëu àaä biïët Mon roä moåi chuyïån àau
thûúng vûâa xaãy ra. Naâng Hoa rúm rúám nûúác mùæt, noái:
      “Thûúng quaá! Thûúng quaá. Caác con úi!"
      Gaái bûúác laåi trûúác mùåt Gêëu em, Gaái cêìm möåt chên Gêëu em,
àùåt caái chên gêëu lïn vai mònh. Hai chên gêëu àïí lïn vai hai anh
em, cuâng chia seã nöîi àau àúán. Boáng biïín xanh ngùæt. Baân tay gêëu
àen nhaánh trïn caái vai ngûúâi raám nùæng àoã saåm. Cêu chuyïån àïm
trûúác anh tao kïí, anh em thùçng gêëu thêåt gioãi, thêåt ngoan, chó


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           136

muöën ài gùåp xem mùåt anh em maây ngay, thïë maâ giúâ chó coân coá möåt
mònh maây.


      2.
       Thïë laâ laåi doån nhaâ. Caã nhaâ bêy giúâ àûa nhau ra búâ biïín gêìn
phña Mon úã, ngay kïì àêìu rûâng tröng xuöëng vuâng baäi maâ nùm trûúác
coá nhûäng con chim laå bay qua àaánh rúi haåt dûa, Mon àaä nhùåt ûúm
vaâo khe àaá. Tûâ nùm êëy àïën giúâ, àaä lan thaânh bao nhiïu baäi dûa.
Chùèng bao lêu, trûúác caánh rûâng truác caånh cûãa suöëi Saáng àaä moåc
lïn nïëp nhaâ múái. Nïëp nhaâ nùm gian coá giaåi che vaâ caã àïën nhûäng
caái giaát phïn nùçm cuäng bùçng hoáp àaá. Maái nhaâ lúåp vêìu uáp, nhaâ àún
sú nhû nhaâ saân, nhaâ àêët ven söng Caái. Àêy laâ möåt caái nhaâ àûúåc veã
nhêët tûâ khi ra àêy.
       An Tiïm thûúâng baão caác con: Nghe caác cuå truyïìn laåi, àúâi
trûúác khöng coá dao buáa, khöng biïët laâm nhaâ, ngûúâi ta phaãi tûåa nuái
úã maái àaá chung àuång vúái moåi loaâi trong rûâng. Bêy giúâ ngûúâi àaä
biïët laâm nhaâ, biïët cêëy luáa, biïët nuöi con trêu, con lúån, vêåy caái gò
cuäng phaãi cho tûúm têët. Bêy giúâ àaä thêëy Mon, àaä thöi nûúng naáu
trong rûâng, àaä àïën úã tröng ra biïín, vêåy laåi caâng phaãi tûúm têët, nïìn
nïëp. Nhaâ úã thêåt thaãnh thúi. An Tiïm vaâ Mon àùæp loâ, àaâo höë lêëy àêët
nung nöìi, traä, baát, àoåi. Àêët àêy quaánh laâm àûúåc àöì ùn thûác àûång,
laâm àûúåc baánh ngoái, laâm àûúåc caái khaánh, con caá treo Tïët. Vaâ Tïët
àïën, bêy giúâ cuäng vui hún trûúác. Mon àaâo àêët thoá, nùån khuön,
cuâng Gaái chúi àêåp phaáo àêët, tiïëng phaáo àêët kïu toaác nhû nûáa nöí
suöët ngaây. Meå con lêëy cuöën truác xêu laåi löî tai àïí àeo khuyïn röìi ài
lêëy töí caánh kiïën vïì nhuöåm rùng caánh giaán, nhuöåm caã rùng àen cho
caã nhaâ. Böë con ài tòm laá chaâm vïì ngêm, àúåi ngaây nùæng thò xùm
chaâm laåi mònh. Röìi ai cuäng coá voâng tay, coá khuyïn vaâng. Naâng Hoa
thöíi lûãa reân vaâng kyâ caåch àûúåc mêëy böå. Hai meå con ùn trêìu boãm
beãm, àeo khuyïn, àeo voâng saáng ngúâi ra àûáng xem böë con An Tiïm
vaâ Gêëu em vaâo súái, nhû Tïët ngaây trûúác xem àaánh vêåt úã ven söng
Caái. Khöng coá tröëng, Mon thöíi öëc tuâ vaâ. Vûâa vêåt vûâa hoâ la, cuöåc vêåt
nhöån nhõp àêëy. Naâng Hoa noái:
      - Ta chûa coá ruöång cêëy, chûa nghe tiïëng chaây cöëi giaä gaåo, coân
thò cuäng chùèng keám Baäi Lúã àêu.
       Chó coá böën ngûúâi vaâ möåt con gêëu, maâ tûúãng àûúng àaám höåi
to, ai cuäng nghô nhû vêåy. An Tiïm noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  137

       - Nhaâ ta tûúãng vúä röìi laåi laânh. Söë phêån laâm ngûúâi àaä khiïën
cho cha meå con caái laåi àûúåc gùåp nhau. Ngêîm laåi tûâ khi ra chöî
hoang vùæng, úã maái àaá nuái troåc röìi xuöëng rûâng, traãi cú man naâo khoá
khùn vaâ tai naån röìi bêy giúâ caã nhaâ àêìy àuã laåi vûúåt nuái vûúåt rûâng
túái àûúåc chöî búâ baäi phùèng naây. Àaä àûúåc àiïìm laânh thïë, àaä khöng
chïët, thò thïë naâo cuäng coân coá ngaây nhaâ ta trúã vïì laåi àêët quï, ngaây
àïm àinh ninh thïë thò thïë naâo cuäng vïì àûúåc àêët quï.
      Möåt ngaây kia, An Tiïm baão Naâng Hoa vaâ caác con:
       - Töi nghô ra àûúåc viïåc naây hay lùæm. Ta àaä may nhúâ con chim
àuöíi möìi àaánh rúi haåt maâ nïn nguöìn göëc cha meå tòm àûúåc con, laåi
coân àûúåc ùn giöëng dûa quñ. Giöëng dûa quñ naây voã cûáng, cuâi daây, vuâi
caát haâng thaáng khöng hoãng. Àïí yá maâ xem, luác àûúng muâa dûa
cuäng àûúng muâa gioá nöìm. Gioá nöìm tûâ phña nam thöíi vaâo, ta thaã
dûa xuöëng bïí thò dûa tröi vaâo búâ. Duâ cho quaã thöëi quaã laânh thïë
naâo, seä coá thuyïìn vúát àûúåc, thïë naâo cuäng coá ngûúâi trong búâ vúát
àûúåc maâ àoaán ra ngoaâi khúi bïí coân coá nhaâ ta. Àaä bao nhiïu nùm
bùåt tin, khöng thuyïìn beâ naâo qua laåi, chùæc quï nhaâ àaä nhiïìu thay
àöíi. Ai coân ai mêët, coá ai coân biïët, coân nhúá coá nhaâ An Tiïm ngoaâi
àaão hoang naây khöng Caâng lêu thò loâng mú ûúác trúã vïì caâng nung
nêëu. Nhûäng nùm trûúác, ûúác sao tòm àûúåc con, bêy giúâ Mon àaä vïì,
têët caã moåi lo lùæng mong moãi laåi döìn vaâo yá nghô trúã vïì. Caã nhaâ ai
cuäng möåt yá nghô:
       “Xûa kia, úã Baäi Lúã, coá dên haâng traåi biïët chùån nûúác àïí vúä àêët
ven söng. Àêët naây töët chùèng khaác Baäi Lúã, chó ûúác àûúåc möåt haåt
thoác con chim àaánh rúi, haåt thoác seä thaânh coát thoác, coát thoác thaânh
àöìng baäi phò nhiïu. Bêy giúâ chó ûúác trúã vïì. úã núi laâm ùn thêåt, quúâ
chöî naâo cuäng thêëy cuãa, laåi caâng thiïët tha nhúá quï. Chuáng töi muöën
trúã vïì röìi àem ngûúâi ra àêy múã àêët lêëy cuãa nuöi ngûúâi thêåt sung
tuác. Nhúá laåi khi nhaâ mònh àïën Baäi Lúã, laâm ùn àêìu tùæt mùåt töëi maâ
ngaây àïm nhû haát nhû höåi. S•úác gò àêët naây röìi cuäng àûúåc nhû vêåy.
Rêåm ngûúâi hún rêåm coã".
      Möîi nùm, quaã dûa àoã giaâ röìi thöëi rûäa ra, mûa tröi haåt àïën
àêu laåi moåc thïm nhûäng baäi dûa múái àïën àêëy. Àaân chim biïín nhúá
muâa dûa tuå têåp laåi rêåp rúân bay vïì. Nhiïìu dûa quaá, chim khöng
phaãi tranh ùn àuöíi möìi nhû ngaây trûúác nûäa. Röìi, khöng biïët tûâ
nùm naâo, coá leä tûâ khi coá muâa dûa àoã, vö khöëi caác loaâi chim khaác úã
àêu keáo àïën. Nhûäng con baách thanh, nhûäng àaân khûúáu mun,
nhûäng àaân iïíng, nhûäng àaân veåt, àaân gi àaá, con baåc maá leã loi -
nhûäng loaâi chim ngùæn caánh, kheáo nó non tiïëng hoát maâ khöng bay

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                       138

xa àûúåc, khöng hiïíu sao cuäng ra àïën têån àêy. Laâm thïë naâo chim
àïën têån khúi xa, khöng biïët. Hay laâ con boå neåt, con ve àeã ra con
chim, treã con cuäng khöng biïët. Möåt ngaây êëm trúâi, böîng coá tiïëng
khûúáu àöåt ngöåt hoát vang. Ai cuäng lêëy laâm laå lùæm. Nhûng khöng
phaãi àaä hïët laå luâng àêu, laåi coá nhûäng con yïíng cöí vaâng, mònh àen
biïëc bay àïën àûáng ngú ngêín cêët tiïëng kïu trong gioá, nom thêåt laå.
Röìi saáng súám thêëy dêëu chên con chim choi choi nûúác ài kiïëm ùn tûâ
tinh mú trïn baäi caát. Tiïëng chim thaánh thoát hay tiïëng àaân daä
traâng chui löî oác aách dûúái chên bïn meáp nûúác nhû nhûäng öëng kheân
ai bùæt àêìu daåo. Nhûäng buöíi saáng àúåi nùæng, tûng bûâng àêìy tiïëng
chim. Nhiïìu chim hoát quaá, bêy giúâ phaãi luác thêåt tônh múái nghe
àûúåc tiïëng ve kïu. Tuy thïë, tiïëng ve nuái ngên súám, ngên chiïìu,
vêîn baáo àûúåc giêëc nghó giêëc ùn àuáng nhû tiïëng kïu cuãa con bòm
bõp. Tiïëng ve, caái tiïëng àêìu tiïn cuãa vêåt söëng nghe àûúåc trïn àaão,
bao giúâ nghe cuäng buâi nguâi nhúá laåi àïm baäo luä öëng khuãng khiïëp
êëy. Röìi ai cuäng àoaán coá nhiïìu chim thïë laâ vò tûâ nùm àem thaã dûa
cho tröi vaâo búâ, con chim nhaãy xuöëng mùåt nûúác tòm khoeát ùn quaã
dûa coá chöî rûäa. Möîi nùm dûa tröi vïì möåt nhiïìu, caâng nhiïìu chim
ra biïín nhaãy chuyïìn ùn dûa, quaã naây sang quaã khaác, cûá chuyïìn
dûa bay maäi, coá con chïët bú vú trïn soáng, coá con ra àûúåc túái àêy.
Àêëy laâ àoaán vêåy, àoaán theo mong ûúác cuãa mònh, ûúác cho nhûäng
quaã dûa tröi vaâo àïën àêët, nhûäng quaã dûa nhû caái cêìu nöëi, bêy giúâ
chim ài àûúåc röìi ngûúâi cuäng ài àûúåc, bêy giúâ ngûúâi chûa ài àûúåc
nhûng cûá àïën muâa thaã dûa tröng huát nhûäng quaã dûa tröi, laåi
tûúãng nhû húi ngûúâi, trêìm hûúng vaâ muâi trêìu cau trong kia àûúng
phaã ra êëm aáp khùæp àaão. Cuäng coá thïí caác loaâi chim àaä chuyïìn ra
nhû ngûúâi àoaán. Nhûäng quaã dûa thaã nöíi trïn mùåt biïín, àen kïình
trïn soáng nhû lûng caá lúâm.
       Con chim biïín àïën khoeát thuãng möåt löî voã dûa röìi möí cuâi, möí
ruöåt. Quaã dûa nhû caái thuáng troân tröi, suöët ngaây àïm trïn thuáng
bêu nhêu caã àaân chim, cho àïën khi tan hïët quaã dûa, àaân chim laåi
ài tòm quaã khaác. Möîi nùm, àïën muâa dûa, tûâng goâ àöëng dûa lùn loác
nhû nhûäng taãng àaá àen. Nhûäng quaã dûa to, coá quaã to àïën àöîi Gêëu
em khoeát ruöåt ùn hïët röìi, no kïënh buång, mïåt quaá, hai mùæt dñp laåi
khöng kõp chui àêìu ra, cûá thïë ngaã àêìu nguã luön trong loâng quaã
dûa röîng. Suöët men biïín, dûa trong baäi àïìu àûúåc cùæt àem thaã hïët
xuöëng nûúác, nhûäng quaã dûa àûa tin vïì. Möîi muâa dûa túái, cöng viïåc
gûãi hy voång vïì àêët laåi röån raâng lïn. Quaã dûa lïình bïình tröi theo
gioá nöìm àûa vaâo búâ bïën, khöng biïët búâ bïën naâo, nhûng möîi quaã
dûa àem theo bao nhiïu mong ûúác, bao nhiïu chúâ àúåi. Möîi muâa

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                139

dûa àoã túái vúái chiïm bao àêët quï phaãng phêët. Möåt saáng súám, mùåt
trúâi chûa lïn maâ biïín àaä àoã rûåc. Nghe tiïëng raâo raâo ngoaâi khúi,
nhû coá cún mûa nùång haåt xuöëng khùæp vuâng biïín àùçng êëy. Tröng
ra, thêëy giûäa trúâi nûúác, moåc lïn möåt caánh rûâng tre rûâng truác tröí
luãa tuãa trong nhûäng tiïëng vi vuát, tiïëng aâo aâo nhû xöëi nûúác, nhû
chuyïín àöång dùng daâi ra trong aánh nûúác rûåc rúä. Gaái reo to:
      - Nhiïìu thuyïìn quaá! Nhiïìu thuyïìn quaá!
      Nhûng An Tiïm vaâ Mon che tay, im lùång nhòn maäi. Mùåt nûúác
gúån soáng raâo raâo, luãa tuãa. An Tiïm cûúâi, baão caác con:
       - Àaân töm röìng ài ùn vïì trûúác luác mùåt trúâi lïn àêëy thöi. Töm
ùn nöíi, rêu röìng thoâ lïn chùèng khaác rûâng cêy. Àaân töm ùn xuöëng
sêu xa sêîm vuäng biïín, röìi khöng thêëy nûäa. Nhûng caã nhaâ coân
àûáng nhòn biïín möåt luác lêu, bêng khuêng nhû nöîi nhúá. Muâa nùæng
àaä qua, sùæp hïët nhûäng trêån mûa raâo, laåi haái dûa múái. Buöíi chiïìu,
An Tiïm tröng ra biïín giêåt mònh. Trúâi hoaâng hön nhû aám khoái,
möîi luác möåt sêîm àùåc, röìi nhûäng cún gioá àen cuöìn cuöån nöíi lïn.
Àûáng trïn moãm àaá, An Tiïm nghïnh öëc tuâ vaâ thöíi goåi vaâo rûâng
tûâng höìi daâi. Möîi ngûúâi àûúng möîi viïåc quanh àêëy. Naâng Hoa phúi
maãnh voã sui. Muâa reát naây, phaãi buöåc thïm mêëy caái chùn àùæp. Mon
vaâ Gaái luái huái ngoaâi cûãa suöëi, be búâ, àaäi vaâng laâm voâng. Tïët sùæp
àïën. Tïët naây àõnh ùn Tïët to. Gêëu em möåt mònh ài haái laá ngoát cho
bûäa ùn töëi, àûúng lûäng thûäng vïì. Nghe tiïëng tuâ vaâ cuãa An Tiïm,
têët caã chaåy laåi. Trúâi àen thêîm àûúng lan xuöëng mùåt biïín. Röìi tûâ
thinh khöng muâ mõt, thoâng ra nhûäng lùçn cöåt trùæng nhúãn nhû
nhûäng chiïëc ngaâ voi khöíng löì thaã xuöëng. An Tiïm noái to:
      - Röìng cuöën nûúác! Röìng cuöën nûúác! Röìng vïì cuöën nûúác! Cêy
nûúác sùæp àöí vaâo àêy! Chaåy ài! Chaåy ài!
      Ngay sau nhaâ úã coá caái höëc nuái, cuäng laâ núi truá êín. An Tiïm
àaä àõnh thïë. Tûâ khi àïën úã chöî búâ biïín naây, mêëy phen baäo caån, baäo
nûúác êëp àïën, lêìn naâo cuäng cêìm caái chïët trong tay, nhûng röìi qua
khoãi caã, nhúâ höëc nuái êëy. An Tiïm àaä sûãa sang caái hang. Caái hang
àûúåc phaá cho röång cûãa, caâng vaâo trong caâng tun huát ngûúåc lïn. Baäo
nûúác, baäo gioá khöng thïí keáo àûúåc caã quaã nuái. Nûúác dêng khöng thïí
lïn àûúåc hang döëc ngûúåc, caái söëng chùæc chùæn úã trong naây. Luác êëy,
caã nhaâ àaä àïën ngöìi trûúác cûãa hang. Khöng tröng thêëy biïín trûúác
mùåt, xung quanh laånh toaát húi nûúác, xa xa, tiïëng nûúác êìm êìm reáo,
nhûäng caái voâi röìng ghï rúån àûúng cuöën caã biïín lïn trúâi. Röìi cêy
nûúác àöí tûâ trïn trúâi xuöëng, tan caã nuái, caã rûâng, tan hoang. Caã nhaâ

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          140

chui vaâo hang, ngöìi saát nhau maâ khöng thêëy nhau. Mon vaâ Gaái
nùçm co laåi, möîi àûáa öm möåt bïn sûúân Gêëu em. Luác luác möåt töëi,
möåt laånh, laånh thñt ngûúâi. Trong chöëc laát, quïn hùèn trúâi vûâa nùæng
raát gaáy, oi chïët àûúåc. Tûâng laân gioá àen nöëi nhau keáo qua. Caái laånh
luâa vaâo hang, möîi luác möåt giaá buöët thïm. An Tiïm giú tay quúâ lïn
mùåt con. Mùåt àûáa naâo cuäng ûúát àêìm àòa. Möì höi toaát ra hay húi
nûúác, húi sûúng, hay nûúác mùæt chuáng noá. Gioá àen cuöën àöí cêy nûúác
xuöëng, soáng biïín àûúng dïình lïn, dêng lïn, mùåt biïín söi suåc trùæng
xoáa, caã caái àaão chao ài. Àïën múâ saáng, trúâi àêët böîng im phùæc, ghï
rúån, ai cuäng vêåt vúâ sùæp ngêët. An Tiïm chui ra cûãa hang, lêíy bêíy
àûáng lïn. An Tiïm kïu lïn:
      - Tan baäo röìi, caã nhaâ úi!
      Nhûäng cún gioá àen cuöìn cuöån suöët àïm qua àaä biïën tûâ luác
naâo. Trúâi trúã laåi múâ múâ röìi àoã ûãng nhû thûúâng ngaây röìi trúâi saáng.
Tiïëng quùçng quùåc nhû sùåc nûúác cuãa nhûäng con chim biïín bay qua
trïn àêìu ài kiïëm ùn súám, laåi giöëng buöíi saáng moåi ngaây. Mon àûáng
dêåy, ngú ngaác vïì nhaâ. Caái nhaâ coá böën phña tûúâng àaá che vêîn vûäng
nguyïn. Mon ài thùèng xuöëng búâ biïín. Khöng nhúá cún khuãng khiïëp
àïm qua laâ mï hoaãng hay thêåt. Gêëu em luän cuän ài theo Mon.
Nhûng Mon vûâa ra túái mñ nûúác àaä chaåy àuâng àuâng trúã laåi. Mon
kïu:
      - Dûúái bïí coá caái chaäo to, böë úi!
      An Tiïm cuäng kïu lïn:
     - Thïë thò coá thuyïìn àùæm àïm qua röìi. Àïm qua coá thuyïìn
àùæm ngoaâi biïín!
      Têët caã cuâng chaåy ra. Khöng phaãi bõ höët hoaãng vò ngúä thuyïìn
àùæm... thuyïìn àùæm... Maâ xön xao vò coá caái gò úã àêu giaåt àïën, cuãa ai,
cuãa ngûúâi úã núi khaác, möåt mêíu chaäo, möåt ngûúâi, gò cuäng àûúåc, cho
ta nhòn thêëy möåt ngûúâi, möåt dêëu vïët cuãa ngûúâi. Bao nhiïu nùm
múái laåi nghe tiïëng coá thuyïìn àùæm. Ngaây múái ra, baäo caån thuyïìn
àùæm, Mon múái hún mûúâi tuöíi. Àïm àêìu tiïn lïn àaão. Caã àoaân
thuyïìn quên quan chïët hïët, coá nhûäng caái cöåt buöìm gaäy giaåt vaâo búâ.
Mon tröng thêëy. Hay àêy laåi laâ àaám quên quan naâo bõ àùæm
thuyïìn? Biïín àaä trêìm laåi, trong con nûúác thêëp coân thêëy nhûäng
àaám boåt soáng lúáp nhúáp nhû haâng nghòn con trùn daâi vûâa quùng
mònh quêìn nhau qua àêy, boã laåi têìng têìng nhûäng rúát daäi vaâ möì höi
gúám chïët. Xuöëng túái meáp nûúác, tröng thêëy trong àaám boåt biïín àen


