Docstoc

ZAMİR-1

Document Sample
ZAMİR-1 Powered By Docstoc
					                                   ZAMİRLER                                                                                 Örn.
                                                                 T                              Ö
         T
                                                   Kişi isimlerinin yerine       *İyelik eklerini almazlar.      Ben-im ev-im
                          Kişi zamirleri           kullanılırlar. (ben, sen,     *Tamlamalarda yalnız
                                                   o,biz,siz, onlar)             tamlayan görevinde              Tamlayan     tamlanan
                                                                                 kullanılırlar.
  Cümlede; ismin
yerini tutan, isim
                                                   Varlıkların, isimlerin        *Varlıkların mesafesini         Onlar, bayatladığı
olmadığı halde isim                                yerini işaret yoluyla         belirtmek için kullanılırlar.
gibi kullanılabilen       İşaret zamirleri
                                                   tutarlar. (bu,şu,o,           *İşaret sıfatı ile
                                                                                                                 için çöpe atılacak.
                                                   bunlar,şunlar,onlar)          karıştırılmamalıdır.
sözcüklerdir.

                                                   İsimlerin yerini kesin
                                                                                 * Sadece belgisiz zamirler
         Ö                                         olmayacak şekilde             isim tamlamalarında             Kralın biri.
                          Belgisiz zamirler
                                                   tutarlar. (bazısı, kimi,      tamlanan olabilirler.
                                                   çoğu…)

*İsmin yerini tutarlar.
                                                                                                                 Kimin babası
*İsim çekim eklerini                               Soru yoluyla isimlerin        * Soru zamiri içeren            geldi?
genellikle alabilirler.   Soru zamirleri           yerini tutarlar. (hangisi,
                                                   kime, kaçı… )                 cümleler genellikle             Kim geldi?
* İsim tamlamalarında                                                            soru cümlesidir.                 Nesi var?
sadece tamlayan                                    Belirtili isim
olabilirler.                                       tamlamalarında tamlanan
                                                   isim kaldırılarak onun        *Kendinden önceki               Senin defterin
                            İlgi zamiri            yerine kullanılan ‘-ki’ eki   kelimeye bitişik yazılır.       onunkinden daha
                                                   zamirdir.
                                                                                                                 düzenli görünüyor.
 T (Tanım)
 Ö (Özellik)                                       Şahısları pekiştirerek
 Örn. (Örnek)             Dönüşlülük               belirten, işi yapana          * Cümlede pekiştirme            Ben, ödevimi
                                                   dönüşü bildiren               görevinde kullanılırlar.
                          zamiri
                                                   zamirdir. (kendi)
                                                                                                                 kendim yaptım


                                                   İsimlerin sonuna eklenerek
                                              onların kime ait olduklarını       İyelik eki alan sözcük            Oyuncağı
                          İyelik zamiri                                          kimin sorusuna cevap
                                              belirtir. -(i)m, -(i)n, -(s)ı, -                                     bozulmuş.
                                                                                 verir.                                                  1
                                              (i)miz, -(i)niz, -leri.
                                          ZAMİR (ADIL)

           Cümlede ismin yerini tutan, isim olmadığı halde isim gibi kullanılabilen kelimelere denir.




    o   Zamirler, cümle içinde isimlerin yerlerini tuttukları için onların bulunduğu görevlerde bulunabilirler;
        özne, yüklem, nesne, zarf tümleci, dolaylı tümleç olabilirler.


Zamirler, isimlerin yerlerini tutma şekillerine ve yerlerini tuttukları isimlere göre gruplara ayrılır.




                                          ZAMiR
                                   ÇEŞiTLERi


                       KELİME HALİNDEKi                   EK HALİNDEKİ




                                                                            İLGİ ZAMİRİ
   KİŞİ ZAMİRLERİ


 İŞARET ZAMİRLERİ                                                         İYELİK ZAMİRİ



BELGİSİZ ZAMİRLER



  SORU ZAMİRLERİ



                                          KELİME HALİNDEKİ ZAMİRLER


    1. KİŞİ ZAMİRLERİ


                                   Kişi isimlerinin yerine kullanılan zamirlerdir.



