Docstoc

ibo

Document Sample
ibo Powered By Docstoc
					Al-Zayyan Temple, Kharga Oasis, Al-Wadi Al-Jadeed(New Valley),Egypt cevresinde birbirlerini butunleyici
arastirma.

M. A. ATYA1,2,*,H.KAMEI1, A.M. ABBAS1,2, F.A. SHAABAN2,
A.Gh. HASSANEEN2,M. A. ABDALLA2,M.N. SOLIMAN2,Y.MARUKAWA1,
ry scarce; it hasbeenascribed
to Amenebis

1 Tokyo Institute ofTechnology, Japan
2 NationalResearchInstitute ofAstronomyandGeophysics, Egypt
3 NaraUniversity ofEducation, Japan




OZET: Al-Khargaoasis deki QasrAl-Zayyan ( Al-Zayyantemple ) Romans lar tarafindan DarbAl-Arbain( burasi Asyuit and
Sudan arasindaki kole ticaret yolu) korumak icin kurulan orgunden bir halkadir. Ibater yeri tarihsel ve arkeolojik acidan cok
nadirdir.Bu ibater yeri Amenebis e verildi ve kiral Antoninus doneminde (AD 138-161) tekrardan tanir edildi. 2001 in mart,
tapinagin bati sunda yapilan GPR and manyetik arastirmalar suanki tapinaga 45 derece de kesisen bir yapinin olasiligini
gostermektedir. Bu yapi cok kapili bir yapi yada mezarlardan olusan bir yapi.2002 nin martinda, goreceli topografik
yukseklikler olculdu ve yuzey arkeoloji ozellikleri harita userinde isaretlendi. Bunun yaninda birbirini tamamlayan butunleyen
geofizikil arastirma ve bunun yaninda elektirikmanyetik, geomanyetik ve GPR arastirmalar bu yapiinin kuzey ve guney
bolumlerinde yapildi. Bu arastirmalar binayi belirlemek , kuzey ve bati sun uzantilarini belirlemek , ve baska uzantinin olup
olmadigini belirlemek icin yapilmistir.

          Sonuc onceden 2001 de belirtilen yapiyi dogrulamaktadir. Bazi ozel ozellikleri belirlendi. Bundan dolayi bina alani
2001 deki harita alaninda kuzey ve bati sunda yeniden belirtildi. Binanin alani normal arastirma alanindan daha fazla Alana
kaydirilabilir. Genel gorunusunden dolayi, onceki cok kapili dusunce daha guclu olmakta ve karisik mezarlik dusuncesi
mezarliklar arasinda olusan baskilardan dolayi hala gecerli.

Onemli Kelimeler: geophysics; archaeology;ground-penetratingradar;magneticgradiometer;Al-Kharga;
NewValley



GIRIS:

Yakinlarda Misir hukumeti ulkenin genelinde yerlesimlerin nil yatak alaindan sehir disina tasinmalari icin onemli bir dusunce
gelistirdi. Al-Kharga vahasi (sekil 1) bu programin digerleri ile birlikte ama alani. Boylece burasi moder
yapilari ile modern cevreci bir alani olacak.Burasi ayni zamanda 150km kuzey guney olarak uzanan Nile
Valley e en yakin yer. Burasi yogunlastirilmis basincli su ya sahip. Bu su Nubian bolgesinden gelmektedir
ve Misirin bati collerinden libyanin batisi ve Chadin kuzeyini ve Sudani bolgesi icine almaktadir.

Colun arkeolojik ozelligi turislerin ve yerlesim yapan insalnlarin ilgi alani olmaktadir. Al-kharga misir
tarihinin ozel ozelliklerini gosteren bircok arkeolojik bolumlere sahiptir. (Caton-Thompson and
Gardner, 1932; Caton-Thompson, 1952; Redde,1999; Wuttmann et al., 2000) bunlarin cogu Romans lar
tarafindan yapilmis kalenin halkalinda yeralmakta. Buralar kole kervaninin yollarini korumak icin
yapilmistir. Bunlara ornek Darb Al-Arbaien dir. Bu arkeolojik alanlara ornek sunlardir Ed Dier temple, Um
El-Dabadib, Nadura temple, Al-Zayyan temple, Duch temple, Hebis temple and Baghawat necropolis.

