PowerPoint Presentation by uCxes3i

VIEWS: 1 PAGES: 46

									              ‫ایمنی در عملیات ساختمانی‬




www.jalali-hse.blogfa.com
www.jalali-hse.blogfa.com
                       ‫تعاریف‬
‫•گودبرداري ( ‪ :) Excavation‬به هر گونه شيار ، حفره ،‬
  ‫كانال يا گودشدگي ساخت در روي زمين كه بوسيله برداشتن‬
                    ‫خاک از زمين بوجود آيد گفته می شود.‬
                              ‫•پوشش محافظ (‪:)Shield‬‬
‫سازه اي است كه قادر به مقاومت در برابر نيروهاي تحميلي‬
  ‫ناشي از فروريختگي بوده و بدينوسيله محافظت كارگران را‬
    ‫فراهم مي سازد. پوششهاي محافظتي مي توانند ساختاري‬
      ‫دائمي داشته و يا به موازات پيشرفت كار ساختاري قابل‬
 ‫جابجايي داشته باشند. ضمنا ً با عناوين جعبه كانال يا پوشش‬
                             ‫كانال نيز شناخته شده هستند.‬
                        ‫تعاریف‬
               ‫• سيستم پشتيبان ( ‪:) Support System‬‬
‫سازه هایي نظیر زیر بندي، مهاربندي (بادبندي) و شمع بندي كه‬
‫تكیه گاه بناهاي مجاور یا تأسیسات زیر زمیني و یا دیواره هاي‬
                              ‫یك ترانشه یا گودال مي باشند.‬
‫• موانع زير سطحي ( ‪:)SubsurfageEncumbrances‬‬
    ‫شامل تسهیالت زیر زمیني، پي ریزي بناها، جریانات آبي،‬
 ‫سطوح آب، طاقهاي تقویت كننده و وضعیتهاي نامطلوب زمین‬
                                         ‫شناختي مي باشد.‬
                      ‫تعاریف‬
                          ‫• اضافه بار ( ‪:) Surcharge‬‬
 ‫به معني بار عمودي یا وزن بیش از اندازه ناشي از نخاله‬
‫ها، سربارها، وسایل، تجهیزات و فعالیتهایي كه ممكن است‬
                         ‫بر پایداري ترانشه تأثیر بگذارد.‬
www.jalali-hse.blogfa.com
                 ‫انواع خاكها‬
   ‫• سركارگر و ناظر باید قادر به شناسایي انواع خاك یك‬
                                          ‫پروژه باشد.‬
‫• مقررات پروژه هاي ساخت و ساز" (‪ )RCP‬خاك را به‬
                          ‫چهار نوع تقسیم كرده است:‬
   ‫• نوع 1- خاكي است كه كلنگ زدن در آن بسیار سخت‬
 ‫ميباشد لذا اغلب با عنوان " زمین سخت براي حفاري"‬
‫شناخته شده است. در حقیقت مواد آن بسیار سخت بوده و‬
                           ‫بسیار شبیه سنگ مي باشد.‬
                          ‫نوع 1‬
 ‫هنگام گودبرداري، دیواره هاي گودال صاف و براق بوده و بطور‬       ‫•‬
   ‫عمودي باقي مانده و هیچگونه رطوبتي از آنها تراوش نمي كند.‬
   ‫اگر این نوع دیواره ها چندین روز پیاپي در معرض آفتاب قرار‬     ‫•‬
‫گیرند، نماي براق آنها از بین خواهد رفت ولي بدون فروریختگي و‬
                                    ‫شكافتگي باقي خواهند ماند.‬
 ‫اگر در معرض باران یا هواي مرطوب قرار گیرند لبه هاي گودال‬       ‫•‬
                               ‫ممكن است دچار شكستگي شود.‬
  ‫خاك نوع 1 متشكل از خاك سفت، رس یكپارچه و مقداري ذرات‬          ‫•‬
                                                ‫جامد مي باشد.‬