                       TEKİL                            ÇOĞUL

                  1. kişi ben                           1. biz
                  2. kişi sen                           2. siz
                  3. kişi o                             3. onlar


                                                                                                                  2
Ben yarın ilk otobüs ile geleceğim.

“Size ben yardım ederim.”

“O, sana mektup göndermiş.”

"Size ben yardım ederim."

"O, sana mektup göndermiş."




Bunları da siz bulun.




             "Bunu ancak ben yaparım."
             "Yarın onlara da uğrayacağız."
             "Siz nerede oturuyorsunuz?"
             "Sana daha kaç kere söylemem gerekiyor?"
             "O, bu işe ne diyecek dersin?"




Not: “Kendi” kelimesi de kişi zamirlerinden sayılmaktadır. Bu sözcük, diğer zamirler gibi tekil ve çoğul olarak
kullanabilir. Kendim, kendin, kendi, kendimiz, kendiniz, kendileri gibi.



       “Bu kitabı ben yazdım.”

       “Bu kitabı ben kendim yazdım.”

         Kendi kendine konuşuyor.

         Kendi kalemini kullan.

       Kendimize güvenimiz kalmadı.

         Sorunlarını, kendileri çözsün.


Bunları da siz bulun.

       "Avukat olmayı kendisi istedi."

       "Bu konuda kendin karar vermelisin."




                                                                                                              3
Kişi zamirlerinin özellikleri:

    a. Kişi zamirleri, isimlere getirilen hal eklerini alabilirler.

ben, beni, bana, bende, benden
sen, seni, sana, sende, senden
o, onu, ona, onda, ondan


Not: Birinci ve ikinci tekil kişi zamirleri, -e hal eki aldığında kök değişikliğe uğrar;   bana, sana şekline
girer.
            ben - e > bana,            sen - e > sana



b. Kişi zamirleriyle tamlama kurulabilir. Tamlayan görevinde kullanılırlar:

       Benim yurdum
       Onun evi
       Senin kitabın                  Tamlayan
       Onların sorunları




2. İŞARET ZAMİRLERİ

                     Varlıkların yerini belirtme için kullanılan zamirlere işaret zamiri denir.




                        TEKİL                          ÇOĞUL                  DİĞERLERİ

                          bu                           bunlar                  öteki
                          şu                           şunlar                  beriki
                           o                           onlar




        o   Yakındaki varlıkların yerine bu, az uzaktakiler için şu, uzaktaki veya görünmeyenler için o işaret

            zamiri kullanılır.



       Bu çok sağlam bir evdir.
       Bunları kim götürecek?
       Onu kim kırdı?
       Onlar bu saatte gelmezler
        “Bu bana dedemden kaldı.”
       “O dün kapıya bırakılmış.”
       “Şunlar neden masanın üzerinde duruyor.”
       “Şu senin değil mi?”
       “Bunlar en sevdiğim kitaplarımdır.


                                                                                                                4
İşaret zamirlerinin özellikleri:


a. Bu, şu, o kelimeleri, ismi belirttiğinde sıfat, ismin yerine kullanıldığında ise zamirdir.

b. İşaret zamirleri de isimler gibi hal eklerini alarak çekime girerler.


Hal ekleri                    Tekil                          Çoğul
-i hali                   bunu, şunu, onu                 bunları, şunları, onları
-e hali                   buna, şuna, ona                  bunlara, şunlara, onlara
-de hali                  bunda, şunda, onda               bunlarda, şunlarda, onlarda
-den hali                 bundan, şundan, ondan           bunlardan, şunlardan, onlardan


c. İşaret zamirleri iyelik ekleri almaz.

d. İşaret zamirleri, isim tamlamalarında tamlayan olabilirler.


        Bunun kapısı açık.
        Şunun temelleri daha sağlam.




   *** İŞARET SIFATLARI İLE İŞARET ZAMİRLERİ KARIŞTIRILMAMALIDIR.

   Bu kalem benimdir (İşaret Sıfatı)

   Bu benimdir. (İşaret Zamiri)

   O ağaçları kim kesti? (İşaret Sıfatı)

   Onları kim kesti? (İşaret Zamiri)




                        İŞARET SIFATI                                            İŞARET ZAMİRİ



   a) İşaret sıfatları, isimlerden önce gelir ve           a) İşaret zamirleri ise, isimlerin yerini tutar ve

        isimlerle birlikte bulunur.                            isimlerle birlikte bulunmaz.