Qasr Al-Zayyan yada Al-Zayyan tapingi Darb Al-Arbaien in surlarinin bir halkasi olarak Kabul
edilmektedir. Bu Roman surlarinin cogunun ozelliklerini tasimaktadir. Burasi genelde kerpicten yapilmistir
ozellikle dis cerceve ve geride kalan su duvari. Arka duvar ve ana giris tas ve birtakim yazitlardan
yapilmistir. On duvar genel girisi kapsamakta taki kutsallarin kutsalinin oldugu yere kadar.tapinak
hakkinda cok bilgi yok hatta bilinen de kesin degil. Bununla birlikte yuksek antika mahkemesi Amenebis
olarak tanimakta ve burasi Antoninus (AD 138-161) doneminde yeniden restorasyon yapilmistir.

2001 deki arastirmalarin ve sonuclarin ozeti:

2001 in martinda yapilan butunlestirici arastirma su andaki tapinagin (Kamei et al., 2002) bati kismini kapsamistir. Bu
arastirma yer tesirli radarida kapsamaktadir. Bu radar 400 MHz antene sahiptir. Bu arastirmada ayni zamanda uc parcali
manyetik alan dedektoru TRM-70D (Tokin) ve FM36 (GeoScan) kullanilmistir.bu arastirmanin iki hadefi vardi
(i) arkeoljik ozelliklerin oldugunun belirlilerinin arastirilmasi ve ii) tapinakla bolgenin arasinda olabilecek bir
iliskinin varliginin bulunmasi ve bu konuda daha fazla bilge edinilmesi.

Geride kalan binalar tespit edildi. Bu binalarin sunmu cok supriz oldu. Cunku bu Al-Zayyan tapinaginin
ozelliklerini bekledigi gibi tasimiyordu ana 45 derece ile kesmekte idi (sekil 3). Iki aciklama sunuldu bunu
aciklamak icin. Ya iki alandaki birden fazla giris tasla dosenmis alan 1 ve alan 2 ya da tasla dosenmis
alan 2 deki cokuntulerdeki mezarlik alan. Burasi olulerin gomuldugu cukur olarak dusunukemte.


2002 arastirmasi

Dilgi taoplama ve degerlendirilmesi

Alan calismasi iki amci tasimaktadir. Ilk olarak onceden iddia edildigi gibi bir yapinin oldugunun ispat
edilmesi. Ikincisi ise


-----------------------------------------
Sekil 3---2001 arastirmasina bagli olarak aciklayici yapisal site.
Sekil 4—bu calisma alaindaki harita topolojikal yollari ve arkeolojik ozellikleri gostermektedir.
Sekil 5--- a- cokfrekansli electronmanyetik GEM 300 ile arastirilma yapilan alan b – GEM300 arastirma ve
sonucu.Yol haritasi gecerlilik olcusu 13kHz de iken alinmistir ve bina sitesininin genel gorunumunu, baski
ve onceki kazinin sonucunu gostermektedir.
--------------------------------------------

kuzey – bati yonundeki uzantinin bulunmasi.arastirma su jeofizik teknikleri icermekte.
    1. Topografik olcme ve alan control edilmesi.
    2. GSSI dan GEM 300 ile elekromagnetik inceleme.
    3. TRM-70D ile Jeomagnetik arastirma.
    4. GSSI den SIR 2000 ile GPR arastirmasi.


Topografik olculer ve alan control edilmesi.