                          ‫نوع 2‬
   ‫• در خاك نوع 2 كلنگ زدن نسبتا ً آسان بوده و مي توان به آساني‬
            ‫بوسیله یك كج بیل و یا به سختي بوسیله دست آنرا كند.‬
 ‫• در این نوع خاك، دیواره هاي ترانشه مي تواند براي دوره زماني‬
  ‫كوتاه (شاید چندین ساعت) بدون هیچگونه شكافتگي واضح، باقي‬
    ‫بماند هر چند اگر مدتي دیواره ها در معرض آفتاب و هوا قرار‬
‫بگیرند به موازات روز به خشك شدن خاك، شكاف ها ظاهر شده و‬
                                            ‫گسترش خواهد یافت.‬
     ‫• این نوع خاك از گل رس و ذرات كم دانسیته تشكیل شده است.‬
                                ‫نوع 3‬
 ‫عمده خاك نوع 3 است كه در ساخت و سازها با آنها رو به رو مي شویم. این‬         ‫•‬
     ‫نوع خاك مي تواند بدون سختي توسط یك كج بیل هیدرولیكي حفاري شود.‬
 ‫خاك نوع 3 خشك، از روي انگشتان دست لیز خورده و بصورت كله قندي به‬             ‫•‬
  ‫روي زمین مي افتد. همچنین بصورت عمودي پایداري نداشته و دیواره هاي‬
       ‫گودال بسته به میزان رطوبت براي یك شیب طبیعي 1 به 1 فرو خواهند‬
     ‫ریخت. این نوع خاك، هنگامیكه بوسیله دست به لرزه در آید، رطوبت پس‬
                                                               ‫خواهد داد.‬
       ‫در صورت مرطوب بودن خواهد توانست براي دوره كوتاهي، ایستادگي‬            ‫•‬
       ‫عمودي داشته باشد. هر چند این نوع خاك به سرعت خشك مي شود و با‬
‫ارتعاش حین گودبرداري بصورت تكه هاي بزرگ یا كوچك بداخل ترانشه فرو‬
                                                                ‫مي ریزد.‬
 ‫تمام مواد خاكریزه شده یا بهم ریخته شده باید از خاك نوع 3 تلقي شوند. سایر‬    ‫•‬
‫مواد خاك نوع 3 شامل سنگ، مواد دانه اي شكل و رس مرطوب یا چسبنده مي‬
                                                                     ‫باشد.‬
                          ‫نوع 4‬
‫خاك نوع 4 بدون هیچگونه سختي توسط كج بیل هیدرولیكي حفاري‬         ‫•‬
  ‫شود. به سادگي جریان مي یابد و مي بایست پشتیباني ونگهداشته‬
            ‫شود تا بتوان به هر عمق موردنظر گودبرداري رسید.‬
     ‫در صورتیكه حاوي رطوبت باشند، نسبت به ارتعاش و سایر‬         ‫•‬
‫عوامل محل كه موجب جاري ساختن مواد مي شوند، بسیار حساس‬
                                                       ‫هستند.‬
 ‫خاك نوع 4 شامل رسوبات آلي حاوي رطوبت باال، ریگ روان،‬           ‫•‬
                   ‫رس لغزنده با رطوبت باال و رس لتا مي باشد.‬
    ‫رس لتا در برابر هر گونه عامل مخل، بسیار حساس مي باشد.‬       ‫•‬
                     ‫نکات ایمنی‬
      ‫فرد صالحیت دار مجاز به صدور، نظارت و اجرای‬          ‫•‬
                                        ‫پرمیت می باشد.‬
  ‫افرادی که به عنوان مجری کار فعالیت می نمایند باید در‬    ‫•‬
‫خصوص ایمنی حفاری آموزشهای الزم را دیده و صالحیت‬
 ‫آنها توسط ایمنی تایید شود و در مورد استفاده از تجهیزات‬