       Bu kalem, o ağaç, şu adam gibi...                       Bu, şu, o, onlar, şunlar gibi...

   b) İşaret sıfatları, isim çeklerini almaz.             b)İşaret zamirleri ise isimlerin bütün hallerini alırlar.

                                                               Bunu, şunu, onlardan, şunda, bundan...

c) İşaret sıfatlarının çoğulları yoktur. İşaret                c) İşaret zamirlerini ise çoğul olabilir.

   sıfatlarından sonra gelen isimler çoğul olabilirler:

   bu ağaçlar, şu evler gibi.                                          Bunlar, şunlar, onlar...




                                                                                                                 5
    UYARI: “O” sözcüğü hem işaret sıfatı, hem işaret zamiri hem de kişi zamiridir. Bunları ayırabilmek

için şunlara dikkat etmek gerekir:




   * Bir isimden önce geliyor ve onun yerini işaret ediyorsa işaret sıfatıdır.

   ** İnsan isminin yerini tutuyorsa kişi zamiridir.

   *** İnsandan başka bir varlığın yerini tutuyorsa işaret zamiridir.



   Örnekler:

       *** O, sularda yaşar. >>>> işaret zamiri

        ** O, ödevlerini yapamamış. >>>> kişi zamiri

        * O plaja biz de gittik. >>>> işaret sıfatı




        “O, tatilde dayısının yanına gidecek.”
        “Onlar, sınıfın en çalışkan öğrencileridir.” cümlelerindeki altı çizili zamirler insanların yerine
         kullanıldığından şahıs zamiri,

        “O, okula giderken cebinden düşmüş.”
        “Onlar, bayatladığı için çöpe atılacak.” cümlelerindeki altı çizili zamirler, insan dışındaki nesneleri
         karşıladığı için işaret zamiridir.




Aşağıdaki cümleleri sıfat ve zamir şeklinde ayırınız.

    Öteki evi aldık                      >>>> sıfat
    Ötekini aldık                      >>>> işaret zamiri

        Şu bölüme bakla ektik            >>>>
       Şuraya bakla ektik               >>>>
       O kısmı çapaladık                >>>>
       Orasını çapaladık                 >>>>
       Böyle insan görmedim             >>>>
       Böylesini görmedim               >>>>
       Öyle adamdan hiçbir şey olmaz    >>>>
       Öylesinden hiçbir şey olmaz      >>>>

       O film çok güzeldi.             >>>>
       Bütün bunları o anlattı.       >>>>
       Onu hediye olarak aldım.       >>>>




                                                                                                                   6
3.   BELGİSİZ ZAMİRLER



                            Hangi isimlerin yerini tuttuğu açıkça bilinmeyen zamirlere denir.


            Hepsini tekrar çözsünler.

Türkçede kullanılan başlıca belgisiz zamirler:



                                             biri,            birkaçı,       çoğu,         bazısı,
                                                pek azı,              tümü,
                                                           bütünü,      bir kısmı,   her biri,
                                            herkes,           başkası,       hiçbiri




              Biri bize yardım edebilir mi lütfen?
              Hepsini tek seferde taşıyamayız.
               “Bana her şey seni hatırlatıyor.”
              “Biri bizi gözetliyor.”
              “Herkes bu kitabı okusun.”
              “Öğrencilerin çoğu Türkçeyi sever.”


         Bunları da siz bulun…
              “Kimler ödevini yapmamış.”
              Kimse incinmesin.
               Çocukların tümü otobüse binsin.
              Bir kısmı içeride kalsın.
               Bunlar gitsin, öbürleri gelsin.
              Çocukların hiçbiri geziye gitmiyor.




Belgisiz zamirlerin çoğu aslında belgisiz sıfattır. Belgisiz sıfatın sonundaki tamlanan durumundaki isim
düşürülür ve kelimeye üçüncü tekil ya da üçüncü çoğul eki getirilir. Böylelikle belgisiz zamirler oluşturulur.


            Birkaç öğrenci geldi; birkaçı dışarıda kaldı.
            Bazı sorular kolay; bazıları zordu.

