WARSAW STOCK EXCHANGE Derivatives Market_1_

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. OPCJE NA INDEKS WIG20 Wprowadzenie Dlaczego wprowadzamy opcje? • Zapotrzebowanie rynku, • Uzupełnienie oferty produktowej, • Nowe możliwości inwestycyjne dla inwestorów, • Poprawa płynności innych instrumentów, • Pozyskanie nowych inwestorów. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 2 Czym jest opcja (1) DEFINICJA Opcja to instrument dający jej nabywcy prawo do: • kupna (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) • w przyszłym terminie • po określonej z góry cenie zwanej ceną wykonania • określonej ilości instrumentu bazowego dla tej opcji Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 3 Czym jest opcja (2) • Opcja kupna 100 akcji spółki XYZ po cenie 12 zł za sztukę w terminie 19 grudnia 2003 r. • Opcja sprzedaży 500 akcji spółki ABC po cenie 100 zł za sztukę w terminie 19 marca 2004 r. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 4 Czym jest opcja (3) Opcja jest transakcją pomiędzy dwoma inwestorami. Nabywcą opcji (inwestorem zajmującym pozycję długą), Wystawca opcji (inwestorem zajmującym pozycję krótką). Nabywca opcji za swoje prawo płaci sprzedawcy opcji (wystawcy) premię opcyjną (cena opcji), w zamian za premię wystawca przyjmuje zobowiązanie do: › sprzedaży instrumentu bazowego (w przypadku opcji kupna) › kupna instrumentu bazowego (w przypadku opcji sprzedaży) na żądanie posiadacza opcji Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 5 Prawa i obowiązki stron transakcji NABYWCA OPCJA KUPNA Prawo do kupna OPCJA SPRZEDAŻY Prawo do sprzedaży WYSTAWCA Zobowiązanie do sprzedaży Zobowiązanie do kupna 6 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Kiedy warto wykonać opcję (1) PRZYKŁAD Opcja kupna akcji X z ceną wykonania 100 zł Cena akcji X na rynku = 150 zł Posiadacz opcji kupna: 1. wykonuje opcję korzysta z prawa kupna i kupuje akcje X za 100 zł od wystawcy. 2. sprzedaje akcje X na rynku po 150 zł 3. uzyskuje kwotę = 150 zł – 100 zł = 50 zł Cena akcji X na rynku = 80 zł Posiadacz opcji kupna nie wykona opcji ponieważ na rynku kupi akcje X taniej. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 7 Kiedy warto wykonać opcję (2) PRZYKŁAD Opcja sprzedaży akcji Y z ceną wykonania 100 zł Cena akcji Y na rynku = 70 zł Posiadacz opcji sprzedaży 1. kupuje akcje na rynku po 70 zł 2. wykonuje opcję korzystając z prawa sprzedaży i sprzedaje akcje za 100 zł wystawcy 3. uzyskuje kwotę = 100 zł – 70 zł = 30 zł Cena akcji Y na rynku = 120 zł Posiadacz opcji sprzedaży nie wykona opcji ponieważ na rynku może sprzedać akcje drożej niż wykonując opcje. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 8 Kiedy warto wykonać opcję (3) Opcja kupna – gdy kurs instrumentu bazowego większy niż kurs wykonania Opcja sprzedaży – gdy kurs instrumentu bazowego niższy niż kurs wykonania Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 9 Sposób rozliczenia opcji Rozliczenie wykonania opcji może następować przez: • dostawę instrumentu bazowego lub • rozliczenie różnicy między: › Dla opcji kupna - ceną instrumentu bazowego (cena rozliczeniowa) a ceną wykonania, › Dla opcji sprzedaży – ceną wykonania a ceną instrumentu bazowego (cena rozliczeniową). Sposób rozliczenia określa standard opcji Opcje na WIG20 rozliczane są pieniężnie Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 10 Opcja kupna - p. długa Z/S (X) - Cena wykonania P. DŁUGA OPCJA S P. DŁUGA FUTURES max(0,(S-X)) Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 