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               141

nhû àêët, coá mêíu chaäo vaâ maãnh göî -khöng phaãi cêy göî, maâ nhûäng
maãnh lúán göî àeäo, àñch nhûäng têëm göî maån thuyïìn to. Mon nhòn ra:
      - Coá khi ngoaâi gúâ àaá kia coân mùæc nhiïìu thûá.
      Thïë laâ Mon löåi xuöëng, saãi tay búi ra. Khe àaá nhû nhûäng chiïëc
rùng to tûúáng löín nhöín chöíng ngûúåc. Gêëu em khöng daám theo, cûá
quay àêìu quay àuöi chaåy quanh trïn baäi caát. Mon àaä bñu tay nhö
lïn trïn taãng àaá. Mon quay mùåt vaâo, goåi to:
      - Böë úi! Böë úi!
      Mon vêîy röëi rñt. Lêåp tûác, An Tiïm cuäng lao xuöëng nûúác, búi
ra. Vaâi saãi tay bùæt nûúác àaä túái gúâ àaá. An Tiïm treâo lïn chöî Mon
àûáng, thêëy trûúác mùåt, möåt xaác ngûúâi nùçm uáp. Nûúác thuãy triïìu àaä
xuöëng xa. Möîi cún soáng nheå oác aách àûa vaâo, chó àu àûa dûúái chên
àaá. Caái xaác ngûúâi nhúåt nhaåt nhû khuác göî lim tuöåt voã giùæt vaâo àaá.
Xaác àaân öng, mònh trêìn. Chiïëc quêìn vaãi trùæng bïåch àaä toang mêët
möåt bïn öëng. An Tiïm xöëc caái xaác lïn:
      - Ngûúâi coân mïìm, coá nheä coân söëng.
      Röìi An Tiïm coäng vaâo búâ. Trïn vai An Tiïm, ngûúâi nùçm
nghiïng, trong miïång ngûúâi êëy, nûúác ra öìng öåc. An Tiïm àùåt xuöëng
baäi phùèng. Ngùæm kyä trïn mùåt xaám nhúåt coân thêëy saáng saáng,
thoaáng möåt neát mêëp maáy tûâ mùæt xuöëng maá. An Tiïm noái:
      - Ngûúâi naây coân söëng. Chöëc nûäa thò tónh thöi.
      Röìi An Tiïm tröng ra khúi, noái:
      - Chùæc luác thuyïìn àùæm coân búi àûúåc, sau múái kiïåt sûác ngêët ài.
      Mon noái:
        - Cho ùn gûâng cho choáng tónh. Mon chaåy ra suöëi Saáng, búái
nhûäng cuã gûâng daåi moåc tûâng buái trïn búâ. Mon àêåp naát gûâng röìi
nùæm laåi trong vöëc tay, vùæt nûúác xuöëng mùåt ngûúâi thiïm thiïëp. Caã
Naâng Hoa vúái Mon vaâ Gaái vaâ Gêëu em xuám quanh caái xaác - biïët àêëy
laâ caái xaác hay àêëy laâ ngûúâi thoi thoáp?
       Ai nêëy phêëp phoãng hy voång, caãm giaác coân ngaåc nhiïn nhû luác
naäy nghe Mon goåi ra xem caái chaäo thuyïìn àùæm. Khöng ai biïët ghï
xaác chïët. Bao nhiïu nùm nay múái laåi tröng thêëy möåt ngûúâi laå. Söët
ruöåt, böìn chöìn mong cho ngûúâi êëy söëng laåi. Con ngûúâi, thïm thêëy
con ngûúâi, khöng thïí noái hïët nïn lúâi. Ngûúâi naây coân treã. Mùæt ti hñ
maâ toác àen dûång àûáng, nûúác da xaám nhúâ, hai chên ngùæn, nhûng
caánh tay vaâ vai lûåc lûúäng, daáng ngûúâi söng nûúác. Daáng hùèn möåt

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          142

nhaâ chaâi hay möåt thuyïìn chúã cuãa caãi úã coäi naâo qua bïí Àöng, nûãa
àïm, thuyïìn bõ lao vaâo xoaáy nûúác, giong ài, cuöën àïën ngoaâi kia thò
vúä thuyïìn. Mùåt trúâi àaä lïn, àem húi noáng trúã laåi baäi caát, tûå dûng
möi ngûúâi êëy àuång àêåy. Söëng röìi! Àûúåc thêëy möåt ngûúâi. Àûúåc tröng
thêëy möåt ngûúâi! Nhûäng con ngûúâi àún chiïëc nhû thêëy àûúåc caái cêìu
vöìng nöëi àûúâng àêët quï ra. aåi, maâ ngûúâi êëy söëng, ngûúâi êëy vûâa
söëng laåi... Nhûäng àûúâng chuyïín àöång múâ múâ trïn möi, trïn mùåt.
Röìi ngûúâi êëy toáp teáp miïång. Caái möi tñm búåt hïëch lïn, nhû treã con
cûúâi nuå. Hai mùæt tûâ tûâ múã. Con mùæt nhúåt nhaåt múã 301 302 ra. Röìi
lú laáo nhòn quanh. Trñ nhúá dêìn dêìn nöëi laåi. Àêy laâ àêu? Àêy nhû
àêu àêu khöng phaãi úã àûúâng söng. Nhûng ngûúâi êëy vûâa nghe
chñnh tiïëng mònh cheáp miïång. Thïë laâ àûúng söëng. Ngûúâi êëy múã
mùæt. Khöng, khöng phaãi ta söëng. Thïë laâ cún gioá àen laåi nguân nguåt
àuân lïn, soáng biïín cuäng àen nhû gioá, nhû nuái. Ngûúâi êëy heát möåt
tiïëng röìi nhùæm nghiïìn mùæt, laåi thiïëp ài. Nhûng duâ nhû thïë, ngûúâi
êëy àaä söëng laåi. Böë con An Tiïm coäng ngûúâi êëy lïn àöìi, vïì nhaâ.
Khöng thïí kïí xiïët àûúåc nöîi vui, tûâ luác tröng thêëy möåt con ngûúâi.
Ngûúâi bõ naån coân mï man nùçm àêëy, nhûng ai nêëy àïìu tñu tñt sûãa
soaån, nhû chöëc nûäa, nhaâ coá khaách - nhaâ coá khaách àïën. Mon laåi
chaåy ài búái gûâng. An Tiïm baão Gêëu em:
      - Ài lêëy mêåt ong! Ài lêëy mêåt ong! Mêåt ong ùn noáng ngûúâi thò
choáng khoãe laåi.
       Gêëu em coá nghe thuãng cêu An Tiïm noái hay khöng, khöng
biïët, nhûng noá bûúác ngay ra cûãa, vûâa ài vûâa quay àêìu laåi, luác lùæc
hai caái tai.
      Naâng Hoa vaâ Gaái ài haái laá ngoát. Mon laåi vùæt nûúác gûâng vaâo
mùåt ngûúâi êëy. An Tiïm dùån Mon ngöìi tröng röìi vaác öëng ra suöëi
Saáng muác nûúác. Mon ngöìi nhòn ngûúâi êëy. Ngaây ra àêy, Mon coân beá.
Tûâ àêëy, khöng tröng thêëy ai, chó thêëy böë meå vaâ em. Bao nùm úã
rûâng möåt mònh luãi thuãi vúái anh em gêëu, coá luác Mon khöng nhúá
trïn thïë gian naây coân coá ngûúâi nûäa, maâ ngúä mònh bùçng nhû con
gêëu maâ thöi. Kõp khi gùåp laåi böë, Mon múái nhúá mònh coân laâ ngûúâi.
Ngûúâi biïët laâm nhaâ úã, biïët lo, biïët nghô, biïët haát. Vaâ àïën bêy giúâ,
Mon múái tröng thêëy möåt ngûúâi, ngûúâi laå söëng trïn mùåt àêët khöng
phaãi ruöåt thõt cuãa mònh. Àaä bao nhiïu nùm nay... Mon ngùæm
nghña. Ngûúâi àaân öng naây, da raám nùæng, toác rêåm cûáng vaâ àen oáng.
ÚÃ àêu giaåt àïën, khöng biïët coá phaãi ngûúâi àêët quï hay ngûúâi àêu.
Nhûng hai ngoán chên caái khöng chêìu vaâo nhau, khöng giöëng chên
ta. Caái mùåt noá daâi ngoùéng, rùng noá trùæng... Mon boá göëi ngöìi nghô,

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                143

mùæt mú maâng tröng xa. Xa kia, mùåt biïín phùèng lùång, ngêën nûúác
chên biïín nhû súåi chó moãng maãnh cùng, tûúãng thöíi phuâ möåt caái thò
àûát. Thïë maâ sao àïm qua biïín hung dûä nhû thïë?
    Mon khöng nhòn laåi, nhûng leá àuöi mùæt, thêëy mùæt ngûúâi êëy
àûúng múã. Hai con mùæt lú laáo röìi laåi nhùæm ngay laåi.
       - Ngûúâi naây phaãi coá thõt ùn thò múái ngöìi dêåy àûúåc. Coá khi noá
àoái cuäng nïn. Vaâo rûâng kiïëm con hûúu, con aå.
      Mon xaách hai caái lao, chaåy bong vaâo rûâng. An Tiïm ngöìi
ngùæm nghña ngûúâi bõ naån. An Tiïm nghe tiïëng ngûúâi êëy rïn kheä.
Nhûng khöng thêëy múã mùæt. Thêåt thò ngûúâi êëy laåi múã mùæt. Con
mùæt heá húâ dûúái cùåp mñ ûúát. Ngûúâi êëy tröng lïn, laåi thêëy caái mùåt ma
xöìm xoaâm löng laá ngay úã àuöi mùæt. Àêy laâ àêu? Coá leä An Tiïm àaä
àoaán biïët nhûäng caái nghô böëi röëi cuãa noá. An Tiïm khöng quay laåi.
An Tiïm cûá ngöìi tröng ra vaâ lùèng lùång noái, nhû noái chöî tröëng
khöng:
      - Àûâng súå. Àûâng súå maâ. Röìi maây úã àêy vúái chuáng tao.
       An Tiïm noái ài noái laåi thïë. Nhûng hai mùæt ngûúâi êëy vêîn
nhùæm nghiïìn. An Tiïm àûáng dêåy ra chöî khaác. Coá leä ngûúâi êëy quaá
súå. Laâm sao súå, thêåt khoá hiïíu, coá khi vò anh ta khöng nghe hiïíu
tiïëng mònh noái:
      - Tónh dêåy. Àûâng súå maâ.
      An Tiïm nheå nhaâng ngöìi xuöëng, giú möåt baân tay, súâ lïn mùåt
ngûúâi êëy. Baân tay An Tiïm vûâa àuång, ngûúâi êëy vuâng lïn, chöìm
dêåy. Hai àêìu göëi ngûúâi êëy quò rêåp xuöëng, nhûng hai mùæt vêîn
nhùæm. Tröng neát mùåt nhúåt tñm, tiïëng lûúäi lñu laåi vaâ caã thên hònh
ngûúâi êëy àûúng giuåi xuöëng trûúác mùåt, An Tiïm hiïíu Mon àaä àoaán
àuáng: ngûúâi naây súå. Caái súå khuãng khiïëp laâm ngûúâi êëy sùæp chïët. An
Tiïm noái:
      - Àûâng súå. Nhûng ngûúâi êëy vêîn quò guåc xuöëng.
      Moåi ngûúâi trong nhaâ àaä vïì. Naâng Hoa vaâ Gaái boã xuöëng
nhûäng boá laá ngoát xanh rúåi. Mon chaåy sêìm sêìm àïën. Lûng Mon vaác
caã möåt con hûúu choai. Caái lao phoáng ngang ûác con hûúu, maáu
hûúu chaãy àoã vai Mon vaâ roã tûâng gioåt daâi theo khoeo chên ngûúâi
chaåy. An Tiïm noái to:
      - Nhiïìu thûác ùn àêy röìi. Thöi àûáng dêåy. Laåi àêy tao nûúáng
thõt hûúu thêåt thúm cho maây ùn àêëy.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         144

      Röìi An Tiïm giú tay nhêëc noá, êën ngöìi xuöëng. Noá ngöìi thûúåt
hai chên. Con mùæt múã gaâ gaâ. Bêy giúâ ngûúâi êëy tröng thêëy nhûäng
caãnh vêy quanh mònh coân khiïëp hún nûäa.
       Nhûäng ngûúâi rûâng, mùåt sûâng seåo, löng laá; nhûäng ma rûâng
trêìn truöìng, àoáng khöë, caái khöë coã vaâng saåm. Nhûäng ngûúâi àaân baâ
trêìn truâng truåc, da àen nhaánh, khöng giöëng da ngûúâi. Nhûäng caái
vaáy buâng nhuâng, vaáy da dï nuái hay da trùn. Con ma giaâ nhêët, rêu
toác bêín nhû tröån àêët, quaát möåt cêu, giuái xuöëng, bùæt ngûúâi ngöìi möåt
chöî. Thïë laâ chuáng noá xöì àïën. Ma sùæp bùæt ùn thõt ngûúâi röìi. Ngûúâi
êëy uáp hai baân tay lïn mùåt, duám hùèn vai laåi. Ngoaâi kia, röì lïn möåt
tiïëng hñch hñch, khùåc khùåc. Qua khe ngoán tay, möåt caái gò àen kõt
nhû boáng töëi xöng àïën. Àêëy laâ Gêëu em. Khöng phaãi gêëu xöng àïën
cêëu cùæn noá. Maâ gêëu mang thûác ùn vïì cho noá. Gêëu em öm caái boång
khoaái ong to vïì. Gêëu mang mêåt ong vïì cho ngûúâi ùn. Nhûng con
mùæt ngûúâi khiïëp súå khöng tröng thêëy. Ngûúâi êëy uáp hai baân tay lïn
mùåt röìi nùçm sêëp xuöëng àêët. Mon buöng bõch con hûúu xuöëng. Tay
Mon coân nhúáp maáu hûúu. Mon bûúác àïën, giùçng baân tay ngûúâi êëy
àûúng bõt lïn mùæt. Thïë laâ ngûúâi êëy cong cöí huá möåt höìi ghï rúån, laåi
ngêët ài. Nhûng lêìn naây khöng ai böëi röëi vò ngûúâi ngêët. An Tiïm
thúã daâi:
      - Noá hoaãng höët àêëy thöi.
      Mon noái:
      - Ngûúâi naây heân quaá, ngûúâi naây trong buång khöng coá laá gan.
       Gêëu em vêîn àûáng yïn. Hai con mùæt Gêëu em ti hñ tinh quaái
àen nhaánh nhòn moåi ngûúâi. Gêëu cöë àoaán viïåc gò àûúng xaãy ra.
Nhûng viïåc àûúng xaãy ra êëy thêåt khoá hiïíu, khöng giöëng nhûäng
tiïëng Mon thûúâng noái àïí sai gêëu ài lêëy khoaái ong, ài vaác nûúác, ài
ngùæt rau ngoát... Gêëu àûáng yïn, möåt tay giú caái khoaái. Khöng biïët
àûa cho ai. Mêåt ong rúi tûâng haåt vaâng oáng xuöëng àêët. Gaái bûúác
àïën, àúä caái khoaái trong tay gêëu. Röìi ngöìi xuöëng. Gaái lùèng lùång nhaá
tûâng maãng, möåt luác ùn hïët caã boång. Gêëu em luâi laåi, àûáng tûåa taãng
àaá, theâ lûúäi liïëm baân chên trûúác coân dñnh mêåt. Xung quanh im
lùång, chó nghe tiïëng lûúäi gêëu maãi miïët liïëm tuác tùæc loâng baân chên.
An Tiïm noái:
    - Mùåc noá nùçm àêëy röìi noá laåi tónh. Bêy giúâ ta ài laâm thõt hûúu
ùn mûâng ngûúâi múái àïën.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  145

     Thïë laâ möîi ngûúâi laåi tñu tñt möîi viïåc, chaåy lïn chaåy xuöëng. An
Tiïm vaâ Mon vaác con dao vaâng ra laâm thõt hûúu.
       Riïng coá Gaái ùn nhiïìu khoaái ong quaá, say lûã, nùçm nguã thiïëp
ngay bïn taãng àaá. Gêëu em vêîn àûáng caånh àêëy, möåt chên vêîn àûa
lïn moäm. Gan baân chên gêëu àoã hoãn thïë maâ liïëm maäi, vêîn coân dñnh
mêåt. Thïë röìi ngûúâi êëy laåi tónh. Ngûúâi êëy roán reán boâ ra. Ngûúâi êëy
roán reán boâ ra xa. Bêëy giúâ àaä xïë trûa. Nhûäng con ve kïu muöån, aánh
oãi trong nùæng. Möåt luác, Gêëu em ngêíng àêìu lïn. Caái Gaái vêîn say
mêåt ong, nùçm nguã thiïëp. Gêëu em nhòn ra nùæng. Röìi Gêëu em àïën
bïn caånh Gaái. Gêëu em böîng kïu khùåc khùåc mêëy tiïëng. Gaái múã
bûâng mùæt. Gaái hoãi:
      - Caái thùçng ngûúâi àêu röìi?
       Gaái tröng ra thêëy ngûúâi êëy àang thêëp thoaáng lêëp vaâo chên
rûâng. Ngûúâi êëy tröën vaâo trong rûâng. Caái quêìn raách coân coá möåt öëng.
Àöi luác, ngaä huåt xuöëng höë, laåi ngoác lïn. Tröng thêët thïíu thaãm haåi,
chó àuöíi nhanh vaâi bûúác cuäng kõp. Höët nhiïn, ngûúâi êëy quay àêìu
laåi. Tröng thêëy Gêëu em vaâ caái Gaái ài sau, ngûúâi êëy ngaä sêëp, khöng
ngoác lïn àûúåc nûäa. Gaái bûúác túái, Gaái xöëc noá lïn lûng, coäng vïì. Coá
Gêëu em luän cuän theo sau. Túái àêìu nhaâ, vûâa hay An Tiïm vúái Naâng
Hoa vaâ Mon àûúng nhòn xuöi ngûúåc, phên vên chûa biïët Gaái ài
àêu, Gaái àaä coäng àûúåc ngûúâi ngêët êëy vïì túái. Gaái àùåt xuöëng àêët.
Ngûúâi êëy àaä tónh, laão àaão hai àêìu göëi röìi laåi quyå xuöëng. Gaái baão:
     - Noá laâ ma, khöng phaãi laâ ngûúâi. Noá muöën ài laâm con ma
trong rûâng.
      An Tiïm noái:
      - Ta phaãi döî dêìn cho noá tónh laåi. Laåc vaâo núi bú vú thïë naây, ai
cuäng phaãi súå thöi.
      Gaái caäi böë:
      - Anh Mon cuäng laåc thïë, anh Mon coá súå àêu.
      An Tiïm cûúâi:
      - Chûa ai baão cho ngûúâi naây biïët coá caái gan, àïí boã àûúåc caái súå.
      An Tiïm xöëc ngûúâi êëy vaâo nhaâ, àùåt xuöëng mùåt caái giaát truác.
Cho túái àïm, röìi saáng, vêîn nùçm nguyïn möåt chöî. Saáng höm sau,
ngûúâi êëy ngöìi dêåy. Thoaåt tröng thêëy, laå luâng khöng tûúãng tûúång
àûúåc. Caái ngûúâi höm qua khaác hùèn ngûúâi naây. Ngûúâi naây àúâ àêîn,
mùåt trùæng bïåch ra nhû mùåt naå göî. Múá toác àen cûáng cuãa ngûúâi khoãe

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         146

maånh thïë maâ chó möåt àïm àaä xaám àïën têån chên toác. Hai con mùæt
höm qua lim him nhùæm, bêy giúâ cûá múã traáo trêng, khöng biïët
nhùæm nûäa. Mñ mùæt àaä cûáng laåi, con ngûúi daåi ài, hai troâng mùæt cûá
trö tröë muöën long ra. An Tiïm bûng caái öëng tre àûång nûúác àïën.
      - Uöëng nûúác naây!
      Ngûúâi êëy giú tay, nhûng chûa cêìm túái caái öëng, tay àaä buöng
xuöëng. Moãi quaá, hay súå quaá, daåi caã tay röìi. An Tiïm àûa caã àêìu
öëng nûúác vaâo mùåt. Ngûúâi êëy ngoaåp miïång ra ûâng ûåc möåt thöi daâi.
An Tiïm mûâng, noái:
      - Àêëy, àêëy... Höm qua maây nguã. Bêy giúâ maây uöëng nûúác
àûúåc. Thïë laâ maây söëng. Con gêëu coân úã vúái chuáng ta àûúåc nûäa laâ...
       Nghe An Tiïm noái, ngûúâi êëy cûá lêím nhêím röìi laåi uáp mùåt
xuöëng àêët. Suöët ngaây, ngûúâi êëy ngöìi ruåc àêìu möåt xoá. Hai mñ mùæt
luác naäy cùng raách, muöën rúi con ngûúi xuöëng, bêy giúâ múái suåp laåi,
àoáng khñt laåi. Tûâng naåm toác ruång xuöëng quanh chöî nùçm, nhû
nhûäng nuát buâi nhuâi. Caã ngaây, caã nhaâ laåi têëp nêåp. Nhû möåt sûå laå,
möåt niïìm vui to lúán. Ngûúâi múái àïën àaä laåi ngûúâi dêìn. Chùæc röìi coân
khoãe maånh hún. Röìi cuäng bùçng moåi ngûúâi úã àêy. Caã àïën Gêëu em
cuäng lêy vui. Gêëu em laåi cùæm cuái ài àêu tûâ saáng súám. Nhûng ai
cuäng biïët Gêëu em ài àêu röìi. Möåt luác, thêëy gêëu laåi öm vïì möåt caái
khoaái ong to. Gêëu ài, trong aánh nùæng, caã naåm löng trûúác ngûåc cuäng
dêy mêåt oáng aánh. Vïì àïën nhaâ, tay gêëu cêìm caái khoaái mêåt vaâng
ngúâi, laåi giú lïn. An Tiïm àaä nûúáng àûúåc miïëng thõt hûúu. An
Tiïm cêìm miïëng thõt thúm coân xeâo xeâo múä, noái:
      - Ùn ài, ùn cho söëng ngûúâi, maây biïët khöng?
       Con mùæt noá múâ mõt dûãng dûng nhòn miïëng thõt, nhû khöng
thêëy. An Tiïm hoãi:
      - Maây nhúá nhaâ lùæm, phaãi khöng?
      Ngûúâi êëy ngûúác mùæt, ngú ngêín. An Tiïm noái:
      - Bêy giúâ nhúá cuäng khöng laâm gò. Phaãi tòm caách söëng àïën
ngaây trúã vïì, thïë múái laâ hay.
      Ngûúâi êëy àûáng dêåy, lïíu àïíu bûúác. Múái àêëy maâ àaä tiïìu tuåy
tröng thêëy, nhû böå xûúng biïët ài lêíy bêíy. Caái khiïëp, caái lo, caái
buöìn taân phaá con ngûúâi ta. An Tiïm ngöìi im tröng ngûúâi êëy röìi lùæc
àêìu thûúng haåi. Thùçng ngûúâi êëy thêët thïíu ài. Gêëu em lùång leä bûúác



