lib 2 0 e0b881e0b8b1e0b89ae0b887e0b8b2e0b899e0b89ae0b8a3e0b8b4e0b881e0b8b2e0b8a3e0b8abe0b989e0b8ade0b887e0b8aae0b8a1e0b8b8e0b894 real1

Document Sample
lib 2 0 e0b881e0b8b1e0b89ae0b887e0b8b2e0b899e0b89ae0b8a3e0b8b4e0b881e0b8b2e0b8a3e0b8abe0b989e0b8ade0b887e0b8aae0b8a1e0b8b8e0b894 real1 Powered By Docstoc
					                           การนา Library 2.0 มาใช้ ในงานบริการ
Library 2.0 กับงานบริการของห้ องสมุด
         บ ร ร ณ า รั ก ษ์ วิ ช า ชี พ มั ก จ ะ ม อ ง เ ห็ น ว่ า ร ะ บ บ ก า ร จั ด ห ม ว ด ห มู่
ร ะ บ บ ก า ร จั ด เ ก็ บ เ ป็ น หั ว ใ จ ห ลั ก ข อ ง ง า น บ ร ร ณ า รั ก ษ์ แ ล ะ ง า น ห้ อ ง ส มุ ด
แ ต่ ส า ห รั บ ผู้ ใ ช้ บ ริ ก า ร ห้ อ ง ส มุ ด แ ล้ ว
                                      ู ุ                            ุ
งานบริการของห้ องสมุดถือเป็ นงานที่ผ้ ใช้ ค้ นเคยและใช้ บริการมากที่สดหากเปรี ยบเทียบกับงานด้ า
น เ ท ค นิ ค ห รื                             อ ง า น ด้                       า น บ ริ            ห า ร
                                                                 ้                    ั
การที่ห้องสมุดแต่ละแห่งจะมีผ้ เู ข้ ามาใช้ บริ การมากหรื อน้ อยนันดูเหมือนจะขึ ้นอยู่กบประสิทธิภาพ
ก           า          ร           ป            ฏิ           บั           ติ           ง          า            น
รวมถึ ง มนุ ษ ย์ สั ม พั น ธ์ ที่ ดี ต่ อ การให้ บริ ก ารของบรรณารั ก ษ์ ห รื อเจ้ าหน้ าที่ ข องห้ องสมุ ด
ไ ม่ เ พี ย ง เ ท่ า นั ้น เ ท ค โ น โ ล ยี ค ว า ม ทั น ส มั ย แ ล ะ ค ว า ม เ ป็ น เ ลิ ศ ท า ง วิ ช า ก า ร
ยั ง ค ง เ ป็ น ป ร ะ เ ด็ น ห ลั ก ข อ ง ก า ร พั ฒ น า ห้ อ ง ส มุ ด ใ น ปั จ จุ บั น อ ยู่ เ รื่ อ ย ม า
จ น ท า ใ ห้ เ กิ ด ก า ร พั ฒ น า ท า ง เ ลื อ ก ใ ห ม่ ส า ห รั บ ก า ร ใ ห้ บ ริ ก า ร ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด
ที่ มี ก า ร น า เ ท ค โ น โ ล ยี เ ข้ า ม า ผ ส ม ผ ส า น กั บ ง า น บ ริ ก า ร ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด
เ พื่ อ ผู้ ใ ช้ บ ริ ก า ร ส า ม า ร ถ เ ข้ า ถึ ง ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร ที่ ทั น ต่ อ เ ห ตุ ก า ร ณ์
                                              ้
รวมถึง ให้ ความรู้ ที่ หลากหลายไม่ว่าจะเป็ นทัง ทางด้ านวิช าการหรื อแม้ กระทั่ง ทางด้ านบันเทิง
     ้
อีกทังยังสามารถตอบสนองต่อความต้ องการทางด้ านอื่นๆ ของผู้ใช้ ได้ อย่างสูงสุดอีกด้ วย
                    ่
         หลายปี ที่ผานมาห้ องสมุดได้ พยายามปรั บเปลี่ยนรูปแบบการให้ บริ การที่มีความทันสมัยขึ ้
น ไ ม่ ว่ า จ ะ เ ป็ น                 ก า ร ล ง ร า ย ก า ร แ บ บ อ อ น ไ ล น์
ที่ ช่ ว ยให้ ผู้ใ ช้ ส ามารถค้ น หาหนัง สื อ ได้ อ ย่ า งรวดเร็ ว ด้ ว ยตนเอง ผ่ า นเว็ บ เพจของห้ อ งสมุ ด
ร ว ม ถึ ง                  ก า ร ติ ด ตั ้ ง                         เ        ค รื่   อ ง ยื            ม      -
           ิ ่
คืนอัตโนมัตที่ชวยประหยัดเวลาการรอเข้ าแถวใช้ บริการของผู้ใช้ บริการด้ วย
         เ ป็ น ไ ป ไ ม่ ไ ด้ ที่ ห้ อ ง ส มุ ด ไ ม่ ว่ า จ ะ เ ป็ น ป ร ะ เ ภ ท ห รื อ ข น า ด ใ ด ก็ ต า ม แ ต่
                                                              ้
จะสามารถตอบสนองความต้ อง การของผู้ใช้ บริ การได้ ทุกราย ดัง นัน สิ่ง ที่ห้องสมุด ควรทาคือ
                                                     ่
สร้ างบริ การที่น่าสนใจและครอบคลุมกลุ่มผู้ใช้ อย่างทัวถึง (Micheal E. Casey and Laura C.
Savastinuk, 2007, p.16)
           สาหรั บ Library 2.0                           ถื อเป็ นแนวคิดหนึ่ง ที่ กาลัง เป็ นที่ จับตามองของบรรณารั กษ์
รว ม ถึ ง ผู้ บริ ห าร ข อง ห้ อง ส มุ ด เ อง ก็ ตา ม เ นื่ อง จ า กรู ป แบ บ ขอ ง Library                                                2.0
ได้ ถู ก ดั ด แปลงมาจากลั ก ษณะของเทคโนโลยี เ วิ ล ด์ ไ วด์ เ ว็ บ ที่ มี ชื่ อ ว่ า Web                                                  2.0
ซึ่ ง ก า ลั ง เ ป็ น ที่ นิ ย ม อ ย่ า ง แ พ ร่ ห ล า ย ส า ห รั บ นั ก ท่ อ ง อิ น เ ท อ ร์ เ น็ ต ใ น ปั จ จุ บั น
เนื่องจากเครื่ องมือดังกล่าวเน้ นการทางานในลักษณะของการมีส่วนร่วมในการแบ่งปั นข้ อมูลซึ่งกัน
แ ล ะ กั น บ น โ ล ก ข อ ง อิ น เ ท อ ร์ เ น็ ต นั่ น เ อ ง
                                                       ั
จึงทาให้ ห้องสมุดหลายแห่งในต่างประเทศพยายามนาเทคโนโลยีดงกล่าวเข้ ามาช่วยพัฒนางานบริ
การให้ สามารถตอบสนองความต้ องการข้ อมูลข่าวสารของผู้ใช้ บริ การได้ อย่างรวดเร็ วและสะดวกส
บ      า      ย          ยิ่         ง       ขึ ้        น                     ตั   ว       อ        ย่       า         ง       เ    ช่    น
                                                ้
ห้ อ งสมุ ด หลายแห่ ง ในสหรั ฐ อเมริ ก าสั่ง ซื อ หนัง สื อ มื อ สองจากเว็ บ ไซต์ อเมซอล (Amazon)
เ พื่ อ เ พิ่ ม จ า น ว น ห นั ง สื อ ใ น ก า ร ใ ห้ บ ริ ก า ร ยื ม -คื น ร ะ ห ว่ า ง ห้ อ ง ส มุ ด
                                                                                   ั
เพราะทางบรรณารักษ์เห็นว่าการซื ้อหนังสือมือสองถือเป็ นการช่วยลดภาระค่าใช้ จ่ายให้ กบทางห้ อ
งสมุ ด ได้ เป็ นอย่ า งดี และที่ ส าคั ญ คื อ บรรณารั ก ษ์ สามารถอ่ า นบทคั ด ย่ อ รายละเอี ย ด
ร      ว         ม             ถึ        ง          ข้       อ        คิ       ด        เ       ห็        น        ต่       า        ง     ๆ
                                                                         ้
ของ หนั ง สื อเล่ ม ดั ง กล่ า วเพื่ อใช้ ประกอบการตั ด สิ น ใจ สั่ ง ซื อ เข้ ามาไ ว้ ในห้ อง สมุ ด
แ     ล      ะ       เ          ว็       บ          ไ    ซ       ต์        อ    เ   ม       ซ        อ        ล             (       Amazon)
                                                                                         ั
ก็ถือเป็ นเว็บไซต์ซื ้อขายสินค้ าที่ได้ รับความนิยมและมีน่าเชื่อถือเป็ นอย่างมากในปั จจุบน (Micheal
E. Casey and Laura C. Savastinuk, 2007, p17)
           ปั จ จุ บั น มี ห้ อ ง ส มุ ด ห ล า ย แ ห่ ง พ ย า ย า ม น า เ อ า                                     Library                 2.0
เข้ ามาประยุกต์ใช้ กับงานบริ การของห้ องสมุดเช่นกัน เนื่ องจากเห็นว่า การนา Library 2.0
                                                                                                                          ้
ม า ใ ช้ จ ะ ช่ ว ย ข ย า ย จ า น ว น ผู้ ใ ช้ ห้ อ ง ส มุ ด จ า ก ที่ มี อ ยู่ เ ดิ ม ใ ห้ มี จ า น ว น เ พิ่ ม ม า ก ขึ น
และยัง ช่วยให้ เ ข้ าถึง กลุ่ม คนที่ ไ ม่นิยมใช้ บริ การห้ องสมุดให้ หันมาเข้ าใช้ บริ การได้ ด้วยเช่นกัน
แ ต่ ก า ร น า เ อ า Library                                     2.0                        เ ข้ า ม า ใ ช้ กั บ ง า น ห้ อ ง ส มุ ด
บรรณารั ก ษ์ ห รื อ เจ้ า หน้ า ที่ ห้ อ งสมุด ควรที่ จ ะเรี ย นรู้ การใช้ ง านเครื่ อ งมื อ แต่ล ะชนิ ด ให้ ดี ก่ อ น
อ า จ เ ริ่ ม จ า ก เ ค รื่ อ ง มื อ ที่ เ ป็ น ที่ นิ ย ม
เพื่อให้ เกิดความเข้ าใจและเกิดความคล่องแคล่วในการใช้ งานมากยิ่งขึ ้น ก่อนที่จะนาไปใช้ จริง
          อ ย่ า ง ไ ร ก็ ต า ม บ ร ร ณ า รั ก ษ์ แ ล ะ เ จ้ า ห น้ า ที่ ห้ อ ง ส มุ ด จ ะ ต้ อ ง ค า นึ ง ว่ า
จะต้ องปฏิ บัติง านอย่า งไรจึง จะทาให้ ห้องสมุดมี บ ทบาทต่อสัง คมโดยรวมจนเป็ นที่ ยอมรั บว่า
เ มื่ อ ก ล่ า ว ถึ ง บ ท บ า ท ท า ง วิ ช า ก า ร ก า ร บ ริ ก า ร ข้ อ มู ล ข่ า ว ส า ร ค ว า ม รู้
ทุกคนจะต้ องนึกถึงห้ องสมุดเป็ นที่แห่งแรก                    ั
                                                          (สุกญญา มกุฏอรฤดี, 2545, น.16)


