RISK ANALIZI - M.E.B. MESLEKI TEKNIK EGITIM MEZUNLARI by 67qd0Aqf

VIEWS: 322 PAGES: 36

									        İSİG
RİSK DEĞERLENDİRME
NEDEN GÜNDEMİMİZDE ?
                 İSİG RİSK YÖNETİMİ




RİSK İLETİŞİMİ       RİSK ALGILAMA   RİSK DEĞERLENDİRME
Risk İletişiminin Üç İlkesi


  Algılama = Gerçek
      Amaç = Güven
    İletişim = Beceri-maharet

     •Kaynağın içtenliği-samimiyeti (SİZ)
     •Mesajın içeriği ( NE söylediniz)
     •Mesajın söyleniş tarzı (NASIL söylediniz)
     •Planlama (NEREDE söylediniz)
                                 Risk İletişiminde
                                 Yedi Temel Kural
                                      (Covello ve Allen 1988)


   Halkı taraf olarak kabul edin ve dahil olmasını
    sağlayın (Özellikle ilgili tarafları)
   Dikkatli bir şekilde plan yapın ve çalışmalarınızı
    değerlendirin
   Kamuoyunun özel kaygılarına kulak verin
   Dürüst samimi ve açık olun
   İnanılır ve güvenilir kaynaklarla çalışın
   Medyanın ihtiyaçlarına karşılık verin
   Açık ve anlaşılabilir şekilde konuşun
                risk algılama


                         RİSK-1
Risk algılama




                       Zaman
                 risk algılama

                Ciddi kaza

                             RİSK-2
Risk algılama




                        Zaman
                     risk algılama

                    Ciddi kaza

                                 RİSK-3
Risk algılama




                ?




                            Zaman
                      RİSK ALGILAMA
   1) Bir kömür madeninde birkaç saat çalışmak
   2) Bir ay boyunca her gün tereyağlı ekmek yemek
   3) Nükleer enerji santraline komşu bir evde 5 yıl
      yaşamak


                                            3 3 1

Eşit Risk= Milyonda                         1 2 3
   bir ölüm riski                           2 1 2


    MÜHENDİS VE UZMANLAR                  HALK
Nicelenmiş riski ifade etmek için kullanılan yöntemlerden biri de Ortalama Ömür
Kaybıdır

OÖK:Göz önüne alınan bir risk yüzünden bir kişinin ömrünün ne kadar kısaldığı
       (ÇEŞİTLİ RİSKLERE BAĞLI ORTALAMA ÖMÜR KAYBI)           OÖK-
                               RİSK                           GÜN
 1   Kadın değil erkek olmak                                  2800
 2   Kalp hastalığı                                           2100
 3   Bekar olmak                                              2000
 4   (ABD)’de beyaz değil siyah olmak                         2000
 5   Sigara (günde 1 paket)                                   1600
 6   Kömür madeninde çalışmak                                 1100
 7   Kanser                                                    980
 8   15 kilo fazla ağırlık                                     900
 9   Yoksul olmak                                              700
                                                                      KAYNAK:
10   Tüm kazalar                                               435    Prof.Bernard COHEN
11   Madencilik yada inşaat işçiliği (sadece kazalar)          320
12   Motorlu taşıt kazaları                                    200
13   İş kazaları (ortalama)                                     74
14   Küçük arabalar (normal ölçüye göre)                        50
15   Hız limitinin saatte 15 Km arttırılması                    40
16   Yüksek radyasyonlu yerlerde çalışmak (18-65 yaş arası)     12
17   Ateşli silahlar                                            11
18   Diyet içecekleri (ömür boyu günde bir tane)                2
19   Tüm elektriği nükleer enerjiden elde etmek                 1,5
20   Uçak düşmesi                                                1
21   Ömür boyu bir nükleer santralin yakınında yaşamak        0,03
 DENEYSEL PSİKOLOJİ    RİSK ALGILAMA
       RİSK

•Tehlikenin ne ölçüde anlaşılabildiği
•Tehlikenin ne denli eşit dağıldığı
•Bireyin tehlikeyi ne derece önleyebileceği
•Risk gönüllü olarak üstlenilip üstlenilmediği


       1. Korkutuculuk düzeyi
       2. Anlaşılabilirlik düzeyi
       3. Etkilenecek kişi sayısı

                                     RİSK UZAYI
                                   GÖZLEMLENEMEZ
                                   TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR
                                   TARAFINDAN TANINMIYOR RİSKİN
                                   ETKİSİ GEÇ, YENİ BİR RİSK,
                                   BİLİMİN TANIMADIĞI RİSKLER




