Docstoc

detailed-bfs

Document Sample
detailed-bfs Powered By Docstoc
					                             ‫ّ‬
                       ‫ﺑﺎﻧﮏ ﻣ ﯽ ا ان‬
                  ‫ری‬        ‫اداره ﻘﺎت و‬




                ‫ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ‬


         ‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬

          ‫‪Bail Financial Sharing‬‬

                 ‫)‪(BFS‬‬
‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

                    ‫)‪(PLS‬‬

                 ‫دﻛﺘﺮ ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد‬

                    ‫وﻳﺮاﻳﺶ اول‬

                         ‫1931‬
2
                                        ‫ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر‬

‫ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻛﺸﻮر در اﻳﻔﺎي ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﻲ ﺧﻮد در ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺗﺨﺼﻴﺺ‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﺟﻬﺖ ﺳﻼﻣﺖ و رﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎدي ﻛﺸﻮر، اﻗﺪام ﺑﻪ ﻃﺮح اﺑﺪاﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺟﺪﻳﺪي در زﻣﻴﻨﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻧﻤﻮد ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻃﺮح ﺣﺎﺿﺮ ﻳﻌﻨﻲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬اﺷﺎره‬

‫ﻛﺮد. در ﺷﺮاﻳﻄﻲ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ در اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻨﺪ، ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻫﺮ دو در ﻣﻌﺮض‬

‫رﻳﺴﻚ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻟﺬا ﺑﺮاي ﻫﺮ دو ﮔﺮوه ﻻزم اﺳﺖ ﺗﺎ ﺷﻴﻮهاي ﺑﺮاي ﭘﻮﺷﺶ ﺧﻮد از‬

‫ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﻜﺎر ﺑﻨﺪﻧﺪ. ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ زﻣﻴﻨﻪ را‬

‫ﺑﺮاي ﭘﻮﺷﺶ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران و ﺧﺮﻳﺪاران ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و واﺳﻄﻪاي و ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي‬

                               ‫اﻗﺘﺼﺎدي و ﻃﺮحﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮع ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد.‬


‫اﺳﺘﻘﺮار واﻗﻌﻲ ﻧﻈﺎم ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﺑﺪون رﺑﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﻌﻀﻼت اﻗﺘﺼﺎدي و ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻬﻢ در ﺳﻄﺢ‬

‫ﺟﻬﺎن را ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ در اﻳﻦﺑﺎره ﻧﻈﺮات اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدي ﻣﻄﺮح ﮔﺮدﻳﺪه و در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ‬

‫ﻧﻴﺰ ﺗﻼش ﻧﻤﻮد ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﻴﻮهﻫﺎي ﺻﺤﻴﺢ و اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ ﻗﺪﻣﻲ در ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﺔ ﻧﻈﺎم‬

                                ‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ ﺑﺮدارد ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﺑﺪﻳﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻃﺮح ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻬﺎ و ﺗﺸﻜﻴﻼت و ﺳﺎزﻣﺎن و روﻳﻪﻫﺎي ﮔﺮدش ﻛﺎر و‬

‫ﺳﺎزوﻛﺎرﻫﺎي اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ و ﻗﺮاردادﻫﺎ و ﻓﺮمﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدي ﺑﺎ ﻣﻔﺎد ﻣﻄﺮح ﺷﺪه در ﻃﺮح‬

‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ دارﻧﺪ و ﻟﺬا ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﻮارد ﻻزم ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻃﺮح ﺑﻪ آﻧﻬﺎ اﺷﺎره‬



                                               ‫3‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ را ﻣﻲﺗﻮان در ﮔﺰارﺷﺎت ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ1 ‪ PLS‬ﻳﺎﻓﺖ‬

                   ‫ﻛﻪ در اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ.‬


‫ﺟﻨﺎب آﻗﺎي دﻛﺘﺮ ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد ﻣﺸﺎور ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬و زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي آن را ﻃﺮاﺣﻲ، ﺗﺪوﻳﻦ و راﻫﺒﺮي ﻛﺮدﻧﺪ، ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬را ﻧﻴﺰ‬

‫ﻃﺮاﺣﻲ و ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ اﻟﺤﺎق ﻧﻤﻮدﻧﺪ. ﺑﺪﻳﻨﻮﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان از زﺣﻤﺎت ﺑﻲﺷﺎﺋﺒﻪ اﻳﺸﺎن ﻛﻪ ﻃﻲ ﭼﻨﺪ‬

‫ﺳﺎل از ﺗﻼش و داﻧﺶ و ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ را ﻣﺮﻫﻮن ﺧﻮد ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﻗﺪرداﻧﻲ و ﺳﭙﺎﺳﮕﺰاري ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ از ﻛﻠﻴﻪ ﻫﻤﻜﺎران ﺧﻮد در ادارات ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي، ﺣﻘﻮﻗﻲ و دﻋﺎوي، ﺳﺎزﻣﺎن و روشﻫﺎ،‬

‫آﻣﻮزش و ﺳﺎﻳﺮ ادارات اﻋﺘﺒﺎري ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﻛﻪ در اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻃﺮح ﻫﻤﻜﺎري ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﻗﺪرداﻧﻲ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان راه اﻳﻦ ﺳﻨّﺖ ﺣﺴﻨﺔ اﺳﻼﻣﻲ را در ﺳﺎﻳﺮ ﺑﺎﻧﻚﻫﺎي‬

‫داﺧﻠﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﮕﺸﺎﻳﺪ و ﻣﻮﺟﺒﺎت ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﺛﺮﺑﺨﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي را در زﻣﻴﻨﺔ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

                                                                ‫اﺳﻼﻣﻲ در ﺳﺮاﺳﺮ ﮔﻴﺘﻲ ﻓﺮاﻫﻢ آورد.‬


               ‫ﻣﺴﻌﻮد ﺻﻔﺮزاده ﻧﺴﺎﺟﻲ‬
   ‫رﺋﻴﺲ اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ رﻳﺴﻚ‬
                   ‫ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان‬




                                                 ‫1 - ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ در اﻧﺘﻬﺎي اﻳﻦ ﻣﺠﻠﺪ ذﻛﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ.‬




                                             ‫4‬
                                         ‫ﺧﻼﺻﻪ‬

‫در اداﻣﻪ ﺗﻼشﻫﺎي ﻣﺪاوم در ﺟﻬﺖ ﺗﺪوﻳﻦ ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ در ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ‬

‫ﺑﺮداﺷﺘﻦ ﮔﺎمﻫﺎي اﺻﻮﻟﻲ و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﺮاي اﺟﺮاﻳﻲ ﻧﻤﻮدن ﻣﺸﺎرﻛﺖ راﺳﺘﻴﻦ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﺪ، ﻃﺮح‬

‫ﺣﺎﺿﺮ ﻳﻌﻨﻲ ﻃﺮح »ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬از زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي »ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

                                                                          ‫)‪ «(PLS‬اراﺋﻪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫در ﻃﺮح »ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ دوﻟﺘﻲ ﻳﺎ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﺳﻄﻪ وﺟﻮه ﺑﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﺣﻖاﻟﻌﻤﻞ و در‬

‫ﻣﻘﺎم وﻛﻴﻞ ﻳﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار، ﻛﺎرﻣﺰد درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮده و در ﻋﻮض ﺿﻤﻦ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار زﻣﻴﻨﻪ ﻻزم را ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ وي در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد.‬

‫وﻗﺘﻲ ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت آﺗﻲ ﻗﻴﻤﺖ اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲرود، ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و واﺳﻄﻪاي ﺧﻮد و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬

‫ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺧﻮد ﻫﺮ دو ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶﻫﺎﺋﻲ دارﻧﺪ ﺗﺎ رﻳﺴﻚ ﺗﻐﻴﻴﺮات‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﻨﮕﺎه ﻳﺎ ﻗﺪرت ﺣﻘﻴﻘﻲ ﭘﻮل ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه را ﻣﺘﺄﺛﺮ ﻧﺴﺎزد. زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬

‫)‪ (BFS‬در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ زﻣﻴﻨﻪ را ﺑﺮاي ﭘﻮﺷﺶ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران و ﺧﺮﻳﺪاران ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و واﺳﻄﻪاي و ﻣﺼﺮﻓﻲ و‬

‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و ﻃﺮحﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻣﺘﻨﻮع را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد.‬

‫ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺑﻨﮕﺎه را ﭘﻴﺶﺧﺮﻳﺪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﻋﻮض ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ‬

‫ﻣﺠﺮي، ﻣﺠﺮي ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﺰﺑﻮر ﻳﺎ وﺟﻪ آن را ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻋﻮدت ﻧﻤﺎﻳﺪ. واﺣﺪ‬

‫اﻣﻴﻦ اداره ‪ PLS‬ﺑﺎﻧﻚ در اﻳﻦ ﺑﻴﻦ از ﻃﺮف ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﺮ ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺠﺮي در ﻃﻮل دوره ﻗﺮارداد ﻧﻈﺎرت‬


                                              ‫5‬
                         ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و در اﺟﺮاي وﻇﻴﻔﻪ واﺳﻄﻪﮔﺮي ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮد ﺣﻖاﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ‪ BFS‬ﻛﺎرﺑﺮد زﻳﺎدي در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎﻳﻲ دارد ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬

‫ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش و ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻ ﺑﺮاي ﻓﺮوش دارﻧﺪ. ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ‪ BFS‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬

‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاي آن دﺳﺘﻪ از ﺻﺎﺣﺒﺎن داراﺋﻲ ﻣﻔﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻮد را ﺑﺠﺎي اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬

‫ﭘﻮل ﻧﻘﺪ ﻧﮕﻪ دارﻧﺪ ﺑﺮاي ﻣﺪﺗﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻛﺎﻻ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ وﻟﻲ ﻣﺎﻳﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻛﺎﻻ را ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻳﺎ در اﻧﺒﺎر ﺧﻮد‬

‫ﻧﮕﻬﺪاري ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻨﺪ از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻗﺪرت ﺣﻘﻴﻘﻲ ﭘﻮل ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ ﻃﺮح در زﻣﺎن‬

‫ﺣﺮﻛﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻗﻴﻤﺖ و ﺑﺤﺮانﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ و ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺘﻤﻮج ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ اﻗﺘﺼﺎد را‬

‫ﺑﻪ ﺗﺜﺒﻴﺖ ﺳﻮق دﻫﺪ. زﻳﺮا در زﻣﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮات ﺷﺪﻳﺪ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﺎ اﻧﺘﻈﺎرات ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺘﻲ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ در‬

‫ﺑﺎزارﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻮد را از ﻳﻚ ﺑﺎزار ﺑﻪ ﺑﺎزار‬

‫دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺗﺎ ﻗﺪرت ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﻳﺎ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي را ﺑﺪﺳﺖ آورﻧﺪ. اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ﺑﺎﻋﺚ‬

                                                                     ‫ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎزارﻫﺎ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫ﺑﺎﻧﻚ در ﻗﺎﻟﺐ ﻋﻘﺪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻋﻘﺪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻳﺎ ﻋﻘﺪ ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﺑﺎ ﻣﺠﺮي، ﻗﺮاردادﻫﺎﻳﻲ ﺑﻴﻦ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار، ﻣﺠﺮي و ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻨﻌﻘﺪ، ﺗﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران در ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻳﺸﺎن، ﺷﺮاﻳﻂ‬

‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ را در ﻃﺮح ﻣﺠﺮي ﺑﺎ ﻣﺠﺮي ﻓﺮاﻫﻢ آورد. واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ اﻣﻮر ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪ »ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ‬

             ‫اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬را ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﻚ در ﺧﺼﻮص ﺣﺴﻦ اﺟﺮاي ﻃﺮح ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد.‬


‫در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬اﺑﺰارﻫﺎ و اﺑﺪاﻋﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺪﻳﻌﻲ ﻧﻈﻴﺮ‬

‫ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﺻﺪور و اراﺋﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ و اﻳﺠﺎد ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ‬

‫ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ در ﻓﻌﺎل ﻧﻤﻮدن و اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎزارﻫﺎي ﭘﻮﻟﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺣﺮﻛﺖ و ﺗﺤﻮﻻت‬



                                                ‫6‬
‫ﻣﻬﻤﻲ اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از زﻳﺮﺑﻨﺎي ﻃﺮح ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬ﻃﺮح »ﺗﺄﻣﻴﻦ‬

‫ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﺑﻮده و ﺑﺎ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران را ﺑﺮاي‬

                                                               ‫ﻃﺮحﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺮﮔﻪ ﺑﻲﻧﺎﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ اﺳﻤﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺮاي ﻣﺪت ﻣﻌﻴﻦ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻌﺒﺔ‬

‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲﺷﻮد. دارﻧﺪه اﻳﻦ ﮔﻮاﻫﻲ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺖ‬

    ‫آن را ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ روز ﺑﺎزار در ﺳﺮرﺳﻴﺪ از ﻣﺠﺮي ﻛﻪ ﻃﺮف ﻣﺘﻌﻬﺪ ﮔﻮاﻫﻲ اﺳﺖ از وي درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲدارد.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ داراﻳﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش در ﺳﺎﻳﺖ‬

‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺻﺎدر ﻣﻲﮔﺮدد. دارﻧﺪﮔﺎن اﻳﻦ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪﻫﺎي‬

‫ارﺗﺒﺎﻃﻲ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻳﺎ ﮔﻴﺸﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎﻧﻚ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش اﻳﻦ ﺑﺮﮔﻪﻫﺎ ﻧﻤﻮده و ﻟﺬا اﻳﻦ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ‬

                                                          ‫ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬


‫ﻣﺠﺮي ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺧﻮد را ﺑﻪ‬

‫ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﺿﻤﻦ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﺠﺮي در ﺧﺼﻮص ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺸﺎرﻛﺖ از ﻃﺮﻳﻖ‬

‫ﭘﻮرﺗﺎل اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻳﺎ ﺑﺎﺟﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ و ﺧﺪﻣﺎت ‪ PLS‬در ﺷﻌﺒﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، وﺟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد )ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ( را از ﻣﺠﺮي درﻳﺎﻓﺖ و اﻃﻼﻋﺎت‬

‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﺷﺎﻣﻞ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﻛﻪ ﻣﺘﻀﻤﻦ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻓﻨﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت‬

                                                  ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ از ﻣﺠﺮي اﺧﺬ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﺠﺮي )در ﺻﻮرت وﺟﻮد( و ﻧﻴﺰ ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬




                                              ‫7‬
‫اﻗﺪام ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺠﺮي ﻧﻤﻮده و در ﺻﻮرت اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻓﻨﻲ و اﻫﻠﻴﺖ ﻣﺠﺮي ﮔﺰارش ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺑﻪ اداره‬

‫‪ PLS‬ارﺳﺎل ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. در ﺻﻮرت ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدن ارزﻳﺎﺑﻲ اوﻟﻴﻪ ﻃﺮح، ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬

‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻃﺮح آﻏﺎز و ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان وﺛﺎﻳﻖ ﻳﺎ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮده و ﻣﺮاﺗﺐ را ﺑﻪ اﻃﻼع‬

‫ﻣﺠﺮي ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺮح ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺸﺎرﻛﺖ،‬

‫ﺑﻮدﺟﻪﺑﻨﺪي، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻧﺤﻮه ﻣﺼﺮف ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻧﺤﻮه اﺟﺮاي ﻃﺮح، ﻓﺎزﺑﻨﺪي، ﻧﺤﻮه‬

‫ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﻧﺤﻮه ﮔﺰارش دﻫﻲ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺗﻤﺎم و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻃﺮح ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺑﻪ واﺣﺪ‬

‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺮدد. ﭘﺲ از اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﻣﻨﺎﺑﻊ درﺧﻮاﺳﺘﻲ و ﻣﺼﻮب ﻃﺮح در ﺳﺎﻳﺖ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﺷﻮد و ﭘﺲ از ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺮارداد در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ.‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﻮرﺗﺎل اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻳﺎ ﭘﺲ از ﻣﺮاﺟﻌﻪ‬

‫ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﺷﻌﺐ ﻣﺠﺮي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﻣﺸﺎوره ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﺟﻪ اﻃﻼع‬

‫رﺳﺎﻧﻲ و اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ‪ PLS‬ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺸﺎرﻛﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻘﺮرات ﺳﭙﺮدهﮔﺬاري و اﻧﺼﺮاف‬

‫آﺷﻨﺎﻳﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﻮده و ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺧﻮد را اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭘﺲ از اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد و ﺛﺒﺖ آن،‬

                                    ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر اﻗﺪام ﺑﻪ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮاي ﻃﺮح و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎر ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ در ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧﻲ از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ‬

‫ﺷﺪه در اﺧﺘﻴﺎر واﺣﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري/ ﻣﻤﻴﺰي ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﮔﺰارﺷﻬﺎي واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﻣﻼك ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت‬

‫ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ. در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و ﻓﺮﻣﻮلﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﻳﺎ‬

‫ﻗﻴﻤﺖ آن ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺼﻤﻴﻢ آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي از ﻃﺮﻳﻖ و ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺸﺨﺺ‬

‫و ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﮔﺰارش ﻳﺎ ﺻﻮرﺗﻤﺠﻠﺲ ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ،‬

                  ‫ﻣﻴﺰان ﺗﺎﺧﻴﺮ و ﺿﺮر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺎﺧﻴﺮ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


                                               ‫8‬
‫ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

‫اﻧﺠﺎم ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﻧﻴﺰ ﺑﺮاي‬

                                  ‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ »ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬


‫اﻣﻴﺪ اﺳﺖ اﻳﻦ ﺗﻼش ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺸﺎء ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻔﻴﺪي ﺑﺮاي ﻋﻤﻮم اﺳﺘﻔﺎدهﻛﻨﻨﺪﮔﺎن آن در اﻳﺮان و در‬

                                        ‫دﻳﮕﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺟﻬﺖ ﺣﺬف رﺑﺎ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺸﻮد.‬

         ‫ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد‬
          ‫ﺗﻴﺮ 1931‬




                                           ‫9‬
                                                         ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ‬

‫ﭘﻴﺸﮕﻔﺘﺎر .............................................................................................................................................3‬
‫ﺧﻼﺻﻪ................................................................................................................................................5‬
‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪11.................................................................... PLS‬‬
‫ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻛﻠﻴﺪي ...........................................................................................................................41‬
‫ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ و ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ......................................................................................................................12‬
‫ﺟﻌﺎﻟﻪ ...............................................................................................................................................62‬
‫ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪29.............................................................................................................. (BFS‬‬
‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ................................................................................33‬
‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﺮوش ﻛﺎﻻ و ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ........................................................43‬
‫اﺑﺰار ﻣﺸﺘﻘﻪ ﻣﺘﻌﺎرف در ﺑﺎزارﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻬﺎن............................................................................63‬
‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪45.............................................................................. (BFS‬‬
‫ﻛﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ...........................................................................................84‬
‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪51............................................................................................ (BFS‬‬
‫ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺠﺮي ..........................................................................................................................15‬
‫ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ...................................................................................................................25‬
‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح .............................................................................................................................45‬
‫ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﺣﺴﺎﺑﺪاري...............................................................................................................65‬
‫ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﻈﺎرت .........................................................................................................................75‬
‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪60....................................................................................... (BFS‬‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪61................................................................................................. (BFS‬‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ ................................................................................................................37‬




                                                                         ‫01‬
       ‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪PLS‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺷﺒﻜﻪ ﺑﺎﻧﻜﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

‫اﺷﺨﺎص ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ اﻋﻢ از دوﻟﺖ و ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﻲ، در اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎ و ﻧﻴﺰ اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ‬

‫واﺳﻄﻪﮔﺮي ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺗﺨﺼﻴﺺ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر در‬

‫اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ، ﺿﺮورت اﺟﺮاﺋﻲ ﺷﺪن ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ واﻗﻌﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻃﺮﺣﻬﺎ را‬

‫از اوﻟﻮﻳﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﺑﺎﻧﻜﻲ داﻧﺴﺘﻪ و ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺿﻤﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﺟﺎﻳﮕﺎه و وﻇﺎﻳﻒ ﺑﺎﻧﻚ،‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻣﺠﺮي در ﻃﺮح ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي‬

‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻗﺪام ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻻزم ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ در ﮔﺰارﺷﺎت ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬و زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي آن2 اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻟﻜﻦ اﻳﻨﺠﺎ ﺑﻪ اﺟﻤﺎل ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ، در اﻳﻦ‬

‫ﻃﺮح، ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﻮﻟﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻣﺘﻐﻴﺮ و ﺑﺮ اﺳﺎس وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎزدﻫﻲ‬

‫ﻃﺮح ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻳﻜﺮد ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻈﺎم ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﺣﺬف ﺳﻮد ﺛﺎﺑﺖ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ‬

‫آن ﺑﺎ ﺳﻮد ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﺑﺎزدﻫﻲ ﺑﺨﺶ ﺣﻘﻴﻘﻲ اﻗﺘﺼﺎد، ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻋﻘﻮد ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ، و ﻳﺎ ﺳﻮد ﺑﺎ‬

‫ﺗﻮاﻓﻖ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ )در ﻣﻮارد ﻣﻌﻴﻦ و ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺸﺨﺺ( ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮔﺮدد. و ﻟﺬا ﺣﺮﻛﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬

‫ﻣﻌﺎﻣﻼت اﻧﺘﻔﺎﻋﻲ ﭘﺮﺑﺎزده اﻣﺮي اﺟﺘﻨﺎب ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. اﻳﻦ اﻣﺮ ﺳﻮد و ﺑﺎزدﻫﻲ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻌﺎﻣﻼت را‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد. در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺑﺎﻧﻚ در اﺟﺮاي وﻇﻴﻔﻪ واﺳﻄﻪﮔﺮي ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮد ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از‬




                                                  ‫2 ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ در اﻧﺘﻬﺎي ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺠﻠﺪ‬




                                             ‫11‬
‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﭘﺲ از ﻛﺴﺮ ﺣﻖاﻟﻌﻤﻞﻛﺎري در ﻗﺎﻟﺐ ﻋﺎﻣﻠﻴﺖ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﻮﻟﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران‬

‫اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻲدﻫﺪ. ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺧﻮد ﺟﺰﺋﻲ از ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ‬

                                 ‫ﭘﻴﺸﻨﻮﻳﺲ ﻻﻳﺤﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ آن در دﺳﺖ ﺗﺪوﻳﻦ اﺳﺖ.‬


‫ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﻪ ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﺎﻧﻜﻲ‬

‫)ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻃﺮح ﺧﺎص، ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺑﺴﺘﻪاي از ﭼﻨﺪ ﻃﺮح، ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﻌﺒﻪ‬

‫ﻣﺠﺮي ﻃﺮح ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن( ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮاﺳﺎس ﻋﻘﺪ ﺟﻌﺎﻟﻪ، ﺑﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫ﻗﺮاردادي ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺗﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران در ﻳﻜﻲ از ﺳﻪ ﻣﺤﺼﻮل اﺷﺎره ﺷﺪه زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ آﻧﻬﺎ را‬

‫در ﺳﻮد و ﻳﺎ زﻳﺎن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺠﺮي ﻓﺮاﻫﻢ آورد و در ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﺮاﺳﺎس ﻋﻘﻮد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺪﻧﻲ‬

‫و ﺟﻌﺎﻟﻪ و ﻣﻀﺎرﺑﻪ و ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ و اﺟﺎره و ﻣﺰارﻋﻪ و ﻣﺴﺎﻗﺎت و ﺳﻠﻒ ﺑﺎ ﻣﺠﺮي ﻳﺎ ﻣﺠﺮﻳﺎن وارد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫ﺷﺪ و از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻬﺎدي ﻛﻪ ﺑﺎ اﺧﺬ ﺣﻖ اﻟﺠﻌﺎﻟﻪ ﻳﺎ ﺣﻖاﻟﻌﻤﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﭙﺮدهاي و‬

‫ﺗﺨﺼﻴﺺ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﺑﻴﻦ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار )ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري اﺳﺖ( و ﻣﺠﺮي )ﻛﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﺑﻌﻬﺪه دارد( ﻓﺮاﻫﻢ آورده و ﺳﻮد و ﻳﺎ‬

‫زﻳﺎن ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را در ﭼﺎرﭼﻮب ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﻣﻨﻀﺒﻂ و ﻣﺼﺮّح در ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻨﺎﺑﻊ‬

‫ﻳﻌﻨﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺎس ﺑﺎﻧﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻋﻘﻮد ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﭙﺮدهﻫﺎي‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﺑﺼﻮرت ﻣﺸﺎع و ﻳﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار )در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺧﺎص اول ﻳﺎ دوم( و ﻳﺎ‬

‫ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺧﻮد )در ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮع ﺳﻮم( در ﻃﺮح و ﻳﺎ ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻧﻤﻮده و ﺑﺎزدﻫﻲ‬

‫ﺣﺎﺻﻞ از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﭘﺲ از ﻛﺴﺮ درآﻣﺪ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺎرﻣﺰد ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﻬﻤﻲ از ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن‬

                                                            ‫ﻃﺮح ﺑﻴﻦ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.‬




                                             ‫21‬
‫در ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ ﺻﺮفﻧﻈﺮ از اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎﻧﻚ دوﻟﺘﻲ و ﻳﺎ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﺳﺎس ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخﻫﺎي‬

‫ﺑﻬﺮه ﺑﺎﻧﻜﻲ، ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺑﺨﺶ ﺣﻘﻴﻘﻲ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﻧﻤﻮ ﻫﺮ ﻣﺎل ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﺎل ﻣﻨﺘﻘﻞ‬

‫ﻣﻲﺷﻮد ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً اﺟﺮاي اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎ و اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﺋﻲ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﮔﺮدﻳﺪه و‬

‫ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان واﺳﻄﻪ وﺟﻮه ﺑﺎ درﻳﺎﻓﺖ ﺣﻖ اﻟﻌﻤﻞ و در ﻣﻘﺎم ﻋﺎﻣﻞ ﻛﺎرﻣﺰد درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮده و ﺗﻤﺎﻣﻲ‬

‫ﺑﺎزدﻫﻲ ﻧﺎﺷﻲ از اﻣﻮر ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻮد و ﻳﺎ زﻳﺎن ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭘﻮﻟﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﻓﻮق ﺑﺎ ﺣﺬف ﺳﻮد ﺛﺎﺑﺖ و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺳﻮدي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻫﻲ‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و ﺣﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻋﻘﻮد ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ، ﺳﻮد و زﻳﺎن واﻗﻌﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﺗﻮاﻓﻖ‬

                            ‫ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ در ﭼﺎرﭼﻮب دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


‫اﻳﻦ ﺷﻴﻮه ﺑﺎﻧﻜﺪاري داراي ﺗﺸﻜﻴﻼت و ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﺎﺻﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد، ﺗﺎ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﻨﺤﻮ اﺣﺴﻦ ﺑﻪ‬

‫وﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮد ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ و در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ و ﮔﺮدش ﻛﺎر ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي‬

‫ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدﻳﺪهاﻧﺪ. در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬اﺑﺰارﻫﺎ و اﺑﺪاﻋﺎت‬

‫ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺪﻳﻌﻲ ﻧﻈﻴﺮ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﺻﺪور و اراﺋﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ و اﻳﺠﺎد‬

‫ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ، در ﻓﻌﺎل ﻧﻤﻮدن و اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎزارﻫﺎي ﭘﻮﻟﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺣﺮﻛﺖ و‬

‫ﺗﺤﻮﻻت ﻣﻬﻤﻲ اﻳﺠﺎد و ﺷﺮاﻳﻂ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران را ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي‬

‫ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﻲآورد و در ﻓﻌﺎل ﻧﻤﻮدن و اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎزارﻫﺎي ﭘﻮﻟﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺣﺮﻛﺖ اﺳﺎﺳﻲ اﻳﺠﺎد و زﻣﻴﻨﻪ‬

                ‫ﺗﺤﻮﻻت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻬﻤﻲ را در زﻣﻴﻨﻪ ﺟﻠﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ از ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن ﺑﻮﺟﻮد ﺧﻮاﻫﺪ آورد.‬




                                            ‫31‬
                                                                                ‫ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻛﻠﻴﺪي‬


‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ :3(PLS‬ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻃﺮﺣﻬﺎ‬

‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻧﺮخ ﺑﺎزدﻫﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻃﺮح و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

                                                            ‫ﺑﺪون رﺑﺎ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺻﻮل اﺧﻼق اﺳﻼﻣﻲ.‬


‫ﺑﺎﻧﻚ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ :PLS‬واﺣﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از‬