                                  ‫فردی توجیه شده باشد.‬
  ‫گود برداری به دو روش دستی و مکانیزه انجام می شود‬        ‫•‬
   ‫گود برداری یا در زمینهای محدود ایجاد می شود که در‬      ‫•‬
  ‫اینصورت باید از شمعک استفاده شود یا در زمینهای باز‬
         ‫که در اینصورت رعایت شیب بسیارمهم می باشد.‬
                   ‫نکات ایمنی‬
                               ‫• سرويسهاي زيرزميني:‬
 ‫قبل از شروع بكار حفاري سرويسهاي زيرزميني ( مانند‬
 ‫لوله هاي گاز ، آب ، فاضالب و خطوط تلفن و برق ) را‬
                                           ‫معين نماييد.‬
     ‫• قبل از شروع بكار در ترانشه ها و كانالهاي فاضالب‬
‫وضعيت جوي را كنترل نماييد و مطمئن شويد آالينده هاي‬
 ‫خطرساز وجود نداشته و اكسيژن كافي موجود است. در‬
 ‫كانالهاي فاضالب نيز وجود گازهاي سمي و قابل احتراق‬
                                      ‫را كنترل نماييد .‬
                     ‫نکات ایمنی‬
  ‫• بين نخاله ها و لبه ترانشه بايد حداقل بين 5/ الي 2 متر‬
                                           ‫فاصله باشد.‬
‫• محلهای ورود و خروج از ترانشه بايد مشخص باشد و هر‬
   ‫نفر نبايد بيشتر از 8 متر از پلکان فاصله داشته باشد.‬
    ‫• اگر كارگري در ترانشه هاي باعمق بيشتر از 1/2 متر‬
 ‫قرار داشت مي بايست يك كارگر ذيصالح در سطح ترانشه‬
‫ايستاده و كارگران را در مواقع و شرايط غير ايمن هشدار‬
                  ‫داده و در موارد اورژانسي كمك نمايد.‬
                        ‫نکات ایمنی‬
  ‫• كارفرما باید آماده مقابله با شرایط اضطراري باشد. همه‬
‫افراد باید در مواقع وقوع حادثه بدانند چه باید بكنند و با چه‬
       ‫كسي باید تماس بگیرند. برنامه شرایط اضطراري و‬
   ‫كمكهاي اولیه باید توسط كمیته یا نماینده آن مرور شود.‬
                   ‫نکات ایمنی‬
‫• طراحي یك سیستم حفاظتي جهت حذف و كنترل مخاطرات‬
               ‫بستگي به چند عامل دارد كه عبارتند از :‬
‫نوع خاك ، عمق برش ، رطوبت موجود در خاك، تغییرات‬
   ‫ناشي از آب و هوا یا سایر عملیات در حال اجرا در آن‬
                                                ‫حوزه.‬
      ‫روشهاي حذف و كنترل مخاطرات‬
                               ‫• شيبدار سازي ( ‪: ) Sloping‬‬
     ‫یكي از روشهاي اطمینان سازي ایمني در گودال ها ، شیب دار‬
‫نمودن دیواره هاي گودال هایي با عمق بیشتر از 02 فوت ( 6 متر‬
                       ‫) مي باشد كه بستگي به نوع خاك دارد .‬
              ‫زاويه مناسب براي انواع خاك‬
‫زاويه مجاز شيب (درجه)‬     ‫نسبت ارتقاع به عمق‬                ‫نوع‬

         ‫09‬                     ‫عمودي‬                   ‫1.سنگ پايدار‬
         ‫35‬                     ‫1 : 3/4‬                      ‫نوع 1‬
         ‫54‬                      ‫1:1‬                         ‫نوع 2‬
         ‫43‬                    ‫1 :1/2 1‬                      ‫نوع 3‬
