Slide 1 by mPg36k5q

VIEWS: 2 PAGES: 50

									   การเปิดตลาดจัดซื้อจัดจ้าง
   ภาครัฐตามกรอบ JTEPA
                 กับความท้าทายของ
                  ้
                 ผูประกอบการไทย

สถาบันวิจยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ)
         ั
                                                1
วัตถุประสงค์ของการศึกษา
1.                ้
     สร้างความรูความเข้าใจระบบการจัดซื้อจัดจ้าง
     ภาครัฐของญี่ปน ุ่
2.   เตรียมการเพื่อขยายความร่วมมือด้านการ
     จัดซื้อจัดจ้างภาครัฐภายใต้กรอบ JTEPA
3.   ส่งเสริมภาคเอกชนให้มีส่วนร่วมในตลาดภาครัฐ
     ของญี่ปน ุ่
4.   เป็ นแนวทางเพื่อการพัฒนาระบบการจัดซื้อจัด
     จ้างภาครัฐของไทย                         2
                          ุ่
การปกครองและการคลังของญี่ปน
 ปกครองแบบรัฐเดี่ยว   โดยแบ่งเป็ นราชการ
  ส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่น และรัฐวิสาหกิจ
 หน่ วยงานภาครัฐแต่ละประเภทมีกฎระเบียบการ
  จัดซื้อจัดจ้างของตนเองเช่นเดียวกับประเทศไทย
 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นของญี่ปนมีอิสระใน
                                    ุ่
  การบริหารสูงกว่าของประเทศไทย
   มีรายได้หลักจากภาษี ท้องถิ่น

   มีอานาจสูงในการบริหารการเงินการคลังของตนเอง
    โดยความเห็นชอบจากรัฐสภา                       3
                                       ุ่
กฎระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของญี่ปน
  ไม่มีกฎหมายด้านการจัดซื้อจัดจ้างโดยเฉพาะ แต่อาศัยอานาจจาก
         Accounts Law สาหรับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในส่วนกลาง

         Local Autonomy Law สาหรับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐใน
          ท้องถิ่น
  มีมติคณะรัฐมนตรี และกฎระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในระดับ
   กระทรวงกากับ
                          ู
  สานักนายกรัฐมนตรีดแลนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างในส่วนกลาง

  Ministry of Internal Affairs and Communications
   (กระทรวงมหาดไทย) ดูแลนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างในส่วนท้องถิ่น
                                                          4
การตรวจสอบด้านการจัดซื้อจัดจ้าง
             ุ่
ภาครัฐของญี่ปน
คณะกรรมการทบทวนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
    สังกัดสานักนายกรัฐมนตรี
            ่
    รับเรืองร้องเรียนสาหรับการจัดซื้อจัดจ้างในส่วนกลาง และ
     รัฐวิสาหกิจในกากับของส่วนกลาง
    รับร้องเรียนจากปัจเจกบุคคล และองค์กร

                  ่
    ประชาชนทัวไปที่ สนใจเข้าร่วมกระบวนการทบทวนข้อ
     ร้องเรียนได้
    ประชาสัมพันธ์ผลการทบทวนผ่านสื่อสิ่งพิมพ์ของรัฐ เว็บไซต์
     http://www5.cao.go.jp/access/english/chans_main_e.html และ

     สื่ออื่นๆ                                               5
 การตรวจสอบด้านการจัดซื้อจัดจ้าง
              ุ่
 ภาครัฐของญี่ปน
                                             ั
คณะกรรมการการค้าที่เป็ นธรรม มีอานาจหน้ าที่ดงนี้
    สอบสวนการละเมิดกฎหมายป้ องกันการผูกขาด

    รับและตรวจสอบคาชี้แจงจากบริษทเอกชน หรือสมาคม
                                 ั
      ้                             ่
     ผูประกอบการ ที่คณะกรรมการมีคาสังให้รายงาน
    วิจยสภาพตลาดในอุตสาหกรรมที่ มีการผูกขาด
        ั
    ให้คาแนะนาแก่ส่วนราชการด้านการป้ องกันการผูกขาด