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   147

theo. Ngûúâi êëy vêîn múã mùæt nhòn maâ khöng tröng thêëy. Mon tûác,
noái:
      - Bùæt noá nhõn vaâi ngaây, àïën luác àoái ùn múái cho, xem sao naâo.
      Noái röìi Mon àeo dao, cêìm hai caái lao truác, vaâo rûâng. Gêëu em
vûát caái khoaái ong, quay laåi, lon ton chaåy theo Mon. Àïën trûa, Gaái
ài nhùåt traám trong rûâng vïì. Gaái tröng thêëy ngûúâi êëy vêîn tûåa göëc
cêy àûáng nhû luác saáng. Àïën gêìn, Gaái thêëy hai con mùæt ngûúâi êëy
nhïåch ra. Möåt baân tay ngûúâi êëy chúái vúái vïì phña biïín. Gaái bûúác laåi,
giú tay àêåp vaâo vai:
      - Naây anh ! Laåi coá mêåt ong nûäa, anh ùn khöng?
      Ngûúâi êëy tûå dûng àöí xiïu ài. Gaái chaåy ài goåi böë. Böë vaâ meå
àûúng úã ngoaâi cûãa suöëi Saáng ruä súåi dûáa. Nhûäng chiïëc kim xûúng caá
lúâm vaâ súåi dûáa daåi moãng nhû tú coá thïí laâm nïn maãnh vaãi dûáa,
khêu thaânh xöëng aáo, bïìn chùæc hún aáo voã cêy sui vaâ aáo súåi moác.
Mon vaâ Gêëu em cuäng vûâa vïì àïën àêëy, nghe tiïëng Gaái, chaåy laåi. Gaái
húát haãi:
      - Noá...
      An Tiïm ngûâng tay àêåp súåi, ngoaãnh lïn hoãi con gaái:
      - Noá vêîn àûáng chúi àêëy aâ?
      Gaái àaáp:
      - Noá chïët röìi.
      An Tiïm thúã daâi:
      - Àaáng tiïëc, ta khöng laâm àûúåc cho noá khoãi súå.
       An Tiïm àïën trûúác caái xaác ruä nghiïng xuöëng. An Tiïm àûáng
lùång möåt luác, trêìm ngêm nhòn. Con ngûúâi ta laåi coá thïí vò súå haäi maâ
àïën chïët nhû thïë naây û? Caát mõn dûúái chên luán dêìn. Caânh cêy gioá
àaánh lùæc lùæc àêu quanh, caãnh hoang rúån, caâng hoang rúån khaác moåi
khi - búãi vò coá caái xaác ngûúâi chïët bïn mònh. Böîng caái xaác rûúán lïn,
thúã phò möåt caái, hai bïn meáp nhoe nhoeát caã nûúác daäi. Hïåt ngûúâi
thùæt cöí, luác caái dêy cöí àûúåc núái ra thò caái xaác àuân hùæt nöët chuát húi
àoång trong ngûúâi. Nhûng àêy hònh nhû khöng phaãi thïë. An Tiïm
gheá aáp vaâo. Hai con mùæt ngûúâi êëy vêîn nhùæm nghiïìn. An Tiïm caãm
thêëy húi thúã úã muäi ngûúâi êëy phaâo phaâo xuöëng toác mònh vaâ roä raâng
tiïëng àuâng àuåc nhöån nhõp trong ngûåc. An Tiïm vêîy tay goåi caã nhaâ
laåi. An Tiïm noái:


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          148

      - Noá chó ngöå gioá thöi, chûa chïët àêu.
      Gaái hoãi böë:
      - Súå quaá maâ nhû chïët thêåt a?
       An Tiïm thong thaã xöëc ngûúâi êëy lïn vai, vaác vaâo trong nhaâ.
Caã àïm höm êëy, chöëc chöëc, An Tiïm laåi lêëy àoåi nïën traám vaâo soi.
Vêîn thêëy ra mùåt ngûúâi tónh, khöng phaãi mùåt ngûúâi chïët. Vaâ trong
nhaâ khöng coá caái rúån húi ngûúâi chïët. An Tiïm yïn têm. An Tiïm
nghô: thïë thò ngûúâi naây söëng, khöng chïët. Caác con An Tiïm cûá bùn
khoùn khöng thïí tûúãng coá ngûúâi laåi vò súå quaá àïën chïët. An Tiïm
thò nghô roä raâng: àaä laâ möåt con ngûúâi thò khöng bao giúâ coá thïí chó
vò súå maâ chïët. Thïë röìi, nhûäng ngaây sau, ngûúâi êëy dêìn dêìn tónh. Röìi
tónh taáo hùèn. Quang àaäng, saáng suãa dêìn trïn neát möi. Caái quai
haâm chöëc laåi àöång àêåy nhai. Löng maây co nhñu...
        Möåt con ngûúâi, möåt khi àaä xua àuöíi àûúåc caái chïët, thò sûå söëng
trúã laåi, khoãe khoùæn, tûúi töët, nhanh choáng - nhêët laâ àöëi vúái möåt
ngûúâi treã tuöíi, àêëy laâ àiïìu roä raâng nhû vaâo muâa mûa thò nûúác suöëi
àêìy. Röìi àïën khi ngûúâi êëy ùn laåi bûäa múái ghï gúám! Khöng ai coá thïí
tûúãng àûúåc àaä coá khi con ngûúâi naây coá luác khöng nuöët nöíi nguåm
nûúác maâ bêy giúâ thò caái gò cuäng vú vaâo miïång, nhai ngêëu nghiïën,
luác naâo cuäng àoái, vûâa ùn xong, buång àaä laåi söi ong oác... Caã nhaâ
phaãi têët taã ài kiïëm ùn cho noá. Thïë maâ coá luác theâm quaá, noá nhöí ùn
caã coã. Caã nhaâ kiïëm vïì àuã thûá: mùng tûúi, mùng khö, mêåt ong, haåt
deã, thõt hûúu khö, thõt hûúu sêëy. Möåt lon to tiïët hûúu tûúi àoâng
àoåc cuäng uöëng àïën caån möåt húi múái chõu buöng tay xuöëng. Toác noá
bêy giúâ khöng ruång nûäa. Toác oáng múä ra, cûáng laåi, toác múái moåc - tûâ
trong chên toác, toác laåi thùèng, tua tuãa, àen nhaánh. Ngûúâi êëy àûáng
dêåy, bûúác ra têån baäi caát. Laåi khöng ai coá thïí tûúãng àêëy laâ ngûúâi
höm naâo chïët tröi, chïët hoaãng. Bêy giúâ ngûúâi êëy ài giûäa moåi ngûúâi
- ài thanh thaã vúái caã nhaâ An Tiïm vaâ Gêëu em. Coá höm, ngûúâi êëy
nhaãy xuöëng biïín, búi ra khúi xa tñt, tay bùæt saãi nhanh nhû caánh
chim biïín lûúát trïn soáng. Röìi laåi quay vaâo, chaåy thoùæt lïn búâ,
khöng möåt veã mïåt nhoåc, phúãn phú nhû khöng, khuyânh tay laâm keo
vêåt vúái Mon. Coá khi caã buöíi cûá nhaãy nhoát hoâ heát trïn mùåt nûúác vúái
möåt àaân caá lúån - vuâng vêîy tung hoaânh chùèng khaác loaâi caá. Mon daåy
ngûúâi êëy hoåc noái tiïëng mònh. Àïën khi noái àûúåc, ngûúâi êëy troã tay ra
biïín:
      - Töi úã hoân àaão ngoaâi xa kia...


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  149

        Ngûúâi trai treã êëy úã trïn möåt vuâng nhûäng hoân àaão giûäa biïín.
Ngûúâi úã àaão quanh nùm sinh söëng vûâa trïn búâ vûâa dûúái biïín, búãi
vêåy, ai cuäng thaåo biïín nhû viïåc ài laåi trïn mùåt àêët. Anh kïí chuyïån
möåt höm coá àoaân thuyïìn cuãa ngûúâi úã àaão ài trïn biïín. Cún baäo caån
cuöën àïën, giong àoaân thuyïìn tröi taán loaån ra biïín lúán, röìi thuyïìn
vúä, röìi ngûúâi êëy giaåt àïën àêy. Ngûúâi êëy noái:
      - Múái àêìu, töi súå quaá...
      Gaái hoãi:
      - Bêy giúâ coân súå khöng?
      Ngûúâi êëy cûúâi, khöng traã lúâi, maâ noái cêu khaác:
      - Töi tïn laâ Ma Li...
     Caái tïn nghe laå tai. Àêët nûúác ta khöng ai tïn nhû vêåy. Thïë
nhûng nghe maäi, cuäng quen tai, röìi Ma Li thaânh tiïëng thên thuöåc.
Ma Li goåi An Tiïm vaâ Naâng Hoa laâ böë meå. Ma Li laâ anh em vúái
Mon, caái Gaái vaâ Gêëu em. Ma Li hún tuöíi, laâm anh nhêët. Tûâ àêëy,
Ma Li úã laåi trïn àaão vúái caã nhaâ An Tiïm. Coá lêìn, Ma Li baân vúái An
Tiïm:
      - Böë aå, töi àoáng möåt caái beâ...
      - Àoáng beâ laâm gò?
      - Ta seä ài qua bïí, tòm vïì quï.
      - Vïì quï, vïì quï aâ?
       - ÚÃ quï töi, ai cuäng biïët àoáng beâ ài qua bïí, töi biïët àoáng...
Khöng, An Tiïm khöng ngaåi vûúåt biïín. Ai àïm ngaây nung nêëu
thiïët tha vúái àêët quï vaâ muöën trúã vïì nhêët, thò phaãi noái ngûúâi êëy laâ
An Tiïm. Khöng, An Tiïm khöng súå nguy hiïím. Ra àêy àûúåc thò
phaãi vïì àûúåc. Chùæc nhû thïë. Nhûng tûâ khi tòm àûúåc búâ baäi vúä àûúåc
àêët tröìng dûa vaâ laâm nhaâ úã thò An Tiïm laåi nghô, nghô ài nghô laåi.
úã àêy cuäng nhû àêët quï, cuäng nhû Baäi Lúã xûa kia. Baäi Lúã àêët
hoang àaä thaânh núi truâ phuá, àaão hoang naây cuäng seä thaânh núi truâ
phuá. Röìi cuäng coá khi coá tin àêët quï. Röìi coá khi coá ngûúâi àêët quï
àïën, con chim àïën àûúåc, röìi con ngûúâi cuäng àïën àûúåc.


      3.
     Laåi coá àïën mêëy nùm nûäa qua. Mùåt àêët phûúng trúâi cûá thùm
thùèm. Phaãi àúåi möîi nùm, àïën muâa dûa, múái laåi têëp nêåp àöi chuát.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          150

Suöët ven möåt bïn sûúân àaão bêy giúâ àaä thaânh nhûäng baäi dûa àoã.
Àïën muâa dûa, vúå chöìng con caái laåi lùn löån ngaây àïm trïn caác baäi.
Möîi nùm möåt úã baäi lêu hún, búãi möîi nùm dûa laåi moåc thïm, laåi haái,
laåi xïëp, laåi àem dûa thaã xuöëng biïín. Möîi muâa möîi quaã dûa xuöëng
biïín laâ tiïëng goåi ra chên trúâi: coá chuáng töi úã ngoaâi naây. Ma Li thaåo
cùæt dûa ngay röìi. Caã àïën Gêëu em bêy giúâ cuäng gioãi haái dûa vaâ biïët
chõu khoá thaã xuöëng biïín nhûäng quaã dûa. Gêëu em cùæt nhanh hún
têët caã. Möåt bïn chên trûúác Gêëu em keáo vïì phña mònh caái dêy coá
quaã dûa nùång trôu, möåt chên giú vuöët cûáa. Thïë laâ quaã dûa chïình
ïình lùn ra vïå coã. Cûáa àöå nûãa buöíi, àûúåc möåt àöëng dûa, Gêëu em
dûâng laåi, ngöìi ùn möåt quaã. Röìi, thong thaã, Gêëu em lùèng lùång vêìn
tûâng quaã dûa ra thaã xuöëng nûúác. Soáng àaánh mêëy lêìn lùn lïn lùn
xuöëng, röìi chùèng mêëy luác, gioá àaä thöíi àêíy quaã dûa nhêëp nhö ra xa.
Mï maãi suöët muâa dûa, úã luön baäi, cùæt dûa ùn röìi haái dûa thaã xuöëng
biïín. Àïm àïën, tòm möåt taãng àaá, àöët lûãa lïn, nguã laåi trïn baäi. Höm
sau, laåi ùn dûa, laåi haái dûa, laåi thaã dûa xuöëng biïín. Trïn mùåt biïín,
tûâng àaân chim àuöíi theo nhûäng quaã dûa, bay tuå thaânh nhiïìu àaám,
tröng xa àïën têån chên trúâi vêîn thêëy boáng chim nhêëp nhö bay lïn
bay xuöëng. Nhûäng quaã dûa àûúåc thaã xuöëng tûâ àaão hoang, theo gioá
nöìm, dûa lïnh àïnh tröi theo luöìng nûúác haâng thaáng trïn biïín röìi
vaâo àïën àêët. Ngûúâi caác vuâng cûãa söng, cûá àïën muâa gioá nöìm, thónh
thoaãng laåi vúát àûúåc dûa. Tûâ xûa àïën nay, chûa ai tröng thêëy quaã
dûa to àïën vêåy. Luác böí ùn, ngoåt thúm. Àûúng cún noáng bûác àûúåc
miïëng dûa thêëy maát khoãe hùèn lïn, khaác hùèn caác thûá dûa höìng,
dûa gang, dûa búã thûúâng coá. Caác cuå giaâ sûåc nhúá ra:
      - Ngaây trûúác coá ngûúâi vaâo cûãa söng noái rùçng úã ngoaâi bïí coá
giöëng dûa voã xanh ruöåt àoã, haåt àen nhû rùng nhuöåm, àûúåc ùn möåt
miïëng thò khoãi bïånh söët aác vaâ hïët khaát caã ngaây. Múái chó nghe noái
maâ khöng àûúåc biïët, coá leä noá laâ quaã dûa àoã naây àêy.
      Tûâ àêëy, cûá àïën muâa gioá, ngûúâi caác coäi laåi àua nhau löåi ra
nhûäng vuâng lêìy ngoaâi cûãa söng àïí àoán dûa, tòm nhùåt dûa. Söng
Caái nhaã ra lúáp lúáp phuâ sa àoã mïnh mang. Nhûäng quaã dûa xanh
àen tröi vaâo àïën laân nûúác àoã xuöåm. Caác loaåi caá vaâ chim biïín ra
khoeát ùn mêët àaä nhiïìu, thïë maâ möîi nùm caâng nhiïìu dûa giaåt vaâo.
Bêy giúâ, caã àïën ngûúâi caác vuâng úã sêu trong doåc söng, nghe àöìn àïën
muâa gioá coá dûa tröi cuäng keáo ra vúát. Tiïëng àöìn: ra biïín thêëy àûúåc
quaã dûa to quaá phaãi dòu vaâo nhûäng dòu caá öng voi röìi hai ngûúâi
laâm roå xoã àoân öëng múái khiïng nöíi quaã dûa to vïì, àïën khi khoeát dûa
ùn hïët ruöåt, coân caái voã ngoaâi, con lúån naái thêëy chöî maát chui vaâo

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                151

trong êëy nùçm nguã giûäa trûa nùæng. Ngûúâi ta kïí chuyïån quaã dûa to
kyâ laå àïën nhû thïë. Khùæp caác coäi trong mûúâi lùm böå nûúác Vùn Lang
àaä nghe vang lûâng tiïëng ngoaâi cûãa söng Caái vúát àûúåc giöëng dûa laå.
Chùèng bao lêu, úã Phong Chêu cuäng nghe biïët. Möåt nùm, quan
quên caác coäi ven biïín, tûâ böå Ninh Haãi àïën böå Dûúng Tuyïìn, böå
Cûãu Chên, böå Hoaâi Hoan àûúåc lïånh cho nhaâ chaâi ai vúát àûúåc dûa
laå thò àem vaâo tiïën vua. Thaáng baãy nùm êëy coá möåt thuyïìn àêìy dûa
àoã cuãa ngûúâi keã bïí vúát àûúåc, ngûúåc söng Caái lïn Phong Chêu.
Quan quên ra bïën khuên dûa vaâo thaânh. Àûúng muâa thaáng baãy,
trong vûúân vua nuöi nhiïìu ngöîng. Nhûäng con ngöîng cao lïnh
khïnh trùæng baåch róa löng bïn ao cuäng chó àûáng àïën ngang lûng
nhûäng quaã dûa vûâa àûúåc khiïng qua. Nhaâ vua vaâ caác quan xuám
quanh nhûäng quaã dûa laå, to bùçng caái thuáng, voã xanh àen biïëc. Röìi,
quaã dûa àûúåc böí ra, chia cho moåi ngûúâi trong cung. Múái chó àuáng
möåt miïëng, ai cuäng nûác núã khen dûa ngoåt quaá. Möåt mûu sô têu
rùçng:
      - Xin àïí yá maâ xem, caái cuöëng quaã dûa naâo cuäng coá vïët cùæt
phùèng. Con dao cùæt dûa sùæc lùæm nïn múái àûúåc möåt nhaát ngoåt nhû
vêåy. Dûa tröi vaâo nhiïìu thïë thò têët dûa naây phaãi coá ngûúâi haái, phaãi
coá ngûúâi thaã xuöëng bïí, quyïët khöng phaãi tònh cúâ dûa úã baäi ngêåp
nûúác àûát dêy tröi àïën búâ coäi ta. Nùm naâo cuäng thêëy dûa vïì, möîi
nùm möåt nhiïìu, thêåt laâ àiïìm laå.
       Nhûng àiïìm laå thïë naâo thò cuäng roä àûúåc möåt àiïìu: bïn coäi coá
dûa laå êëy phaãi àöng vui giaâu coá thò múái sinh àûúåc giöëng dûa quñ
thïë, to thïë, ngûúâi coäi êëy phaãi àûúåc thaãnh thúi lùæm múái nïn àûúåc
höåi heâ coá phong tuåc thaã dûa hùçng nùm thïë! ÚÃ ngoaâi khúi xa coá coân
coäi àêët naâo phong lûu thûã ài doâ hoãi xem. Nhaâ vua coá yá nhû vêåy.
Trong triïìu bêëy giúâ coân mêëy ngûúâi tûúâng cêu chuyïån ngaây trûúác coá
nhaâ öng An Tiïm phaãi töåi bõ àaây ra ngoaâi àaão. Caác quan úã Vùn
Lang vaâ ngoaâi caác böå ngaây êëy, coá ngûúâi chïët àaä lêu, coá ngûúâi giaâ
yïëu àaä vïì dûúäng laäo ngoaâi coäi. Cêu chuyïån thêåt nhû thïë naâo cûá
buâng nhuâng nhû gaâ mùæc toác, khöng mêëy ai roä àêìu àuöi. Thaânh thûã
chuyïån trûúác An Tiïm bõ oan cuäng chó mang maáng thïë. Nhûng röìi
cêu chuyïån mú höì trong moåi ngûúâi cûá nïn hònh dêìn, möîi khi àïën
cuöëi muâa gioá nöìm, coá nhûäng quaã dûa laå tröi vïì. Chuyïån baân taán
trong thaânh ngoaâi coäi, möîi núi möåt cêu goáp laåi, lan traân trong
nhûäng lúâi nghi hoùåc cuãa nhiïìu ngûúâi. Nhûäng lúâi baân taán:




http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           152

      - Coá phaãi trúâi cho nhûäng quaã dûa naây tröi baáo hiïåu coá gioá
muâa vïì. Quaã dûa tröi cuäng nhû con ruâa biïët xem mûa nùæng àûúåc
àêëy.
     - Cuãa caãi úã àêu böîng dûng giaåt àïën laâ àiïìm trúâi cho búâ coäi ta
yïn vui.
      - Nghe noái caác àúâi vua thûúâng àem àaây ngûúâi qua cûãa söng
boã cho chïët àoái úã ngoaâi bïí khúi, coá phaãi thïë khöng? Hay ngûúâi ài
àaây ngaây xûa giúâ coân söëng, àaä laâm àûúåc nhiïìu cuãa caãi hún ta, àem
thaã cuãa caãi vïì cho ta biïët.
      - Coá nhû thïë khöng, ai biïët àûúåc!
       Nhûng caác cuå laåi kïí rùçng ngaây trûúác, nhûäng ngûúâi phaãi ài
àaây, vaâ caã nhûäng toaán quan quên giaãi ngûúâi ài àaây hònh nhû cuäng
chûa ai àaä lêìn naâo ài àïën núi vïì àïën chöën, chó thêëy ài maâ khöng
thêëy vïì. Coá lêìn múái ra qua cûãa söng, soáng thêìn àaä nöíi nhû röìng,
nhû caá sêëu cuãa trúâi ngöng nghïnh khöng ai trõ àûúåc, khöng ai
thoaát khoãi nanh vuöët soáng gioá, thïë laâ chïët caã. Möîi khi muâa gioá nöíi,
coá nhûäng quaã dûa giaåt vïì, laåi söi nöíi lúâi àöìn àaåi:
      - Coá ai coân nhúá nhûäng ngûúâi bõ àaây ra bïí?
      - Hònh nhû coá caã nhaâ öng An Tiïm.
      - Öng An Tiïm laâ ai?
      - Öng An Tiïm ngaây trûúác laâm quan coäi Baäi Lúã.
       - Öng An Tiïm àûúng trõ dên úã Baäi Lúã, möåt nùm àem ngûúâi
vïì höåi úã Phong Chêu, ngûúâi Baäi Lúã giêåt àûúåc giaãi àêëu vêåt, caã giaãi
cöî, giaãi cúm thi, tiïëng àöìn xûa nay chûa coäi naâo àûúåc taâi thïë,
khöng biïët laâm sao maâ röìi laåi phaãi töåi, nhaâ vua àaây caã nhaâ ra bïí.
Chó coân nhúá coá vêåy thöi. Nhûäng àöìn thöíi dai dùèng maäi trong dên
gian, röìi möåt höm àïën tai vua. Nhaâ vua ra hoãi caác quan viïåc An
Tiïm ngaây trûúác bõ àaây nhû thïë naâo. Ngûúâi mûu sô noå têu rùçng:
      - Töi nghe ngaây êëy caã àïën àoaân thuyïìn aáp taãi cuäng khöng
thêëy coân vïì. Töi cuäng chó biïët coá thïë. Trûúác An Tiïm trõ dên lêu
nùm úã Baäi Lúã. Caác vuâng tûâ ven söng Caái cho vaâo àïën chên nuái Taãn
Viïn, ngaây nay coân coá veâ kïí cöng àûác, chùæc ngûúâi úã àêëy coá thïí biïët.
Hay laâ thûã cho ngûúâi ài xem ai coân biïët hún khöng?
       Nhaâ vua súå naáo àöång, nûãa àïm bùæt àoaân thuyïìn chúã tuâ rúâi
bïën, chuáng töi khöng hay biïët gò caã. Dên cho töi vaâ öng naây ngöìi
möåt caái thuáng àuöíi theo. Giûäa tuêìn trùng thò kõp thuyïìn chuã tûúáng