         ‫36‬                     ‫1 : 1/2‬             ‫نوع 1 ( كوتاه مدت )‬
               ‫( براي گود برداري يا حداك ثر 21 فوت عمق )‬
www.jalali-hse.blogfa.com
              ‫شمع زني )‪:(shoring‬‬
     ‫• شمع زني يا شمع كوبي به مهيا ساختن سيستمي پشتيبان براي‬
         ‫ديواره هاي ترانشه گويند كه براي محافظت از حركت خاك،‬
            ‫تسهيالت زيرزميني، جاده ها و زيربناها به كار مي رود.‬
 ‫• شمع بندي يا مهارگذاري هنگامي به كار مي رود كه شيبدار كردن‬
       ‫ديواره هاي جانبي ترانشه يا گودال به واسطه عمق برش، از‬
                                   ‫حداكثر شيب مجاز تجاوز نمايد.‬
    ‫• سيستم شمع زني تشكيل شده از تيرهاي عمودي (تخته يا فلز)،‬
‫تيرهاي افقي (تخته يا فلز)، بست هاي مقاوم و انواع آن عبارتند از‬
      ‫شمع زني تخته اي، شمع زني هيدروليك و شع زني پنوماتيك.‬
‫• نکات ایمنی‬
Trench Shield




       www.jalali-hse.blogfa.com
Hydraulic Trench Support
         ‫حفاظ گذاري )‪(shielding‬‬
                                    ‫دو گونه استفاده دارد:‬
     ‫الف) جعبه هاي ترانشه: اولين گزينة محافظتي در برابر‬
                              ‫فروريختگي ها مي باشد.‬
‫ب) مدل تركيبي: تركيبي است از جعبه هاي ترانشه و شيبدار‬
                                      ‫كردن و پله بندي‬
        ‫پله بندي )‪: (Benching‬‬
                        ‫• پله بندي دو نوع اساسي دارد:‬
‫• ساده و متعدد. نوع خاك، نسبت عرض به ارتفاع دیواره‬
                     ‫مورد پله بندي را تعیین مي كند.‬
            ‫موارد ديگر حذف خطرات‬
       ‫ممانعت از نزدیك شدن ماشین آالت سنگین به گودال‬        ‫•‬
                  ‫ضایعات و نخاله هاي گودبرداري شوید.‬
  ‫نخاله ها مي بایست حداقل در فاصله 1متری از لبه گودال‬       ‫•‬
                                              ‫قرار گیرند.‬
‫كنترل تجمع گاز و دور نگه داشتن موتورهاي احتراق داخلي‬        ‫•‬
                                     ‫از محل خاك برداري‬
      ‫نصب عالئم نشان دهنده كانال و تأمین نرده هاي حفاظ‬      ‫•‬
  ‫محدوده اي را با توجه به نوع خاك گودبرداري در اطراف‬        ‫•‬
‫معین كنید و از نزدیك شدن تجهیزات و وسایل به لبه هاي آن‬
                                         ‫جلوگیري نمایید.‬
             ‫سانحه در حفاري‬
   ‫در عمليات حفاري بطور کلی دو نوع سانحه وجود دارد :‬
      ‫1- ريزش خاك بر روي كساني كه در محل حفاري شده‬
                                        ‫مشغول كارند .‬
    ‫2- سقوط اجسام و متلاير به درون كانال وسوانحي كه از‬
‫طريق افراد ،ماشين آالت ويا موادي كه در حفاري استفاده‬
                                 ‫ميشوند ،پديد مي آيد .‬
Protection from Vehicles
Hazardous Conditions
         Water = Cave-in Hazard




These workers must be protected from cave-in. Note the water
in the bottom of the trench. This is a very hazardous condition!