    ประกาศแนวทางปฏิบติในการบังคับใช้กฎหมายป้ องกัน
                     ั
     การผูกขาด                                         6
 การตรวจสอบด้านการจัดซื้อจัดจ้าง
              ุ่
 ภาครัฐของญี่ปน
หน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้างมีหน้ าที่ต้องรายงานและร่วมมือกับ
     คณะกรรมการการค้าที่เป็ นธรรม เมื่อ
    พบว่าผูประกอบการหรือสมาคมการค้ามีพฤติกรรมหรือ
           ้
       กิจกรรมที่อาจละเมิดกฎหมายป้ องกันการผูกขาด
    ได้รบข้อมูลที่บงชี้ความเป็ นไปได้ของพฤติกรรมละเมิด
         ั          ่
       กฎหมายป้ องกันการผูกขาดในกระบวนการจัดซื้อจัด
                                   ้    ั้
       จ้างของหน่ วยงาน โดยให้รวมตังแต่ขนตอนการกาหนด
       คุณสมบัติของสินค้าหรือบริการ
                                                           7
  ้
ขันตอนการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของ
    ุ่
ญี่ปนที่แตกต่างจากไทย
   การจัดซื้อสินค้าที่มีความซับซ้อนสูง หรือมีมลค่าไม่ตากว่า
                                               ู       ่
    40 ล้านบาท ต้องวิจยตลาด หรือทดสอบสินค้าก่อนการ
                      ั
    จัดทาร่างข้อกาหนดคุณสมบัติ
   ต้องจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นต่อร่างข้อกาหนด
    คุณสมบัติของสินค้าก่อนจัดการเสนอราคา


                                                               8
    ุ่
ญี่ปนกับความตกลงด้านการจัดซื้อ
จัดจ้างภาครัฐ
 สมาชิกความตกลง GPA ลงนามเมื่อ 1994

 ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจ:
   Japan-Singapore Economic Partnership Agreement
                       ่
    (JSEPA) ลงนามเมือ มกราคม 2002
   Japan-Mexico Economic Partnership Agreement (JMexPA)
             ่
    ลงนามเมือ กันยายน 2004
   Japan-Chile Economic Partnership Agreement (JCEPA)
    ลงนามเมื่อ มีนาคม 2007
   Japan-Thailand Economic Partnership Agreement
                     ่
    (JTEPA) ลงนามเมือ เมษายน 2007                    9
การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐใน JTEPA
 การแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกันเกี่ยวกับ
    นโยบายและวิธีปฏิบติด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
                      ั
    กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

 กาหนดให้หน่ วยงานต่อไปนี้ เป็ นจุดแลกเปลี่ยน
                ั
  ข้อมูล และให้ซพพลายเออร์ของประเทศภาคี
  ติดต่อขอข้อมูลได้
         ุ่
    ญี่ปน: กระทรวงต่างประเทศ
    ไทย: กระทรวงการคลัง

                                                        10
 ประเทศที่ลงนามความตกลง GPA
       ญี่ปน สิงคโปร์ เม็กซิโก
           ุ่                    ชิลี   ไทย

 GPA                           
ความตกลงด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐใน
Japan-Singapore Economic Partnership มี
เนื้ อหาเหมือนกับ GPA

                                              11
             การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในความตกลงต่างๆ
                                           GPA และ
               หัวข้อการเจรจา                          ญี่ปน-เม็กซิโก
                                                           ุ่           ญี่ปน-ชิลี
                                                                            ุ่
                                        ญี่ปน-สิงคโปร์
                                            ุ่
หน่ วยงานที่อยู่ภายใต้ความครอบคลุม
                                                                        
ประเภทของสินค้า บริการ และงานก่อสร้าง                                   
ประเภทของสัญญา                                                          
มูลค่าขันตาของโครงการจัดซื้อจัดจ้าง
        ้ ่                                                             
สิทธิพิเศษ                                                              
การกากับดูแล                                                              12
          การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในความตกลงต่างๆ
                                              GPA และ
               หัวข้อการเจรจา                             ญี่ปน-เม็กซิโก
                                                              ุ่           ญี่ปน-ชิลี
                                                                               ุ่
                                           ญี่ปน-สิงคโปร์
                                               ุ่
การเผยแพร่กฎระเบียบ
                                                                           