KONTROL EDİLEBİLİR
                                                                     KONTROL EDİLEMEZ
KORKUTUCU DEĞİL, DÜNYA
                                                                     KORKUTUCU, DÜNYA ÇAPINDA FELAKET
ÇAPINDA FELAKET YARATAN
                                                                     YARATICI, SONUÇLARI ÖLDÜRÜCÜ,
SONUÇLARI YOK, ÖLDÜRÜCÜ
                                                                     YASALARA UYGUN DEĞİL,GELECEK
DEĞİL, YASALARA UYGUN,
                                                                     KUŞAKLAR İÇİN ÇOK TEHLİKELİ,
GELECEK KUŞAKLAR İÇİN
                                                                     KOLAYCA AZALTILAMAZ, RİSK ARTIYOR,
RİSK AZ, RİSK KOLAYCA
                                                                     GÖNÜLLÜ HİZMET YOK
AZALTILABİLİR,RİSK AZALIYOR,
GÖNÜLLÜ HİZMET




                               GÖZLEMLENEBİLİR
                               TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR
                               TARAFINDAN TANINIYOR, RİSKİN ETKİSİ
                               ANİ, RİSK ESKİ, BİLİMİN TANIDIĞI
                               RİSKLER
                                                GÖZLEMLENEMEZ
       •AŞILAR      •POLİVİNİLKLORÜR            TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR                                 •DNA TEKNOLOJİSİ
                                                TARAFINDAN TANINMIYOR RİSKİN
      •DOĞUM KONTROL HAPLARI                    ETKİSİ GEÇ, YENİ BİR RİSK,
                                                BİLİMİN TANIMADIĞI RİSKLER        •AZAOTLU GÜBRELER
                    •NİTRİTLER
                                                                                                         •ELEKTRİK ALANLAR
    •ASPİRİN
                         •TEŞHİS RONTGENLERİ                                 •NÜKLEER REAKTÖR KAZALARI
                                                                                                               •ASBESTLE YALITMA
   •KURŞUN BOYALAR               •SAKARİN

                                         •SU KLORLAMA                    •RADYOAKTİF ATIKLAR                  •PESTİSİDLER
               •ANTİBİYOTİKLER
                                                                                                 •KÖMÜR YAKMANIN
                                                                  •URANYUM MADENCİLİĞİ
                                                                                                 ÇEVREYİ KİRLETMESİ
               •KURŞUN(OTOMOBİLLER)           •SU FLORLAMA
                                                                                                                        •CIVA
                                                                           •NÜKLEER SİLAHLARDAN
                                    •KAFEİN
                                                                            RADYOAKTİF SERPİNTİ
KONTROL EDİLEBİLİR                             •AŞILAR                                     KONTROL EDİLEMEZ
KORKUTUCU DEĞİL, DÜNYA                                             •UYDU ÇARPIŞMALARI      KORKUTUCU, DÜNYA ÇAPINDA FELAKET
ÇAPINDA FELAKET YARATAN
                                                                                           YARATICI, SONUÇLARI ÖLDÜRÜCÜ,
SONUÇLARI YOK, ÖLDÜRÜCÜ
                                                                                           YASALARA UYGUN DEĞİL,GELECEK
DEĞİL, YASALARA UYGUN,
                                                                                           KUŞAKLAR İÇİN ÇOK TEHLİKELİ,
GELECEK KUŞAKLAR İÇİN
                                                                                           KOLAYCA AZALTILAMAZ, RİSK ARTIYOR,
RİSK AZ, RİSK KOLAYCA                  •KAYKAYLAR                    •OTOMOBİL KAZALARI    GÖNÜLLÜ HİZMET YOK
AZALTILABİLİR,RİSK AZALIYOR,
GÖNÜLLÜ HİZMET                                                     •KARBON MONOKSİT
                                    •MOTORLU KIZAKLAR              (OTOMOBİLLER)
                                                                                  •OTOMOBİL YARIŞLARI
•ALKOLE BAĞLI KAZALAR
                                  •TRAMPENLER                      •SIVI DOĞAL GAZIN                  •BÜYÜK BARAJLAR
•MOTORLU ÇİMBİÇERLER                                                DEPOLANMASI VE NAKLİ                                  •DİNAMİT
                                  •SİGARA ALIŞKANLIĞI
                                                                   •SİNİR GAZI KAZALARI        •GÖKDELEN YANGINLARI
 •BİSİKLETLER                            •TRAKTÖRLER
                   •KAYAK YAPMAK
                                                                         •NÜKLEER SİLAHLAR(SAVAŞ)        •SUALTI İNŞAATLARI
 •ASANSÖRLER                           •YÜZME HAVUZLARI
                                                                  •KÖMÜR MADENİ KAZALARI                       •HAVACILIK
                   •SANDAL GEZİNTİLERİ                                                     •TREN KAZALARI
•MOTOSİKLETLER
                                            GÖZLEMLENEBİLİR                                                 •PARAŞÜT SPORU
                                            TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR
           •HAVAİ FİŞEKLER                  TARAFINDAN TANINIYOR, RİSKİN ETKİSİ      •TİCARİ HAVACILIK
                                                                                                            •YÜKSEK YAPILAR
                                            ANİ, RİSK ESKİ, BİLİMİN TANIDIĞI
KAYNAK:SLOVIC-1987                          RİSKLER                                              •TABANCA
                                                   MEVZUATIMIZDA TEHLİKE VE
                                                        RİSK KAVRAMI


