VHIC SiTED by xV3WmZE

VIEWS: 25 PAGES: 17

									         S I T ED - e en ma an de li jk s
         t i jd sc hri ft .

46       A p ri l 200 4
         jaar gan g 6 nr. 4.
         Iss n: 156 6 - 38 92
1        Ee n gr at is abo nne men t v ia
         inf o@ vh ic. nl .




                                          IN DEZE SITED
                                                                    LEERGANG RECORDSMANAGER VAN START
                                                                REMANO 2004
                                                             ADOBE BRENGT SNELLE VERWERKING FORMULIEREN DICHTERBIJ
                                                          ZAALBERG ANTWOORDT
                                                    HHT   CURRENT SITES       TH




                                               HT   GESIGNALEERD         TH




                                          HT   CONGRESAGENDA                       TH




                                         FACULTY FACTS
                                         HT   VHIC FACULTY CURSUSAGENDA                 TH




                                          HT   BESIDES          T




                                               COLOFON
                                                    FACULTY FEATURES
                              H




     U   LEERGANG RECORDSMANAGER VAN START
                Nu de VHIC faculty al enkele groepen studenten van de leergang Aankomend Recordsmanagement
                van een HBO-diploma heeft voorzien, werd het tijd voor het vervolg: de leergang Recordsmanager. Op
                19 april start deze leergang met zestien cursisten in het Erasmus Expo- en Congrescentrum te
                Rotterdam.

                De leergang kent een lange periode van voorbereiding. Al in de oprichtingsfase van de VHIC faculty
                werd onderzocht hoe de faculty een vernieuwende bijdrage kon leveren aan het groeiende vakgebied
                van het documentmanagement. Daarbij werd gekozen voor een andere benadering dan de bestaande
                opleidingsinstituten doen. Het ontwikkelpad zou studenten de gelegenheid moeten geven om vanuit
                het vakgebied verder te groeien. De manier van leren diende hierbij vernieuwend te zijn, vandaar dat
                hiervoor drie principes werden gekozen:
                1. Het concept learning by sharing. Dit betekent dat geleerd wordt door onderwijsleergesprekken,
                     door het in groepen uitwerken van cases, door professionals uit de praktijk hun verhaal te laten
                     vertellen (best cases, worst cases, tips en trucs), door eigen studie en onderzoek, door kennis op
                     te doen van demo’s, door discussies.
                2. Het concept van de kennis-classificatiemethode. Deze methode maakt het mogelijk om een 50%
                     hoger studieresultaat te bereiken via het gebruik van op de lesstof ontwikkelde schema’s.
                3. Het concept van praktijkervarend leren, ook wel action learning genoemd. De deelnemers
                     verrichten basisonderzoek in de eigen werkpraktijk en verwerven zodoende inzicht in de
                     werkprocessen van de eigen organisatie. Zij leren deze werkprocessen te analyseren, een



                                                                                                                      SiTED
                                                                                                                      pagina 1
       recordkeeping systeem te ontwerpen en de documenten, die tot deze werkprocessen behoren,
       doelmatig en kosteneffectief te beheren. Dit alles gebaseerd op ISO 15489, de internationale
       norm voor informatie-, documentatie- en archiefmanagement. Ook de ReMANo-richtlijn van de
       Archiefschool is in de cursus ingebracht.

Het idee was als volgt: iemand begint als junior documentair informatieverzorger en heeft daarvoor
een bepaalde basisset aan kennis, vaardigheden en houdingsaspecten nodig. Daarvoor dient hij of zij
goed te worden opgeleid, zodat men na een zo beperkt mogelijke opleidingstijd ingezet kan worden.

Vanuit deze basisset moet doorgroei mogelijk zijn naar een seniorfunctie, waarbij veel aandacht
besteed dient te worden aan het oplossen van de problemen waar organisaties mee worstelen op het
gebied van documentmanagement. Er wordt hierbij uitgegaan van een nieuw paradigma, dat de
komende jaren algemeen omarmd zal worden en waarbij alle informatie in principe in digitale vorm
beschikbaar zal zijn. Deze digitale gegevensopslag zal organisaties voor de nodige problemen stellen:
de toegankelijkheid, digitale duurzaamheidsaspecten, de beheersing van zowel analoge als digitale
archiefbescheiden en alle andere zaken die hiermee verband houden. De huidige toestand die is
ontstaan rondom het beheer van elektronische post spreekt boekdelen: binnen vijf jaar is digitale
informatievoorziening hét probleem van de overheidsorganisatie.

De opleidingstermijn mocht daarbij niet langer zijn dan internationaal gebruikelijk is. In de Verenigde
Staten bij voorbeeld is het mogelijk om binnen één jaar de kwalificaties voor Recordsmanager te
behalen; dit diende ook in Nederland te kunnen. Om die reden kozen wij voor het uitgangspunt van
een versneld HBO-leertraject.

Maar daarmee mocht het nog niet stoppen. Een recordsmanager wil wellicht na enkele jaren de
vleugels uitslaan naar het informatie- en kennismanagement. Er diende dan ook een volledig HBO-
traject te liggen waarbij men na één jaar kan doorstromen naar een vervolgopleiding. De cursist hoort
HBO-studiepunten te behalen, die in te passen zijn in een toekomstige studie.
VHIC faculty zocht daarom samenwerking met de Hogeschool NOVI, een landelijk erkende HBO-
instelling die al jaren actief is met meerdere opleidingstrajecten op het gebied van ICT, Bedrijfskunde
en Management. NOVI is in de jaren negentig vooral bekend geworden door de organisatie van de
AMBI-trajecten. De reden dat werd gekozen voor NOVI en niet voor andere opleiders was dat de
vervolgopleiding de student de mogelijkheid diende te bieden om uit het recordsmanagement te
stijgen en niet om zich door specialisatie – als het ware- vast te zetten in een vakgebied, waar men
niet meer zou uitkomen, zoals momenteel het geval is (en over deze stelling willen wij zeker de
discussie aangaan!).