            Bazı öğrenciler derslerini yapmazlar. (Belgisiz sıfatı)
            Bazıları derslerini yapmazlar. (Belgisiz Zamir)

        Bazı çocuklar geziye gitmedi.
         Sıfat İsim

      Bazısı geziye          gitmedi.
       Belgisiz Zamir



                                                                                                                 7
                                Belgisiz zamirler bazı iyelik eklerini alabilirler.


        Birkaç-ı, birkaç-ı-mız, birkaç-ı-nız
        Pek çoğ-u, pek çoğ-u-muz, pek çoğ-u-nuz

   Örnek:
    " Birkaç öğretmen hasta oldu"
      Sıfat     İsim

        " Birkaçımız hasta oldu."           Birkaç = Belgisiz zamir         -ımız     = İyelik eki



   4.   SORU ZAMİRLERİ

                          Soru yoluyla ismin yerini tutan zamirlere soru zamiri denir.

        Bunları kim getirdi?
        Yanında ne var?
        Hangisi sizinle gelecek?
        Buraya neden geldiniz?
        Bu soruyu kim yanıtlayacak?
        Nereye gitmiş?
        Hangisi alacak parayı?
        Kim benimle gelmek ister?
        Bunda kızılacak ne var?


   Bunları da siz bulun.

                 Kaçını yaptın?
                 Nereye gideceksin?
                 Neyi beğendin?
                 Nereden geliyorsun
                “Annem sana ne dedi?”
                “Bu çocuk da kim?
                “Bu saate kadar nerede kaldın.”
                “Şimdi nereye gidiyoruz?”
                “Soruların kaçını çözmüş?”
                “Bu işi kime danışalım?”
                Alındığını kim fark edecek?
                Hamsi para ediyor belki ama kimin elinde?
                Ötekiler hangileri olabilir?
                Neyimiz kaldı dışarıda çalınacak?
                Ben derdimi size anlatamazsam kime anlatırım?



       Dilimizdeki asıl soru zamirleri, “ne” ve “kim” dir. Diğer soru zamirleri çekim ekleri alarak
                        türemişlerdir:“neyi, kimi, nereye, kime, nerede, kimde...”
            Soru zamirleri, aslında sıfat olan “hangi” ve “kaç” kelimelerinden de türeyebilir.



Hangi ev güzel? (sıfat)
Hangisi güzel? (zamir)
                                                                                                      8
                           ÇALIŞMA KÂĞIDI

                Altı çizili zamirleri uygun şeklin içine yazınız.

1. Benim okuma alışkanlığım olmadığını kim söyledi.
2. Kimi zaman bizleri hatırlıyor işte.
3. Biri dergileri inceliyor, öteki kitaplara bakıyordu.
4. Biraz sonra, şuradaki “Ben bunu görmüştüm .” dedi.
5. Bazıları, bu sözlerle okuyucuları şaşırtmak istiyor.
6. Öyle bir konuşuyorlardı ki, kimse kimseyi duymuyordu.
7. Birimiz hepimiz hepimiz birimiz için…
8. Başkasının düşüncesine neden bu kadar önem veriyorsun?
9. Bunları sana onlar mı söyledi.                       BELGİSİZ ZAMİR
10.“Siz kuyumcu oldunuz, ben demirci olayım.          ………………………………
   Elmas saçan dehayı bütün sizde bulayım.
   Kıvılcımlı her ocakta vatan için yanayım.          ………………………………
   Biz hepimiz bir ruhla sarılalım çekice.”
11.Karşımda beni tanıdığını sanan birisi vardı.       ………………………………
12.Bunları duyunca çocuk ağlamaya başladı.            ………………………………
13.Herkes işin doğrusunu öğrenmeye çalışıyor.
14.Birçoğu bu soruyu boş bırakmış.                    ………………………………
15.Benimle hanginiz gelmek istiyor?

    ŞAHIS ZAMİRİ                                   SORU ZAMİRİ
 ………………………………                                   ………………………………

 ………………………………                                   ………………………………

 ………………………………                                   ………………………………

 ………………………………                                   ………………………………

 ………………………………                                   ………………………………


                           İŞARET ZAMİRİ
                         ………………………………

                         ………………………………

                         ………………………………

                         ………………………………

                         ………………………………
                         …..
                                                                         9
       Aşağıdaki cümlelerde geçen zamirleri bulup,çeşidine göre uygun daireye yerleştiriniz.
1.Siz beni yine yanlış anladınız.

