Docstoc

artikel sunda

Document Sample
artikel sunda Powered By Docstoc
					Tulak Bala Singlar Runtah

Kategori: Artikel Sunda | Diterbitkan pada: 19-05-2011 |

Catetan DHIPA GALUH PURBA




PASUALAN runtah di Bandung tacan tuntas sanajan geus aya Tempat Pembuangan Akhir (TPA) di
wewengkon Cigending, Cipatat, Kabupaten Bandung. Nepi ka kiwari ogé runtah masih tingtalambru di
sawatara jarian samentara. Teu pamohalan, sababaraha taun deui, runtah bakal ngahunyud. Sabab,
produsén runtah beuki rongkah, kalayan henteu diimbangan ku cara ngokolakeun anu idéal. Solusina
lain sakadar néangan lahan TPA anu lega. Pangna kitu, lantaran salega-legana lahan anu disayagikeun,
lila-lila mah bakal mentung ngagunung nampung runtah urang Bandung.

        Mangkaning sasaha ogé geus pada awal, yén runtah téh bisa ngadatangkeun mamala atawa
balai. Geus puguh sabangsaning panyakit alatan polusi. Katambah deui pangalaman tragédi
ngabeledugna gunung runtah di TPA Leuwigajah nu geus ngubur kampung-kampung sakuliah
Leuwigajah jeung tatar Batu Jajar (21/02/05). Geus puguh harta banda, dalah korban jiwa ogé
henteu bisa disingkahan ku ngamukna sakadang runtah harita. Hiji bukti yén runtah lain pasualan anu
bisa dianggap énténg.

        Tina bala alatan runtah, bisa ngalantarankeun balai. Ku ayana kitu, kudu buru-buru mapatkeun
jampé tulak bala singlar runtah. Ari tulak bala téh sabangsaning jajampéan atawa dunga pikeun
nyingkahan balai. Sasarina jampé tulak bala dipapatkeun dina upacara tradisi ritual, saperti ngaruat
jagat, hajat bumi, ngalaksa, jsté. Tulak bala ogé aya anu sok dipirig ku waditra anu dianggap sakral,
saperti angklung gubrag, terbang pusaka, jsté. Tapi jampé jeung téknis tulak bala nyinglar runtah
 mah kawilang basajan. Bisa dipapatkeun ku sakumna urang Bandung, kalayan henteu perelu
ngalibetkeun Jurig Jarian.

         Saméméh diajar mapatkeun tulak bala singlar runtah, taya salahna maluruh heula
kasangtukang runtah. Sanajan henteu kungsi ngawawancara runtah, tapi bisa dipastikeun produsén
runtah pangrongkahna mah jolna ti rumah tangga. Sabéngbatan mémang moal katingali loba, da puguh
ti saimah téh rata-rata ukur sakérésék atawa dua kérésék. Tapi ari dikalikeun jeung sakabéh imah di
Bandung mah, tangtu jumlahna bisa nepi ka ratusan rébu méter kubik. Ku ayana kitu, salah sahiji
jalan anu bisa disorang nyaéta ngurangan jumlah runtah ti saban imah.

        Pikeun babandingan, masarakat pilemburan mah asa tara nyanghareupan pasualan runtah.
Sabab ti baheula ogé geus surti dina ngokolakeun runtah. Contona misahkeun runtah organik jeung
an-organik. Runtah baseuh sasarina diruang, demi runtah garing bisa disalurkeun ka tukang rongsokan
atawa diduruk. Naon pasualanana ngaduruk runtah? Sanajan bisa nimbulkeun dioksin anu henteu
séhat pikeun diangseu, tapi bakal leuwih henteu séhat lamun patulayah tur ahirna ngotoran
lingkungan.
        Di Bandung, mémang pamohalan ngaruang runtah baseuh di sabudeureun imah. Sabab, umumna
henteu nyayagikeun lahan pikeun ngurus runtah. Cukup boga tong runtah di hareupeun imah, kalayan
henteu ngarasa perelu mikiran ka mana éta runtah dipiceun. Lantaran ngarasa geus mayar iuran
runtah téa, antukna loba anu teu harayang nyaho itu-ieuna. Nu penting mah di wewengkonna beresih,
kajeun teuing di wewengkon batur mah barala ogé. Nu penting mah di wewengkonna henteu barau
runtah, kajeun teuing di wewengkon batur mah barau runtah ogé. Sikep égois anu méh teu karasa,
geus nerekab ka sawatara pangeusi Bandung.