        ิ
คุณสมบัตของเครื่ องมือ Web 2.0
          หากต้ องการเปลี่ ยนแปลงการให้ บริ การของห้ องสมุดในรู ปแบบเดิม ให้ เป็ นในรู ปแบบ
Library                 2.0                นั ้น ท า ง บ ร ร ณ า รั ก ษ์ ห รื อ เ จ้ า ห น้ า ที่ ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด
ค ว ร จ ะ ท ร า บ ถึ ง นิ ย า ม แ ล ะ คุ ณ ส ม บั ติ ข อ ง เ ค รื่ อ ง มื อ ที่ ใ ช้ เ สี ย ก่ อ น
                                           ้
เพื่ อ ให้ สามารถน าเครื่ องมื อ เหล่ า นั น มาประยุ ก ต์ ใ ช้ กั บ งานต่ า งๆ ที่ ท าได้ เป็ นอย่ า งดี
        ้
ดั ง นั น ผู้ เขี ย นจึ ง ขอยกตั ว อย่ า งเครื่ องมื อ Web              2.0         ซึ่ ง เป็ นที่ นิ ย มในปั จจุ บั น
ที่เกี่ยวข้ องกับการให้ บริ การของห้ องสมุดในรู ปแบบ Library 2.0 ซึ่งประกอบด้ วยเครื่ องมือต่างๆ
ดังต่อไปนี ้

           Weblog
                              ้
          Weblog หรื อเรี ยกสันๆ ว่า blog (บล็อก) มาจากการผสมคาระหว่างคาว่า WEB (World
Wide       Web)         กับ ค าว่า LOG           (บัน ทึก )       รวมกัน หมายถึ ง บัน ทึก บนเวิล ด์ ไ วด์ เ ว็ บ
           ้
ซึ่งบล็อกนันเป็ นหนึ่งในความพยายามที่จะนาเว็บไปใช้ งานในรู ปแบบอื่น กล่าวคือ บล็อก (Blog)
เป็ นเว็ บ ไซต์ ส าหรั บ การเขี ย นหรื อบั น ทึ ก บทความของตนเอง (Personal                                 Journal)
       ้             ้
โดยเนื อหาของบล็ อกนัน จะครอบคลุม ทุกเรื่ อง ไม่ว่าจะเป็ นเรื่ องราวส่วนตัว ในชี วิตประจ าวัน
หรื อ บทความเฉพาะด้ า นต่า งๆ เพื่ อ สื่ อ สารความรู้ สึ ก นึ ก คิ ด มุม มอง ประสบการณ์ ความรู้
แ ล ะ ข่ า ว ส า ร ใ น เ รื่ อ ง ที่ ผู้ เ ขี ย น ท่ า น ห นึ่ ง ๆ ( Blogger)               สนใจโดยเฉพาะ
ซึ่ ง ลั ก ษ ณะ ดั ง ก ล่ า ว นี ท า ให้ บ ล็ อ ก ต่ า ง กั บ เว็ บ บอ ร์ ด (Web
                                 ้                                                                    Board1) นั่ น เ อ ง
แ ล ะ เ นื่ อ ง จ า ก ค ว า ม จ ริ ง ใ จ แ ล ะ อิ ส ร ะ ท า ง ค ว า ม คิ ด ที่ สื่ อ ส า ร อ อ ก ไ ป
ส่ ว น ใ ห ญ่ อ ยู่ ใ น ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง บุ ค ค ล ที่ ห นึ่ ง
เ ป็ น ก า ร บ่ ง บ อ ก ถึ ง ค ว า ม เ ป็ น ตั ว ต น ข อ ง ผู้ เ ขี ย น ไ ด้ เ ป็ น อ ย่ า ง ดี ที เ ดี ย ว
จึงทาให้ บล็อกเป็ นสื่อที่นิยมมากขึ ้นเรื่ อยๆ ในนานาประเทศ (จันทวรรณ ปิ ยะวัฒน์, 2550)
          บ ล็ อ ก นั บ ว่ า เ ป็ น ร ะ บ บ จั ด ก า ร เ นื ้ อ ห า เ ว็ บ ไ ซ ต์ อ ย่ า ง ห นึ่ ง ก ล่ า ว คื อ
                                                                                  ้
เป็ นระบบที่ ช่ ว ยสร้ างและบริ ห ารจั ด การเพิ่ ม เติ ม แก้ ไข เผยแพร่ เอกสารเนื อ หาสาระ
สารสนเทศต่างๆ ในเว็บไซต์หรื อที่ เรี ยกว่าเป็ นเอกสาร HTML                           ที่ เคยยุ่ง ยากได้ อย่างง่ายดาย
โ ด ย ที่ ผู้ ใ ช้ ไ ม่ จ า เ ป็ น ต้ อ ง มี ค ว า ม รู้ ด้ า น HTML                                          เ ล ย ก็ ไ ด้
ภายในระบบจะมีส่วนประกอบของเครื่ องมือที่เป็ น WYSIWYG editor (what you see is what you get)
เ ห็ น อ ย่ า ง ไ ร ใ น ข ณ ะ ที่ ท า ก็ จ ะ ไ ด้ ผ ล ต า ม ที่ เ ห็ น ด้ ว ย เ ค รื่ อ ง มื อ ที่ ดู แ ล ะ เ ข้ า ใ จ ง่ า ย
ค ล้ า ย กั บ เ ค รื่ อ ง มื อ ห รื อ สั ญ ลั ก ษ ณ์ ใ น โ ป ร แ ก ร ม ก า ร พิ ม พ์ ง า น ทั่ ว ๆ
                                        ้                               ้
ไปหรื อเหมือนกับการส่งอีเมล์ทั่วไป คือตังหัวข้ อ ใส่เนื ้อหา เพียงเท่านีก็สามารถเผยแพร่ ได้ แล้ ว
                    ู                                                                              ั
ระบบนี ้จึงทาให้ ผ้ ใช้ สามารถเข้ าใจและสร้ างเอกสารได้ ง่ายขึ ้น สิ่งสาคัญก็คือ มีรูปแบบกราฟิ กสีสน
(Template)            และการจัดวางองค์ป ระกอบ (Layout)                          ส าเร็ จ รู ป มาให้ เลื อกใช้ ม ากมาย
ส า ม า ร ถ ป รั บ เ ป ลี่ ย น ชุ ด เ ท ม เ พ ล ท ไ ด้ ต า ม ใ จ แ ล ะ แ ก้ ไ ข ไ ด้ ต ล อ ด เ ว ล า ที่ ต้ อ ง ก า ร
  ่ ั                                           ่
ซึงผู้จดทาพยายามสร้ างขึ ้นเพื่อดึงดูดผู้คนจากทัวโลกให้ เข้ าไปใช้ บริการ
          สาหรับจุดเด่นที่ทาให้ บล็อกเป็ นที่นิยม คือ ผู้เขียนและผู้อ่านสามารถโต้ ตอบกันได้ (Inter-
active)         โดยสามารถตอบโจทย์ เ รื่ อ งการสื่ อ สารระหว่า งผู้ เ ขี ย นและผู้ อ่า นได้ เ ป็ นอย่ า งดี
โ ด ย ก า ร แ ส ด ง ค ว า ม คิ ด เ ห็ น ( Comment) ต่ อ ท้ า ย ข อ ง เ รื่ อ ง นั ้ น ๆ
บางคนมองว่ า การเขี ย นบล็ อ กก็ คื อ การเขี ย นไดอารี่ อ อนไลน์ แท้ ที่ จ ริ ง ไดอารี่ (Diary)
เ ป็ น เ พี ย ง ส่ ว น ห นึ่ ง ข อ ง บ ล็ อ ก เ ท่ า นั ้ น

1
                                                                                        ่
          เว็บบอร์ ด (web board, webboard) คือลักษณะของเว็บไซต์ที่ใช้ สาหรับการแลกเปลียนบทสนทนา
การพูดคุย การอภิปรายในสังคมออนไลน์ นอกจากชื่อเว็บบอร์ ดแล้ ว ยังมีเรี ยกกันหลายชื่อ เช่น กระดานข่าว
กระดานข่าวสาร กระดานสนทนา กระดานสนทนาออนไลน์ ฟอรัม เว็บฟอรัม เมสเซจบอร์ ด บุลลิ ทินบอร์ ด
                                       ้
ดิ สคัชชันบอร์ ด ฯลฯ หรื อเรี ยกอย่างสันๆ ว่า บอร์ ด
การสร้ างบล็อกขึ ้นมาไม่ใช่เพื่อเขียนเรื่ องราวในชีวิตประจาวันอย่างเดียว แต่สามารถใส่ความรู้
            ่
ประสบการณ์ ตางๆ เพื่อเป็ นวิทยาทานให้ แก่คนอื่นๆ เช่น คุณหมอ เปิ ดบล็อกแนะนาเรื่ องสุข ภาพ
                                  ้                  ุ                  ั            ่
เป็ นต้ น ซึ่งหากมองในแง่ดีแล้ วนันก็หมายถึงโอกาสที่ทกคนจะได้ เรี ยนรู้วฒนธรรมของคนทัวโลก
                                       ู
และที่สาคัญยังเป็ นเวทีขนาดเล็กที่มีผ้ ชมมากมาย ให้ ผ้ เู ขียนได้ แสดงผลงาน สิ่งประดิษฐ์ และอื่นๆ
     ่
ออกสูสายตาชาวโลก
          ใ น อ ดี ต แ ร ก เ ริ่ ม ค น ที่ เ ขี ย น บ ล๊ อ ก นั ้ น ยั ง ท า กั น ใ น ร ะ บ บ มื อ ( Manual)
คื อ เ ขี ย น เ ว็ บ เ อ ง ที ล ะ ห น้ า                                     แ ต่ ใ น ปั จ จุ บั น นี ้
มีเครื่ องมือหรื อซอฟท์แวร์ หลายตัวให้ เราใช้ ในการเขียนบล๊ อกได้ มากมาย เช่น WordPress ,
Movable                          Type                              เ ป็ น ต้ น ช่ ว ง ห ล า ย ปี ที่ ผ่ า น ม า
บ ล๊ อ ก เ ริ่ ม ต้ น ม า จ า ก ก า ร เ ขี ย น เ ป็ น ง า น อ ดิ เ ร ก ข อ ง ก ลุ่ ม สื่ อ อิ ส ร ะ ต่ า ง ๆ ห ล า ย ๆ
                                                                 ้
แห่งกลายเป็ นแหล่งข่าวส าคัญให้ กับหนัง สือพิมพ์ หรื อสานักข่าวชันนา จวบจนกระทั่งปี 2004
ค น เ ขี ย น บ ล๊ อ ก ก็ ไ ด้ รั บ ก า ร ย อ ม รั บ จ า ก สื่ อ แ ล ะ ส า นั ก ข่ า ว ต่ า ง ๆ
                               ้                           ่
ถึงความรวดเร็วในการให้ ข้อมูลตังแต่เรื่ องการเมืองไปจนกระทังเรื่ องราวของ การประชุมระดับชาติ
และจากเหตุการณ์ เหล่านี ้ นับได้ ว่า บล๊ อกเป็ นสื่อชนิดหนึ่งที่ไม่ต่างจาก วีดีโอ สิ่งพิมพ์ โทรทัศน์
              ่                       ่
หรื อแม้ กระทังวิทยุ สามารถเรี ยกได้ วาบล๊ อกได้ เข้ ามาเป็ นสื่อชนิดใหม่ที่สาคัญอย่างแท้ จริ ง (กติกา
สายเสนีย์, 2548)