Uit deze samenwerking is het traject Recordsmanagement met een doorlopende leerlijn naar
Informatie- en Communicatietechnologie ontstaan, waarbij de volgende, op zichzelf staande, diploma’s
kunnen worden behaald:
-    het HBO-diploma Aankomend Recordsmanager, goed voor 26 HBO-studiepunten;
-    het HBO-diploma Recordsmanager, goed voor 28 HBO-studiepunten;
-    het diploma Informatie- en Communicatietechnologie, goed voor –samen met de voorgaande
     opleidingen- 168 studiepunten, waarmee men ingenieur informatica (HBO ICT) is geworden.

De recordsmanager- wie is hij of zij?
Deelnemers die de opleiding Recordsmanagement volgen, worden opgeleid in het vakgebied van
informatie- en archiefmanagement. Zij hebben de kennis om -na het opdoen van de nodige
praktijkervaring- een functie uit te oefenen als applicatiebeheerder1 van een EDMS/RMA-systeem, van
de DSP-applicatie en van de totale archiveringsfunctie in een organisatie. Zij zijn manager van het
berichtenverkeer in de organisatie, regelen de procedurebewaking en de informatieopslag, waarmee
het organisatorisch geheugen wordt geborgd. Tevens organiseren zij de archiveringsfuncties die in
andere applicaties zijn aangebracht, zoals in workflowmanagement- en geografische
informatiesystemen. Zij beheersen dus het totale archiveren in een organisatie: van website tot
kladaantekening op de achterkant van een enveloppe.


1
    Waar in dit document de mannelijke vorm wordt gebruikt, dient deze als m/v te worden gelezen.



                                                                                                    SiTED
                                                                                                    pagina 2
   Recordsmanagers (horen te) houden van veranderingen. In een meer traditionele werkomgeving
   zullen zij de organisatie omvormen naar een digitale werkomgeving, waarin de informatievoorziening
   plaatsvindt via websites, het intranet, documentaire databases en workflowsystemen. Zij organiseren
   het inhoudelijk beheer van de informatie. Van hen kan worden verwacht dat zij zoeken naar de
   toepassing van geautomatiseerde oplossingen voor het terugvindbaar maken van informatie en voor
   de informatie-opslag.

   Het inrichten van de documentenhuishouding, de selectie van te vernietigen documenten, het
   toegankelijk maken van informatie, het analyseren van werkstromen en het ontwerpen van
   informatie-oplossingen zijn de sleutelwoorden, die bij de vaardigheden van deze communicatieve en
   op samenwerking ingestelde functie passen.

   De doorgroei naar bedrijfskundig informaticus
   Steeds meer ontstaan binnen bedrijven functies waarbij de combinatie tussen ICT, gegevensbeheer en
   bedrijfskundige aspecten cruciaal is. De functie bedrijfskundig informaticus (BI) is hier een voorbeeld
   van. In deze functie wordt een koppeling gemaakt tussen bedrijfskunde en ICT.

   Het beroepsprofiel voor de BI is gericht op het ontwerp en beheer van informatiesystemen.
   Uitgangspunt is het oplossen van bedrijfskundige problemen met behulp van kennisbeheer en
   informatietechnologie. Het is daarom van belang dat de BI, naast de basis op het gebied van
   informatiebeheer, beschikt over een uitgebreide kennis op het vakgebied van informatica en van de
   bedrijfskunde. De BI moet bijvoorbeeld in staat zijn advies uit te brengen over de mogelijkheden om
   met behulp van informatiesystemen bedrijfsproblemen op te lossen.

   Met de HBO-opleiding Recordsmanagement van de VHIC faculty is het mogelijk om vanuit het
   specifieke vakgebied recordsmanagement/documentaire informatievoorziening door te groeien naar
   een meer generale functie binnen de ICT-branche. Enkele voorbeelden van functies op dit gebied zijn
   manager ICT, coördinator Informatievoorziening en Automatisering, Kennismanager en
   Informatiemanager.

   Meer informatie over de opleiding vindt u op onze website. Wij hebben uitgebreide studiegidsen
   beschikbaar, die u kunt opvragen bij het secretariaat van de VHIC faculty, Polakweg 23 te 2288 GG
   RIJSWIJK, telefoon 0113- 21 78 97.


  Iedere Belg een e-mailadres
  Om de overheid beter en meer te laten communiceren met haar burgers, maar niet het milieu onnodig te belasten
  wil de Belgische Staatssecretaris voor Informatisering van de Staat iedere Belg die dat wil een e-mailadres geven.
  Dit e-mailadres zal dan worden gekoppeld aan een bestaand e-mailadres en wordt uitsluitend gebruikt voor
  communicatie vanuit de verschillende overheden. Een voorbeeld van de nieuwe dienst is het versturen van de
  kalender voor het ophalen van huisvuil. Nu kost dat de steden en de gemeenten een heleboel geld, en gaat tevens
  veel papier verloren. Wanneer de helft van de huishoudens deze informatie via mail zou ontvangen wordt dus veel
  geld bespaart. Ook aan de bescherming van de privacy wordt gedacht. Wie door de overheid via e-mail wil worden
  gecontacteerd, zal een bestaand e-mailadres moeten opgeven. Daaraan koppelen wij dan een geëncrypteerd - een
  vervormd - adres, zodat we absolute zekerheid hebben dat onze mailadressen niet door derden worden misbruikt.