                                             TEHLİKE                 RİSK
  İŞ KANUNU (1475)                             15                       -

  İŞ KANUNU (4857)                                19                      2

  SSK                                             18                      -

  İSİGT                                           89                      -

  PARPAT                              72                      -
  --------------------------------------------------------------------------------
  İSİG YÖNETMELİĞİ                                23                      26



YARGITAY                                           Risk Nazariyesi -Tehlike Nazariyesi
                            AB MEVZUATINDA TEHLİKE VE
                                  RİSK KAVRAMI



İşyerinde Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini iyileştirmeye
Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin 12 Haziran 1989 Tarih ve
89/391/AET sayılı Konsey Direktifi;

İşverenlerin Genel Yükümlülükleri
       Madde 6-2(a,b,c), 6-3(a) ve 9’da :
       İşverenlere riskleri önleme ve risk değerlendirme
zorunluluğu getirtilmiş
Avrupa Birliğinin 2002-2006 Stratejisi;
   •İşyerlerinde risk önleme kültürünü oluşturmak,
   •Sağlık ve güvenlik anlayışına global bir yaklaşım getirmek,
   •Serbest piyasa şartlarında eşitlik sağlamak
EKONOMİK VE SOSYAL KOMİTENİN RAPORU
•Genelde risk değerlendirme ve yazılı hale getirme-dokümantasyonun kurumsal hale getirilemediği
•Risk değerlendirme kavramının ülke ve topluluk geneline yaygınlaştırılamadığı


               FRANSA (5.11.2001): Risk değerlendirmesi
               En az yılda bir defa yapılacak ve belgelendirilecek


                       ALMANYA:Bütün işyerlerinin %75
                       sistematik ve ayrıntılı risk değerlendirme

                       Adalet Divanı Kararı (C-5/00) 7.2.2002
                       10 ve daha az işçi çalıştıran işyerlerinde
                       risk değerlendirmesinin yazılı olarak
                       belgelendirilmesinde işverenlere
                       yükümlülük getirmeyen yasal
                       düzenlemesinden dolayı uyarılma kararı



                  DANİMARKA: İşyerlerinin % 50 si risk
                  değerlendirmesi yaptı
                                     İşçi sayısı: 5-19          %27
                                                   20-49        %61
                                                   50-199       %67
                                                  200-          %95
                                                       •İŞVERENLERİN
HOLLANDA: İşyerlerinin % 58 i risk                     •% 30 Gerekli değil
değerlendirmesi yaptı                                  •% 21 Zamanında yaptırmamış
•2-9 işçi çal. işyerleri % 52 si                       •% 9 Yükümlülüğünü bilmiyor
•20 ve daha fazla işçi çal. işyerleri % 80 i           •% 8 Hiç duymamış
•100 ve daha fazla işçi çal. işyerleri % 96 sı         •% 7 Çok zaman ve para gerektirdiği




   İNGİLTERE: 89/391 uyumlaştırıldıktan sonra işyerlerinin %50 si bir kez risk değ. yapmış
   •Bütün işyerlerinin % 80 i risk değerlendirmesi yapmış
   •İşyerlerinin % 22 sinde herhangi bir doküman yok
   •Büyük ölçekli işyerlerinin %3 ünde
   •50 ve daha fazla işçi çalıştıranların %24 ü Risk değerlendirmesinde
   doküman yükümlülüğünü yerine getirmemiş
            TEHLİKE ANALİZ VE SİSTEM GÜVENLİĞİ YÖNTEMLERİ-TEKNİKLERİ