การเผยแพร่ข่าวการเสนอราคา                                                  
การเผยแพร่ผลการเสนอราคา                                                    
การจัดทาข้อมูลสถิติด้านการจัดซื้อจัดจ้าง                                   
วิธีเสนอราคา                                                               
เงื่อนไขการเข้าร่วมเสนอราคา                                                  13
         การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐในความตกลงต่างๆ
                                       GPA และ
             หัวข้อการเจรจา                        ญี่ปน-เม็กซิโก
                                                       ุ่           ญี่ปน-ชิลี
                                                                        ุ่
                                    ญี่ปน-สิงคโปร์
                                        ุ่
กาหนดเวลาของการเสนอราคา
(เช่น การยื่นซอง การเปิดซอง)                       หลักการกว้างๆ     
การระงับข้อพิพาท                                                    
การเผยแพร่ผลการเสนอราคา                                             
การถอนหน่ วยงานออกจากความครอบคลุม
ของความตกลง                                                         
ข้อยกเว้นของความตกลง                                                
การปฏิเสธการปฏิบติตามความตกลง
                ั                                                     14
         หัวข้อสาคัญของการเจรจา
1. ขอบเขตและความครอบคลุม
    หน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
    ประเภทสินค้า บริการ และงานก่อสร้าง
    ประเภทของสัญญา
              ้ ่
    มูลค่าขันตาของการจัดซื้อจัดจ้าง
2. การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร
3. วิธีเสนอราคา
4. เงื่อนไขการเข้าร่วมเสนอราคาและเกณฑ์ในการ
   พิจารณาคัดเลือกผูชนะการเสนอราคา
                      ้
5. สิทธิพิเศษ                                 15
           ขอบเขตของความตกลง
                                              ุ่
    รายชื่อหน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่ญี่ปนเสนอใน
    GPA มีความครอบคลุมมากกว่าในความตกลงระดับ
    ทวิภาคี
   ครอบคลุมสินค้า บริการ และงานก่อสร้าง เกือบทุก
    ชนิด ยกเว้นสินค้าหรือบริการที่เกี่ยวข้องกับความ
      ่
    มันคงของประเทศ
   ครอบคลุมทุกประเภทสัญญา ยกเว้น JMexPA ไม่
    ครอบคลุมสัญญาแบบ Build-operate-transfer และ
    สัญญาสัมปทานของรัฐ

                                                     16
    มูลค่าขันตาในการเปิดให้มีการแข่งขันใน
            ้ ่
    ความตกลงทุกฉบับของญี่ปน  ุ่
                                                           หน่ วย: บาท
                        ส่วนกลาง     ท้องถิ่น     รัฐวิสาหกิจ และอื่นๆ
                                                 กลุ่มเอ        กลุ่มบี
สินค้า และงาน            7,199,660 11,076,400    7,199,660     7,199,660
บริการทัวไป
         ่
บริการทางเทคนิค เช่น    24,921,900 83,073,000 24,921,900 24,921,900
งานวิศวกรรม งาน
ออกแบบ
งานก่อสร้าง            249,219,000 830,730,000 830,730,000 249,219,000

                                                                     17
บทบัญญัติด้านข้อมูลข่าวสาร
                   ่
    ไม่มีข้อกาหนดเรืองภาษาที่ใช้ในการเผยแพร่
    ข้อมูลกฎระเบียบ และข่าวการเสนอราคา
                       ้
    ข้อมูลข่าวสารเกือบทังหมดเป็ นภาษาญี่ปน ุ่
    ยกเว้นข้อมูลในเว็บไซต์ JETRO ซึ่งไม่มี
    รายละเอียดมากนัก


                                                18
เว็บไซต์ที่เผยแพร่ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้าง
       ุ่               ุ่
ของญี่ปนที่เป็ นภาษาญี่ปน
   เว็บไซต์ประกาศข่าวของราชการ www.kanpou.nbp.go.jp
     ประกาศข่าวจัดซื้อจัดจ้างของทุกหน่ วยงาน - ปรับปรุงรายวัน
     สามารถดาวน์ โลดเอกสารได้ในรูปของไฟล์ pdf

   เว็บไซต์ www.i-ppi.jp รวมข่าวการจัดซื้อของ 3 กระทรวง
     กระทรวงก่อสร้างและคมนาคม
     กระทรวงเกษตร การป่ าไม้ และประมง
     กระทรวงป้ องกันประเทศ

   เว็บไซต์ของหน่ วยงานราชการแต่ละแห่ง และเว็บท่าของ
    รัฐบาล (www.e-gov.go.jp) ซึ่งรวมแหล่งเชื่อมต่อเว็บไซต์
    ของทุกกระทรวง
                                                                 19
เว็บไซต์ที่เผยแพร่ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้าง
       ุ่
ของญี่ปนเป็ นภาษาอังกฤษ
   เว็บไซต์ของกระทรวงต่างประเทศญี่ปน ุ่
    www.mofo.go.jp/policy/economy/procurement
    ให้ดาวน์ โลดเอกสารแนะนาการเข้าสู่ตลาดจัดซื้อจัดจ้าง
                   ุ่
    ภาครัฐของญี่ปนตามกรอบความตกลง GPA ให้ข้อมูล
    กว้างๆ เกี่ยวกับ
             ้ ่
      มูลค่าขันตาของการจัดซื้อจัดจ้าง
     วิธีการจัดซื้อจัดจ้าง

     เงื่อนไขการเข้าร่วมยื่นข้อเสนอ และเกณฑ์ในการพิจารณา
      ข้อเสนอ
     รายชื่อหน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้างและเบอร์โทรศัพท์ติดต่อ   20
เว็บไซต์ที่เผยแพร่ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้าง
       ุ่
ของญี่ปนเป็ นภาษาอังกฤษ
 เว็บไซต์ของ JETRO:
  www.jetro.go.jp/en/matching/procurement/
   ให้บริการค้นหาข่าวการเสนอราคา