          ‫نكات ايمني در حفاري‬
       ‫• گودالها را بدون حفاظ رها نكنيد. كليه محلهاي خاك‬
‫برداري شده را با نوار خطر زرد رنگ مهار كرده وراه بند‬
          ‫بگذاريد وبراي شب از عالئم نوري استفاده كنيد.‬
‫• در صورتيكه قرار است در محل حفاري ، لوله گذاری شود‬
     ‫اين لوله ها را به فاصله حداقل 1متر از لبه كانال قرار‬
        ‫داده و با قرار دادن گوه در دو طرف آنها از حركت‬
                             ‫احتمالي آنها جلوگيري نمائيد.‬
          ‫نكات ايمني در حفاري‬
  ‫• در كانال هاي حفر شده با عمق بيش از021 سانتي متر‬
     ‫بايد تمام ديوارهاي خاكبرداري شده تخته كوبي شوند.‬
‫تخته ها مجاور يكديگر و پائين تر از كف قرار داده شوند .‬
                  ‫با اين كار خطر ريزش از بين مي رود .‬

  ‫• تخته ها به وسيله جكهايي كه به طور افقي و در فواصل‬
                ‫مساوي كار گذارده مي شود مهار شود.‬
                ‫الزامات قانونی‬
                          ‫تهیه تجهیزات حفاظت فردی‬      ‫•‬
 ‫به دلیل سختی کار معاینات دوره ای باید در سال 2 بار‬    ‫•‬
                                         ‫انجام شود.‬
‫امکانات استحمام باید برای کارگران حفاری فراهم باشد.‬    ‫•‬
   ‫كارفرما مكلف است به وسیله مسؤولین فني خود كلیه‬      ‫•‬
 ‫وسایل استحفاظي را مرتبا بازرسي، تعمیر و یا تعویض‬
           ‫نماید تا حفاظت كارگران پیوسته تأمین گردد.‬
                  ‫الزامات قانونی‬
‫• زمین مورد نظر از لحاظ استحكام دقیقا ً مورد بررسي قرار‬
                                                   ‫گیرد.‬
‫• موقعیت تاسیسات زیر زمیني از قبیل كانال هاي فاضالب،‬
‫لوله كشي آب، گاز، كابل هاي برق، تلفن و غیره كه ممكن‬
‫است در حین انجام عملیات گودبرداري موجب بروز خطر‬
   ‫و حادثه گردند و یا خود دچار خسارت شوند، باید مورد‬
   ‫شناسایي قرار گرفته و در صورت لزوم نسبت به تغییر‬
     ‫مسیر دائم یا موقت و یا قطع جریان ان ها اقدام گردد.‬
                ‫الزامات قانونی‬
     ‫• شب ها در كليه معابر و پياده روهاي اطراف محوطه‬
   ‫گودبرداري و حفاري بايد روشنايي كافي تامين شود و‬
    ‫همچنين عاليم هشدار دهنده شبانه از قبيل چراغ هاي‬
      ‫احتياط، تابلوهاي شبرنگ و غيره در اطراف منطقه‬
                               ‫محصورشده نصب گردد،‬
‫• در صورتي كه از موتورهاي احتراق داخلي در داخل گود‬
‫استفاده شود، بايد با اتخاذ تدابير فني، گازهاي حاصله از‬
   ‫كار موتور به طور موثر از منطقه كاگران تخليه گردد.‬
Hazardous Atmosphere
                   ‫الزامات قانونی‬
 ‫• در گودها و شیارهایي كه عمق آنها از یك متر بیشتر باشد،‬
                 ‫نباید كارگران را به تنهایي به كار گمارد .‬
‫• براي رفت و آمد به محل گودبرداري باید راههاي ورودي و‬
       ‫خروجي مناسب و ایمن در نظر گرفته شود. در محل‬
   ‫گودالهایي كه عمق آن بیش از 6 متر باشد، باید براي هر‬
    ‫شش متر یك سكو یا پاگرد براي نردبانها، پله ها و راه‬
                            ‫هاي شیب دار پیش بیني گردد.‬
                ‫الزامات قانونی‬
    ‫• شخص ذیصالح (بازرسان، سرپرستان) باید همه روزه‬
  ‫گودالها، فضاي مجاور و سیستم هاي محافظتي را بازدید‬
‫نمایند تا موقعیت هاي ایجاد فروریختگي ها، خطاي سیستم‬
 ‫هاي حفاظتي، جوهاي خطرساز، یا سایر شرایط خطرناك‬
                                 ‫را بتواند كشف نماید.‬
                ‫الزامات قانونی‬