          ลักษณะของเว็บไซต์ที่เป็ นบล็อก (Blog)
          - มีการบันทึกเนื ้อหาโดยเจ้ าของบล็อกอย่างสม่าเสมอ
          -     ข้ อมูลจะถูกจัดไว้ อย่างเป็ นระเบียบคือ           รายการล่าสุดจะถูกแสดงไว้ ด้านบนสุดของ
เว็บเพจ (Web page) แล้ วไล่ลาดับย้ อนหลังตามวันเวลาการเขียนไปเรื่ อยๆ
          -                  มักมีการลิงค์ไปหาบล็อกอื่นที่ผ้ เู ขียนสนใจหรื อได้ เสนอความคิดเห็นโยงต่อ
                                ้
จากข้ อเขียนที่เขาอ้ างถึง ดังนัน นอกจากบล็อกจะใช้ ในการเขียนและเผยแพร่เรื่ องราวต่างๆ แล้ ว
   ั                                    ้
ก็ยงเป็ นแหล่งรวมลิงค์ที่เจ้ าของบล็อกนันๆ                      ใช้ เป็ นฐานเพื่อเสริมต่อความรู้อยูเ่ ป็ นประจา
    ่
ไม่วาจะเป็ นลิงค์ของบล็อกอื่นๆ หรื อลิงค์ของเว็บไซต์ก็ตาม
            -                                                                ่
                            บันทึกที่เขียนไว้ ในบล็อกมักจะมีการแยกแยะเป็ นกลุมเนื ้อหาตามหัวข้ อหลัก ๆ
ที่ผ้ เู ขียนสร้ างขึ ้น
                                 ู                                    ั
เพื่อช่วยอานวยความสะดวกให้ แก่ผ้ อ่านที่สนใจในบันทึกที่มีความสัมพันธ์กนในใจความหลัก
            -                                                         ่
                                                                  ผู้อานมักจะมีการเสนอความคิดเห็นเพิ่มเติม
                                                                        ่
เพื่อเป็ นการต่อยอดความรู้และเพื่อให้ เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ระหว่างกลุม
    ่
ผู้อานและผู้เขียนบล็อก (จันทวรรณ ปิ ยะวัฒน์, 2550)

                           การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด
                           ห้องสมุดสตางค์      มงคลสุขของมหาวิ ทยาลัยมหิ ดล                   สร้ างบล็อกขึ ้นมาเพื่อ
ประชาสัมพันธ์กิจกรรมของห้ องสมุด                              แนะนาฐานข้ อมูลใหม่ๆ                              ่
                                                                                                            ที่นาสนใจ
                           ั้
เล่าเรื่ องราวเกร็ดความรู้ทงเชิงวิชาการ               เช่น         ความรู้ที่ได้ รับจากการฝึ กอบรม                ดูงาน
                                                              ู
รวมถึงเล่าเรื่ องราวสนุกสนานบันเทิงเพื่อความจรรโลงใจให้ แก่ผ้ อ่าน                                          ุ
                                                                                        (รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกล,
2552)
                           ผู้ใช้ บ ริ การสามารถเขี ยนความคิด เห็นส่วนตัว ที่ มี ต่อ บทความที่ ถูกโพสลงบน
       ้                                                             ู
บล็อกนันๆ และที่สาคัญคือสมาชิกของบล็อกสามารถเข้ ามาดูเนื ้อหาที่ได้ ถกโพสซึ่งการที่ทางห้ อง
                                                                                                ้
สมุ ด ได้ ทราบถึ ง ความคิ ด เห็ น ของผู้ ใช้ บริ การที่ มี ต่ อ การด าเนิ น งานของห้ องสมุ ด นั น
ท า ใ ห้ ห้ อ ง ส มุ ด ส า ม า ร ถ ด า เ นิ น ง า น ใ ห้ บ ร ร ลุ ถึ ง พั น ธ กิ จ ที่ ไ ด้ ตั ้ง ไ ว้ เ ป็ น อ ย่ า ง ดี
ทั ้ ง ยั ง ช่ ว ย ใ ห้ บ ร ร ณ า รั ก ษ์ ห รื อ
เจ้ าหน้ าที่ห้องสมุดที่ให้ บริ การได้ รับคาชม
จากผู้ใช้ บริ การหากห้ องสมุดนาความคิด
เห็นของผู้ใช้ บริ การไปปรับปรุงงานของตน
ซึ่ ง สิ่ ง เหล่ า นี เ้ ปรี ยบ เสมื อ นการเสริ ม
                      ัิ
สร้ างกาลังใจในการปฏิบตงานด้ วยเช่นกัน



                                                  ภาพที ่ หน้าหลักเว็บบล็อกของห้องสมุดสตางค์ มงคงสุข
                    จากการบริ หารงานของ Josie Parker (ผู้อานวยการห้ องสมุด AADL) และ Eli
Neiburger                 แ ล ะ John                 Blyberg                 ( ที ม ง า น ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด   AADL)

ทางสมาคมห้ องสมุดอเมริ กัน จึงได้ ยกย่องให้ The Ann Arbor District Library (AADL)
เป็ นเว็บไซต์ห้องสมุดที่ดีที่สุดของประเทศด้ วยงบประมาณการสร้ างกว่า 6 ล้ านดอลลาร์ สหรั ฐ
(Micheal E. Casey and Laura C. Savastinuk, 2007, p 68) จุดเด่นของเว็บไซต์นี ้คือ
ผู้ใช้ ส ามารถแสดงความคิดเห็นของตนต่อบทความที่ ถูกโพสบนหน้ าหลักของเว็บไซต์ไ ด้ ทัน ที
                                                    ้
(เมื่อผู้ใช้ ทาการสมัครสมาชิกของห้ องสมุดแล้ วเท่านัน)                 ดังภาพ




                                                                         เพิ่มข้ อคิดเห็นต่ อบทความ
                               ภาพที ่ หน้าหลักของ The Ann Arbor District Library

                            ้                                                             ้
                    นอกจากนันแล้ วทางผู้อานวยการห้ องสมุดยังสนับสนุนให้ มีการสร้ างบล็อกขึน
เ พื่ อ ใ ห้ ผู้ ใ ช้ เ ข้ า เ ป็ น ส ม า ชิ ก ข อ ง บ ล๊ อ ก ที่ ต น เ อ ง ส น ใ จ เ ช่ น Director's            Blog
เ ป็ น บ ล๊ อ ก ข่ า ว ส า ร จ า ก ผู้ อ า น ว ย ก า ร ห้ อ ง ส มุ ด ห รื อ AXIS
  ่
ซึงเป็ นบล็อกข้ อมูลข่าวสารสาหรับเยาวชนอายุระหว่าง 12 – 18 เป็ นต้ น




                                      รู ปที ่ หน้ารายการบล็อกที ่ AADL มี ให้บริ การ
                                                             ั
           จะเห็นได้ ว่าห้ องสมุดสามารถนาบล็อกไปประยุกต์ใช้ กบงานบริ การได้ ในหลากหลายรูปแ
บบ ไม่ว่าจะเป็ นงานประชาสัมพันธ์ ห้องสมุด ด้ วยการโพสข้ อความประชาสัมพันธ์ ในเว็บบล็อก
ร      ว       ม       ถึ      ง      ง       า      น        บ       ริ     ก       า       ร      ผู้     อ่      า       น
โดยให้ ผู้ใ ช้ บริ ก ารแสดงความคิ ด เห็ น ว่ า พอใจกับ การบริ ก ารของห้ อ งสมุ ด หรื อ ไม่ อย่ า งไร
                                             ้
เพื่อทางห้ องสมุดจะสามารถนาข้ อคิดเห็นเหล่านันไปปรับปรุงหรื อแก้ ไขได้


      Wiki
           Wiki                       (วิ กิ ห รื อ วิ กี ้ ) คื อ ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง เ ว็ บ ไ ซ ต์ แ บ บ ห นึ่ ง
ที่ อ นุ ญ า ต ใ ห้ ผู้ ใ ช้ เ พิ่ ม แ ล ะ แ ก้ ไ ข เ นื ้ อ ห า ไ ด้ โ ด ย ง่ า ย
            ้
ซึ่ง บางครั ง ไม่จ าเป็ นต้ อ งท าการลงทะเบีย นเพื่ อแก้ ไ ข ด้ ว ยความง่ ายในการแก้ ไ ขและโต้ ตอบ
วิ กิ จึ ง เป็ นเว็ บ ไซต์ ที่ มั ก จะถู ก น ามาใช้ ในการร่ วม กั น เพื่ อ เขี ย นบทความ ค าว่ า "วิ กิ "
นี่ ยั ง ร ว ม ห ม า ย ถึ ง วิ กิ ซ อ ฟ ต์ แ ว ร์ ซึ่ ง เ ป็ น ตั ว ซ อ ฟ ต์ แ ว ร์ ร อ ง รั บ ก า ร ท า ง า น ร ะ บ บ นี ้
หรื อยังสามารถหมายถึงตัวเว็บไซต์เองที่นาระบบนี ้มาใช้ งาน เช่น เว็บสารานุกรมออนไลน์ วิกิพีเดีย
                      ่
(www.wikipedia.org) ซึงใช้ ซอฟต์แวร์ MediaWiki (www. mediawiki.org)
           ร ะ บ บ วิ กิ เ ริ่ ม เ ป็ น ที่ รู้ จั ก ภ า ย ห ลั ง จ า ก ที่ ส า ร า นุ ก ร ม วิ กิ พี เ ดี ย ไ ด้ น า ม า ใ ช้
  ่
ซึงต่อมาได้ มีหน่วยงานหลายส่วนได้ นาระบบวิกิมาใช้ ไม่ว่าในการจัดการเอกสาร การติดต่อสื่อสาร
หรื อแม้ แต่การร่วมเขียนโปรแกรม
           Wiki                         ้
                            เป็ นภาษาพื น เมื อ งฮาวาย ที่ แ ปลว่ า เร็ ว หรื อบางคน กล่ า วว่ า Wiki
น่าจะเป็ นคาย่อของ “What I Know is” (Wiki, 2010) วิกิคิดค้ นขึ ้นโดย Ward Cunningham2
จุด ประสงค์ ห ลัก เพื่ อ ให้ ไ ด้ ม าซึ่ ง ข้ อ มูล ที่ ถูก ต้ อ งและมี ค วามเป็ นกลาง กล่า วคื อ ข้ อ มูล ต่า งๆ
นั ้ น จ ะ ผ่ า น มื อ ข อ ง ทุ ก ค น ทั ้ ง ที่ เ ห็ น ด้ ว ย แ ล ะ ไ ม่ เ ห็ น ด้ ว ย
                                                          ่
เหตุที่มีจานวนผู้คนที่เข้ ามาใช้ เว็บไซต์นี ้หลายร้ อยคนทัวโลก เนื่องจาก Cunningham ตระหนักดีว่า
ผู้ ใ ช้ ซ อ ฟ ต์ แ ว ร์ แ ต่ ล ะ ค น ก็ เ ป รี ย บ เ ห มื อ น กั บ ต า บ อ ด ค ล า ช้ า ง
ต่ า ง รู้ จั ก เ ชี่ ย ว ช า ญ เ พี ย ง ส่ ว น ใ ด ส่ ว น ห นึ่ ง ข อ ง ซ อ ฟ ต์ แ ว ร์ ที่ ต น ใ ช้ อ ยู่ เ ท่ า นั ้น