   รายชื่อหน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้าง เบอร์โทรศัพท์
    ติดต่อ
   เชื่อมต่อไปสู่เว็บไซต์หน่ วยงานรับเรืองร้องเรียน
                                         ่
    ด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของญี่ปน    ุ่

                                                       21
ความแตกต่างของเว็บไซต์เผยแพร่ข้อมูลจัดซื้อจัด
                    ุ่
จ้างที่เป็ นภาษาญี่ปนกับภาษาอังกฤษ
         เว็บไซต์ JETRO                                        ุ่
                                               เว็บไซต์ภาษาญี่ปน

ต้องกรอกข้อมูลเพื่อการสืบค้นโดย            ปรับปรุงข้อมูลเป็ นรายวัน
ละเอียด จึงจะแสดงผล                         แสดงผลการประกวดราคาโดย
ไม่มีข้อมูล e-bidding                       ละเอียด
ไม่พบการแสดงผลการประกวดราคา                มีเว็บไซต์ www.e-gov.go.jp เป็ นเว็บ
ไม่พบข้อมูลกฎระเบียบ
                                             ท่ารวมแหล่งเชื่อมต่อไปทุก
                                             กระทรวง
ไม่มีแหล่งรวมข้อมูลการเข้าถึงเว็บไซต์
ของแต่ละกระทรวง


                                                                             22
                   วิธีเสนอราคา
1.   วิธีเสนอราคาแบบเปิดกว้าง (Open tendering)
2.   วิธีเสนอราคาแบบคัดเลือก (Selective tendering)
                                            ิ
          งานที่ ใช้วิธีเสนอราคาแบบเปดกว้างแล้วไม่ได้ผล

          เป็ นสินค้าหรือบริการที่ มีผขายน้ อยราย
                                       ู้
3.   วิธีเสนอราคาแบบจากัด (Single tendering)
                                              ิ
          งานที่ ใช้วิธีเสนอราคาแบบเปดกว้างแล้วไม่ได้ผล

          สาหรับสินค้าหรือบริการที่ มีสิทธิบตร ั
          งานก่อสร้างส่วนเพิ่ม ที่ มีมลค่าไม่เกิน 50% ของสัญญาหลัก
                                          ู
          โครงการสนับสนุน SME


                                                               23
เงื่อนไขการเข้าร่วมเสนอราคา
มีเงื่อนไขที่อาจเป็ นอุปสรรคต่อการเข้าร่วมเสนอราคา
 สินค้าบางประเภทเช่น ยา ต้องมีใบอนุญาตจากทาง
  ราชการจึงจะเข้าร่วมเสนอราคาได้ (Pharmaceutical
  Law)
 สินค้าบางประเภท เช่น อุปกรณ์ เครืองกล
                                   ่   เฟอร์นิเจอร์
                ้      ้
  ฯลฯ มีการจัดชันของผูเข้าร่วมเสนอราคา (คล้ายการ
       ้ ้ ั
  จัดชันผูรบเหมาก่อสร้างของไทย)
                                                     24
การพิจารณาผลการเสนอราคา
   ใช้เกณฑ์ราคาตาสุด ยกเว้นกรณี ต่อไปนี้
                 ่
      1. หน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้างตรวจสอบก่อนทาสัญญาแล้วพบว่าผูที่เสนอ  ้
         ราคาตาสุดไม่สามารถปฏิบติตามเงื่อนไขการเสนอราคาได้
                ่                      ั
      2. การตัดสินให้ผเสนอราคาตาสุดเป็ นผูชนะเสนอราคา มีแนวโน้ มทา
                         ู้          ่        ้
         ให้เกิดผลเสียต่อความเป็ นธรรมในระเบียบการค้า
      3. เป็ นการใช้วิธี Overall Greatest Value (OGV) ซึ่งใช้เกณฑ์อื่นๆ ที่
         ไม่ใช่ราคาประกอบการพิจารณา
   ตัวอย่างเกณฑ์ที่ไม่ใช่ราคา เช่น การรักษาความสะอาดใน
    พืนที่ก่อสร้าง การควบคุมมลภาวะทางเสียง โดยพิจารณา
      ้
    จากประวัติงานที่ผานมา
                      ่
                                                                        25
สิทธิพิเศษ
   รัฐบาลญี่ปนกาหนดให้มีมาตรการส่งเสริมผูประกอบการ
               ุ่                              ้
    ขนาดกลางและขนาดย่อม (SME)
   ตัวอย่างมาตรการส่งเสริม SME ในงานเสนอราคาของ
    ภาครัฐ ของเทศบาลนครโตเกียว เช่น
     ใช้วิธีเสนอราคาแบบจากัด (Single tendering)
                                    ิ
     ส่งเสริมให้หน่ วยงานราชการเปดโอกาสให้กลุ่มสหกรณ์
       หรือให้บริษทขนาดเล็กรวมตัวกัน เข้าร่วมเสนอราคาได้
                  ั
                                       ่
     สนับสนุนให้หน่ วยงานราชการสังซื้อของเป็ นงวดๆ
     ให้ความรู้แก่ SME เรื่องการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ผ่านทาง
       ศูนย์ SME ในแต่ละจังหวัด
                                                          26
การปฏิบติตาม GPA ของญี่ปน
       ั                ุ่
วิเคราะห์ข้อมูลจาก
 Japan’s Government Procurement: Policy and
   Achievements Annual Report 2006 ซึ่งเป็ นการรายงาน
   ผลการปฏิบติตาม GPA ของประเทศญี่ปน
               ั                         ุ่
 2008 Trade Policy Agenda and 2007 Annual Report
   โดย The Office of the United States Trade
   Representative (USTR)