1    KAZA ANALİZİ                         16   KRİTİK YOL ANALİZİ

2    EYLEM HATA ANALİZİ                   17   KRAYOJENİK SİSTEMLERİN GÜVENLİK ANALİZİ

3    BARİER ANALİZİ                       18   HASAR MODU VE ETKİLERİ ANALİZİ

4    BENT PİN ANALİZİ (BPA)               19   DEAKTİVASYON GÜVENLİK ANALİZİ

5    KABLO HATA MATRİSİ (CFMA)            20   SİSTEM GÜVENLİĞİNDE GRAFİKSEL FAYDA

6    NEDEN - SONUÇ ANALİZİ                21   ELEKTROMANYETİK UYUMLULUK ANALİZİ VE TESTİ (EMC)

7    DEĞİŞİM ANALİZİ                      22   ENERJİ ANALİZİ

8    ÇEKLİST ANALİZİ                      23   TEHLİKENİN KEŞFİ VE ANALİZİ İÇİN ENERJİ TAKİBİ VE
                                               BARİER ANALİZİ (ETBA)
9    KİMYASAL PROSES NİCEL RİSK ANALİZİ   24   ENERJİ TAKİBİ ÇEKLİSTELERİ
     (CPQRA)
10   ORTAK NEDEN ANALİZİ                  25   ÇEVRESEL RİSK ANALİZİ

11   KRİTER KARŞILAŞTIRMA (CTC)           26   OLAY VE KAZA ETKEN MODELLEME

12   KAPALI ALAN GÜVENLİĞİ                27   OLAY AĞACI ANALİZİ (ETA)

13   OLASILIK ANALİZİ                     28   PATLAYICI GÜVENLİK ANALİZİ

14   KONTROL ORANLAMA KOD YÖNTEMİ         29   DIŞ OLAYLAR ANALİZİ
     (CRC)
15   KRİTİKLİK ANALİZİ                    30   SİSTEM GÜVENLİK ANALİZİ
          TEHLİKE ANALİZ VE SİSTEM GÜVENLİĞİ YÖNTEMLERİ-TEKNİKLERİ
31   HATA MODU VE ETKİLERİ ANALİZİ       46   ARABİRİM ANALİZİ
     (FMEA)
32   HATA MODLARI, ETKİLERİ VE TEHLİKE   47   İŞ GÜVENLİĞİ ANALİZİ (JSA)
     ANALİZİ (FMECA)

33   TEHLİKE AĞACI ANALİZİ               48   LAZER GÜVENLİĞİ ANALİZİ

34   HATA YALITIM METODOLOJİSİ           49   HATA VE RİSK AĞACI ANALİZİ YÖNETİMİ (MORT)

35   HATA AĞACI ANALİZİ (FTA)            50   MADDE UYUMLULUK ANALİZİ

36   YANGIN TEHLİKELERİ ANALİZİ          51   ENKÖTÜ KAZA DURUMUNDA MAKSİMUM GÜVENİLİRLİK

37   AKIŞ ANALİZİ                        52   MODELLEME

38   TEHLİKE ANALİZİ                     53   YALITILMIŞ İNSAN

39   TEHLİKE VE ÇALIŞABİLİRLİK ANALİZİ   54   AĞ MANTIK ANALİZİ
     (HAZOP)
40   TEHLİKE MODU ETKİLERİ ANALİZİ       55   NÜKLEER KRİTİKLİK ANALİZİ

41   YAZILIM-DONANIM GÜVENLİK ANALİZİ    56   NÜKLEER PATLAYICILAR PROSES TEHLİKE ANALİZİ

42   SAĞLIK TEHLİKE DEĞERLENDİRME        57   NÜKLEER GÜVENLİK ANALİZİ
     (HHA)
43   İNSAN HATA ANALİZİ                  58   NÜKLEER GÜVENLİK ÇAPRAZ-KONTROL ANALİZİ

44   İNSAN FAKTÖRLERİ ANALİZİ            59   İŞLEM VE DESTEK TEHLİKE ANALİZİ

45   İNSAN GÜVENİLİRLİĞİ ANALİZİ (HRA)   60   OPERASYONEL HAZIRLIĞIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ
           TEHLİKE ANALİZ VE SİSTEM GÜVENLİĞİ YÖNTEMLERİ-TEKNİKLERİ
62   PETRİ AĞ ANALİZİ                  77   SENARYO ANALİZİ