2
                                                ั
           นักเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ชาวอเมริ กนผู้คิดสร้ าง "วิกิ"
ก ร ะ ทั่ ง บ า ง ค รั ้ ง ยั ง รู้ ม า ก ก ว่ า ค น ที่ ส ร้ า ง โ ป ร แ ก ร ม นั ้ น ขึ ้ น ม า เ สี ย อี ก
                                                                   ้
ซึ่งถ้ าหากเราสามารถรวบรวมความรู้จากผู้ใช้ ซอฟต์แวร์ แต่ละคนเหล่านันให้ มาอยู่ในที่เดียวกันได้
ก็ จ ะ ก ล า ย เ ป็ น ค ลั ง ค ว า ม รู้ ข น า ด ใ ห ญ่                                             ดั ง นั ้ น        Wiki
จึ ง เ ป็ น ก า รเ ปิ ดรั บ นั ก เ ขี ย นที่ ไ ม่ เ ชี่ ย วช า ญพ อ ที่ จะ รู้ จั ก เ รื่ อง ๆ ห นึ่ ง ใ นทุ ก แ ง่ ทุ ก มุ ม
                                  ่            ้      ้
แต่หากเขาเชี่ยวชาญเพียงจุดใดจุดหนึงของเรื่ องนันเท่านัน ก็เป็ นการเพียงพอแล้ ว
          วิ กิ เ น้ น ก า ร ท า ง า น แ บ บ ง่ า ย
                                 ้
ซึ่ ง ผู้เ ขี ย นสามารถสร้ างเนื อ หาบนเว็ บ ได้ โ ดยไม่จ าเป็ นต้ อ งมี ค วามรู้ ใน ภาษาเอชที เ อ็ ม แอล
(HTML3) โดยข้ อมู ล ถู ก เขี ย นร่ ว มกั น ด้ วยภาษามาร์ กอั ป (Mark                              Up           language)
อย่า งง่ า ยโดยผ่า นเว็ บเบราว์ เ ซอร์ (Web                browser) ในแต่ละหน้ า จะถูก เรี ย กว่า "หน้ าวิ กิ "
       ้
และเนื อ หาภายในจะเชื่ อ มต่ อ กั น ผ่ า นทางไฮเปอร์ ลิ ง ก์ (HyperLink) ซึ่ ง ส่ ง ผลให้ ในแต่ ล ะ
วิกิสามารถทางานผ่านระบบที่เรี ยบง่ายและสามารถใช้ เป็ นฐานข้ อมูลสาหรับสืบค้ น ดูแลรักษา
              ั
ที่ง่าย (ศิริชย นามบุรี, 2550)

                     การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด




                                    รู ปภาพที ่ วิ กิ ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข

                     หากต้ อ งการน าเสนอข้ อ มูล ในรู ป แบบบทความ โดยเฉพาะในเชิ ง วิ ช าการ
ท า ง ห้ อ ง ส มุ ด ส ต า ง ค์ ม ง ค ล สุ ข จ ะ เ ลื อ ก ใ ช้ วิ กิ ( Wiki) แ บ บ Dokuwiki
ซึ่งช่วยกันเขียนและช่วยกันแก้ ไขได้ หลายคน มีลักษณะเป็ นคลังความรู้ (Knowledge Asset)
เพื่อการรวบรวม จัดเก็บและสะสมข้ อมูลไว้ ภายในเซิฟเวอร์ ของหน่วยงานอีกรูปแบบหนึ่ง การใช้ วิกิ
3
                                                                  ่
        ย่อมาจากคาว่า HyperText Markup Language เป็ นภาษาทีใช้ ในการแสดงผลของเอกสารบน
                                                   ั
website หรื อที่เราเรียกกันว่าเว็บเพจ เป็ นภาษาที่พฒนาโดย World Wide Web Consortium (W3C)
( Wiki) ช่ ว ย ใ ห้ ผู้ ใ ช้ ไ ด้ มี ส่ ว น ร่ ว ม ใ น ก า ร เ ขี ย น ห รื อ แ ก้ ไ ข เ นื ้ อ ห า ด้ ว ย ต น เ อ ง
  ่
ซึงวิธีนี ้ผู้ใช้ จะสามารถแลกเปลี่ยนความรู้ของตนกับผู้อื่นได้ โดยง่าย




                  รู ปภาพที ่ Grand Rapids Public Library บนวิ กิพีเดี ย (Wikipedia)

                    Grand                        Rapids                   Public              Library
                                               ู
สร้ างวิกิของห้ องสมุดขึ ้นเพื่อต้ องการให้ ผ้ ใช้ เข้ าถึงสารสนเทศได้ อย่างสะดวก
  ่                                  ้
ซึงเนื ้อหาที่ทางห้ องสมุดจัดทานันจะประกอบไปด้ วยเนื ้อหาที่มีความหลากหลาย
                    ั้
สามารถอ่านได้ ตงแต่เด็กไปจนถึงผู้ใหญ่                                        โดยมีรูปแบบในการจัดทาคือ
                                                           ่
การแบ่งหมวดเนื ้อหาออกเป็ น หัวเรื่ อง กลุมผู้ใช้ บริการ งานของห้ องสมุด และดรรชนี
    ่
ซึงแต่ละหมวดก็จะแบ่งเนื ้อหาออกเป็ นส่วนๆ ภายใต้ หวข้ อนันๆ   ั    ้

                  ั                                          ั                 ่
         เห็นได้ ชดว่าห้ องสมุดสามารถนาเอาวิกิมาประยุกต์ใช้ กบงานบริการผู้อานเพื่อส่งเสริมให้ ผ้ ู
อ่านเข้ าถึงสารสนเทศได้ รวดเร็วและง่ายขึ ้น
และที่สาคัญคือช่วยกระตุ้นให้ คนหันมาใช้ บริ การของห้ องสมุดให้ มากขึ ้นอีกด้ วย

     Flickr
         Flickr                    (                  ฟ                   ลี                  ค                   )
เป็ นเว็บไซต์สาหรับให้ บริการรับฝากรูปภาพและไฟล์วีดีโอแบบออนไลน์ที่มีต้นกาเนิดจากประเทศแ
ค น า ด า เ มื่ อ ปี             ค . ศ . 2004 ซึ่ ง ก่ อ ตั ้ ง โ ด ย บ ริ ษั ท Ludicorp
             ้                           ้
โดยในตอนแรกนัน ระบบของฟลี ค ถูก พัฒ นาขึ น มาเพื่ อ ใช้ กั บ เกมส์ อ อนไลน์ ที่ ชื่ อ ว่ า Game
                      ั
Neverending (GNE) แต่ตวเกมส์ก็ต้องหยุดพัฒนาไปเสียก่อนเนื่องจากติดปั ญหาบางประการ
     ้                                    ้
จากนันทางบริ ษัท Ludicorp จึง ได้ นาระบบทัง หมดมาพัฒนาใหม่จนกลายมาเป็ นฟลี คแทน
ซึ่ ง ในตอนแรกทางบริ ษั ท ฯ จะเน้ น ไปที่ ก ารใช้ ง านแบบห้ อ งสนนทนา                             (Chat         Room)
ที่ ส า ม า ร ถ แ ช ร์ รู ป ใ ห้ กั บ คู่ ส น ท น า ไ ด้ แ ต่ ต่ อ ม า ก็ ไ ด้ รั บ ค ว า ม นิ ย ม อ ย่ า ง สู ง
                                                                  ู             ุ
จนกลายเป็ นเว็บไซต์สาหรับการแชร์ รูปภาพที่ประสบความสาเร็ จและมีผ้ ใช้ งานมากที่สดเว็บไซต์ห
นึ่ ง ข อ ง โ ล ก ใ น ปั จ จุ บั น ด้ ว ย เ ห ตุ นี ้จึ ง ท า ใ ห้ บ ริ ษั ท ยั ก ษ์ ใ ห ญ่ อ ย่ า ง ย า ฮู ( Yahoo)
                                                                 ั
ต้ องหันมามองธุรกิจนี ้และได้ นาเอากิจการของฟลีคมาปรับปรุงให้ มีศกยภาพและมีขนาดใหญ่มาก
                     ้
ยิ่งขึ ้น พร้ อมกันนันยังได้ เพิ่มระบบรองรับสมาชิก ของ Yahoo เข้ าไปด้ วย โดยผู้ใช้ งาน Webmail
ข อ ง ย า ฮู อ ยู่ แ ล้ ว จ ะ ส า ม า ร ถ ใ ช้ Username                                          แ ล ะ Password
                       ้
ที่ มี อ ยู่ เ ดิ ม นั น ร่ วมกั บ ฟลี ค ได้ ทั น ที โ ดยไ ม่ ต้ องท าการสมั ค รสมาชิ ก ใหม่ แ ต่ อ ย่ า งใด
     ้
ดังนันจึงทาให้ มีจานวนผู้ใช้ งาน ฟลีคเพิ่มขึ ้นอย่างรวดเร็ว
                                         ้
          ส าหรั บ การใช้ งานของฟลี ค นั น ท าได้ อย่ า งง่ า ยดาย โดยการอั พ โหลด (Upload)
รู ปลงบนเว็ บ ไซต์ ซึ่ ง ท าได้ โดยการเลื อ กไฟล์ รู ปที่ มี อ ยู่ ใ นคอมพิ ว เตอร์ ของผู้ ใช้ งาน
         ้                                            ้
จ า ก นั น ใ ห้ ท า ก า ร อั พ โ ห ล ด ไ ฟ ล์ รู ป ขึ น เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที ล ะ รู ป เ พี ย ง เ ท่ า นี ้รู ป ภ า พ ต่ า ง ๆ
                                              ้
ก็ จ ะปรากฏบนหน้ าเว็ บ ไซต์ ทั น ที นอกจากนี ผ้ ู ใช้ ยั ง สามารถโหลดโปรแกรม “Upload”
ซึ่ ง เป็ นเครื่ อ งมื อ (Application) ส าหรั บ การใช้ งานบนระบบปฏิ บัติ ก ารวิ น โดว์ (Windows)
เพื่อช่วยในการอัพโหลดภาพให้ ง่ายมากขึ ้น เหมาะกับการอัพโหลดคราวละมากๆ

การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด
              ห้ องสมุดสตางค์
มงคลสุขใช้ ฟลีค (Flickr) เป็ น Widget4
ในการจัดเก็บและแสดงภาพบรรยากาศภายใ
นห้ องสมุด ภาพบรรยากาศสถานที่ของคณะฯ
การจัดกิจกรรมต่างๆ
เพื่อเป็ นการประชาสัมพันธ์หน่วยงาน

4
                ่
         ชุดคาสังโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ขนาดเล็ก
หรื อโปรแกรมสาหรับการควบคุมในการทางานของเครื่ องคอมพิวเตอร์
                                           รู ปภาพที ่ หน้าหลักห้องสมุดสตางค์ มงคลสุขบนเว็บไซต์ฟลีค

                    Libraries and Librarians ริเริ่มขึ ้นโดย Mr. Michael Porter5 มีสมาชิกกว่า
1,000                คน                พร้ อมด้ วยภาพถ่ายที่มากกว่า                      7,000                 ภาพ
  ่
ซึงภาพส่วนใหญ่ล้วนมาจากภาพที่บรรณารักษ์แต่ละสถาบันนาภาพห้ องสมุดของสถาบันตนมาเผ
ยแพร่ไว้                                                      ภาพการไปดูงานหรื อไปเยี่ยมชมห้ องสมุดอื่นๆ
ภาพจากการประชุมหรื อสัมมนาและภาพอื่นๆ
                                                 ้
อีกมากมายที่ล้วนแล้ วแต่เกี่ยวข้ องกับห้ องสมุดทังสิ ้น




                    รู ปภาพที ่ หน้าหลัก Libraries and Librarians บนเว็บไซต์ฟลีค

                    ห้ องสมุ ด สามารถน าฟลี ค มาประยุ ก ต์ ใ ช้ ในงานประชาสั ม พั น ธ์ ห้ องสมุ ด
โดยบรรณารั กษ์ ส ามารถนาเสนอรู ปภาพต่างๆ ของห้ องสมุด เช่น ภาพอาคารของห้ องสมุด
ภ า พ มุ ม ต่ า ง ๆ ภ า ย ใ น อ า ค า ร ห รื อ จ ะ เ ป็ น ภ า พ กิ จ ก ร ร ม ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด
เ พื่ อ ที่ ผู้ ใ ช้ บ ริ ก า ร ส า ม า ร ถ เ ข้ า ไ ป ช ม ภ า พ ไ ด้
        ้           ั                                                    ่
นอกจากนันบรรณารักษ์ยงสามารถใช้ ฟลีคในการแบ่งปั นรูปภาพให้ แก่บรรณารักษ์ ตางห้ องสมุดเช่
นกัน