2.Onlar henüz gerçekleri bilmiyorlar.
                                                                     ŞAHIS
3.Tembele iş buyur,sana akıl öğretsin.                                ZAMİRİ

4.Bu sorunu sen halletmelisin.

5.Kendi odamda mutlu oluyorum.

6.Buralar her mevsim yağış alır.
                                                                        İŞARET
7.Sizin aradığınız şu değil mi?                                         ZAMİRİ

8.Bazılarına henüz haber veremedim.

9.Konuyu hanginiz anlamadınız?

10.Başkalarına yardım eden, yardım görür.

11.Sizi burada yalnız bırakamam.
                                                                        SORU
12.Bugün kimin seminerini dinleyeceğiz?                                 ZAMİRİ

13.Hepimiz birimiz,birimiz hepimiz için.

14.Onun düşüncelerine katılmıyorum.

15.Sen ben kavgası insanlığı öldürüyor.

16.Herkesin işine burnunu sokuyor.                                    BELGİSİZ
                                                                       ZAMİR
17.Bu vitrinde neye bakıyorsun




                                                                                           10
Cümlelerdeki sıfatları örnekteki gibi değiştirerek zamire dönüştürünüz.



Örnek: Son günlerde okuduğum birçok kitabı okulun kütüphanesinden aldım.
Son günlerde okuduğum kitapların birçoğunu okulun kütüphanesinden aldım.




1- Kimi insanlar yeşil alanların korunması konusunda oldukça duyarsız.
................................................................................................................


2- Okulun bahçesinde toplanan bütün öğrenciler sınıflarına girmeyi bekliyor.
................................................................................................................


3- Bir adam karşı caddeden bize doğru geliyordu.
.................................................................................


4- Denizden topladığı birkaç taşı çalışma masasının üzerine bıraktı.
.............................................................................................................


5- Senenin başında işlediğimiz pek çok konuyu tekrar etmemiz gerekli.
................................................................................................................


6- Bazı arkadaşlarım benim bu konuda önyargılı olduğumu söylüyor.
................................................................................................................


7- Hangi geziye katılmayı düşünüyorsun?
.....................................................................


8- Kaç arkadaş senin bu görüşüne destek verdi?
..........................................................................


9- Bu küçük şehirde hiçbir sinema açık değilmiş.
.................................................................................




                                                                                                                11
                                    EK HALİNDEKİ ZAMİRLER

1. İYELİK ZAMİRLERİ

                  İsimlerin sonuna eklenerek, onların ait oldukları kişileri bildiren eklerdir.




                     TEKİL                          ÇOĞUL

                     Ders-i-m                      ders-i-miz
                     Ders-i-n                      ders-i-niz
                     Ders-i                        ders-leri



(Benim) Kalemim, (Senin) kalemin, (Onun) kalemi,

(Bizim) kalemimiz, (Sizin) kaleminiz, (Onların) kalemleri.

Arabam, araban, arabası, arabamız, arabanız, arabaları...



   Dersimiz Türkçe.
   Okulumuz bu sene yeniden yapılanacak.
   “Annesi güzellik salonu açmış.”
  

İyelik Zamirlerinin Özellikleri



     İYELİK ZAMİRLERİNDEKİ ÜÇÜNCÜ TEKİL KİŞİ EKİ (-İ) İLE İSMİN HÂL EKİ OLAN (-İ) EKİ
BİRBİRİNE KARIŞTIRILMAMALIDIR.

      (-i) eki ismin yerini tutuyorsa zamir, tutmuyorsa hâl ekidir.



  İyelik eki ,-i hâl ekiyle karıştırılmamalıdır. İyelik eki alan sözcük kimin sorusuna cevap verir.