REMANO 2004- DE NIEUWSTE VERSIE
   Op woensdag 30 maart presenteerde de Archiefschool in het Gemeentearchief Amsterdam de
   softwarespecificaties voor Record Management Applicaties voor de Nederlandse Overheid (ReMANO)
   2004. De Archiefschool biedt hiermee een zeer gedetailleerde, overzichtelijke lijst van functionele
   eisen voor archiefbeheerssystemen die deel uitmaken van een archiefsysteem zoals bedoeld in de ISO
   15489 norm.

   ReMANO komt voort uit de toepassing van deze norm op de Nederlandse situatie (met name met
   betrekking tot overheidsinstellingen). De vertaling van de norm in 2001 door het NEN gaf aanleiding
   tot een onderzoek naar functionele eisen voor archiefmanagement op organisatorisch niveau,
   uitgevoerd door Twynstra Work Innovation en de Archiefschool. Dit onderzoek gaf op haar beurt weer


                                                                                                           SiTED
                                                                                                           pagina 3
    aanleiding tot het opstellen van functionele eisen voor geautomatiseerde systemen die deel uitmaken
    van het archiefmanagement. Ter onderscheid van de functionele eisen op organisatorisch niveau
    werden deze eisen ‘specificaties’ genoemd.

    Tot op heden waren er geen standaard functionele eisen voor archiefbeheerssystemen beschikbaar die
    specifiek toegespitst zijn op de Nederlandse situatie. Nederlandse (overheids)instanties die het proces
    van het opstellen van functionele eisen voor een RMA moeten doorgaan zouden zonder ReMANO alleen
    voorbeelden vinden in buitenlandse lijsten zoals MoReq (Model Requirements for the management of
    electronic records, opgesteld in opdracht van de Europese Commissie) en DoD 5015.2 (Design Criteria
    Standard for Electronic Records Management Software Applications, opgesteld door het Amerikaanse
    ministerie van Defensie). Geen wonder dat de vorige versie van ReMANO die destijds voortijdig
    openbaar werd en nog meerdere fouten bevatte, in korte tijd een behoorlijke mate van populariteit
    heeft weten te verwerven en te pas en te onpas opduikt als standaard waaraan een aan te schaffen of
    te ontwerpen RMA moet voldoen. ReMANO is opgesteld met MoReq als uitgangspunt en beoogt,
    volgens de introductie, de Nederlandse tegenhanger van de DoD standaard te worden.

    Inmiddels is de Stichting Certificatie ReMANO in het leven geroepen (door Geert-Jan van Bussel, een
    van de opstellers) met als doel uit te groeien tot een onafhankelijk orgaan voor de certificatie van
    RMA’s. Onafhankelijke certificatie als noodzakelijk toetsingsmiddel zou enerzijds de keuze van een
    RMA aanmerkelijk kunnen vereenvoudigen en anderzijds de koper enige zekerheid kunnen bieden. De
    ontwikkelingen rondom deze stichting zullen te volgen zijn op de nog op te richten website:
    http://www.remano.nl.

    Diegene die een RMA moet ontwerpen of kiezen en daarvoor functionele eisen moet opstellen heeft
    aan ReMANO een uiterst waardevol hulpmiddel. Behalve als een voorbeeldlijst van eisen is het een
    uitstekende wegwijzer voor internationale normen op dit gebied. Het feit dat de opstellers zich
    genoodzaakt voelden de oorspronkelijke werktitel te handhaven vanwege de reeds verworven
    bekendheid is illustratief voor de waarde van het document.

    ReMANO 2004 is (in PDF) te downloaden op http://www.archiefschool.nl/remano2004.htm.


   Expertnetwerk projectleiders DMS
   De toenemende behoefte aan het uitwisselen van ervaringen met documentmanagementsystemen (DMS) is
   recentelijk een speciaal expertnetwerk opgezet. Dit netwerk onderscheid zich van het OverheidDIVitaal netwerk door
   zich alleen te richten op de projectleiders DMS/RMS/WFM die verantwoordelijk zijn voor het gehele project van
   aanbesteding tot aan het beheer.
   Meer informatie: http://www.elo.nl/elo/advies_en_informatie/netwerken/projectleiders_dms/indez.jsp




ADOBE BRENGT SNELLE VERWERKING FORMULIEREN DICHTERBIJ
    Onlangs werd bekend dat Adobe nog dit jaar op de markt komt met de mogelijkheid om elektronische
    pdf-formulieren te voorzien van streepjescodes waardoor de verwerking van geprinte formulieren
    aanzienlijk sneller zal gaan verlopen.

    Het werkt als volgt. De gratis Acrobat Reader krijgt een plug-in voor streepjescodes waardoor de
    streepjescode automatisch in het pdf-formulier verschijnt tijdens het invullen van de gegevens. De
    ontvanger van het ingevulde en uitgeprinte formilier kan vervolgens deze streepjescode inscannen. De
    resultaten worden dan verstuurt naar de decodeersoftware van Adobe. Deze software vertaald de
    streepjescode en voert de resultaten automatisch in in een database.

    Deze nieuwe uitvinding zal veel organisaties werk besparen omdat de gegevens niet meer handmatig
    hoeven te worden ingevuld.

   Start website ‘Andere Overheid’
   Sinds 11 maart is voor het actieprogramma Andere Overheid een speciale website in het leven geroepen
   www.andereoverheid.nl. Doel van het programma Andere Overheid is dat de overheid kritisch naar zichzelf gaat
   kijken, naar haar taken, bevoegdheden, haar interne organisatie en naar de uitvoering van het overheidsbeleid.