      Youtube
           Youtube (ยูทูบ) เป็ นเว็บไซต์ที่ให้ บริ การแลกเปลี่ยนภาพวิดีโอ ผู้ใช้ สามารถอัพโหลด
                                                     ้
(Upload) ไฟล์ วี ดิโ อและแลกเปลี่ ย นไฟล์ วิ ดี โ อนัน ๆ ให้ แ ก่ ผ้ ูใ ช้ คนอื่ น ๆ ที่ เ ข้ า มาใช้ เ ว็ บ ได้ ฟ รี

5
                                        ่      ่
      ศาสตราจารย์ทางด้ านบริ หารธุรกิจซึงสอนอยูที่มหาวิทยาลัยฮาร์ วาร์ ดและเป็ นผู้เขียนหนังสือชื่อว่า
Management Consultant
                           ู
สาหรับการแสดงผลวีดิโอของยูทบ จะใช้ การแสดงผลในลักษณะ อะโดบี แฟลช (Adobe Flash)
                                                                              ้
มาใช้ ในการแสดงภาพวิ ดี โ อ ส าหรั บ ภาพวี ดิ โ อที่ น ามาแลกเปลี่ ย นกั น นั น ก็ มั ก จะเป็ น
ร า ย ก า ร โ ท ร ทั ศ น์        มิ ว สิ ค วี ดิ โ อ วี ดิ โ อ จ า ก ท า ง บ้ า น ง า น โ ฆ ษ ณ า ท า ง โ ท ร ทั ศ น์
ห รื อ ตั ว อ ย่ า ง จ า ก ภ า พ ย น ต ร์                                                            เ ป็ น ต้ น
        ้
นอกจากนัน ผู้ใ ช้ ยัง สามารถน าภาพวี ดิ โ อไปใส่ ไ ว้ ใ นบล็ อ กหรื อ เว็ บ ไซต์ ส่ว นตัว ของตนเองได้
ผ่ า น ค า สั่ ง ที่ ไ ด้ ก า ห น ด ไ ว้ ใ ห้ ข อ ง ยู ทู บ
อย่างไรก็ตามยูทูบก็มีนโยบายไม่อนุญาตให้ อพโหลดคลิปที่มีภาพโป๊ เปลือยและคลิปที่มีลิขสิทธิ์
                                         ั
เว้ นเสียแต่วาจะได้ รับอนุญาตจากเจ้ าของลิขสิทธิ์เอง ยูทบเริ่ มก่อตังเมื่อ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548
             ่                                          ู           ้
( ค . ศ . 2 0 0 5 ) โ ด ย มี น า ย แ ช ด เ ฮ อ ร์ ลี ย์ น า ย ส ตี ฟ เ ช ง แ ล ะ น า ย ย า วี ด ค า ริ ม
                                            ้                                     ้ ้
อดีตพนักงานบริ ษัทเพย์ พ าลเป็ นผู้ร่วมก่อตัง ในปั จ จุบันยูทูบมี พ นักงานจ านวนทัง สิ น 67 คน
             ่
มีสานักงานอยูที่ซานบรูโนในมลรัฐแคลิฟอร์ เนียของประเทศสหรัฐอเมริกา
          แ ม้ ว่ า ยู ทู บ จ ะ เ ริ่ ม ก่ อ ตั ้ ง ม า ไ ด้ ไ ม่ น า น
แต่ ยู ทูบ ก็ ถื อ เป็ นบริ ษั ท ที่ มี ก ารเติ บ โตอย่ า งรวดเร็ ว และประสบความส าเร็ จ เป็ นอย่ า งมาก
     ้                              ั                                              ั่
อีกทังยูทูบยังเป็ นเว็บไซต์ที่ร้ ู จกกันอย่างแพร่ หลายและได้ รับความนิยมจากผู้ใช้ ทวโลก แต่ต่อมา
ในปี ค.ศ.2006                                                                    ้
                          ได้ ถูก บริ ษั ท ชื่ อ ดัง อย่า ง กูเ กิ ล (Google) ซื อ ไปเป็ นจ านวนเงิ น กว่ า 1.65
พั น ล้ า น เ ห รี ย ญ ห รื อ ป ร ะ ม า ณ                                        6      ห มื่ น ล้ า น บ า ท
       ั       ู                   ่           ่
ปั จจุบนนี ้ยูทบจึงกลายเป็ นส่วนหนึงของกูเกิลนันเอง
          ลั ก ษ ณ ะ ก า ร ใ ช้ ง า น ข อ ง ยู ทู บ                                                                 คื อ
ห า ก ผู้ ใ ช้ ต้ อ ง ก า ร เ พี ย ง เ พื่ อ เ ข้ า ไ ป ดู ภ า พ วี ดิ โ อ ที่ ผู้ อื่ น ไ ด้ อั พ โ ห ล ด ไ ว้ เ ท่ า นั ้น
                                                  ู
ก็ไม่มีความจาเป็ นที่จะต้ องทาการสมัครสมาชิกของยูทบแต่อย่างใดเพียงแค่คลิกลิ งค์ที่ตนชื่นชอบ
                                                                                                         ้
ก็ ส ามารถดูภ าพวี ดิโ อดัง กล่ า วได้ แ ล้ ว แต่ใ นกรณี ที่ ผ้ ูใ ช้ ต้ อ งการแลกเปลี่ ย นภาพวี ดิ โ อนัน ๆ
      ู
แก่ผ้ ใช้ คนอื่นๆ จาเป็ นต้ องทาการสมัครสมาชิกก่อนจึงจะสามารถอัพโหลดภาพลงบนเว็บไซต์ได้
          นอกจากผู้ ใช้ จะสามารถดู ยู ทู บ โดยตรงผ่ า นทางซอฟต์ แ วร์ แ ฟลชที่ ก ล่ า วมาแล้ ว
        ั         ู ู
ผู้ใช้ ยงสามารถดูยทบผ่านทางแอปเปิ ลทีวี ไอโฟน (iphone) ที่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์ เน็ตได้ อีกด้ วย
                          ู ู           ่             ้
และด้ วยเหตุนี ้จึงทาให้ ยทบกลายเป็ นหนึงในเว็บ 2.0 ชันนาอันดับต้ นๆ ของโลกเลยทีเดียว
                  การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด




                                                           ั     ู
                   รูปภาพที่ หน้ าหลักห้ องสมุดรัฐสภาอเมริกนบนยูทบ (Youtube)

                   ห้ อ ง ส มุ ด รั ฐ ส ภ า อ เ ม ริ กั น ใ น ก รุ ง ว อ ชิ ง ตั น ดี ซี
                               ้                                                                   ้
สร้ างยู ทู บ ของห้ องสมุ ด ขึ น เพื่ อ เผยแพร่ ภ าพวี ดิ โ อที่ แ สดงให้ เห็ น ถึ ง เรื่ อ งราวทั ง ในอดี ต
แ ล ะ ร่ ว ม ส มั ย ที่ มี ใ ห้ บ ริ ก า ร อ ยู่ ใ น ห้ อ ง ส มุ ด
                                   ั                                                  ุ
ในฐานะที่ห้องสมุดรัฐสภาอเมริ กนเป็ นแหล่งสะสมทรัพยากรสารสนเทศที่ มีคณค่าและให้ ความรู้แ
ห่ ง ห นึ่ ง ข อ ง โ ล ก ท า ง ห้ อ ง ส มุ ด จึ ง มี ภ า พ วี ดิ โ อ ม า ก ม า ย ก ว่ า ล้ า น ชิ ้ น
   ้
ตัง แต่ภ าพยนตร์ ยุค แรกสุด ของเอดิสัน (Edison หรื อ รู้ จัก กัน ในนามของ Edison Force
ภาพยนตร์ สยองขวั ญ ของสหรั ฐ อเมริ กา ) จนมาถึ ง ภาพยนตร์ ต่ า งๆ ในยุ ค ปั จจุ บั น
             ้
นอกจากนันทางห้ องสมุดฯ ยังสนับสนุนให้ มีการเผยแพร่ภาพวีดิโอเหตุการณ์สาคัญๆ การบรรยาย
หรื อแม้ กระทั่งคอนเสิร์ต เพื่อให้ สาธารณะชนได้ รับชมกันโดยไม่เสียค่าใช้ จ่ายใดๆ (Library of
Congress, 2007)
                                                                     ู
                    รูปภาพที่ หน้ าหลัก Albert B. Alkek Library บนยูทบ (Youtube)

                        ส า ห รั บ Albert                         B.                   Alkek                    Library
เ น้ น ส ร้ า ง ยู ทู บ เ พื่ อ ใ ห้ เ ป็ น สื่ อ ก า ร ส อ น ก า ร ใ ช้ ง า น ห้ อ ง ส มุ ด
จะเห็ น ได้ ว่ า ห้ องสมุ ด สามารถลดค่ า ใช้ จ่ า ยในการจั ด อบรมการใช้ งานห้ องสมุ ด แก่ ผ้ ู ใช้
บ ริ ก า ร ร า ย ใ ห ม่ ไ ด้ เ ป็ น อ ย่ า ง ดี
อี ก ทั ้ง ผู้ ใ ช้ ส่ ว น ใ ห ญ่ ที่ ต่ า ง ก็ มั ก จ ะ ไ ม่ มี เ ว ล า เ ข้ า ม า อ บ ร ม ก า ร ใ ช้ ใ น ห้ อ ง ส มุ ด
ก็ ส า ม า ร ถ เ ปิ ด วี ดิ โ อ ส อ น ก า ร ใ ช้ ง า น ที่ ท า ง ห้ อ ง ส มุ ด ท า ขึ ้ น ไ ด้
                                                         ิ                 ู
และที่สาคัญคือการชมและรับฟั งผ่านทางวีดโอยังช่วยให้ ผ้ ใช้ ร้ ูสึกเหมือนตนเองอยู่ในสถานการณ์จ
ริงอีกด้ วย
                                                                   ู ู
                        อย่างที่กล่าวไปข้ างต้ นว่าเว็บไซต์ยทบเป็ นเว็บไซต์ที่ใช้ เผยแพร่และแลกเปลี่ยนไฟ
                     ้
ล์ วี ดิ โ อ ดั ง นั น ห้ อง สมุ ด ในปั จจุ บั น ควรตระหนั ก ถึ ง การน าเครื่ องมื อดั ง กล่ า วมาใช้
เ พื่ อ เ พิ่ ม ช่ อ ง ท า ง ใ น ก า ร ใ ห้ บ ริ ก า ร ที่ เ ข้ า ถึ ง ผู้ ใ ช้ ใ ห้ ม า ก ขึ ้ น เ ช่ น
การนาเอาอัพโหลดไฟล์วีดิโอสอนการใช้ ห้องสมุดหรื อจะเป็ นวีดิโอสอนการสืบค้ นข้ อมูลในฐานข้ อ
                  ่
มูลของห้ องสมุด ซึงถือเป็ นงานหลักของงานบริการสอนการใช้ ห้องสมุด