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 153

töi. Chuáng töi aáp caái thuáng vaâo maån thuyïìn to röìi àûúåc möåt ngûúâi
lñnh giuáp cho lïn thuyïìn. Chuáng töi dêng chuã tûúáng caái noán vaâ àöi
giaây coã. Trong noán vaâ trong giaây coá giêëu con dao vaâ caái sûâng trêu
coå lûãa àïí chuã tûúáng töi phoâng cún hiïím ngheâo. Röìi chuáng töi trúã
vïì, àem theo caã ngûúâi lñnh cheâo thuyïìn súå quan laâm töåi phaãi tröën.
Ngûúâi lñnh êëy tröën röìi maâ vêîn chûa hïët cún lo, àïën nûãa àûúâng thò
lïn cún àöång kinh, ngaä xuöëng söng chïët. Vïì sau, nhiïìu lêìn chuáng
töi coá ngûúâi vïì kinh àö doâ la xem tin tûác chuã tûúáng töi ra sao, àûúåc
biïët àoaân thuyïìn quên quan àûa ngûúâi ài àaây chuyïën êëy gùåp phaãi
soáng thêìn cuäng khöng coân ai söëng soát vïì àûúåc. Chuáng töi chûa tin,
laåi cho ngûúâi ra hoãi têån cûãa söng. Ngûúâi ngoaâi cûãa söng cuäng kïí
chuyïën thuyïìn êëy àaä chïët baäo caã ngoaâi khúi. Tûâ àêëy bùåt tin. Chöëc
àêëy maâ àaä ra mêëy chuåc nùm trúâi, nhûng ngûúâi Baäi Lúã chuáng töi
khöng bao giúâ quïn àûúåc cöng àûác to lúán cuãa chuã tûúáng töi. Nhaâ
vua sai böí quaã dûa cho hai öng giaâ Baäi Lúã ùn. Röìi laåi hoãi:
      - Coá thêëy giöëng dûa naây úã àêu bao giúâ chûa?
      - Chûa thêëy bao giúâ.
       - Möîi nùm, cûá àïën muâa gioá nöìm thöíi, laåi thêëy tûâ ngoaâi bïí coá
dûa naây theo gioá tröi vaâo. Quaã naâo cuäng troân àeåp, cuöëng àûúåc cùæt
ngay ngùæn, nhû hùçng nùm coá ngûúâi ngoaâi êëy gûãi gioá àûa dûa vïì
biïëu. Chùæc hùèn ngoaâi coäi coân ngûúâi úã nïn múái coá ngûúâi tröìng dûa
gûãi dûa nhiïìu thïë naây. aång giaâ ngoaâi trùm tuöíi ngûúác mùåt lïn,
long lanh mùæt, hêët choâm rêu baåc ra àùçng sau vai, noái to:
     - Coá phaãi nhaâ vua nghô coá thïí chuã tûúáng töi coân söëng nïn goåi
chuáng töi vïì àïí hoãi tin khöng?
      - Ta coá nghô thïë.
     - Vêåy xin nhaâ vua cho ngûúâi Baäi Lúã chuáng töi àûúåc ra bïí tòm.
Chuáng töi xin ài tòm chuã tûúáng töi.
      - Caác ngûúâi giaâ röìi. Coân sûác vûúåt bïí khöng?
      - Ngûúâi àöìng baäi chuáng töi, uöëng rûúåu röìi chïët nhû ài nguã,
khöng biïët thïë naâo laâ tuöíi giaâ. Vaã chùng, chó coân coá ngûúâi giaâ Baäi
Lúã nhû boån töi thò múái àûúåc tûúâng mùåt chuã tûúáng töi.
       - Nïëu thïë thò àûúåc. Nhaâ vua cho möåt cöî mûúâi thuyïìn sùæm sûãa
ra biïín. Laåi heån cho hai öng giaâ Baäi Lúã nghe coá gioá bêëc thöíi xuöëng
thò trúã laåi, khi êëy giong buöìm vïì phûúng nam, thuyïìn gùåp gioá bêëc
seä ài nhû chaåy trïn soáng. Ngûúâi úã Baäi Lúã laåi àûúåc möåt phen xön
xao. Ai cuäng tranh nhau:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           154

       - Cho töi ài tòm chuã tûúáng. Caã nhûäng ngûúâi trai treã chûa hïì
biïët mùåt An Tiïm cuäng àoâi ài tòm. Bêëy lêu, cöng àûác An Tiïm àaä
àûúåc kïí truyïìn miïång nhû cöí tñch trong nhûäng cuöåc chúi, thaáng
giïng thaáng taám úã loâ vêåt, úã nhûäng buöíi ài sùn vaâ khöng nhaâ naâo
khöng thuöåc. Coá nhiïìu xoám lêåp miïëu thúâ An Tiïm nhû thúâ thêìn
àêët. Nhûng öng cuå trïn trùm tuöíi giaâ nhêët Baäi Lúã kia àaä phêët öëng
tay aáo lïn, noái:
      - Trúâi taånh mûa thò trúâi laåi nùæng, cho nïn höm nay ngûúâi Baäi
Lúã múái àûúåc ài tòm chuã tûúáng. Chuáng tao ngaây trûúác àaä theo
thuyïìn àûa chuã tûúáng ra têån cûãa bïí, bêy giúâ chuáng tao laåi ra bïí
àoán chuã tûúáng. Chó hai chuáng tao àûúåc ài thöi.
       Laâng trïn chaå dûúái haäy tröng chúâ. Àûâng noái daåi, ài söng nûúác
laânh ñt dûä nhiïìu, nhûng lêìn naây ài thò ngaây ra cûãa bïí quyïët khöng
phaãi laâ ngaây àûa ma chuáng tao. Tinh tûúáng chuã ta to lùæm. Ngaây ra
cûãa bïí lêìn naây laâ ngaây àaåi höìng phuác cho coäi ta, caác ngûúâi aå. Mûúâi
chiïëc thuyïìn chiïën ài viïåc quan khöng phaãi nhiïìu, nhûng thuyïìn
vûúåt cûãa söng ra khúi, caái söëng treo súåi toác thò àêëy laâ sûå troång àaåi.
Ngûúâi Phong Chêu keáo ra xem trïn àêìu bïën söng Caái, àöng nhû
ngaây höåi. Coá leä coân àöng gêëp bao nhiïu lêìn ngaây trûúác, caái khi
caánh thuyïìn àaây caã nhaâ An Tiïm àaä nhöí neo luác canh hai röìi möåt
saáng ra, ngûúâi Baäi Lúã vaâ ngûúâi kinh àö tuå höåi keáo túái tòm. Tiïëng
àöìn vua sai quên quan giong thuyïìn ra bïí tòm quan An Tiïm dêåy
khùæp trong thaânh ngoaâi coäi. Thuêån gioá, hún tuêìn trùng àaä ra túái
cûãa söng. Böën bïì, nhûäng búâ àaá phong rïu àoã hùæt, nhûäng baäi cêy
sêåy xanh àùåc, thùèng tùæp ngang mùåt nûúác àoã àuåc tûâ cûãa söng Caái
tuön ra. Röìi àoaân thuyïìn ài vaâo núi mïnh möng soáng ngêët trúâi.
Phaãi àïën cuöëi tuêìn trùng, thuyïìn múái ra khoãi vuâng nûúác phuâ sa àoã
boåc quanh baäi biïín röìi àoaân thuyïìn bùæt àêìu lïnh àïnh vaâo maâu
xanh ngaây àïm. Nhûäng con chim biïín àûúng tñu tñt lûúån quanh cöåt
buöìm, böîng höët hoaãng bay trúã laåi àêët liïìn. Múái luác naâo, bêy giúâ àaä
mõt muâ khöng thêëy gò nûäa. úã núi röën biïín naâo khöng biïët, nhûäng
cún baäo muâa nùæng coân rúát laåi, àöi khi cöìn túái, keáo mùåt biïín lïn cao
haâng trûúång röìi laåi vêåt xuöëng. Nhûäng laân mêy phêìn phêåt bay àûa
àïën nhûäng cún gioá xaám àen. Nhûäng luác hiïím ngheâo êëy, àoaân
thuyïìn chuåm laåi, giïët gaâ xem àiïìm chên, àaánh chiïng rïìn mùåt
nûúác, àöët neám tûâng khiïng trêìm xuöëng biïín, röìi têët caã ra nùçm phuã
phuåc trïn böìng cêìu trúâi cho tai qua naån khoãi. Suöët caã àïm, nhûäng
cún gioá àen nguân nguåt qua, tiïëng nûúác àöí ò êìm, nghe rúån laånh àïën
têån gaáy. Tuy nhiïn, tai naån àaä traân phña biïín khaác, úã trûúác mùåt.

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                155

Höm sau, buöíi saáng laåi dõu daâng. Cún khuãng khiïëp àïm qua biïën
mêët. Àoaân thuyïìn ruåt reâ trûúng nhûäng têëm buöìm coái vó lïn, chûa
tin hùèn àaä töët trúâi ngay nhû thïë. Möåt laát, laân gioá phêët phú àûa
thuyïìn ài trong mûa lêëm têëm nhû buåi bay vaâ laåi nghe nhûäng tiïëng
giaä gaåo àêìm êëm, quen thuöåc, yïn vui tûâ cûãa khoang sau thuyïìn
vang xuöëng mùåt nûúác. Trong khi êëy. Ngoaâi àaão hoang laåi bùæt àêìu
nhûäng ngaây hiu hùæt reát mûúát mûa dêìm. Trïn baäi dûa chó coân dêy
vaâ laá khö höm naâo múái vaâng xuöåm caã möåt vuâng, giúâ àaä khö saåm.
Chim biïín hïët caái ùn, àaä thûa vïì. Coá khi bay qua cuäng chó àaão
caánh lûúån möåt voâng. Luä khûúáu súå laånh súám nhêët, àaä boã vuâng rûâng
thûa búâ biïín laânh vaâo traánh reát trong nhûäng buåi cêy chên nuái.
Nhûäng con chim beá nhoã ài tòm núi nûúng tûåa trong khe àaá, göëc cêy
cho túái khi naâo coá gioá nöìm múái laåi phúãn phú ra bay lûúån vúái nhûäng
ngaây êëm aáp búâ biïín. Moåi loaâi àïìu chuyïín àöång khi sùæp sûãa muâa
laånh túái. Ven rûâng, nhûäng con trùn to nhûäng cêy göî nhêëp nhaánh,
gioá may àaä àaánh se laân múä trïn da, cuäng thöi ra phúi mònh hoáng
möìi trong boáng nùæng. Thïë laâ tûâng àaân trùn laåi àaä àïën àöå rúâi nhûäng
thung luäng êím ûúát, nhûäng baäi phùèng thoaáng àaäng, úã àêëy suöët
ngaây àïm muâa nùæng, trùn àaä ra àuöíi möìi, bêy giúâ caã àaân ài tòm
chöî êín naáu trïn höëc àaá cao. Chuáng noá quùng mònh ài raâo raâo qua
rûâng nhû tiïëng con luä àöåt nhiïn reáo giûäa muâa kiïåt. Mêëy höm trúã
trúâi, sûúng muâ dêng lïn vuâi kñn àaão, túái khi mùåt trúâi lïn cao múái
laåi thêëy choãm nuái xanh xa nhêëp nhö ra. Khöng phaãi chó coá loaâi vêåt
úã àaão múái biïët traánh caái reát buöët maâ caã nhaâ An Tiïm cuäng phaãi lo.
Sùæp túái, mûa reát vaâ sûúng muâ coá khi dêìm dïì, rûâng vaâ biïín gaâo theát
muâ mõt chùåp vaâo nhau. Moåi cöng viïåc lùång leä êm thêìm muâa laånh.
Caã nhaâ ài vaác àaá vïì àùæp thïm tûúâng, nhû khi nhaâ coân úã bïn baäi
sêåy. Caái nhaâ bêy giúâ cuäng khaác trûúác. Muâa àöng nùm ngoaái coá cún
reát khaác thûúâng, àùæp caã aáo, voã sui maâ vêîn buöët thoát lûng, suöët
thaáng chó quanh quêín quanh lûãa. An Tiïm noái:
      “Ngûúâi giaâ thò súå reát, caác cuå noái chùèng sai. Nùm nay ta phaãi
nghô caách cho êëm hún múái àûúåc". Ma Li baây caách, An Tiïm bùæt
chûúác laâm thïm möåt gian nhaâ coá nïìn sêu dûúái mùåt àêët. Reát àïën, úã
loâng àêët êëm hún trïn mùåt. Àöët lûãa sûúãi trong loâng àêët giûäa nhaâ
êëm àûúåm böën phña, caã nhaâ vaâo ngöìi quêy quêìn trong hêìm. Gian
nhaâ hêìm vûâa àûúåc miïët xong, böën bïn nhùén boáng. Thûác ùn dûå
phoâng gaác la liïåt trïn àêìu, tûâng miïëng thõt hûúu, thõt nai xaã daâi
bùçng saãi tay treo luãng lùèng so le tûâ gaác bïëp xuöëng, coá nhûäng miïëng
múái àaä aám khoái àen kõt. Thûúâng nùm naâo cuäng cheán thõt sêëy caã
muâa laånh, khi coá nùæng êëm múái laåi xaách lao ài rûâng. Vûâa röìi, tòm

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            156

àûúåc möåt rûâng baáng. Cêy baáng thùèng àuöîn, cao hún cêy coå, noän
lùæm nûúác hún coå. Thên baáng cuäng xöëp, àeäo ra, böåt baáng ùn thay cuã
maâi, cuã nêu àûúåc vaâ uã laåi cho lïn men, laâm rûúåu uöëng coân thúm
nûäa. Tûâ nùm êëy, muâa reát àûúåc êëm buång. Àaä laâm àûúåc mêëy meã, coân
cêët nûäa. Caã mêëy chiïëc bong boáng nai àûåc vaâ lúån rûâng gaác trïn bïëp
cuäng àûúåc lêëy xuöëng àem àûång, thaânh nhûäng bòu rûúåu. Reát cùæt
ruöåt, coá caái sûúãi, uöëng vaâo trong buång cuäng àúä laånh. Têët caã chúâ àúåi
caái giaá buöët àïën. Tûâ thaáng baãy, thaáng taám moåi viïåc àaä àêìy àuã thïë.
Möîi ngaây böë con An Tiïm mï maãi ra cöng àaánh hûúu lêëy thõt àïí
daânh, àïën chiïìu múái thêëp thoaáng tûâ boáng nuái töëi sêîm bûúác ra. Àaä
nghiïåm möîi lêìn vïì muöån thïë, sao cuäng àûúåc con giöëng. Quaã nhû
rùçng, nhòn kyä thêëy böë con bûúác ài lùåc leâ, möåt con nai nùçm vùæt cong
lûng giûäa caái àoân öëng.
       Gêëu em cung cuác theo sau, ngûúâi noá àen sêîm, lêîn hùèn vaâo
boáng töëi. Àùçng cuöëi biïín, mùåt trúâi àoã hoãn nhû caái baánh xe lùn tûâ tûâ
xuöëng ngêën nûúác röìi chòm vaâo khoái soáng. Naâng Hoa vaâ Gaái nêëu
thõt xong, giong àuöëc ra suöëi goåi, ba böë con An Tiïm àaä xaã hïët con
nai, xaách tûâng miïëng thõt àem vïì. Mon cêìm theo miïëng gan àoã
thêîm àïí nûúáng cheán ngay. Chêåp töëi àaä chúám laånh. Caã nhaâ xuöëng
ngöìi quêy úã caái nïìn nhaâ loâng àêët, trong nhaâ múái ïm àïìm laâm sao!
An Tiïm vúái Mon vaâ Ma Li baây caái baát mùæt vêìu, caái baát àaân loe
miïång muác uöëng rûúåu baáng. Àùçng sau, Gêëu em tûåa lûng vaâo búâ
àêët nhùén, àûa baân chên lïn liïëm húâ nhû con meâo rûãa mùåt khan.
Luác röîi, khi trúâi laånh, gêëu cûá liïëm tay thïë, maãi miïët vaâ cùåm cuåi
nhû meå ngöìi khêu. Gaái ngöìi bïn, chêët thïm cuãi vaâo àöëng sûúãi.
Ngoån lûãa àuâng àuâng rûâng rûåc. Trïn têëm giaát tre, Gaái vaâ meå tûúác
laá dûáa daåi laâm vaãi. Nhûäng chiïëc laá dûáa ngêm dûúái suöëi àaä rûäa ra,
coân möåt àïåp xú trùæng, mang xuöëng suöëi ruä röìi chuöët thaânh tûâng
súåi tú maãnh, cuöån öëng vaâo nhûäng hoân cuöåi àeäo daâi ngoùéng, chêët
möåt àöëng, àaä àûúåc mêëy chuåc öëng to tú dûáa. Bïn aánh lûãa bïëp, Naâng
Hoa vaâ Gaái cùng ngang súåi dêy trïn àêìu hai gaåc tre. Möîi ngûúâi
cêìm àöi kim xûúng caá, laâm nhûäng con thoi laách thoùn thoùæt àûa
qua súåi ngang. Nùm trûúác àaä dïåt àûúåc mêëy têëm vaãi bùçng saãi tay.
Thïë laâ coá vaãi dûáa. Bao giúâ xong àûúåc chuåc saãi thò xeá ra may mùåc
cho caã nhaâ. Cöng viïåc tuöët súåi dïåt tú dûáa töëi naâo cuäng laâm bïn lûãa
nhû thïë. Tiïëng cuãi nöí, tiïëng lûãa nguân nguåt reo. Tûâ ngoaâi, Gaái vaác
àïåp xú dûáa múái vaâo quêën öëng àaá cuöåi. Gaái noái to:
      - Ngoaâi rûâng saáng trùng, meå aå.
      Naâng Hoa hoãi:

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                157

    - Trúâi laånh thò trùng saáng hún, thaáng naây thaáng mêëy röìi,
mònh úi?
      - Phaãi xem nuát buöåc múái nhúá àûúåc. Khöng ai nhúá thaáng mêëy.
      Tûâ khi tòm gùåp laåi àûúåc Mon, caái vui trong nhaâ traân àêìy
khöng biïët thïë naâo, nhûng cuäng sau khi êëy, cuöåc söëng úã àêy laåi tûåa
höì phùèng lùång tûúãng cûá thïë khöng bao giúâ coân khaác.
        Röìi àöåt nhiïn, ngûúâi àùæm thuyïìn giaåt àïën. Ûúác mong àêët quï
laåi loáe lïn, nhûng hy voång àaä triïìn miïn theo moåi cöng viïåc phùèng
lùång ngaây laåi ngaây. Nhúá thò vêîn nhúá biïët bao, nhûng khöng ai
muöën khúi gúåi àïën nûäa. Nïëu khöng coá luác àem caái nuát àaánh dêëu
nùm thaáng, coá leä khöng coân biïët àúâi ngûúâi daâi ngùæn thïë naâo. Khöng
biïët vò sao An Tiïm cûá nghô ngúåi böìn chöìn. An Tiïm nhòn Mon.
Ngaây ra àêy, noá múái hún mûúâi tuöíi. Bêy giúâ, hai vai noá lûåc lûúäng
nhû hai caái baânh tai àaá, rêu quai noán rêåm kñn caã caái cùçm baånh.
Toác Naâng Hoa àaä baåc, ruång thûa caã àónh àêìu, con caái Gaái àaä nïn
cö gaái lúán khön.
       Nghô thïë, An Tiïm caãm thêëy thêåt nùång nïì vaâ thoaáng buöìn.
Nhûng An Tiïm khöng bao giúâ nghô vêín vú. An Tiïm khöng muöën
vúå con nhòn àûúåc neát mùåt tû lûå cuãa mònh. An Tiïm àûáng dêåy, bûúác
ra ngoaâi. An Tiïm treâo lïn àûáng búâ tûúâng àaá. Bêëy giúâ àïm xuöëng
àaä lêu, trúâi rûâng maát dõu, khöng möåt laân gioá nhoã. Thinh khöng,
mùåt trùng saáng xanh, aánh saáng loaäng dêìn ra. Sûúng in lïn nïìn
saáng trùng, toãa trùæng múâ caã böën phña chên trúâi. An Tiïm böîng bùæt
möåt caái ruâng mònh, thêåt laå. Thoaãng trong laân sûúng nghe àêu coá
möåt tiïëng rïìn rïìn. Vûâa thoaåt nghe àaä rúån. Tiïëng mú höì nhû möåt
vuöët chên sùæc cûáa vaâo ngûúâi, choái lïn. Khöng phaãi tiïëng sêëm,
khöng phaãi tiïëng caá lúån àuâa, tiïëng àuöi caá öng voi àêåp trïn mùåt
nûúác, tiïëng nhûäng chiïëc caâng töm röìng búi xö xaát vaâo nhau.
Khöng, àêy nghe trong mú höì möåt tiïëng quen àïën laå luâng. Tiïëng
àûa tûâ biïín vaâo, rïìn quen àïën nöîi chûa roä tiïëng gò maâ caái tiïëng àaä
bùæt thùèng vaâo trñ nhúá, döåi laåi, söëng laåi caã bao nhiïu nhûäng caãnh,
nhûäng niïìm, nhûäng tiïëng xa xöi ngaây xûa maâ An Tiïm chûa kõp
nhúá roä, nhûng thêåt àaä thêëm caãm. Tiïëng mú maâng qua laân sûúng
moãng, luác àêìu thoang thoaãng ngúä àêu cún chúáp bïí mûa nguöìn.
Nhûng muâa nùæng hïët àaä lêu, khöng coân mûa nguöìn vaâ sêëm laånh
mûa raâo nûäa. Caái tiïëng cûá mú mú, moãng tanh, phú phêët theo laân
gioá xa, khi bïn ngaây khi bïn àïm, khi canh khuya, khi raång saáng,
röìi möåt luác, böîng nöíi döìn tûâng cún êåp ònh, tiïëng êåp ònh àöí oâa ra
thaânh tiïëng rïìn voång ài. An Tiïm nhaãy vuåt tûâ àêìu tûúâng xuöëng,

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         158

chaåy thùèng vaâo nhaâ. Chên An Tiïm chïånh choaång, tay võn vaâo cöåt,
tûúãng khöng bûúác nöíi. Trong aánh lûãa bïëp, Mon ngêíng lïn, thêëy
mùåt böë phûâng àoã trong laân rêu toác bung ra trùæng xoáa vaâ mùæt long
lanh, khaác hùèn veã àiïìm tônh cuãa böë moåi khi. Lêëy laâm laå, Mon àûáng
dêåy, treâo lïn mùåt àêët, àïën trûúác An Tiïm. An Tiïm noái nhû quaát:
      - Caã nhaâ úi! Tiïëng tröëng!
      Naâng Hoa höët hoaãng àûáng lïn. Gaái cuäng theo meå.
      - Caái gò thïë?
      - Tiïëng tröëng! Tiïëng tröëng! Mònh úi!
      Caã nhaâ cuâng kïu:
      - Tröëng àêu? Tröëng úã àêu?
        Trong im lùång mïnh möng, xa xa ngoaâi mùåt biïín àûúng nöíi
lïn tiïëng tröëng rïìn rïìn. Nghe àaä roä hùèn tiïëng tröëng àöìng. Tiïëng
tröëng àöìng! Tiïëng tröëng àöìng! Tiïëng tröëng àöìng uy nghiïm lan
trong boáng àïm mùåt nûúác àûúng gúåi lïn trong möîi ngûúâi, goåi dêåy
trong möîi ngûúâi... Nhûäng daãi àêët xanh rúân. Möåt con söng nûúác àoã,
hai ròa búâ caát toäe tûåa nhû con giaãi, luác naâo cuäng löìng löån àoâi àöíi
doâng. Nhûng trïn hai búâ con söng dûä, quanh nùm möåt caãnh laâm
ùn thaãnh thúi vaâ chiïìu àïën, àïm àïën, àïm trùng saáng moãng maãnh
nhû luåa àaä ngheâ, àaä chuöåi. Nhûäng chiïëc tröëng àöìng àùåt möåt loaåt
trïn nhûäng àöi gioáng tre bùæc qua bïën. Tiïëng tröëng vang xuöëng mùåt
nûúác, lan xa. Tiïëng tröëng höåi cúm múái. Tiïëng tröëng caác laâng vêåt.
Àêu àêu cuäng nö nûác, mï maãi thi àêëu khi nhaân haå, àúåi laâm muâa coá
höåi maãi chúi thêu àïm. Àïm trùng saáng, nhûäng tiïëng bi ly... nhûäng
chiïëc duâi tröëng göî mñt, göî choâ chó cûáng maâ mõn, boåc da baáo, da höí
àêëm xuöëng mùåt àöìng, cûá rung lïn ngên lïn maäi. Röìi muâa gùåt haái
laåi túái. Laâng laâng ra vñt tûâng böng thoác, boá troân tûâng lûúåm thoác
chöìng àöëng. Trong tiïëng tröëng nhõp ba giuåc giaä, laåi ngûúâi uöëng
rûúåu, ngûúâi vaâo súái vêåt mûâng cúm múái. Caác laäo baâ cuäng bï huä rûúåu
nïëp cêím ra. Nhûäng keo vêåt suöët muâa maát trúâi cho àïën aáp Tïët, rïìn
vang tiïëng tröëng trïn búâ söng Caái, àûúng laâ luác naây àêy, àûúng luác
naây àêy. Bêy giúâ, trïn bïën nûúác quï nhaâ, trúâi trong, thanh vùæng.
Bêy giúâ coá coân gò khöng, hay nûúác luä cuöën hïët Baäi Lúã röìi. Trïn thïë
gian naây coá coân àêët Baäi Lúã khöng. Tiïëng tröëng tûâ xa lùæm rïìn àïën.
      Tiïëng tröëng naây tûâ trong chiïm bao rïìn àïën... Moåi ngûúâi
baâng hoaâng theo tiïëng tröëng gioáng mú maâng giûäa laân sûúng, tiïëng
tröëng lùæc lû bay tûâ àêìu con nûúác xuöëng cuöëi con nûúác khiïën cho

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  159

Mon cuäng ngûáa chên tay, muöën sùæp bûúác vaâo súái. Gaái quay sang
hoãi meå ngaây trûúác coá phaãi àïën khi höåi laâng, höåi vua, ngûúâi ta mùåc
xöëng vaáy maâu àiïìu maâu luåc rûåc rúä nhû con caâo caâo ài traãy höåi vaâ
cuäng nghe tiïëng tröëng nhû thïë, phaãi khöng, lêu ngaây con quïn röìi.
Meå im lùång. Böë im lùång. Ngaây coân treã, An Tiïm nhúá laåi khi tûâ
Ninh Haãi vïì múái àùåt chên àïën Phong Chêu... Möîi ngûúâi möåt yá
nghô, nhûäng yá nghô bïì böån hònh aãnh ngaây trûúác àïën xoáa ài, khöng
biïët mònh àûúng lûu laåc úã núi hoang vùæng. Nhûng tiïëng tröëng böîng
im bùåt. Ai cuäng chúái vúái nhû àûúng ài, chúåt hêîng tay võn trïn cêìu
noi. Boáng trùng chó coân thu laåi àónh àêìu, böën phña khoaãng khöng
àaä muâ mõt hùèn. Coá 339 340 gioá, cún gioá nheå àûa tiïëng tröëng vïì
phña khaác. Hay chó laâ mï thêëy tiïëng tröëng. Cuäng khöng tin àûúåc úã
tai mònh, An Tiïm kheä hoãi Naâng Hoa:
       - Mònh úi, phaãi tiïëng tröëng àêëy khöng? Phaãi mònh cuäng nghe
tiïëng tröëng û?
      - Coá, mònh aå.
      - Hay töi chiïm bao?
      - Khöng phaãi mònh chiïm bao àêu.
     - Tiïëng tröëng laåi im bùåt röìi, coá phaãi khöng mònh? Luác êëy,
Mon nhúá laåi khi böë ài tòm Mon, böë àûáng beâ ngoaâi khúi, Mon úã
trong búâ. Mon noái to:
     - Àöët lûãa lïn, àöët lûãa lïn. Cho úã ngoaâi bïí maâ coá ngûúâi thò
tröng thêëy, böë aå.
       Coá thïë maâ giúâ An Tiïm múái nhúá ra. Nùm trûúác, Mon àaä àöët
lûãa cho böë nhòn thêëy, ngaây tröng khoái, àïm tröng aánh lûãa, Mon àaä
laâm thïë. Caái beâ vêìu cuãa An Tiïm àûúng phên vên giûäa trúâi nûúác,
thò tröng thêëy khoái trong búâ. Vaâ caái àêån vúå chöìng ài theo àûúâng
nûúác luä phaá tûâ trong rûâng ra búâ biïín, àïm naâo cuäng àöët lûãa, nhûäng
mong Mon úã àêu, tröng thêëy maâ àïën. aánh lûãa! Chó coá aánh lûãa! aánh
lûãa nuöi ngûúâi vaâ noái àûúåc tiïëng goåi nhau cuãa ngûúâi ra biïín khúi...
Thïë laâ ngay luác êëy, caã nhaâ dúä luön nhûäng àöëng cuãi quanh búâ àaá,
khuên ra baäi caát. Àêìu tiïn, àöët möåt àöëng lêëy caái soi saáng löëi ài. Röìi
moåi ngûúâi cûá têëp nêåp neám thïm cêy vaâo. Caã Gêëu em cuäng chõu
khoá. Hai chên trûúác cùæp hai cêy göî, Gêëu em ài àûáng ngûúâi lïn, keáo
lï löåc cöåc theo thïm hai cêy göî, ra têån baäi lûãa. Lûãa böëc àoã kheá búâ
biïín. Trong aánh lûãa, caã sûúng vaâ caã khoái cuöìn cuöån, tuön traân, àûa
ài. Ngoån lûãa phêìn phêåt quùng lïn thaânh gioá, tiïëng gioá hy voång,


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          160

tiïëng gioá phêëp phoãng, tiïëng gioá kïu: coá chuáng töi, coá ngûúâi trong
naây àêy. Tûâ luác êëy, vúå chöìng con caái An Tiïm vaâ Ma Li khöng vaâo
nhaâ, cûá ngöìi caã quanh àöëng lûãa. Khöng ai buöìn nguã, khöng ai caãm
thêëy sûúng laånh xuöëng àaä êím toác vaâ laånh hai vai. Têët caã cûá chùm
chùæm nhòn lûãa röìi laåi ngûúác mùæt, laåi nghe ra phña biïín. Buâng... By
ly... By ly... By ly... y... y... Buâng... Tiïëng tröëng nöíi lïn dûä döåi àöåt
ngöåt, rêm ran kïì bïn. Nhû tröëng àaä vaâo àïën ven biïín. Böîng chöëc
laåi baãng laãng têån àêu röìi böîng chöëc tûå dûng laåi êåp túái.
       Nhûng khöng, roä raâng lêìn naây khöng phaãi khoaãng caách,
khöng ngúä chiïm bao nûäa, tiïëng tröëng nöíi rïìn àïën nöîi ai cuäng àïìu
nghe ra tiïëng tröëng thêåt röìi. Tiïëng tröëng trêìm böíng nhû ngûúâi
àaánh àu tiïn trong höåi tröëng, àu tiïn vaâ tiïëng tröëng àûúng gioáng
lïn giûäa biïín hay trïn trúâi. Ngûúâi ngöìi trong aánh lûãa búâ biïín hoáng
tai lïn nghe, tûúãng coá trùm nghòn cöî xe trêu àöí tûâ trúâi cao xuöëng.
Chûa tröng thêëy gò, nhûng möîi luác tiïëng tröëng uy nghiïm gioáng
lïn, êm vang ài, laåi tûúãng trùm nghòn vaån cöî xe trêu sêìm sêåp àöí
xuöëng, khöng luác naâo ngúát. Caã nhaâ An Tiïm mûâng àïën nöîi nghe
tiïëng tröëng cûá ngêín ngú àûáng nhòn ra, khöng biïët ngöìi xuöëng nûäa.
Cho àïën saáng. Trúâi tang taãng, àaä vang roä hùèn nhûäng tiïëng tröëng
söi lïn khùæp mùåt biïín. Tuy nhiïn, boáng nûúác vêîn muâ mõt, khöng
tröng thêëy gò hïët. Röìi mùåt trúâi àoã àuåc hoe lïn àùçng chên nûúác xa
kia röìi. Sûúng lêìn lêìn moãng röìi tan, nhû moåi buöíi saáng. Nhûäng
ngûúâi thûác suöët àïm cùng mùæt nhòn ra vêîn tónh nhû khöng vaâ loâng
mong moãi cûá tûúãng möîi tiïëng tröëng nïån xuöëng laåi rung tan nhanh
laân sûúng. An Tiïm vaâ Mon vúái Ma Li lêëy tuâ vaâ ra thöíi. Khoái böëc
daây àùåc trong tiïëng öëc tuâ vaâ u uêët. Boáng nhûäng chiïëc thuyïìn nhû
lûng con caá öng voi àen sêîm àaä phúi lûâng lûäng trïn mùåt nûúác, luác
àêìu coân nhêëp nhö nhû hoân àaão múâ, sau caâng nöíi hònh àoaân
thuyïìn, caã tiïëng tröëng luãa tuãa röån rõch, lêîn tiïëng reo hoâ -bêy giúâ
nghe àûúåc caã tiïëng ngûúâi reo hoâ. Mùåt trúâi àaä cao quaá saãi tay, laân
sûúng chó coân baãng laãng qua. Mûúâi caái thuyïìn àaä túái gêìn búâ, nghe
tiïëng tröëng, tiïëng ngûúâi lêîn löån xön xao, nhûng cuäng chûa roä tiïëng.
Röìi, tûâ trïn thuyïìn, nhûäng caái chaäo nhû nhûäng con trùn quùng
mònh àûúåc neám xuöëng. Haâng loaåt ngûúâi nhaãy theo, coá ngûúâi saãi tay
búi, coá ngûúâi hêëp têëp nùæm chaäo löåi nûúác goâ lûng cuái möåt daäy, keáo
thuyïìn.
      Nhûäng chiïëc thuyïìn vaâo àaä bïình hùèn lïn. Laåi tûâng àaám
ngûúâi lñu tñu tranh nhau nhaãy xuöëng, löåi aâo vaâo. Tröng roä thêëy úã
tay möîi ngûúâi vaác möåt ngoån maác, nhiïìu ngûúâi khoaác vai chiïëc noã

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                   161

chiïën vaâ öëng tïn, àûúng xö lïn búâ. Coá hai cuå giaâ tûâ trong haâng
quên löåi ra, lïn baäi trûúác. Àêëy laâ hai cuå giaâ Baäi Lúã. Tûâ höm àoaân
thuyïìn ra qua cûãa söng, àïm naâo thuyïìn naâo cuäng gioáng tröëng
suöët àïm trong khoái trêìm. Tiïëng tröëng cho quên quan àúä nhúá nhaâ,
tiïëng tröëng àaánh tiïëng cuãa sûå söëng. Caã nhûäng àïm àöång biïín,
thuyïìn nhû lao vaâo vûåc thùèm, ngûúâi cûá giïët gaâ xem àiïìm chên
tûâng luác, tröëng vêîn nöíi giûäa tiïëng nûúác reáo. Caâng ra xa, tiïëng
tröëng caâng döìn dêåp. Möåt höm, moåi ngûúâi nghïín àêìu tröng ra, röìi
têët caã caác thuyïìn àïìu hoâ ran trïn soáng: Thêëy àaão röìi! Thêëy àaão röìi!
Hoân àaão nhö lïn àùçng meáp nûúác, beá nhû caái chuäm cau, ài àïën trûa
thò thêëy hoân àaão to bùçng caái choáp noán.
        Caác cuå giaâ Baäi Lúã vöën quen söng nûúác, caác cuå baão: cheâo
thuyïìn voâng quanh, úã àêu coá ngûúâi trong àaão cuäng phaãi nghe tiïëng
tröëng maâ ra. Thïë röìi nûãa àïm qua, höët nhiïn thêëy coá aánh lûãa àùçng
xa trûúác muäi thuyïìn. Luác àêìu, ngúä trùng lïn, röìi laåi ngúä sao chöíi,
nhûng sau biïët àêëy laâ lûãa, lûãa to, lûãa rûâng rûåc nhû lûãa cêy àònh
liïåu, thïë laâ tröëng trong caác thuyïìn vaâ caã tiïëng öëc tuâ vaâ cûá ruác lïn
thêu canh. Nghe kyä, trong búâ cuäng vùèng ra tiïëng tuâ vaâ... tu... tu...
Nhû ngûúâi ài rûâng tòm nhau. Hai cuå giaâ Baäi Lúã xem caã hai chên
con gaâ tröëng vûâa àûúåc möí röìi bûúác ra, quò xuöëng saåp àêìu muäi
thuyïìn, vaái lïn trúâi, khêën:
       - Coá phaãi lûãa kia khoái kia, tiïëng tuâ vaâ kia baáo chuã tûúáng ta
coân söëng. Trúâi xui khiïën ta àûúåc gùåp chuã tûúáng. Trúâi xui khiïën cho
ta lêìn naây àûúåc gùåp chuã tûúáng. Röìi àöí caã möåt thuáng trêìm àûúng
chaáy thúm xuöëng nûúác. Àïën luác nhûäng chaäo àaä neo àûúåc thuyïìn
vaâo, hai cuå cuäng nhaãy xuöëng, lïn theo. Haâng trùm quên quan àaä
lïn hïët búâ. Tiïëng tuâ vaâ ruác aánh aã. Möåt boån lom khom keáo thuyïìn,
coân möåt boån chaåy lïn phña àöëng lûãa saáng súám vêîn coân khoái nghi
nguát. Khöng tröng thêëy gò. Chó coá möåt àaám lûãa trú troåi lúãm nhúãm
trïn àöëng àaá möëc xaám. Nhûng, röìi àöëng àaá möëc êëy ruâng ruâng àûáng
dêåy. Höët nhiïn, caã boån quan quên àûúng tiïën, àûáng phùæt laåi, haå
caánh noã trïn vai xuöëng. Loaåt tïn lùæp rùm rùæp xuöëng maáng. aång cuå
Baäi Lúã hún trùm tuöíi, xua tay, noái:
      - Khoan! Khoan! Ngûúâi àêëy!
      - Khöng phaãi, ngûúâi rûâng! Ngûúâi rûâng! Con gêëu nûäa!
      - Con gêëu to quaá.
      - Con gêëu vúái ngûúâi.


http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            162

        - Ngûúâi rûâng! Ngûúâi rûâng!
        - Khöng àûúåc bùæn!
        - Ma! Ma!
        - Khoan! Khoan! Khöng àûúåc bùæn!
        - Ngûúâi röìi! Tiïëng tuâ vaâ ngûúâi thöíi! Ngûúâi thöíi tuâ vaâ!
      Caã boån quên quan lùång leä nhûng nghiïm, tay giûúng noã,
bûúác lïn. Bêy giúâ, àaä tröng roä coá ba ngûúâi àaân öng mònh xùm chaâm
vùçn veâo vaâ hai ngûúâi àaân baâ vaáy aáo laá lûúáp tûúáp. Nhûäng múá toác daâi
xuöëng àïën bùæp chên vaâ mùåt nhûäng ngûúâi àaân öng thò rêu rêåm rõt
quêën lêîn caã toác, chùèng khaác mùåt con gêëu àûúng boâ thuãng thónh
àùçng sau. Hai öng giaâ Baäi Lúã chaåy ra àêìu haâng quên, hûúáng vïì
phña trûúác quò suåp, raåp mùåt xuöëng baäi caát. Cuâng kïu to:
        - Chuã tûúáng öi! Chuã tûúáng öi! Phaãi chuã tûúáng àêëy khöng?
      An Tiïm têët taã bûúác àïën, nêng hai öng giaâ lïn röìi quay laåi,
nûúác mùæt àêìm àòa, baão Naâng Hoa:
        - Mònh úi, caác cuå Baäi Lúã nhaâ ta àêy...
      - Chuã tûúáng öi! Nùm xûa, hai chuáng töi àûa chuã tûúáng ra cûãa
söng...
      Thïë maâ An Tiïm bêëy lêu nhûäng tûúãng àêët Baäi Lúã àaä chòm
trong cún luä röìi. Bêy giúâ, chó thoaåt tröng thêëy hai öng laäo, àaä coá
thïí biïët ngay Baäi Lúã vêîn hiïn ngang trong coäi àúâi naây. Caã nhaâ
khöng ai cêìm àûúåc nûúác mùæt. An Tiïm noái:
       - Caác con úi! Àêy laâ cuå giaâ Baäi Lúã àaä cho ta giaây coã vaâ noán,
chiïëc sûâng trêu keáo lûãa vaâ con dao rûåa. Nhûäng cuãa baáu àoá bêëy lêu
giuáp cho nhaâ mònh chöëng choåi àûúåc muön vaân khoá khùn. Àïën nay,
caái sûâng trêu àaä moân möåt nûãa, vêîn coân, con dao vêîn coân caái söëng
dao vaâ têëm loâng ta thò vêîn àinh ninh nhû ngaây ra ài. Caái chïët
khöng thïí àïën àûúåc. Ta khöng muöën chïët thò khöng thïí chïët àûúåc,
coá nheä thïë...
        Viïn quan coi àaåo thuyïìn voâng tay baái An Tiïm, cung kñnh
noái:
        - Chuáng töi àûúåc nhaâ vua cho ra àoán chuã tûúáng vïì.
     Tiïëng tröëng rïìn rïìn vang vang... Buâng... bi... buâng... Núi
hoang vùæng xûa raây chûa bao giúâ àûúåc nghe biïët quang caãnh tûng
bûâng kyâ laå, nhiïìu tiïëng cûúâi noái, tiïëng chên chaåy, tiïëng tröëng,