‫ﻃﺮف ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﭙﺮدهاﻳﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار را ﺑﻪ ﻣﺘﻘﺎﺿﻴﺎن ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻋﺘﺒﺎري ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲدﻫﺪ و ﻃﺒﻖ‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺸﺨﺺ ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن ﺣﺎﺻﻠﻪ، ﺑﻴﻦ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﺑﺎﻧﻚ و ﻣﺠﺮي ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﺷﻮد. ﻗﺮاردادﻫﺎي‬

‫ﺗﻨﻈﻴﻤﻲ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﻫﺮﻛﺪام از ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻛﺎرﻣﺰد و ﻳﺎ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن ﺑﺎﺷﺪ.‬

‫ﺑﺎﻧﻚ در ازاي درﻳﺎﻓﺖ ﺣﻖ اﻟﺠﻌﺎﻟﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻧﻤﻮده و ﻣﻨﺎﺑﻊ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران را ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﻳﺸﺎن در ﻳﻜﻲ از دو ﻧﻮع اول ﻳﺎ دوم ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﻋﻮض ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻮع‬

‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﻛﻴﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﻮده و در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻴﻪ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ وي ﺑﻜﺎر ﺑﺮد. ﺑﺎﻧﻚ‬

‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران را از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻜﺎرﮔﻴﺮي ﺳﭙﺮده آﻧﺎن در ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮع ﺳﻮم ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮ آﻧﺎن، ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

                                                   ‫آﻧﻬﺎ را در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﻌﺒﻪ ﻳﺎ ﺑﺎﻧﻚ ﻓﺮاﻫﻢ آورد.‬


‫ﺷﻌﺒﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ :PLS‬اﺟﺮاي ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و‬



‫3‬
 ‫‪. Profit and Loss Sharing‬‬




                                              ‫41‬
‫زﻳﺎن در ﺷﻌﺒﻲ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷﻌﺒﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ﻋﻼوه‬

‫ﺑﺮ اﻧﺠﺎم وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺘﻌﺎرف ﺑﺎﻧﻜﺪاري، از واﺣﺪﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻈﻴﺮ واﺣﺪ اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻲ و ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺸﺎوره ‪PLS‬‬

‫ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﻮده ﺗﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران و ﻣﺠﺮﻳﺎن ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻄﻠﻮب از ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬آﮔﺎﻫﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ داﻳﺮه ﺻﻨﺪوق اﻳﻦ ﺷﻌﺒﻪ ﻋﻼوه ﺑﺮ وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺘﻌﺎرف از ﺑﺎﺟﻪاي اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ‬

                                           ‫ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺮﺧﻮردار ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


‫ﻃﺮح: ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺠﺮي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﻣﺸﺨﺺ، در زﻣﺎن ﻣﺤﺪود و‬

‫ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﺷﺮاﻳﻂ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻌﻴﻦ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ اﻧﺘﻔﺎع ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و‬

                                                               ‫زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬

‫ﻣﺠﺮي: ﺷﺨﺼﻲ اﺳﺖ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻛﻪ ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻲ از‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻃﺮح در ﻗﺎﻟﺐ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ و‬

‫ﭘﺲ از اﻗﺪام ﺑﺎﻧﻚ در ﺟﻬﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ وي ﺑﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﺮاﺣﻞ اﺟﺮاي ﻃﺮح را ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﻣﻲﺳﺎزد.‬

‫ﻣﺠﺮي ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻫﻠﻴﺖ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ، ﻣﺎﻟﻲ، ﻓﻨﻲ و اﺟﺮاﻳﻲ ﺑﺎﻳﺪ از ﺳﺎﻳﺮ اﻣﻜﺎﻧﺎت و ﺗﻮاﻧﺎﺋﻴﻬﺎي ﻻزم ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

                                                                   ‫و اﺟﺮاي ﻃﺮح ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﺪ.‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار: ﺷﺨﺼﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ داراي ﻣﻘﺪار ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ )وﺟﻪ ﻧﻘﺪ( ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ‬

‫در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ )اﻋﻢ از ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ ﻳﺎ‬

‫ﻣﺠﺎزي و در ﻓﻀﺎي اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ( ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻳﻜﻲ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ اﻗﺪام ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﭘﻴﺶ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬاري، ﺑﻪ ﭘﻮرﺗﺎل‬

‫اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ و ﻳﺎ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﺷﻌﺐ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺠﺮي ﻣﺸﺎرﻛﺖ درﺳﻮد و‬

‫زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﮔﻴﺮي از اﻣﻜﺎﻧﺎت اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ، اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم درﺑﺎره اﻧﻮاع ﻣﺤﺼﻮﻻت و‬


                                              ‫51‬
‫ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ، ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻘﺮرات ﺳﭙﺮدهﮔﺬاري، اﻧﺼﺮاف، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻃﺮحﻫﺎي ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه‬

                                                     ‫را ﻛﺴﺐ و ﺳﭙﺲ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻛﻨﺪ.‬

‫ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ: ﻧﻮﺷﺘﻪاي اﺳﺖ ﺣﺎﻛﻲ از ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم و ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز در ﺧﺼﻮص ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻃﺮح‬

‫ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي و ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﺗﺤﻠﻴﻞﻫﺎ و ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﻮﺟﻴﻪ ﻃﺮح از ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻓﻨﻲ و ﻣﺎﻟﻲ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن‬

‫ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺴﺘﻨﺪات و ﻣﺠﻮزﻫﺎي ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻻزم ﺑﺮاي ﺑﺮﺳﻲ و اﺗﺨﺎذ‬

‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ و در ﺻﻮرت ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اداره‬

                 ‫‪ PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﺳﻨﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻔﺎد آن در ﻫﺮ ﺻﻮرت ﺑﻪ ﻃﺮﻓﻴﺖ ﻣﺠﺮي ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻨﺎد اﺳﺖ.‬

‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ: در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

              ‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ زﻳﺮ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاري و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﺪ:‬

‫اﻟﻒ– ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻃﺮح ﺧﺎص )ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮع اول(: در اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﭘﺲ از ﻛﺴﺐ اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم در ﺧﺼﻮص ﻃﺮح ﻳﺎ ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ و ﺑﺮرﺳﻲ‬

‫ﺟﻮاﻧﺐ اﻣﺮ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺻﻼﺣﺪﻳﺪ ﺧﻮد ﻳﻜﻲ از ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد، ﻛﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﻋﻤﻠﻴﺎت ارزﻳﺎﺑﻲ اوﻟﻴﻪ آن را از‬

‫ﭘﻴﺶ اﻧﺠﺎم داده و ﺑﺮاي ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل داﻧﺴﺘﻪ، اﻧﺘﺨﺎب و ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات‬

‫ﻣﺮﺑﻮط از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﺮﻳﺪ ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ در ﻃﺮح ﻣﻨﺘﺨﺐ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻧﻤﻮده و ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻗﻴﻤﺖ اﺳﻤﻲ‬

‫ﮔﻮاﻫﻲ ﺧﺮﻳﺪاري ﺷﺪه و ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

                                    ‫در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، در ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

‫ب- ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺑﺴﺘﻪ ﻃﺮحﻫﺎ )ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻮع دوم(: در اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫ﺑﺠﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﻳﻚ ﻃﺮح ﺧﺎص ﻫﻤﺰﻣﺎن در ﭼﻨﺪ ﻃﺮح از ﻃﺮحﻫﺎي ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞ‬

‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت و ﺷﺮاﻳﻂ آﻧﻬﺎ در ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاي از ﻃﺮحﻫﺎ ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﻧﻚ دﺳﺘﻪﺑﻨﺪي و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺴﺘﻪ‬



                                             ‫61‬
‫ﻳﺎ ﺳﺒﺪي از ﻃﺮحﻫﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه اﺳﺖ از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﺮﻳﺪ ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮط، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و ﺑﻪ‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﻗﻴﻤﺖ اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲ ﺧﺮﻳﺪاري ﺷﺪه و ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ وﻓﻖ ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ‬

           ‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

‫ج – ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﻌﺒﻪ/ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )ﻣﺤﺼﻮل‬

‫ﻧﻮع ﺳﻮم(: در اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﻪ ﺟﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻃﺮح ﺧﺎص ﻳﺎ ﺳﺒﺪ ﻃﺮحﻫﺎ، ﺑﺎ ﺧﺮﻳﺪ‬

‫ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﺻﺎدر ﺷﺪه ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ، ﻧﻘﺪﻳﻨﮕﻲ )ﺳﭙﺮده( ﺧﻮد را در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ‬

‫ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺮﺑﻮط در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ در آن ﻗﺴﻤﺖ از‬

‫ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن ﺷﻌﺒﻪ / ﺑﺎﻧﻚ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

‫ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻛﻨﺪ. در اﻳﻦ ﺧﺼﻮص ﺑﺎﻧﻚ / ﺷﻌﺒﻪ ﻣﻜﻠﻒ اﺳﺖ در ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ‬

‫ﺳﺎل ﻣﺎﻟﻲ ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺎﻧﻚ / ﺷﻌﺒﻪ را ﺗﻬﻴﻪ و ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺣﺎﺻﻞ را ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺒﻠﻎ اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲ و‬

‫ﻣﺪت زﻣﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات و ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺑﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ و‬

                                                                ‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﺗﺴﻬﻴﻢ ﻛﻨﺪ.‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ :(PLS‬اﺷﺎره ﺑﻪ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺻﻠﻲ و ﻗﻮاﻋﺪ و ﺿﻮاﺑﻂ‬

‫ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ 4(PLS‬دارد. در اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻃﺮف‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻨﺎﺑﻊ )ﺳﭙﺮده( وي را ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ او در ﻳﻜﻲ از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و‬

‫زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و در ﻋﻮض ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻜﺎر‬

‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه را ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺳﭙﺲ ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺑﻪ ﻣﺠﺮﻳﺎن ﻃﺮحﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري را ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ‬



‫4‬
    ‫)‪Profit and Loss Sharing (PLS‬‬




                                             ‫71‬
‫ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲدﻫﺪ و ﻃﺒﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﺸﺨﺺ ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن ﺣﺎﺻﻞ را ﺑﻴﻦ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻣﺠﺮي ﺗﻘﺴﻴﻢ و از‬

‫ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻛﺎرﻣﺰد اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ‬

‫ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮق ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﻮده و ﺗﻤﺎﻣﻲ اﻣﻜﺎﻧﺎت ﺗﺨﺼﺼﻲ ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ وي ﺑﻜﺎر ﻣﻲﺑﺮد. در‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬از ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ، در ﻃﺮحﻫﺎي ﭘﺎﻳﺎﻧﭙﺬﻳﺮ‬

                                         ‫و ﮔﻮاﻫﻲ ﭘﺬﻳﺮه، در ﻃﺮحﻫﺎي ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﭘﺬﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬

‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ: اﺷﺎره ﺑﻪ روشﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎ ﻫﺪف‬

‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎص و ﻳﺎ ﺧﺪﻣﺎت ﺧﺎص ﻣﺎﻟﻲ دارد. زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺗﺤﺖ ﻗﻮاﻋﺪ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻛﻠﻲ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﭘﺎﻳﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪(PLS‬‬

                                                                                   ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ: ﻧﺎم ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﻧﻈﻴﺮ ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ، ﮔﻮاﻫﻲ ﭘﺬﻳﺮه، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫آﺗﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ اﺟﺎره، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ رﻫﻨﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ رﻫﻨﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺰارﻋﻪ رﻫﻨﻲ،‬

‫ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺰارﻋﻪ رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻐﺎرﺳﻪ رﻫﻨﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻐﺎرﺳﻪ رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺴﺎﻗﺎت‬

‫رﻫﻨﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺴﺎﻗﺎت رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ اﺳﺘﺼﻨﺎع رﻫﻨﻲ، ﮔﻮاﻫﻲ اﺳﺘﺼﻨﺎع رﻫﻨﻲ ادواري، ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫اﺟﺎره، ﮔﻮاﻫﻲ ﺗﻜﺎﻓﻞ، ﮔﻮاﻫﻲ ﻗﺮض، ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ و ﺳﺎﻳﺮ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎﺋﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﺎ‬

‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي آن ﻃﺒﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﺗﻌﺮﻳﻒ و ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬

‫ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﺟﻪ ﻧﻈﺎرﺗﻲ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺠﺮي ﻣﺘﻔﺎوت از اوراق و‬

                                                               ‫ﺑﺎ ﭘﻴﺸﻮﻧﺪ ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


                                           ‫81‬
‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺎت ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ: ﺑﻲﻧﺎم ﺑﻮدن، ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻏﻴﺮ، ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش در ﺑﺎزار‬

‫ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻣﺠﺎزي )ﺑﺎزار ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ(، درآﻣﺪزا ﺑﻮدن ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺮاي ﺑﺎﻧﻚ )ﻧﻴﻢ در ﻫﺰار از‬

‫ﻃﺮﻓﻴﻦ(، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ در ﺑﺎزار ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ، ﺗﺴﻮﻳﻪ‬

‫دورهاي ﺑﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺎﻟﻚ ﮔﻮاﻫﻲ، اﻣﻜﺎن ﺧﺼﻮﺻﻲ ﻳﺎ دوﻟﺘﻲ ﺑﻮدن و ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺑﻮدن ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن‬

‫ﻣﺤﺼﻮﻻت، از ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ داراي آن ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺗﺴﻮﻳﻪ ﻳﺎ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي‬

                                                   ‫راﺳﺘﻴﻦ زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ: واﺣﺪي اﺳﺖ در اداره ‪ PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻮاﻧﺎﺋﻲ و اﻫﻠﻴﺖ ﻣﺠﺮي و ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ،‬

                                                                 ‫اﻣﻜﺎن اﺟﺮاي ﻃﺮح را ﻣﻲﺳﻨﺠﺪ.‬


‫واﺣﺪ اﻣﻴﻦ: واﺣﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ اﻣﻮر ﻧﻈﺎرﺗﻲ ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬را ﺑﻪ‬

‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﻚ درﺧﺼﻮص ﺣﺴﻦ اﺟﺮاي ﻃﺮح، ﻛﻨﺘﺮل ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﻳﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي‬

‫اﻋﻼم ﺷﺪه، ﻧﺤﻮه ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺼﺮف ﺑﻬﻴﻨﻪ آﻧﻬﺎ،... را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻛﻠﻴﺪي و‬

                                  ‫رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ و ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻃﺮح ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد.‬


‫ﭘﻮﺷﺶﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ: ﺑﺮاي ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺑﺰارﻫﺎي ﺑﻴﻤﻪاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻃﺮح،‬

                   ‫وﺛﺎﺋﻖ، ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻣﺠﺮي ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع روش ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫ﺣﻜﻤﻴﺖ: ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻛﻠﻴﻪ اﺧﺘﻼﻓﺎت ﻓﻲﻣﺎﺑﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ، ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻣﺠﺮي ﻃﺮح و ﻏﻴﺮه ﻛﻪ راﺑﻄﻪ ﺣﺎﻛﻢ‬

‫ﺑﺮ آﻧﺎن ﺑﺮاﺳﺎس ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﺑﻮده و ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻔﺎد ﺗﻮاﻓﻖ ﻓﻲﻣﺎﺑﻴﻦ و‬

‫ﻗﺎﻧﻮن آﺋﻴﻦ دادرﺳﻲ دادﮔﺎهﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ و اﻧﻘﻼب در اﻣﻮر ﻣﺪﻧﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﺟﺮا ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺣﺴﺐ ﺗﻮاﻓﻖ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺑﺎ‬




                                             ‫91‬
‫ارﺟﺎع ﻣﺎﻣﻮرﻳﺖ ﻗﻀﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ ﻳﺎ اﺷﺨﺎص ﻣﺮﺿﻲاﻟﻄﺮﻓﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﻪ ﺣﻜﻤﻴﺖ )داوري(‬

                                                            ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ، ﻣﺸﺮوﻋﻴﺖ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬




                                       ‫02‬
                                  ‫ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ و ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ‬

‫ﺳﻠﻢ در ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﭘﻴﺶﭘﺮداﺧﺖ، ﻗﺒﻮل ﻛﺮدن و اﻃﺎﻋﺖ ﻛﺮدن آﻣﺪه اﺳﺖ5. ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ﻣﺘﺮادف ﺑﻴﻊ‬

‫ﺳﻠﻒ6 و آن ﺑﻴﻌﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺑﻬﺎ ﻳﺎ ﺛﻤﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻧﻘﺪاً و در ﻫﻨﮕﺎم اﻧﻌﻘﺎد ﺑﻴﻊ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﺷﻮد وﻟﻲ ﻣﺒﻴﻊ‬

‫ﻣﺆﺟﻞ و ﻛﻠﻲﻓﻲاﻟﺬﻣﻪ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﻳﺎ ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﭘﻴﺶ ﻓﺮوش اﺳﺖ7 ﻛﻪ اﮔﺮ‬

‫از وﺟﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻴﻊ ﻧﮕﺎه ﺷﻮد ﭘﻴﺶﺧﺮﻳﺪ و اﮔﺮ از وﺟﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﺑﻪ آن ﻧﻈﺮ ﺷﻮد ﭘﻴﺶﻓﺮوش‬

‫ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮد.8 در ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻣﺒﻴﻊ در زﻣﺎن ﺗﺴﻠﻴﻢ آن ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد ﻧﻪ در زﻣﺎن اﻧﻌﻘﺎد ﺑﻴﻊ.‬

‫در ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﻳﺎ ﺳﻠﻢ ﺑﺮﺧﻼف ﺑﻴﻊ ﻧﺴﻴﻪ، ﻛﺎﻻ، ﻣﺪ‪‬تدار اﺳﺖ ﻟﻴﻜﻦ ﺑﻬﺎي آن ﻧﻘﺪي ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد. ﺑﻪ‬

                                      ‫ﻋﺒﺎرﺗﻲ اﻳﻦ ﺑﻴﻊ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻛﺎﻻي ﻣﺪ‪‬تدار ﺑﻪ ﺑﻬﺎي ﻧﻘﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫ﻓﻘﻬﺎ اﻳﻦ ﺑﻴﻊ را ﺟﺎﻳﺰ ﻣﻲداﻧﻨﺪ. آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﺳﻠﻒ ﻓﺮوﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﺑﻬﺎي آن ﻳﺎ ﻛﺎﻻ اﺳﺖ ﻳﺎ ﭘﻮل. ﻓﺮوﺧﺘﻦ‬

‫ﻛﺎﻻي ﺳﻠﻒ در ازاي ﭘﻮل ﺑﻪ اﺗﻔﺎق ﻫﻤﻪ ﻓﻘﻬﺎ ﺟﺎﻳﺰ اﺳﺖ. ﻋﻜﺲ آن، ﻳﻌﻨﻲ ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﭘﻮل ﺳﻠﻔﻲ در ازاي ﻛﺎﻻ‬

‫ﻫﻤﺎن ﺑﻴﻊ ﻧﺴﻴﻪ اﺳﺖ. آﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺷﺒﻬﻪ دارد ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﻛﺎﻻي ﺳﻠﻔﻲ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻛﺎﻻي ﻧﻘﺪي وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﻫﺮ دو از‬




‫5 اﻧﺼﺎري، ﻣﺴﻌﻮد و ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﻲ ﻃﺎﻫﺮي، داﻧﺸﻨﺎﻣﻪ ﺣﻘﻮق ﺧﺼﻮﺻﻲ، ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﺤﺮاب ﻓﻜﺮ، 4831، ﭼﺎپ اول، ﺟﻠﺪ 2،‬

                                                                                               ‫ص1901.‬

‫6 ﺟﻌﻔﺮي ﻟﻨﮕﺮودي، ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ؛ ﻣﺒﺴﻮط در ﺗﺮﻣﻴﻨﻮﻟﻮژي ﺣﻘﻮق، ﺗﻬﺮان، ﻛﺘﺎبﺧﺎﻧﻪ ﮔﻨﺞ داﻧﺶ، 8731، ﭼﺎپ اول، ﺟﻠﺪ 2،‬

                                                                                                ‫ص879.‬

                                 ‫7 ﻃﺎﻫﺮي، ﺣﺒﻴﺐاﷲ؛ ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻧﻲ 6 و 7، ﻗﻢ، دﻓﺘﺮ اﻧﺘﺸﺎرات اﺳﻼﻣﻲ، ﺟﻠﺪ 4، ص24.‬

                      ‫8 ﻛﺎﺗﻮزﻳﺎن، ﻧﺎﺻﺮ؛ ﻋﻘﻮد ﻣﻌﻴﻦ، ﺗﻬﺮان، ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ اﻧﺘﺸﺎر، 7831، ﭼﺎپ دﻫﻢ، ﺟﻠﺪ 1، ص471.‬




                                                  ‫12‬
‫ﻳﻚ ﺟﻨﺲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ اﺳﺖ. ﻫﻤﻴﻨﻄﻮر ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﭘﻮل ﺳﻠﻔﻲ در ازاي ﭘﻮل ﻧﻘﺪ ﺟﺎﻳﺰ ﻧﻴﺴﺖ زﻳﺮا اﮔﺮ ارزش ﻫﺮدو‬

‫در زﻣﺎنﻫﺎي اﻧﻌﻘﺎد ﻋﻘﺪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻳﻜﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﻋﻘﺪ ﺑﻴﻊ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﻗﺮض اﺳﺖ و اﮔﺮ اﻳﻦ دو‬

                                                              ‫ارزش ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺷﺒﻬﻪ ﺗﻨﺰﻳﻞ و رﺑﺎ دارد.‬


‫ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﺴﻠﻢ‪‬اﻟﻴﻪ )ﺑﺎﻳﻊ( و ﻣﺴﻠﻢ )ﺧﺮﻳﺪار( و ﺗﻮاﻓﻖ )اﻳﺠﺎب و ﻗﺒﻮل( ﻃﺮﻓﻴﻦ و ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ‬

‫)ﻣﺴﻠﻢ‪‬ﻓﻴﻪ( ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻠﻲﻓﻲاﻟﺬﻣﻪ9 ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﻪ ﻋﻴﻦ ﻣﻌﻴﻦ ﺳﻪ رﻛﻦ اﺻﻠﻲ ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻋﻴﻦ، ﺟﻨﺲ، ﻧﻮع،‬

‫وﺻﻒ، ﻣﻘﺪار، ﻣﻴﺰان، ﺛﻤﻦ، اﺟﻞ و ﻣﻜﺎن و اﻣﻜﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺴﻠﻢ‪‬ﻓﻴﻪ در ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ.01 ﻋﻼوه ﺑﺮ‬

‫اﻳﻦ ﻣﺴﻠﻢ‪‬ﻓﻴﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﮕﻮﻧﻪاي ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻮﺟﺐ رﺑﺎ ﮔﺮدد. ﻳﻌﻨﻲ اﮔﺮ ﺟﻨﺲ ﻣﺒﻴﻊ و ﺛﻤﻦ ﻳﻜﺴﺎن و ﻣﻴﺰان آن‬

‫ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺘﻀﻤﻦ رﺑﺎ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ در ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ، ﺛﻤﻦ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻴﻦ ﺧﺎرﺟﻲ ﻳﺎ ﻣﺎل ﻛﻠﻲ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ.11 درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﺛﻤﻦ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ ﻓﻘﻂ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﺑﺨﺶ ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ.‬

‫درﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه در ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﺒﻴﻊ ﺗﺄﺧﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﺧﺮﻳﺪار اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺴﺦ ﺑﻴﻊ را ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺧﻴﺎر ﺗﻌﺬر‬

                                                                                              ‫ﺗﺴﻠﻴﻢ دارد.‬


‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺛﻤﻦ در ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻢ، ﻃﻠﺒﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺧﺮﻳﺪار، ﭘﻴﺶ از ﻋﻘﺪ ﺑﻴﻊ از ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻃﻠﺐ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ؛ ﺑﻴﻊ‬

‫ﺳﻠﻢ ﺻﺤﻴﺢ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﻣﺤﺾ اﻧﻌﻘﺎد ﺑﻴﻊ، دﻳﻦ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﺳﺎﻗﻂ ﻣﻲﺷﻮد. ﻟﺬا ﭘﺮداﺧﺖ ﺛﻤﻦ ﺑﻪ ﺻﻮرت‬




‫9 ﻣﺎده 153 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ، ﻛﻠﻲﻓﻲاﻟﺬﻣﻪ ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺻﺎدق ﺑﺮ اﻓﺮاد ﻋﺪﻳﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺜﻞ ﮔﻨﺪم و ﺟﻮ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ داراي ﻣﺼﺎدﻳﻖ‬

                                                                                    ‫ﺑﺴﻴﺎري در ﺧﺎرج ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬

      ‫01 ﺟﻌﻔﺮي ﻟﻨﮕﺮودي، ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ؛ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻨﺎﺻﺮﺷﻨﺎﺳﻲ، ﺗﻬﺮان، ﻛﺘﺎبﺧﺎﻧﻪ ﮔﻨﺞ داﻧﺶ، 2831، ﭼﺎپ اول، ص763.‬

                             ‫11 اﻣﺎﻣﻲ، ﺣﺴﻦ؛ ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻧﻲ، ﻛﺘﺎﺑﻔﺮوﺷﻲ اﺳﻼﻣﻴﻪ، 0431، ﭼﺎپ ﺳﻮم، ﺟﻠﺪ اول، ص554.‬




                                                   ‫22‬
‫اﻋﺘﺒﺎري ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ و ﺧﺮﻳﺪار ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﻠﺒﻲ ﻛﻪ از ﺑﺪﻫﻜﺎر دارد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺛﻤﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻗﺮار‬

‫دﻫﺪ. در ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ ﺑﻪ ﻟﺰوم دادن ﺛﻤﻦ ﻫﻨﮕﺎم اﻧﻌﻘﺎد ﺑﻴﻊ اﺷﺎره ﻧﺸﺪه و ﻟﺬا ﭘﺮداﺧﺖ ﺛﻤﻦ ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﺷﺮط‬

‫ﺻﺤﺖ اﻳﻦ ﺑﻴﻊ ﻧﻴﺴﺖ. ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ21 ﺑﻪ ﻃﺮﻓﻴﻦ اﺟﺎزه ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﺒﻴﻊ ﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﺛﻤﻦ ﻣﻮﻋﺪ‬

                                                                                                 ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.‬


‫ﺑﺮﺧﻲ از ﻓﻘﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﻛﺎﻻي ﺳﻠﻔﻲ ﺧﺮﻳﺪاري ﺷﺪه ﻗﺒﻞ از رﺳﻴﺪن اﺟﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ آن‬

‫ﺗﺸﻜﻴﻚ ﻛﺮدهاﻧﺪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺑﺮﺧﻲ ﺑﺮ ﻋﺪم ﺻﺤ‪‬ﺖ و ﺑﺮﺧﻲ ﺑﺮ ﺻﺤﺖ اد‪‬ﻋﺎ ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ. ﻓﺮوش ﻛﺎﻻي ﺳﻠﻒ ﭘﺲ‬

‫از اﺟﻞ و ﭘﻴﺶ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﺟﺎﻳﺰ ﺷﻤﺮده ﺷﺪه وﻟﻲ ﺑﻪ دﻳﮕﺮي، ﻣﺤﻞّ اﺧﺘﻼف اﺳﺖ.‬

‫ﻓﺮوﺧﺘﻦ ﻛﺎﻻ ﻗﺒﻞ از ﺗﺤﻮﻳﻞ را ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻜﺮوه داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﺮﺧﻲ، ﻛﺮاﻫﺖ را ﻣﺨﺘﺺ ﻛﺎﻻي اﻃﻌﻤﻪ و ﺑﺮﺧﻲ‬

                                                              ‫ﺑﻪ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻛﻪ ﻣﻜﻴﻞ و ﻣﻮزون ﺑﺎﺷﺪ داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ.‬


    ‫آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﺼﻞ دوم ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺪون رﺑﺎ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺳﻠﻒ31 را اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲدﻫﺪ:‬


‫ﻣﺎده 04ـ ﻣﻨﻈﻮر از ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺳﻠﻒ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻧﻘﺪي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. )ﺑﺎ‬

                                                                                    ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺿﻮاﺑﻂ ﺷﺮﻋﻲ(‬


 ‫ﻣﺎده 14ـ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش واﺣﺪﻫﺎي‬



‫21 ﻣﺎده143 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ: ﺑﻴﻊ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﻄﻠﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ ﻣﺸﺮوط و ﻧﻴﺰ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﻤﺎم ﻳﺎﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﺒﻴﻊ ﻳﺎ‬

                                                            ‫ﺑﺮاي ﺗﺎدﻳﻪ ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺛﻤﻦ اﺟﻠﻲ ﻗﺮار داده ﺷﻮد.‬

‫31 آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﺼﻞ دوم ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺪون رﺑﺎ )ﺑﻬﺮه( ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره 26918 ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان در ﺟﻠﺴﻪ ﻣﻮرخ‬