Social Bookmarking
          ก า ร บั น ทึ ก เ ว็ บ ไ ซ ต์ ใ น รู ป แ บ บ บุ ค ม า ร์ ค ( Bookmark)
ที่ ผ้ ูใช้ อินเทอร์ เน็ตใช้ เว็บเบราเซอร์ อย่าง IE หรื อ Firefox โดยมี เมนูคาสั่ง Favorites หรื อ
Bookmarks            เป็ นเมนู ห นึ่ ง ที่ ผ้ ู ใช้ เว็ บ       บราวเซอร์ ค้ ุน เคย และใช้ งานเป็ นประจ า
แ ม้ น ว่ า ก า ร บั น ทึ ก เ ว็ บ ไ ซ ต์ ใ น รู ป แ บ บ บุ ค ม า ร์ ค ( Bookmark)
มีจุดเด่นที่ช่วยให้ ไม่ต้องจดจาเว็บไซต์ ที่สนใจจานวนมาก แต่ก็มีปัญหาที่ว่าหากคอมพิวเตอร์ เสีย
หรื อ เปลี่ ย นเครื่ อ งคอมพิ ว เตอร์ โ ดยสาเหตุ ใ ดก็ ต าม รายการเว็ บ ไซต์ ที่ บัน ทึ ก จะสู ญ หาย
หรื อไม่สามารถเข้ าถึงได้
          แนวคิ ด การย้ ายกา รบั น ทึ ก รายก ารเว็ บไ ซต์ ไ ปไ ว้ ในเ ครื อข่ า ย อิ น เท อร์ เน็ ต
ผ่ า นผู้ ให้ บริ ก ารกลาง และทุ ก คนสามารถร่ ว มกั น บัน ทึ ก รายการเว็ บ ไซต์ สามารถสื บ ค้ น
แ ล ก เ ป ลี่ ย น ค ว า ม คิ ด เ ห็ น เ กี่ ย ว กั บ เ ว็ บ ไ ซ ต์       ใ ห้ ค ะ แ น น ค ว า ม นิ ย ม ( Voting)
                           ้
และจัดหมวดเว็บไซต์จึงเกิดขึนตามกระแส เว็บ 2.0 (Web 2.0) และ Social Networking
โดยเรี ยกการจัดเก็บรายการเว็บไซต์ร่วมกันออนไลน์เช่นนี ้ว่า Social Bookmarking
                                                                      ู
          โดยเว็บไซต์ Del.ici.ous และเว็บไซต์ Digg ถือเป็ นเว็บไซต์ผ้ ให้ บริ การในกลุ่ม Social
               ่                             ู              ุ                 ู
Bookmarking กลุมแรกที่เปิ ดให้ บริการและมีผ้ นิยมใช้ มากที่สด (บุญเลิศ อรุณพิบลย์, 2552)

          การทางานของ Social Bookmark แบ่งออกเป็ น
          ก า ร คั่ น ห น้ า แ บ บ ร ว ม ก ลุ่ ม ( Social                       Bookmarking)                          คื อ
บ ริ ก า ร บ น เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที่ แ บ่ ง ปั น ก า ร คั่ น ห น้ า อิ น เ ท อ ร์ เ น็ ต
เว็ บ ไซต์ บ ริ การคั่ น หน้ าแบบรวมกลุ่ ม เป็ นที่ นิ ย มในการจั ด เก็ บ แบ่ ง หมวดหมู่ แบ่ ง ปั น
และค้ นหาลิงก์ด้วยเทคนิคโฟล์กโซโนมี (Floksonomy) บนอินเทอร์ เน็ตหรื ออินทราเน็ต
          โ ฟ ล์ ก โ ซ โ น มี ( Folksonomy)                      คื อ อ นุ ก ร ม วิ ธ า น ที่ ผู้ ใ ช้ ส ร้ า ง ขึ ้น เ อ ง
ซึ่ ง ใช้ ในการแบ่ ง หมวดหมู่ แ ละค้ นคื น หน้ าเว็ บ ไ ซต์ รู ปภ าพ ตั ว เชื่ อมโยง เว็ บ ไ ซ ต์
                                                                    ้
แ ล ะ เ นื ้ อ ห า บ น เ ว็ บ ไ ซ ต์ อื่ น ๆ โ ด ย ใ ช้ ก า ร ติ ด ป า ย ที่ ไ ม่ จ า กั ด ข้ อ ค ว า ม
โดยปกติโฟล์กโซโนมีทางานผ่านอินเทอร์ เน็ต แต่อาจจะถูกนาไปใช้ ในบริบทอื่นเช่นกัน
                            ้
          กระบวนการการติ ด ป ายแบบโฟล์ ก โซโนมี เ จตนาที่ จ ะเพิ่ ม ความง่ า ยในการค้ น หา
                                                              ้
และหาต าแหน่ ง เมื่ อ เวลาผ่ า นไปโฟล์ ก โซโนมี ที่ พั ฒ นาขึ น มาอย่ า งดี ต ามหลั ก การแล้ ว
ส า ม า ร ถ ใ ช้ เ ป็ น ร า ย ก า ร ค า ศั พ ท์ ที่ ใ ช้ ร่ ว ม กั น ไ ด้
                                         ้
เว็บไซต์ที่ถือเป็ นตัวอย่างที่ดีในการติดปายแบบโฟล์กโซโนมี คือ                     ดิลิเชียส (del.icio.us)
                                     ้
          เนื่องจากโฟล์กโซโนมีพัฒนาขึนในสิ่งแวดล้ อมทางสังคมที่ใช้ อินเทอร์ เน็ตเป็ นสื่อกลาง
                                                                                       ้
ดั ง นั ้ น แ ล้ ว ผู้ ใ ช้ จึ ง ส า ม า ร ถ ค้ น พ บ ไ ด้ ว่ า ใ ค ร เ ป็ น ผู้ ติ ด ป า ย โ ฟ ล์ ก โ ซ โ น มี
                ่                    ้
และสามารถดูได้ วาผู้ใช้ คนอื่นสร้ างปายอะไรขึ ้นมาบ้ าง
          น อ ก จ า ก ก า ร คั่ น ห น้ า ส า ห รั บ ห น้ า เ ว็ บ ไ ซ ต์ แ ล้ ว
             ่
ยังมีบริการคันหน้ าสาหรับเนื ้อหาเฉพาะหัวข้ อบางหัวข้ อหรื อเฉพาะสาหรับการจัดรูปแบบบางแบบ
อี ก ด้ วย เช่ น ฟี ด (Feed) หนั ง สื อ                                                           ้
                                                   วี ดิ ทั ศ น์ รายการสิ น ค้ าและบริ ก าร ที่ ตัง ในแผนที่
ส ถ า น ที่ ท า เ ห ล้ า อ งุ่ น                           ฯ ล ฯ          ก็ ส า ม า ร ถ พ บ ไ ด้
  ่ ่               ่                      ่            ่          ่
ซึงคันหน้ าแบบรวมกลุมนี ้ยังถือเป็ นส่วนหนึงของเว็บไซต์ขาวแบบรวมกลุม
                             ้
          การใช้ ง านบนเว็บทัง หมดเป็ นการใช้ ฟ รี โดยไม่ต้องเสีย ค่าใช้ จ่ายใดๆ แต่หากผู้พัฒ นา
โปรแกรมที่ ต้ องการพั ฒ นาบริ การให้ ต่ อ ยอดขึ น ไ ปนั น ก็ ส ามารถดาวน์ โ หลด API6
                                                ้       ้
มาใช้ งานได้ เช่นกัน
                                                                                 ู
          ระบบการทางานแบบ Social Networking ยังเป็ นตัวอย่างหนึ่งที่อนุญาตให้ ผ้ ใช้ ออกแบบ
Tags              ขอ ง ตั ว เอ ง ห รื อ คี ย์ เวิ ร์ ด ส า หรั บ แต่ ล ะ URL              ที่ ผู้ ใ ช้ บั น ทึ ก ล ง ไ ป
ซึ่ ง ท า ใ ห้ ง่ า ย ต่ อ ก า ร ค้ น ห า ใ น ทุ ก เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที่ มี ก า ร จั ด ห ม ว ด ห มู่ ที่ ห ล า ก ห ล า ย
                                    ้
และยังสามารถแสดงความคิดเห็น พร้ อมทัง แบ่งปั น (Share) รายชื่ อเว็บไซต์ใน Bookmarks
            ั
ของตนไปให้ กบผู้อื่นเช่นกัน
             ้
          ตั ง แต่ ที่ ผู้ ท าคั่ น หน้ าเว็ บ ไซต์ (Bookmarkers)                หรื อที่ เรี ยกว่ า “Taggers”
  ้                                                                    ู
นันสามารถแบ่งปั น (Share) บรรดาบุคมาร์ คของตนเองต่อสาธารณะได้ ทาให้ ผ้ ใช้ บริ การคนอื่นๆ
                  ั่                               ่
ที่ใช้ บริ การที่คนหน้ า (Bookmarking) อยู่แล้ วก็ตางตื่นตัวไปกับเว็บไซต์ที่ได้ รับความนิยมในด้ านนี ้
ซึ่ ง จ ริ ง ๆ แ ล้ ว ผู้ ใ ช้ ส่ ว น ใ ห ญ่ มั ก ไ ม่ ไ ด้ ต ร ะ ห นั ก ถึ ง ก า ร ส ร้ า ง จ า น ว น Traffic7
     ั            ้
ให้ กบลิงค์เหล่านันโดยตรง
          บ า ง ที แ ห ล่ ง ที่ ส ร้ า ง พ ลั ง ใ ห้ กั บ ก า ร เ พิ่ ม ก า ร จ ร า จ ร ไ ด้ ม า ก ที่ สุ ด
ก็น่าจะเป็ นผลลัพธ์ ที่ได้ จากการค้ นหาในอันดับต้ นๆ จากเหล่าเว็บไซต์ที่ให้ บริ การด้ าน Search

6
                             ั
           วิธีการที่ระบบปฏิบติการไลบรารี หรื อบริ การอื่นๆ
เปิ ดให้ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ สามารถติดต่อเรี ยกใช้ งานได้
7
                                                         ่
           เป็ นการนับปริ มาณคนเข้ า – ออกเว็บไซต์หนึงๆ เพื่อใช้ ตรวจสอบและปรับปรุงคุณภาพเว็บไซต์
Engine               ซึ่ ง ภ า ย ใ น เ ว็ บ ต่ า ง ๆ เ ห ล่ า นั ้น ไ ด้ มี ก า ร โ ย ง ใ ย ไ ป ยั ง เ ว็ บ ไ ซ ต์ อื่ น ๆ
อี ก เ ห มื อ น ใ ย แ ม ง มุ ม ที่ เ ชื่ อ ม ต่ อ ถึ ง กั น ไ ป เ รื่ อ ย ๆ
ด้ ว ย ก า ร ท า ห น้ า บุ ค ม า ร์ ค แ บ บ ส า ธ า ร ณ ะ ที่ ใ ค ร จ ะ เ ข้ า ไ ป ใ ช้ ก็ ไ ด้ ใ น ห ล า ย ๆ
เว็บไซต์ที่เปิ ดให้ บริการด้ าน      บุคมาร์ คกิง (Bookmarking)
         แต่ในขณะเดียวกัน               ไม่ ใ ช่ ทุก เว็ บ ไซต์ ที่ จ ะเป็ นตัว เลื อ กที่ ดี ส าหรั บ การท า Social
Bookmarking                   แ ล ะ ไ ม่ ใ ช่ ว่ า ทุ ก เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที่ เ ป็ น Social                Bookmarking
จะเป็ นทางผ่านให้ ผ้ ใช้ สามารถเพิ่มอัตรา PageRank8 บนหน้ าเว็บไซต์ได้
                     ู
         ทางที่ ดี ที่ สุ ด ที่ จ ะท าให้ เว็ บ ไซต์ ถู ก คั่ น หน้ าเว็ บ ไซต์ เ อาไว้ (Bookmarked)                 คื อ
ก า ร ก ร ะ ตุ้ น ผู้ เ ข้ า ช ม เ ว็ บ ไ ซ ต์ แ ล ะ ส่ ง อี เ ม ล์ จ ด ห ม า ย ข่ า ว ใ ห้ กั บ ส ม า ชิ ก
                                            ้ ้                                           ้
เพื่ อ ทาการคั่นหน้ าเว็ บไซต์ เ อาไว้ แต่ทัง นี จ ะต้ องท าให้ การคั่น หน้ า เว็บ ไซต์ นัน ท าได้ ง่ ายที่ สุด
ซึ่ ง ก็ มี อ ยู่ ห ลากหลายหนทางด้ วยกั น ที่ จ ะสร้ างไอคอนส าหรั บ ท า บุ ค มาร์ ค (Bookmarks)
ใ ห้ ป ร า ก ฏ ขึ ้ น ม า เ พื่ อ ลิ ง ค์ ไ ป ยั ง ห น้ า เ ว็ บ ไ ซ ต์ นั ้ น อ ย่ า ง เ ช่ น ที่ AddThis.com
  ่
ซึงเปิ ดให้ บริการกันอย่างฟรี ๆ เป็ นต้ น (ทาตลาดด้ วย Social Bookmarking, 2550)
         เครื่ องมือ Social Bookmarking
                                                           ้
         เครื่ องมือสาหรับ Social Bookmarking มีให้ เลือกทังที่เป็ น Free Online Services เช่น
http://Digg.com,                                                                              http://Delicious.com
                      ั      ้
และที่เป็ นซอฟต์แวร์ จดการเนือหารายการเว็บในกลุ่มโอเพนซอร์ ส (Open Source Content
Management            System)          เช่ น       http://Pligg.com9              โดยแต่ ล ะเครื่ อ งมื อ มี จุด เด่ น
                                    ุ
จุดด้ อยแตกต่างกันออกไป อย่างไรก็ดีทกเครื่ องมือมี สิ่งที่เหมือนกันคือ การบันทึกรายการเว็บไซต์
การจัดหมวดหมู่รายการเว็บไซต์ การให้ ข้อมูลกากับรายการเว็บไซต์ เช่น ชื่อเว็บไซต์ คาอธิบาย