                                                                                                           SiTED
                                                                                                           pagina 4
U   ZAALBERG ANTWOORDT
       Zijn er begrippen in de documentaire informatievoorziening die u niet begrijpt? Stel uw vraag aan Zaalberg. Zaalberg is de
       elektronische consultant van VHIC. Achter Zaalberg staat een team van deskundigen op het vakgebied van de
       documentaire informatievoorziening, die al uw vragen over het vak kunnen en willen beantwoorden. Handig wanneer u
       vastloopt met een vraag, waarvoor u niet meteen een échte adviseur wilt inschakelen. Mail uw vraag naar redactie@vhic.nl


       Beste Zaalberg,
       Op 7 maart 2002 is de Wet dualisering gemeentebestuur ingevoerd. De praktische gevolgen voor de
       administratieve organisatie waren niet direct duidelijk. Er werd wel een apart Griffie-archief gevormd,
       maar daarin werden voornamelijk organisatorische archiefbescheiden opgenomen. De zaaksgewijze
       archivering zorgde er voor dat zowel de college- als de raadsstukken integraal binnen onze sectorale
       archiefstructuur werden opgenomen.
       Nu er enige tijd duaal gewerkt wordt en het onderscheid tussen beide bestuursorganen steeds
       nadrukkelijker geprofileerd wordt, komen we met de huidige archivering in de knel. Het college van
       BenW zendt bijvoorbeeld steeds vaker officiële brieven aan de gemeenteraad. Is dit probleem bij
       andere gemeenten herkenbaar? Ik ben zeer geïnteresseerd in de gekozen oplossing.

       Eén gemeente, Wageningen, heeft in een recente Od beschreven hoe zij met het dualisme in de
       dossiervorming omgaan. In het dossier wordt een rode tab gelegd en achter die tab zitten de stukken,
       die behoren aan de Griffie. Wij achten dit een minder geslaagde oplossing: bij de
       informatieverstrekking zul je steeds moeten afvragen welke informatie je wel en welke je niet levert.
       Uitgangspunt bij het dualistische stelsel is nog steeds dat het college de raad te allen tijde inlicht over
       wat er speelt. Dit betekent dat er openbaarheid van informatie is tussen raad en B&W, wat dat betreft
       is er volgens ons geen verschil met het verleden.
       Nieuw is dat een raad ondersteund wordt door een griffie en zelfstandige bevoegdheden heeft
       gekregen tot het doen van onderzoeken bij voorbeeld. Wij stellen ons zo voor dat voor deze
       activiteiten een zelfstandige dossiervorming plaats vindt. Dit is dan analoog aan de manier waarop een
       commissie werkt: er wordt zelfstandig gedelibereerd en daaruit ontstaan stukken; maar het
       uiteindelijke voorstel komt niet alleen in het commissiedossier, maar ook in het "centrale" zaakdossier.
       De situatie kan dan als volgt zijn: de raadsgriffier vraagt informatie aan B&W. Deze brief is in kopie in
       het griffie-archief, in origineel in het B&W archief als ontvanger. Het antwoord gaat in tegengestelde
       richting. De raadsgriffie verzamelt ook informatie bij andere partijen, bij voorbeeld bij de Brandweer;
       deze informatie blijft in het griffie-archief, omdat dit een volledige neerslag geeft van de taken.

       In de semi-statische fase komen griffiedossier en B&W-dossier dan samen. De mappen dienen dan
       gescheiden te blijven, maar dienen volgens ons wel naar elkaar te verwijzen, zodat de latere
       onderzoeker weet dat een bepaalde kwestie heeft gespeeld en hoe raad en B&W -als zelfstandige
       bestuursorganen- daarmee hebben omgegaan.

       Wij hopen dat dit een werkbare oplossing is.

       Oproep: Heeft U opmerkingen of reacties op deze vraag en het antwoord van Zaalberg, laat het ons
       dan weten. Uw reactie zal dan worden opgenomen in de volgende editie van Zaalberg.

       Beste Zaalberg,
       In 1975 is de Brandbeveiligingsverordening ingesteld. Op basis hiervan kunnen gebruiks-
       toestemmingen worden verleend voor het gebruik van gebouwen. Denk aan cafe's, sporthallen etc.
       We hebben nu een aantal toestemmingen uit 1975-1989 die nu vervallen zijn omdat er een nieuwe
       toestemming is verleend.
       Nu is onze vraag of we deze op vernietigen mogen afstellen of dat we ze in het kader van de rampen
       Enschede en Volendam toch zouden moeten bewaren.


       De rampen in Enschede en Volendam hebben inderdaad geleid tot meer voorzichtigheid rond de
       selectie voor vernietiging van archiefbescheiden die te maken hebben met de afgifte van diverse
       vergunningen. Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de Nederlandse overheden ook
       opgedragen om bescheiden die opgemaakt worden rond de bestrijding van rampen te bewaren.
       Dit heeft ertoe geleid dat in het ontwerp van de gemeentelijke selectielijst in hoofdstuk 3.10 de
       Gemeentelijke rampen(bestrijdings)plannen en de verslagen, onderzoeken en evaluatie betreffende


                                                                                                                     SiTED
                                                                                                                     pagina 5
   rampen als te bewaren zijn aangemerkt. Rampen(bestrijdings)plannen van omliggende gemeenten
   mogen na 5 jaar vernietigd worden. Echter: vervallen gebruikstoestemmingen op grond van de
   Brandbeveiligingsverordening mogen nog steeds worden vernietigd op grond van categorie 2.7 en wel
   1 jaar na vervallen van de handeling, het recht of het gevolg.