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                 163

tiïëng vêìn cöëi göî, cöëi àaá, tiïëng nöìi, choä xuãng xoaãng nhöån nhaåo àïën
nhû thïë, laå thïë. Tûâ trïn thuyïìn khiïng xuöëng nhûäng chiïëc chiïng
àaåi, tröëng àaåi da àöìng àoã hau, vaâng choáe, nhûäng chum rûúåu tùm
coân nuát kyä laá chuöëi khö, tûâng khiïng thoác nïëp, thoác teã vaâng mûúåt
vaâ nhûäng doá coái àûång àêìy àöî xanh. Trong khi àoá, hai öng laäo theo
An Tiïm vaâo nhaâ. Tûâ luác lïn baäi, möîi bûúác àïìu khiïën têët caã moåi
ngûúâi úã àêët quï ra xiïët bao kinh ngaåc. Tûúãng núi hoang daä, thïë maâ
khöng! Ngûúâi úã àïën àêu, ra cú ngúi roä ngûúâi úã àïën àêëy. Nhûäng baäi
dûa taân laá uáa. Nhûäng moãm àaá phúi caá, phúi nûúác biïín lêëy mùån ùn.
Quanh nhaâ, nhûäng têëm lûúác dêy moác àaánh caá, ngaã nghiïng nhûäng
chiïëc cêìn lûúäi cêu vaâng choáe. Nhaâ thêåt thoaáng, nhaâ úã ngoaâi nöåi
Phong Chêu, chó khang trang àïën thïë. Phïn cûãa truác àan tröng ra,
coá mêëy con ruâa àûúng nùçm sûúãi nùæng. ÖËng vêìu, bòu da hûúu vaâ
bong boáng àûång nûúác, àûång rûúåu, xïëp cao ngang goác cöåt. Nhûäng
xêu thõt loâng thoâng toãa xuöëng khùæp vaách. Goác trong, möåt khung
súåi moác dïåt àûúng mùæc. Nöìi, traä, baát caã chöìng, haâng trùm ngûúâi ùn
cuäng coá àuã. Hai öng giaâ kïu lïn:
      - Quaã nhû xûa nay chuã tûúáng àaä noái rùçng àêu coá ngûúâi thò
àêëy coá têët caã.
      An Tiïm cûúâi saãng khoaái, hoãi hai öng giaâ:
      - Coá khi naâo caác giaâ nghô röìi möåt khi ta cho ngûúâi Baäi Lúã ra
múã àêët núi naây khöng?
       Mon vaâ Ma Li dêîn lñnh vaâo rûâng. Möåt chöëc, àaä khiïng vïì böën
con nai to. Cöëi giaä gaåo vaâ bïëp cúm, choä àöì xöi bùæc la liïåt ngay àêìu
suöëi Saáng. Tiïåc haå böën con nai úã àêy linh àònh hún caã tiïåc vua möí
mûúâi trêu àaäi caác coäi. Cho àïën töëi, trong nhaâ, trïn baäi, ngûúâi ùn
uöëng vêîn ngaã nghiïng. Caã quan lêîn lñnh mûâng khön xiïët kïí. Mûâng
lïånh vua ra àaä àûúåc troån veån, bêy giúâ chó coân tñnh àûúâng vïì. Tröëng
àöìng nöíi, tiïëng rïìn khöng luác naâo dûát. Àïën têån khuya, nhûäng àaám
vêåt vêîn liïn miïn quêìn thaão trïn súái ngay giûäa baäi caát. Tröëng thuác
êm vang, An Tiïm lïn súái vêåt. An Tiïm vêåt vúái öng àö giaâ traåc tuöíi
baãy mûúi. Cuå giaâ nhêët trïn trùm tuöíi thò khoan thai cêìm trõch.
Nhûäng ngûúâi àûúng thui nai úã àêìu suöëi cuäng nghïín cöí laåi xem hai
caái àêìu baåc phú phú, àûúng xùæn tay aáo vaâo súái. Hai cuå àûáng
khuyânh ngang chên. Röìi, caái duâi tröëng úã tay cuå cêìm trõch thuác
xuöëng mùåt tröëng, àêìu tiïn coân thong thaã. Hai tay àö tûâ tûâ hoa hai
caánh tay raám nùæng, àeåp nhû hai caánh phûúång. Hai cuå uy nghi bûúác
ra baái töí, lïn àaâi "quêën chó", ngoán tay quêën cheáo nhû hoa lan chñn,
röìi baá vai nhau xong, quay ra. Tiïëng tröëng thuác vaâo trêån àaä say

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                           164

say. Thïë laâ, gên chên vaâ khoeo tay nöíi cuöån nhû rùæn quêën. Nheå
nhû khöng, An Tiïm àaão nghiïng mònh möåt caái, vai àûúng tyâ böîng
ruát vïì möåt phña, öng cuå baãy mûúi úã Baäi Lúã kia àaä ngûãa mùåt trïn
mùåt caát. Tiïëng reo nöíi nhû sêëm. Cuå giaâ trïn trùm tuöíi noå buöng
duâi tröëng, quò xuöëng noái:
      - Chuã tûúáng öi, khöng ngúâ traãi bao nùm sûúng gioá, chuã tûúáng
vêîn khoãe nhû öng höí, öng trùn, thêåt àaåi höìng phuác cho dên chuáng
töi.
       Nhûäng cuöåc àêëu vêåt rêåm rõch àïën têån töëi xoay chung quanh
haâng chuåc, haâng chuåc àöëng lûãa àûúåc àöët lïn, soi trïn caác mêm loát
laá dong laá chuöëi bûâa böån tûâng taãng thõt, bïn nhûäng uå xöi, uå cúm
trùæng, nhûäng baát àaân àêët nung vaâ nhûäng öëng mùæt tre, nhûäng öëng
mùæt vêìu laâm cheán àûång rûúåu àaä àûúåc baây daân ra. Khöng luác naâo
dûát tiïëng tröëng thuác höåi vêåt. Àaám vêåt cuãa boån trai treã caâng söi lïn
nûäa. Sûác Mon àûúng àöå. Suöët chiïìu àïën khuya, Mon vaâ Ma Li lùèng
ngaä coá àïën haâng chuåc quên quan. Khöng ngûúâi naâo chõu àûúåc möåt
caái khoáa tay cuãa Mon, thïë laâ caã ngûúâi bõ hêët ngûãa tïnh hïnh buång.
Ai nêëy trêìm tröì sûác khoãe hai caánh tay nhû trùn nuác cuãa tiïíu chuã
tûúáng. Ai àêu biïët àûúåc caánh tay Mon ghï gúám àïën thïë búãi nhûäng
cuöåc vêåt àaä bao nùm vúái anh em gêëu. Coá möåt luác, àûúng cuöåc vêåt
nö nûác, Mon chúåt nhúá àïën Gêëu em. Tûâ luác naâo, khöng tröng thêëy
Gêëu em. "Thùçng naây ài àêu röìi"
       Mon nghô. Nhûng röìi, chûa kõp tòm gêëu, tiïëng tröëng àaä laåi
giuåc giaä vaâ muâi hûúng trêìm, húi trêìu cau nöìng naân böëc trïn àêìu,
trïn mùåt moåi ngûúâi, vúái tiïëng hoâ reo àinh tai thuác ngûúâi lïn súái,
Mon laåi maãi mï cuöën vaâo àaám chúi. Tiïëng hñ, tiïëng hoâ la, tiïëng
gieo mònh xuöëng caát, tiïëng tröëng, tiïëng cöìng àïën canh khuya, caã
àïm, trong aánh lûãa rûâng rûåc hoâa aánh trùng laånh trùæng. Àöi khi,
chúåt im, àêu àêëy laåi vùèng tiïëng kheân reáo rùæt luöìn trong laân sûúng
pha moãng xuöëng giûäa àïm. Cuöåc chúi vui quaá. Bao nhiïu mong
moãi, bêy giúâ àûúåc thêëy, laåi thêëy ngûúâi, laåi àûúåc trúã vïì àêët quï.
Nhûäng àïm êëy khöng biïët coá àïm. Naâng Hoa cêìm miïëng cúm xöi
nïëp àöî xanh, àûa lïn miïång, nûúác mùæt traâo xuöëng. Gaái hoãi:
      - Xöi ngon thïë, sao meå khoác?
      Naâng Hoa cûúâi mïëu maáo:
      - Nûãa àúâi ngûúâi, bêy giúâ múái laåi àûúåc tröng thêëy haåt cúm.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                165

       Röìi hai meå con cuâng ùn ngon laânh. Taãng saáng, hai öng cuå Baäi
Lúã vaâo noái:
      - Thûa chuã tûúáng, höm nay rûúác ngûúâi trúã vïì, rûúác ngûúâi
cuâng caã nhaâ vïì àêët quï. Chuáng töi àaä àem àuã moåi thûác, chuã tûúáng
cho thay xöëng aáo röìi ta lïn thuyïìn.
      An Tiïm àûa mùæt nhòn khùæp àaão, röìi noái:
      - Con trai ta seä caåo hïët rêu sûäa ài cho roä trang thanh niïn,
àïí ngûúâi trong coäi khoãi chó troã xem laå maâ thöi.
      Lñnh àûa dao caåo àïën. An Tiïm laåi noái:
       - Coân thò haäy khoan caã moåi thûá. Chuáng töi khöng chaâm
mònh, cûá àïí mònh trêìn thïë. Chuáng töi khöng ai thay xöëng aáo múái,
ngaây ra ài thïë naâo, ngaây vïì vêîn thïë. Ûúác voång khi ài thïë naâo thò
ngaây vïì vêîn àinh ninh thïë. Caã àïën caái sûâng trêu àaánh lûãa cuãa hai
giaâ cho vêîn coân giûä, chuáng töi cuäng biïët giùæt lûng àem vïì, têët caã.
Bêy giúâ khöng phaãi maãnh sûâng êëy àaánh ra lûãa maâ maãnh sûâng
trêu thaânh möåt tònh möåt nghôa vúái chuáng töi khöng bao giúâ phai
nhaåt.
       Naâng Hoa àúä hai boåc mo coå trïn maái xuöëng. Xöëng aáo, vaáy vaâ
thùæt lûng, hai ba caái àuác vaá laâm möåt, àaä bao nùm cêët ài, thïë maâ
coân ra hònh thuâ, mùåc dêìu caác cûãa tay vaâ gêëu àaä xöí búåt nhû xú
mûúáp, mùåc dêìu àaä mêëy lêìn, Naâng Hoa vaâ Gaái àem vaá vñu, cöë cöng
phúi phoáng, röìi laåi cêët ài, nùm naây qua nùm khaác. Xöëng aáo cuäng
baåc nhaåt nhû rêu toác, nhûng, bêy lêu moåi ngûúâi chó soi gûúng bùçng
mùåt giïëng, mùåt suöëi, thò caái ùn mùåc êëy cuäng laâm thûúâng. Nhûng,
thêåt laå, haâng haâng quan quên, aáo quêìn, thùæt lûng, khùn múái röån
raâng, thïë maâ caã trùm ngûúâi àïìu kñnh cêín quay laåi nhòn vúå chöìng
böë con An Tiïm raách rûúái àûúng tïì chónh trong hûúng trêìm nghi
nguát, möåt veã oai nghiïm, lêîm liïåt, àaáng kñnh, àaáng phuåc. Nhûäng
caái xöëng aáo raách naát kia khöng ai àïí yá àïën nûäa. Viïn quan coi àaåo
thuyïìn bûúác túái, voâng tay, baái:
      - Thûa chuã tûúáng, thuyïìn àaä sùæp xong, xin àúåi lïånh ngûúâi.
      An Tiïm quay laåi Ma Li:
      -Bêy giúâ con cuâng vïì vúái caã nhaâ?
      Ma Li cûúâi:
      - Thûa vêng.
      Luác êëy, Mon hoaãng höët kïu:

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          166

      - Thùçng Gêëu em àêu?
      Caã nhaâ múái nhúá ra. Hònh nhû tûâ bao giúâ khöng thêëy gêëu.
Thïë laâ Mon vúái Ma Li vaâ An Tiïm, caã Naâng Hoa vaâ Gaái röìi têët caã
quan quên chia nhau àöí ài caác ngaã rûâng. Tòm àïën nûãa buöíi, tiïëng
ve nuái kïu trûa àaä ran ran. Caác toaán trúã vïì àïìu noái khöng thêëy.
An Tiïm baão vúái hai öng giaâ vaâ quan coi thuyïìn:
       - Caác ngûúâi öi! Anh em nhaâ gêëu naây àaä úã vúái con trai töi tûâ
luác gêëu noá coân nhoã, àaä cuâng traãi hoaån naån, caái söëng caái chïët àaä
nïëm muâi cuâng ngûúâi, gêëu noá cuäng bùçng haâng con caái töi röìi, nay
trúã vïì, khöng núä boã gêëu laåi, thïë naâo cuäng phaãi tòm cho àûúåc. Coá khi
vò noá chûa bao giúâ quen ngûúâi àöng àïën thïë naây, noá laåi vöën khöng
thñch ùn thõt nïn noá ài tòm quaã traám, tòm khoaái ong cuäng nïn. Caác
baác giuáp töi, cöë tòm àûúåc noá cho töi.
      Suöët ngaây höm êëy, cuäng khöng thêëy.
       Röën laåi höm nûäa. Laåi tòm khùæp núi. Cuäng khöng thêëy. Tûâ luác
coá nhûäng chiïëc thuyïìn lúán cêåp búâ, caã nhaâ àöí xö xuöëng. Gêëu em
thêëy khöng coân mùæt ai hay nhòn mùæt mònh nhû thûúâng khi. Röìi, caã
haâng rûâng ngûúâi àöí lïn búâ cuâng vúái nhûäng tang tröëng lúán, chaåy ài,
chaåy laåi, röëi loaån mùæt. Ma Li, Mon vaâ Gaái tñu tñt trong àaám múái
àïën. Nhûäng ngûúâi múái àïën cuäng quêën lêëy hai àûáa, hïët boån naây
sang boån khaác, luác àaánh vêåt, luác ùn uöëng. Gêëu em tha thuãi vïì nhaâ,
boâ xuöëng nùçm úã caái gian thêëp dûúái loâng àêët. Gêëu em àùåt moäm lïn
trïn hai baân chên trûúác duöîi thùèng, mùæt heá múã, buöìn baä vaâ dûãng
dûng nhòn ra, coá luác hoáng xem Mon hay Gaái vaâo khöng. Nhûng
chùèng thêëy. Tiïëng tröëng cûá rúân rúån, Gêëu em súå tiïëng tröëng êëy.
Tiïëng rïìn rung caã hai mang tai. Möîi lêìn tiïëng tröëng bùæt àêìu nöíi,
Gêëu em laåi giêåt mònh. Khi tiïëng tröëng thuác, Gêëu em böìn chöìn.
Gêëu àûáng lïn, gêëu laåi nùçm xuöëng. Gêëu quay moäm tröng vaâo tûúâng
àêët. Phña naâo cuäng chó nghe tiïëng ònh ònh. Trong boáng töëi nhêëp
nhem, aánh lûãa ngoaâi baäi, Gêëu em luãi thuãi boâ vaâo rûâng. Gêëu em
àïën chöî caái hang àaá maâ caã nhaâ höm noå chaåy baäo caån, Gêëu em chui
vaâo hang, chui vaâo têån cuâng hang. Gêëu em lêín thêín boâ lïn ngaách
thûúång, chöî hai bïn àaá heåp laåi, chó àùåt vûâa caái moäm. Gêëu em nùçm
im. Trong khi êëy, ba ngaây àïm liïìn, moåi ngûúâi ài tòm gêëu khùæp
rûâng maâ khöng thêëy. Thïë röìi buöíi saáng àoaân thuyïìn ra khúi.
Nhûäng caánh buöìm coái giong lïn. Mon vaâ Gaái coân àûáng mui böìng cöë
tröng laåi. Khi ta úã lêu, caã khi khöng biïët chuá yá núi êëy nhûng àïën
luác rúâi noá thò böîng nhúá, laåi thûúng. Mon vaâ Gaái, chùèng nhûäng
àûúng quyïën luyïën núi mònh àaä lúán thaânh ngûúâi, maâ bêëy giúâ caã

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               167

hai anh em àûúng cöë nghô, cöë hiïíu vêîn khöng hiïíu àûúåc -bêy giúâ
Gêëu em úã àêu. Gêëu em ài àêu? Caái Gaái oâa khoác. Thuyïìn àaä ra xa,
caâng xa, tröng laåi chó thêëy búâ nûúác phùèng lùång, nûúác gêìn lêîn vúái
rûâng vaâ thuyïìn caâng ra xa thò nhûäng caánh rûâng, nhûäng àónh nuái
xanh sêîm cûá nhaåt dêìn, thuåt thêëp dêìn xuöëng ngang mùåt nûúác.
       Luác êëy, úã baäi caát trong búâ, xuêët hiïån möåt chêëm àen. Röìi
tröng roä àêëy laâ Gêëu em. Gêëu em kia, Gêëu em àûúng ài ra. Gêëu
àûáng trïn baäi. Gêëu em kia, Gêëu em nhòn ra. Gêëu em àûáng thùèng,
nhû nhûäng luác tröng ngoáng. Nhû goåi, nhû vêîy. Mon vaâ Gaái vaâ Ma
Li khoa tay röëi rñt. Trïn thuyïìn naâo cuäng coá tûâng àaám ngûúâi
àûúng ra ngoaâi mui, röìi thaã tûâng öm trêìm nghi nguát khoái thúm
xuöëng nûúác. Hai öng giaâ ngûúâi Baäi Lúã vûâa xem boái chên gaâ xong,
àûúng cuâng böë meå Mon quò raåp xuöëng àêìu khoang. Buöìm àaä ùn
gioá, boái àaä àûúåc queã, khöng thïí quay laåi àûúåc, thuyïìn ài thùèng
cùng, lûúát nhanh ra khúi, trong tiïëng tröëng rïìn raä. Gêëu em vêîn
àûáng ngoáng ra. Àoaân thuyïìn àaä xa hùèn. Gêëu em luöëng cuöëng löåi
xuöëng nûúác. Gêëu em ngêíng àêìu lïn. Nhûäng chiïëc thuyïìn vêîn ài.
Gêëu em gêìm àêìu xuöëng mùåt nûúác. Nhû thïí Gêëu em àûúng haá
moäm, sùæp uöëng, muöën uöëng caån nûúác biïín Àöng - ûúác sao uöëng
àûúåc caån nûúác bïí Àöng, bùæt àoaân thuyïìn àûúng àem ài nhûäng
ngûúâi thên yïu cuãa mònh kia phaãi àûáng laåi àêëy, cho mònh ra theo.


      4.
        Trïn caác baäi phuâ sa lêìy àoã cûãa söng Caái, vaâo nhûäng ngaây êëm
trúâi, coá tûâng àaân haâng nghòn haâng vaån con moâng, con sïëu vïì traánh
reát, lùån löåi kiïëm ùn suöët muâa àöng úã àêëy, bêy giúâ cêët caánh lïn
phûúng bùæc, bay rúåp boáng nhû cún mûa che caã möåt quaäng söng.
Bêëy giúâ laåi àûúng coân nhûäng ngaây thanh thaã àêìu nùm. Raãi raác,
trïn nguöìn àaä bùæt àêìu coá mûa múái, söng Caái dêng àoã, laân nûúác
cuöìn cuöån truöìi lïn truöìi xuöëng. Caãnh êëy laåi laâ thûúâng, maâ chûa
bao giúâ nhûäng laâng, nhûäng bïën raãi raác ven söng àûúåc thêëy àoaân
thuyïìn nhû thïë tûâ cûãa söng vaâo. Thêåt thò ngûúâi ta àaä tröng ngoáng,
chúâ àúåi tûâ khi àoaân thuyïìn vêng lïånh vua Huâng vûúåt biïín ra tòm
xem ngoaâi êëy nhaâ An Tiïm coá coân söëng hay khöng. Kõp àïën khi
àoaân thuyïìn trúã laåi qua cûãa söng Caái, böìng bïình vaâo doâng nûúác àoã,
nhûäng caánh buöìm coái àûúåc gioá àöng aâo aåt reä nûúác àûa lïn thò
ngûúâi bïn söng cûá àöí ra xem möîi ngaây möåt nhiïìu. Nhûäng tin vui
tin laå ró tai bay ài nhanh hún caã nhûäng con thuyïìn ngûúåc gioá. Bêëy
giúâ àûúng coân muâa höåi heâ úã khùæp caác böå, caác coäi.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                            168