8
                   ึ                                                ่
          อัลกอริ ทมที่ใช้ การวิเคราะห์เว็บลิงค์ตามทฤษฎีเครื อข่ายทีใช้ เป็ นพื ้นฐานในตัวเสิร์ชเอนจินของกูเกิล
9
          Pligg
                     ่
เป็ นซอฟต์แวร์ ในกลุมโอเพนซอร์ สที่ออกแบบมาเพื่อบริ หารจัดการรายการเว็บไซต์ในลักษณะเครื่ องมือจัดการหน้
าเว็บ (CMS: Content Management System) พัฒนาด้ วยภาษา PHP ทางานได้ กบฐานข้ อมูล MySQL ั
              ้        ่                            ั
มีวิธีการติดตังและทีง่าย สะดวก สามารถนามาใช้ พฒนาเป็ นเว็บไซต์ Social Bookmark ของห้ องสมุด
และหน่วยงานต่างๆ ได้ เป็ นอย่างดี
ร ว ม ถึ ง ก า ร ใ ห้ ค า ค้ น ( Tag)                                           และการลงคะแนน
นอกจากนี ้อาจจะมีส่วนการของการแนะนาเว็บไซต์ที่มีเนื ้อหา/คาค้ นในกลุ่มเดียวกัน (บุญเลิศ
       ู
อรุณพิบลย์, 2552)



      Digg
                                                                           ั่
           Digg (ดิกก์) เป็ นเว็บไซต์ที่รวมเอาลิงค์ที่มีการแนะนาจากผู้ใช้ ทวโลกมาแยกเป็ นหมวด ๆ
ไ ม่ ว่ า จ ะ เ ป็ น ห ม ว ด เ ท ค โ น โ ล ยี ธุ ร กิ จ วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ เ ก ม ส์ บั น เ ทิ ง กี ฬ า เ ป็ น ต้ น
                                                 ้
ซึ่งไม่ว่าใครก็สามารถเข้ าไปดูได้ เสมอว่า ณ ขณะนันมีคนมาแนะนาเว็บไซต์หรื อลิ งค์ไหนไว้ บ้าง
                                                                                         ั่
ซึ่งอาจกล่าวได้ ว่าดิกก์เป็ น “Social Bookmarking” หรื อเป็ น “Favorite” ที่มาจากผู้ใช้ ทวโลก
โ ด ย มี ก า ร คั ด เ ลื อ ก เ นื ้อ ห า ใ น ลั ก ษ ณ ะ ก า ร ร่ ว ม กั น ล ง ค ะ แ น น ใ ห้ แ ก่ เ ว็ บ ไ ซ ต์
หากต้ องการให้ เว็บไซต์ใดถูกเลื่อนไปแสดงในหน้ าแรกก็จะต้ องผ่านระบบการลงคะแนนจากผู้ใช้ จา
                                               ้
นวนมาก ซึ่ง แตกต่า งจากระบบการกรองคัดเลื อกเนื อ หาในเว็บ ไซต์ อื่น ๆ จ านวนมากที่ ใช้ อ ยู่
        ้                                                ่
นอกจากนันข้ อมูลภายในเว็บไซต์ก็มีการปรับเปลี่ยนตลอด 24 ชัวโมง
           ดิ ก ก์ ถื อ เป็ นเว็ บ ไซต์ ที่ มี จ านวนผู้เ ข้ า ชมจ านวนมากจนติ ด อัน ดับ 1 ใน 10 ของโลก
แ     ม้     จ     ะ     เ     ป็    น      เ    พี     ย      ง     บ     ริ    ษั     ท      เ     ล็    ก     ๆ
             ้                       ่                                ่
ที่เพิ่งก่อตังมาใหม่เพียงไม่กี่ปีที่ผานมาแต่มีเว็บไซต์เป็ นล้ านแห่งทัวโลกที่นาลิงค์มาเชื่อมโยงกับดิก
                                                                      ้        ่
ก์ ไว้ เมื่อมีผ้ ูใช้ คนใดคลิกเข้ าไป ก็จะกลายเป็ นการแนะนาหน้ าเว็บนันให้ คนทัวโลกโดยอัตโนมัติ
และด้ วยวิ ธี นี เ้ องจึ ง ท าให้ เว็ บ ไทยส าหรั บ คนรั ก ไอที ที่ ชื่ อ ว่ า Blognone            (บล็ อ กนั น 10)
โ ด่ ง ดั ง จ น เ ป็ น ที่ รู้ จั ก อ ย่ า ง ร ว ด เ ร็ ว
ซึ่งถื อเป็ นแบบอย่างให้ นักเขี ยนบล็อกและเจ้ าของระบบบล็อกต่างๆ ในไทยนาปุ่ ม “Digg it”
ไปไว้ ในเว็บไซต์ของตน


10
        เป็ นชื่อเว็บไซต์ไทย ที่รวมเรื่ องราวเกี่ยวกับข่าวสารข้ อมูลเกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศและ
                    ่
วิทยาศาสตร์ จากทัวโลก                                       ้       ั
                               โดยรูปแบบเนื ้อหาในเว็บนันจะมีลกษณะข้ อมูลแบบการนาข่าวสาคัญมาสรุป
และทาลิงก์เชื่อมโยงไปยังหัวข้ อข่าวต้ นฉบับ
          อย่ า งไรก็ ต ามด้ วยความที่ ดิ ก ก์ เ ป็ นเว็ บ ไซต์ ที่ ใครก็ ส ามารถเข้ ามาเพิ่ ม เว็ บ ไซต์
ห รื อ ลิ ง ค์ ล ง ไ ป ไ ด้ จึ ง ท า ใ ห้ มี ทั ้ ง เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที่ น่ า ส น ใ จ แ ล ะ มี ส า ร ะ
และเว็ บ ไซต์ ที่ มี เ จตนาต้ องการให้ ผู้ ใช้ หลงเข้ าไปเพื่ อ คลิ ก โฆษณาเพี ย งอย่ า งเดี ย ว
ดั ง นั ้ น ดิ ก ก์ จึ ง มี ร ะ บ บ “Digg                                                                        it”
        ุ                             ั                                 ุ
ที่ให้ ชมชนหรื อผู้ใช้ ดิกก์ เป็ นผู้ตดสินว่าเว็บไซต์ใดจะเป็ นเว็บที่มีคณภาพด้ วยการคลิกให้ คะแนนหรื
                  ้
อโหวตให้ แก่เว็บนันตามที่ได้ กล่าวไปข้ างต้ น




          ประโยชน์ ในการใช้ งานดิกก์ (Digg)
          1 . เ มื่ อ ผู้ ใ ช้ ส่ ง เ นื ้ อ ห า ห รื อ ข้ อ มู ล ที่ ดี แ ล ะ ท า ใ ห้ ผู้ ใ ช้ ค น อื่ น ๆ
เ กิ ด ค ว า ม ส น ใ จ แ ล ะ น า ไ ป ใ ช้ ป ร ะ โ ย ช น์ ห รื อ บ อ ก ต่ อ
หรื อนาข้ อมูลเหล่านี ้ไปใช้ และมีการอ้ างอิงกลับมายังเว็บไซต์ของตน ก็จะทาให้ จานวนของ Traffics
              ่                  ั้
ที่จะเข้ ามาสูบล็อกหรื อเว็บไซต์นนมีจานวนเพิ่มมากขึ ้น
          2. ดิก ก์ ให้ บริ ก ารฟรี เ พี ยงแค่ผ้ ูใช้ เข้ า ไปท าการสมัครสมาชิ ก                          ้
                                                                                            เพี ยงเท่า นี คนอื่ น ๆ
                                              ้
ก็ ส ามารถแสดงความคิ ด เห็ น (Comments) ในเนื อ หาหรื อข้ อมู ล ที่ ผ้ ู ใช้ ส่ ง เข้ าไปได้ เช่ น
ห า ก บ ท ค ว า ม นั ้ น เ ป็ น ที่ พ อ ใ จ ข อ ง ผู้ ใ ช้ ค น อื่ น ๆ ที่ เ ข้ า ม า อ่ า น
ผู้ เขี ยน ก็ จะเ ป็ นที่ รู้ จั ก แล ะมี ชื่ อเ สี ยง ติ ด อั น ดั บ Digg          Chart               ข อง ดิ ก ก์
               ้
และยิ่งไปกว่านันยังทาให้ จานวน Traffics เพิ่มมากขึ ้นดังที่ได้ กล่าวไปข้ างต้ นด้ วยเช่นกัน

                    การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด
                    เ      ว็      บ        ไ       ซ       ต์       ดิ      ก      ก์              (        Digg)
เ ห ม า ะ แ ก่ บ ร ร ณ า รั ก ษ์ ที่ ใ ห้ บ ริ ก า ร ต อ บ ค า ถ า ม แ ล ะ ช่ ว ย ค้ น ค ว้ า เ ป็ น อ ย่ า ง ยิ่ ง
                              ิ
เนื่องจากบรรณารักษ์สามารถใช้ ดกก์เพื่อค้ นหาเว็บไซต์ที่ได้ รับความนิยมหรื อจะเป็ นเว็บไซต์ในหม
วดต่ า งๆ ที่ จ ะสามารถตอบสนองความต้ องการของผู้ ใช้ ได้ ครอบคลุ ม ให้ มากที่ สุ ด
น อ ก จ า ก ก า ร ค้ น ห า ข้ อ มู ล ภ า ย ใ น ห้ อ ง ส มุ ด เ พี ย ง อ ย่ า ง เ ดี ย ว
เช่นเดียวกันบรรณารักษ์สามารถอ่านความคิดเห็นต่างๆเพื่อนามาประกอบการตัดสินใจก่อนจะเข้ า
                    ั้
ใช้ บริ การเว็บไซต์นนๆ และด้ วยเหตุที่ว่าบรรณารักษ์ เองจาเป็ นต้ องรู้ เท่าทันต่อเหตุการณ์ ต่างๆ
ก า ร ที่ ไ ด้ ท ร า บ ว่ า ป ร ะ เ ด็ น ใ ด ก า ลั ง เ ป็ น ที่ จั บ ต า ม อ ง ข อ ง ผู้ ค น ใ น ข ณ ะ นั ้ น
ก็จะทาให้ การตอบคาถามของบรรณารักษ์มีประสิทธิภาพยิ่งขึ ้น