                                                                                                   ‫72/9/2631.‬




                                                    ‫32‬
 ‫ﺗﻮﻟﻴﺪي، اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻨﺤﺼﺮاً ﺑﻨﺎ‬

                   ‫ﺑﺪرﺧﻮاﺳﺖ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ واﺣﺪﻫﺎ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي آﻧﻬﺎ ﺑﻨﻤﺎﻳﻨﺪ.‬


‫ﻣﺎده 24ـ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ از ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﺷﺪه ﻗﺒﻞ از ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻤﻨﻮع ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ‬

                                         ‫ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺒﻴﻊ ﻗﺒﻞ از ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻣﺎده 34- ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت واﺣﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي، ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد، ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ درﺻﻮرﺗﻲ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ‬

                                                                           ‫اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت:‬

                                                 ‫اﻟﻒ ـ ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد.‬

‫ب ـ ﺳﺮﻳﻊ اﻟﻔﺴﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ. )ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ اﻣﻜﺎن اﻗﺪاﻣﺎت اﺣﺘﻴﺎﻃﻲ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﻓﺴﺎد در ﻓﺎﺻﻠﻪ‬

                                                             ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ و ﻓﺮوش وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ(‬

                                                                           ‫ج ـ ﺳﻬﻞ اﻟﺒﻴﻊ ﺑﺎﺷﺪ.‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ـ ﻣﻨﻈﻮر از ﻋﺒﺎرت »ﺳﻬﻞ اﻟﺒﻴﻊ« ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻨﺪ ج آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺣﺎﺻﻞ‬

             ‫ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻓﺮوش اﺳﺖ.‬


‫ﻣﺎده 44ـ ﻗﻴﻤﺖ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ از‬

‫ﺟﻤﻠﻪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش آﻧﻬﺎ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻮد ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. در ﻫﺮ ﺣﺎل،‬

            ‫ﻗﻴﻤﺖ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ از ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻘﺪي اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت در زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻣﺎده 54- ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﻣﻜﻠﻔﻨﺪ در ﻣﻌﺎﻣﻼت ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻣﻮارد زﻳﺮ را رﻋﺎﻳﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و در‬

                                                                  ‫ﻗﺮارداد ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻠﺤﻮظ دارﻧﺪ:‬




                                            ‫42‬
              ‫اﻟﻒ ـ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺻﻠﻲ اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻨﺤﻮي ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎﺷﺪ.‬

      ‫ب ـ ﭘﺮداﺧﺖ ﺗﻤﺎم ﻗﻴﻤﺖ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه در زﻣﺎن اﻧﺠﺎم ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ.‬

                                                                        ‫ج ـ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺎرﻳﺦ ﺗﺤﻮﻳﻞ.‬

                      ‫د ـ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻘﺪار، ﺗﻌﺪاد، وزن و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺘﻌﺎرف ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ.‬

                                                  ‫ه ـ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﺷﺪه.‬



‫ﻣﺎده 64ـ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ درﺻﻮرﺗﻲ ﻣﺠﺎز ﺑﻪ ﭘﻴﺶ ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺤﺼﻮﻻت‬

‫ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ )از ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﺠﺎم ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ( ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻌﺎدل ﻳﻚ دوره ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻬﺮﺣﺎل از ﻳﻜﺴﺎل‬

                                                                                 ‫ﺗﺠﺎوز ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ.‬




                                             ‫52‬
                                                       ‫ﺟﻌﺎﻟﻪ‬

‫ﺟﻌﺎﻟﻪ در ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي ﻣﺰدي اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم ﻛﺎري ﻗﺮار داده ﻣﻲﺷﻮد و در اﺻﻄﻼح‬

‫ﻓﺮآﻳﻨﺪي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺛﻤﺮه آن ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن ﻣﻨﻔﻌﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ ﻋﻮض اﺳﺖ41 ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻣﻠﺘﺰم ﺷﺪن‬

‫ﺟﺎﻋﻞ ﺑﻪ دادن ﻋﻮض اﺳﺖ در ﻗﺒﺎل ﻋﻤﻞ ﻣﺸﺮوع و ﻣﻘﺼﻮد ﻋﻘﻼء.51 ﺟﻌﺎﻟﻪ از اﺣﻜﺎم اﻣﻀﺎﺋﻲ اﺳﺖ و ﻗﺒﻞ از‬

‫ﻇﻬﻮر ﺣﻀﺮت رﺳﻮل اﻛﺮم )ص( ﻧﻴﺰ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ.61 در ﺟﻌﺎﻟﻪ، اﻳﺠﺎب از ﻃﺮف ﺟﺎﻋﻞ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ71 و‬

‫ﺟﻌﺎﻟﻪ از ﻃﺮف ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻘﺪي ﺟﺎﻳﺰ اﺳﺖ.81 در ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ91 وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺟﻌﺎﻟﻪ را ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﻛﻪ:‬

‫»ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﻟﺘﺰام ﺷﺨﺼﻲ ﺑﻪ اداء اﺟﺮت ﻣﻌﻠﻮم در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﻤﻠﻲ اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ ﻃﺮف ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ‬




‫41 ﺷﻬﻴﺪﺛﺎﻧﻲ، اﻟﺮوﺿﻪ اﻟﺒﻬﻴﻪ، ج2،ص 942. ﻣﺼﺤﺢ: ﺣﺴﻦ ﻗﺎروﺑﻲ ﺗﺒﺮﻳﺰي. داراﻟﺘﻘﻴـﺮ ﻗـﻢ، ﭼـﺎپ ﺳـﻮم، 2831. و ﺷـﻬﻴﺪ ﺛـﺎﻧﻲ،‬

                           ‫ﻣﺴﺎﻟﻚ اﻻﻓﻬﺎم ﻓﻲ ﺷﺮح ﺷﺮاﻳﻊ؛ ج 11،ص 361، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻌﺎرف اﺳﻼﻣﻲ، ﭼﺎپ ﺳﻮم، 5241.‬

                         ‫51 ﺧﻤﻴﻨﻲ، روح اﷲ ﻣﻮﺳﻮي، ﺗﺤﺮﻳﺮ اﻟﻮﺳﻴﻠﻪ، ج1، ص 835، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻧﺸﺮ اﺳﻼﻣﻲ، ﭼﺎپ دوم، 5631.‬

             ‫ِ ِ‬
‫61 ﻗﺮآن ﻛﺮﻳﻢ در ﺳﻮره ﻳﻮﺳﻒ، آﻳﻪ 27 ﻣﻲﻓﺮﻣﺎﻳﺪ: »ﻗَﺎﻟُﻮاْ ﻧَـﻔﻘﺪ ﺻﻮاع اﻟْﻤﻠِﮏ وﻟِﻤﻦ ﺟﺎء ﺑِﻪ ﺣﻤﻞ ﺑَﻌﻴﺮ وأَﻧَﺎْ ﺑِﻪ زﻋﻴﻢ« ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺟﺎم‬
           ‫َ ٌ‬
                              ‫ِ‬
                          ‫ُْ ٍَ‬
                                    ‫ِ ِ‬
                                            ‫ََ َ‬       ‫ْ ُ َُ َ َ‬
                                                                  ‫ِ‬

‫ﺷﺎه را ﮔﻢ ﻛﺮدهاﻳﻢ و ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻛﺲ ﻛﻪ آن را ﺑﻴﺎورد ﻳﻚ ﺑﺎر ﺷﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻦ ﺿﺎﻣﻦ آﻧﻢ. ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮ اﻟﻤﻴﺰان،‬

                       ‫ج 11، ص 5142، ﻋﻼﻣﻪ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ، داراﻟﻜﺘﺐ اﺳﻼﻣﻲ ﺗﻬﺮان، ﭼﺎپ ﭼﻬﺎرم، 1631.‬

‫71 ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: ﻛﺎﺗﻮزﻳﺎن، ﻧﺎﺻﺮ، ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻧﻲ، درسﻫﺎﻳﻲ از ﻋﻘﻮد ﻣﻌﻴﻦ، ﺗﻬﺮان، ﮔﻨﺞ داﻧﺶ، 8731، ﭼﺎپ دوم، ﺻﺺ072‬

                         ‫- 082. و اﻣﺎﻣﻲ، ﺳﻴﺪ ﺣﺴﻦ، ﺣﻘﻮق ﻣﺪﻧﻲ، ﺗﻬﺮان، اﻧﺘﺸﺎرات اﺳﻼﻣﻴﻪ، 2531، ﭼﺎپ ﭼﻬﺎرم، ص 321.‬

‫81 ﺷﺮح ﺑﻴﺸﺘﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را در ﻣﺘﻮن زﻳﺮ ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ: ﺷﻬﻴﺪ اول، دروس ج3، ص 001، ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻧﺸﺮ اﺳﻼﻣﻲ، ﻗﻢ، ﭼﺎپ اول،‬

          ‫4141. ﺷﻬﻴﺪ ﺛﺎﻧﻲ اﻟﺮوﺿﻪ اﻟﺒﻬﻴﻪ، ﻣﺼﺤﺢ، ﺣﺴﻦ ﻗﺎروﺑﻲ ﺗﺒﺮﻳﺰي، ج2، ص152 و 252، داراﻟﺘﻘﻴﺮ، ﭼﺎپ ﺳﻮم، 2831.‬

                                                                                           ‫91 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ، ﻣﻮاد 165 ﺗﺎ 075.‬




                                                            ‫62‬
‫ﻏﻴﺮﻣﻌﻴﻦ. در ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻣﻠﺘﺰم را ﺟﺎﻋﻞ و ﻃﺮف را ﻋﺎﻣﻞ و اﺟﺮت را ﺟﻌﻞ ﻣﻲﮔﻮﻳﻨﺪ. درﺟﻌﺎﻟﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﺑﻮدن‬

‫اﺟﺮت ﻣﻦ ﺟﻤﻴﻊ اﻟﺠﻬﺎت ﻻزم ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻳﻦ اﮔﺮ ﻛﺴﻲ ﻣﻠﺘﺰم ﺷﻮد ﻛﻪ ﻫﺮﻛﺲ ﮔﻢ ﺷﺪه او را ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ‬

‫ﺣﺼﻪ ﻣﺸﺎع ﻣﻌﻴﻨﻲ از آن ﻣﺎل او ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺻﺤﻴﺢ اﺳﺖ. در ﺟﻌﺎﻟﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ از ﻋﺪم ﻟﺰوم ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ‬

‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻋﻤﻞ ﻫﻢ ﻣﺮدود و ﻛﻴﻔﻴﺎت آن ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﺷﺪ. ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺗﻌﻬﺪي اﺳﺖ ﺟﺎﺋﺰ و ﻣﺎداﻣﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ‬

‫اﺗﻤﺎم ﻧﺮﺳﻴﺪه اﺳﺖ ﻫﺮﻳﻚ از ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ رﺟﻮع ﻛﻨﻨﺪ وﻟﻲ اﮔﺮ ﺟﺎﻋﻞ در اﺛﻨﺎء ﻋﻤﻞ رﺟﻮع ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ‬

‫اﺟﺮت اﻟﻤﺜﻞ ﻋﻤﻞ ﻋﺎﻣﻞ را ﺑﺪﻫﺪ. ﻫﺮﮔﺎه در ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻋﻤﻞ داراي اﺟﺰاء ﻣﺘﻌﺪد ﺑﻮده و ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺟﺰاء‬

‫ﻣﻘﺼﻮد ﺑﺎﻻﺻﺎﻟﻪ ﺟﺎﻋﻞ ﺑﻮده ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻓﺴﺦ ﮔﺮدد ﻋﺎﻣﻞ از اﺟﺮت اﻟﻤﺴﻤﻲ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻋﻤﻠﻲ ﻛﻪ ﻛﺮده‬

‫اﺳﺖ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ ﻓﺴﺦ از ﻃﺮف ﺟﺎﻋﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ از ﻃﺮف ﺧﻮد ﻋﺎﻣﻞ. ﻋﺎﻣﻞ وﻗﺘﻲ‬

‫ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺟﻌﻞ ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺟﻌﺎﻟﻪ را ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻛﺮده ﻳﺎ اﻧﺠﺎم داده ﺑﺎﺷﺪ. اﮔﺮ ﻋﺎﻣﻠﻴﻦ ﻣﺘﻌﺪد ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻢ‬

‫ﻋﻤﻞ را اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﻫﺮ ﻳﻚ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻘﺪار ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺟﻌﻞ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺑﺮاي آن‬

‫واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ از وﻗﺘﻲ ﻛﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻲرﺳﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﻋﻞ رد ﻛﻨﺪ در دﺳﺖ او اﻣﺎﻧﺖ اﺳﺖ. ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺑﺮ‬

                                                              ‫02‬
                                                                ‫ﻋﻤﻞ ﻧﺎﻣﺸﺮوع و ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻋﻘﻼﺋﻲ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ.«‬


              ‫آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ ﻓﺼﻞ دوم ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺪون رﺑﺎ ﺟﻌﺎﻟﻪ12 را اﻳﻨﻄﻮر ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ:‬




‫02 ﻣﺎده 61 ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺪون رﺑﺎ: »ﺑﺎﻧﻚ ﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻻزم ﺑﺮاي ﮔﺴﺘﺮش اﻣﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪي،‬

                                                                   ‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ».‬

‫12 آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﺼﻞ دوم ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﺪون رﺑﺎ )ﺑﻬﺮه( ﺗﺼﻮﻳﺐ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎره 26918 ﻫﻴﺌﺖ وزﻳﺮان در ﺟﻠﺴﻪ ﻣﻮرخ‬

                                                                                                 ‫72/9/2631.‬




                                                    ‫72‬
‫ﻣﺎده 66ـ از ﻧﻈﺮ اﻳﻦ آﺋﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از اﻟﺘﺰام ﺷﺨﺺ »ﺟﺎﻋﻞ« ﻳﺎ »ﻛﺎرﻓﺮﻣﺎ« ﺑﺎداي ﻣﺒﻠﻎ ﻳﺎ اﺟﺮت‬

 ‫ﻣﻌﻠﻮم )ﺟﻌﻞ( در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻲ ﻣﻌﻴﻦ، ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد، ﻃﺮﻓﻲ ﻛﻪ ﻋﻤﻞ را اﻧﺠﺎم ﻣﻲدﻫﺪ، »ﻋﺎﻣﻞ« ﻳﺎ‬

                                                                           ‫»ﭘﻴﻤﺎﻧﻜﺎر« ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫ﻣﺎده 76ـ ﺑﺎﻧﻜﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻤﻨﻈﻮر اﻳﺠﺎد ﺗﺴﻬﻴﻼت ﻻزم ﺑﺮاي ﮔﺴﺘﺮش اﻣﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪي، ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ ﺑﺎ‬

                     ‫ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻗﺮارداد ﺑﻌﻨﻮان »ﻋﺎﻣﻞ« ﻳﺎ ﻋﻨﺪاﻻﻗﺘﻀﺎء ﺑﻌﻨﻮان »ﺟﺎﻋﻞ« ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.‬


‫ﻣﺎده 86ـ در ﻣﻮاردﻳﻜﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﻋﺎﻣﻞ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻗﺮارداد ﺟﻌﺎﻟﻪ، اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮاي واﮔﺬاري اﻧﺠﺎم‬

‫ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻋﻤﻞ ﻣﻌﻴﻦ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺛﺎﻧﻮي و ﻳﺎ ﻫﺮ ﻋﻨﻮان دﻳﮕﺮ ﻗﻴﺪ ﺷﻮد. در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻧﻚ‬

                           ‫ﻣﻜﻠﻒ اﺳﺖ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ و ﻧﺤﻮه ﻣﺼﺮف و وارﻳﺰ وﺟﻮه ﻧﻈﺎرت ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ﺗﺒﺼﺮه ـ در ﻣﻮاردﻳﻜﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﺟﺎﻋﻞ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺎﻧﻚ اﻧﺠﺎم ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻛﺎر ﺑﻪ‬

                                                                               ‫دﻳﮕﺮي واﮔﺬار ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﻣﺎده 96 -ﺗﺪارك ﻣﻘﺪﻣﺎت و ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻮاد و ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺳﺎﻳﺮ ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ، ﻃﺒﻖ‬

                                                               ‫ﻗﺮارداد ﺑﺮﻋﻬﺪه ﺟﺎﻋﻞ و ﻳﺎ ﻋﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻣﺎده 07ـ درﻳﺎﻓﺖ ﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺮارداد ﺟﻌﺎﻟﻪ، ﺑﻌﻨﻮان »ﭘﻴﺶ درﻳﺎﻓﺖ« و ﻳﺎ »ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ« ﺑﺎ‬

                  ‫رﻋﺎﻳﺖ ﺿﻮاﺑﻂ ﺣﺪاﻗﻞ و ﻳﺎ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻣﻘﺮر از ﻃﺮف ﺷﻮراي ﭘﻮل و اﻋﺘﺒﺎر ﻣﺠﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬




                                               ‫82‬
                         ‫ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪(BFS‬‬

‫در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ ،(BFS‬ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﻳﺎ ﺑﺎزرﮔﺎن ﺑﺎﺷﺪ‬

‫درﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﻳﺎ ﻛﻤﻜﻲ ﻳﺎ واردات ﻛﺎﻻ ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ درﮔﺮدش‬

‫ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻳﺎ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﻮد را ﻃﻲ ﻳﻚ ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ ﻃﺒﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻪ‬

‫ﺑﺎﻧﻚ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﭘﺲ از ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪام ﺑﻪ اﻋﻼم ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻧﻤﻮده و ﺑﺮاﺳﺎس‬

‫درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺠﺮي ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز را ﭘﺲ از اﺧﺬ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﺎ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺗﺴﻬﻴﻞ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. در اﻳﻦ روش ﺑﺎﻧﻚ واﺳﻂ ﻣﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم را از ﺳﻤﺖ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران‬

‫ﺟﻤﻊآوري و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ. در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺠﺮي ﻣﻠﺰم اﺳﺖ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ و‬

‫ﻗﺮارداد را ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ. دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﺑﺎﻧﻚ درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ‬

‫ﺗﺎ ﻛﺎﻻي ﻣﺰﺑﻮر زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﻓﺮوش رﺳﺎﻧﺪه و وﺟﻪ آن ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد. ﻣﺠﺮﻳﻤﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺷﺨﺼﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻋﻤﻠﻴﺎت »ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ «(BFS‬ﺗﺎﺑﻊ‬

‫ﻣﻘﺮرات و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻛﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬ﺑﻮده و ﻛﻠﻴﻪ‬

‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ ﻃﺮح ﻧﻴﺰ ﻧﺎﻓﺬ اﺳﺖ ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﻋﺪول از آن ﻗﻴﺪ ﮔﺮدد. ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻠﻲ‬

                                                  ‫در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬از ﻗﺮار ذﻳﻞ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ:‬


‫1. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺑﺮاي ﮔﺴﺘﺮش اﻣﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬

           ‫درﮔﺮدش ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﻣﻲﺗﻮان از روش ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد.‬

‫2. ﺗﺪارك ﻣﻘﺪﻣﺎت و ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻮاد و ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺳﺎﻳﺮ ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﺑﺮ ﻋﻬﺪه‬

                                                                        ‫ﻣﺠﺮي ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


                                             ‫92‬
‫3. ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ‬

                                     ‫ﻛﺎﻻي ﻣﻌﻴﻦ و ﺗﺤﻮﻳﻞ آن در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد.‬

‫4. ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ در اﺧﺘﻴﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻛﺮات ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ‬

‫ﺧﺮﻳﺪاري و ﺑﻔﺮوﺷﺪ وﻟﻲ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻌﻴﻦ ﺷﺪه در ﻗﺮارداد ﻛﺎﻻي ﻣﺰﺑﻮر را ﺑﺮاي‬

                      ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮي آﻣﺎده داﺷﺘﻪ ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺖ آن را ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﭙﺮدازد.‬

‫5. ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺒﻖ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ درﻳﺎﻓﺘﻲ از ﺑﺎﻧﻚ را در ﻣﻮارد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻈﻴﺮ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻣﺼﺮف‬

‫ﻛﻨﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻮارد ﻣﺼﺮف ﺑﺎﻳﺪ از ﻗﺒﻞ در ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ ﻣﺸﺨﺺ و ﻣﻌﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ و واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮﺟﻴﻪ‬

                                                    ‫ﻓﻨﻲ، ﻣﺎﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي آن را ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻛﺮده ﺑﺎﺷﺪ:‬

                                                           ‫أ - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺑﺮاي ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺛﺎﺑﺖ‬

                                                     ‫ب - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش‬

                                ‫ج - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺑﺮاي ﭘﺮداﺧﺖ ﺣﻘﻮق و دﺳﺘﻤﺰد ﭘﺮﺳﻨﻞ ﺑﻨﮕﺎه‬

                                            ‫د - أﻣﻴﻦ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ اﺻﻠﻲ و ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﻛﻤﻜﻲ داﺧﻠﻲ.‬

                                          ‫ه - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ اﺻﻠﻲ و ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﻛﻤﻜﻲ وارداﺗﻲ.‬

                                                        ‫و - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻟﻮازم و ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ ﻣﺼﺮﻓﻲ.‬

                                                    ‫ز - ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﻛﺎﻻ‬

       ‫6. در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﻋﻘﺪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﻳﺎ ﺳﻠﻒ ﺑﺎ ﻣﺠﺮي ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

       ‫7. ﻟﺰوم اﺳﻘﺎط ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﺑﺮاي ﻣﺠﺮي و ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺿﻤﻦ ﻋﻘﺪ ﻻزم ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﻧﻚ ﺿﺮوري اﺳﺖ.‬

                        ‫8. ﻣﺪت اﻧﺠﺎم ﺗﺴﻮﻳﻪ ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ 1 ﺳﺎل اﺳﺖ.‬

‫9. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ )‪ (MFS‬و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ )‪ (JFS‬ﺣﺴﺐ‬



                                               ‫03‬
                                                      ‫ﻣﺼﺪاق در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻣﺮﻋﻲ اﺳﺖ.‬

‫01. ﺗﺪارك ﻣﻘﺪﻣﺎت و ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻮاد و ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﺳﺎﻳﺮ ﻟﻮازم ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻳﺴﺘﻲ ﻃﺒﻖ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ‬

                                                                      ‫و ﻗﺮارداد ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد.‬

‫11. ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻠﺘﺰم و ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺎرﻣﺰد ﺑﺎﻧﻚ را ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺘﻲﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‬

‫و ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺒﻞ از ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﺑﺎ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻛﺎرﻣﺰد ﺧﻮد را ﺑﺮداﺷﺖ و ﺑﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻣﺠﺮي ﺗﺴﻮﻳﻪ‬

                                                                            ‫ﺣﺴﺎب ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

           ‫21. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻃﻤﻴﻨﺎن از ﺑﺎزﮔﺸﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ، اﺧﺬ ﺗﻀﻤﻴﻦ و وﺛﻴﻘﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﺠﺮي اﺟﺒﺎري اﺳﺖ.‬

‫31. ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد را در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﺸﺨﺺ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﺪرج در ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ‬

‫ادوار ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش در اﻧﺒﺎر ﺧﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. در ﺻﻮرت ﻟﺰوم ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﻴﻤﻪ‬

          ‫ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻃﻊ در اﻧﺒﺎر ﻣﺠﺮي اﺳﺖ، ﺑﻴﻤﻪ اﻣﻮال ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد را اﻟﺰاﻣﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫41. ﻣﺪت ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد و ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ، ﻣﺮاﺣﻞ اﻧﺠﺎم ﻛﺎﻣﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻗﺮارداد و‬

                              ‫زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ ﻃﺒﻖ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

                                      ‫51. ﻣﺪت ﻗﺮارداد در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫61. اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻟﺰاﻣﺎت ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻃﺮحﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ، اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و‬

‫اﻟﺰاﻣﺎت ﻧﻈﺎرت در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻮده و ﻋﻼوه ﺑﺮ آن ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﻧﻴﺰ‬

                ‫ﻟﺤﺎظ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻈﺎرتﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ:‬

‫أ - ﻣﺠﺮي ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ از ﺧﺮﻳﺪ ﻣﻮاد ﻳﺎ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد، ﻣﻠﺰم اﺳﺖ ﺑﺎﻧﻚ را از ﻣﺤﻞ‬

‫ﻧﮕﻬﺪاري آن ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺎﻧﻚ ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ و ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﺮ ﺣﺴﻦ اﺟﺮاي ﻗﺮارداد را ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫داﺷﺖ. واﺣﺪ اﻣﻴﻦ از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻻ‬



                                              ‫13‬
‫از ﻣﺒﺪأ ﺧﺮﻳﺪاري ﺷﺪه ﺗﺎ اﻧﺒﺎر و ورود و ﺧﺮوج از اﻧﺒﺎر را ﺑﺮاﺳﺎس رﻳﺰ ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد.‬

‫ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮد در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ‬

‫ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ را اﻋﻢ از واﺳﻄﻪاي و ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺷﺨﺼﺎً ﺑﻪ اﻣﻴﻦ ﮔﺰارش و در ﺻﻮرت ﺗﺄﻳﻴﺪ اﻣﻴﻦ ﻣﺠﺎز‬

                                       ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل آﻧﻬﺎ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ب - در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ وﻗﻔﻪ، ﺗﺨﻠﻒ، ﺳﻠﺐ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻣﺠﺮي و ﻳﺎ ﻫﺮ اﺷﻜﺎل دﻳﮕﺮي، واﺣﺪ‬

‫اﻣﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮده و ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺠﺮي ﻧﻈﺎرت داﺷﺘﻪ و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺘﻀﻲ ﺟﻬﺖ‬

                                 ‫ﺣﻔﻆ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار را ﻣﻌﻤﻮل ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.‬

‫ج - در ﺻﻮرت ﺗﻮﻗﻒ ﻳﺎ ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻣﺠﺮي، واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﻓﻮراً ﺻﻮرت اﻣﻮال ﻧﺎﺷﻲ از ﻗﺮارداد‬

‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ و وﺛﺎﺋﻖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺗﻬﻴﻪ و ﺗﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﻜﻠﻴﻒ ﻗﻄﻌﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﻣﺮاﺗﺐ را‬

                                                                        ‫ﭘﻴﮕﻴﺮي ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫د - ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ و ﻛﺎﻫﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺠﺮي ﭘﺲ از اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬

                                                       ‫ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺑﺎﻧﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫71. اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

                                ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.‬

‫81. ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﺋﻖ و آوردهﻫﺎ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

                                                                      ‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫91. ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم‬

‫ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻃﺮح‬

                                                                                     ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬



                                                ‫23‬
‫02. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺘﻲﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮاﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻮﺟﻮد، ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و‬

                                                                     ‫زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫12. ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ را در ﻃﻮل ﻣﺪت اﺟﺮاي ﻃﺮح ﻃﺒﻖ‬

                                                                ‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻴﻤﻪ، ﺑﻴﻤﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


                                                  ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬


‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ آن رﻓﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺠﺮي ﻣﻠﺰم اﺳﺖ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ و ﻗﺮارداد را ﺑﻪ‬

‫دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ. دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﺑﺎﻧﻚ درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻛﺎﻻي‬

‫ﻣﺰﺑﻮر زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﻓﺮوش رﺳﺎﻧﺪه و وﺟﻪ آن ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد.‬

                                                  ‫در ﺗﺤﻮﻳﻞ در اﻳﻦ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ:‬

     ‫1- ﺑﺎﻧﻚ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻨﺎﺑﻊ را درﻳﺎﻓﺖ و ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺻﺎدر و در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ.‬

                 ‫2- ﺑﺎﻧﻚ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﻣﺠﺮي، ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺑﺮاي وي ﺗﺠﻬﻴﺰ و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻣﻲﮔﺬارد.‬

‫3- ﻣﺠﺮي اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻ ﻧﻤﻮده و ﻣﻜﻒ اﺳﺖ ﺗﺎ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺮر در ﻗﺮارداد ﻛﺎﻻي‬

                                                           ‫ﻣﺰﺑﻮر را در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار دﻫﺪ.‬




                                             ‫33‬
                               ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﻓﺮوش ﻛﺎﻻ و ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬

‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ وﺟﻪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد را ﺑﺨﻮاﻫﺪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻣﺮاﺣﻞ زﻳﺮ‬

                                                                                    ‫اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺪ:‬

     ‫1- ﺑﺎﻧﻚ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻨﺎﺑﻊ را درﻳﺎﻓﺖ و ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺻﺎدر و در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ.‬

                 ‫2- ﺑﺎﻧﻚ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﻣﺠﺮي، ﻣﻨﺎﺑﻊ را ﺑﺮاي وي ﺗﺠﻬﻴﺰ و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻣﻲﮔﺬارد.‬

‫3- ﻣﺠﺮي اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻ ﻧﻤﻮده و ﻣﻜﻒ اﺳﺖ ﺗﺎ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻘﺮر در ﻗﺮارداد ﻛﺎﻻي‬