12 Opcja sprzedaży - p. długa PROFIL WYŁATY Z/S P. DŁUGA OPCJA X- cena wykonania S max(0,(X-S)) P. KRÓTKA FUTURES 14 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Opcja kupna P. DŁUGA Z/S S P. KRÓTKA Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 16 Opcja sprzedaży Z/S PROFIL WYŁATY P. KRÓTKA S P. DŁUGA Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 18 Kiedy można wykonać opcję ? • Opcje na WIG20 są europejskie, więc wykonywane są wyłącznie w dniu wygaśnięcia • Wykonywanie jest automatyczne w dniu wygaśnięcia Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 19 Kurs a cena opcji Indeks WIG20 podawany w punktach, więc notowanie opcji również odbywa się w punktach Cena opcji (w złotych) = kurs opcji (pkt) * mnożnik (10zł) Kurs opcji 15 pkt Kurs wykonania 1.400 pkt Kurs rozliczeniowy 1.600 pkt – cena opcji 150 zł – cena wykonania 14.000 zł – cena rozliczeniowa 16.000 zł Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 20 Czynniki wpływające na cenę opcji Czynniki i jego zmiana WIG20 rośnie WIG20 maleje Zwiększa się zmienność WIG20 (większe zmiany ceny) Zmniejsza się zmienność WIG20 (mniejsze zmiany ceny) Zbliża się termin wygaśnięcia (zmniejsza się czas ważności opcji) Wartość opcji kupna rośnie maleje rośnie Wartość opcji sprzedaży maleje rośnie rośnie maleje maleje maleje maleje 21 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Jak kształtuje się cena opcji (1) Wartość wewnętrzna – wartość jaką inwestor uzyskuje wykonując opcje Opcja kupna = max{0, (S – X)} Opcja sprzedaży = max{0, (X – S)} Wartość czasowa – wynika z szansy, że zmiana ceny instrumentu bazowego będzie korzystna dla posiadacza opcji. Jak kształtuje się cena opcji (2) • Opcja kupna, • Kurs wykonania 1200 pkt. Kurs indeksu WIG20 (pkt) 1 250 1 200 1 150 Kurs opcji (pkt) 70 25 10 Wartość wewnętrzna (pkt) 50 0 0 Wartość czasowa (pkt) 20 25 10 23 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Jak kształtuje się cena opcji (3) - opcja kupna Wartość opcji 600 500 400 300 Wartość opcji = Wartość wewnętrzna + Wartość czasowa Wartość czasowa 200 100 0 1 000 1 200 1 400 1 600 1 800 2 000 Wartość wewnętrzna Kurs indeksu WIG20 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 24 Opcje - in, at, out - of the money 1. in-the-money (opcja z wartością wewnętrzną) - opcja kupna - cena wykonania < cena instrumentu bazowego - opcja sprzedaży - cena wykonania > cena instrumentu bazowego 2. at-the-money - opcja kupna - cena wykonania  cena instrumentu bazowego - opcja sprzedaży - cena wykonania  cena instrumentu bazowego 3. out-of-the-money (opcja bez wartości wewnętrznej) - opcja kupna - cena wykonania > cena instrumentu bazowego - opcja sprzedaży - cena wykonania < cena instrumentu bazowego Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 25 OPCJA IN-THE-MONEY opcja, która posiada dodatnią wartość wewnętrzną opcja kupna opcja sprzedaży Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 26 OPCJA OUT-OF-THE-MONEY opcja, która posiada zerową wartość wewnętrzną i jednocześnie cena rynkowa instr. bazowego jest różna od ceny wykonania opcja kupna opcja sprzedaży Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 27 OPCJA AT-THE-MONEY opcja, która posiada zerową wartość wewnętrzną i jednocześnie cena rynkowa instr. bazowego jest równa cenie wykonania opcja kupna opcja sprzedaży Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 28 Jak zamknąć swoją pozycję ? Opcje są przedmiotem obrotu giełdowego – można więc zamknąć swoją pozycję w dowolnym dniu do dnia wygaśnięcia