        Loba masarakat anu nampik upama wewengkonna rék dijieun TPA. Puguh baé lumbrah,
lantaran maranéhna ngeunteung kana gagalna cara ngokolakeun TPA. Antukna TPA idéntik jeung
kumuh, rarujit, barau, sarta ngabahayakeun kasalametan jiwa. Sabenerna éta anggapan téh bisa
dirobah upama TPA dikokolakeun kalayan hadé tur daria. Contona ku cara ngahangkeutkeun kagiatan
ngolah runtah jadi gemuk. Ku cara kitu, masarakat baris ngabagéakeun wewengkonna dijieun TPA,
lantaran bisa nyiptakeun arawa ngalegaan lahan pacabakan. Salila ieu, kagiatan ngolah runtah ukur
jadi wacana, henteu dibarung prakna, sakurang-kurangna henteu pati daria.

       Anu leuwih mungkin ditaratas pikeun nyiar solusi pasualan runtah, taya deui iwal ti ngayakeun
gawé bareng antara pamaréntah jeung sakumna masarakat. Lamun ukur ngandelkeun pamaréntah,
nepi ka iraha ogé moal aya réngséna. Sakali deui, kudu aya rampak gawé anu harmonis antara
pamaréntah jeung masarakat. Kahiji, wayahna pamaréntah kudu nyayagikeun dua rupa mobil paranti
ngangkut runtah, nyaéta pikeun runtah baseuh jeung runtah anu garing. Lamun waragad maén bal anu
jumlahna miliaran bisa kahontal, piraku baé henteu kabeuli mobil paranti runtah.

       Sanggeus sayagi dua rupa mobil runtah, tangtuna ogé kudu diimbangan ku nyayagikeun dua
rupa TPA, pikeun nampung runtah baseuh jeung runtah garing. Ku cara kitu, anu sok mulungan runtah
ogé bakal sujud syukur, lantaran leuwih babari ngumpulkeun barang-barang anu payu kénéh kana duit.
Apan éta téh kaasup pagawéan mulya anu mugia baé aya dina karidoan-Na.

         Satuluyna, saha anu kudu misah-misahkeun runtah baseuh jeung garing? Taya deui, iwal ti
masarakat di saban imah. Mun perelu, nyieun dua tong sampah keur runtah baseuh jeung runtah
garing. Éta pisan wujud partisipasi nyata masarakat nu kalintang mangpaatna. Sabab, pasualan runtah
mah gumantung pisan kana sikep saban individu dina ngokolakeun runtah. Sanajan pamaréntah
bébéakan ngurus runtah, moal aya anggeusna lamun henteu bisa ngahudang kasadaran masarakat dina
ngokolakeun runtah. Lain baé pasualan pamaréntah anu tacan bisa ngokolakeun runtah, tapi perkara
méntal masarakat ogé henteu kurang pentingna.

        Jajampéan tulak bala singlar runtah mah kawilang basajan. Mangga cobian papatkeun bari
peureum atawa bari beunta, atawa bari peureum beunta: “ ciwit heula diri sorangan, saméméh nyiwit
batur; Ambeuan heula runtah sorangan, saméméh neumbleuhkeun bau ka batur . Lamun kaambeu bau,
pék pikiran carana sangkan batur henteu katempuhan kudu nyeuseup nu barau téa”.

        Pikeun sing saha baé anu irungna masih kénéh normal, pasti bakal milu titén kana pasualan
runtah, sakaligus mibanda tékad pikeun milu partisipasi dina mulangkeun deui citra Bandung jadi kota
kembang.***

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:26
posted:10/7/2012
language:
pages:2