Oyuncağı kırdı.         Kimin kırdı?      Cevap yok. (hâl eki)

Oyuncağı bozulmuş.      Kimin oyuncağı?    Onun oyuncağı. (İyelik Eki)



 ÖRNEK:

  " Kalemi kaybolmuş."                         -i = iyelik zamiri ( kalemin sahibini belirtiyor.) kimin? onun
  " Kalemi eskiden almıştık."                   -i = hâl eki kimin? Cevap yok




                                                                                                                12
                        Hem iyelik hem hâl eki bir arada kullanılmışsa ilki iyelik ikincisi hâl ekidir.


     ÖRNEK:
    Kalemi n i    bana verdi.                    -i = iyelik zamiri   n = kaynaştırma harfi
                                          -i = hâl eki

        Evi n i    sattı.                       -i = iyelik zamiri     n = kaynaştırma harfi
                                         -i = hâl eki



  Oyuncağ+ı+nı kırdı.           Birincisi iyelik, ikincisi hâl eki.
  Oyuncağı bozulmuş.            İyelik eki




2. İLGİ ZAMİRİ

   Belirtili isim tamlamalarında kimi zaman tamlanan isim düşer. Böyle durumlarda söylenmeyen ismin yerini

tutmak üzere tamlayan isme ulanan bir –ki eki vardır. İsmin yerini tutan bu –ki ekine ilgi zamiri denir.




   Not: Bir cümlede aynı ismi tekrarlamamak için ilgi zamiri kullanırız.

       Not: İlgi zamiri “-ki” kelimeyle bitişik yazılır ve ismin yerini tutar.



         " Ali'nin arabası, Ayşe'nin arabasından daha güzeldir." cümlesi yerine

         "Ali'nin arabası, Ayşe'ninkinden daha güzeldir." cümlesini kullanabiliriz.



         " Bizim koltuklar, Fatmaların koltuklarından daha yenidir." cümlesi yerine

         " Bizimkiler, Fatmalarınkinden daha yenidir." cümlesini kullanabiliriz.



         " Bahçenin domatesi, seranın domatesinden daha lezzetlidir." cümlesi yerine

         " Bahçeninki, seranınkinden daha lezzetlidir." cümlesini kullanabiliriz



        " Ahmet'in kitabi " yerine " Ahmet'inki "



      Onunkinden yaz.
      Benimki durmuş senin saatin kaç?

      Benim kalemim bitmiş, seninki yazıyor mu?


                                                                                                           13
  Bunları da siz bulun.

      “Bizim arabamız sizinkinden eski.”

      “Bahçedekiler içeri girsin.”
      “Üzerindeki sana çok yakışmış.”




                              YAPISINA GÖRE ZAMİRLER




          BASİT ZAMİRLER                                    BİRLEŞİK ZAMİRLER




BASİT ZAMİRLER



    •Anlamı   ve yapısı bozulmadan parçalanamayan zamirlerdir. Basit zamirler genellikle tek hecelidir.



      Ben, sen, o, biz, siz, onlar, bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, hepsi, çoğu, birisi, hangisi, kaçı,
        bazısı... vb.




BİRLEŞİK ZAMİRLER



                •İki   ya da daha fazla sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşan zamirlerdir:



birçoğu, birkaçı, hiçbiri, Hiçbiri, birtakımı, öbürü, her biri, vb.


  Her biri bir tarafa dağılmıştı.




                                                                                                          14
          A) Aşağıdaki kutucukta bulunan sözcük ve
          sözcük gruplarından uygun olanlarıyla
          cümlelerdeki çizgili yerleri doldurunuz.




     kişi-işaret-kişi-belgisiz-soru-iyelik-zamir
             (adıl)-sıfatı-kendi-ilgi-işaret


1. Ad olmadıkları halde adların yerine kullanılabilen sözcüklere veya eklere ___________________ denir.

2. Kişi adlarının yerlerini tutan zamirlere ______________ zamiri denir. Bu adıllar “ben, sen, o, biz, siz, onlar

     ve kendi” sözcükleridir.

3. “ ____________” kişi zamiri, diğer kişi zamirleriyle birlikte kullanılırsa kişi zamirlerinin ve iyelik

     zamirlerinin anlamını pekiştirir.

4. Adların yerini, onları göstererek tutan sözcüklere _______________ zamirleri denir.

5. İşaret bildiren sözcükler, adın yerine geçmeyip adı işaret ederse işaret _______________ olurlar.

6. “O” sözcüğü bir adı işaret etmişse işaret sıfatı, kişi adı yerine kullanılmışsa _________________ zamiri,

     bir hayvan ya da cansız varlık yerine kullanılmışsa __________________ zamiri olur.