                  ‫ﻣﺰﺑﻮر را زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﻔﺮوش ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ و ﻣﻨﺎﺑﻊ آن را در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮار دﻫﺪ.‬



                                              ‫43‬
‫4- ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﺎ وي ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬




         ‫53‬
                 ‫اﺑﺰار ﻣﺸﺘﻘﻪ ﻣﺘﻌﺎرف در ﺑﺎزارﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻬﺎن‬

‫اﺑﺰار ﻣﺸﺘﻘﻪ22 ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ از ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺒﻴﻦ ارزﺷﻲ ﻣﺸﺘﻖ از ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ‬

‫داراﻳﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ آن داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻬﺎم، ﻛﺎﻻ، ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺑﻬﺮه، ارز ﻳﺎ‬

‫داراﻳﻲﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﺪ. اﺑﺰارﻫﺎ ﻳﺎ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺸﺘﻘﻪ اﻣﺮوزه در ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ32، ﭘﻴﻤﺎنﻫﺎي آﺗﻲ42،‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ52 و ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺗﻌﻮﻳﻀﻲ62 ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﺮﻛﺪام اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ و‬

                                                                         ‫وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﺧﺎص دارﻧﺪ.‬


                                                                                   ‫ﻗﺮارداد آﺗﻲ‬


‫ﻗﺮارداد آﺗﻲ72 ﺗﻮاﻓﻘﻨﺎﻣﻪ اي اﺳﺖ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش داراﻳﻲ ﻣﺸﺨﺺ در زﻣﺎن ﻣﻌﻴﻦ در آﻳﻨﺪه و‬

‫ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺺ. در ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﺗﻌﻬﺪ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ در ﺗﺎرﻳﺨﻲ ﻣﺸﺨﺺ و ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ‬

‫داراﻳﻲ ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ را ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. دو ﻃﺮف ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ ﺿﻮاﺑﻂ ﻗﺮارداد ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮده و‬

‫از اﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﺧﺮﻳﺪار ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻدر آﻳﻨﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﻧﮕﺮاﻧﻲ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ ﻛﺎﻫﺶ‬

‫ﻳﺎﺑﺪ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ در ﺑﺎزارﻫﺎي رﺳﻤﻲ و ﻳﺎ ﺑﻮرس اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻧﻮﻋﻲ از‬

‫ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎ در آﻳﻨﺪه ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. در ﻗﺮارداد آﺗﻲ، ﻣﺒﻠﻎ داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ ﺗﺎ زﻣﺎن‬


‫22‬
     ‫‪- Derivatives‬‬
‫32‬
     ‫‪- Futures‬‬
‫42‬
     ‫‪- Forwards‬‬
‫52‬
     ‫‪- Options‬‬
‫62‬
     ‫‪- Swaps‬‬
‫72‬
     ‫‪- Future contract‬‬




                                               ‫63‬
‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻤﻲﺷﻮد وﻟﻲ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ودﻳﻌﻪ اي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﺟﻪ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻗﺮارداد ﺑﻪ اﺗﺎق‬

‫ﭘﺎﻳﺎﭘﺎي ﻣﻲﺳﭙﺎرﻧﺪ. اﻓﺮادي ﻛﻪ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺷﻮﻧﺪ، در ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﻘﺮر ﻛﻪ‬

‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻗﺮارداد82 ﻳﺎ زﻣﺎن ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﻧﻬﺎﻳﻲ92 ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ را ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ، و اﺻﻄﻼﺣﺎً‬

‫در ﻣﻮﺿﻊ ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ ﺧﺮﻳﺪ03 ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻗﺮارداد ﻓﺮوش ﻳﺎ ﻛﺴﻲ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻻ‬

‫را در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﻘﺮر ﺑﻔﺮوﺷﺪ13 اﻋﻤﺎل ﻣﻲﮔﺮدد. ﺑﺮﺧﻲ ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻗﺎﺑﻞ واﮔﺬاري ﺑﻪ ﻏﻴﺮ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ‬

                                                                                          ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


                                                                                      ‫ﭘﻴﻤﺎن آﺗﻲ‬


‫ﭘﻴﻤﺎن آﺗﻲ23 ﺷﺒﻴﻪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ در ﺑﻮرس ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﭘﻴﻤﺎن‬

‫آﺗﻲ در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﺮﭘﻴﺸﺨﻮان ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺎزار ﺑﺮﭘﻴﺸﺨﻮان33 در ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻮرس ﺗﺸﻜﻴﻞ‬

‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻼف ﺑﻮرﺳﻬﺎ ﻣﻜﺎن ﻣﻌﻴﻨﻲ ﻧﺪارﻧﺪ و ﺑﺎ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﺗﻠﻔﻨﻲ و راﻳﺎﻧﻪاي ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﮔﺮان را ﺑﻪ ﻫﻢ‬

‫ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﻲﺳﺎزﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻗﺮارداد ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻋﺘﺒﺎر ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻛﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺮارداد در زﻣﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ‬

                                                             ‫ﻛﺎﻻ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫ﺑﺴﻴﺎري ﺑﺮ اﻳﻦ ﻧﻈﺮﻧﺪ ﻛﻪ ﻓﺮوش اﺳﺘﻘﺮاﺿﻲ ﺳﻬﺎم ﻳﺎ ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺳﻬﺎم ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﻬﺮه در ﻃﻮل زﻣﺎن در ارزشﮔﺬاري آﻧﻬﺎ دﺧﻴﻞ ﻣﻲﮔﺮدد وارد ﺣﺮﻳﻢ رﺑﺎ ﻣﻲﺷﻮد وﻟﻲ اﺑﺰار دﻳﮕﺮ‬


‫82‬
     ‫‪- Delivery date‬‬
‫92‬
     ‫‪- Final settlement date‬‬
‫03‬
     ‫‪- Long position‬‬
‫13‬
     ‫‪- Short Position‬‬
‫23‬
     ‫‪- Forward contracts‬‬
‫33‬
     ‫)‪- Over–the–counter market (OTC‬‬




                                               ‫73‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ اوراق ﺳﻔﺎرش ﺳﺎﺧﺖ ﻳﺎ اﺳﺘﺼﻨﺎع در اﻳﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺟﺎي ﻧﻤﻲﮔﻴﺮﻧﺪ. ﻣﺴﻠﻤﺎً اﺑﺰار ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺷﻜﻞ‬

‫ﻛﻪ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻘﻬﻲ دﭼﺎر اﺷﻜﺎل ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ. از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ‬

‫دو ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ وﺟﻮد دارد. ﻳﻜﻲ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﻳﻚ ﺑﻴﻊ ﻛﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻲ اﺳﺖ. ﻳﻌﻨﻲ‬

‫ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻛﺎﻻ را ﻛﻪ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ داد، ﻣﻲﻓﺮوﺷﺪ و ﺧﺮﻳﺪار ﻫﻢ آن‬

‫ﻛﺎﻻ را ﻛﻪ در ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ، ﺧﺮﻳﺪاري ﻣﻲﻛﻨﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﭘﻮل در آﻳﻨﺪه‬

‫ﺗﺤﻮﻳﻞ داده ﻣﻲﺷﻮد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻗﺮارداد آﺗﻲ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻔﻬﻮم در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد، ﻣﺸﻤﻮل ﺑﻴﻊ ﻛﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻲ‬

‫ﻣﻲﺷﻮد. ﺷﺎﺋﺒﻪ ﺑﻴﻊ ﻛﺎﻟﻰ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻰ ﻳﺎ د‪‬ﻳﻦ ﺑﻪ د‪‬ﻳﻦ در آن اﺳﺖ. در ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻧﻘﺪ، ﺛﻤﻦ و ﻣﺜﻤﻦ ﺑﺪون ﻣﺪت ﻫﺴﺘﻨﺪ‬

‫و در ﻧﺴﻴﻪ، ﺛﻤﻦ ﻣﺪتدار اﺳﺖ و در ﺳﻠﻒ، ﻣﺜﻤﻦ، ﻣﺪت دارد و در ﻛﺎﻟﻰ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻰ، ﻫﺮ دو ﻃﺮف ﻣﺪتدار‬

‫ﻫﺴﺘﻨﺪ. و ﻟﺬا ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه وارد ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت درﻳﺎﻓﺖ و ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ اﮔﺮ دو ﻃﺮف ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﻋﻘﺪ،‬

                                                                ‫ﻣﻮﺟﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻛﺎﻟﻰ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻰ ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫در ﻧﮕﺎه دوم ﺑﻴﻌﻲ ﺻﻮرت ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد، ﺑﻠﻜﻪ ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﺑﻴﻊ اﺳﺖ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻧﻔﺮ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮد‬

‫ﺗﺎ در آﻳﻨﺪه ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻛﺎﻻ را ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺑﻪ ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﻔﺮوﺷﺪ. در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻫﻢ‬

‫ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮد ﺗﺎ در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻘﺪار ﻣﺸﺨﺼﻲ ﻛﺎﻻ را ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺼﻲ ﺧﺮﻳﺪاري ﻛﻨﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت‬

                                                      ‫دﻳﮕﺮ ﻓﻘﻂ دو ﺗﻌﻬﺪ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


‫ﻓﻘﻬﺎي اﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ آﺗﻲ و ﻗﺮارداد آﺗﻲ را ﻓﺮوش ﻣﺪتدار در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﺪتدار داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ‬

‫از ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﺑﻴﻊ ﻛﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﻟﻲ اﺳﺖ. در ﺣﺎﻟﻲ ﻛﻪ اﻳﻦ اﺑﺰار ﺑﻪ ﺷﺮط ﻋﺪم اﺳﺘﻌﻤﺎل ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﺑﻴﻊ ﻣﺆﺟﻞ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ آﺗﻲ از ﻧﻈﺮ ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻋﺒﺎرت از ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﻓﺮوش در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺗﻌﻬﺪ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ اﺳﺖ و ﻧﻮﻋﻲ ﺳﻔﺎرش‬

                                                                         ‫ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﮔﺮدد.‬




                                               ‫83‬
                                                                                         ‫اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ‬


‫ﻗﺮارداد اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻄﻮر ﻛﻠﻲ ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﮔﺮدﻧﺪ: اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ43 و اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮوش53. در‬

‫اﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ دارﻧﺪه اﺧﺘﻴﺎر63 و ﻧﺎﺷﺮ اﺧﺘﻴﺎر73 و ﻳﺎ ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ83 ﺣﻖ اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش ﻳﻚ‬

‫داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ را ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. دارﻧﺪه ﻳﻚ اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﻣﺤﻖ اﺳﺖ وﻟﻲ ﻣﻠﺰم ﻧﻴﺴﺖ ﺗﺎ داراﻳﻲ‬

‫ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد را ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﺗﺎ ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺸﺨﺺ ﺧﺮﻳﺪاري ﻧﻤﺎﻳﺪ. و ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ دارﻧﺪه ﻳﻚ اﺧﺘﻴﺎر‬

‫ﻓﺮوش ﻣﺤﻖ اﺳﺖ ﺗﺎ داراﻳﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد را ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﺗﺎ ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻔﺮوﺷﺪ. ﻗﻴﻤﺖ ذﻛﺮ ﺷﺪه‬

‫در ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻮاﻓﻘﻲ93 ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ04 ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ. و ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺬﻛﻮر در ﻗﺮارداد ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﻘﻀﺎ14 ﻳﺎ‬

‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ24 ﻳﺎ ﺗﺎرﻳﺦ اﻋﻤﺎل34 ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد. اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ اروﭘﺎﻳﻲ44 ﻓﻘﻂ در ﺗﺎرﻳﺦ‬

‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻋﻤﺎل دارد و اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ54 در ﻫﺮ زﻣﺎﻧﻲ ﻗﺒﻞ از ﺗﺎرﻳﺦ‬

‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑﻞ اﻋﻤﺎل ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻧﻮع دﻳﮕﺮي از اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﺎم اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺮﻣﻮدان64 ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ ﻛﻪ‬




‫43‬
     ‫‪- Call option‬‬
‫53‬
     ‫‪- Put option‬‬
‫63‬
     ‫‪- Option holder‬‬
‫73‬
     ‫‪- Option issuer‬‬
‫83‬
     ‫‪- Option writer‬‬
‫93‬
     ‫‪- Strike price‬‬
‫04‬
     ‫‪- Exercise price‬‬
‫14‬
     ‫‪- Expiration date‬‬
‫24‬
     ‫‪- Maturity‬‬
‫34‬
     ‫‪- Exercise date‬‬
‫44‬
     ‫‪- European option‬‬
‫54‬
     ‫‪- American option‬‬
                                                        ‫64 ﺑﺮﻣﻮدان ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺑﻴﻦ دو ﻗﺎره اروﭘﺎ و آﻣﺮﻳﻜﺎ اﺳﺖ.‬




                                                ‫93‬
‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﭼﻨﺪ روز ﻗﺒﻞ از ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﻘﻀﺎ اﻋﻤﺎل ﺷﻮد. اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ آﺳﻴﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ74 ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮوف‬

‫اﺳﺖ، اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ اي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﺴﻮﻳﻪ ﻧﻬﺎﻳﻲ آن ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ در ﻃﻮل ﻣﺪت زﻣﺎن ﻋﻤﺮ‬

            ‫اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. ﮔﻮاﻫﻲ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻗﺎﺑﻞ واﮔﺬاري و ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺖ.‬


‫در ﻗﺮارداد اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ، ﺧﺮﻳﺪار اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﭘﺲ از ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر،‬

‫اﻳﻦ ﺣﻖ را ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺗﺎ زﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﺨﺺ داراﻳﻲ ﻣﺸﺨﺼﻲ را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ از‬

‫ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪاري ﻛﻨﺪ؛ اﻳﻦ ﺣﻖ ﻓﻘﻂ ﻳﻚ اﻣﺘﻴﺎز ﺧﺮﻳﺪ اﺳﺖ ﻧﻪ اﻟﺰام ﺧﺮﻳﺪ. ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ‬

‫ﻧﻴﺰ ﺗﺎ زﻣﺎن ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺘﻌﻬﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﺮﻳﺪار اﺧﺘﻴﺎر ﺧﺮﻳﺪ ﺣﻖ ﺧﻮد را اﻋﻤﺎل ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﻌﻬﺪ را ﻃﺒﻖ‬

‫ﻗﺮارداد اﻧﺠﺎم و داراﻳﻲ ﭘﺎﻳﻪ را ﺗﺤﻮﻳﻞ وي ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﺎﺣﺐ اﺧﺘﻴﺎر ﺑﻪ ﻫﺮ دﻟﻴﻠﻲ از ﺣﻖ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده‬

‫ﻧﻜﻨﺪ و اﻗﺪام ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻ در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﻘﺮر ﻧﻨﻤﺎﻳﺪ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد از وي ﺳﻠﺐ ﺣﻖ ﻣﻲﮔﺮدد. در ﻗﺮارداد اﺧﺘﻴﺎر‬

‫ﻓﺮوش ﺧﺮﻳﺪار اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮوش ﭘﺲ از ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﺣﻖ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﺗﺎ در زﻣﺎن‬

‫ﻣﺸﺨﺺ داراﻳﻲ ﻣﺸﺨﺺ را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر ﺑﻔﺮوﺷﺪ. و اﻳﻦ ﻓﻘﻂ ﻳﻚ‬

‫ﺣﻖ و ﻳﺎ اﻣﺘﻴﺎر ﻓﺮوش اﺳﺖ و ﻧﻪ اﻟﺰام ﻳﺎ اﺟﺒﺎر ﺑﻪ ﻓﺮوش. زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﺮﻳﺪار اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮوش ﺣﻖ ﺧﻮد را در‬

           ‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ اﻋﻤﺎل ﻧﻤﺎﻳﺪ، ﻓﺮوﺷﻨﺪه اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮوش اﺟﺒﺎر دارد ﻛﻪ ﺗﻌﻬﺪ را ﻃﺒﻖ ﻣﻔﺎد ﻗﺮارداد اﻧﺠﺎم دﻫﺪ.‬


‫اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪﻫﺎ در ﻫﺮ ﻗﺮاردادي ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل در ﻳﻚ ﻗﺮارداد اﺟﺎره ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬

‫اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ، دادن ﺣﻖ ﺗﻤﺪﻳﺪ اﺟﺎره ﺑﺮاي ﻳﻚ ﺳﺎل دﻳﮕﺮ ﺑﺮاي اﺟﺎره ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻧﺎﺷﺮ ﻳﻚ اوراق‬

‫ﺑﻬﺎدار ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮوش ﻫﻤﻴﻦ اوراق ﺑﻬﺎدار را ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪاران اوراق ﺧﻮد ﺑﺮاي ﻣﺪت ﻣﺜﻼ 3 ﺳﺎل ﺑﻪ‬




‫74‬
     ‫‪- Average option‬‬




                                                   ‫04‬
‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻓﺮوش ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. ﻳﺎ ﻓﺮدي ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪاي را ﺑﺨﺮد ﺗﺎ ﺻﺪ ﺳﻬﻢ ﺧﺎص ﺧﻮد‬

                           ‫را در ﻃﻮل ﺷﺶ ﻣﺎه آﻳﻨﺪه در ﻫﺮ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻔﺮوﺷﺪ.‬


‫ﻓﻘﻬﺎ دﻳﺪﮔﺎﻫﻬﺎي ﻓﻘﻬﻲ ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ درﺑﺎرة ﻋﻘﺪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ دارﻧﺪ. ﺑﺮﺧﻲ اوراق اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را‬

‫ﻣﺴﺘﻠﺰم زﻳﺎن ﻓﺎﺣﺶ ﺑﺮاي ﻓﺮوﺷﻨﺪه داﻧﺴﺘﻪ و ﻟﺬا آن را ﻋﻘﻼً و ﻋﺪﻻً ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻤﻲداﻧﻨﺪ.84 اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬

‫اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ اوراق اﻟﺰام ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش را ﻓﺮض ﻧﻤﻲﻛﻨﻨﺪ و از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ‬

                                    ‫ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻳﺎ ﭘﺎﺋﻴﻦﺗﺮ از ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺮﻳﺐ ﺑﻪ ﺻﺤﺖ ﻧﻤﻲداﻧﻨﺪ.‬


‫ﺑﺮﺧﻲ اوراق اﺧﺘﻴﺎر را ﺑﻴﻊ ﻧﻤﻲداﻧﻨﺪ94 زﻳﺮا در ﺑﻴﻊ ﺛﻤﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎﺷﺪ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در اوراق‬

‫اﺧﺘﻴﺎر ﺑﻬﺎي ﻣﺜﻤﻦ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻲﺷﻮد. اﻳﻦ اﻳﺮاد ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻀﻴﻖ ﺑﻴﻊ اﺳﺖ. در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻮﺳ‪ّ‬ﻊ، ﺑﻴﻊ‬

                             ‫ﻧﻮﻋﻲ از اﻧﻮاع ﻋﻘﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﻫﺮﺷﺮط ﻣﺸﺮوﻋﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮاﻓﻖ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻧﮕﺎه ﻓﻘﻬﺎ در ﺑﺎب ﺗﺸﺒﻴﻪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﻊ ﻋﺮﺑﻮن ﻧﻈﺮات ﻣﺘﻀﺎدي را اﻳﺠﺎد ﻛﺮده اﺳﺖ. ﺑﻴﻊ اﻟﻌﺮﺑﻮن‬



‫84- اﺣﻤﺪ ﻣﺤﻴﻲ اﻟﺪﻳﻦ ﺣﺴﻦ، ﻋﻤﻞ ﺷﺮﻛﺎت اﻻﺳﺘﺜﻤﺎر اﻻﺳﻼﻣﻴﻪ. ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: ﻋﺼﻤﺖ ﭘﺎﺷﺎ، ﻋﺒﻴﺪاﷲ، ﻓﻠﺴﻔﻪ و ﺳﻴﺮ ﺗﻜﺎﻣﻠﻲ‬

‫اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺸﺘﻘﻪ و دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻓﻘﻬﻲ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﻠﻲ ﺻﺎﻟﺢ آﺑﺎدي، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺗﺨﺼﺼﻲ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﻼﻣﻲ، ﺷﻤﺎره 9، ﺑﻬﺎر‬

                                                                                                    ‫2831.‬

‫ﻋﺒﺪاﻟﺤﻤﻴﺪ اﻟﺮﺿﻮان، ﺳﻤﻴﺮ، اﺳﻮاق اﻻوراق اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ، ﻗﺎﻫﺮه اﻟﻤﻌﻬﺪ اﻟﻌﺎﻟﻤﻲ ﻟﻠﻔﻜﺮ اﻻﺳﻼﻣﻲ اﻟﻄﺒﻌﻪ اﻻوﻟﻲ 7141ق. ص363-‬

                                                                                                     ‫163.‬

        ‫اﻟﺒﺮواري، ﺷﻌﺒﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﺳﻼم، ﺑﻮرﺻﻪ اﻻوراق اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ ﻣﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﻼﻣﻲ.دﻣﺸﻖ، داراﻟﻔﻜﺮ، 2002م/3241ق. ص43.‬

‫94 - اﻟﺰﺣﻴﻠﻲ، وﻫﺒﻪ، اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮه ﺑﺤﻮث و ﻓﺘﺎوي و ﺣﻠﻮل، دﻣﺸﻖ، دار اﻟﻔﻜﺮ، اﻟﻄﺒﻌﻪ اﻻوﻟﻲ 3241ق. ﺻﺺ‬

                                                                                                ‫905-205.‬




                                                   ‫14‬
‫ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻀﻤﻮم و ﻣﻔﺘﻮح ﻓﺎ اﻟﻔﻌﻞ و ﻋﻴﻦ اﻟﻔﻌﻞ ﻫﺮ دو و ﺑﺎ ﻣﻀﻤﻮم ﻓﺎ اﻟﻔﻌﻞ و ﻋﻴﻦ اﻟﻔﻌﻞ ﻋ‪‬ﺮُﺑﺎن ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻧﺪه‬

‫ﺷﺪه ﻣﻌﺎﻣﻠﻪاي ﻛﻪ در ﻗﺒﺎل ﺧﺮﻳﺪار ﻛﺎﻻ وﺟﻬﻲ اﻧﺪك ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎل ﺑﺼﻮرت ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﺮداﺧﺖ‬

‫ﺷﻮد. اﮔﺮ در ﻣﻮﻋﺪ ﻗﺮارداد ﺧﺮﻳﺪار ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را اﻧﺠﺎم داد ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻴﺶ ﭘﺮداﺧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد و در ﻏﻴﺮ اﻳﻨﺼﻮرت ﻣﺒﻠﻎ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﺑﺮ ﮔﺮداﻧﺪه ﻧﻤﻲﺷﻮد و ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﻓﺮوﺷﻨﺪه در ﻣﻲآﻳﺪ.‬

‫اﻳﻦ ﻧﻮع ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ در اﻳﺮان در ﺑﺨﺶ ﻣﺴﻜﻦ ﺑﺴﻴﺎر راﻳﺞ اﺳﺖ و ﺑﻪ وﺟﻪ ﻗﻮﻟﻨﺎﻣﻪ ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ. ﺑﺮﺧﻲ ﻓﻘﻬﺎي اﻫﻞ‬

                                                          ‫ﺳﻨﺖ آن را ﺑﻪ دﻻﺋﻞ رواﺋﻲ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻲداﻧﻨﺪ.‬


‫اﺣﺘﻤﺎل ﻏﺮر و ﺧﻄﺮ و اﻛﻞ ﻣﺎل ﺑﻪ ﺑﺎﻃﻞ و وﺟﻮد دو ﺷﺮط ﻫﺒﻪ و رد ﺑﺮ ﻓﺮض ﻋﺪم رﺿﺎﻳﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬

‫ﺷﺮط ﺑﺪون ﻋﻮض ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪار را ﻧﻴﺰ از دﻻﺋﻞ ﺑﻄﻼن اﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ذﻛﺮ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﻴﭽﻜﺪام از آﻧﻬﺎ ﺗﻄﺎﺑﻖ‬

‫ﺑﺎ ﻋﻘﻞ ﻧﺪارد. زﻳﺮا ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﺑﻴﻊ ﻣﺘﺒﺎﻳﻌﻴﻦ ﺿﻤﻦ رﻋﺎﻳﺖ ﺷﺮاﻳﻂ اﻫﻠﻴﺖ، ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﺑﺎ اﺧﺘﻴﺎر ﺧﻮد اﻧﺠﺎم‬

‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ، از ﺷﺮاﻳﻂ اﻫﻠﻴﺖ ﺳﻔﻴﻪ ﻧﺒﻮدن و ورﺷﻜﺴﺘﻪ ﻧﺒﻮدن و ﻣ‪‬ﻜﺮه ﻧﺒﻮدن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻟﺬا اﻛﻞ ﻣﺎل ﺑﻪ ﺑﺎﻃﻞ و‬

‫ﺷﺮاﻳﻂ ﻫﺒﻪ و رد ﺑﺮ ﻓﺮض ﻋﺪم رﺿﺎﻳﺖ و ﻋﻮض ﻧﺪاﺷﺘﻦ ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪار ﻣﻠﻐﻲ ﻣﻲﮔﺮدد. اﺣﺘﻤﺎل ﻏﺮر و ﺧﻄﺮ‬

‫ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺶ از آن ﭼﻴﺰي ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ در ﺑﻴﻊ ﺣﺎلّ وﺟﻮد دارد. ﺗﺸﺒﻴﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﺧﻴﺎر ﻣﺠﻬﻮل ﻛﻪ در ﻣﺪت‬

‫ﻏﻴﺮﻣﻌﻠﻮم اﻣﻜﺎن ﺑﺮﮔﺸﺖ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ وﺟﻮد دارد ﻧﻴﺰ ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا ﺑﺮﺧﻼف ﺧﻴﺎر ﻣﺠﻬﻮل ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻪ‬

    ‫ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ درآﻣﺪن ﭘﻴﺶﭘﺮداﺧﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮوﺷﻨﺪه در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در ﻗﺮارداد ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


‫ﺑﺮﺧﻲ ﻋﻘﺪ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ ﺗﺴﻠﻴﻢ و ﺗﺴﻠﻢ در آن واﻗﻊ ﻧﻤﻲﺷﻮد و در آن ارﻛﺎن ﻋﻘﺪ‬

‫ﻣﺤﻘﻖ ﻧﻴﺴﺖ و ﻧﻤﻴﺘﻮان آن را ﺑﻪ ﺧﻴﺎر ﺷﺮط ﺑﺮﮔﺮداﻧﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻲداﻧﻨﺪ. اﮔﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻴﻊ‬

‫ﻣﺆﺟﻞ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﺗﻠﻘﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﻧﻤﻲﺷﻮد. در اوراق اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺴﻠﻴﻢ و ﺗﺴﻠّﻢ ﻫﻢ واﻗﻊ ﻣﻲﺷﻮد زﻳﺮا ﻓﺮوش ﻳﺎ‬

                                       ‫ﺧﺮﻳﺪ ﺣﻖ ﺗﺴﻠﻴﻢ و ﺗﺴﻠّﻢ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ آن را ﺑﺎ ﺧﻮد ﻫﻤﺮاه ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬




                                               ‫24‬
‫ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺣﻖ اﺧﺘﻴﺎر ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﻗﻤﺎر ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي آﻳﻨﺪه داﻧﺴﺘﻪ و آن را ﺑﺎﻃﻞ ﻣﻲداﻧﻨﺪ.05 اﮔﺮ اﻳﻦ‬

‫اﺳﺘﻨﺒﺎط ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻤﺎم ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺑﻴﻊ ﻣﺆﺟﻞ را ﻗﻤﺎر داﻧﺴﺖ زﻳﺮا ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻛﻢ و زﻳﺎد ﺷﺪن‬

‫ﺳﻮد ﻣﺘﺒﺎﻳﻌﻴﻦ در اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺒﻴﻊ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﺑﻪ ﻳﻚ ﻗﻤﺎر ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ از اﻳﻦ وﺟﻪ ﺗﺠﺎرت و ﺑﻴﻊ‬

                                                                                ‫ﺧﻮد ﻳﻚ ﻗﻤﺎر ﻣﺸﺮوع اﺳﺖ.‬


‫ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﻃﺮح اﻳﺮادات دﻳﮕﺮ ﻧﻈﻴﺮ اﺷﺘﻤﺎل ﺑﺮ ﺑﻴﻊ ﻣﺎﻻﻳﻤﻠﻚ و اﺷﺘﺮاط ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻃﺮف‬

‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻖ اﺧﺘﻴﺎر ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻨﺎﻓﻲ آن ﺑﺎ ﻣﻘﺘﻀﺎي ﻋﻘﺪ و ﻏﺮض آن و اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺼﻠﺤﺖ زاﺋﺪه اي‬