Kullanilan jeofizik teknikler yuzeyse ve topografik rakim elde edilen bilgilerde cok etkili olabilir. Bundan
dolayi goreceli topografik degizimleri harita uzerinde gostermek gerekliydi. Aydni zamanda haritada
arkeolojik ozellikler ve yerleri (sekil 4 te) gosterildi.Cogu toplanan bilgiler tapinaktaki eski cokusun
urunudur. Some gorulur ozellikler de gosterildi. Bu harita 2002 arastirmasi icin tabandi.

Gem 300 ile elekromanyetik arastirma:

GSSI dan cok frekansli Gem 300 80 x 40 m lik alanda uygulani. Bu 2001 arastirmasi icinde gecerlidir
(sekil 5a). Bu hareketli elektriklimagnetik algilayicidir ve bu verici bobinden, sicrayici bobinden ve
electronlari control etmekten olusmaktadir. Verici bobbin ana sunisadil alan olusturmaktadir ve bu alan
topragin altindaki elektrik akimin sistemini icermektedir. Bu akim ikinci bir magnetic alan yaratmakta ve bu
alici bobin tarafindan olculmektedir.Tranmiter tarafindan yapilan ana alan, electric akimi tarafindan
olusturulan ikinci alandan daha buyuktur .bu alan ayni zamanda alici tarafindan da algilandi, Gem 300
bundan dolayi ikinci alicidan yararlanmaktadir, yada sicramali bobinden yararlanmakta. Bu sicramali
bobin zit kutuplari alici bobina baglamakta.

a
Sekil 6 – uc bilesenli magnetic gradiometer tarafindan arastirilan ve arastirilmanain devam edilen alani b) uc bilesenli
magnetic gradiometer guney-kuzey, bati-dogu ve yukaridan asagiya dik parcalari.

b

sekil 6 devam ediyor.


Bu etkileyici sekilde transmitter bobin tarafindan olusturuilan ana alani iptal etmekte ve alici alet bos
alanda sifir sonuc vermekte (GSSI, 1998)

          Sekil 5b GEM 300 un 13 kHz de olctugu gecirici sekilidir.Bu sekilden fazla birsey soyleyemeyiz
ama tasla dosenmis alanin (2001 in 2 si- sekil 3) artakindaki cokuntu dusuk gecirici bozukluk olarak tespit
edildi.yuzey bu asamada duz ve cokuntu hic bir yuzeysel kanit gostermemekte. Diger dusuk gecirici
ayriliklar toprak birikintilerinden olusmustur. Ornek olarak ondeki cokuntuleri gosterebiliriz. Bu ayni
zamanda


Sekil 7 – Bu alan yeralti tesirli radar tarfindan incelenen alan. Cizgi 5 2001 arastirmasinin tekrari.


Hudut cizgileri gorunumdeki bina ile ayni yonde durmaktadir. Simdiki tapinaga 45 derece egiktir.Donusun
icinde olmasinin anlami elde edilen bilgilerin bbinanin parcalari tarafindan etkilenmesidir.


TRM-70D ile Geomagnetic arastirma.


Sekil 6a daki 100 x 50 m lik alan bolgenin ana alani. Burasi uc parcali TRM-70D gradiometer kullanilarak
olculdu. Uc sekil bu uc TRM-70D nin uc parcasini temsiletmektedir(sekil 6b).signalin cok dusuk olmasina
ragmen, bina ile iletisime girdiginde herbir parca ozellilerini gostermektedir; Bu 2001 arastirmasinda cok
zor gorunmekteidi.


SIR 2000 yer-tesirli radar arastirmasi.

Yogun GPS arastirmasi sekil 7 de gosterilmetedir. Bu arastirma iki sekil uzerinde yapildi. Ilki 2001 de
gosterilen bina sitesinin kuzey bati younde. Ikinci alan ise2001 deki arastirma bolumunun bir yakin cizgi
ayrilisin ( 1 m mesafe, 2001 de 2 m idi) dusuk anten frekansi (200 MHz, 2001 de 400 MHz0 ile
gosterilmesi. Sekil 7 de gosterildigi gibi arastirma alani 40 x 40 m parmaklik olarak bolunmustur. Cizgiler
1 m aralikli ve 20 izleyici belirlendi her metrede. 60 ns. ten 512 ornek tespit edildi.capraz zigzaklar
zamani kisaltmak icin kullanildi. 1, 2 , 3 ve 4 parmakliklar 2001 dekilerle nerede ise ayni sadece bunlar 1
m ile ayrilmakta. 2001 de bunlar 2 m ile ayrilmakta idi.