   Ons advies is echter wel om alvorens de toestemmingen op het vernietigingsvoorstel te plaatsen
   contact op te nemen met de betrokken afdeling en hen te vragen of er rond de betrokken
   toestemmingen iets speelt en of daadwerkelijke vernietiging geen probleem oplevert. Zeker als er voor
   de betrokken panden nieuwe toestemmingen zijn verleend is niet te verwachten dat er veel bezwaren
   zullen zijn.

  Inventarisatie BZK wensen en verwachtingen over e-government
  Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft een onderzoeksbureau in de arm genomen om te
  onderzoeken wat er verwacht wordt van elektronische overheidsdienstverlening. Lezers van SITED hebben vast een
  mening over dit onderwerp. Wilt u deelnemen aan dit onderzoek? Dat kan. Er is een speciale webenquête waar
  bezoekers van overheidssites hun oordeel kunnen geven over elektronische dienstverlening. Deze enquête is te
  vinden op www.dialogic.nl/bzk.




CURRENT CITES
   Volume 15, no. 2, februari 2004. Uitgegeven door Roy Tennant The Library, University of California, Berkeley,
   94720 http://sunsite.berkeley.edu/CurrentCites/2004/cc04.15.2.html Met bijdragen van Charles W. Bailey, Jr.,
   Margaret Gross, Terry Huwe, Shirly Kennedy, Leo Robert Klein en Roy Tennant. Nederlandse vertaalrechten: VHIC
   SITED


   "A Dozen Primers on Standards" Computers in Libraries (24 februari 2004)
   (http://www.infotoday.com/cilmag/feb04/primers.shtml). - Ben je ook wel eens gestruikeld over
   informatieve, Amerikaanse acroniemen die vaak worden gebruikt? Was een snelle referentie handig
   geweest? Waar staat het Amerikaanse letterwoord DOI voor? Dit artikel biedt een handig overzicht
   van recentelijk toegepaste standaarden op het gebied van informatiemanagement. Elke standaard
   kent de volgende vragen: Acroniem, wat betekent het? Wat is zijn doel? Gerelateerde woorden.
   Vervangt of actualiseert het een vorige standaard? In welke ontwikkelingsfase bevindt het acroniem
   zich? Voordelen en nadelen. Voorbeelden zijn: ARK, DOI, METS, MODS, NCIP, OAI-PMH, ONIX,
   OpenURL, RDF, RSS, Shibboleth, en SRW/SRU. De standaarden worden goed omschreven en er
   worden voorbeelden voor gebruik gegeven. Hierbij worden alle definities voorzien van commentaar
   door een deskundige. Tevens geeft de auteur zijn mening. Dit artikel is de moeite waard om te
   bewaren en kan geraadpleegd worden als je stuit op de alomtegenwoordige standaarden in
   wetenschappelijke teksten.

   Beehner, Lionel. "Lies, Damned Lies, and Google" mediabistro.com (15 februari 2004)
   (http://www.mediabistro.com/articles/cache/a1217.asp). De zoekmachine Google is veranderd in een
   hulpmiddel voor luie journalisten die het aantal hits bij een simpel trefwoord zien als een indicatie van
   populariteit. Een voorbeeld van een diepgaand onderzoeksverslag als… ‘Met het woord ____ scoorde ik
   bij Google meer dan 10.000 hits!’ zal je zeker niet onbekend in de oren klinken. De auteur geeft aan
   dat verslaggevers van de Amerikaanse krant de Los Angeles Times de grootste misbruikers lijken te
   zijn, hoewel schrijvers van de hoogwaardige New Yorker deze goedkope truc ook hebben gebruikt. Het
   artikel is rijk aan actuele voorbeelden. De auteur herinnert ons eraan dat ‘de data van Google
   gebrekkig, oud en, zoals elke doctoraalstudent of feitenspeurder weet, zeer onjuist kunnen zijn’. ‘Het
   punt is bereikt’, zo merkt de auteur op, ‘dat Google als referentie in een verhaal min of meer als een
   verraderlijk teken van slordige verslaggeving kan worden beschouwd, een gekraakte versie van een
   Rolodex (= een roterende kaartenhouder red.).’

   Boutin, Paul. "Webmonkey, RIP: 1996 - 2004" Wired (Online) (17 februari 2004)
   (http://www.wired.com/news/infostructure/0,1377,62300,00.html). - Moest je halverwege de jaren
   90 van de vorige eeuw een technisch onderwerp bestuderen dan was de kans groot dat je een online
   studieboek op de site van Webmonkey opzocht. Thema’s als de basis van javascript, de wijze om
   media vast te leggen of de fijnere lijntjes van tabellen en frames: als je dat zocht dan had
   Webmonkey een studieboek voor jou. De spitsvondige site, zo nonchalant en serieus, geïnspireerd



                                                                                                      SiTED
                                                                                                      pagina 6
 door moedertijdschrift Wired is afgelopen maand slachtoffer geworden van een reorganisatie dankzij
 eigenaar Terra Lycos.

 Chudnov, Dan. Library Groupware for Bibliographic Lifecycle Management (28 januari 2004)
 (http://curtis.med.yale.edu/dchud/writings/blm.html). Zij die weten wie Dan is, kennen hem als een
 charmante jongen die op een goede dag meer goede ideeën bedenkt dan de meesten van ons in een
 heel jaar. Sommige van deze ideeën hebben producten (bv. jake) voortgebracht, terwijl andere hun
 tijd iets te ver vooruit waren (bv. Docster). Of zijn ideeën in een ‘running code’ uitmonden of niet, ze
 zijn bijna altijd provocerend. In dit stuk wordt het volgende doel beoogd: ‘Laat bibliotheken de
 functies van webloggen samennemen, voorzie het management van naslagwerken en plaats het
 voorstel in een nieuwe gezamenlijke infrastructuur van bibliotheken. Op deze manier kunnen
 gebruikers de gehele cyclus van het bibliografische onderzoeksproces beter organiseren.’ Wauw!
 Waarom ben ik daar niet opgekomen?