‫اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﺷﺒﻬﻪ رﺑﺎ اﺳﺖ و اﻳﻨﻜﻪ از ﺟﻨﺲ رﻫﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ آن را ﺣﺮام ﺷﻤﺮدهاﻧﺪ.15 ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻴﻊ ﺑﺮ ﺣﻖ را‬

‫ﺻﺎدق ﻧﺪاﺳﺘﻪاﻧﺪ. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻋﺮف اﻣﺮي را ﺣﻖ ﻗﻠﻤﺪاد ﻛﺮد و ﻳﻚ ﻃﺮف ﻣﻌﺎوﺿﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد و‬

‫ﺷﺮاﻳﻂ ﻛﻠﻲ ﺷﺮﻋﻲ ﻫﻢ ﺑﺮ آن ﺷﻲء ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻣﺤﺪوده ﻣﻨﻬﻴﺎت ﻗﺮار ﻧﮕﻴﺮد آن ﺣﻖ ﻗﺎﺑﻞ ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل‬

                                                                                                        ‫اﺳﺖ.‬


‫ﺣﺘﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﺗﺎ آن اﻧﺪازه ﭘﻴﺶ رﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻘﺪ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺸﻤﻮل ﻫﻴﭻ ﻳﻚ از ﻋﻘﻮد‬

‫ﺷﺮﻋﻲ ﻣﻌﺮوف ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻋﻘﺪ ﺷﺮﻋﻲ ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ.25 اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻐﺎﻳﺮ ﭘﻮﻳﺎﻳﻲ ﻓﻘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ در‬

                                                   ‫ﺗﻔﺎوتﻫﺎي ﻓﻘﻪ ﻋﺎﻣﻪ و ﺧﺎﺻﻪ درﺑﺎرة آن ﺑﺤﺚ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬




 ‫05- اﻟﺒﺮواري، ﺷﻌﺒﺎن ﻣﺤﻤﺪ اﺳﻼم، ﺑﻮرﺻﻪ اﻻوراق اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ ﻣﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺳﻼﻣﻲ. دﻣﺸﻖ، داراﻟﻔﻜﺮ، 2002م/3241ق.، ص 532.‬

‫15- ﻋﺒﺪاﻟﺤﻤﻴﺪ اﻟﺮﺿﻮان، ﺳﻤﻴﺮ، اﺳﻮاق اﻻوراق اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ، ﻗﺎﻫﺮه اﻟﻤﻌﻬﺪ اﻟﻌﺎﻟﻤﻲ ﻟﻠﻔﻜﺮ اﻻﺳﻼﻣﻲ اﻟﻄﺒﻌﻪ اﻻوﻟﻲ 7141ق. ﺻﺺ‬

                                                                                                    ‫273-363.‬

‫25 - اﻟﺰﺣﻴﻠﻲ، وﻫﺒﻪ، اﻟﻤﻌﺎﻣﻼت اﻟﻤﺎﻟﻴﻪ اﻟﻤﻌﺎﺻﺮه ﺑﺤﻮث و ﻓﺘﺎوي و ﺣﻠﻮل، دﻣﺸﻖ، دار اﻟﻔﻜﺮ، اﻟﻄﺒﻌﻪ اﻻوﻟﻲ 3241ق. ص 215.‬




                                                     ‫34‬
                                                                                         ‫اﺳﺘﺼﻨﺎع‬

‫ﻗﺮارداد اﺳﺘﺼﻨﺎع ﻧﻴﺰ ﻧﻮﻋﻲ از ﻗﺮارداد آﺗﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ در ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ‬

‫ﻣﻌﻴﻦ ﻛﺎﻻﻳﻲ را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻛﻨﻨﺪ ﺑﻄﻮرﻳﻜﻪ ﻛﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻗﺴﺎط ﺗﺎ ﺳﺮرﺳﻴﺪ‬

                                                                   ‫ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ دﻫﻨﺪه ﻛﺎﻻﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد.‬


                                                                                 ‫ﻗﺮارداد ﺗﻌﻮﻳﻀﻲ‬


‫ﻗﺮارداد ﺗﻌﻮﻳﻀﻲ35 ﻗﺮاردادي اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮاي ﻣﺪت ﻣﺸﺨﺺ دو‬

                ‫داراﻳﻲ ﻳﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻠﻪ از دو داراﻳﻲ را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه، ﻣﻌﺎوﺿﻪ ﻛﻨﻨﺪ.‬


                                                                                         ‫ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ‬


‫ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﻗﺮاردادي اﺳﺖ ﻛﻪ در آن ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ در ﺗﺎرﻳﺦ ﻣﺸﺨﺺ و ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻌﻴﻦ‬

‫ﻛﺎﻻﻳﻲ را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻛﻨﻨﺪ. در اﻳﻦ ﻧﻮع ﻗﺮارداد ﻛﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ اﺑﺘﺪا ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ دﻫﻨﺪه‬

‫ﻛﺎﻻﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد، و در ﺳﺮرﺳﻴﺪ، ﻛﺎﻻ را ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺳﻠﻒ ﻧﻮﻋﻲ از ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ‬

‫ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻏﺎﻟﺒﺎً در ﺧﺎرج از ﺑﻮرس اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﺗﻔﺎوت زﻳﺎدي از ﻟﺤﺎظ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻗﺮارداد ﻧﺪارﻧﺪ‬

                                            ‫و ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ وﺟﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن رﻗﻢ ﭘﻴﺶﭘﺮداﺧﺖ اﺳﺖ.‬




‫35‬
     ‫‪- Swap Contract‬‬




                                                 ‫44‬
                ‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪(BFS‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺎﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد ﭘﻮﺷﺶﻫﺎي‬

‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ رﻳﺴﻚ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﺎز و ﻛﺎر‬

‫اﺟﺮاﻳﻲ ﻃﺮح ‪ BFS‬ﻳﻚ اﺑﺰار ﻣﺎﻟﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد. »ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ« ﺑﺎ‬

‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺧﺎص زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ ﺗﻤﺎﻳﺰ ﺑﺎرزي ﺑﺎ ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ45 در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻮرس ﻓﻌﻠﻲ‬

‫ﺟﻬﺎن دارد. در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻮرس ﺟﻬﺎن ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻗﺮاردادﻫﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﭘﻴﺶﻓﺮوش ﻛﺎﻻي‬

‫ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان، ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺸﺨﺺ در ﻗﺒﺎل ذﺧﻴﺮه درﺻﺪي از ارزش ﻓﺮوش ﻧﺰد ﺷﺨﺺ ﺛﺎﻟﺚ‬

‫)ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻮرس( ﺻﺎدر ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه در ﻣﻮﻋﺪ ﻣﻘﺮر ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﺑﻮده‬

‫و در ﻏﻴﺮ اﻳﻦﺻﻮرت ذﺧﻴﺮه ﺑﻪ ﺿﺮر ﻋﺪولﻛﻨﻨﺪه از ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﻃﺮف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻗﺮاردادﻫﺎي‬

‫آﺗﻲ در ﺑﺎزار ﺑﻮرس ﻗﺎﺑﻞ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﺑﻮده و از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺒﺎدرت ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﻞ ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﻳﺎ ﺗﻮاﻓﻖ‬

‫ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻲﺗﻮان آن را ﻟﻐﻮ ﻧﻴﺰ ﻧﻤﻮد. اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﺮوج از ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻣﻮﺳﻮم55 اﺳﺖ. در اﻳﻦ‬

‫ﻗﺮارداد ﺧﺮﻳﺪار و ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﺑﺮاﺳﺎس ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﻣﻲرﺳﻨﺪ. ﻋﻤﻠﻴﺎت آرﺑﻴﺘﺮاژ ﺑﺮ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ارزش ﻣﻌﺎﻣﻼﺗﻲ اﻳﻦ ﻗﺮارداد ﺷﺪه ﺗﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻘﺪي و ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد‬

‫ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻣﻴﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻣﻌﻤﻮﻻً در اﻃﺎق ﺗﻬﺎﺗﺮ65 ﻣﺨﺘﻮﻣﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ75 ﻳﻚ ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﺑﺎ ﻣﺒﺎدرت‬




‫45‬
     ‫‪- Future contracts‬‬
‫55‬
     ‫‪- Scalability‬‬
‫65‬
     ‫‪- Clearing house‬‬
‫75‬
     ‫‪- Close out‬‬




                                             ‫54‬
‫ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﻞ و ﺟﺒﺮاﻧﻲ85 اﻣﻜﺎنﭘﺬﻳﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﺮ روي ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻣﺘﻔﺎوت از‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﺑﺮ اوراق ﺑﻬﺎدار ﻧﻈﻴﺮ اﻧﻮاع اوراق ﻗﺮﺿﻪ و ﺗﺎ ﺣﺪود ﺑﺴﻴﺎري ﺑﺮ اﺳﻌﺎر ﺧﺎرﺟﻲ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت زﻣﺎﻧﻲ ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻨﺰﻳﻞ از ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻘﺪي ﻣﺒﺪا95 ﺑﺎ‬

‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه06 ﻳﺎ ﺳﭙﺮده ﺣﺴﻦ اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪ16 ﻳﺎ وﺟﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﺮداﺧﺖ26 وارد ﻣﻲﺷﻮد ﻣﺘﻔﺎوت‬

‫اﺳﺖ و از ﻟﺤﺎظ ﻣﺎﻫﻴﺖ رﺑﻮي ﺗﻤﺎﻳﺰ دارد. زﻳﺮا ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ اﻧﻮاع ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﺎزده ﻣﺸﺨﺺ دارﻧﺪ و‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ زﻣﺎن ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻘﺪي ﻣﺒﺪا ﺷﺪه و ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻴﺰان ﺑﻬﺮه وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه از ﻗﻴﻤﺖ‬

‫آن ﻛﺎﺳﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻬﺮه ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزش وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را وارد ﺣﺮﻳﻢ‬

‫رﺑﺎ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻫﺮﭼﻪ ارزش ذﺧﻴﺮه ﺑﻪ ارزش ﻣﺒﺪا ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻫﻴﺖ رﺑﻮي آن ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ در ﺳﺎﻳﺮ زﻣﻴﻨﻪﻫﺎ در ﮔﺮوهﻫﺎي ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻏﻼت، ﮔﻮﺷﺖ، ﻓﻠﺰات، ﻣﻮاد ﺧﻮراﻛﻲ و ﻓﻴﺒﺮي و‬

                                         ‫اﻧﺮژي و ﭼﻮب ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻮرس ﻓﻌﻠﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻣﻌﻤﻮﻻً از ﻟﺤﺎظ ﻣﺸﺨﺼﺎت اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ وﻟﻲ ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﻧﻴﺰ‬

‫ﺑﻪ ﻧﺎم ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻛﻮﭼﻚ آﺗﻲ36 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻛﺴﺮي از اﻧﺪازه اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ‬

‫ﻛﻪ ﻛﺎرﺑﺮدﻫﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮاي ﻣﻌﺎﻣﻼت ﻓﺮد و ﻳﺎ ﺗﻌﻮﻳﺾ آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ اﺳﺘﺎﻧﺪارد را ﺑﻪ وﺟﻮد‬

                                                                                      ‫ﻣﻲآورد.‬




‫85‬
     ‫‪- Offsetting‬‬
‫95‬
     ‫‪- Spot price‬‬
‫06‬
     ‫‪- Margin Money‬‬
‫16‬
     ‫‪- Good –faith deposit‬‬
‫26‬
     ‫‪- Earnest money‬‬
‫36‬
     ‫‪- Mini contracts‬‬




                                             ‫64‬
‫ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي آﺗﻲ در ﻫﻨﮕﺎم اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﻣﺸﻤﻮل ﻣﻼﺣﻈﺎت زﻳﺎدي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻋﺮﺿﻪ و‬

‫ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻛﺎﻻ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ در ﻣﻮﻋﺪ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ درﺑﺎره ﻫﺮ ﻧﻮع ﻛﺎﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎﻻ‬

                                                                   ‫و ﻓﺼﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ.‬


‫وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه در ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺣﻘﻲ ﺑﺮاي ﻣﺎﻟﻜﻴﺖ ﺑﺮ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ و ﻓﻘﻂ‬

‫ﺗﻀﻤﻴﻨﻲ ﺑﺮاي اﺟﺮاي ﻗﺮارداد ﻣﺎﺑﻴﻦ ﻃﺮﻓﻴﻦ اﺳﺖ. در ﺑﺎزار ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش ﺳﻔﺎرش‬

‫داده ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﺎﻻر داد و ﺳﺘﺪ ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻛﻪ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد اﺳﺖ اﻋﻼم آﻣﺎدﮔﻲ‬

‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻳﻦ ﻛﺎر از ﻃﺮﻳﻖ ﺷﺒﻜﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ ﻫﻢ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺠﺎم اﺳﺖ. در ﺳﻔﺎرﺷﺎت ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ ﻓﺮوش،‬

‫ﻣﻘﺪار ﺳﻔﺎرش و ﻣﺎه ﺗﺤﻮﻳﻞ و ﻧﻮع ﻛﺎﻻ و زﻣﺎن و ﻣﺤﺪوده ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻄﺮح ﻣﻲﮔﺮدد. ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﻔﺎرش ﻣﻌﻤﻮﻻً‬

                                                              ‫از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎرﮔﺰارﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﺮ روي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﻏﻴﺎﺑﻲ ﻫﺮ دو ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد ﭼﻮن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬

‫ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ ﺑﻪ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ وﺟﻮد دارد ﻟﺬا در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻮرس ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ زﻳﺎدي ﻣﻲﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه‬

‫ﻛﺮد ﻛﻪ ﻛﺎﻻﻳﻲ را ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﻧﻤﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑﻠﻜﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺒﻴﻦ ﺗﻌﻬﺪي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﻦ ﺧﺮﻳﺪار و ﻓﺮوﺷﻨﺪه‬

‫ﻗﺮارداد ﺟﺎري و ﻻزم اﻻﺟﺮا ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺧﻮد ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ اوراق ﺑﻬﺎدار زﻳﺎدي در‬

‫اﻗﺘﺼﺎد ﮔﺮدد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻧﻮع اوراق در ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ ﭘﻮل ﻣﻔﻬﻮم و آﺛﺎر ﺷﺒﻴﻪ ﺑﻪ ﺷﺒﻪ ﭘﻮل را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ‬

‫و از اﻳﻦ ﺳﻮ از اﻳﻦ ﻟﺤﺎظ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﭘﻮﻟﻲ در ﻛﺸﻮرﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از اﻳﻦ ﻗﺮاردادﻫﺎ ﺑﻪ وﻓﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد‬

‫ﻛﻢ اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺮدد زﻳﺮا اﻳﻦ ﻗﺮاردادﻫﺎ ﺑﺪون ﻧﻈﺎرت ﻣﻘﺎﻣﺎت ﭘﻮﻟﻲ ﻗﺎﺑﻞ اﻧﺘﺸﺎر اﺳﺖ و از ﻃﺮﻓﻲ در ﻋﻮض آن‬

‫ﻋﻤﻞ ﻣﺘﻘﺎﺑﻠﻲ در ﺑﺨﺶ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﺻﻮرت ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻳﻜﻲ از ﻣﻌﺎﻳﺐ اﻳﻦ ﻧﻮع اﺑﺰار ﻣﺎﻟﻲ‬

                             ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﻮرﻫﺎ را ﻧﻴﺰ دﭼﺎر ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺑﺤﺮان ﻧﻴﺰ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬




                                             ‫74‬
                       ‫ﺗﻔﺎوت ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ و ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻃﺮح اﺳﺖ:‬


‫1- در ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ001% ﻗﻴﻤﺖ آﺗﻲ در ﺣﺎل ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻲﮔﺮدد. در‬

            ‫ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ در ﻗﺮاردادﻫﺎي آﺗﻲ وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺑﺨﺸﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﺷﻮد.‬

‫2- ﻫﺮ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻛﻪ ﺻﺎدر ﻣﻲﮔﺮدد ﻣﺒﻴﻦ ﻛﺎﻻي ﺣﻘﻴﻘﻲ اﺳﺖ و داراي ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﻞ‬

                                                                                 ‫و ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ.‬

                   ‫3- ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﺒﻴﻦ ﻧﻮﻋﻲ از ﻗﺮارداد آﺗﻲ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

 ‫4- ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻌﻨﻮان واﺳﻄﻪ ﻣﺎﻟﻲ در ﺟﻠﺐ وﺟﻮه ﺧﺮﻳﺪار و ﺗﺨﺼﻴﺺ آن ﺑﻪ ﻓﺮوﺷﻨﺪه ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

       ‫5- ﺑﺠﺎي وﺟﻪ ذﺧﻴﺮه ﻓﻘﻂ از ﻓﺮوﺷﻨﺪه )ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه( ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﻳﺎ وﺛﺎﻳﻖ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

‫6- واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻧﺤﻮه ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺨﺼﻴﺺ داده ﺷﺪه ﺑﻪ ﻣﺠﺮي را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه‬

                             ‫ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺠﺮي و ﺗﻄﺒﻴﻖ آن ﺑﺎ ﻣﻔﺎد ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ ﻧﻈﺎرت ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

‫7- ﭘﺲ از ﭘﺎﻳﺎن زﻣﺎن ﻗﺮارداد ﻃﺒﻖ ﻣﻔﺎد ﻗﺮارداد ﻛﺎﻻي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻳﺎ وﺟﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮوش آن زﻳﺮ ﻧﻈﺮ‬

                             ‫ﺑﺎﻧﻚ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار )ﺧﺮﻳﺪار( ﻣﻲﮔﺮدد و ﻗﺮارداد ﻣﺨﺘﻮﻣﻪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

‫8- ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ را دارد وﻟﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﻞ و‬

‫ﺟﺒﺮاﻧﻲ را ﻧﺪارد ﻟﺬا آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺎﻟﻚ ﻛﺎﻻي ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﺑﻮده و‬

‫ﻣﻠﺰم ﺑﻪ ﺗﺤﻮﻳﻞ آن اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺎﻧﻊ از اﻳﺠﺎد ﺑﺎزارﻫﺎي ﻛﺎﻏﺬي ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﻨﺸﺎء ﺗﻤﻮج و ﺑﻲﺛﺒﺎﺗﻲ و‬

                                                                  ‫ﻧﻬﺎﻳﺘﺎً ﺑﺤﺮان در اﻗﺘﺼﺎد ﻣﻲﮔﺮدد.‬


                                                        ‫ﻛﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺑﺮاﺳﺎس ﺳﺎز و‬



                                              ‫84‬
‫ﻛﺎرﻫﺎي اﺟﺮاﻳﻲ ﻃﺮح ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ‪ BFS‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ اﺑﺰار ﻣﺎﻟﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﻧﻚ و ﺑﺮاﺳﺎس درﺧﻮاﺳﺖ‬

                ‫ﻣﺘﻘﺎﺿﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ )ﻣﺠﺮي( و ﺧﺮﻳﺪار )ﺳﭙﺮدهﮔﺬار( ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺻﺎدر ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫ارزش اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻌﺎدل ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻي ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﺑﻮده و داراي ﺧﺎﺻﻴﺖ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ‬

‫ﺑﻪ ﻣﺜﻞ و ﺟﺒﺮاﻧﻲ ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ. در ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮدن اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻ ﺗﻨﺰﻳﻞ ﺷﻮد.‬

‫ﺑﺎﻧﻚ در ﻗﺒﺎل ﭘﺮداﺧﺖ وﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺮي اﻗﺪام ﺑﻪ اﺧﺬ ﺿﻤﺎﻧﺖﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻧﻜﻲ و ﻳﺎ وﺛﺎﺋﻖ و ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل از‬

              ‫ﻣﺠﺮي ﻧﻤﻮده و در ﻗﺒﺎل درﻳﺎﻓﺖ وﺟﻪ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﻗﺪام ﺑﻪ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺪت ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه ﺗﻌﻴﻴﻦ و در ﭘﺎﻳﺎن ﻗﺮارداد و ﭘﺲ از ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ‬

         ‫ﻳﺎ ﭘﺲ از ﻓﺮوش وﺟﻪ آن ﺑﻪ آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪة ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ، ﻗﺮارداد ﻣﺨﺘﻮﻣﻪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺮﮔﻪﻫﺎي دﻳﺠﻴﺘﺎﻟﻲ ﺑﻲﻧﺎﻣﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻏﻴﺮ و ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش در ﺑﺎزار‬

‫ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ دارد و آﺧﺮﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻳﺎ ﺣﻘﻮﻗﻲ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ، ﻣﺎﻟﻚ ﻛﺎﻻي ﺣﻘﻴﻘﻲ‬

                                                                          ‫ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺟﻬﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش و ﺳﺎﻳﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻻزم ﻳﻚ ﺑﻨﮕﺎه ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﺸﺨﻴﺺ‬

                                      ‫ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻧﻴﺎز و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻨﮕﺎه ﺻﺎدر ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫ﺣﺴﺐ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻛﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﻗﻴﻤﺖ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺮ‬

‫اﺳﺎس ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺣﺼﺎء اﺳﺖ. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮ ﺣﺴﻦ ﻋﻤﻠﻴﺎت‬

‫ﻣﺠﺮي ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻗﻄﻌﻲ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻗﺮارداد را ﻧﻈﺎرت ﻧﻤﻮده و در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪ ﻣﺠﺮي از‬

‫ﺗﻌﻬﺪات ﻗﺮاردادي ﺧﻮد وﻓﻖ ﺿﻮاﺑﻂ و ﻣﻘﺮرات و ﺑﺮاﺳﺎس وﺛﺎﺋﻖ و ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت اﺧﺬ ﺷﺪه اﻗﺪام ﺑﻪ اﺧﺬ‬



                                               ‫94‬
                                                                           ‫ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﺑﻴﻊ ﺳﻠﻒ ﻳﺎ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺻﺎدر ﮔﺮدﻳﺪه و ﺗﺎ ﺳﺮرﺳﻴﺪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ‬

‫ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻗﺮارداد ﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﻗﻴﻤﺖ روز ﺑﺎزاري ﻛﺎﻻ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﭘﺎﻳﺎن‬

                                                                       ‫ﻣﺪت ﻗﺮارداد ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


                                                         ‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻧﻴﺴﺖ.‬


‫در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻗﺮارداد ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در‬

‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻮاﻓﻘﺎت ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد ﺑﺎ رﻋﺎﻳﺖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ‬

                                                       ‫ﺗﺄﺧﻴﺮ در اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪات ﻋﻤﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬




                                            ‫05‬
                 ‫زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪(BFS‬‬

‫اﻳﻦ زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺨﺶﻫﺎي ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺸﺘﺮي، ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح و ﻣﺠﺮي، ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﺣﺴﺎﺑﺪاري،‬

                          ‫ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ و ﺑﺨﺶ ﻧﻈﺎرت و ﻛﻨﺘﺮل )اﻣﻴﻦ( ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


                                                                                 ‫ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺠﺮي‬


‫ﻣﺠﺮي از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﻮرﺗﺎل اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ‬

‫و ﻣﻘﺮرات ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﺧﺪﻣﺎت ﻳﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ از ﻧﺤﻮه اﺳﺘﻔﺎده از‬

‫ﺷﻴﻮه ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬آﮔﺎﻫﻲ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺒﻪ‬

‫ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﻣﺸﺎوره ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﺟﻪ اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬

‫ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻓﺮمﻫﺎ و ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻗﺪام ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﭘﻴﺶ از ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ و‬

‫ﻣﺠﺮي، ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ و ﻣﺠﺮي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه و در ﺻﻮرت اﺣﺮاز ﺻﻼﺣﻴﺖ و ﻛﺴﺐ رﺗﺒﻪ اﻋﺘﺒﺎري ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺑﺎﻧﻚ‬

‫اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﺴﺘﻦ ﻗﺮارداد ﺑﺎ وي ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد. در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﺸﺘﺮي در ﭘﺎﻳﮕﺎه دادهﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ،‬

‫ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺣﺮاز ﺻﻼﺣﻴﺖ و ارزﻳﺎﺑﻲ اﻋﺘﺒﺎري ﻣﺸﺘﺮي ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ. ﻣﺠﺮي ﭘﺲ از‬

‫ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ و اﺣﺮاز ﺻﻼﺣﻴﺖ، ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ و ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح‬

‫ﺧﻮد را ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻴﻤﺖ و ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ، ﻧﺤﻮه ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ، ﻧﺤﻮه ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪي و ﺗﺤﻮﻳﻞ‬

‫ﻛﺎﻻ، ﻛﻴﻔﻴﺖ و وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ، اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻠﻲ و داﺧﻠﻲ اﺟﺒﺎري و اﺧﺘﻴﺎري‬

‫ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺧﺮﻳﺪار، ﻧﺤﻮه ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ‬




                                               ‫15‬
‫ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ، ﻣﺮاﺣﻞ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻ و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻮارد ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﺪارك و‬

‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻬﻤﺮاه اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺮﻣﻬﺎي ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪه در ﺑﺎﺟﻪ ورود اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ وارد‬

‫ﺳﻴﺴﺘﻢ راﻳﺎﻧﻪاي ﺷﺪه و ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﺑﺎﺟﻪ ﺻﻨﺪوق ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎﺟﻪ ﺻﻨﺪوق ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ وﺟﻮه ﻣﺮﺑﻮط‬

‫ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح از ﻣﺠﺮي و ﭘﺲ از ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﻣﻮﻗﺖ، اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺛﺒﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت‬

‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭘﺲ از ﺛﺒﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت و ارﺳﺎل آن ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﺘﺮي اﻳﺠﺎد ﻣﻲﮔﺮدد. اﻳﻦ ﻛﺪ‬

‫در رﺳﻴﺪ ﭼﺎﭘﻲ ﺻﻨﺪوق درج ﮔﺮدﻳﺪه و در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸﺘﺮي ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﻫﻤﺮاه‬

‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن آﻧﻬﺎ و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻓﺎﻳﻞ ﻃﺮحﻫﺎي ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدي ﻧﮕﻬﺪاري ﺷﺪه و ﻳﻚ ﻧﺴﺨﻪ‬

                                                            ‫از آن ﺑﻪ واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ارﺳﺎل ﻣﻲﮔﺮدد.‬


                                                                          ‫ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬


‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﻮرﺗﺎل اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻳﺎ ﭘﺲ از‬

‫ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﺷﻌﺐ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﻣﺸﺎوره ﺑﺎ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﺟﻪ‬

       ‫اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺑﺎ اﻧﻮاع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺸﺎرﻛﺖ، ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ و ﻣﻘﺮرات ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ آﺷﻨﺎ ﻣﻲﺷﻮد.‬


‫ﭘﺲ از اﻧﺘﺨﺎب ﻃﺮح ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻓﺮمﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻜﻤﻴﻞ در اﺧﺘﻴﺎرﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد و‬

‫ﻣﺪارك و اﻃﻼﻋﺎت ﻻزم ﺑﻬﻤﺮاه اﻃﻼﻋﺎت ﻓﺮﻣﻬﺎي ﺗﻜﻤﻴﻞ ﺷﺪه در ﺑﺎﺟﻪ ورود اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻗﺖ‬

‫وارد ﺳﻴﺴﺘﻢ راﻳﺎﻧﻪاي ﺷﺪه و ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﻪ ﺑﺎﺟﻪ ﺻﻨﺪوق ﻫﺪاﻳﺖ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎﺟﻪ ﺻﻨﺪوق ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ‬

‫وﺟﻪ و ﭘﺲ از ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﺛﺒﺖ ﻣﻮﻗﺖ ﺷﺪه اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ و ﺛﺒﺖ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﭘﺲ از ﺛﺒﺖ‬

‫ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻃﻼﻋﺎت و ارﺳﺎل آن ﺑﻪ ﻣﺮﻛﺰ ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﺘﺮي ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﮔﺮدد.‬

                   ‫اﻳﻦ ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ در رﺳﻴﺪ ﭼﺎﭘﻲ ﺻﻨﺪوق درج و در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬



                                              ‫25‬
‫رﻛﻮرد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﺘﺮي و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻳﻦ رﻛﻮرد ﻣﻨﺠﻤﻠﻪ ﺷﻤﺎره‬

‫ﺣﺴﺎب، ﻣﻴﺰان ﺳﭙﺮده ﺷﺨﺺ، اﻃﻼﻋﺎت ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪاي ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و... در ﭘﺎﻳﮕﺎه داده ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

   ‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎﻧﻚ )ﺳﻴﺒﺎ( ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺛﺒﺖ و ﻧﮕﻬﺪاري ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬


‫ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ وﺟﻪ و اﻓﺘﺘﺎح ﺣﺴﺎب، ﻣﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺑﺎﺟﻪ اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و ﭘﺲ از ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ‬

‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺸﺘﺮي ﻓﺮﻣﻬﺎي ﻗﺮارداد و اﺳﺘﻔﺎده از ﺧﺪﻣﺎت ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫راﺳﺘﻴﻦ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸﺘﺮي ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﭘﺲ از ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮارداد اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ و اﻣﻀﺎي آن‬

‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻳﻚ ﻧﺴﺨﻪ از ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه در اﺧﺘﻴﺎر ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺴﺨﻪ دﻳﮕﺮ آن در ﺳﻮاﺑﻖ‬

                                                                ‫ﻣﺸﺘﺮي ﻧﮕﻬﺪاري ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬


‫ﭘﺲ از اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد و ﺛﺒﺖ آن، ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر اﻗﺪام ﺑﻪ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺎ‬

‫ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﻣﺤﺼﻮل اﻧﺘﺨﺎﺑﻲ ﻣﺸﺘﺮي ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. در ﺻﻮرت ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺑﻪ‬

‫داﺷﺘﻦ ﻧﺴﺨﻪ ﭼﺎﭘﻲ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ، ﺑﺎﺟﻪ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ از ﻃﺮﻳﻖ ورود ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﻣﺸﺎﻫﺪه و اﻗﺪام ﺑﻪ ﺻﺪور دﺳﺘﻮر ﭼﺎپ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺷﻤﺎره ﺳﺮﻳﺎل اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺑﻪ‬

     ‫ﮔﻮاﻫﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاري ﻣﺸﺘﺮي در ﮔﻮاﻫﻲ ﭼﺎپ ﺷﺪه درج ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫در ﭘﺎﻳﺎن دوره ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎﺟﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري/ ﻣﻤﻴﺰي ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ اﻃﻼﻋﺎت ﻃﺮح اﻗﺪام ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺸﺘﺮي ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎ و روﺷﻬﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر‬

‫در ﻧﺮماﻓﺰار ﺑﺎﺟﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري/ ﻣﻤﻴﺰي وارد ﺷﺪه و ﻧﻴﺎزي ﺑﻪ ورود ﻣﺠﺪد اﻃﻼﻋﺎت ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ. در ﺻﻮرت‬

‫ﺗﻤﺎﻳﻞ ﻣﺸﺘﺮي اﻣﻜﺎن وارﻳﺰ ﺳﻮد ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺧﻮدﻛﺎر و از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺣﺴﺎب ﻣﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻴﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫ﺑﻮد. ﻛﺎرﻣﺰد ﺑﺎﻧﻚ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات ﻣﻨﺪرج در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و ﻗﺮارداد ﻓﻲ ﻣﺎ ﺑﻴﻦ ﻛﺴﺮ و ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﺑﺎﻧﻚ‬



                                             ‫35‬
                                                                             ‫ﻣﻨﻈﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬


                                                                                  ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح‬


‫اﻃﻼﻋﺎت و دادهﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺸﺘﺮي و ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ورود ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ در واﺣﺪ‬

‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ ﺷﺪه و ﻃﺮح ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ از ﺟﻬﺖ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻣﺎﻟﻲ و ﻓﻨﻲ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺎﻛﻴﺪ و‬

‫ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺎرﺷﻨﺎس ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ و ﺗﻮان ﻣﺠﺮي در اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻬﺪات و اﺟﺮاي ﻣﻔﺎد ﻗﺮارداد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ، ﻣﻘﺮرات و اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻣﻨﺪرج در ﻗﺮارداد و ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار‬

‫ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻠﺖ اﺟﺮاي ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﺑﺮرﺳﻲ و در ﻧﻬﺎﻳﺖ رﺗﺒﻪ ﻃﺮح ﺗﻌﻴﻴﻦ و اﺳﺘﺨﺮاج ﻣﻲﮔﺮدد. در‬

‫ﺻﻮرت ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻃﺮح در ردﻳﻒ ﻃﺮحﻫﺎي داراي ﺗﻮﺟﻴﻪ، اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻃﺮح ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﺎﻣﻞ در‬

‫ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻃﺮحﻫﺎي ﺗﺎﻳﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﻧﻚ ﺛﺒﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. اﻃﻼﻋﺎت و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺰﺑﻮر از ﺟﻤﻠﻪ: ﻧﺎم‬

‫و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻣﺠﺮي، آدرس ﭘﺴﺘﻲ و ﺷﻤﺎره ﺗﻤﺎس، ﻧﻮع، ﻣﺸﺨﺼﺎت و وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻛﻤ‪‬ﻲ ﻛﺎﻻي‬

‫ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ، ﻣﺪت زﻣﺎن اﺟﺮاي ﻗﺮارداد، ﺗﺎرﻳﺦ ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد، ﻧﻮع و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻛﻴﻔﻲ ﻛﺎﻻ و ﻧﺤﻮه‬

‫ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪي و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ، ﻧﺎم و ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺷﺮﻛﺖ/ اﺷﺨﺎص ﺑﺎزرس و ﺗﺎﻳﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﻛﺎﻻ، ﻧﺎم و ﻣﺸﺨﺼﺎت‬

‫اﻣﻴﻦ ﻃﺮح و ﻛﺎرﺷﻨﺎس ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨﺪه ﻃﺮح، ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪه/ ﻗﻴﻤﺖ اﺳﻤﻲ ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ، رﺗﺒﻪ اﻋﺘﺒﺎري و‬

‫ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻣﺠﺮي، رﺗﺒﻪ ﻃﺮح و ... . اﻃﻼﻋﺎت ﻓﻮق ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺠﺮي‬

‫ﻣﻨﺠﻤﻠﻪ ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ و ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﺠﺮي در ﭘﻮرﺗﺎل اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫راﺳﺘﻴﻦ در اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺎزدﻳﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﭘﺲ از ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻃﺮح ﻧﻮع و ﻣﻴﺰان ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‬

‫ﺟﻬﺖ ﺣﺴﻦ اﺟﺮاي ﻃﺮح و ﭘﺎﻳﺒﻨﺪي ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﻣﻔﺎد ﻗﺮارداد از ﺳﻮي واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ و از ﻣﺠﺮي اﺧﺬ‬

‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. ارزﻳﺎب ﻃﺮح ﭘﺲ از ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻻي‬




                                               ‫45‬
‫ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪه ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻴﻨﺪي ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺑﻪ ﻣﺠﺮي اﻗﺪام ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬

‫ﻣﻴﺰان ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ اﺧﺬ ﺷﺪه از ﻣﺠﺮي ﻣﻄﺎﺑﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﭘﺮوﻧﺪه ﻣﺸﺘﺮي ﺛﺒﺖ ﺷﺪه و‬

                                               ‫دادهﻫﺎي آن در ﭘﺎﻳﮕﺎه دادهﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ذﺧﻴﺮه ﻣﻲﮔﺮدد.‬


‫واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ارزش ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﺳﻮي ﻣﺠﺮي ﻧﻤﻮده و ﺑﺎﺟﻪ‬

‫ﺣﺴﺎﺑﺪاري/ ﻣﻤﻴﺰي ﺑﺮ اﺳﺎس ﮔﺰارش واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺛﺒﺖ آن ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺷﻤﺎره‬

‫اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ ﻏﻴﺮﻧﻘﺪي ﻣﺠﺮي در ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

‫راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ اﺧﺘﺼﺎص ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺮي ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري / ﻣﻤﻴﺰي ﺛﺒﺖ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

‫ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي در اﺑﺘﺪاي اﻣﺮ و ﭘﺲ از درﻳﺎﻓﺖ وﺟﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﺑﻪ ﻣﺠﺮي اﺧﺘﺼﺎص‬

                    ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ و در اداﻣﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ، ﻣﺠﺮي ﺑﺎ ﻫﻤﻴﻦ ﻛﺪ، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬


‫ﺑﺎﺟﻪ اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻮع ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻃﺮح ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﻣﺠﺮي ﻧﻤﻮده و‬

‫در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات دﻳﮕﺮي را از ﻣﺸﺘﺮي اﺧﺬ و ﭘﺮوﻧﺪه ﻣﺠﺮي را ﺗﻜﻤﻴﻞ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻳﻚ‬

‫ﻧﺴﺨﻪ از ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﻧﺴﺨﻪ دﻳﮕﺮ آن در ﭘﺮوﻧﺪه ﻣﺠﺮي ﻧﮕﻬﺪاري‬

‫ﻣﻲﺷﻮد. ﻛﻠﻴﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻗﺮارداد ﻣﻨﺠﻤﻠﻪ ﺷﻤﺎره اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ آن در ﺑﺎﻧﻚ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺳﻴﺴﺘﻢ‬

                                                     ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺛﺒﺖ ﻣﻲﮔﺮدد.‬

‫ﭘﺲ از اﻧﻌﻘﺎد ﻗﺮارداد ﻣﻨﺎﺑﻊ درﺧﻮاﺳﺘﻲ و ﻣﺼﻮب در ﻗﺎﻟﺐ ﻋﻘﺪ ﺳﻠﻒ ﻳﺎ ﺟﻌﺎﻟﻪ و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﺎد‬

‫ﻗﺮارداد ﻣﻨﻌﻘﺪه و در زﻣﺎﻧﻬﺎي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ. اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﻧﻚ‬

‫اﻃﻼﻋﺎت ﺳﻴﺴﺘﻢ و ﻓﺎﻳﻞ اﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﻣﺠﺮي درج ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. ﻛﭙﻲ رﻛﻮردﻫﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺠﺮي ﺑﻪ اﻧﻀﻤﺎم‬

‫ﻛﭙﻲ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻣﻮﺟﻮد در ﭘﺮوﻧﺪه ﻣﺠﺮي در اﺧﺘﻴﺎر اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارك‬




                                               ‫55‬
‫و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻮدﺟﻪﺑﻨﺪي، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎنﺑﻨﺪي، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز و ﻧﺤﻮه ﻣﺼﺮف‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﻧﺤﻮه اﺟﺮاي ﻃﺮح، ﻓﺎزﺑﻨﺪي، ﻧﺤﻮه ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻴﻔﻴﺖ، ﻧﺤﻮه ﮔﺰارشدﻫﻲ و ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ اﺗﻤﺎم و ﺗﺤﻮﻳﻞ‬

‫ﻃﺮح و ﺳﺎﻳﺮ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺪارك و اﺳﻨﺎد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در‬

‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﺟﺮاي ﻃﺮح و ﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻐﺎﻳﺮتﻫﺎي ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه در ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﻲ ﻃﺮح ﻧﻴﺰ‬

                                                        ‫ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ در اﺧﺘﻴﺎر اﻣﻴﻦ ﻃﺮح ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.‬


                                                                     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﺣﺴﺎﺑﺪاري‬


‫ﻣﺠﺮي ﭘﺲ از ﻃﻲ ﻣﺮاﺣﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ واﺣﺪ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت و ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻫﺪاﻳﺖ ﺷﺪه و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ‬

‫وﺛﺎﺋﻖ و ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه اﻗﺪام ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. واﺣﺪ ﻣﺰﺑﻮر ﭘﺲ از ورود ﻛﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي و ﺑﺎزﻳﺎﺑﻲ‬

‫اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻃﺮح، ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارزﻳﺎﺑﻲ و ﻛﺎرﻣﺰد ﻃﺮح ﺑﻌﻼوه وﺛﺎﺋﻖ و ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﻣﻨﻘﻮل و‬

‫ﻏﻴﺮﻣﻨﻘﻮل اراﺋﻪ ﺷﺪه از ﺳﻮي ﻣﺠﺮي را ارزﺷﻴﺎﺑﻲ و از وي اﺧﺬ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻛﻞ ﻣﺒﻠﻎ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش ﺗﻌﻴﻴﻦ‬

‫ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﺗﻮاﻓﻖ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﺧﺬ و در ﺣﺴﺎﺑﻲ ﻣﺸﺨﺺ ﺗﺤﺖ ﺳﺮﻓﺼﻞ از‬

‫ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه وارﻳﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. ﻣﺮاﺣﻞ ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ زﻣﺎﻧﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ‬

‫ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ارزﻳﺎب در ﻃﺮح ﻧﺎﻣﻪ و ﺑﺮ اﺳﺎس ﮔﺰارشﻫﺎي ﺑﺎزرس و ﻛﻨﺘﺮل ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﻣﺠﺮي ﭘﺮداﺧﺖ‬

‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. ﭘﺲ از اﺧﺬ ﻣﺒﺎﻟﻎ ﻓﻮق اﻻﺷﺎره از ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻗﺮارداد ﺑﺎﻧﻚ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ‬

‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ ﻃﺮح ﻣﺬﻛﻮر ﻧﻤﻮده و ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺬﻛﻮر در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ در‬

‫ﭘﺮوﻓﺎﻳﻞ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﻳﺠﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. ﭘﺲ از اﻳﺠﺎد ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ در ﭘﺮوﻓﺎﻳﻞ ﻣﺸﺘﺮي، اﻣﻜﺎن ﻓﺮوش آن در‬

‫ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﻃﺒﻖ ﻣﻘﺮرات و ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺘﺮﺗﺐ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﻣﻴﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ‬

‫اﻣﺎﻧﺖ ﺻﺎﺣﺐ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﻮده و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻي ﻣﺰﺑﻮر ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﻓﺮد دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ و ﭘﺲ از ﻃﻲ‬




                                            ‫65‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ اﺣﺮاز ﻫﻮﻳﺖ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺠﺎ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﻣﺤﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه، ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫ﮔﺮدﻳﺪ. ﻧﻤﺎد اﻣﻜﺎن ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ دو ﻫﻔﺘﻪ ﭘﻴﺶ از ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻗﺮارداد، در ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﻏﻴﺮﻓﻌﺎل ﺷﺪه‬

‫و دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ دﻳﮕﺮ اﻣﻜﺎن اﻧﺘﻘﺎل و ﻳﺎ ﻓﺮوش ﮔﻮاﻫﻲ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ را ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ در ﻃﻲ اﻳﻦ‬

‫ﻣﺪت ﻓﺮﺻﺖ ﻣﺮاﺟﻌﻪ و درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺎﻻ از ﻣﺠﺮي را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ و در ﺻﻮرت ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻮارد ﻏﻴﺮﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ‬

‫ﻗﺮارداد، ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻳﻚ ﻫﻔﺘﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻃﺮح ﺷﻜﺎﻳﺖ و دﻋﻮي ﺑﻪ ﻣﺮاﺟﻊ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در‬

                                                           ‫دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﻓﻮق اﻟﺬﻛﺮ را ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.‬


‫آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﺑﺎﻧﻚ درﺧﻮاﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻣﺠﺮي زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ‬

‫اﻗﺪام ﺑﻪ ﻓﺮوش ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﮔﻮاﻫﻲ ﻧﻤﻮده و ﺳﭙﺲ ﻣﺒﻠﻎ آن را از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎﻧﻚ و ﭘﺲ از ﻛﺴﺮ ﻛﺎرﻣﺰد‬

                                                                 ‫ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺴﺘﺮد دارد.‬


                                                                                ‫ﻛﻨﺘﺮل و ﻧﻈﺎرت‬


‫در زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬واﺣﺪﻫﺎي ﻧﻈﺎرت و ﺑﺎزرﺳﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﺎﻳﻴﺪ ﻣﺸﺨﺼﺎت و‬

‫وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺗﺪارك ﺷﺪه و ﻧﻴﺰ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪار در ﻧﻈﺮ‬

‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ و وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي ﻛﻤ‪‬ﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ، ﻧﺤﻮه ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪي، ﻧﺤﻮه ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ و‬

‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ در ﻗﺮارداد ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه و ﺑﺎزرس و ﻧﺎﻇﺮ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

‫و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻي ﻣﺰﺑﻮر ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻛﻨﺘﺮل و ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﺎﻻ را از ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و‬

‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻ ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارد. در ﺻﻮرت ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري و ﺗﺴﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ اﻳﻦ‬

‫ﻣﻮﺿﻮع ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮر اﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺣﺠﻢ و ﻧﻮع ﻛﺎﻻ ﻣﻮرد ﺑﺎزرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﻧﺘﺎﻳﺞ‬

‫ﺗﺴﺖ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺣﺪود و ﺗﺎﻟﺮاﻧﺲﻫﺎي اﺳﺘﺎﻧﺪارد و ﻳﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﻋﻼم ﺷﺪه در ﻗﺮارداد ﺑﻮده و در‬



                                               ‫75‬
‫ﺳﻮاﺑﻖ ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري درج ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﻗﻴﻤﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺴﺖﻫﺎ‬

‫و آزﻣﺎﻳﺶﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز از ﻧﻮع ﻣﺨﺮب ﺑﻮده و ﻣﻮﺟﺐ از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻮد ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرت‬

‫وارده ﺑﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﭘﺬﻳﺮش ﻳﺎ رد ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از‬

‫ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري ﺳﺨﺖﮔﻴﺮاﻧﻪ ﻳﺎ آﺳﺎن در ﻣﻔﺎد ﻗﺮارداد ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ‬

‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري و ﺗﺴﺖ و آزﻣﺎﻳﺶ اﺷﺎره ﮔﺮدﻳﺪه ﻛﻪ ﺑﺎزرس و ﻧﺎﻇﺮ ﻣﺴﺌﻮل اﺟﺮاي آن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫در ﭘﺎﻳﺎن ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ از ﺑﺎزرﺳﻲ و ﻧﻤﻮﻧﻪﺑﺮداري، ﻛﻠﻴﻪ ﻋﺪم اﻧﻄﺒﺎقﻫﺎي ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه در ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ‬

‫اﻧﻀﻤﺎم ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺑﻪ اﻣﻴﻦ ﻃﺮح ﮔﺰارش ﺷﺪه و ﻇﺮف ﻣﺪت زﻣﺎن ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬

‫ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪه و ﺧﺮﻳﺪار اﻃﻼع داده ﺷﻮد. ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ اﻃﻼﻋﺎت و ﺳﻮاﺑﻖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺑﺎزرﺳﻲ و‬

‫ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻ در ﭘﻮرﺗﺎل اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻔﺎفﺳﺎزي و اﻃﻼع‬

                                        ‫رﺳﺎﻧﻲ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺸﺘﺮﻳﺎن ﺳﺎﻣﺎﻧﻪ ﻣﺬﻛﻮر ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ.‬


‫ﮔﺰارﺷﻬﺎي ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ اﺟﺮاي ﻃﺮح و ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎر ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ در ﻣﻘﺎﻃﻊ زﻣﺎﻧﻲ از ﭘﻴﺶ ﺗﻌﻴﻴﻦ‬

‫ﺷﺪه در اﺧﺘﻴﺎر واﺣﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري / ﻣﻤﻴﺰي ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. ﺑﺪﻳﻬﻲ اﺳﺖ ﮔﺰارﺷﻬﺎي اﻣﻴﻦ ﻃﺮح ﻣﻼك‬

‫ﭘﺮداﺧﺖﻫﺎي ﺑﻌﺪي ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﺗﻮﻗﻔﺎت اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ در اﺟﺮاي ﻃﺮح و دﻻﻳﻞ ﺑﺮوز آن‬

‫ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ در ﻗﺎﻟﺐ ﮔﺰارش و ﺻﻮرﺗﻤﺠﻠﺲ ﺗﻮﻗﻔﺎت ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻂ اﻣﻴﻦ ﻃﺮح ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗﺎﻳﻴﺪ واﺣﺪ‬

                        ‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ رﺳﻴﺪه ﺑﺎﺷﺪ، در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت از ﺳﻮي ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺎﺑﻞ ﭘﺬﻳﺮش ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


‫در ﭘﺎﻳﺎن ﻃﺮح و ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ و ﻓﺮﻣﻮلﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻃﺮح و ﻛﺎرﻣﺰد ﺳﻬﻢ‬

‫ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺮم اﻓﺰار واﺣﺪ ﺣﺴﺎﺑﺪاري / ﻣﻤﻴﺰي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﺳﻬﻢ ﻣﺠﺮي و ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺑﻬﺎي‬

‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ وارﻳﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮدﻳﺪ. در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﮔﺰارش ﻳﺎ ﺻﻮرﺗﻤﺠﻠﺲ ﺗﻮﻗﻒ ﺗﻮﺳﻂ اﻣﻴﻦ، ﻣﻴﺰان ﺗﺄﺧﻴﺮ و‬




                                             ‫85‬
‫ﺿﺮر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺄﺧﻴﺮ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد. ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻮارد ﻓﻮرس‬

                                    ‫ﻣﺎژور ﻧﻴﺰ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬


‫در ﺻﻮرت ﻋﺪم رﺿﺎﻳﺖ ﻣﺠﺮي از ﮔﺰارشﻫﺎي اﻣﻴﻦ ﻃﺮح، ﺣﻞ و ﻓﺼﻞ ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ‬

                                                      ‫از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻜﻤﻴﺖ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.‬




                                           ‫95‬
                ‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪(BFS‬‬

‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎﻧﻚ در ازاي درﻳﺎﻓﺖ ﺣﻖ‬

‫اﻟﺠﻌﺎﻟﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ اراﺋﻪ ﺧﺪﻣﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻧﻤﻮده و ﻣﻨﺎﺑﻊ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران را ﺑﻪ درﺧﻮاﺳﺖ اﻳﺸﺎن در ﻳﻜﻲ از دو ﻧﻮع اول ﻳﺎ دوم ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ ،(BFS‬ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و در ﻋﻮض ﺑﻪ‬

                                                         ‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ارزش ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ‬

‫ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺠﺮي ﻧﻤﻮده و در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻣﺸﺨﺺ در ﻗﺮارداد ﻛﺎﻻ ﻳﺎ وﺟﻪ آن را از ﻣﺠﺮي درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و‬

                                                                           ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺳﻨﺪي اﺳﺖ ﺑﺎﻧﺎم ﻳﺎ ﺑﻲﻧﺎم ﻣﺒﻴﻦ ﻃﻠﺐ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار از ﻣﺠﺮي ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻌﻴﻨﻲ از ﻳﻚ‬

‫ﻛﺎﻻي ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻪ ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ، ﻛﺎﻻ ﻳﺎ ﺑﻬﺎي آن را ﺑﻪ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

           ‫اﺻﻞ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در اﻳﻦ ﻧﻮع ﮔﻮاﻫﻲ در اﻧﺘﻬﺎي ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﺴﺘﺮد ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬


‫ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻲﻧﺎم ﺑﻮده و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﺘﻘﺎل ﺑﻪ ﻏﻴﺮ را دارد، دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ‬

‫اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﮔﻮاﻫﻲ ﺧﻮد ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻗﻴﻤﺖ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم‬

‫ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ در ﺑﺎزار ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ اﻳﻨﺘﺮﻧﺘﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد و ﺑﺎﻧﻚ در ﻫﺮ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش و اﻧﺘﻘﺎل ﻧﻴﻢ در ﻫﺰار از‬

‫ﻃﺮﻓﻴﻦ ﻛﺎرﻣﺰد ﻧﻘﻞ و اﻧﺘﻘﺎل درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺑﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺎﻟﻚ ﮔﻮاﻫﻲ در اﻧﺘﻬﺎي ﻗﺮارداد ﺻﻮرت‬



                                               ‫06‬
                                                                                 ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.‬


                                                             ‫ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪(BFS‬‬


‫اﺑﺘﺪا ﻣﺠﺮي ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ از ﺑﺎﻧﻚ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران‬       ‫1-‬

     ‫ﺑﺮاي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺠﺮي ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪ ﻳﺎ واردات ﻛﺎﻻ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺣﺎوي اﻃﻼﻋﺎت ارزش روز ﻛﺎﻻ و ﻣﻴﺰان و ﻣﺪت ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز‬           ‫2-‬

                                     ‫ﻣﺠﺮي و اﺑﻌﺎد ﻓﻨﻲ، ﻣﺎﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﻃﺮح ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺑﺮاي درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﺧﻮد را ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي ﻻزم ﺑﻪ‬                ‫3-‬

‫ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ دﻫﺪ. ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﭘﺲ از ﺗﺄﻳﻴﺪ و ﺗﺼﻮﻳﺐ واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻓﻴﺖ ﻣﺠﺮي ﻗﺎﺑﻞ‬

                                                                         ‫اﺳﺘﻨﺎد ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﻠﻴﺖ‬                      ‫4-‬

‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

                                           ‫راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺼﺎدﻳﻖ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻃﺮح ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

         ‫ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ اراﺋﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﺧﻮد را در اﻧﺠﺎم ﻃﺮﺣﻬﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﺛﺒﺎت ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬   ‫5-‬

‫اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي ﺗﺎﺑﻊ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬       ‫6-‬

                                                          ‫در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬اﺳﺖ.‬

‫ﺑﺎﻧﻚ در ﺻﻮرت ﺗﺄﻳﻴﺪ اﻫﻠﻴﺖ و ﺗﻮاﻧﺎﺋﻲ ﻓﻨﻲ ﻣﺠﺮي و ﻃﺮح، در اﺑﺘﺪا ﻃﺮح را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﻮده و ﻣﺪت‬       ‫7-‬

       ‫و ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺑﻊ درﺧﻮاﺳﺘﻲ را ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻃﺮف ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻗﺒﻮل ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺠﺮي ﻣﺪارك و ﻣﺠﻮزﻫﺎي ﻻزم در ﻣﻮرد ﻃﺮح را ﺑﻪ واﺣﺪ‬                  ‫8-‬




                                              ‫16‬
                                                              ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح اراﺋﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫در ﺟﻬﺖ اﻳﺠﺎد ﺗﻀﻤﻴﻦﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺠﺮي ﻣﺸﺎراﻟﻴﻪ ﻣﻠﺰم اﺳﺖ ﺑﺮاﺳﺎس‬                   ‫9-‬

‫ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪي ذﻛﺮ ﺷﺪه در دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﺋﻖ و آوردهﻫﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اراﺋﻪ وﺛﺎﻳﻖ و ﻋﻨﺪ‬

                                                       ‫اﻻﻗﺘﻀﺎء ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﻻزم اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫01- ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﻳﻖ ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﻳﻖ و آوردهﻫﺎ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

‫و زﻳﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﻳﻖ و آوردهﻫﺎ، ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و‬

                          ‫وﺛﺎﺋﻖ ﻏﻴﺮﻧﻘﺪي ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻀﻴﻤﻦﻫﺎي ﻻزم ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ دﻫﺪ.‬

‫11- ﺧﺮﻳﺪ ﮔﻮاﻫﻲ در ﻃﺮح ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي، ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ آورده ﻧﻘﺪي وي ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ و ﺧﺮﻳﺪ‬

                              ‫اﻳﻦ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﺗﻌﻬﺪي ﺑﺮاي ﺑﺎﻧﻚ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫21- ﺑﺎﻧﻚ ﻃﺮﺣﻨﺎﻣﻪ ﻣﺠﺮي را ﭘﺲ از ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻣﻌﺮﻓﻲ و ﺑﺎ ﻓﺮوش ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺑﻪ‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران، ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم را ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺗﺠﻬﻴﺰ و ﺑﺎ ﻧﻈﺎرتﻫﺎي ﻻزم ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ‬

                                            ‫واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ.‬

                    ‫31- ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺎ اﺧﺬ ﻣﻨﺎﺑﻊ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺎﻧﺖ ﺻﺎدر ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫41- ﻣﺒﺎﻟﻎ اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎﻻ و ﺑﺴﺘﻪﺑﻨﺪيﻫﺎي ﻣﺘﻌﺎرف ﻛﺎﻻ از ﻗﺒﻞ ﺗﻮﺳﻂ‬

                                                                    ‫ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد.‬

  ‫51- ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﮔﻮاﻫﻲ ﺧﻮد را در ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺑﻔﺮوﺷﺪ و ﻳﺎ اﻧﺘﻘﺎل دﻫﺪ.‬

‫61- ﻣﺠﺮي ﻣﻜﻠﻒ ﻣﻲﮔﺮدد ﺗﺎ در ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ وﺟﻪ آن را در ﺻﻮرت درﺧﻮاﺳﺖ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار از‬

                                                         ‫ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ وي ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

      ‫71- ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار را ﭘﺲ از ﻛﺴﺮ ﻛﺎرﻣﺰد ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬



                                            ‫26‬
‫81- ﺑﺎﻧﻚ ﻛﺎﻻ ﻳﺎ اﺻﻞ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﻋﻢ از ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن را در اﻧﺘﻬﺎي ﻗﺮارداد از ﻣﺠﺮي‬

                           ‫درﻳﺎﻓﺖ و ﺑﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬

‫91- ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد و زﻳﺮ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ اداره ‪ PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻤﺎﻣﺎً ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي اﻧﺠﺎم‬

                                                                                     ‫ﻣﻲﺷﻮد.‬

‫02- ﺑﺮاي ﻛﺎﻫﺶ رﻳﺴﻚ و ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﺨﺎﻃﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ و‬

‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺠﺎد اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺑﺮاي ﻃﺮفﻫﺎي درﮔﻴﺮ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪،(BFS‬‬

‫ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد و در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻣﺼﺪاق ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺗﺄﻳﻴﺪ واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ از ﭘﻮﺷﺸﻬﺎي ﺑﻴﻤﻪاي ﺑﻪ‬

                                                             ‫ﺷﺮح ﻣﻮارد ذﻳﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد:‬


‫أ. ﺑﻴﻤﻪ ﮔﻮاﻫﻲ: ﺑﺎﻧﻚ ﻳﺎ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ از ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻴﻤﻪ درﺧﻮاﺳﺖ ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻔﻆ‬

‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران، ﺗﻤﺎم ﻳﺎ ﺑﺨﺸﻲ از ﻣﺒﻠﻎ اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي راﺳﺘﻴﻦ را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺗﻘﺎﺿﺎي‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران و ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﺑﻪ ﻧﺎم ﺳﭙﺮدهﮔﺬاران ﻳﺎ دارﻧﺪﮔﺎن ﮔﻮاﻫﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﺎﻧﻚ و ﻳﺎ‬

‫ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﺑﻴﻤﻪ ﻃﺮف ﻗﺮارداد ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ اﻋﻼم ﺷﺮاﻳﻂ و ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﻣﺒﻠﻎ اﺳﻤﻲ ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي‬

‫راﺳﺘﻴﻦ، ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﺪور ﺑﻴﻤﻪ ﻧﺎﻣﻪ در ﭘﻮرﺗﺎل ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﺧﻮد اﻗﺪام و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﻧﺎﻣﻪ را از‬

‫دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ اﺧﺬ و ﮔﻮاﻫﻲ را ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﺑﻪ ﻧﺎم دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻴﻤﻪ ﻛﺮدن ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎ از ﺳﻮي‬

                                                                      ‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﺧﺘﻴﺎري اﺳﺖ.‬

‫ب. ﺑﻴﻤﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ: ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻮﺷﺶ رﻳﺴﻚ ﻧﺎﺷﻲ از ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت ﻗﻴﻤﺖ ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ در‬

‫ﺑﺎزار ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ دارﻧﺪﮔﺎن ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﻪ ﻧﻤﻮدن ارزش ﮔﻮاﻫﻲ راﺳﺘﻴﻦ ﺧﻮد‬

 ‫ﻣﺎزاد ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺖ اﺳﻤﻲ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﻧﺎم و ﻧﻔﻊ ﺧﻮد ﻧﺰد ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﺑﻴﻤﻪ اﻗﺪام ﻛﻨﻨﺪ. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ اﺧﺘﻴﺎري اﺳﺖ.‬

‫ج. ﺑﻴﻤﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ/ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ: ﺑﺮاي ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از وﻗﻮع ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﺗﻜﻨﻴﻜﻲ‬


                                                ‫36‬
‫و اﻧﺴﺎﻧﻲ در ﻃﻮل ﻣﺪت اﺟﺮاي ﻃﺮح، اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﻴﻤﻪﻫﺎي ﻣﺴﺆوﻟﻴﺖ و ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ اﻟﺰاﻣﻲ اﺳﺖ. ﻣﺠﺮﻳﺎن‬

‫ﻃﺮحﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ﻣﻠﺰﻣﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺿﺮر و زﻳﺎن ﻧﺎﺷﻲ از اﻳﻦ ﺣﻮادث ﺑﺎ‬

                                ‫ﺧﺮﻳﺪ ﺑﻴﻤﻪﻫﺎي ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺑﻪ ﻧﺎم و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد اﻗﺪام ﻛﻨﻨﺪ.‬

‫د. ﺑﻴﻤﻪ ﺣﻮادث ﻣﻮرد ﻣﺸﺎرﻛﺖ: ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮرد ﻣﺸﺎرﻛﺖ را ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ و‬

‫ﻣﺼﺮف ﺷﺪه از ﻣﺤﻞ ﺑﺎﻧﻚ در ﻣﻘﺎﺑﻞ آﺗﺶﺳﻮزي، اﻧﻔﺠﺎر، ﺑﻼﻳﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺣﻮادث و اﺗﻔﺎﻗﺎت‬

‫ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻃﺮح و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﻧﺎم ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ ﺟﺰو ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل‬

                                                                              ‫ﻃﺮح ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫ه. ﺑﻴﻤﻪ وﺛﺎﻳﻖ: ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ وﺛﺎﺋﻖ اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺧﻮد را در ﻃﻮل ﻣﺪت ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ‬

‫ﺳﻬﻢاﻟﺸﺮﻛﻪ ﺑﺎﻧﻚ )ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﻲ از ﻃﺮف ﺳﭙﺮدهﮔﺬار در ﻃﺮح ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻧﻤﻮده(، ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺠﺮي و‬

‫ﺑﻪ ﻧﺎم و ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺑﻴﻤﻪﻧﺎﻣﻪ رأس اﻧﻘﻀﺎي ﺳﺮرﺳﻴﺪ ﺑﻴﻤﻪﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ‬

           ‫ﺻﻮرﺗﻲ اﻗﺪام ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮرد رﻫﻦ در ﻃﻮل ﻣﺪت اﺟﺮاي ﻃﺮح از ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻴﻤﻪ ﺧﺎرج ﻧﺸﻮد.‬

‫و. ﺑﻴﻤﻪ ﺣﺎﺷﻴﻪ زﻳﺎن: ﺟﻬﺖ ﭘﻮﺷﺶ زﻳﺎن اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح را ﺑﻪ ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﻮد اﺣﺘﻤﺎل‬

‫ﺷﻜﺴﺖ در آن ﻣﻲدﻫﺪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﻧﺎم و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ در زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ‬

‫اﺟﺒﺎري اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﺖ اﺧﻴﺮ در ﺻﻮرت ﺑﻴﻤﻪ ﻧﻜﺮدن زﻳﺎن اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﻣﺠﺮي ﺧﻮد ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺧﺴﺎرات‬

                                       ‫اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻗﺒﻮل ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ اﻳﺠﺎد ﺷﺪه اﻗﺪام ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

‫ز. ﺑﻴﻤﻪ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻮد: ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺳﻮد اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ، ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻮد ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه‬

                  ‫ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﻧﺎم و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد اﺧﺘﻴﺎري ﻳﺎ اﺟﺒﺎري اﺳﺖ.‬

‫ح. ﺑﻴﻤﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻛﺎﻻ: ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺨﺎﻃﺮات ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻛﺎﻻ، اﻃﺮاف ﻗﺮارداد ﺑﺪواً ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮاﻓﻖ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﭘﺮداﺧﺖ ﺣﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﻧﺰد ﺑﻴﻤﻪﮔﺮ ﻣﻮرد وﺛﻮق ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﻃﺮح را در ﺑﺮاﺑﺮ‬



                                               ‫46‬
‫وﻗﻮع ﺧﻄﺮﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻛﺎﻻ ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﻨﺪ. اﺧﺘﻴﺎري ﻳﺎ اﺟﺒﺎري ﺑﻮدن ﺑﻴﻤﻪ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ را‬

                                                   ‫واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اداره ‪ PLS‬ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬

‫ط. ﺑﻴﻤﻪ ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺑﻨﮕﺎه: ﺑﺮاي اﻣﻨﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

‫در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ، ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻨﮕﺎه ﺗﻮﻟﻴﺪي و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﺧﻮد را در ﻣﻘﺎﺑﻞ‬

‫ﺧﻄﺮﻫﺎي آﺗﺶﺳﻮزي، اﻧﻔﺠﺎر، ﺣﻮادث و ﺑﻼﻳﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻃﺮاف ﻗﺮارداد‬

‫ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﻪ ﻧﺎم و ﻧﻔﻊ ﻣﺠﺮي ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. اﺧﺘﻴﺎري ﻳﺎ اﺟﺒﺎري ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ را واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اداره ‪PLS‬‬

                                                                           ‫ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬

‫ي. ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﺤﺼﻮل: ﻣﺠﺮي ﺑﺮاي اﻳﺠﺎد اﻃﻤﻴﻨﺎن ﺧﺮﻳﺪار از ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺧﻮد و ﺟﻠﺐ‬

‫ﺧﺮﻳﺪاران ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﺧﺮﻳﺪار و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي‬

‫ﻣﺘﻌﺎرف، ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. ﻣﻮﺿﻮع اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪﻧﺎﻣﻪ، ﺟﺒﺮان ﺧﺴﺎرات ﺟﺎﻧﻲ و ﻣﺎﻟﻲ وارد ﺑﻪ ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻛﺎﻻ‬

‫و اﺷﺨﺎص ﺛﺎﻟﺚ از ﺧﻄﺮات ﻧﺎﺷﻲ از اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺎﻻ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻋﺪم اﻳﻤﻨﻲ و وﺟﻮد ﻋﻴﺐ و‬

             ‫ﻧﻘﺺ در ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪه ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻮﻗﻮع ﺑﭙﻴﻮﻧﺪد. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ اﺧﺘﻴﺎري اﺳﺖ.‬

‫ك. ﺑﻴﻤﻪ ﻛﺎﻻي در ﺣﺎل ﺳﺎﺧﺖ: ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻻي در دﺳﺖ ﺳﺎﺧﺖ ﺧﻮد را ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ارزش‬

‫اﺳﻤﻲ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ ﺧﺮﻳﺪاري ﻳﺎ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺪه ﻧﺰد ﺑﻴﻤﻪﮔﺮ ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮاي ﻃﻮل ﻣﺪت ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم و‬

                                        ‫ﻧﻔﻊ ﺑﺎﻧﻚ و ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺧﻮد ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ اﺟﺒﺎري اﺳﺖ.‬

‫ل. ﺑﻴﻤﻪ ﻛﺎﻻي اﻧﺒﺎر: ﺑﺮاي اﻣﻨﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ در ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد وز ﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ،‬

‫ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻮاد و ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻧﺒﺎر ﻳﺎ دﭘﻮ ﺷﺪه ﺧﻮد را در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﻄﺮﻫﺎي آﺗﺶﺳﻮزي، اﻧﻔﺠﺎر،‬

‫ﺣﻮادث و ﺑﻼﻳﺎي ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﺳﺮﻗﺖ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻄﺮﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﻃﺮاف ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺑﻪ ﻧﺎم و ﻧﻔﻊ‬

‫ﻣﺠﺮي ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. اﺧﺘﻴﺎري ﻳﺎ اﺟﺒﺎري ﺑﻮدن اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ را واﺣﺪ ارزﻳﺎﺑﻲ اداره ‪ PLS‬ﻣﺸﺨﺺ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬



                                                ‫56‬
‫م. ﺑﻴﻤﻪ زﻳﺎن ﻣﺤﺪود ﺳﺎﺧﺖ: ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﭘﺲ از دوره ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻬﺎي ﺗﻘﻮﻳﻤﻲ ﻳﺎ ﺑﺎزاري ﻃﺮح ﻛﻤﺘﺮ از‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲﺗﻮان از ﺑﻴﻤﻪ »زﻳﺎن ﻣﺤﺪود ﺳﺎﺧﺖ« ﺑﺮاي ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻴﺰان ﻣﺤﺪود و ﻣﻌﻴﻦ ﺿﺮر‬

‫و زﻳﺎن ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ آﻣﺪن ارزش ﻃﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد. اﻳﻦ ﺑﻴﻤﻪ‬

                                                                             ‫اﺧﺘﻴﺎري اﺳﺖ.‬

‫ن. ﺑﻴﻤﻪ زﻳﺎن ﻣﺤﺪود ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ: ﺟﻬﺖ ﭘﻮﺷﺶ زﻳﺎن اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﻛﺎﻻ ﻳﺎ‬

‫داراﻳﻲ، ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺮح را ﺑﻪ ﻣﻴﺰاﻧﻲ ﻛﻪ ﺧﻮد اﺣﺘﻤﺎل ﺷﻜﺴﺖ در آن ﻣﻲدﻫﺪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ و ﻧﺎم و ﻫﺰﻳﻨﻪ‬

     ‫ﺧﻮد ﺑﻴﻤﻪ ﻛﻨﺪ. در ﺻﻮرت ﺑﻴﻤﻪ ﻧﻜﺮدن ﻃﺮح ﻣﺠﺮي ﺧﻮد ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺧﺴﺎرات اﺣﺘﻤﺎﻟﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


‫12- ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﺴﻦ اﺟﺮاي ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺠﺮي در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻧﻴﺎﺑﺖ از ﺳﭙﺮدهﮔﺬار‬

‫وﻓﻖ ﻣﺎده 01 ﻗﺎﻧﻮن ﻣﺪﻧﻲ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ارزش ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﻛﺎﻻ در ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ از ﻣﺠﺮي وﺛﻴﻘﻪ‬

                                                                     ‫ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺧﺬ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

      ‫22- ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻳﻜﺠﺎ ﻳﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺠﺮي ﻗﺮار داده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬

‫32- در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ درﺧﻮاﺳﺖ ﻣﺠﺮي ﺑﺮاي اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﻧﻴﺴﺖ. ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻻزم ﺑﺮاي‬

‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﻃﺮحﻧﺎﻣﻪ ﺟﺪﻳﺪ و ورود ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ و ﺑﺎ‬

                                            ‫ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي اﻣﺎﻧﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﻴﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

‫42- ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺷﺮط اراﺋﻪ ﻣﺪارك ﻣﺴﺘﻨﺪ درﺑﺎره ﺗﺄﺧﻴﺮ و ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي‬

‫ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﺎ ﺗﺄﺋﻴﺪ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ و ﻣﻼﺣﻈﺎت دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬

                                                                      ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻤﺪﻳﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫52- اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻟﺰاﻣﺎت ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و‬

‫اﻟﺰاﻣﺎت ﻧﻈﺎرت در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻛﻠﻴﻪ ﻧﻈﺎرﺗﻬﺎي ﺑﺎﻧﻚ‬


                                             ‫66‬
                                                 ‫ﺗﻮﺳﻂ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺻﻮرت ﺧﻮاﻫﺪ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ.‬

‫62- ﻣﺠﺮي ﻣﺘﻌﻬﺪ اﺳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺣﺼﺎء ﺷﺪه از ﺳﭙﺮده ﮔﺬار از ﻃﺮﻳﻖ ﺑﺎﻧﻚ را ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻨﺒﻌﺚ‬

                                      ‫از ﺗﻴﭗ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﺻﺮف وﻇﺎﺋﻒ ﻣﺤﻮﻟﻪ ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ.‬

‫72- ﻣﺠﺮي ﻣﺠﺎز ﻧﻴﺴﺖ ﻓﺎرغ از ﭼﺎرﭼﻮب ﻗﺮارداد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﺑﺪون ﻧﻈﺮ‬

                                                                     ‫ﺑﺎﻧﻚ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫82- ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ ﻛﺎﻓﻲ ﻃﺒﻖ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ را ﺗﻬﻴﻪ و ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد‬

                                                                      ‫ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ اراﺋﻪ دﻫﺪ.‬

‫92- ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮد را ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎي‬

‫ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﻮرد ﻗﺒﻮل ﻣﺮﺟﻊ رﺳﻤﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه از ﻃﺮف ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﻲ ﺗﻬﻴﻪ و ﺑﺮ اﺳﺎس‬

          ‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﻚ در ﻣﻘﺎﻃﻊ ﻣﻘﺮر ﺑﻪ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ اراﻳﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫03- ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻫﻤﻜﺎري ﻻزم ﺑﺎ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ ﻳﺎ ﺷﺮﻛﺘﻬﺎي ﻧﻈﺎرﺗﻲ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﻣﺸﺨﺺ‬

                                                          ‫ﺷﺪه از ﻃﺮف ﺑﺎﻧﻚ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.‬

‫13- ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻃﺒﻖ ﻗﺮارداد، ﻧﻈﺎرت ﺑﺮ ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺠﺮي را ﺑﻪ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎي ﻧﺎﻇﺮ )اﻣﻴﻦ(‬

                                                                          ‫واﮔﺬار ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫23- ﻣﺠﺮي در ﻫﻤﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ ﺧﻮد ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ را از ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﻄﻠﻊ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺑﺎﻧﻚ‬

‫ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ و ﻣﺴﺘﻤﺮ ﺑﺮ ﻛﻠﻴﺎت ﻋﻤﻠﻴﺎت اﺟﺮاﺋﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. واﺣﺪ اﻣﻴﻦ از ﻃﺮف‬

‫ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﻈﺎرت ﻛﺎﻣﻞ ﺑﺮ ﻛﻞ ﺟﺮﻳﺎﻧﺎت ﻣﺎﻟﻲ و اﺟﺮاﺋﻲ ﻣﺠﺮي را ﺑﺮﻋﻬﺪه ﮔﻴﺮد.‬

‫ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻓﻴﺰﻳﻜﻲ و ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮد در ارﺗﺒﺎط ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ را ﺷﺨﺼﺎً ﺑﻪ‬

‫واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﮔﺰارش و در ﺻﻮرت ﺗﺎﻳﻴﺪ اﻣﻴﻦ ﻣﺠﺎز ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ اﻗﺪام‬



                                            ‫76‬
                                                                                 ‫ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫33- در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ وﻗﻔﻪ، ﺗﺨﻠﻒ، ﺳﻠﺐ ﺻﻼﺣﻴﺖ ﻣﺠﺮي و ﻳﺎ ﻫﺮ اﺷﻜﺎل دﻳﮕﺮي، واﺣﺪ اﻣﻴﻦ‬

‫ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮده و ﻋﻨﺪاﻟﻠﺰوم از ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺠﺮي ﺑﺎزدﻳﺪ ﺑﻌﻤﻞ آورده و اﻗﺪاﻣﺎت ﻣﻘﺘﻀﻲ‬

                                   ‫ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﺼﺎﻟﺢ و ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار را ﻣﻌﻤﻮل ﻣﻲدارد.‬

‫43- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ، درﺻﻮرت اﻃﻼع از ﺗﻮﻗﻒ ﻳﺎ ورﺷﻜﺴﺘﮕﻲ ﻣﺠﺮي، ﻓﻮراً ﺻﻮرت‬

‫وﺿﻌﻴﺖ ﻣﺤﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ را ﺗﻬﻴﻪ وﺿﺮورت ﺗﺤﻮﻳﻞ آن ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ را ﻣﺘﺬﻛﺮ وﺗﺎ ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﺮاﺗﺐ‬

‫ﭘﻴﮕﻴﺮي ﻣﻲﮔﺮدد. ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺳﻬﻢ اﻟﺸﺮﻛﻪ ﺳﭙﺮدهﮔﺬار ﭘﺲ از ﻓﺮوش داراﺋﻲ و وﺛﺎﺋﻖ زﻳﺮ ﻧﻈﺮ‬

                                        ‫واﺣﺪ اﻣﻴﻦ ﺑﺎﻧﻚ، ﺑﺎ ﺳﭙﺮده ﮔﺬار ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد.‬

‫53- ﻣﺠﺮي ﻣﺘﻌﻬﺪ ﻣﻲﮔﺮدد ﺿﻤﻦ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ، ﺣﻖ ﻓﺴﺦ ﻗﺮارداد ﺗﺎ ﺗﺴﻮﻳﻪ ﻛﺎﻣﻞ را از‬

‫ﺧﻮد ﺳﻠﺐ و ﺳﺎﻗﻂ و ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ ﺣﻖ و اﺧﺘﻴﺎر و وﻛﺎﻟﺖ ﺑﻼﻋﺰل دﻫﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮاي ﺑﻌﺪ از ﻓﻮت،‬

‫ﺑﺎﻧﻚ را وﺻﻲ ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﻧﻚ ﺑﻪ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺧﻮد و در ﺻﻮرت اﻗﺘﻀﺎء و ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ‬

‫ﻣﻮرد ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﻳﺎ ﻫﺮ ﻣﺤﻞ دﻳﮕﺮي از اﻣﻮال ﻣﻮﺿﻮع ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑﺎزدﻳﺪ و ﻋﻨﺪاﻟﻠﺰوم اﻣﻮال ﻣﺰﺑﻮر را‬

‫ﺗﻮﻗﻴﻒ و ﻳﺎ از ﻣﺤﻞ ﺧﺎرج و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮوش آن و وﺻﻮل ﺛﻤﻦ و ﭘﺮداﺧﺖ ﺳﻬﻢ ﻣﺠﺮي و‬

‫ﺳﭙﺮدهﮔﺬار اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﺳﺖ ﺣﻖ و اﺧﺘﻴﺎر ﺑﺮداﺷﺖ از ﻛﻠﻴﻪ ﺣﺴﺎﺑﻬﺎي ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻣﺠﺮي ﺑﻪ‬

‫ﻣﻨﻈﻮر اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺠﺮي ﻧﺎﺷﻲ از ﻗﺮارداد ﻛﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺠﺮي ﻫﻨﮕﺎم ﻋﻘﺪ ﻗﺮارداد ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻚ اﻋﻄﺎء‬

                                                                               ‫ﻣﻲﺷﻮد.‬

‫63- ﻣﺒﻠﻎ ﻧﺎﺷﻲ از ﻓﺮوش ﻛﺎﻻي ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﺧﺎﺻﻲ ﻧﺰد ﺑﺎﻧﻚ وارﻳﺰ ﻣﻲﮔﺮدد و‬

               ‫ﺳﭙﺲ ﺑﺎﻧﻚ آن را ﺑﻪ ﺣﺴﺎب آﺧﺮﻳﻦ دارﻧﺪه ﮔﻮاﻫﻲﻫﺎي اﻣﺎﻧﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬

‫73- در ﺻﻮرت ﻋﺪم اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺠﺮي در ﺳﺮرﺳﻴﺪ، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ از ﻣﺤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت و وﺛﺎﺋﻖ اﺧﺬ‬



                                            ‫86‬
                                                       ‫ﺷﺪه اﻗﺪام ﺑﻪ وﺻﻮل ﻣﻄﺎﻟﺒﺎت ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫83- ﻛﺎرﻣﺰد ﺑﺎﻧﻚ در ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و از ﻃﺮﻓﻴﻦ )ﻣﺠﺮي و ﺳﭙﺮدهﮔﺬار( ﻛﺴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ‬

                                                                                   ‫ﺷﺪ.‬

‫93- ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺎﺧﻴﺮ در اﺟﺮاي زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي ﻃﺮح ﻣﺴﺘﻠﺰم رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻔﺎد دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

                                             ‫در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫04- ﻣﺠﺮي ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻗﺮارداد ﻣﻮﺿﻮع ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮﻇﻒ اﺳﺖ در ﻫﻤﺎن ﺷﻌﺒﻪاي ﻛﻪ ﻋﻘﺪ ﻣﺰﺑﻮر‬

‫ﻣﻨﻌﻘﺪ ﻣﻲﮔﺮدد اﻗﺪام ﺑﻪ ﮔﺸﺎﻳﺶ اﻋﺘﺒﺎرات اﺳﻨﺎدي در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻋﻤﻠﻴﺎت ﻣﺎﻟﻲ ارزي ﻻزم ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ.‬

‫ﺷﻌﺒﻪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﮔﺸﺎﻳﺶ اﻋﺘﺒﺎرات اﺳﻨﺎدي را ﺑﺮ ﻋﻬﺪه ﻣﺠﺮي ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺗﺎ وي در ﻫﺮ ﺑﺎﻧﻚ ﻳﺎ ﺷﻌﺐ‬

                                 ‫دﻳﮕﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺸﺎﻳﺶ اﻋﺘﺒﺎرات اﺳﻨﺎدي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

‫14- ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ (BFS‬ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﻛﻠﻲ ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬ﺑﻮده و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻠﻬﺎي ﻣﺰﺑﻮر و ﺳﺎﻳﺮ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي‬

‫آن ﻧﻈﻴﺮ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ )‪ (JFS‬و ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ )‪ (MFS‬ﺣﺴﺐ ﻣﻮرد و ﻣﺼﺪاﻗﺎً ﺑﺮاي اﻳﻦ‬

                                     ‫ﻃﺮح ﻧﻴﺰ ﻧﺎﻓﺬ اﺳﺖ ﻣﮕﺮ ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﻋﺪول از آن ﻗﻴﺪ ﮔﺮدد.‬

‫24- دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺘﻲﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺿﻮاﺑﻂ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

                                   ‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻮده و ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺮرات ﺑﺎﻧﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬

                         ‫34- ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻔﺎد دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺷﺮﻛﺘﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

                    ‫44- ﻣﺠﺮي ﻣﻮﻇﻒ ﺑﻪ رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻔﺎد دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺠﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫54- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﻮرد ﻋﻤﻞ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎي‬

‫ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺿﻮاﺑﻂ و دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﺗﺪوﻳﻦ ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﭘﻴﺎدهﺳﺎزي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ‪BFS‬‬




                                            ‫96‬
‫و ﻧﻴﺰ وﻇﺎﻳﻒ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺑﺎﻧﻚ، ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﻣﺠﺮي، ﺳﺎﺧﺘﺎر و ﺗﺸﻜﻴﻼت ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﻫﻤﺎن‬

                   ‫وﻇﺎﻳﻒ ﻣﺼﺮح در ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ‪ PLS‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

‫64- دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻃﺮح ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و‬

‫زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻮده و ﺑﺠﺰ ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﻓﻮﻗﺎً ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺷﺪ از دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

 ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ ﺑﻬﺮهﻣﻨﺪ ﻣﻲﮔﺮدد. اﻳﻦ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎوﻳﻦ زﻳﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ:‬


                                                   ‫أ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺣﺮاز ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻣﺠﺮي‬

                                             ‫ب. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت، وﺛﺎﻳﻖ وآوردهﻫﺎ‬

                             ‫ج. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻬﻴﻪ ﮔﺰارش ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻓﻨﻲ، ﻣﺎﻟﻲ ﻃﺮح‬

                             ‫د. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺪارك و ﻣﺴﺘﻨﺪات ﻻزم ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻃﺮح‬

                                                    ‫ه. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺘﻲﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ‬

                                           ‫و. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪاردﻫﺎ و اﻟﺰاﻣﺎت ﻧﻈﺎرت‬

                                                   ‫ز. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﮔﺰارش دﻫﻲ ﻣﺠﺮي‬

                                                 ‫ح. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺴﺎﺑﺪاري و ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﻲ‬

                                              ‫ط. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻐﻴﻴﺮ در زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي و ﻫﺰﻳﻨﻪ‬

                        ‫ي. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ آﺛﺎر ﺗﻮرم ﺑﺮ درآﻣﺪ و ﻫﺰﻳﻨﻪ و ﺧﺎﻟﺺ ﺑﺎزدﻫﻲ ﻃﺮح‬

            ‫ك. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻗﺼﻮر ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺎﺧﻴﺮدر اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻬﺪات ﻣﺠﺮي و ﺗﻐﻴﻴﺮ در زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي‬

                      ‫ل. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺟﺪﻳﺪ )اﻓﺰاﻳﺶ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﺣﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﻃﺮح(‬

                                                 ‫م. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺴﻮﻳﻪ ﺣﺴﺎب ﺑﺎ ﻣﺠﺮي‬

                                                     ‫ن. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ داوري )ﺣﻜﻤﻴﺖ(‬


                                            ‫07‬
                                                          ‫س. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻓﻮرس ﻣﺎژور‬

                 ‫ع. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن ‪PLS‬‬

                       ‫ف. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن‬

                                                         ‫ص. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺻﻼﺣﻴﺖ اﻣﻴﻦ‬

                                ‫ق. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻧﺼﺮاف ﺳﭙﺮدهﮔﺬار و ﺗﺴﻮﻳﻪ ﭘﻴﺶ از ﻣﻮﻋﺪ‬

              ‫ر. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﮔﻮاﻫﻲ ﭘﺬﻳﺮه ﺑﻪ ﺳﻬﺎم در ﻃﺮﺣﻬﺎي ﭘﺎﻳﺎنﻧﺎﭘﺬﻳﺮ )ﺗﻮﻟﻴﺪي(‬

                                                       ‫ش. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﭘﻮﺷﺸﻬﺎي ﺑﻴﻤﻪاي‬

                                        ‫ت. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ/ﭘﺬﻳﺮه‬

                                                     ‫ث. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺻﺪور ﮔﻮاﻫﻲ آﺗﻲ‬

                                             ‫خ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺧﺮﻳﺪ و ﻓﺮوش ﮔﻮاﻫﻲ آﺗﻲ‬

‫ذ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﻧﻮع وﺛﺎﻳﻖ و ﺗﻀﻤﻴﻨﺎت ﺣﺴﻦ اﻧﺠﺎم ﻛﺎر و اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪات ﺑﺮاﺳﺎس دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ‬

                                                                         ‫ﻛﻠﻲ‪PLS‬‬

                                                      ‫ض. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ درﻳﺎﻓﺘﻲﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ‬