                                                    27
การจัดซื้อจัดจ้างจากซัพพลายเออร์
ต่างประเทศโดยหน่ วยงานรัฐบาลญี่ปนุ่
      ุ่  ั
• ญี่ปนมีสดส่วนการจัดซื้อจากต่างประเทศน้ อยมาก และมีแนวโน้ มลดลง
• ซัพพลายเออร์ต่างประเทศ อันดับ 1: สหรัฐอเมริกา อันดับ 2: กลุ่มสหภาพ
  ยุโรป
                                                                    ุ่
                  สัดส่วนการจัดซื้อจัดจ้างจากต่างประเทศของรัฐบาลญี่ปน



                  5            4.2
                                                   3.7
                  4
                                                                         2.8
        % ของ      3
      มูลค่าการ
    จัดซื้อจัดจ้าง 2

                  1

                  0
                           2003               2004                2005

                                                                               28
รายการสินค้าและบริการที่รฐบาลญี่ปน
                          ั      ุ่
จัดซื้อจัดจ้างจากต่างประเทศ
สินค้า
 เครื่องบิน และอุปกรณ์ ที่เกี่ยวข้อง
 น้ ามัน และถ่านหิน
 เครื่องกาเนิดไฟฟ้ าและอุปกรณ์ ที่เกี่ยวข้อง
บริการ
 บริการโทรคมนาคม
 บริการเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์


ไม่พบว่ามีงานก่อสร้าง
                                                29
วิธีจดซื้อจัดจ้าง
     ั
• ญี่ปนใช้วิธีเสนอราคาแบบทัวไปมากกว่าร้อยละ 50
      ุ่                   ่
             100%

               80%

               60%

               40%

               20%

                0%
                       2001   2002   2003   2004   2005

 Single tendering      31.1   35.4   35.2   44.1    38
 Selective tendering   1.8    1.5    1.5    1.7    1.3
 Open tendering        67.1   63.1   63.3   54.2   60.6
                                                          30
 ปัญหาในระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
        ุ่
 ของญี่ปน
         ้
สานักงานผูแทนการค้าสหรัฐ (USTR) สรุปปัญหาดังนี้
 การสมยอมกันเสนอราคาในงานจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
  โดยเฉพาะในงานก่อสร้าง
 ปัญหาสาหรับซัพพลายเออร์ต่างประเทศ
    มีความยากลาบากในขันตอนการตรวจสอบคุณสมบัติ
                            ้
        ้           ้
     เบืองต้นเพื่อขึนทะเบียนซัพพลายเออร์
    มีความยากลาบากในการตังกิจการร่วมค้า
                               ้
    การกาหนดอัตราค่าตอบแทนสาหรับงานออกแบบไม่
     เหมาะสม
                                                  31
 สถิติการร้องเรียนเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
   สานักงานทบทวนเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
    (OGPR)
                   ้             ้
- มีการร้องเรียนทังหมด 6 กรณี ตังแต่ปี 2539 ถึง 2549
- ส่วนใหญ่เป็ นการร้องเรียนของบริษทลูกของบริษทต่างชาติต่อหน่ วยงาน
                                   ั             ั
    จัดซื้อจัดจ้าง
    - เช่น Overseas Bechtel Incorporated ร้องเรียน East Japan Railway
    Company เรื่อง การประกาศคุณสมบัติของผูเข้าร่วมเสนอราคาที่ไม่
                                               ้
    สอดคล้องกับความตกลง GPA
 FTC
                                          ้               ้
    - มีการฟ้ องร้องเรื่องจัดซื้อจัดจ้างทังหมด 39 คดีจากทังหมด 48 คดี ในปี
    2551 (ข้อมูลถึงวันที่ 31 ก.ค. 2551)
                                                                      32
                         ่
กรณี ศึกษาการฟ้ องร้องเรืองการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
ของ FTC
 FTC ฟ้ องร้องบริษทก่อสร้าง 34 แห่งในข้อหาฮัวประมูล
                        ั                       ้
 โครงการก่อสร้างหลายโครงการ เช่น การวางท่อระบายน้าทิ้ง สร้างถนน
 กลุ่มบริษทที่ ถกฟ้ องเป็ นผูชนะประมูลโครงการก่อสร้างมากกว่าร้อยละ 80
            ั ู               ้
                  ้
  ของโครงการทังหมดในเขต Tama ในกรุงโตเกียว
                          ่
 ราคาที่ ชนะประมูลตากว่าราคากลางเพียง 0.09% โดยเฉลี่ย เช่ น โครงการ
  วางท่อระบายน้าทิ้งรวม 5 โครงการที่มีราคาชนะประมูล 1,634 ล้านเยน
  จากราคากลาง 1,655 ล้านเยน
 เริ่มพิจารณาคดีตงแต่ปี 2545 และสิ้นสุดในปี 2551 (มีการอุทธรณ์ ต่อ)
                     ั้
 ศาลตัดสินให้ 30 บริษทจ่ายค่าปรับรวมทังสิ้นกว่า 200 ล้านบาท (600 ล้านเยน)
                            ั            ้