63   ÖN TEHLİKE ANALİZİ (PHA)          78   SİSMİK ANALİZ

64   ÖN TEHLİKE LİSTESİ                79   ARDIŞIK ZAMANLI OLAYLAR PLANI (STEP)

65   MUHTEMEL HİBRİD ANALİTİK SİSTEM   80   TEK NOKTA HATA ANALİZİ
     DEĞERLENDİRME

66   MUHTEMEL RİSK DEĞERLENDİRME       81   GİZLİ AKIM ANALİZİ

67   PROSEDÜR ANALİZİ                  82   YAZILIM HATA MODU VE ETKİLERİ ANALİZİ (SFMEA)

68   PROSES TEHLİKE ANALİZİ            83   YAZILIM HATA AĞACI ANALİZİ (SFTA)

69   ÜRETİM SİSTEM TEHLİKE ANALİZİ     84   YAZILIM TEHLİKE ANALİZİ

70   PROTOTİP GELİŞTİRME               85   YAZILIM GİZLİ AKIM ANALİZİ (SSCA)

71   RADYOLOJİK TEHLİKE GÜVENLİK       86   İSTATİSTİKSEL PROSES KONTROLÜ
     ANALİZİ
72   GÖRECE SINIFLANDIRMA              87   YAPISAL GÜVENLİK ANALİZİ

73   TEKRARLANMIŞ TEHLİKE ANALİZİ      88   ALT SİSTEM TEHLİKE ANALİZİ

74   RİSK TABANLI KARAR ANALİZİ        89   SİSTEM TEHLİKE ANALİZİ (SHA)

75   KÖK NEDEN ANALİZİ                 90   SİSTEMATİK TEFTİŞ

76   GÜVENLİK TEFTİŞİ                  91   SİSTEMATİK İŞ GÜVENLİĞİ ANALİZİ
           TEHLİKE ANALİZ VE SİSTEM GÜVENLİĞİ YÖNTEMLERİ-TEKNİKLERİ

92    İŞ ANALİZİ                            107   MOND İNDEKSİ (ICI)
93    İNSAN HATASI TAHMİN TEKNİĞİ (THERP)   108   İTALYAN İNDEKSİ (ISPESL )

94    TEST GÜVENLİĞİ ANALİZİ                109   KİMYASAL MARUZİYET İNDEKSİ (CEI)


95    BEKLENEN(DÜŞMAN) TEHLİKE ANALİZİ      110   SPIRS TEHLİKE İNDEKSİ-İSVEÇ ÇEVRE KAZA İNDEKSİ


96    ACİL MÜDAHALE                         111   IAEA-HIZLI RİSK SINIFLANDIRMA YÖNTEMİ
      DEĞERLENDİRMESİNDE ZAMAN KAYBI
      ANALİZİ (T/LA)
97    BELİRSİZLİK ANALİZİ                   112   İTALYAN İNDEKSİ (ISPESL)

98    İŞ ANALİZİ SÜRESİNCE-İLERLE           113   KİMYASAL MARUZİYET İNDEKSİ (CEI)


99    OLURSA NE OLUR ANALİZİ (WHAT-İF)      114   SPIRS TEHLİKE İNDEKSİ-İSVEÇ ÇEVRE KAZA İNDEKSİ
100   OLURSA NE OLUR ÇEKLİST ANALİZİ        115   IAEA-HIZLI RİSK SINIFLANDIRMA YÖNTEMİ
101   RÜZGAR/TORNADO ANALİZİ                116   MARKOV MODELLEME

102   SÜREÇ-SİSTEM KONTROL LİSTELERİ        117   MONTE CARLO VE HİPERKÜP ÖRNEKLEME

103   İŞLEMLERİ İNCELEME TEKNİĞİ            118   BAYESİEN ANALİZ

104   GÜVENLİK AĞIRLIKLI TEHLİKE İNDEKSİ    119   KRİTİKLİK ANALİZİ
      (SweHI)
                                            120   ZÜRİH TEHLİKE ANALİZİ (ZHA)


