Docstoc

Kubada Yapılan Sosyalist Devrimler

Document Sample
Kubada Yapılan Sosyalist Devrimler Powered By Docstoc
					KÜBA DEVRİMLERİ

Küba devrimi, 26 Temmuz Hareketiyle birlikte kovulan Fulgencio Batista
rejimi yerine Fidel Castro önderliğinde yeni bir Küba hükümeti
kurulmasıdır. Süreç 26 Temmuz 1953 Moncada Kışlası isyanıyla başlar, 1
Ocak 1959`da Batista`nın kovulması ve Santa Clara, Santiago de Cuba
şehirlerinin Fidel Castro, Che Guevara, Raul Castro liderliğindeki
isyancılar tarafından ele geçirilmesiyle son bulur. "Küba devrimi"
terimi, aynı zamanda kısaca Batista`nın devrilmesi ve sosyalizan
ilkelerin yeni Küba Hükümeti tarafından uygulanmasını da belirtir.
Konu başlıkları

    1   Ocak 1956 öncesi
    2   Ocak 1956 - 1958 ortası
    3   Ağustos 1958 - Zafer
    4   1959 sonrası
    5   Kaynaklar

Ocak 1956 öncesi

    Ana maddeler: Moncada kışlası ve 26 Temmuz Hareketi

26 Temmuz 1953`te yaklaşık yüz kişilik az cephaneli gerilla grubu Moncada
Kışlası`na saldırdı. Birçoğu saldırıda hayatını kaybetti. Hayatta
kalanlar, Fidel Castro ve Raúl Castro da bu gruba dahildir, kısa süre
içinde yakalandı. Dava sonunda hepsi uzun süreli hapis cezaları aldı.
Castro, Isla de la Juventud adasında yer alan Presidio Modelo
hapishanesinde geçirmek üzere 15 yıl hapis cezası aldı.

1955`te baskılar üzerine Batista Moncada baskıncıları da dahil bütün
politik mahkumları serbest bıraktı. Castro kardeşler Meksika`ya sürgün
edildi, burada sürgün edilmiş diğer Kübalılarla tanışıp daha da
güçlendiler. Bu yeniden örgütlenme sürecinde Castro, Arjantinli doktor
Ernesto "Che" Guevara ile tanıştı, Che de onlara katılmakta gecikmedi.
Burada Kübalı eski askeri lider devrimci Alberto Bayo tarafından
eğitildiler.

Meksika`da eğitilen grup Fidel Castro önderliğinde Küba`ya gitmek için
Kasım 1956`ta Granma yatına bindiler. Planlarına göre Doğu Küba`ya
geldikleri zaman Küba`da kalan isyancılar tarafından genel bir çatışma
başlatılacak böylelikle Batista hükümetini çabucak devireceklerdi.
Ocak 1956 - 1958 ortası

Granma yatı Küba`ya planlanan zamandan daha geç ve planlanan bölgeden
daha doğuya vardı. 26 Temmuz Hareketi`ne bağlı olan llano kanadıyla temas
etmek zorlaştı ve koordine bir saldırı gerçekleştirilemedi. Varıştan
sonra gerillalar Sierra Maestra dağlarına kendi çabalarıyla ilerlemeye
başladılar. Kısa bir süre sonra Küba Hava Kuvvetleri'nin saldırısı sonucu
birçok kişi hayatını kaybetti, yüz civarında kişiden geriye 15-20 kişi
kalmıştı. Hayatta kalanlar küçük gruplara ayrılıp, dağlarda ilerleyerek
hayatta kalan kişilere ulaşmaya çalıştılar. Birbirlerini bulmaları köylü
sempatizanlar sayesinde oldu. Bu 12 kişilik küçük grup, Fidel Castro,
Raúl Castro, Camilo Cienfuegos ve Che Guevara da buradaydı, gerilla
kuvvetinin çekirdek lider grubunu oluşturacaklardı.
1956`dan 1958`in ortalarına kadar Castro Ramos Latour, Frank País, Huber
Matos ve diğerlerinin yardımıyla Sierra Maestra dağlarındaki ufak Batista
garnizonlarına başarılı saldırılar düzenledi. Cevap olarak Batista
kontrolü kaybetmemek için Küba`daki şehirlerde kanlı tepkiler verdi. Che
Guevara ve Raúl Castro da dağlarda Batista yanlılarını ve Castro
düşmanlarını idam ederek politik kontrolü sağladı.

Bu zaman diliminde Castro ve ekibi yaklaşık 200 kişiden oluşuyordu ve bu
sayı Küba ordusu ve polis gücünün toplamına (30.000-40.000 arası Bockman,
Chapter 2) oranla oldukça küçüktü. Fakat her çatışma öncesi savaşmaya
isteksiz olan orduydu ve saldırıları etkisiz oluyordu. Batista güçleri
için diğer bir sorun ise Birleşik Devletler tarafından 14 Mart 1958`de
konulan ambargoydu. Küba Hava Kuvvetleri uçakları tamir ettiremiyor ya da
yedek parça alamıyordu.