                                                                      33
มูลค่ าโครงการออกแบบและก่อสร้ าง
ในต่ างประเทศโดยบริษัทก่อสร้ างไทย
พันล้ านบาท            80



                       60
          พันล้านบาท




                       40



                       20



                        0




                            แหล่งข้อมูล:
                                    ุ
                            สหพันธ์ธรกิ จออกแบบและก่อสร้างแห่งประเทศไทย (FEDCON)
                                                                            34
ตัวอย่ างงานในต่ างประเทศของผู้ประกอบการใน
อุตสาหกรรมคอมพิวเตอร์ ของไทย
 ตลาดหลักทรัพย์ เวียดนาม
    ระบบ Call Center

 ภาคเอกชนในเวียดนาม ลาว กัมพูชา อินโดนีเซี ย
    ระบบโรงแรม และการท่ องเที่ยว

                           ้
    ระบบการจัดการฟาร์ มเลียงสั ตว์


      ข้อมูลจากการสัมภาษณ์: สมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ไทย (ATSI), สมาคมอุตสาหกรรม
                                           ้ ั
      เทคโนโลยีสารสนเทศไทย (ATCI) และสมาคมผูพฒนาซอฟต์แวร์ไทยเพื่อการส่งออก
                                                                             35
การวิเคราะห์ประโยชน์ จากการเปิด
เสรีการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของไทย

 เปรียบเทียบระหว่างการเปิดเสรีในกรอบ
 JTEPA และ GPA


                                       36
   ประโยชน์ ของการเปิดเสรีตลาด
   การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

                   จากการแข่งขันที่เพิ่มขึน
 ลดค่าใช้ จ่ายภาครัฐ                     ้
     ่
 เพิมความโปร่งใส ของการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ

       ่
 เพิมโอกาส ของภาคเอกชนไทยในการเข้าสู่
  ตลาดภาครัฐของประเทศภาคี


                                               37
แนวคิดในการวิเคราะห์ประโยชน์
   ทฤษฎีการประมูล (auction theory)
                              ่
 “เมือจานวนผูเข้าร่วมประมูลเพิมขึ้น ราคาทีชนะประมูลจะลดลง”
     ่      ้                             ่
   งานศึกษาเชิงประจักษ์ของต่างประเทศ กรณี งานก่อสร้าง
                                             ่
Carr (2005) : “เมือจานวนผูเข้าร่วมประมูลเพิมขึ้น 1 ราย ราคาทีชนะ
                  ่       ้                                    ่
                                               ่       ้
  ประมูลลดลงจากราคากลางร้อยละ 4 แต่เมือจานวนผูเข้าร่วมประมูล
                    ่                     ่
  มากถึงระดับหนึ ง ราคาชนะการประมูลทีลดลงจากราคากลางจะลดใน
         ่
  อัตราทีช้าลง (diminishing return)”
 “ประโยชน์ ” จากการเปดเสรี =
                        ิ                          ่
                                     งบประมาณทีประหยัดได้จาก
                                                     ่           ่
                                            ส่วนลดทีมากขึ้น เมือมี
                                        ้
                                       ผูเข้าร่วมประมูลมากขึ้น
                                                              38
                                 ้
การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างจานวนผูเข้า
ประมูลกับส่วนลดจากราคากลาง

  เมื่อมีจานวนผูเข้าร่วมแข่งขันเพิ่มขึน ส่วนลด
               ้                      ้
                       ่
  จากราคากลางจะเพิมขึ้น....