       Tûâ cûãa söng lïn, dêåp dòu tûâng àoaân ngûúâi thong thaã viïåc gùåt
haái, àûúng ài chúi xuên traãy höåi, ài ùn cöî uöëng rûúåu vuâng naây
sang vuâng khaác. Bïn söng vùèng ra, khöng biïët àêëy tiïëng saáo truác
hay tiïëng gioá thöíi, khöng biïët ngûúâi ài chúi hay ngûúâi toâ moâ ra
xem àoaân thuyïìn. Àaám ngûúâi têët taã, nö nûác, xem ngoáng. Nhû bao
lêu àaä chúâ sùén àêu úã caác laâng xoám quanh àêëy, bêy giúâ tuám tuåm ra
nhòn nhûäng chiïëc thuyïìn lúán àang ngûúåc gioá àöng lïn. Vaâ nhûäng
cêu chuyïån truyïìn laåi... Biïët bao nhiïu tin tûác laå luâng döìn dêåp toãa
ra nhû nhûäng laân soáng xö vaâo hai bïn búâ. Ngûúâi ta àöìn rùçng nhaâ
vua àaä cho quan quên ra biïín vaâ àaä thêëy öng An Tiïm úã núi hoang
vu röìi rûúác öng An Tiïm vïì. Laå thay, caã nhaâ öng An Tiïm ngaây
xûa phaãi ra ài bao nhiïu ngûúâi, bêy giúâ vêîn bêëy nhiïu ngûúâi trúã
vïì. Khöng ai giaâ ài, chùèng ai biïët tuöíi. Ngûúâi úã núi mùåt àêët phûúng
trúâi thêìn tiïn êëy khöng biïët trïn àúâi coá caái giaâ, caái tuöíi, caái chïët.
Con trai öng An Tiïm ngaây ài chûa àûúåc mûúâi tuöíi, giúâ hiïn ngang
cao lúán àûáng àuång àêìu caânh àa. Chaâng trai êëy àaä nuöi baão àûúåc
moåi loaâi thuá trong rûâng, daåy cho thuá rûâng cuäng biïët thuêìn ngûúâi
nhû con trêu, con gaâ, con lúån. Voi vaác cuãi. Höí ài kiïëm thõt. Khó
gaánh nûúác caã ngaây. Àïm àïën, moåi loaâi ruã nhau keáo vïì nguã bêìy
quanh nhaâ ngûúâi úã.
       Coân cö con gaái öng An Tiïm thò àeåp àïën àöîi hai haâm rùng
àen boáng soi gûúng àûúåc, con gaái caác coäi khöng cö naâo coá thïí vñ taây.
Hai meå con úã núi thanh vùæng êëy maâ böí cau bùçng con dao vaâng, coá
löng nhñm àïí tïm trêìu, miïëng trêìu caánh phûúång, caã àúâi ngûúâi
khöng tröng thêëy maâ tay kheáo nhû trêìn gian coá möåt. Tûúãng ngûúâi
ài chöî hoang vu thò ngûúâi seä khö heáo àïën chïët. Nhûng khöng phaãi
thïë, quên quan àaä thêëy àûúåc úã àaão möåt cú ngúi huy hoaâng, nhûäng
lêu àaâi traáng lïå nhû úã coäi tiïn. Ngûúâi ài ngûúâi vêîn töët tûúi, nhûäng
con chim àaä tha haåt dûa àoã àïën cho ngûúâi tröìng, ngûúâi àûúåc ùn
hoa quaã maâ söëng. Röìi moåi loaâi trong rûâng ra thêìn phuåc ngûúâi, cûá
vêåy cho àïën ngaây nay. Laåi coân biïët thaã dûa àûa tin vaâo cûãa söng,
baão caác coäi trong búâ biïët àêëy dûa cuãa öng An Tiïm gûãi, öng vêîn
maånh khoãe, öng gûãi dûa cho ta bêëy lêu. Trong naây ta àûúåc giöëng
dûa ngon maâ ùn, laåi àem tröìng nïn baäi. Àêëy laâ nhûäng lúâi àöìn cuâng
nhûäng ûúác mú cuãa ngûúâi ta, khöng ai biïët coá thêåt àïën àêu vaâ
khöng biïët coân muöën nhûäng mong moãi êëy töët àeåp àïën ngêìn naâo
nûäa. Chó thêëy àoaân thuyïìn rûúác caã nhaâ An Tiïm trúã vïì, caâng vaâo
sêu trong doâng söng thò nhûäng àaám ngûúâi ruã nhau ra caác bïën xem
caâng àöng. Caã tûâng boån àûúng trêìn lûng moâ con trai, con hïën
trong nhûäng vuäng söng àoång àêìu baäi cuäng ngêíng lïn, ngú ngêín

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                             169

nhòn ra. Ngaây ngaây, nhûäng chiïëc thuyïìn cûãa theo doâng, nhûäng
thuyïìn chaâi, nhûäng àoâ ngang, nhûäng thuáng cêu ve veá xuöi ngûúåc,
gùåp àoaân thuyïìn An Tiïm thuyïìn naâo cuäng baám theo, àuöíi theo,
keáo thaânh boån daâi, ài möåt luác múái chõu rúâi ra. Lùæm khi An Tiïm ra
àûáng khoang caái, coá luác gùåp quaäng mùæc caát hay luác caån gioá, caã
Naâng Hoa vaâ An Tiïm vúái Mon, Gaái vaâ Ma Li cuâng xuám xñt vaâo
chên cheâo chên laái, chên àöëc chên muäi, chaåy lïn chaåy xuöëng rêìm
rêåp, lêîn löån trong àaám quan quên cheâo thuyïìn, trong nhûäng tiïëng
hoâ, tiïëng xö cêët cao. Ài kïnh thò caån Ài vúái gioá àöng Dö ta Dö taâ...
An Tiïm nhòn ra khoang caái, thêëy nhûäng chiïëc thuyïìn tñu tñt àïën,
tiïëng hñ tiïëng reo tiïëng hoâ tiïëng xö vaáng mùåt nûúác. Trong loâng
man maác caãm àöång tûå thêëy trïn àúâi khöng thïí caái tònh naâo vñ àûúåc
bùçng têëm loâng àöëi vúái quï hûúng.
      An Tiïm baão Mon:
       - ÚÃ baäi bêy giúâ ngûúâi rêåm hún coã, khaác hùèn ngaây ta ra ài,
laâng chaå nhiïìu hún trûúác, àöng vui hún ra têån cûãa söng.
      Mon noái:
      - Con nhúá ngaây êëy àaä coá nhûäng àaân moâng, àaân sïëu bay rúåp
cûãa söng nhû bêy giúâ.
     - Phaãi, khi ta ra ài cuäng vaâo àêìu nùm, trúâi êëm, nhûäng con
moâng con sïëu bay ài...
      Gaái noái:
      - Quanh cûãa söng trïn caát cuäng coá nhiïìu baäi dûa kia kòa.
      An Tiïm noái:
      - Coá leä giöëng dûa cuãa ta thaã vïì.
       Naâng Hoa thúã daâi. Núi naâo àaä tûâng úã qua röìi nhòn laåi cuäng
thûúâng nhúá thûúng. Naâng Hoa bêng khuêng nhúá ngoaâi kia, muâa
naây, caác baäi dûa àûúng búäi, dêy moåc lan khùæp, laá xanh om. Naâng
Hoa noái mú maâng:
      - Phaãi, coá khi laâ dûa cuãa ta.
      Ngaây kia, mùåt trúâi gaác nuái, múái chêåp choaång töëi, nhòn ra
trûúác mùåt, laåi thêëy chên trúâi hûãng saáng. Tuêìn trùng àaä bùæt àêìu
höm thuyïìn vaâo cûãa söng. Khöng thïí trùng non àaä lïn súám nhû
vêåy. Mon hoãi:
      - Caái gò sang saáng àùçng kia?

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         170

      Quan coi thuyïìn bêëm àöët ngoán tay nhêím tñnh röìi noái:
      - Cûá àûúåc hêy hêíy gioá caã àïm thïë naây, coá thïí hai àïm nûäa thò
ta àïën àûúåc Phong Chêu.
      Mon khöng coân nhúá caái bïën kinh àö êëy thïë naâo. Mon laåi hoãi:
      - Bïën söng maâ saáng àïën thïë kia aâ?
      - Àêëy laâ saáng lûãa cêy àònh liïåu.
      Mon reo lïn:
      - Lûãa àònh liïåu àöët suöët àïm nhû höåi ngaây xûa êëy a?
      An Tiïm noái:
      - Phaãi àêëy!
      Röìi An Tiïm hoãi quan coi thuyïìn:
      - Bêy giúâ àûúng coân höåi phaãi khöng?
      Quan coi thuyïìn thûa:
      - Vêng, àûúng coân höåi...
      Cuå giaâ Baäi Lúã noái:
      - Nùm nay höåi kinh àö khaác moåi nùm, chûa giaä àaám àêu.
        Thuyïìn qua laåi dûúái söng mêëy höm nay baão àûúåc tin chuã
tûúáng vïì, nhaâ vua coân cho höåi ùn mûâng daâi ngaây ra. Chùæc coá thïë,
àeân àuöëc múái saáng àïën nhû kia àûúåc. Suöët àïm, chên trúâi viïìn möåt
àûúâng trùæng nhúâ. Thuyïìn caâng ài lïn thò àïm àïm chên trúâi cûá
dêìn dêìn àoã hûång nhû hoaâng hön luâi vaâo trong khuya. Trong thaânh
ngoaâi nöåi lö xö nhûäng cêy àònh liïåu vaâ nhûäng àöëng cuãi chêët cao
nhû goâ nöëi nhau rûâng rûåc tûâ chùåp töëi àïën saáng. Tiïëng reo, tiïëng hñ,
tiïëng tröëng vaâ tiïëng chiïng khöng luác naâo ngúát. Höåi àêìu nùm êëy,
vêîn höåi vêåt, höåi cúm thi, höåi cöî neán, vêîn nhû bao nùm trûúác,
nhûng mêëy nùm nay coá thïm ngoaâi söng thi búi chaãi. Nhaâ vua
nùm naâo cuäng cho caác àöåi thuyïìn tranh giaãi. Coá khi caã àïm, àuöëc
giong trïn söng Caái tûâng daäy thuyïìn àua, ngêën nûúác àoã ngêìu
ngoùçn ngoeâo, vun vuát, suâng suåc, êìm êìm nhû röìng lûãa uöën khuác.
Trïn mùåt söng Caái nûúác chaãy xiïët, nhûäng chiïëc beâ vêìu àaåi àaä àûúåc
gheáp neáo laåi, nöëi cao bùçng àêìu ngûúâi, daâi röång caã möåt khoaãng.
Trïn mùåt beâ, nguy nga, san saát nhûäng toâa nhaâ boáng kïì mùåt nûúác
cho nhaâ vua ra xem thi búi, coá gaác cao cho caác quan lïn ngöìi chêëm
giaãi, coá sên chêìu, sên tiïåc, böën phña àònh liïåu àöët saáng suöët àïm ra


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                171

àïën giûäa söng. Àoaân thuyïìn àûa caã nhaâ An Tiïm vïì cêåp bïën luác
giûäa trûa. Thuyïìn àêåu, thuyïìn búi, caác nhaâ àoâ, àïën haâng trùm,
haâng nghòn chiïëc, tûng bûâng, söi nöíi, tûâ xa àaä xuám xñt vêy lêëy,
àöng quaá, vui quaá, laâm cho ngûúâi laå tûúãng nhû bïën kinh àö bêy giúâ
to lúán quaá, thuyïìn beâ ngöín ngang daâi túái nûãa buöíi àûúâng nûúác,
quên quan phaãi khoá nhoåc lùæm maâ chó deåp àûúåc möåt àûúâng cho
àoaân thuyïìn An Tiïm vaâo kïì àûúåc beâ ngûå. Nhûäng chiïëc tröëng àöìng
phúi mùåt boáng lyâ tûâng daäy trïn nhûäng giaân tre bùæc saát mùåt nûúác,
daâi nhû cêìu vöìng, nhû phuâ kiïìu ngang söng. Lúáp lúáp ngûúâi cúãi
trêìn vai vùæt vuöng luåa àiïìu àûáng trïn gioáng thuác duâi xuöëng mùåt
tröëng. Tiïëng àöìng êìm yâ ngang doåc vang êm nhû àêíy mùåt soáng àoã
rûåc cöìn lïn. Luác êëy, ba àöåi thuyïìn cuãa ba coäi tranh giaãi àûúng
ganh àua nhau trong àúåt cuöëi. Nhûäng àöåi thuyïìn thi rúâi bïën xuöi
xuöëng röìi chöëc nûäa ngûúåc lïn vaâo tranh giaãi qua dûúái voång lêu.
Nhaâ vua chöëng gêåy truác, àûúng maãi sùæm nùæm ra àoán caã nhaâ An
Tiïm.
        Con söng Caái mïnh mang chaãy qua àêët nûúác naây, chûa bao
giúâ àûúåc thêëy möåt quang caãnh vûâa laå luâng, vûâa caãm àöång àïën nhû
thïë. êëy laâ caái luác úã dûúái thuyïìn lïn, An Tiïm àônh àaåc ài trûúác,
Naâng Hoa vaâ Mon cuâng Gaái vaâ Ma Li bûúác sau böë meå. Neát mùåt giaâ
heáo cuãa nhaâ vua böîng húán húã tröng thêëy. Coân caã nhaâ An Tiïm
bûúác ra, tûng bûâng nhû mùåt trúâi vûâa phaá toang nhûäng àaám mêy
caâi, laåi rûåc rúä nhû bêët cûá luác naâo giûäa ban ngaây. Vua Huâng nùæm
tay An Tiïm àûa lïn thïìm beâ. Röìi laåi ra dùæt tay tûâng ngûúâi vaâo
ngöìi chiïëu miïën traãi trong raåp. Böën phña chen chuác nhûäng caánh
thuyïìn hên hoan lûúát àïën xem mùåt caã nhaâ An Tiïm, cuâng luác
tiïëng chiïng rïìn dêåy mùåt nûúác. Mon tröng laåi. Böë meå àaä giaâ, toác
phú phú nhû naåm cûúác úã con cûúác múái nhaã, nhûng thêìn thaái vêîn
quùæc thûúác nhû ngaây úã núi hoang vu. Mon àûúng traåc tuöíi tay búi
lûåc lûúäng kia, nhûng Mon àûáng cao lúán hún hùèn möåt àêìu. Coá leä caái
Gaái cuäng àûúng chung möåt yá vui êëy vúái anh. Gaái nhòn meå, Gaái
móm cûúâi. Àöi maá ngûúâi con gaái àûúng àöå àoã höìng vaâ trïn miïång
cûúâi chúåt heá haâm rùng àen rûng rûác nhû haåt na. Ngûúâi naâo cuäng
söëng aáo raách búåt hïët cûãa tay; gêëu vaâ daãi aáo phaãi buöåc tuám bùçng
dêy rûâng, vai aáo baåc múâ nhû àöí muöëi. Nhûng da deã ai cuäng höìng
haâo àoã lõm böì quên, khoãe maånh àïën tûúãng nhû chûa ai àûúåc thêëy
trïn àêët nûúác naây coá nhûäng cuå giaâ, ngûúâi trai vaâ cö con gaái úã àêu
sûác lûåc àïën nhû thïë. Luác êëy, xöëng aáo múái vua ban àûúåc àûa àïën.
Bêy giúâ caã nhaâ múái thay. An Tiïm vaâ Naâng Hoa cuâng caác con tuyïåt
àeåp trong böå aáo àiïìu múái, khùn múái. Vaáy múái, aáo nhiïîu múái nöíi caát

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          172

vên lïn. Gaái bûúác ra. Lêåp tûác, laåi tiïëng àöìn dêåy khùæp àêët Phong
Chêu rùçng nhaâ vua múái rûúác àûúåc ngûúâi tiïn úã ngoaâi bïí vïì. Nhaâ
vua nùæm tay An Tiïm, noái:
      - Mûâng lùæm, mûâng lùæm. Laâm thïë naâo öng àûúåc khoãe maånh
àïën thïë naây!
      An Tiïm vuöët rêu, cûúâi:
      - Núi hoang vùæng êëy vúái caác coäi ta cuäng laâ möåt àêët möåt nûúác.
Ngûúâi ta àêìu àöåi trúâi chên àaåp àêët, coá ngûúâi coá sûác thò coá cuãa. Têm
sûå bao nhiïu nùm nay cuãa töi chó coá vêåy thöi.
      Nhaâ vua im lùång röìi noái:
      - Chuyïån cuä àaä röìi, ta boã qua. Höm nay öng vïì àêy...
       Giûäa luác êëy, ba nhõp tröëng àöìng tûâ nhûäng giaân tröëng bùæc
ngang söng cuâng gioáng möåt luác. Nhûäng chiïëc tröëng vûâa rûúác loâ àuác
ra, múái àaánh thûã röìi àûa xuöëng àùåt vaâo gioáng trïn söng, tiïëng
àanh tiïëng rïìn tiïëng ngên nhû sêëm múái thaáng ba mûâng An Tiïm
trúã vïì. Nhaâ vua tûng bûâng khoaát tay àûáng lïn noái:
       - ... Phûúâng traãi thi ngûúåc nûúác sùæp lïn àïën röìi. Vûâa àoá,
nhûäng chiïëc thuyïìn reä söng túái trûúác mùåt. Möîi con thuyïìn àen truâi
truäi tuãa hai bïn maån möîi bïn nùm chuåc tay búi, giûäa möåt tay laái
bùæt nhû àuöi caá, caã trùm ngûúâi lûng trêìn boáng nhoaáng nhû caá
trùæm quêîy trïn mùåt nûúác, chên duöîi chùm chùæm, tay khoa àïìu
tùm tùæp nhû trùm vêy caá cuâng khoãa möåt luác. Giûäa khoang caái möîi
thuyïìn coá möåt öng àêìu rêu toác baåc, aáo the lam vùæt vai, àïí löå caái
lûng vuöng beâ nhû caánh phaãn lim, àoáng khöë àiïìu, hai tay hoa lïn
thuác tröëng döìn nhõp nhû giaä gaåo. Trong khi àoá, anh trai ngöìi àùçng
àuöi eán ngoaáy laái cuâng caã trùm maái cheâo cùæt nûúác döìn dêåp theo
nhõp tröëng. Nhûäng àöåi thuyïìn nöëi nhau lao àïën voång lêu. Nhaâ vua
àaä nhaãy xuöëng chiïëc thuyïìn göî choâ chó boáng múä. Chiïëc thuyïìn
chiïën àêìu röìng nghïín àuöi eán cong ngoùæt, àêìu maån tröí löìi hai mùæt
caá vaâ haâm rùng caá sêëu ngay chöî chên thang lïn. Caã mònh caái
thuyïìn ngûå thïnh thang nhû con ba ba thêìn nöíi trïn mùåt soáng.
Nhaâ vua àaä àûa caã nhaâ An Tiïm vúái hai öng laäo Baäi Lúã cuâng
xuöëng thuyïìn ài àöëc giaãi. Tiïëng tröëng thuác trïn caác thuyïìn thi
böîng nhiïn im bùåt giûäa luác chiïëc thuyïìn àöëc giaãi trùm tay cheâo cuãa
nhaâ vua vuát ra nhû möåt muäi lao phoáng. Nhaâ vua múâi An Tiïm ra
thuác tröëng cho thuyïìn vaâo tranh giaãi. An Tiïm khoan thai àûáng
giûäa khoang caái, tay cêìm duâi, tay giú chiïëc tröëng khêíu phuã vuöng


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                      173

nhiïîu luåa. Têët caã caác tröëng trong thuyïìn rïìn theo. Caác tay cheâo úã
thuyïìn àua cûá vun vuát qua. Thuyïìn qua trûúác beâ ngûå, trûúác
thuyïìn An Tiïm àaánh tröëng thuác giaãi röìi nhûäng àöåi thuyïìn àua reä
ngang mùåt söng ngay chöî êëy sang têån búâ bïn kia, búi quanh troân
caái cöåt cúâ cùæm trïn coåc röìi àaão ngoùåt laåi, àöåi thuyïìn naâo trúã laåi, vïì
àûúåc beâ ngûå trûúác nhêët, àöåi êëy tranh àûúåc giaãi. Àêëy laâ nhûäng
quaäng tranh giaãi khoá nhêët, khoá hún caã luác tranh leâo mï maãi ngûúåc
nûúác. Àaä chúám muâa nûúác, soáng söng àoã ngêìu vêåt vaä truöìi ài truöìi
laåi, chiïëc thuyïìn daâi nhaâo vaâo soáng, nhöìi lïn luán xuöëng nhû àoâ
àöìng, con thuyïìn nùm mûúi àöi bï cheâo, khi àöåt ngöåt reä ngang
doâng nûúác, khaác naâo giú maån cho soáng caãn, thuyïìn nhû chui tûâ
trong soáng ra. Chiïëc naâo ra àûúåc, êëy laâ söëng. Nhiïìu chiïëc lêåt uáp
giûäa soáng. Söi nöíi nhêët, rêìm röå nhêët laâ luác caác àöåi thuyïìn taåt
ngang söng nhû thïë. Nhûng khöng phaãi möîi chiïëc chó chui ra möåt
mònh maâ caã àöåi phaãi vûúåt àûúåc soáng, toaân veån àïën trûúác beâ ngûå röìi
möîi thuyïìn cûã möåt cùåp cheâo àêìu bûúác lïn beâ lônh giaãi trïn khoái
soáng söng Caái àoã höìng trong tiïëng hñ, tiïëng hoâ loaån mùåt söng...
Nhûäng phûúâng chaãi theo nhau lao vaâo ngoån soáng nhû àaân eán liïång
trong sûúng muâ. Tiïëng tröëng khêíu cuãa An Tiïm vûâa gioáng lïn, têët
caã gioáng tröëng àöìng trïn mùåt nûúác àïìu rïìn lïn vúái tiïëng hñ nhû
ngûåa phi cuãa caác tay cheâo, röån raä, söi suåc, maãi miïët, haâo hûáng quaá.
Nhûäng chiïëc thuyïìn cùæn maån nhau vun vuát. Nhûäng maái cheâo reä
nûúác, gaåt soáng baåt khoái lïn cao ngêët, muâ mõt. Trong nhaáy mùæt, caã
àöåi thuyïìn búi àïìu nhû con giaãi mûúâi khuác àaä boã xa nhûäng àöåi
khaác. An Tiïm daán mùæt nhòn caãnh tranh àua haâo hûáng êëy röìi hoãi:
      - Gioãi quaá, àöåi thuyïìn coäi naâo lïn nhanh thïë vêåy?
      Quan chêëm giaãi thûa:
      - Bêím, thuyïìn Baäi Lúã...
      An Tiïm kinh ngaåc:
      - Baäi Lúã a?
      Cuå giaâ Baäi Lúã àûáng sau lûng, bûúác ra, chùæp tay:
      - Thûa vêng.
      An Tiïm ngûãa mùåt lïn trúâi, noái:
      - Khi ta ra ài, ngaây àïm luác naâo cuäng lo àêët Baäi Lúã khoá loâng
söëng qua àûúåc con nûúác múái, ngúä mònh nhû ong chuáa, ong chuáa
bay ài thò àaân vúä. Khöng ngúâ ngûúâi Baäi Lúã vêîn àöåi trúâi àaåp àêët
hiïn ngang giûäa coäi trêìn ai.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                          174

