Docstoc

Sociologe belicht invloed echtscheiding op contacten met kleinkinderen

Document Sample
Sociologe belicht invloed echtscheiding op contacten met kleinkinderen Powered By Docstoc
					  TERTIO Dossier: Opa’s, oma’s en kleinkinderen: de band na de breuk                                                                                                                     19 september 2012        7


    Scheiden doet drie generaties lijden
                          | Echtscheidingen maken het voorwerp uit van een
    Teksten: Joris Delporte                                                                                  ché ‘scheiden doet lijden’ dan minder op voor hen? Het wetenschappelijke
    heuse ‘verwerkingsindustrie’. Zelfhulpboeken en tegenwoordig zelfs beur-                                 onderzoek rond dit thema staat nog in de kinderschoenen, maar toont aan
    zen pretenderen de ex-partners en hun kinderen relatief snel en pijnloos                                 dat een scheiding in de oudergeneratie wel eens vaker tot een breuk met
    langs alle praktische en emotionele klippen te loodsen wanneer het huwe-                                 de grootouders leidt. Hoe stellen oma’s en opa’s zich het best op wanneer
    lijksbootje water maakt en zinkt. Verrassend genoeg is tussen al die geor-                               contacten wegvallen? Hoe vermijden ze deze breuk na de breuk? Vinden zij
    ganiseerde troost nauwelijks aandacht voor de grootouders. Gaat het cli-                                 troost in het geloof? Of leren ze de kleinkinderen dat geloof troost biedt?



           Sociologe Maaike Jappens belicht invloed echtscheiding op contacten met kleinkinderen




                   ‘Grootouder is mee
                  kind van de rekening’
    “Een echtscheiding in de oudergeneratie treft in veel gevallen ook de
     grootouders. Vooral aan vaderskant zijn ze na een scheiding mee het
     kind van de rekening”, poneert sociologe Maaike Jappens.

“De moderne opa of oma lijkt een soort fami-          keer per maand. Na een scheiding valt dat aan-
liale bankzitter”, vertelt Maaike Jappens van         deel terug tot tachtig procent. Bij de paternale
de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Volgens de       grootouders lopen die verschillen in contactfre-
sociologe verwacht onze samenleving dat ze            quentie op maandbasis zelfs op tot boven de vijf-
“de autonomie van hun kinderen in relatie met         tien procentpunt” (zie tabel). De VUB-vorser han-
de kleinkinderen respecteren en tegelijk klaar        teert in haar analyse bewust voorbeelden waarbij
staan om desgewenst materiële of emotionele           ze grootouders van beide familietakken tegen el-
ondersteuning te bieden. Ergens gekluisterd           kaar afzet. “Ons onderzoek wijst uit dat een echt-
aan de educatieve zijlijn maar toch altijd klaar      scheiding met name nefast blijkt voor contacten
om in te vallen. En ouderlijke scheidingen vor-       met paternale oma’s en opa’s. Meer dan tien pro-
men typische momenten waarop grootouder-              cent van de kinderen met gescheiden ouders ont-
lijke invalbeurten gewenst zijn. Opa’s en oma’s       moet de grootouders van vaderskant gewoon niet
zijn dan prima geplaatst om ondersteuning te          meer. Als reden geven zij vaak aan dat ‘het contact
bieden met het oog op de verwerking van de            verwaterd is’. De andere frequent geciteerde ver-
breuk. Maar tegelijk zetten echtscheidingen fa-       klaring is ‘ruzie’, hetzij tussen kind en grootouder
miliebanden onder druk, waarbij grootouders           of tussen diens ouders en de grootouders. In zeld-
soms compleet buitenspel worden gezet.”               zame gevallen verbieden ouders de omgang.”