‫• بازرسي باید قبل از شروع كار و یا در صورت لزوم در‬
‫سراسر شیفت كاري انجام شود. پس از وقوع هر رویداد‬
‫خطرناک (مثل بارندگي) نیز بازرسيها باید به عمل آید.‬

   ‫• كلیه كاركناني كه وارد چاله هاي زنگوله اي و یا سایر‬
‫گودالهاي عمیق محدود مي شوند باید از لباسهاي مهاردار‬
                    ‫متصل به طناب نجات استفاده نمایند.‬
                ‫الزامات قانونی‬
 ‫• تجهیزات امدادي اضطراري، نظیر دستگاه تنفس، طناب‬
‫مهار ایمني، برانكارد سبدي باید در نقاطي كه شرایط جوي‬
            ‫خطرناك داشته، به آساني در دسترس باشد.‬
‫بازرسی دیواره های حفاری‬
   ‫بعد از یك وقفه 42 ساعته یا بیشتر در كار‬    ‫•‬
            ‫بعد از هرگونه عملیات انفجاري‬      ‫•‬
                    ‫بعد از ریزشهاي ناگهاني‬    ‫•‬
           ‫بعد از صدمات اساسي به مهارها‬       ‫•‬
                     ‫بعداز یخبندان هاي شدید‬   ‫•‬
                      ‫بعد از باران هاي شدید‬   ‫•‬
                   ‫الزامات قانونی‬
   ‫• تمام افرادي كه در گودال هاي عميق تر از021 سانتي‬
 ‫متر كار مي نمايند ،بايد از كاله ايمني استفاده كنند . تخته‬
‫كوبي افراد را در مقابل اشيايي كه از باال مي افتد محافظت‬
                                               ‫نخواهد كرد .‬
    ‫• داربست ها در داخل محل خاك برداري شده بايد كامل‬
                                              ‫ومحكم باشند.‬
    ‫• محلهايي را كه هنوز تخته كوبي نشده با نصب تابلوي‬
‫اعالم خطر مشخص كنيد تا كسي از منطقه امن فراتر نرود‬
                 ‫الزامات قانونی‬
  ‫• ارتعاش يا وارد شدن فشار زياد به نزديك لبه ديوار خاك‬
      ‫برداري شده به احتمال زياد موجب ريزش مي شود.‬
‫• در موقع خاكريزي به درون گودالها حتما مانعي تهيه و با‬
     ‫فاصله مناسب از لبه كانال محكم به جايي ببنديد تا از‬
     ‫سقوط كاميون يا دمپر به داخل گودال جلوگيري شود.‬
 ‫• پريدن از عرض كانالها سرانجام خوبي ندارد ، بهتر است‬
  ‫كانالهايي كه در مسير عابرين حفر مي گردد ،به وسايلي‬
  ‫كه داراي استحكام كافي براي عبور افراد هستند ، مجهز‬
 ‫باشد و همچنين طرفين آن نرده حفاظتي نصب شده باشد.‬
                   ‫الزامات قانونی‬
      ‫• قبل از شروع به حفر زمين و ساير عملياتي كه باعث بر هم‬
  ‫خوردن خاك مي شود ، مسئول انجام كار بايد پروانه كار كه به‬
            ‫امضاي كارفرما نيز رسيده باشد را اخذ نموده باشد .‬
   ‫• نظر به‪ COMPACT‬بودن خاك منطقه بهترين و ايمن ترين‬
‫نحوه حفر كانال ‪ V‬شكل مي باشد .لذا كليه كانالهايي كه در منطقه‬
                    ‫حفر مي گردد بايد به روش فوق حفر شوند .‬
 ‫• در شرايطي كه در محوطه اطراف محل كانال عمليات شمع كوبي‬
‫صورت ميگيرد، به هيچ وجه نبايد افراد در داخل كانال به فعاليت‬
                                                     ‫بپردازند.‬
                ‫الزامات قانونی‬
 ‫• كانالي كه آب در آن نفوظ كرده است ديواره هاي آن فاقد‬
    ‫استحكام كافي مي باشد ، از كار كردن در اين كانال ها‬
                                         ‫خودداري كنيد.‬
‫• كانالهايي كه در نزديكي محل تردد وسائط نقليه مي باشند‬
 ‫بايد به محافظ سخت مانند قالبهاي سيماني ويا لوله هاي‬
                            ‫داربست وغيره مجهز گردند.‬
 ‫‪www.jalali-hse.blogfa.com‬‬
       ‫تهیه و تنظیم :هوشمند نجفي‬
‫مسئول آموزش ‪ HSE‬پتروشیمي كرمانشاه‬

								
To top