105   KAZA TEHLİKE İNDEKSİ (AHI)
106   DOW YANGIN VE PATLAMA İNDEKSİ
Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi           ISO 17776:2000(E) Petrol ve Doğalgaz endüstrilerinde Tehlikenin Tanınması ve Risk
Council Directive 96/82/EC (SEVESO II)          Değerlendirme
ILO, (1990) Uygulama Kodu- Büyük Endüstriyel    ISO 9000 –9001 (2000) Kalite Yönetim Sistemleri ISO 14000 Çevre Yönetimi
Kazaların Önlenmesi                             TS 18001 (OHSAS-18001) TS 18002 (OHSAS 18002) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim
ILO-OSH 2001 İSİG Yönetim Sistemleri            Sistemleri ve Uygulama Kılavuzu
                                                TS EN 1050 Makinalarda Güvenlik-Risk Değerlendirmesi
                                                TS EN 292-1-2 Makinalarda Güvenlik
                                                TS EN 1441 Tıbbı Cihazlar-Risk Analizi
                                                TS IEC 60300 Güvenebilirlik Yönetimi
                                                TS 13001(HACCP)
                                                TS IEC 62198 Proje Risk Yönetimi
INSTITUTE OF ELECTRICAL AND ELECTRONIC          AS/NZS 4360 (1999) Risk Management
ENGINEERS                                       AS/NZS 4804:2001, İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri
IEEE Standard 1074 - IEEE standard 1058         Queensland Rail Standard STD/0007/WHS: Güvenlik Risk Yönetimi,"
U.S. DoD standard 2167A                         International Electrotechnical Commission
1910 Occupational Safety and Health Standards   IEC/ISO standard 15504, SPICE model
(OSHA)                                          (IEC) 61025: 1990, (FTA)
21 CFR 807.90 29 CFR 1910.119                   IEC 60812 (1985-07) (FMEA)
29 CFR 1910.146 29 CFR 1926.64                  IEC 61025 (1990-10) (FTA)
DODI 5000.36    NASA NHB 1700.1                 IEC 61165 (1995-01) Markov tekniği
ANSI/ISA S84.01-1996.                           IEC 62308 Güvenilirlik analizi
MIL-STD1629A (FMEA)                             IEC 61882 (2001-05) (HAZOP)
MILSTD- 882B SİSTEM GÜVENLİĞİ                   IEC 61508,
MILSTD- 882C SİSTEM GÜVENLİĞİ                   IEC 61882 (HAZOP)—Uygulama rehberi (2001).
                                                IEC 60300-3-9 (1995-12) Teknolojik sistemlerin risk analizi
                                                IEC 812 - FMEA
                                                CEI/IEC International Standard (1998): IEC 61508 - Functional Safety of Electrical/
                                                Electronic/ Programmable Sytems
British Standards Institute (1996) BS 8800      Zürih Tehlike Analizi (ZHA)
BS 5760 (1988) BS EN-954 BS EN-1037             Risk tolerability, ALARA (HSE)
IChemE, Institution of Chemical Engineers       Safety Weighted Hazard Index (SWeHI): Petroleum and Petrochemical Industries
                                                American Institute of Chemical Engineers Dow's fire and explosion index
                                                The Mond Fire, Explosion & Toxicity Index
NATO [1997] (STANAG) 4404, Document AC/310-
D/139.
                                                                                                                 KAYNAKLAR
                               RİSK MATRİSİ



    R: Risk           O: Olasılık      D: Zarar verme derecesi (Şiddet)


                              R= O X Ş

Olasılık                             Ortaya çıkma olasılığı / frekans için
                                      derecelendirme basamakları
-------------------                 --------------------------------------------------
ÇOK KÜÇÜK                              Yılda bir
KÜÇÜK                                  Üç ayda bir
ORTA                                   Ayda bir
YÜKSEK                                 Haftada bir
ÇOK YÜKSEK                             Her gün
                                   RİSK MATRİSİ




SONUÇ                              DERECELENDİRME
---------------           -----------------------------------------
ÇOK HAFİF: İş saati kaybı yok, ilkyardım gerektiren
HAFİF         : İş günü kaybı yok, ilk yardım gerektiren
ORTA         : Hafif yaralanma, tedavi gerekir
CİDDİ        : Ölüm, Ciddi yaralanma, meslek hastalığı
ÇOK CİDDİ: Birden çok ölüm, sürekli iş göremezlik
R= O X Ş       RİSK DÜZEYİ VEYA RİSK SKORU