GPR arastirmasinin sonucu muthictir. Ornegin 410 gorunum, ic gorunum 40 m , 800 inceleme ve her
incelemeden 512 ornek. Bu gorunumler ozelliler belirlenirken ve haritaya konurken okundu ve elle
gosterildi. Arkeolojik ozelliler icinde bunlarin yaninda bir duzune zaman dilimi, cizgi kesismeleri ve uc
boyutlu gorunumler yapilip incelendi.

Parmaklik 5. Parmaklik 5 I digerlerinden ayri olarak ele akmak daha uygundur,Cunku digerleri ayni
sekilde gorunmektedir. Sekil 5 200 MHz frakansta antenin ayarlanilmasi ile ozel bir yaklasimla uygulandi.
2001 arastirmasinin bir kismini gostermektedir. Bu arastirmanin arkasindaki amaclar sunlardir.
    i-       Onceden belirlenen binanin varliginin belirlenmesi
    ii-      Binanin kimligi hakkinda daha fazla bilgi icin daha fazla idrak etmek.
    iii-     Daha sonraki arastirmalar icin , binanin ayrintilari elde ederek iki ayri frakansin
             cozunurluklerinin karsilastirilmasi.


    Oncelille sekil 2 de gosterilen onceden belirtilen bina ve acik ayrintilari kesfedildi. Bunun yaninda iki
    arastirma sonundada elde edilen imza userindeki karsilastirilmali arastirma yapildi. Bu imza arkeolojik
    obje uzerinde 200 Mhz antenna ile bulundu ve gorunumu cok nettir. Dusuk frekansli anten (200 MHz)
    gorunum deki cizgileri netlestirmedi oysa derin cizgilerin nettesecegi tahmin ediliyordu, sekil 8 2001
    de 400 MHz ile tasla dosenmis 2 ci alan uzerinde yapilan arastirmadan bir ornet gostermekte.bununla
    birlikte neredeyse ayni cizgi 200 MHz antenna ile 2002 de yapilan arastirmayi gostermektedir.

    5 inci parmakliklarla digerlerini birlestirmek icin, zaman dilimleri ayarlanmis cizgiler uzerinde 400 MHz
    le elde edilenlere benzer sekilde ve bunlar bir duz Alana hepberaber yerlestirilmistir.Bu asagida
    anlatilacak.

    GPT dan elde edilen bilgiler uzerine taryisma.

    Asagida belirtilen sey tum alan uzerinde hepberaber yapilan tartismalardir. 1, 2, 3, ve 4 uncu
    parmakliklar uzerinde elde edilen bilgiler ayni sekilde degerlendirildi. Sonuc farkli sekillerde gosterildi
    ki bina ve binanin ayrintilari iyi sekilde gorunsun diye. 3 parmaklik yapilan islemlerin ve
    goruntulemenin gosterilmesi icin ornek olarak kullanilmistir. Olculen alan X ve Y yonunde
    ayarlanmistir sekil 9a da oldugu gibi ve bu gorunumden arastirmaya yarayacak bir duzune kesisen
    cizgiler olusturula bilir. Bunun yanin da bir dizi zaman bilimi olusturulmus ve bunlar
    degerlendirilmistir (Sekil 9c).Farkli merkezli kup sekilleri olusturuldi ki 3 boyutlu gounumlerde ozelikler
    daha iyi gorunsun Sekil 9d de oldugu gibi.
         Bu parmakliklar arasinda, acikca bir nesne orunmentatedir (sekil 10). Gercek kimliginin ne
    oldugunu bilmiyoruz ama geometric ozelliklerinden dolayi bir insan yapimi oldigini soyleyebiliri. Bir cok
    varsayimlar bu nesnenin yapisinda vardir.
         5 inci parmaklik digger parmakliklar gibi gorunmesi icin isleme tabi tutuldu. Zaman dilimleri
    cizgileride digerlerininki gibi ayarlandi. Sekil 11 2002 deki arastirdan zaman dilimlerini toplu olarak
    gostermektedir.
         Sekil 12 de butunlesmis yorumlanan alanin cizimi gosterilmekte. Yapi 2001 de bulunanla uyum
    icindedir. Genel olarak, binanin yapisicok kapili site dusuncesini guclendirmaktedir (bir tapinak olarak
    sunulmustu). Ayni zamanda bu mezar dusuncesi