      Ngaây ta coân úã àêëy, múái trõ àûúåc nûúác maâ chûa ai thaåo nûúác,
bêy giúâ taâi söng nûúác ngûúâi Baäi Lúã laåi àûáng àêìu caác coäi thïë naây,
coân hún caã khi trûúác, hún caã khi trûúác. Thêåt cao hún caái nghô cuãa
ta. Cuå giaâ Baäi Lúã cung kñnh noái vúái An Tiïm:
       - Chuã tûúáng öi, chuã tûúáng coân nhúá khúãi àêìu coäi ta ra sinh
söëng àûúåc trïn búâ baäi ven söng, khöng coân phaãi êín naáu chui ruác
vaâo hang höëc maái àaá nûäa, chó vò àïm ngaây ngûúâi coäi ta phaãi lo nghô
naån trêu nûúác, phaãi coá gan xem mùåt nûúác cuäng nhû mùåt àêët, coá
thïë múái biïët tung hoaânh maâ trõ trêu nûúác àûúåc. Ngûúâi giaâ chuáng
töi thûúâng noái laåi lúâi chuã tûúáng rùçng coá lùn löån múái thaânh ngûúâi
àûúåc.
      Töëi höm êëy, trïn toâa beâ ngûå mùåt nûúác, nhaâ vua múã tiïåc mûâng
cuöåc truâng phuâng cuãa caã nhaâ An Tiïm cuâng vúái cöî thïët phûúâng
chaãi giêåt giaãi búi. Tûâng thuyïìn chúã àêìy trai gaái caác coäi vïì haát
mûâng. Tiïëng haát, tiïëng saáo, tiïëng kheân reáo rùæt vúái thuyïìn cheâo
quanh beâ tiïåc suöët àïm. Thui trêu, nûúáng ruâa, rúm àöët àoã tûâng
naåm ngay kïì àêìu beâ.
        Cöî cuäng laâm trïn mùåt nûúác êëy. Haâng mêëy trùm mêm cöî baát
àoáng giaân àûúåc khiïng ra, suöët caã möåt daãi beâ àaä kïët liïìn thaânh saân
giaãi chiïëu daâi nhòn àïën caån têìm mùæt chûa thêëy hïët mêm cöî. Tiïëng
öëc tuâ vaâ böën phña trïn söng thöíi cong caã soáng nûúác. Lûãa àònh liïåu
àïm naâo cuäng rûâng rûåc, àïm nay nhûäng cêy àònh liïåu caâng rûåc rúä
taân bay nhû sao sa. Caách kinh àö mêëy ngaây àûúâng, ngûúâi dûúái böå
Dûúng Tuyïìn vïì phña nam nhòn lïn àïm nay thêëy àûúåc lûãa tiïåc
vua. Tiïëng tröëng àöìng êm mùåt nûúác lïn têån nguöìn böå Luåc Haãi,
xuöëng àïën caác cûãa biïín ngoaâi Ninh Haãi, tröëng giong tin höåi lúán,
lûãa àöët saáng àïm khùæp caác coäi mûâng ngaây trúã vïì cuãa nhûäng ngûúâi
thêåt xûáng tïn laâ ngûúâi. Con söng Caái chaãy ngang caác coäi, chûáng
kiïën caã àêët nûúác àoaân viïn àûúng múã höåi mûâng. An Tiïm caã cûúâi
baão Mon cuâng àem cheán àïën trûúác chiïëu hai öng laäo cao tuöíi àêìu
Baäi Lúã. Möîi lêìn, cuå naây àûa cheán mûâng cho cuå kia, hai öng laäo àöíi
cheán cuâng uöëng caån lêîn cheán cuãa nhau röìi cûá möîi húi laåi veán rêu
cûúâi ha haã kïí laåi tûâng khuác chuyïån àúâi ngûúâi tûâ khi cuâng nhau bùæc
bïëp gêy dûång nïn àêët Baäi Lúã, àïën khi chuã tûúáng phaãi ra àaão, laåi
àuöíi theo giêëu giïëm àûa con dao, caái lûãa. An Tiïm vöî vai öng laäo
trïn trùm tuöíi:
      - Cho töi con dao caái lûãa, öng laäo cao kiïën hún töi nhiïìu.



http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                               175

       Àöi luác chúåt nghô, An Tiïm vêîn ngúâ ngúå tûúãng nhû tiïåc rûúåu
vua ban àïm nay trïn beâ ngûå nöëi laåi tiïåc mûâng hoåp mùåt vúái ngûúâi
Baäi Lúã - thïë thò khaác naâo àïm nùm xûa xuöëng höåi úã kinh àö. Laåi coá
luác caái vui caái phuác truâng nhau àïën thïë naây! Mon nhòn ra mùåt
soáng. Trïn nûúác àêìu muâa àoã rûåc, laân soáng truöìi ài truöìi laåi, boáng
nuái Taãn Viïn, nuái Tam Àaão xanh sêîm sûâng sûäng hai ven söng. Luác
naây, riïng Mon coá möåt têm sûå. Tûâ luác quaäng trïn söng àöåi thuyïìn
Baäi Lúã ài àêìu, nghe öng laäo noái àêëy thuyïìn Baäi Lúã, nghe böë reo:
      “Baäi Lúã a?", loâng Mon böîng nhiïn laåi mïnh mang nhúá àaão.
Àûáng àêy, núi Mon àaä ài tûâ ngaây têëm beá giúâ trúã laåi, nöîi nhúá àaão
cuãa Mon cûá lêîn löån vúái nhûäng cêu chuyïån cöí tñch cuãa böë meå kïí khi
úã nhaâ nguåc trong bûác tûúâng àaá, khi úã thuyïìn gùåp baäo, khi nhûäng
ngaây khöën khöí trïn àaão. Sûå tñch trêìu cau, chuyïån öng Gioáng. Àúâi
böë ngaây beá lùn loác trïn búâ biïín úã Ninh Haãi...
        Nhûäng cêu chuyïån cuä êëy vêîn in tûâ luác treã thú qua khi traãi
cuöåc söëng úã àaão, àïën nay vêîn nhû nguyïn. Vaâ tûâ lêu, àaä dêìn dêìn
thaânh möåt ûúác muöën khaác, ûúác muöën riïng cuãa Mon. Mon muöën
möåt ngaây kia ngoaâi àaão hoang xa êëy, tay mònh seä gêy dûång àûúåc
nïn nhû Baäi Lúã, àêët êëy seä coá nhûäng ngûúâi hiïn ngang nhû nhûäng
trai traáng àöåi thuyïìn phûúâng chaâi Baäi Lúã maâ Mon tröng thêëy luác
naäy. Nùm nùm, ngûúâi caác coäi úã àaão seä vïì kinh àö dûå höåi cúm thi
cúm neán, höåi vêåt, höåi búi chaãi... Nghô thïë, caãm thêëy vö cuâng haâo
hûáng. Kïí tûâ khi coân úã ngoaâi mïnh möng, Mon àaä nhiïìu lêìn noái ûúác
mú naây vúái böë meå - ûúác mú cûá möîi ngaây möåt khùæc khoaãi vaâ àïën bûäa
tiïåc trïn beâ àïm nay thò caâng tha thiïët, caâng böìi höìi.

                                        *
                                    *       *
    Nùm sau, àïën muâa gioá bêëc thöíi, Mon àûúåc trúã laåi àaão, nhû
mong ûúác. An Tiïm hoãi Ma Li:
        - Con muöën tòm vïì àaão cuä hay thïë naâo thò tuyâ úã con. Ma Li
noái:
        - Cho con ài vúái Mon.
        Nhaâ vua múã tiïåc lúán tiïîn. Nhaâ vua noái:
      - Ngaây trûúác, Mai An Tiïm àaä coá cöng ài múã àêët Baäi Lúã úã àêìu
nguöìn. Bêy giúâ, ngûúi haäy nöëi chñ cha, ài dûång phïn giêåu phña
nam cho àêët nûúác.

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                         176

       Mon trúã laåi àaão cuâng möåt àoaân hún ba mûúi chiïëc thuyïìn.
Thêåt laâ möåt àaám rûúác tûâ söng Caái ra biïín Àöng maâ caã àêët nûúác
biïët tiïëng. Bùçng caã möåt laâng ra àaão. Ngûúâi Baäi Lúã coá, laåi nhiïìu
ngûúâi caác coäi khaác àûúåc lúâi rao goåi, trai gaái àïìu hùm húã ài. Nhiïìu
ngûúâi àem caã nhaâ cuâng ài, caã con treã, choá con vaâ gaâ lúån. Thuyïìn
naâo cuäng chêët chêåt ba khoang nhûäng voâ giöëng, caác giöëng luáa, giöëng
àêåu, giöëng vûâng, giöëng kï. Coá ngûúâi àaánh caã vûâng cêy cau non,
cuöån dêy trêìu khöng, hom dêu, trûáng tùçm, men rûúåu vaâ lûúái
maãng. Coá thuyïìn laåi taãi trêu, thoi dïåt, nöìi ûúm vaâ khuön àuác caây.
Chùèng khaác naâo ngaây trûúác, An Tiïm àem ngûúâi ài lêåp laâng úã Baäi
Lúã. Quaá nûãa thaáng, ra túái cûãa söng. Laåi àïën muâa coá tûâng àaân chim
moâng, chim sïëu haâng nghòn con bay vïì àoång nhû möåt maãng mêy
nûúác rúåp boáng doâng söng. Nhûäng àaân chim phûúng bùæc xuöëng
phûúng nam traánh reát àêåu xuöëng nhûäng baäi caát lêìy àoã, nhûäng baäi
rïu àaá àoã hùæt. Àoaân thuyïìn àaä ra khúi. Nhûäng loaâi chim quen ùn
ven biïín àaä àaão caánh trúã laåi búâ röìi. Chùåp töëi, caác tay cheâo trïn
thuyïìn àûúng àöíi boån cheâo laái, thuyïìn naâo cuäng nhöån nhõp tiïëng
hoâ. Phaách nhêët cheâo múã maái ra Phaách nhò chên dùåm Phaách ba reo
hoâ Phaách tû búát dùåm khoan cheâo Dö ta... Dö taâ... Mon nhúá àïm
ngaây trûúác thuyïìn ra biïín. Chó nghe nhûäng tiïëng dö ta... dö taâ...
quen thuöåc êëy úã trong söng. Àïën khi ra giûäa trúâi nûúác, khöng coân
thêëy búâ, thuyïìn naâo cuäng ngaây àïm êm thêìm ài, chùåp töëi vaâ àïm
trùng cuäng khöng daám cêët tiïëng hoâ haát. Ài vaâo chöën bú vú, ai cuäng
khiïëp àaãm. Bêy giúâ mon nghe tiïëng hoâ thêu àïm trïn biïín. Khöng
tröng thêëy búâ, nhûng luác naâo cuäng caãm àûúåc húi àêët tûâ trong búâ
toãa sau, êëm aáp sau lûng. Cuöëi tuêìn trùng êëy, caã àoaân thuyïìn àaä àöî
möåt daäy daâi kïì baäi caát búâ àaão phña nam. Mon vaâ Ma Li cho goåi
mêëy trùm con ngûúâi trïn thuyïìn xuöëng vaâ noái rùçng:
        - ÚÃ àaão naây, chuáng töi coá möåt baån chñ thiïët chùèng khaác ruöåt
thõt.
       Mon kïí cho moåi ngûúâi nghe cêu chuyïån anh em gêëu tûâ khi úã
rûâng, röìi Gêëu anh gùåp naån, röìi Gêëu em theo caã nhaâ ra búâ biïín, cho
túái ngaây trúã vïì, khöng hiïíu taåi sao tòm mêëy höm khöng thêëy Gêëu
em àêu, àïën khi thuyïìn ra khúi laåi thêëy Gêëu em àûáng tröng theo.
"Tûâ bêëy túái nay, caã nhaâ töi vêîn nhúá thûúng khöng nguöi àûúåc"
        Mon thúã daâi. Nghe chuyïån, ai nêëy àïìu muãi loâng vaâ noái:
       - Chuã tûúáng öi, con vêåt trong rûâng maâ cuäng coá nghôa àïën nhû
thïë thêåt àaáng quñ, chuáng töi phaãi ài tòm Gêëu em vïì úã vúái laâng ta.
Ngaây höm êëy, Mon cuâng möåt caánh trai traáng ài tòm Gêëu em. Mon

http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                                  177

lùån löåi vïì caã nhûäng núi úã trûúác, nhûäng núi xûa àaä cuâng Gêëu em túái.
Treâo mêëy ngaây múái àïën àûúåc meá àaão coá nuái truåc, chöî nhûäng cêy coå
rûâng àêìu tiïn thêëy. Àaä coá khi Mon vaâ Gêëu em àïën àêëy lêëy coå vïì
cho meå phúi laâm vaãi. Röìi ra ài theo doåc suöëi, nhûäng chöî anh em
gêëu cuâng ài àaäi vaâng vúái Mon. Nhúá nhûäng quaäng nûúác tröi ra
nhiïìu maãy vaâng, cùèng chên àen sò cuãa gêëu vûâa moâ xuöëng, maãy
vaâng àaä lêëm têëm lêëp laánh lïn têån khoeo. Khöng thêëy Gêëu em àêu.
Mon nhúá coân möåt núi chûa luåc àïën - chöî caái hang àïì phoâng chaåy
baäo caån gêìn nhaâ. Moåi lêìn àïën hang àaá. Biïët àêu, Gêëu em bêy giúâ
chùèng möåt mònh úã hang êëy. Mon vaâ nhûäng ngûúâi ài theo giong
àuöëc, soi khùæp. Khöng thêëy gò. Àûáng im, chó nghe tiïëng nûúác úã nhuä
àaá roã tanh taách, caâng lùång ngùæt. Trúã ra, caã boån treâo qua döëc nuái
xuöëng sûúân àaá bïn naây. Àaä sang àêìu muâa nùæng. Khúi xa ngùn
ngùæt trong xanh. Nhûng chöën naây chùèng coân laâ núi maâ bao nùm
qua Mon chó quen mùæt khöng thêëy vïët ngûúâi. Bêy giúâ àaä khaác.
Nhûäng chiïëc thuyïìn àûúng xön xao vaâo àêåu bïën. Trïn caát, nhûäng
maãng lûúái phúi àêìu thuyïìn. Ngoaâi baäi, mùæt lûúái lêëp laánh aánh
nùæng. Nhûäng chiïëc thuáng cêu caá vaâ maãng àaánh caá tröi ve veá nhû laá
tre ngoaâi kia. Nhûäng maãnh buöìm coái caánh dúi, nhû nhûäng àaân
bûúm bûúám rêåp rúân trong nùæng. Ngay chên nuái, rêìm rêìm möåt àaân
trêu böìn. Nhûäng con trêu chaåy nhö nhöëp, àûúng nhúãn nghõch, coá
luác chúåt àûáng laåi, gheá àêìu choåi àuâa nhau, coá luác khua sûâng laách
caách nhû goä moä àaá. Àeäo göî, àuåc àaá, laâm cöåt nhaâ saân, àuåc cöëi, àoáng
cöëi, trònh tûúâng, nhûäng tiïëng kyá caách quen tai suöët möåt doåc búâ
biïín.
       Têån meáp nûúác xa tñt, nhûäng baäi dûa àaä laåi vaâo muâa múái, laá
xanh lïn hún húán nhû khoái. Mon àùm àùm nhòn ra möåt vuâng trúâi
nûúác mïnh mang liïìn nhau trûúác mùåt. Laåi nghe caã sûúân nuái bïn
naây cuäng vang àöång tiïëng boâ röëng, tiïëng trêu ngheá ngoå. Röìi tiïëng
treã cûúâi. Tiïëng choá suãa. Con gaâ gaáy trûa, tiïëng gaáy thêåt trong oáng.
Àêu àêy, rïìn lïn tiïëng tröëng. Tiïëng àöìng nhû gioåt nùæng vaâng long
lanh xuöëng. Nhûäng tiïëng döåi cuãa cuöåc söëng àaão hoang àûúng cûåa
mònh chuyïín thaânh coäi àêët phò nhiïu maâ röìi àêy nhûäng xoám laâng
àêìu tiïn àûúåc dûång lïn úã bïën nûúác cûãa suöëi Saáng ra biïín. Tûåa lûng
vaâo sûúân nuái Mon àûúng ngöìi nhòn xuöëng. Mon àaä ài tûâ sau höåi
nùm múái úã Phong Chêu. Höåi nùm naâo cuäng söi nöíi, tûng bûâng
nhûäng súái vêåt caã nghòn ngûúâi xem, nhûäng àaám thöíi cúm thi, nhûäng
lïìu thi cöî cúm neán, cuöåc búi chaãi trïn söng Caái. Khùæp nûúác ngaây
àïm vaâo höåi linh àònh, traân ra suöët thaáng vaâ caác coäi, höåi heâ laâ
niïìm vui vïì caái ûúác muöën cuãa thûúâng tònh ngûúâi ta. Nhûng Mon

http://ebooks.vdcmedia.com
Trêìn Thïë Phaát                                                       178

khöng maãy may lûu luyïën. Thïë laâ Mon cuâng Ma Li vaâ moåi ngûúâi
ra ài... Böë meå vaâ em tiïîn xuöëng têån àêìu bïën. Böë baão Mon:
      - ÛÁúác muöën cuãa böë con ta àaä toaåi nguyïån. Con àem ngûúâi ài
lêìn naây phaãi laâm nïn cöng nïn cuãa maâ böë con ta àaä mú ûúác tûâ
ngaây múái àùåt chên lïn àónh nuái troåc ngoaâi êëy, con nhúá khöng?
      Mon laåy böë meå vaâ thûa:
      - Con xin àûúåc nöëi chñ cha meå.
      Gaái cûá nhùæc ài nhùæc laåi, mùæt rúm rúám:
      - Thïë naâo anh cuäng cöë ài tòm Gêëu em, töåi nghiïåp noá.
       Bêët giaác, Mon nhòn lïn boáng traái nuái lûâng lûäng xanh. aå hay, ö
hay, Mon àïí yá sao thêëy hoân nuái hïåt hònh con gêëu. úâ, hïåt hònh Gêëu
em. Bao nhiïu nùm nay, Mon vêîn thêëy hoân nuái naây úã àêy nhûng
giúâ múái tröng ra thêëy nuái giöëng hònh gêëu, con gêëu àûúng cuái xuöëng
uöëng nûúác, nhû nùm ngoaái, luác thuyïìn àaä ra khúi. Hay laâ caái nuái
vûâa múái giöëng con gêëu? Biïët taåi hoân nuái giöëng boáng con gêëu hay
loâng thûúng nhúá laâm cho mùæt nhòn nuái nhû con gêëu anh em. Lûng
nuái loang löí àaá trùæng. Múái caách nùm maâ thûúng nhúá àaä khiïën gêëu
giaâ baåc caã lûng röìi. Bao giúâ múái laåi gùåp àûúåc? aánh nùæng múâ nhû
sûúng phuã dûúái chên. Nûúác oáng aánh, nûúác mùæt. Gêëu khoác tûâ ngaây
anh em mònh laåc nhau? Tûâ ngaây êëy, Gêëu vêîn cuái xuöëng uöëng nûúác
biïín, cöë uöëng cho caån biïín khiïën nhûäng chiïëc thuyïìn àûúng ài
phaãi àûáng laåi, cho ngûúâi trúã vïì vúái gêëu?
      Biïín xanh khöng cuâng, vö cuâng, sao maâ uöëng cho caån àûúåc.
Kia kòa, Gêëu em àûáng, hai chên trûúác phuåc xuöëng, moäm vûún daâi
trïn mùåt biïín. Möåt laân sûúng úã àêu thaã àïën. Laân sûúng bay qua,
vêîn thêëy Gêëu em quyâ uöëng nûúác. Nhû vêîn uöëng nûúác nhû thïë tûâ
nùm trûúác, tûâ khi mònh ài. Mon böìi höìi trong loâng. Gêëu àûúng
muöën uöëng caån biïín. Möåt cún khaát suöët àúâi. Uöëng cho hïët nûúác
biïín Àöng, cho thuyïìn dûâng laåi, cho ta gùåp nhau. Nhûng bêy giúâ
Mon àaä trúã vïì, tha thiïët. Sao chùèng thêëy em? Khöng, ta seä gùåp.
Gêëu em thñch ùn dûa àoã, coá khi àïën muâa dûa naây ra baäi laåi gùåp.
Lêìn êëy vïì, Mon àaâo vaách nuái chöî êëy laâm tûúâng, dûång nhaâ ngay
bïn sûúân nuái hònh gêëu. Nhûäng àïm laånh. Mon àöët sûúãi ngöìi bïn
tûúâng àêët àïën khuya. Húi àêët nuái àûúåm lûãa, caãm thêëy àûúåc tûåa
vaâo gêëu, nùçm göëi àêìu trïn caánh tay êëm cuãa gêëu nhû nhûäng muâa
laånh trûúác. Nhiïìu àïm nghô vêín vú, khöng chúåp mùæt àûúåc. Mon laåi
cuâng Ma Li vaâo rûâng àùén vêìu. Hai ngûúâi theo suöëi ài maäi vaâo möåt


http://ebooks.vdcmedia.com
ÀAÃO HOANG                                                              179

khoaãng rûâng phña bïn kia nuái. Möåt àöîi xa, àïën möåt quaäng, Mon
nhêån ra àêy gêìn núi rûâng nùm xûa Mon bõ baäo nûúác öëng tröi sang
àêy. Trñ nhúá trúã vïì nhûäng kyã niïåm àêìu tiïn, duâ xa àïën àêu, nhûng
möîi khi chúåt nghô, laåi nhû àûúåc phuãi buåi ài, möîi luác möåt roä. Möåt
göëc thöng. Möåt buåi dêy bòm leo quêën vúái dêy cuã maâi. Nhûäng luâm
hoa têìm xuên höìng nhaåt. Nhûäng taãng àaá àen àaá trùæng. Ài àïën chöî
naâo, Mon laåi kïí cho Ma Li nghe chuyïån cuä nhû thïë. Nhûäng vêåt vö
tri cuäng coá sûå tñch. Ma Li cuäng tûúãng mònh àûúåc söëng trong caãnh
gian khöí laå luâng ngaây trûúác vúái Mon. Mon noái:
      - Ma Li aâ, chöî baäi coã vaâng vaâng kia... Saáng súám höm êëy, vûâa
m&