7. Hangi adın yerine geçtiği belli olmayan zamirlere, ___________________ zamirleri denir.

8. Soru sorarak adların yerine geçen adıllara _______________ adılları denir. Soru sorarak adların yerini

     tutan adıllara verilen yanıt ya bir ad ya da bir adıldır.

9. Belirtili isim tamlamalarında tamlanan görevindeki adın yerini tutan “-ki” ekine ______________ zamiri

     denir.

10. Tamlamalarda tamlayan olan adın yerini tutan ve bir varlığın ya da nesnenin kime ait olduğunu bildiren eklere,

     ___________________ zamirleri denir.

B) Aşağıdaki cümlelerde zamir (adıl) varsa yay ayraç içine ( + ), yoksa ( - ) koyunuz.


1.   (   ) Bazı kişiler toplantıya katılmadı.
2.   (   ) O, yurdumuzu düşmanlardan kurtardı.
3.   (   ) Her akşam kendini dinlemeye çalışırdı.
4.   (   ) Yanlışlar kimi zaman hoş görülebilir.
5.   (   ) Kimseyi dinlemez, burnunun dikine giderdi.
6.   (   ) Kimine göre o zeki bir çocuk ama bana göre öyle değil.
7.   (   ) Sen ne yaparsan yap kendine yararın dokunmaz.


                                                                                                               15
C) Aşağıdaki cümlelerde işaret zamiri (adılı) varsa yay ayraç içine ( + ), yoksa ( - ) koyunuz.


1.   (   ) Gelecek, siz gençlere emanet edildi.
2.   (   ) O, çöpe atılacak.
3.   (   ) Onu görmeye gitmedin mi?
4.   (   ) Böyle bir ev ister miydin?
5.   (   ) Bu evde yaşadım uzun zaman.
6.   (   ) Şu nereden geldi sizin eve?



Ç) Aşağıdaki cümlelerde soru zamiri varsa yay ayraç içine ( + ), yoksa ( - ) koyunuz.


1.   (   ) Ne istiyorsun bizden söyler misin?
2.   (   ) Nasıl bir arkadaş isterdin?
3.   (   ) Kim demiş ki ben bilmem aşkı sevdayı?
4.   (   ) Bu paketleri nereden aldın?
5.   (   ) Kapıyı çalan kimmiş?



D) Aşağıdaki cümlelerdeki noktalı yerleri; kutucuktaki uygun soru zamirleriyle doldurunuz.

                                          Kim – nereden – ne – neyden - ne



1. Bu çantayı ………………………. aldın?

2. O konuyla ilgili …………………..düşünüyorsun?

3. Bu tahtayı …………………………karaladı?

4. Genellikle …………………………hoşlanırsın?

5. Kardeşin …………………………..söylemişti?


E) Aşağıdaki cümlelerde ilgi zamiri (adılı) varsa yay ayraç içine ( + ), yoksa ( - ) koyunuz.


1.   (   ) Sınıftaki gürültünün nedeni neymiş?
2.   (   ) Yarınki maça gidecek miyiz?
3.   (   ) Onunkini daha çok beğendim.
4.   (   ) Hepimizin farklı hayalleri vardır.
5.   (   ) Evdeki hesap çarşıya uymaz.


F) Aşağıdaki cümlelerde öne sürülen yargılardan doğru olanların başına ( D ), yanlış olanlara ( Y ) yazınız.


1. ( ) “Onunla iyi geçindiğimiz söylenemez.”cümlesinde 2. çoğul kişi iyelik eki kullanılmıştır.
2. ( ) “Yeni aldığım yatakta gönlümce yattım.”cümlesinde 1. tekil kişi iyelik eki kullanılmıştır.
3. ( ) “Ben de kendisiyle onu tartışacaktım.”cümlesinde üç tane zamir vardır.
4. ( ) “Her karşılaşmamızda onu daha da zayıflamış buldum.” cümlesinde işaret sıfatı ile işaret zamiri birlikte
   kullanılmıştır.
5. ( ) “Buna hiç laf anlatamayız.”cümlesinde işaret zamiri yoktur.
                                                                             TÜRKÇE ÖĞRETMENİ

                                                                                                             16

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:380
posted:8/29/2012
language:Turkish
pages:16