włącznie poprzez zawarcie transakcji przeciwstawnej, tzn. • sprzedaż opcji tej samej serii, gdy wcześniej opcja została nabyta • Kupno opcji tej samej serii, gdy wcześniej opcja została wystawiona Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 29 Przykłady wykorzystania opcji Wykorzystanie opcji kupna(1) Indeks WIG20 = 1470 pkt. • Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcje kupna z kursem wykonania 1500 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Inwestor czeka do wygaśnięcia . • Za trzy miesiące kurs rozliczeniowy = wysokość indeksu WIG20 wynosi 1630 (wzrost o 10,9%) • Inwestor otrzymuje kwotę rozliczenia = 1300 zł = (1630 pkt – 1500 pkt) *10 zł Zwrot z inwestycji (1300 –700)/700 = 86% Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 31 Wykorzystanie opcji kupna(2) Indeks WIG20 = 1470 pkt. • Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcje kupna z kursem wykonania 1500 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Indeks po miesiącu osiąga 1570 pkt (wzrost o 6,8%). • Kurs opcji rośnie do poziomu 113,6 pkt (cena 1136zł). • Inwestor zamyka pozycje na rynku i zarabia 436 zł (1136-700) co daje zwrot na poziomie 62 %. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 32 Wykorzystanie opcji kupna(3) Indeks WIG20 = 1470 pkt. • Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcje kupna z kursem wykonania 1500 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Indeks w czasie tej samej sesji rośnie do poziomu 1500pkt (ok. 2%). • Kurs opcji rośnie do poziomu 84 pkt (cena 840zł). • Inwestor zarabia 140 zł (840 zł (840-700) co daje zwrot na poziomie 20 %. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 33 Wykorzystanie opcji sprzedaży WIG20 = 1.510 pkt Inwestor oczekuje na spadek kursów • Kupuje opcje sprzedaży z kursem wykonania 1.500 pkt wygasającą za trzy miesiące. • Kurs opcji wynosi 60 pkt. Cena = 600 zł = 60 pkt * 10 zł Inwestor czeka do wygaśnięcia . • Po trzech miesiącach kurs rozliczeniowy = wysokość indeksu WIG20 wynosi 1.350 • Inwestor otrzymuje kwotę rozliczenia = 1.500 zł = (1.500 pkt – 1.350 pkt) *10 zł • Zwrot z inwestycji (1.500 – 600)/600 = 150% (więcej niż przy sprzedaży kontraktu terminowego) Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 34 Opcje – zalety • Możliwość zarabiania na spadkach, • możliwość osiągania zysków porównywalnych (i przewyższających) z zyskami z kontraktów terminowych, • możliwość inwestycji z dźwignią bez konieczności wnoszenia i utrzymywania depozytów zabezpieczających, • z góry znany maksymalny poziom ryzyka. Ryzyka opcyjne • Utrata całej premii • Ryzyko płynności (rozpiętość ofert i wolumeny ofert) • Ryzyko kosztów transakcyjnych Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 35 Standard opcji (1) • • • • Instrument bazowy Mnożnik Jednostka notowania Miesiące wygaśnięcia WIG20 10 zł pkt dwa najbliższe z marcowego cyklu kwartalnego • Nazwa skrócona - przykład – opcja kupna wygasająca w czerwcu 2003 r. o kursie wykonania 1200 pkt OW20F3120 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 36 Standard opcji (2) kurs wykonania (1) Różnice pomiędzy kursami wykonania kolejnych serii • 25 pkt dla kursów wykonania od 25 pkt do 475 pkt, • 50 pkt dla kursów wykonania od 500 pkt do 950 pkt, • 100 pkt dla kursów wykonania równych co najmniej 1000 pkt i powyżej tej wielkości. Kursy wykonania mogą przyjmować zatem następujące wartości • 25, 50, 75, ... , 475 • 500, 550, 600, ... , 950 • 1000, 1100, 1200, 1300, 1400 ....... Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 37 Standard opcji (2) kurs wykonania (2) • W pierwszym dniu notowania opcji z nowym terminem wygaśnięcia wprowadza się do obrotu na każdy termin wygaśnięcia oraz dla każdego typu opcji (kupna i sprzedaży). › Jedną serię at-the-money, › Dwie serię out-of-the-money, › Jedną serię in-the-money. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 38 Standard opcji (2) kurs wykonania (3) Przykład (1) Wartość indeksu zamknięcia przez przed pierwszym dniem notowania z nowym terminem wygaśnięcia – 1.230 pkt Opcje kupna in-the-money at-the-money out-of-the-money 1.100 1.200 1.300 1.000 1.100 1.200 1.300 - Opcje sprzedaży out-of-the-money out-of-the-money at-the-money in-the-money - out-of-the-money 1.400 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 39 Standard opcji (2) Kurs wykonania (4) Do obrotu wprowadza się dodatkowe serie opcji w przypadku gdy: - Dla opcji kupna - Wartość zamknięcia indeksu WIG20 wzrośnie powyżej niższego z dwóch najwyższych kursów wykonania lub, - Wartość zamknięcia indeksu WIG20 spadnie poniżej najniższego kursu wykonania. - Dla opcji sprzedaży - Wartość zamknięcia indeksu WIG20 spadnie poniżej wyższego z dwóch najniższych kursów wykonania, - Wzrośnie powyżej najwyższego kursu wykonania. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 40 Standard opcji (2) Kurs wykonania (5) • Przykład wprowadzania nowych serii opcji KUPNA zgodnie ze standardem obowiązującym od 22 grudnia 2003 roku. 1400 1300 1200 1100 1000 1205 1400 1300 1200 1400 1300 1200 1100 1000 1400 1300 1200 1100 1000 950 Kursy wykonania Kurs zamknięcia indeksu 1300 1200 1100 1000 1100 1000 1110 1130 1020 980 Sesja T Sesja T+1 Sesja T+2 Sesja T+3 Sesja T+4 41 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Standard opcji (2) Kurs wykonania (5) • Przykład wprowadzania nowych serii opcji SPRZEDAŻY zgodnie ze standardem obowiązującym od 22 grudnia 2003 roku. 1300 Kursy wykonania Kurs zamknięcia indeksu 1200 1100 1000 950 1200 1300 1200 1300 1200 1100 1000 950 1300 1200 1100 1000 950 900 1100 1000 950 1205 1100 1000 950 1110 1130 1020 980 Sesja T Sesja T+1 Sesja T+2 Sesja T+3 Sesja T+4 42 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Standard opcji (3) • • Cena wykonania = kurs wykonania x mnożnik Opcje o europejskim stylu wykonania i rozliczeniu pieniężnym › Dzień wygaśnięcia – trzeci piątek miesiąca wygaśnięcia, › Wykonanie automatycznie w przypadku jeżeli opcja jest in-themoney, › Możliwość rezygnacji z wykonania opcji. Kwota rozliczenia kalkulowana wg wzorów; › Dla opcji kupna: c(T) = max{[S(T) – m];0} › Dla opcji sprzedaży: c(T) = max{[m – S(T)];0} gdzie: c(T) – kwota rozliczenia określana w dniu wykonania, S(T) – cena rozliczeniowa określana w dniu wykonania, m – cena wykonania, T – dzień wykonania. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 43 • Standard opcji (4) • Cena rozliczeniowa = kurs rozliczeniowy x mnożnik • Kurs rozliczeniowy kalkulowany w identyczny sposób jak w przypadku kontraktów terminowych na WIG20 - średnia arytmetyczna ze wszystkich wartości indeksu WIG20 w czasie ostatniej godziny notowań ciągłych, oraz wartości tego indeksu ustalonej na zamknięcie sesji giełdowej. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 44 Zasady obrotu • Notowania ciągłe w godzinach 9:00 – 16:20 (godziny notowania kontraktów terminowych oraz jednostek indeksowych) • Możliwość wykorzystania wszystkich rodzajów zleceń oprócz zleceń: Po Każdej Cenie (PKC), Po Cenie Rynkowej (PCR) oraz Po Cenie Rynkowej na Otwarcie (PCRO), • Ograniczenie wahań kursów +/-100 pkt od kursu odniesienia, • Rynek wspomagany działaniami animatora rynku. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 45 Zasady obrotu • Kurs odniesienia stanowi teoretyczna wartość opcji kalkulowana codziennie w oparciu o model wyceny opcji Black’a-Scholes’a (na podstawie parametrów ryzykazmienność, stopa wolna od ryzyka, otrzymywanych od KDPW) Konieczne posiadanie numeru NIK – jeden numer dla wszystkich instrumentów pochodnych, Funkcjonalność zapytania Request For Quotes (RFQ) – funkcjonalność daje możliwość wezwania animatora rynku do złożenia ofert. • • Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 46 Przykłady strategii opcyjnych Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 47 Bull call spread Z/S Ograniczenie maksymalnego zysku kupno opcji kupna A B sprzedaż opcji kupna S(t) Wystawiona opcja sprzedaży częściowo finansuje kupno opcji kupna Poziom przewidywanego wzrostu kursu instrumentu bazowego Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 48 Z/S Bear put spread sprzedaż opcji sprzedaży S(t) B A Bear put spread kupno opcji sprzedaży Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 49 Z/S Short straddle sprzedaż opcji sprzedaży A short straddl e sprzedaż opcji kupna 50 S(t) Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Z/S Long straddle kupno opcji kupna long straddl e A S(t) kupno opcji sprzedaży Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 51 Wzrost kursu Kupno Call Wzrost zmienności Zysk Strata Spread byka Niewielka zmiana zmienności Zysk Strata Sprzedaż Put Spadek zmienności Zysk Strata Nieokreślona zmiana kursu Długi Stelaż Zysk Strata Spadek kursu Kupno Put Zysk Strata Spread niedźwiedzia Zysk Strata Krótki Stelaż Zysk Strata Sprzedaż call Zysk Strata Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 52 Depozyty zabezpieczające (1) Depozyty zabezpieczające wymagane są tylko i wyłącznie od wystawców opcji !!! Stanowią one zabezpieczenie zobowiązania wystawcy opcji wobec nabywcy opcji. Są gwarancja, że w dniu wygaśnięcia wystawca opcji będzie zdolny finansowo do wykonania opcji (wypłaty dla nabywcy opcji kwoty rozliczenia) Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 53 Depozyty zabezpieczające (2) Sposób kalkulacji depozytów. Do wyznaczenia wykorzystywany jest Model Portfelowej Kalkulacji Ryzyka: › Generowanych jest 16 scenariuszy zmian cen instrumentu bazowego oraz zmiany zmienności instrumentu bazowego. › Dla każdego scenariusza wyznaczana jest teoretyczna wartość opcji, która stanowi jednocześnie wartość wymaganego depozytu zabezpieczającego. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 54 Depozyty zabezpieczające (3) Nr scenariusza 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Zmiana ceny (uj) 0,01 0,01 1/3 1/3 -1/3 -1/3 2/3 2/3 -2/3 -2/3 1,00 1,00 -1,00 -1,00 2,00 -2,00 Kierunek S  S 0  1  Z k  u j  Bop zmienności (kj) 1 -1 S0 - kurs indeksu WIG20, 1 Zk- poziom właściwego -1 depozytu zabezpieczającego, 1 (równy największej historycznej -1 jednodniowej zmianie ceny 1 instrumentu bazowego (indeksu -1 WIG20). 