                                                           ‫غ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﺎزرﺳﻲ ﻛﺎﻻ‬

                                       ‫ظ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻛﺎﻻ )ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻧﻬﺎﻳﻲ(‬

                                            ‫أأ. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻛﺎﻻي ﻧﻬﺎﻳﻲ و اﺧﺘﺘﺎم‬

                                    ‫بب. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺑﻴﻤﻪ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ ‪JFS‬‬

       ‫دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺄﺧﻴﺮ در ﺗﺄدﻳﻪ و ﻧﻜﻮل از اﻧﺠﺎم ﺗﻌﻬﺪ در ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ ‪JFS‬‬    ‫جج.‬

                                                      ‫دد. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺷﺮﻛﺘﻲ‬



                                             ‫17‬
‫هه. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ رﻓﺘﺎر ﺣﺮﻓﻪاي ارزﻳﺎب و اﻣﻴﻦ‬

     ‫وو. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ اﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺠﺮي‬

     ‫زز. دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ ‪BFS‬‬




‫27‬
                          ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ‬


‫1. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻋﺒﺪاﻟﺮﺿﺎ ﻫﺮﺳﻴﻨﻲ، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻓﻘﻬﻲ- اﻗﺘﺼﺎدي رﺑﺎ در واﻣﻬﺎي ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري و‬

‫ﻛﺎﺳﺘﻴﻬﺎي ﻓﻘﻪ ﻣﺘﺪاول در ﻛﺸﻒ اﺣﻜﺎم ﺷﺎرع. اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻳﺶ دوﺳﺎﻻﻧﻪ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﻼﻣﻲ،‬

‫ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪة اﻗﺘﺼﺎد، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس، 2831. ﭼﺎپ ﻣﺠﺪد در ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ و اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻤﺎرهﻫﺎي:‬

‫601: ﺧﺮداد 9831 ﺻﻔﺤﺎت: 24-83؛ 801: ﻣﺮداد 9831 ﺻﻔﺤﺎت: 14-63؛ 901: ﺷﻬﺮﻳﻮر 9831‬

          ‫ﺻﻔﺤﺎت: 83-43؛ 111: آﺑﺎن 9831 ﺻﻔﺤﺎت: 83-43؛ 211: آذر 9831 ﺻﻔﺤﺎت: 44-24.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/reba-fa.pdf‬‬


‫2. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻋﺒﺪاﻟﺮﺿﺎ ﻫﺮﺳﻴﻨﻲ، ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﺑﺎﻧﻚ ﻏﻴﺮرﺑﻮي و ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻣﺎﻫﻴﺖ رﺑﻮي و ﻏﻴﺮرﺑﻮي‬

‫ﻋﻤﻠﻴﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻣﺘﺪاول. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ دوﺳﺎﻻﻧﺔ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﻼﻣﻲ »ﻧﻈﺮﻳﺔ اﻗﺘﺼﺎد‬

‫اﺳﻼﻣﻲ و ﻋﻤﻠﻜﺮد اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان«، 4-3 دي 2831، ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪة اﻗﺘﺼﺎد، داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس،‬

                                                              ‫ﺻﻔﺤﺎت 422-391، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/sherkat-sahami-bank.pdf‬‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/sherkatbank.ppt‬‬


‫3. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﺗﺤﻘﻖ ﺳﺎزوﻛﺎر ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

‫و زﻳﺎن )‪) (PLS‬ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ(. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﺔ ﻋﻠﻤﻲ- ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﻗﺘﺼﺎد و ﺗﺠﺎرت ﻧﻮﻳﻦ، ﺳﺎل اول،‬

                                                ‫ﺷﻤﺎرة ﺳﻮم، زﻣﺴﺘﺎن 4831، ﺻﻔﺤﺎت 73-1.‬

‫‪http://prd.moc.gov.ir/jnec/farsi/3rd/Article2.pdf‬‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/Pls_it-fa.pdf‬‬


                                           ‫37‬
‫4. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﻛﺎراﺋﻲ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ داراﺋﻲ و ﺑﺪﻫﻲ )‪ (ALM‬در ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫اﺳﻼﻣﻲ. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﺔ ﻋﻠﻤﻲ- ﭘﮋوﻫﺸﻲ اﻗﺘﺼﺎد و ﺗﺠﺎرت ﻧﻮﻳﻦ، ﺳﺎل ﺳﻮم، ﺷﻤﺎرة دوازدﻫﻢ، ﺑﻬﺎر 7831،‬

                                                                      ‫ﺻﻔﺤﺎت 821-901.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/alm-farsi.pdf‬‬


‫5. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ژﻳﻨﺎ آﻗﺎﺑﻴﮕﻲ، ﻣﻬﺴﺘﻲ ﻧﻌﻴﻤﻲ، آذرﻧﮓ اﻣﻴﺮاﺳﺘﻮار، ﺳﻌﻴﺪ ﺻﺎﻟﺤﻴﺎن، ﺳﻌﻴﺪ ﻧﻔﻴﺴﻲ زﻳﺪه‬

‫ﺳﺮاﻳﻲ، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻣﻬﺪﻳﺰاده ﭼﻠﻪﺑﺮي، ﺑﻴﮋن ﺣﺴﻴﻦﭘﻮر، ﺳﻌﻴﺪ ﺷﻴﺨﺎﻧﻲ، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﻣﺤﻤﺪ‬

‫ﺻﻔﺎﻳﻲﭘﻮر، ﻧﺎدﻳﺎ ﺧﻠﻴﻠﻲ وﻻﺋﻲ. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

                                 ‫)‪ ،(PLS‬اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، 7831.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-pls.pdf‬‬


‫6. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﺳﺎزوﻛﺎر ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ‬

‫)‪ ،(PLS‬ﻣﻌﺮﻓﻲ اﺑﺰارﻫﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ و ﮔﻮاﻫﻲ ﭘﺬﻳﺮه ﺑﺎ ﻛﺎراﺋﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ. اراﺋﻪ ﺷﺪه ﺑﻪ‬

 ‫دوﻣﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﺧﺪﻣﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ و ﺻﺎدرات، 72 ﻣﻬﺮ 7831، ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﺎدرات اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان، اﻳﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/PLS-Banking.pdf‬‬
‫‪http://bidabad.com/doc/PLS-Banking-Export-Deveopment-Bank-2.ppt‬‬


‫7. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻔﺎﺋﻲ ﭘﻮر، ﭼﺎرﭼﻮب ﺑﺎزار اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﮔﻮاﻫﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ/ﭘﺬﻳﺮه در‬

‫ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ .(PLS‬ﭘﻨﺠﻤﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﺗﺠﺎرت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، 4-3 آذر‬

                                                            ‫7831، وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/charchoobe-bazare-electronic-pls.pdf‬‬
‫281=‪http://www.ecommerce.gov.ir/EArchive/EArchiveF/Item.asp?ParentID=43&ItemID‬‬



                                            ‫47‬
‫8. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﺑﺪون رﺑﺎ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺤﺮانﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي. ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ و اﻗﺘﺼﺎد، آذر 8831،‬

                                                                  ‫ﺷﻤﺎره 301، ﺻﻔﺤﺎت 72-22.‬



                   ‫9. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن )‪.(PLS‬‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/PLS-accounting-fa.pdf‬‬


‫01. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺗﺜﺒﻴﺖ ادوار ﺗﺠﺎري ﺑﺎ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن و اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼق. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬

‫ﻣﻘﺎﻻت ﻫﻤﺎﻳﺶ ﺑﺮرﺳﻲ اﺑﻌﺎد و ﺗﺤﻮل روشﻫﺎي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ در ﻛﺸﻮر ﺑﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﺑﺎﻧﻚ، ﺑﻴﻤﻪ و‬

                                      ‫ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، داﻧﺸﮕﺎه ﭘﻴﺎم ﻧﻮر، 82 ﺗﻴﺮ 0931، ﺗﻬﺮان، اﻳﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/pls-business-cycles.pdf‬‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/pls-business-cycles.ppt‬‬


‫11. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻏﻴﺮرﺑﻮي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت‬

‫ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻈﺎم ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ در اﻳﺮان. 03 ﺑﻬﻤﻦ ﻟﻐﺎﻳﺖ 1 اﺳﻔﻨﺪ 9831، ﮔﺮوه‬

 ‫ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺮﻳﻒ، ﺻﻔﺤﺎت 98-96.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/non-usury-finance-it-fa.pdf‬‬


‫21. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ژﻳﻨﺎ آﻗﺎﺑﻴﮕﻲ، آذرﻧﮓ اﻣﻴﺮاﺳﺘﻮار، اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﻫﺰاوه، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺷﻔﻴﻌﻲ، ﺳﻌﻴﺪ ﻧﻔﻴﺴﻲ زﺑﺪه‬

‫ﺳﺮاﺋﻲ، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﻣﻬﺪيزاده، ﻋﻠﻲ ﺣﻴﺎتداودي، ﺑﻴﮋن ﺣﺴﻴﻦﭘﻮر، ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﺣﺴﻴﻨﻲ، اﻛﺒﺮ ﺷﺎﻟﻲ، ﻣﺤﻤﺪ‬

‫ﻛﺎﺷﻔﻲ، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻔﺎﻳﻲﭘﻮر، ﻋﻠﻲ ﻛﻮﺛﺮي، ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻴﻦاﻟﻪ زاده، ﻣﻬﺴﺘﻲ ﻧﻌﻴﻤﻲ، ﻧﺎدﻳﺎ‬

‫ﺧﻠﻴﻠﻲ وﻻﺋﻲ، ﺷﺎﻛﺮي. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ )‪ ،(MFS‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

                          ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 9831.‬


                                              ‫57‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-mfs.pdf‬‬


‫31. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، آذرﻧﮓ اﻣﻴﺮاﺳﺘﻮار، اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﻫﺰاوه، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺷﻔﻴﻌﻲ، ﺳﻌﻴﺪ ﻧﻔﻴﺴﻲ زﺑﺪه ﺳﺮاﺋﻲ، ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ‬

‫ﻣﻬﺪيزاده، ﻋﻠﻲ ﺣﻴﺎتداودي، ﺑﻴﮋن ﺣﺴﻴﻦﭘﻮر، ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﺣﺴﻴﻨﻲ، اﻛﺒﺮ ﺷﺎﻟﻲ، ﻣﺤﻤﺪ ﻛﺎﺷﻔﻲ، ﻣﺤﻤﻮد‬

‫اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻔﺎﻳﻲﭘﻮر، ﻋﻠﻲ ﻛﻮﺛﺮي، ﺑﺎﻗﺮ ﻋﻴﻦاﻟﻪ زاده، ﻣﺠﻴﺪ ﻧﺎﺻﺮي، ﻣﻬﺴﺘﻲ ﻧﻌﻴﻤﻲ، ﻧﺎدﻳﺎ‬

‫ﺧﻠﻴﻠﻲ وﻻﺋﻲ، ﺷﺎﻛﺮي. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ )‪ ،(JFS‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

                          ‫ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 9831.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-jfs.pdf‬‬


‫41. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، اوراق ﻗﺮﺿﻪ ﻏﻴﺮرﺑﻮي )رﻳﺎﻟﻲ و ارزي( و اﺑﺰارﻫﺎي ﭘﻮﻟﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫ﻣﺮﻛﺰي ﺑﺪون رﺑﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﺳﻮﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻈﺎم ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ در اﻳﺮان. 03‬

‫ﺑﻬﻤﻦ ﻟﻐﺎﻳﺖ 1 اﺳﻔﻨﺪ 9831، ﮔﺮوه ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي داﻧﺸﮕﺎه‬

                                                          ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺮﻳﻒ، ﺻﻔﺤﺎت 045-715.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/Islamic-banking-bond-fa.pdf‬‬


‫51. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، اﻣﻴﺮ ﻋﺒﺎس ﺳﻴﺎﻫﭙﻮش، ﻣﻬﺘﺎب ﻣﻴﺮزاﻳﻲ ﻗﺎﺿﻲ، ﺳﻤﻴﻪ اﻟﺠﺒﻮري، زﻳﻨﺐ ﻏﻼﻣﻲ، اﻣﻴﺮ ﺷﺮﻳﻔﻲ،‬

‫اﻣﻴﺮ ﺷﻤﺲ، ﺷﻬﺮام اﻛﺒﺮزاده. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﮔﻮاﻫﻲ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﭘﺲاﻧﺪاز، ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮض‬

                                                                    ‫اﻟﺤﺴﻨﻪ ﻣﻬﺮ اﻳﺮان، 9831.‬

‫‪http://bidabad.com/doc/gavahi-qarz-tarh-bi-vam.pdf‬‬
‫‪http://bidabad.com/doc/gavahi-qarz-tarh.ppt‬‬


‫61. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻧﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن )‪ (PLS‬و زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ‬

‫ﻣﻀﺎرﺑﻪ )‪ (MFS‬و ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ )‪ .(JFS‬ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ و اﻗﺘﺼﺎد، ﻣﺮداد 0931، ﺷﻤﺎره 411،‬



                                              ‫67‬
                                                                           ‫ﺻﻔﺤﺎت 62-02.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/negahi-bar-pls-mfs-jfs.pdf‬‬


‫71. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﺮرﺳﻲ ﻓﻘﻬﻲ و ﺣﻘﻮﻗﻲ اوراق ﻗﺮﺿﻪ ﺑﺪون رﺑﺎ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫اﺳﻼﻣﻲ در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ )ﺑﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ(، 22 آذر 0931، ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﻣﻬﺮ اﻳﺮان‬

                                                              ‫و داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/legal-analysis-of-non-usury-bonds.pdf‬‬
‫‪http://bidabad.com/doc/legal-analysis-of-non-usury-bonds.ppt‬‬


‫81. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﮔﻮاﻫﻲ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﭘﺲاﻧﺪاز )‪ ،(SQC‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري‬

‫اﺳﻼﻣﻲ در ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ )ﺑﺎ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﺳﻼﻣﻲ(، 22 آذر 0931، ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﻣﻬﺮ اﻳﺮان‬

                                                              ‫و داﻧﺸﮕﺎه ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻣﺪرس، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/gavahi-qarzulhasana-pasandaz.pdf‬‬
‫‪http://bidabad.com/doc/gavahi-qarz-paper.ppt‬‬


‫91. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي از ﻧﻮﺳﺎﻧﺎت و ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ادواري ﺑﺎ اﺑﺰار ﻧﻮﻳﻦ ﻣﺎﻟﻲ و اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎر‬

                                                                              ‫ﺑﺎﻧﻜﻲ، 9831.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/bohran-va-abzare-mali.pdf‬‬


‫02. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺴﻌﻮد ﺻﻔﺮزاده ﻧﺴﺎﺟﻲ، ژﻳﻨﺎ آﻗﺎﺑﻴﮕﻲ، ﺳﺎزﻣﺎن و ﺗﺸﻜﻴﻼت ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

                                              ‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ (PLS‬در ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، 9831.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/PLS-organization.pdf‬‬


                                           ‫12. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻀﺎرﺑﻪ )‪.1389 ،(MFS‬‬



                                              ‫77‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/mfs-paper-fa.pdf‬‬



                                              ‫22. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﺟﻌﺎﻟﻪ )‪.1389 ،(JFS‬‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/jfs-paper-fa.pdf‬‬



                                              ‫32. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، راﻫﺒﺮد ﺗﺤﻮل ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎﻧﻜﻲ، 0931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/rahborde-tahavole-bank.pdf‬‬


                                     ‫42. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، اوراق ﺧﺰاﻧﻪ ﺑﺪون رﺑﺎ )رﻳﺎﻟﻲ و ارزي(، 0931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/interest-free-t-bond-fa.pdf‬‬


‫52. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و‬

                                                     ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، 0931، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/pls-marketing.pdf‬‬


‫62. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، اﻣﻴﺮﻋﺒﺎس ﺳﻴﺎﻫﭙﻮش، ﻣﻬﺘﺎب ﻣﻴﺮزاﻳﻲ ﻗﺎﺿﻲ، ﺳﻤﻴﻪ اﻟﺠﺒﻮري، زﻳﻨﺐ ﻏﻼﻣﻲ، اﻣﻴﺮ ﺷﺮﻳﻔﻲ،‬

‫اﻣﻴﺮ ﺷﻤﺲ، ﺷﻬﺮام اﻛﺒﺮزاده. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﮔﻮاﻫﻲ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﭘﺲاﻧﺪاز ﺑﺎ ﮔﻮاﻫﻲ اﻣﺘﻴﺎز‬

                                                  ‫ﺣﻖ وام، ﺑﺎﻧﻚ ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﻣﻬﺮ اﻳﺮان، 0931.‬

‫‪http://bidabad.com/doc/gavahi-qarz-tarh-ba-vam.pdf‬‬


‫72. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ )‪ ،(IFS‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

           ‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ .(PLS‬اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 0931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-ifs.pdf‬‬




                                             ‫87‬
‫82. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ اﺟﺎره )‪ ،(RFS‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در‬

           ‫ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ .(PLS‬اداره ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 0931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-rfs.pdf‬‬


                                            ‫92. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﻘﺎﺳﻄﻪ )‪.1390 ،(IFS‬‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/ifs-paper-fa.pdf‬‬


‫03. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢﻫﺎي ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨ‪Ĥ‬وري اﻃﻼﻋﺎت و ارﺗﺒﺎﻃﺎت در ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬

‫ﻣﻘﺎﻻت ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻲ ﺧﺪﻣﺎت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ ﺗﺤﻮﻟﻲ ﻧﻮﻳﻦ در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺎﻳﺪار، 03-92 آﺑﺎن 0931. داﻧﺸﮕﺎه‬

                                                                                ‫اﻟﺰﻫﺮا، ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/Rastin-Bank-IT.pdf‬‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/Rastin-Bank-IT.ppt‬‬


‫13. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، اﻣﻨﻴﺖ ﺗﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت در ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ و‬

                                              ‫اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻤﺎره: 611: آذر 0931 ﺻﻔﺤﺎت: 04-73.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/amniyat-taamolat-banki.pdf‬‬


          ‫23. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، روحاﷲ ﻣﺤﻤﺪي، ﺗﻜﺎﻓﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ راﺳﺘﻴﻦ و ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ، 0931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/takaful-qarzulhasane.pdf‬‬


                                                  ‫33. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﺟﺎره )‪.1390 ،(RFS‬‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/rfs-paper-fa.pdf‬‬


‫43. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺷﻔﺎﻓﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ، ﺣﻜﻤﺮاﻧﻲ و اﻓﺸﺎي اﻃﻼﻋﺎت ﺑﺎﻧﻜﻲ در ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ و ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد‬




                                             ‫97‬
     ‫ﻣﻘﺮرات ﻻزم ﺑﺮاي ارﺗﻘﺎء آن، ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺎﻧﻚ و اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻤﺎره: 711: اﺳﻔﻨﺪ 0931 ﺻﻔﺤﺎت: 43-42.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/shafafiyat.pdf‬‬


‫53. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﺪ ﺻﻔﺎﺋﻲﭘﻮر، اﺟﺰاي ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ،‬

‫ﻧﮕﺮش ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻋﻤﻠﻴﺎت و ﻓﺮآﻳﻨﺪﻫﺎ. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت اوﻟﻴﻦ ﻫﻤﺎﻳﺶ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻚ‬

‫و ﻧﻈﺎمﻫﺎي ﭘﺮداﺧﺖ، 03 ﺑﻬﻤﻦ-1 اﺳﻔﻨﺪ 0931، ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﭘﻮﻟﻲ و ﺑﺎﻧﻜﻲ، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰي اﻳﺮان،‬

                                                                                      ‫ﺗﻬﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/ajza-system-rastin.pdf‬‬
‫‪http://www.bidabad.com/doc/ajza-system-rastin.ppt‬‬


‫63. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎري ﻓﺮد، ﭘﺮوﺗﻜﻞ ﺑﺮداﺷﺖ ﺑﻴﻦ ﺑﺎﻧﻜﻲ )‪ (IWP‬در ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ. اراﺋﻪ‬

‫ﺷﺪه در ﭼﻬﺎرﻣﻴﻦ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻓﻨﺎوري اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ )2102‪ (IKT‬داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻧﻮﺷﻴﺮواﻧﻲ ﺑﺎﺑﻞ،‬

                                                                ‫4-2 ﺧﺮداد 1931، ﺑﺎﺑﻞ، اﻳﺮان.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/iwp-paper-fa.pdf‬‬


‫73. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺗﻜﺎﻓﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(RST‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ‬

                                  ‫در ﺳﻮد و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 1931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-rst.pdf‬‬


‫83. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد. )ﻛﺘﺎب( ﻃﺮح ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ اﻣﺎﻧﻲ )‪ ،(BFS‬زﻳﺮﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﺪاري ﻣﺸﺎرﻛﺖ در ﺳﻮد‬

                                          ‫و زﻳﺎن راﺳﺘﻴﻦ )‪ ،(PLS‬ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان، ﺗﻬﺮان 1931.‬

‫‪http://www.bidabad.com/doc/detailed-bfs.pdf‬‬


                         ‫93. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد. ﺗﺒﺪﻳﻞ داراﺋﻲ ﺑﻪ اوراق ﺑﻬﺎدار )‪ (MSS‬در ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ.‬


                                              ‫08‬
 http://www.bidabad.com/doc/mms-paper-fa.pdf


 ،‫04. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، آذرﻧﮓ اﻣﻴﺮاﺳﺘﻮار، ﺳﻌﻴﺪ ﻋﺒﺪاﻟﻠﻬﻲ، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎريﻓﺮد، اﺳﻜﻨﺪر ﭘﺮدل، ﻣﺮﻳﻢ ﺣﻴﺪري‬

 ‫ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺷﻔﻴﻌﻲ، ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﻲ ﭘﻮرﺑﻬﺮوز، )ﻛﺘﺎب( ﭘﻴﺸﻨﻮﻳﺲ ﻻﻳﺤﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ، ﺑﻴﮋن‬

                                                             .1391 ،‫ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﺎﻧﻚ ﻣﻠﻲ اﻳﺮان‬




 ،‫14. ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد، آذرﻧﮓ اﻣﻴﺮاﺳﺘﻮار، ﺳﻌﻴﺪ ﻋﺒﺪاﻟﻠﻬﻲ، ﻣﺤﻤﻮد اﻟﻬﻴﺎريﻓﺮد، اﺳﻜﻨﺪر ﭘﺮدل، ﻣﺮﻳﻢ ﺣﻴﺪري‬

 ‫ﻋﻠﻴﺮﺿﺎ ﺷﻔﻴﻌﻲ، ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﻲ ﭘﻮرﺑﻬﺮوز، )ﻛﺘﺎب( ﭘﻴﺸﻨﻮﻳﺲ آﺋﻴﻦﻧﺎﻣﻪ اﺟﺮاﺋﻲ ﺑﺎﻧﻜﺪاري راﺳﺘﻴﻦ، ﺑﺎﻧﻚ‬

                                                                          .1391 ،‫ﻣﻠﻲ اﻳﺮان‬




 42. Bidabad, Bijan, Economic-juristic analysis of usury in consumption and
     investment loans and contemporary jurisprudence shortages in exploring legislator
     commandments. Proceeding of the 2nd International Islamic Banking Conference.
     Monash University of Malaysia. 9-10 September 2004. Reprinted in: National
     Interest, Journal of the Center for Strategic Research, Vol. 2, No. 1, winter 2006,
     pp. 72-90. Tehran, Iran.
http://www.bidabad.com/doc/reba-en.pdf


 43. Bidabad, Bijan, Non-Usury Bank Corporation (NUBankCo), The Solution to
     Islamic banking, Proceeding of the 3rd International Islamic Banking and Finance
     Conference, Monash University, KL, Malaysia, 16-17 November, 2005.
http://www.bidabad.com/doc/NUBankCo-en.pdf


 44. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. IT role in fulfillment of Profit & Loss
     Sharing (PLS) mechanism. Proceeding of the 3rd International Islamic Banking and
     Finance Conference, Monash University, KL, Malaysia, 16-17 November, 2005.



                                              81
http://www.bidabad.com/doc/english-pls-5.pdf


  45. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. Implementing IT to Fulfill Profit & Loss
     Sharing Mechanism. With co-authorship of M. Allahyarifard. Islamic Finance
     News (IFN), Vol. 3, Issue 3, 6, February 2006, pp. 11-15.
http://www.bidabad.com/doc/summery-pls-it-1.pdf


  46. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. Assets and Liabilities Management in
     Islamic Banking. Paper presentet at the 3rd International Conference on Islamic
     Banking and Finance. Bidakara, Jakarta, Indonesia, 23 -26 February, 2010.
     Proceeding of the Conference: Risk Management, Regulation and Supervision, pp.
     396-413.
http://www.bidabad.com/doc/alm-english.pdf


  47. Bidabad, Bijan. Non-Usury Banking Fits to Obama's Change Strategy, the
     Solution to Revive the Economy.
http://bidabad.com/doc/PLS-paper-en-5.pdf


  48. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. The Executive Mechanism of Profit and
     Loss Sharing (PLS) Banking Mechanism of Profit and Loss Sharing (PLS)
     Banking.
http://www.bidabad.com/doc/PLS-banking-Executive-Mechanism.pdf


  49. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. IT Based Usury Free Financial
     Innovations. Proceeding of ECDC 2010, 5th International Conference on e-
     Commerce in Developing Countries: with focus on e-Banking & e-Insurance.
     ECDC 2010, 15-16 September 2010.
http://www.bidabad.com/doc/non-usury-finance-it-en.pdf


  50. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. Usury-Free Bonds and Islamic Central
     Banking Monetary Instruments. 2010.
http://www.bidabad.com/doc/Islamic-banking-bond-en.pdf



                                            82
  51. Bidabad, Bijan, Stabilizing Business Cycles by PLS Banking and Ethic
     Economics. 2010.
http://www.bidabad.com/doc/pls-business-cycles-en.pdf


  52. Bidabad, Bijan, Mahmoud Allahyarifard. Accounting Procedures for Profit and
     Loss Sharing (PLS) Banking. 2010.
http://www.bidabad.com/doc/PLS-accounting-en.pdf


  53. Bidabad, Bijan, Abul Hassan, Ben Ali Mohamed Sami, Mahmoud Allahyarifard.
     Interest-Free Bonds and Central Banking Monetary Instruments. International
     Journal of Economics and Finance. Vol. 3, no. 3, August 2011, pp.234-241.
http://www.ccsenet.org/journal/index.php/ijef/article/download/11665/8300


  54. Bidabad, Bijan, Fluctuations and Business Cycles Prevention by New Financial
     Instruments and Banking Structure Reform. 2011.
http://www.bidabad.com/doc/Fluctuations-and-Cycles.pdf


  55. Bidabad, Bijan, Mudarebah Financial Sharing (MFS). 2011.
http://www.bidabad.com/doc/mfs-paper-en.pdf


  56. Bidabad, Bijan, Joaleh Finance Sharing (JFS), 2011.
http://www.bidabad.com/doc/jfs-paper-en.pdf


  57. Bidabad, Bijan,Interest-Free Treasury Bonds (IFTB), 2011.
http://www.bidabad.com/doc/interest-free-t-bond-en.pdf


  58. Bidabad, Bijan, Interest-Free Treasury Bonds (IFTB), Islamic Finance and Legal
     Clarifications, 2011.
http://www.bidabad.com/doc/interest-free-t-bond-feqhi-en.pdf


  59. Bidabad, Bijan, Abul Hassan, Ben Ali Mohamed Sami, Mahmoud Allahyarifard.



                                          83
     Interest-Free Bonds Financial Innovation, A Monetary Instrument for Economy at
     Crisis. Journal of Economic Cooperation and Development (JECD). 32, 1, 2011,
     55-70.


  60. Bidabad, Bijan, Deposits and Loans Interest Rates Lag Structure and Business
     Cycles (Case Study of United States). 2011.
http://www.bidabad.com/doc/Interest-Rates-Lags-and-Cycles.pdf


  61. Bidabad, Bijan, Installment Financial Sharing (IFS), 2011.
http://www.bidabad.com/doc/ifs-paper-en.pdf


  62. Bidabad, Bijan, Abul Hassan, Does Interest Rate Form Business Cycle, 2011.
http://bidabad.com/doc/interest-rate-cycle.pdf


  63. Bidabad, Bijan, Rent Financial Sharing (RFS), 2012.
     http://www.bidabad.com/doc/rfs-paper-en.pdf


  64. Bidabad, Bijan, Rastin Social Takaful (RST), 2012.
http://www.bidabad.com/doc/rst-paper-en.pdf


  65. Bidabad, Bijan, Mortgage Securitization System (MSS) in Rastin Banking, 2012.
http://www.bidabad.com/doc/mss-paper-en.pdf




                                            84

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:12
posted:10/20/2012
language:Persian
pages:84