                                 รู ปภาพที ่ หน้าหลักของเว็บไซต์ดิกก์ (Digg)
      Del.ico.us
          Del.ico.us         หรื อ Delicious          (ดิลิ เ ชี ย ส)     เป็ นเว็ บ ไซต์ ส าหรั บ เก็ บ เว็ บ บุก มาร์ ก
ที่ เ ชื่ อ มกั น ในลั ก ษณะเครื อ ข่ า ยชุ ม ชน (Social                Networking)           ที่ ไ ด้ รั บ ความนิ ย มสู ง
                     ้
เปิ ดให้ บ ริ ก ารสิ น ปี พ.ศ. 2546           (ค.ศ. 2003) พัฒ นาระบบโดยโจชัว สแคชเทอร์ (Joshua
Schachter)                  เ มื่ อ ดิ ลิ เ ชี ย ส เ ป็ น ที่ ย อ ม รั บ แ ล ะ มี จ า น ว น ผู้ ใ ช้ เ ป็ น จ า น ว น ม า ก
จึงทาให้ บริ ษัทยักษ์ ใหญ่อย่างยาฮู (Yahoo) ตัดสินใจซื ้อดิลิเชียสในวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2548
(ค.ศ. 2005)          ซึ่ง ลัก ษณะการท างานดิลิ เ ชี ย ส คื อ ผู้ใ ช้ ส ามารถเก็ บ บุก มาร์ ก (Bookmarks)
ข อ ง ต น ไ ว้ บ น อิ น เ ท อ ร์ เ น็ ต เ พื่ อ ใ ห้ ส า ม า ร ถ เ รี ย ก ใ ช้ ข้ อ มู ล ที่ ใ ด ก็ ไ ด้
ซึ่ ง แตกต่ า งจากการเก็ บ บุ ก มาร์ ก แบบธรรมดาในเซิ ร์ ดเอ็ น จิ น (Search                                    Engine)
ที่ เ รี ย ก ใ ช้ ไ ด้ เ ฉ พ า ะ เ ค รื่ อ ง ค อ ม พิ ว เ ต อ ร์ นั ้น ๆ คุ ณ ส ม บั ติ เ ด่ น ที่ ท า ใ ห้ ดิ ลิ เ ชี ย ส
                         ่
แตกต่างจากเว็บบุกมาร์ กทัว ไป คือ มีการเชื่อมโยงรายชื่อบุกมาร์ กเข้ ากับบุกมาร์ กของผู้ใช้ รายอื่น
                            ้
ซึ่ง ทาให้ ร้ ู ว่า เว็ บ นัน มี ผ้ ูใ ช้ กี่ คนที่ ไ ด้ ทาบุกมาร์ ก ไว้ การท างานของระบบจะสร้ างจาวาสคริ ป ต์
(JavaScript) ไว้ ที่ แ ถบบุ ก มาร์ ก ของผู้ ใช้ และเมื่ อ ผู้ ใช้ ต้ อ งการบัน ทึ ก หรื อ เรี ย กใช้ บุ ก มาร์ ก
เ พี ย ง แ ค่ ก ด ปุ่ ม ดั ง ก ล่ า ว บุ ก ม า ร์ ก ก็ จ ะ ถู ก บั น ทึ ก อั ต โ น มั ติ เ ข้ า สู่ อิ น เ ท อ ร์ เ น็ ต
คุ ณ ส ม บั ติ อื่ น ข อ ง ดิ ลิ เ ชี ย ส คื อ ค ว า ม ส า ม า ร ถ ใ น ก า ร แ ท็ ก ( Tag)
แต่ ล ะบุ ก มาร์ ก เพื่ อ เป็ นการจั ด หมวดหมู่ อั ต โนมั ติ และความสามารถในการฟี ด (Feed)
                                ่                       ่                                   ู ั
ส่งข้ อมูลบุกมาร์ กล่าสุดเข้ าสูแหล่งข้ อมูลอื่นเพื่อดูวาเว็บไซต์ใดกาลังเป็ นที่นิยมที่มีผ้ ใช้ บนทึกมากที่
สุด

                  การนาเครื่องมือไปใช้ กับงานบริการห้ องสมุด
                  ใ น ข ณ ะ เ ขี ย น บ ล็ อ ก อ า จ มี ก า ร แ บ่ ง ปั น ค ว า ม รู้
ห รื อ แ บ่ ง ปั น ร า ย ชื่ อ เ ว็ บ ไ ซ ต์ ที่ ต น เ อ ง ส น ใ จ ใ ห้ แ ก่ ผู้ อื่ น ด้ ว ย
                                                                      ้
โดยการบัน ทึก รายชื่ อ เว็ บ ไซต์ แ ละบุค มาร์ ค เก็ บ เอาไว้ พร้ อมทัง ใส่ Tags         หรื อ Keywords
ตามต้ อง การ โปรแกรมประเภ ท Social                          Bookmarking               ที่ ใ ช้ เป็ น Widget
จะสามารถเชื่อมต่อกับเครื่ องมือจาพวก Wordpress หรื อ Blog ได้ เช่น ห้ องสมุดสตางค์ มงคลสุข
และ Menasha Library ได้ นาดิลิเชียส (Delicious) มาประยุกต์ใช้ ในการแนะนาเว็บไซต์ต่างๆ
    ่              ู
ที่นาสนใจให้ แก่ผ้ ใช้ บริการ
                          ้
                  นอกจากนัน แล้ ว หากต้ อ งการให้ ผ้ ูอื่ น ท าการบุค มาร์ ค เว็ บ บล็ อ กของตนบ้ า ง
ก็สามารถทาได้ โดยการเพิ่ม Widget สาหรับเรี ยกใช้ โปรแกรม Addthis เพื่อให้ ได้ ไอคอน (icon)

                            ั
สาหรับคลิกบนเว็บบล็อก ที่มีลกษณะดังนี ้                                                      ุ
                                                                         (รุจเรขา วิทยาวุฑฒิกล, 2552)
                             ่                                ั
                  จะเห็นได้ วาดิลิเชียสสามารถนามาประยุกต์ใช้ กบงานบริ การตอบคาถามและช่วย
ก า ร ค้ น ค ว้ า ข อ ง ห้ อ ง ส มุ ด อ ย่ า ง เ ห็ น ไ ด้ ชั ด
เพราะบรรณารั ก ษ์ สามารถเลื อ กสรรเอาเว็ บ ไซต์ ที่ มี ส าระหลากหลายมารวมกั น ไว้
                             ่                                              ้
โดยผู้ใช้ สามารถเลือกดูลิงค์ตางๆโดยการเข้ าไปยังหน้ าดิลิเชียสของห้ องสมุดนันๆ
                                                               ิ
       รูปภาพที่ หน้ าหลักของห้ องสมุดสตางค์ มงคลสุขบนเว็บไซต์ดลิเชียส (Del.ico.us)




                                                         ิ
           รูปภาพที่ Menasha Library หน้ าหลักบนเว็บไซต์ดลิเชียส (Del.ico.us)




แหล่ งอ้ างอิง
ทาการตลาดด้ วย Social Bookmarking. (2550). ค้ นเมื่อ 29 มกราคม 2553, จาก
       http://www.ecommercemagazine.com/index.php?option=com_content&task=vie
       w&id=1727&Itemid=5
เทคโนโลยีเว็บ 2.0 กับแนวทางการพัฒนาบริ การห้ องสมุด.(2552).ค้ นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2552,
       จาก http://www.slideshare.net/ boonlert/web-20-for-library-services
ลักษณะของเว็บไซต์วิกิ.(ม.ป.ป.).ค้ นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2552, จาก www.cs.buu.ac.th/
       ~athitha/310101/.../wiki2/wiki2/wiki.doc
วิ กิ ห้ อ งสมุด สตางค์ มงคลสุข . (2551). ค้ น เมื่ อ 28 ตุล าคม 2552,   จาก http://stang.sc.
        mahidol.ac.th/wiki/doku.php
เว็ บ บล็ อ กของ “ห้ อ งสมุด สตางค์ มงคลสุข ”.    (2550). ค้ น เมื่ อ 28 ตุล าคม 2552,   จาก
        http://stanglibrary.wordpress.com/
   ั                               ุ
สุกญญา มกุฏอรฤดี. (2545, มกราคม-มิถนายน).
        ห้ องสมุดมหาวิทยาลัยกับทางเลือกใหม่ของการให้ บริการ. โดมทัศน์ , 23(204),13-17.
Albert B. Alkek Library. (2007). ค้ นเมื่อ 27 มกราคม 2553, จาก http://www.youtube.com/
        user/alkeklibrary#p/a/u/2/ux_u8FMba0I
The Ann Arbor District Library. (n.d.). ค้ นเมื่อ 20 มกราคม 53, จาก http://www.aadl.org/
        services/blogs
Blog. (2549).ค้ นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2552, จาก http://en.wikipedia.org/wiki/Blog
Casey, M. E.(2007).Library 2.0: A Guide to Participatory Library Service. New Jersey:
        Information Today.
Digg. (2010).ค้ นเมื่อ 11 มกราคม 2553, จากhttp://digg.com/
Grand       Rapids Public Library’s wiki. (2006). ค้ นเมื่อ 28 มกราคม 2553, จาก
        http://www.grpl.org/wiki /index.php/Main_Page
Flickr ออกฟี เจอร์ HD Video.(2552).ค้ นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2552, จากhttp://www.marketing
        oops.com/digital/flickr/
Library 2.0 แนวคิดใหม่ของห้ องสมุด.(2551).ค้ นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2552, จาก http://www.lib.
        nu.ac.th/ blog/view.php?idview=18
Libraries and Librarians. (ม.ป.ป.). ค้ นเมื่อ 20 มกราคม 2553, จาก http://www.flickr.com/
        groups/librariesandlibrarians/
Library of Congress . (2007). ค้ นเมื่อ 27 มกราคม 2553, จาก http://www.youtube.com/user/
        LibraryOfCongress
Menasha Public Library Site's          Bookmarks. (n.d.). ค้ นเมื่อ 28 มกราคม 2553, จาก
        http://delicious.com/menashalibrary
Social Bookmarking.(2552).ค้ นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2552, จาก stks.or.th/wiki/doku.php?id
       =social-networking:social-bookmarking
Social Bookmarking as a Library Reference Tool. (2009). Retrieved January 29, 2010,
       from http://www.hrlc.org/technology/handouts/social_bookmarking.pdf
Special Library 2.0.(2552).ค้ นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2552 , จากhttp://www.blogwithout
       alibrary.net/talk/SLATor06/2point0.pdf
StangLibrary’s Bookmarks. (n.d.). ค้ นเมื่อ 25 มกราคม 2553, จาก http://delicious.com/
       StangLibrary
Stang Library’s photostream. (ม.ป.ป.). ค้ นเมื่อ 20 มกราคม 2553, จากhttp://www.flickr.
       com/photos/21646861@N03/
Web 2.0.(2552).ค้ นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2552, จากhttp://stang.sc.mahidol.ac.th/ppt/
       3July52.ppt
Web 2.0 กับงานห้ องสมุด. (2552). ค้ นเมื่ อ 21 พฤศจิ กายน 2552, จาก http://stang.sc.
       mahidol.ac.th/wiki/doku.php?id=web_2.0

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:7
posted:9/17/2012
language:Thai
pages:25