256 dni obserwacji) 1 -1 Bop – wskaźnik zwiększający 1 poziom Zk (1,4). -1 1 k j S -1 Vk – zmienność instrumentu 0 bazowego (w ujęciu rocznym), 0   V  V  k V Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Vs – parametr modyfikujący zmienność (aktualnie 2,5%) 55 Depozyty zabezpieczające (4) Przykład. – opcja kupna OW20C4140 Kurs wykonania – 1400 pkt, Kurs zamknięcia WIG20 - 1673,34 pkt, Zmienność – 21,9%, Parametr modyfikujący zmienność – 2,5%, Stopa wolna od ryzyka – 6%, Czas do wygaśnięcia – 0,53 lat, Poziom właściwego depozyt zabezpieczający – 5,4%, • Współczynnik zwiększający poziom depozytu – 1,4. • • • • • • • Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 56 Depozyty zabezpieczające (5) Scenariusze Scenariusza 1 Scenariusza 2 Scenariusza 3 Scenariusza 4 Scenariusza 5 Scenariusza 6 Scenariusza 7 Scenariusza 8 Scenariusza 9 Scenariusza 10 Scenariusza 11 Scenariusza 12 Scenariusza 13 Scenariusza 14 Scenariusza 15 Scenariusza 16 Uj 0,01 0,01 0,33 0,33 -0,33 -0,33 0,67 0,67 -0,67 -0,67 1,00 1,00 -1,00 -1,00 2,00 -2,00 Kj 1 -1 1 -1 1 -1 1 -1 1 -1 1 -1 1 -1 0,5 0,5 Wartość indeksu 1 674,61 1 674,61 1 715,73 1 715,73 1 630,95 1 630,95 1 758,12 1 758,12 1 588,56 1 588,56 1 800,51 1 800,51 1 546,17 1 546,17 1 927,69 1 418,99 Zmienność 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 24,40% 19,40% 23,15% 23,15% Kurs teoretyczny opcji (pkt) 333,60 324,60 371,10 363,70 295,00 248,00 410,50 404,60 258,80 245,80 450,70 446,00 224,10 209,30 286,30 61,40 57 Wartość opcji (zł) 3 336 3 246 3 711 3 637 2 950 2 480 4 105 4 046 2 588 2 458 4 507 4 460 2 241 2 093 2 863 614 Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl Depozyty zabezpieczające (6) Depozyt wymagany w chwili składania zlecenia Stanowi różnicę pomiędzy wartością depozytu wyznaczona przez KDPW na dany dzień a wartością rynkową opcji (np. wynikającą z limitu złożonego zlecenia). Depozyt wymagany w po rozliczeniu transakcji Pełna wartość depozytu wyznaczona przez KDPW. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 58 Depozyty zabezpieczające (7) Przykład. Depozyt wymagany w chwili złożenia zlecenia - depozyt wymagany na danej sesji – 4.507 zł - limit zalecenia 380 pkt - depozyt wymagany od klienta = 4.507 zł – 380 pkt x 10 zł = 707 zł Depozyt wymagany po rozliczeniu transakcji - depozyt wyznaczony przez KDPW na dzień następny, wymagany od klienta po rozliczeniu transakcji – 4.620 zł, - kurs transakcji = 390 pkt (wystawca otrzymał od nabywcy opcji kwotę 3.900 zł), - Na rachunku wystawcy znajduje się suma wpłaconego depozytu oraz otrzymanej premii opcyjnej = 3.900 zł + 707 zł = 4.607 zł. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 59 Depozyty zabezpieczające (8) Depozyty wyznaczane są z uwzględnieniem ryzyka całego portfela instrumentów pochodnych z uwzględnieniem korelacji (zmniejszających wymagany depozyt) pomiędzy instrumentami opartymi na tym samym instrumencie bazowym (np. OW20 + FW20 + MW20) Przykład. FW20Z3 – depozyt wymagany od pozycji długiej z dnia 10.09.2003 = 1.216,00 zł OW20C4130 – depozyt wymagany od pozycji krótkiej z dnia 10.09.2003 = 5.432,85 zł Depozyt od portfela: długa pozycja FW20Z3 +krótka pozycja OW20C4130 z dnia 10.09.2003 = 4.235,08 zł Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 60 Depozyty zabezpieczające (9) W skład depozytu mogą wchodzić: - gotówka, - papiery wartościowe (akcje, obligacje) z uwzględnieniem stóp uznania (dla obligacji 0,9, dla akcji 0,6-0,7). Wyznaczany jest minimalny poziom depozytu jaki musi utrzymać klient na rachunku depozytowym, W przypadku spadku poziomu depozytu poniżej poziomu minimalnego klient jest zobowiązany do uzupełnienia zabezpieczenia. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 61 Dalsze informacje • Strona internetowa www.opcje.gpw.pl, • Mail opcje@gpw.com.pl odpowiedź w ciągu 24h (bez sobót i niedziel), • Informacje o depozytach zabezpieczających http://www.kdpw.pl/irip/irip.jsp. Masz pytanie ? napisz na opcje@gpw.com.pl 62