                                                 39
   วิธีการศึกษา
วิเคราะห์สมการถดถอย (regression) เพือประมาณการความสัมพันธ์
                                    ่
                                      ้
ระหว่างส่วนลดจากราคากลางและจานวนผูเข้าร่วมประมูล


     ประมาณการจานวนผูเข้าร่วมประมูลที่เพิ่มขึนในกรณี ที่มี
                       ้                     ้
          การเปิดเสรีภายใต้กรอบ JTEPA และ GPA


    คานวณส่วนลดจากราคากลางและงบประมาณที่ประหยัดได้
        ของการเปิดเสรีด้านการจัดซื้อจัดจ้างแต่ละกรณี
                                                             40
ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษา
ฐานข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธี e-auction ของ
กรมบัญชีกลาง ปี 2548-2551
                               ู     ้ ่
   คัดเลือกเฉพาะโครงการที่ มีมลค่าขันตาตามกรอบ GPA

   ตัดข้อมูลที่ น่าจะผิดพลาดออก เช่น โครงการที่ มีผเข้าร่วม
                                                    ู้
   ประมูล 1 ราย
   ตัวอย่าง 3,165 โครงการ




                                                          41
ข้อมูลที่ใช้ในการศึกษา
 ฐานข้อมูลโครงการจัดซื้อจัดจ้างของธนาคารโลก
 เฉพาะโครงการในประเทศไทย ปี 2543-2551
                                          ้
    คัดเลือกเฉพาะโครงการที่มีการคัดเลือกผูประกอบแบบ
    แข่งขัน
    เช่น International Competitive Bidding
   ตัวอย่าง 131 โครงการ


                                                42
   ้
  ผูชนะการประมูลโครงการจัดซื้อจัดจ้างของธนาคารโลก

       ประเภท         ไทย            ุ่
                                 ญี่ปน       GPA        Non-GPA
   สินค้าและบริการ     67%       7%          27%           0%
     งานก่อสร้าง      100%       0%           0%           0%
   การจ้างที่ปรึกษา    71%       0%          18%          12%

• ผูประกอบการญี่ปนได้เฉพาะโครงการด้านสินค้าและบริการ ในสัดส่วนไม่สง
     ้             ุ่                                             ู
• ผูประกอบการไทยไม่น่าจะได้รบผลกระทบมากนัก แม้จะเปิดเสรีตลาดงาน
   ้                        ั
           ้
ก่อสร้าง ทังกรณี JTEPA และ GPA

                                                                  43
แบบจาลองการวิเคราะห์ส่วนลดจากราคากลาง

   ส่วนลดจาก                 จานวนผู้ร่วม
   ราคากลาง             *     ประมูล         *   ปัจจัยอื่นๆ


                                               • ประเภทสินค้าและบริการ
                                                         ั
                                                  -ครุภณฑ์
                         จานวนผู้ร่วมประมูล       -วัสดุ
                            กรณี เปิดเสรี         -งานจ้างเหมา
      ส่วนลดที่ได้                                -งานเช่า
                          ในกรอบ JTEPA            -งานก่อสร้าง
เนื่ องจากการเปิดเสรี          และ             • หน่ วยงานจัดซื้อจัดจ้าง
                                                  -ส่วนกลาง
                           ในกรอบ GPA             -รัฐวิสาหกิจ&
                                                   หน่ วยงานอื่นๆ
                                                                      44
       ส่วนลดจากราคากลางเพิ่มขึนตามจานวน
                               ้
         ้
       ผูเข้าร่วมประมูล


ส่วนลดจาก
ราคากลาง




                         ้
                   จานวนผูเข้าร่วมประมูล   45
                                ราคาชนะประมูลที่ลดลงแยกตามประเภท
                                การจัดซื้อจัดจ้าง
                                1.04
รำคำชนะประมูลเทียบกับรำคำกลำง



                                1.02
                                                                                         ครุภัณฑ์, งานจ้างเหมา
                                  1
                                                                                         วัสดุ, งานก่อสร้าง
                                0.98
                                                                                         งานเช่า
                                0.96
                                0.94
                                0.92
                                 0.9
                                0.88
                                0.86
                                       1   2   3   4   5   6    7     8     9       10   11     12     13     14   15
                                                           จำนวนผู้เข้ำร่วมประมูล