                            SONUÇ
                          ZARARIN AĞIRLIĞI

     OLASILIK ÇOK CİDDİ Hafif
               Çok       CİDDİ    ORTA
                                 Orta        HAFİF
                                             Ciddi    ÇOK Ciddi
                                                       Çok HAFİF
    OLASILIK
               Hafif
                   5
                        (2) 4     (3)3        (4)
                                               2        (5)   1
                 (1)
     ÇOK
     Çok    Anlamsız    Düşük    Düşük       Düşük    Düşük
                                                        DÜŞÜK
     YÜKSEK YÜKSEK
     Küçük     1
                        YÜKSEK
                         2
                                 YÜKSEK
                                  3
                                              ORTA
                                               4       5
        5
       (1)      25         20      15         10              5
     Küçük     Düşük    Düşük    Düşük       Orta     Orta
     YÜKSEK    YÜKSEK
                 2      YÜKSEK
                          4       ORTA
                                   6         ORTA
                                               8      DÜŞÜK
                                                        10
       (2)
       4         20        16      12          8          4
     Orta      Düşük    Düşük    Orta        Orta     Orta
      ORTA      ORTA     ORTA     ORTA       DÜŞÜK    DÜŞÜK
        (3)      3        6       9           12       15
        3        15        12           9       6         3
     Yüksek    Düşük    Orta     Orta        Yüksek   Yüksek
      KÜÇÜK    ORTA
                 4       ORTA
                         8       DÜŞÜK
                                  12          DÜŞÜK
                                               16     DÜŞÜK
                                                        20
       (4)
                 10        8            6       4         2
        2
     ÇOK
     Çok       Düşük    Orta     Orta        Yüksek   Tolore
     KÜÇÜK     DÜŞÜK
                 5       DÜŞÜK
                         10      DÜŞÜK
                                  15          DÜŞÜK
                                               20      DÜŞÜK
                                                      Edilemez
     Yüksek
        1
      (5)        5         4            3      2          1
                                                         25
         KABUL EDİLEMEZ RİSK
                                                 5   4   3   2   1
                                             5

         DİKKATE DEĞER RİSK                  4
                                             3
                                             2

         KABUL EDİLEBİLİR RİSK               1




SONUÇ                          EYLEM

              KABUL EDİLEMEZ RİSK
15,16,20,25
              Bu risklerle ilgili hemen çalışma yapın
             DİKKATE DEĞER RİSK
8,9,10,12,15 Bu risklere mümkün olduğu kadar çabuk
             müdahale edin
             KABUL EDİLEBİLİR RİSK
1,2,3,4,5,6
             Acil tedbir gerektirmeyebilir
         FMEA
      KATEGORİ        DERECE                                 TANIM

                                Yaralanma yok. Makine yada proseste önemsiz hasarla
           I          Önemsiz
                                sonuçlanacak hata
                                Ciddi yaralanma yok. Makine yada sistemde çok önemli hasar
          II          Önemli
                                olmaksızın oluşabilecek hata
                       Çok      Çok önemli yaralanma. Makine yada sistemde çok önemli hasara yol
          III         Önemli    açacak hata
                                Ölümlü yaralanma. Tüm makine yada sistemin kaybına yol açacak
          IV          Felaket
                                hata



  Düzey İhtimal Tanım
                                                       A
     A         10-1        Çok Sık
     B         10-2        Sık                         B
     C         10-3        Arada sırada                C
     D         10-4        Düşük                       D
     E         10-5        Çok düşük
                                                       E
Düşük Risk       Yüksek Risk           Orta Risk                       I           II        III   IV
OLASILIK
                              ÇİZGİ                                                      ÇİZGİ
                                                                                                       DOĞRULAMA SKORU
                                                                  RİSK SKORU

      Hemen Hemen Kesin
         MARUZİYET
                                    MUHTEMEL SONUÇLAR                     RİSK AZALTMA
    Oldukça
    Muhtemel
                    Çık Nadir (Yılda
                                     Pek Çok ölüm       Felaket
                    Bir Yada Az)
    Nadir
    Fakat           Nadir
    Mümkün                                Çok Ölüm      Çok Kötü                             DÜZELTME MALİYETİ
                    Seyrek
                    (Ayda Bir)
                                                                                                                 Yüksek
                    Ara Sıra                  Ölüm      Çok Ciddi                                                Oranda
                                                                                                                 Doğrulandı
    Oldukça         Sık Sık               Ciddi
    Az ihtimal                            Yaralanma    Ciddi
                    Sürekli (Günde Bir)
                                                                                                                 Doğrulandı
                                             Kazalı
    Çok zor tasavvur                                    Önemli
                                             Durum
    Edilebilir
    Fakat Kuvetle                         İlk Yardım                                                              Şüpheli
    İhtimal Dahilinde Değil               Gerektiren   Dikkate                                                    Belirsiz
                                          Durum        Alınmalı                                                   Değer