 Crawford, Walt. "Library Access to Scholarship" Cites & Insights: Crawford at Large 4(4) (maart
 2004): 1-5. (http://cites.boisestate.edu/civ4i4.pdf) Een van de vele onderwerpen die Walt Crawford
 op het gebied van bibliotheek- en/of technische wetenschappen volgt, is de stroming van de vrije
 toegang in wetenschappelijke communicatie. Dat is alleen maar positief, want hij heeft er veel oog
 voor en een vloed aan bronnen; hoogstwaarschijnlijk alleen haalbaar door gebrek aan slaap en andere
 interessante bezigheden. Ik ga de ontwikkelingen die hij opmerkt in deze doorlopende sectie van Cites
 & Insights niet allemaal opnieuw opsommen. Het volstaat echter te zeggen dat als je geïnteresseerd
 bent in wetenschappelijke communicatie en de veranderingen die dit vakgebied ondergaat, je het veel
 slechter kan treffen dan wat Crawford en Suber erover te zeggen hebben (verderop geciteerd in deze
 uitgave van Current Cites).

 Gurstein, Michael. "Effective Use: A Community Informatics Strategy Beyond the Digital Divide" First
 Monday 8(12) (1 December 2003) (http://www.firstmonday.org/issues/issue8_12/gurstein/). De
 auteur beoordeelt de grote intellectuele en culturele industrieën die zijn opgekomen als reactie op de
 digitale kloof. Hij evalueert de verschillende concepten die ten grondslag liggen aan het idee over dit
 schisma en zijn effect op de gewone burger, en hij beweert dat het vooral een marketinginstrument is
 voor technologische bedrijven en internet service providers. Hij biedt een alternatieve benadering, de
 focus op effectief gebruik. Het idee hiervoor ligt in de theorie van de gemeenschapsinformatica die het
 internet definieert als een nieuwe kracht in cultuur en maatschappij die zich niet gemakkelijk laat
 afmeten door gewone instrumenten. Hij is van mening dat, in plaats van technologieproviders te
 subsidiëren, het effectiever is om het debat over de digitale kloof te linken aan kwesties uit de
 werkelijkheid als diensten op het gebied van de gezondheidszorg, het milieu en concrete economische
 ongelijkheden.

 Huffaker, David. "Spinning Yarns Around the Digital Fire: Storytelling and Dialogue Among Youth On
 the Internet" First Monday 9(1) (5 januari 2004)
 (http://www.firstmonday.org/issues/issue9_1/huffaker/). De auteur beweert dat het vertellen van
 verhalen een belangrijke factor is bij de ontwikkeling van kleine kinderen en dat nieuwe media
 hiervoor een belangrijke nieuwe rol vervullen. Hij veronderstelt dat online forums en virtuele
 gemeenschappen, inclusief message boards, weblogs en kant-en-klare software voor messengers, een
 belangrijke mogelijkheid creëren voor de jeugd om ideeën te spuien, gevoelens te uiten, discussies te
 voeren, projecten uit te voeren en zijn/haar sociale eigenschappen te ontwikkelen. In het artikel
 beroept Huffaker zich op het werk van Paolo Friere over de aard van de relatie tussen student en
 docent. Verder onderzoekt hij het belang van dialoog en het vertellen van verhalen op het
 leervermogen van kinderen waarbij hij standaard leermethoden vergelijkt met methoden waarbij
 gebruik wordt gemaakt van digitale technologie. Hij beëindigt deze interessante ontdekking met
 voorbeelden van weblogs en instant message forums die het potentieel van internet als een
 gemeenschapsbouwer illustreren.

Nieuw vakblad informatiemanagement: TIEM
Deze week verschijnt het eerste nummer van het nieuwe twee-maandelijkse tijdschrift TIEM, een vakblad van en
voor vakmensen die zich met de strategie van het informatiemanagement bezighouden. Het magazine
wordtuitgegeven door Uitgeverij TIEM te Baarn. TIEM wordt in een oplage van 5.000 gestuurd naar CIO's, ICT-
professionals, budgethouders en beleidsmakers.




                                                                                                     SiTED
                                                                                                     pagina 7
U   GESIGNALEERD                  U




       Eindredactie : Jack Karelse, senior medewerker VHIC.

       Uit de buik, achter het toetsenbord (Algemeen Dagblad, 11 maart 2004)
       Computers zijn niet meer weg te denken uit de hedendaagse samenleving. Kinderen zitten vanaf de
       lagere school al achter het toetsenbord en voortaan kunnen ook baby's en peuters achter de pc
       'kruipen'. Er komt namelijk een toetsenbord op de markt dat geschikt is voor kinderen van één tot vijf
       jaar. Het nieuwste babyspeeltje luistert naar de naam 'Comfort EasyPC Keyboard' en kan zonder
       problemen worden aangesloten op een normale computer. Voordeel van het toetsenbord is dat de
       kleine niets kapot kan maken, stelt de fabrikant. De muis zit ingebouwd in het toetsenbord.

       GSM voor 50-plussers (PZC, 13 maart 2004)
       Bijna ligt de ANBOfoon in de winkel: een simpel te bedienen mobieltje voor ouderen (‘bejaarden-
       mobieltje’). Het mobieltje kent geen pietepeuterige toetsen en gecompliceerde menu’s. Het toestel
       heeft een aanraakscherm van 6,5 bij 4 cm. Op het toestel kunnen fotootjes geplaatst worden van
       familie, vrienden en bekenden waarna, door het drukken op het beeld, deze persoon wordt gebeld.
       Verder beschikt het toestel, ontwikkeld door Secufone, over een alarmknop en is GPS ingebouwd.
       Hierdoor kan de gebruiker, als hij/zij dat wil, overal ter wereld gelokaliseerd worden. Het toestel zou in
       de toekomst uitgebreid kunnen worden met navigatie, routeplanner en bijv. herkenning door
       geldautomaten waardoor een duimafdruk volstaat om te pinnen (www.secufone.nl).