Blinde vlek                                           Verblijven en wegblijven
“De impact van een echtscheiding reikt verder         “Deze ongelukkige positie van de paternale groot-
dan de gezinnen van ex-partners en hun kinde-         ouder valt in grote mate te verklaren door de ver-
ren. Ook grootouders worden hierdoor getrof-          blijfsregeling voor kinderen van gescheiden ou-
fen”, vindt de sociologe. “Het aantal echtschei-      ders”, preciseert Jappens.“Ons onderzoek leert dat
dingen in Vlaanderen is de voorbije drie decennia     kleinkinderen die bij de moeder wonen hun groot-
enorm toegenomen. Door de gestegen levens-            ouders aan moederszijde evenveel zien als hun
verwachting delen grootouders en kleinkinde-          leeftijdsgenoten met gehuwde ouders. Met de
ren intussen ook tientallen levensjaren. Neem         grootouders van vaderskant zijn ontmoetingen
die factoren samen en je beseft meteen dat me-        evenwel beduidend minder frequent. Jongelui die
nige senior direct betrokken partij is. Toch is de    altijd of meestal bij hun vader wonen zien hun ma-
                                                                                                                                                                                                                      © rr




literatuur over dit onderwerp schaars. Buiten-        ternale oma’s en opa’s dan weer minder en de pa-
landse research blijkt vaak gebaseerd op kleine       ternale net vaker. Al vormen zij uiteraard een min-    Maaike Jappens: “De impact van een echtscheiding reikt verder dan de ex-partners en hun kinderen.”
steekproeven en in Vlaanderen ligt dit onder-         derheid. Inwonen bij de moeder blijft voorlopig de
zoeksterrein zelfs helemaal braak. Om die ‘blinde     meest gehanteerde regeling in Vlaanderen.”
                                                                                                                Kinderen die grootouders minstens één keer per maand
                                                                                                                                                                                                                      © Scheiding in Vl a anderen, bewerkingen Ma aike Jappens




vlek’ weg te nemen, heb ik onderzocht welke
impact een echtscheiding in de oudergeneratie         Co-ouderschap                                             ontmoeten, naar huwelijksstatus van de ouders
heeft op de frequentie waarmee grootouders            De maatschappelijke realiteit die de sociologe
                                                                                                                100%
en kleinkinderen elkaar ontmoeten. Dit op basis       schetst, is volgens haar inschatting wel volop
van een steekproef met ongeveer duizend tien-         aan het schuiven en dit onder impuls van het ‘ver-         80%
tot vijfentwintigjarige, inwonende kinderen die       blijfsco-ouderschap’.“Al ongeveer een vijfde van de        60%
eerder deelnamen aan de grootschalige weten-          Vlaamse kinderen leeft na een scheiding afwisse-
schappelijke ‘survey’ Scheiding in Vlaanderen.”       lend bij beide ouders. De vrederechter dient sinds        40%
                                                      2006 deze oplossing ook als prioritair te overwe-         20%
Wel of geen contact                                   gen. Ons onderzoek wijst evenwel uit dat klein-
                                                                                                                0%
“Onze analyses wijzen uit dat een overgrote meer-     kinderen door die regeling hun paternale grootou-
derheid van de jongelui wel nog contact heeft         ders vaker zien dan kinderen met gehuwde ouders.                     grootmoeder             grootvader            grootmoeder           grootvader
met oma en opa”, vertelt Jappens. “Toch merken        Wellicht omdat vaders in een situatie van co-
we duidelijke verschillen tussen kinderen van ge-     ouderschap meer hulp krijgen van hun ouders                                    Moederskant                                 Vaderskant
scheiden en gehuwde ouders. Zo ontmoeten ne-          voor zorg en opvang. Als deze regeling voort
gen op de tien kleinkinderen uit ‘intacte’ gezinnen   opgeld doet, valt niet uit te sluiten dat de posi-               gehuwde ouders              gescheiden ouders
de grootmoeder van moederskant ten minste een         tie van paternale grootouders fors wijzigt.”

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Stats:
views:520
posted:9/18/2012
language:Unknown
pages:1
Description: “Een echtscheiding in de oudergeneratie treft in veel gevallen ook de grootouders. Vooral aan vaderskant zijn ze na een scheiding mee het kind van de rekening”, poneert sociologe Maaike Jappens.