    Pratik Olarak
    İmkansız
RİSK NOMOGRAFİSİ
Kaynak:G. F.Kinney ve A. D. Wiruth
RİSK DOĞRULAMA NOMOGRAFİSİ
                                      RİSK NOMOGRAFİSİ

                                                  ÇİZGİ
                    OLASILIK DÜZEYİ
                                                                           RİSK DÜZEYİ
       SIK SIK
                            TEHLİKEYE MARUZİYET           RİSK SONUÇLARI
        10-1                      % ZAMAN
                                                                                    YÜKSEK
       ARA SIRA
        10-2
                                                                                     ÖNEMLİ
       AZ İHTİMAL
         10-3
       OLDUKÇA AZ
         İHTİMAL
                                                                                    ORTA
          10-4
    OLDUKÇA ÇOK
     AZ İHTİMAL                   24 SAAT
                                    GÜN
        10-5                                                                        DÜŞÜK

     HEMEN HEMEN
       İMKANSIZ
         10-6



Kaynak: Hani RAAFAT
                                                                                 Kaynak: Hani RAAFAT

RİSK ÇEŞİDİ   KATEGORİ     KATEGORİ      KATEGORİ     KATEGORİ      KATEGORİ          KATEGORİ
                  I            II           III          IV            V                 VI

 EKONOMİK      <£1000      < £10,000     <£100,000     < £1m.         >£1m.          Tam Kayıp
  ZARAR       Çok Düşük   Kayda Değer     Önemli     Büyük Kayıp    Çok Büyük
                                                                      Kayıp
   KİŞİ       Önemsiz       Önemli         Ciddi       Çok Ciddi     Ölümlü        Pek Çok Ölüm
ÜZERİNDEKİ
 ETKİLER
              3 Günden    3-56 gün İş     2 Aylık      Sürekli İş     Ölüm             Ölüm
              Az İşgünü   Günü Kaybı      İşgünü     görememezlik
                Kaybı                      Kaybı
   HALK        Sıkıntı     Şikayet -      Ayakta      Hastanede     Potansiyel         Ölümlü
ÜZERİNDEKİ     verici      Yakınma        Tedavi        Bakım         Ciddi
 ETKİLER
                                                                    Yaralanma
   HALK         Ilımlı     Önemsiz        Önemli      Çok Büyük     Çok Büyük          İşin
REAKSİYONU     Mutedil      Yerel         Yerel ve   Oranda Yerel     Ulusal       Durdurulması
                           Protesto        Ulusal    ve Önemsiz      Medya         Yönünde Çok
                                          Medya        Tepkisi       Tepkisi       Büyük Ulusal
                                          Tepkisi                                  Medya Tepkisi
  ÇEVRE       Önemsiz     Geçici Kısa     Önemli     Çok Önemli       Geniş            Felaket
ÜZERİNDEKİ                Süreli Hasar    Kirlilik     Kirlilik       Alana
 ETKİLER
                                                                     Yayılmış
                                                                      Zarar

                I            II             III          IV            V                   VI
                          DAİRE TESTERE TEZGAHLARINDA RİSK DEĞERLENDİRME


                İŞYERİ:                                 BÖLÜM:              TARİH-DEĞERLENDİREN
TANIMLANMIŞ TEHLİKE            OLASILIK         SONUÇ              RİSK     KONTROL ŞEKLİ            RİSK
                                                                 DERECESİ   VE SÜRESİ                AZALTMA

                           5- Çok Yüksek   5-   Çok Ciddi    •Yüksek        1.KISA                   1.KÜÇÜK
                           4- Yüksek       4-   Ciddi        •Orta          2.ORTA                   2.ETKİN
                           3- Orta         3-   Orta         •Düşük         3.UZUN                   3.ORTADAN
                           2- Küçük        2-   Hafif                                                KALDIRILDI
                           1- Çok küçük    1-   Çok Hafif
    KORUYUCU                                                                1        2       3       1       2       3
       YOK                         5                4            YÜKSEK                                     


     ELEKTRİK



      GÖREV
                                                                                         5   4   3       2       1

    OPERATÖR                                                                     5
                                                                                 4
                                                                                 3
      ÇEVRE
                                                                                 2
                                                                                 1

								
To top