       Regeling beveiligt nu ook andere informatie dan staatsgeheim (Staatscourant, 9 maart 2004)
       Het ‘voorschrift informatiebeveiliging rijksdienst - bijzonder informatie (Vir-bi)’ vult het gat tussen het
       omgaan met staatsgeheime informatie en gewone informatie. Het betreft niet-staatsgeheime
       bijzondere informatie. Informatie wordt in de regeling ruim opgevat: kennis die in welke vorm dan ook
       gecommuniceerd kan worden. De informatie kan worden gerubriceerd in 4 categorieën. Voor
       staatsgeheime informatie zijn dit: zeer geheim, geheim en confidentieel. Voor niet-staatsgeheime
       bijzondere informatie is dit ‘vertrouwelijk’. De nieuwe regeling, die een Aanwijzing uit 1989 vervangt,
       regelt ook de beveiliging van digitaal opgeslagen gegevens. De regeling bevat geen
       beveiligingsmaatregelen, maar veiligheidseisen. Maatregelen zijn immers techniekafhankelijk en
       tijdsgebonden.

       De glurende overheid in de bibliotheek: de case Eindhoven / Hans Veen (InformatieProfessional, maart
       2004)
       Juni 2002 werd de openbare bibliotheek (OB) Eindhoven benaderd door de politie met het verzoek
       gegevens te verstrekken over een bepaalde persoon. Er waren sterke aanwijzingen dat de persoon via
       een bibliotheek-pc een bedreigende e-mail had gestuurd naar Femke Halsema. Gegevens over
       lidmaatschap, gebruik en leengedrag werd gevraagd. Na ruggespraak met de Vereniging van
       Openbare Bibliotheken en een advocaat, is besloten niet zonder meer in te gaan op het verzoek. Uit
       privacybescherming is gemeld dat de bibliotheek niet zomaar gegevens verstrekt. Uiteindelijk kwam
       de officier van justitie met het ‘verzoek terbeschikkingstelling persoonsgegevens’. Dit betekent dat de
       bibliotheekdirectie het dwingende verzoek krijgt mee te werken aan het verzamelen van
       bewijsmateriaal tegen een verdachte van een concreet strafbaar feit in een opsporingsonderzoek. Niet
       meewerken kan een boete of zelfs gevangenisstraf tot gevolg hebben. OB Eindhoven heeft besloten de
       gegevens te verstrekken. De persoon die verdacht werd van het versturen van de hate-mail is
       veroordeeld. Maar wat zou het beleid moeten zijn ten opzichte van dit soort gebruikers van
       bibliotheekdiensten? Het antwoord is eenvoudig: gebruikers die misbruik maken van
       bibliotheekfaciliteiten en daarmee rechtstreeks strafbare feiten plegen, worden geroyeerd als lid en
       zijn niet langer welkom in de OB. De Amerikaanse overheid gaat nog veel verder: ze wenst het
       informatie- en communicatiegedrag van haar burgers te kunnen volgen als er vermoedens zijn van
       (voorbereiding) van strafbare feiten of betrokkenheid daarbij. Moeten bibliotheekbezoekers de vrijheid
       hebben kennis te nemen van informatie over politieke controverses, meningen van politieke
       extremisten en rebellen? Aan de andere kant is het blijkbaar de gedachte dat mensen die kwaad in de
       zin hebben, zich eerst goed informeren in de bibliotheek, of dat lezers van misdaadboeken
       misdadigers worden.




                                                                                                       SiTED
                                                                                                       pagina 8
Business Process Management: het einde van workflow? (business process magazine, februari 2004)
In het begin van de jaren negentig is Business Process Management (BPM) ruim besproken en
sindsdien wordt het steeds meer toegepast. Het lijkt er dus op dat BPM een blijver is, maar de vraag
rijst of dit wel zo is. Verder heerst steeds meer de vraag of BPM workflow vervangt, of dat workflow
een onmisbaar onderdeel is. Om deze vraag te kunnen beantwoorden moet worden gekeken naar vier
aspecten: is BPM echt vernieuwend, is BPM al volwassen, in hoeverre is bestaande workflow nog
bruikbaar en is de markt toe aan BPM? Vernieuwend: BPM is gericht op twee fasen, procesontwerp en
procesuitvoering. Waar workflow alleen de uitvoering van het proces benadrukt, gaat BPM verder. De
druk op snelheid, kwaliteit, efficiency en flexibiliteit heeft de aan-dacht voor optimalisering van het
procesontwerp vergroot. Hiervoor moeten processen in kaart worden gebracht, de organisatie
procesgericht werken en processen gemeten worden. BPM-tools moeten ter ondersteuning van
procesverbetering uitgebreide mogelijkheden voor het beschrijven, monitoren en analyseren van
processen bevatten. BPM is veel meer een concept en WFM een technologie.
Volwassen: er is slechts een klein deel van de aanbieders in staat het hele domein van BPM af te
dekken. De gebieden die niet afgedekt zijn kunnen met volwassen technologie goed worden afgedekt.
De grootste uitdaging ligt in het implementeren van de geïntegreerde BPM-toepassingen, vooral op het
gebied van weerstand in de organisatie.
WFM bruikbaar: WFM wordt gezien als het middel voor procesorkestratie in een organisatie en
daardoor essentieel voor BPM. WFM is de architectuur van een volwaardige BPM-toepassing.
Markt rijp: de beweeglijkheid in de markt is zo groot, dat er wel een markt moet zijn, willen de
bedrijven de investeringen terugverdienen. De economische teruggang heeft de behoefte naar
procesexcellentie vergroot. De opkomst van Internet versterkt deze behoefte van het overschrijden
van de organisatiegrenzen (ketenintegratie). Deze aspecten, gecombineerd met klantgericht werken
en een vergroting van de flexibiliteit, zorgen voor een toenemende noodzaak van een procesgerichte
organisatie. Continue procesverbetering wordt een keyfactor om te overleven en BPM kan hier een
sterke bijdrage aanleveren.