                                                               *ผลการประมาณการกรณี ของส่วนราชการกลาง
                                                                                                46
        เปรียบเทียบจานวนผูเข้าร่วมแข่งขันในกรณี ต่างๆ
                         ้
                                                                            หน่ วย: ราย
                                 กรณี ไม่เปิด        JTEPA              GPA
   ประเภทสินค้าและบริการ
                                    เสรี           ่
                                                  ตาสุด    สูงสุด    ่
                                                                    ตาสุด      สูงสุด
                                   ส่วนราชการกลาง
                ั
การจัดซื้อครุภณฑ์                      2.68        2.68    2.68     3.08        4.28
การจัดซื้อวัสดุ                        3.42        3.42    3.42     3.82        5.02
งานจ้างเหมา/การจ้างที่ปรึกษา           3.04        3.04    3.04     3.90        6.18
งานเช่า                                3.41        3.41    3.41     3.81        5.01
                            รัฐวิสาหกิจและหน่ วยงานอื่นๆ
การจัดซื้อครุภณฑ์ ั                    3.73        3.93    4.13     4.93        7.13
การจัดซื้อวัสดุ                        3.57        3.97    4.17     4.77        6.97
งานจ้างเหมา/การจ้างที่ปรึกษา           3.38        3.38    3.38     3.88        4.88
งานเช่า                                3.63        3.83    4.03     4.83        7.03
งานก่อสร้างของทุกหน่ วยงาน             8.42        8.42    8.42     8.42       17.42
                                                                                   47
  เปรียบเทียบส่วนลดจากราคากลาง กรณี เปิดเสรีกรอบ
  JTEPA และ GPA
                                                        JTEPA             GPA
     ประเภทสินค้าและบริการ           กรณี ฐาน
                                                     ่
                                                    ตาสุด สูงสุด      ่
                                                                     ตาสุด สูงสุด
                                     ส่วนราชการกลาง
        ้
การจัดซือครุภณฑ์
               ั                         4.2%         4.2%   4.2%    4.8%     6.1%
การจัดซือวัสดุ
          ้                              4.3%         4.3%   4.3%    4.7%     5.7%
งานจ้างเหมา/การจ้างทีปรึกษา
                     ่                   4.8%         4.8%   4.8%    5.8%     7.3%
งานเช่า                                  9.2%         9.2%   9.2%    9.7%    10.7%
                              รัฐวิสาหกิจและหน่ วยงานอื่นๆ
        ้      ั
การจัดซือครุภณฑ์                         7.6%         7.8%    8.0%    8.6%    9.7%
การจัดซือวัสดุ
          ้                              6.4%         6.9%    7.0%    7.5%    8.6%
งานจ้างเหมา/การจ้างทีปรึกษา
                     ่                   7.2%         7.2%    7.2%    7.8%    8.6%
งานเช่า                                 11.5%        11.7%   11.9%   12.6%   13.7%
งานก่อสร้างของทุกหน่ วยงาน               7.1%         7.1%    7.1%    7.1%    8.3%

               JTEPA: ส่วนลดเพิ่มขึน 0.2% - 0.6%
                                   ้
                                                 GPA: ส่วนลดเพิ่มขึน 0.4% - 2.6%
                                                                   ้           48
งบประมาณที่คาดว่าจะประหยัดได้หากเปิดเสรี
             JTEPA                        GPA
                                   หน่ วยงานราชการกลาง
         หน่ วยงานรัฐวิสาหกิจ        225 – 622 ล้านบาท
                                 รัฐวิสาหกิจและหน่ วยงานอื่น
      26 – 45 ล้านบาทต่อปี             123 – 264 ล้านบาท
                                         งานก่อสร้าง
                                     0 - 2,448 ล้านบาท
                                                 รวม
                                  329 - 3,070
                                       ล้านบาทต่อปี
*ประมาณการโดยคิ ดจากงบประมาณจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐปี 2550*       49
สรุปและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
                                ั        ิ
 ประโยชน์ ของประเทศไทยที่จะได้รบจากการเปด
                           ู
  เสรีตามกรอบ JTEPA ไม่สงนัก
                    ิ
 หากรัฐมีนโยบายเปดเสรีตลาดจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ
  ในระยะยาว ควรมุ่งไปสู่การเปิดเสรีในกรอบ GPA
                              ิ
 ผลกระทบในด้านลบจากการเปดเสรีต่อ
  ผูประกอบการไทยไม่น่าจะมากนัก
   ้
                                     ้
 ควรเปลี่ยนนโยบายจากการคุ้มครองผูประกอบการ
  ไทย เป็ นการส่งเสริมผูประกอบการขนาดกลางและ
                       ้
  ขนาดย่อม
                                              50

								
To top