Batista güçleri sonunda Verano Operasyonuyla dağlara güçlü biçimde
saldırmaya başladı. 12.000 asker (yarısından fazlası eğitimsiz erdi) bu
operasyona katıldı fakat Castro`nun kararlı savaşçıları tarafından
püskürtüldü. Örneğin 11 temmuzdan 21 temmuza kadar süren La Plata
Muharebesi`nde Castro`nun güçleri 240 kişiyi esir alırken sadece 3 kişi
kaybetti. 29 temmuzda General Cantillo`nun tuzağına düşen Castro ve
savaşçıları yaklaşık 70 kişiyi yitirdi. Castro 1 Ağustos`ta geçici
ateşkes önerdi ve Cantillo kabul etti. Pazarlıklar sürerken Castro
savaşçılarını tekrar dağlara taşıdı ve operasyonu en az kayıpla bitirdi.
Büyük umutlarla başlatılan Verano Operasyonu Batista hükümeti için
başarısızlıkla sonuçlanmıştı.
Ağustos 1958 - Zafer

Batista saldırısı başarısızlığa uğratıldıktan sonra 21 Ağustos 1958
tarihinde Castro güçleri saldırmaya başladı. Fidel Castro, Raúl Castro ve
Juan Almeida komutanlığındaki "Oriente" bölgesinde (şimdi 4`e
ayrılmıştır, Santiago de Cuba, Granma, Guantánamo, Holguín) 4 cephe
kurulmuştu. Batista saldırısı sırasında ele geçirilen cephaneler oldukça
işe yaramıştı ve Castro güçleri seri halde zafer kazanmaya başladı.

Bu sırada, Che Guevara, Camilo Cienfuegos ve Jaime Vega kumandanlığındaki
3 ekip de Santa Clara`ya doğru ilerlemekteydi. Jaime Vega ekibi yok
edildi. Kalan iki ekip ana merkezlere ulaşarak Castro kumandanlığında
olmayan direniş örgütleriyle birleşti. Cienfuegos 30 Aralık 1958`de
Yaguajay Çarpışma`sını kazanarak önemli bir başarı elde etti ("Yaguajay
Kahramanı" ismi buradan gelir). Ertesi gün (31 Aralık) Santa Clara şehri
Che Guevara, Cienfuegos ve William Alexander Morgan güçleri tarafından
ele geçirildi. Bu haberler Batista`yı paniğe sürükledi. Haberi aldıktan
saatler sonra, 1 Ocak 1959, uçakla Dominik Cumhuriyeti`ne kaçtı.

Castro, Batista`nın kaçtığını duydu ve Santiago de Cuba`yı almak için
görüşmelere başladı. 2 Ocak`ta Albay Rubido askerlerine Castro güçleriyle
savaşmamalarını emretti ve şehir ele geçti. Guevara ve Cienfuegos da
Havana`ya aynı saatlerde girdi. Santa Clara`dan Küba`nın başkenti
Havana`ya gelirken hiçbir güçle karşılaşmamışlardı. 6 Ocak`ta Castro`nun
kendisi Havana`ya ulaştı. Küba`nın yeni başkanı ve lideri belli olmuştu.
1959 sonrası
Fidel Castro, 15 Nisan 1959'da ziyaret ettiği Washington D.C.'de
    Ana maddeler: La Coubre Patlaması ve Haydutlara Karşı Savaş
    Ana maddeler: Mongoose Operasyonu ve Küba Füze Krizi

Küba Devrimi zafere ulaştıktan sonra Küba toplumunun ekonomik ve sosyal
hayatında çok önemli değişiklikler gerçekleştirmiştir. Özellikle başta
United Fruit Company, Shell ve ITT gibi yabancı işletmelerin
kamulaştırılması, toprak reformunun gerçekleştirilmesi gibi uygulamalar
ülke ve ülke dışında yoğun ilgi çekmiştir. Adada büyük yatırımları
bulunan ABD, Castro yönetimini devirmek için çeşitli girişimlerde
bulunmuş, Batista yanlısı ordunun kılıç artıklarından meydana getirdiği
2506. Tugay adındaki askeri birlikle adayı Domuzlar Körfezi Çıkartması
olarak bilinen saldırıyla işgal etmeye çalışmıştır. İşgal girişiminin
püskürtülmesiyle Küba hızla sosyalist sisteme geçmiş ve Sovyetler Birliği
ile ilişkilerini sıkılaştırmıştır. ABD'nin düzenlediği ve adadaki
Guantánamo Üssünden de desteklenen Mongoose Operasyonu yüzünden işgal
edilme tehlikesi bir kez daha belirince Castro yönetimi adaya Sovyet
balistik füzelerini yerleştirerek Küba Füze Krizinin patlak vermesine yol
açan süreci başlatmıştır. Ada halen ABD'nin ekonomik ablukası altındadır.

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Stats:
views:14
posted:10/15/2012
language:
pages:3