    Sekil 8- 400 MHz de 60 n saniyede 512 ornek ve 200 MHz de 120 n saniyede alinan 512
    orneginden elde edilen alanlarinlarin karsilastirilmasi, Genel anlamda 200 MHz de alinan ornegin
    daha acik olmasina ragmen, 400 MHz de elde edilen ileriki arastirmalar icin daha dogruluga sahiptir.


Sekil 9- parmaklik 3 ile ornek olarak farkli bilgi gorsterimi a- x ve y doglultularinda bir dizi profil gorunumu.
b-ilgi alanalarinin kesestigi nokta. c- zaman dilimleri 5,10,15,20 ns olarak alinmistir. d- bilgi bloklarini
cupler halinda gostermektedir.

hala gecerlidir bun nedenide taslik 2 inci alanine arkasindaki cokuktur. Bununla beraber acik kanit hala
binanin gercek kimliginin bulunmasi icin gereklidir. Yukari Misir sitelerinden bir cok Pharaoh ornekleri
icninde burum aynidir. Bina limitit arastirma alaninin disinda daha buyuk bir Alana yayilabilir. Ve boyle bir
yapinin dis duvari arastirma alainin icinde bulunamamistir.


Sonuc:

Gomulu binanin acik goreceli resimi gorunebilir.binanin kimilginin belirlenmesinde arkeolojik kanitlar
gerekmektedir
Sekil 11. 2002 arastirma alaininin zaman dilimlerinden bir ornek. Bu 5 inci parmaliklarida icermektedir.
Sekil 12. 2001 ve 2002 de yapilan arastirmaya bagli olarak birlistirici bir yorumlama. Bina bir tapinak
olabilir.


ve tabiki alt yapi yoktur. Kazi kanitlari bulabilir ve zamanlara bagli olarak daha fazla bilgi verebilir.
          200 MHz anten cukurluklarda gelisme gosteremedi, ama bud aha buyuk nesneler icin tavsiye
edilebilir. 400 MHz de ayni nitelikte nesneleri olcmekte bunula bereber daha fazla kirlilik eklemekte. Ileri
yer anyayisli radar arastirmalari icin 400 MHz anten bu alan icin tavsiye edilebilir. Bu kucuk ve emek ve
zaman tasarruf edici. Daha detayli GPR arastirmasi (0.5 m cizgi ayrimi) bilgi gorunumunu
zenginlestirebilir. Mumkun olabildigince arastirmalarin doglu acidan ayarlanmasi bina alani ic nesnelerin
kesistigi yeri ve genisligini bulmada yardiim edebilir.


Tesekur

Bu calisma Tokyo Institute of Technology (TIT), Japan ve the National Research Institute of Astronomy nd
eophysics(NRIAG), Egypt rasinda is birligi seklinde yapilmistir. Japon bilimi destekleme grubu ve TIT,
NRIAG alan calismalarini destekledi. Yazar yardimlarindan dolayi the Egyptian Antique Authority ye ve
Al-Kharga Oases deki mufettisler icin minnettardir.


Kaynaklar

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:10
posted:10/10/2012
language:Turkish
pages:5