Adobe voegt streepjescode toe aan pdf-documenten (www.tiscali.nl, 9 maart 2004)
Adobe doet er alles aan om zijn pdf-formaat bij de tijd te houden. Het software bedrijf maakt bekend
dat het op korte termijn mogelijk is streepjescodes op te nemen in een pdf-bestand. Als een gebruiker
een pdf-document digitaal invult, genereert de software automatisch een streepjescode op het
document. In zo'n code zijn maximaal tweeduizend tekens op te slaan. Nadat dit document is geprint
en via de post of fax is verstuurd kan de ontvanger met een scanner het document veel sneller
verwerken in bijvoorbeeld een administratiesysteem. Veel bedrijven zijn wettelijk verplicht een
papieren administratie, naast de elektronische variant, bij te houden. Volgens Adobe is de
streepjescodetoevoeging voor hen een uitkomst. Adobe maakt tegelijkertijd bekend dat het een
testversie uitbrengt van Adobe Designer, dat pdf- en xml-documenten kan combineren. De nieuwe
pdf-uitbreidingen zijn naar verwachting in de tweede helft van dit jaar beschikbaar.

Worstelen met dilemma’s. Nooit meer formulieren invullen bij de Europese elektronische overheid /
Peter Verkooien (CIO, februari 2004)
In een vergelijking van 100 wereldsteden op gebied van elektronische dienstverlening scoorde
Amsterdam, een van de voortvarendste steden in Nederland, een 29e plaats. Maar dat wil niet zeggen
dat de elektronische overheid uit beeld is, aldus Harry van Zon, directeur Informatiebeleid openbare
sector van het ministerie van Binnenlandse zaken. De aandacht verschuift van de techniek en online
informatieverstrekking naar meer ingrijpende koppelingen in de backoffice en problemen rondom
identificatie en autentificatie voor veilige online transacties. De Europese Commissie stelt dat de
elektronische overheid voor 2010 de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie ter wereld
wordt. Verschillende (Europese overheids)lagen moeten geïntegreerd worden tot één pan-europees
geheel en een Europees bewustzijn bij de burger kweken. Zoals nu in Italië geld gepind kan worden,
zou ook vanuit dat land elektronisch contact gelegd moeten kunnen worden met de overheid. Dit
vraagt om een doordachte infrastructuur, samenwerking met bijbehorende informatieuitwisseling.
Oplossingen voor identificatie en autentificatie worden gezocht in een public key infrastructure en
promotie van het gebruik van smartcards. Een aantal uitvoeringsorganisaties werkt aan een
laagdrempelige Nationale autentificatie voorziening (NAV) en de implementatie van een Elektronische
Overheidstoegangsvoorziening (eOTV) zal snel van start gaan. Italië geldt als gidsland voor de
introductie van smartcards. Op de card staan gegevens als naam, adres, sofinummer, biometrische en



                                                                                            SiTED
                                                                                            pagina 9
andere persoonlijke gegevens én elektronische sleutels voor toegang tot overheidsdiensten. Volgens
Bruschi, directeur Informatiesystemen van het Italiaanse ministerie van Binnenlandse zaken, moeten
smartcards tegemoet komen aan de noden van de burgers om aan acceptatie te winnen. De id-passen
kunnen in Italië gebruikt worden voor inschrijving in het bevolkingsregister, belasting betalen,
schoolregistratie, gezondheidszorg en elektronisch stemmen. Voor het slagen van de elektronische
overheid is het niet verstandig alleen naar concrete diensten op lokaal en nationaal niveau te kijken.
Europese landen moeten niet concurreren op infrastructuur, maar investeren in het veranderend
vermogen van de overheid. De Europese Unie werkt daarom aan standaarden. ‘Daar mag van mij wel
wat harder aan getrokken worden,’ aldus Van Zon. ‘Ontwikkelingen in elektrische apparatuur zijn ook
pas goed op gang gekomen toen we allemaal 220 volt gingen gebruiken.’ In het betreffende
voornoemde onderzoek scoorde Amsterdam een 29e plaats. New York werd 4e, achter Seoul, HonKong
en Singapore. Van Zon is niet onder de indruk van de website van New York (www.NYC.gov). ‘De
Europese context is anders. Hoe formuleer je e-government? Als dienstverlening zodanig dat de
burger er zo weinig mogelijk van merkt of alles op het net zetten en het de burger zelf laten doen? Bij
ons krijg je bijvoorbeeld automatisch kinderbijslag, daar hoef je geen formulier voor in te vullen’. De
Nederlandse overheid streeft naar eenmalige verstrekking van persoonsgegevens aan de overheid.

Programmamanagement: een schitterend hulpmiddel / Chris de Graaf (Od, februari 2004)
Per 1 januari 2004 is elke gemeente verplicht de programmabegroting te hanteren. De
programmabegroting is aangekondigd als het instrument dat de gemeenteraad in staat stelt de details
te verlaten en de hoofdlijnen (kaderstelling) daadwerkelijk gestalte te geven. Een flinke stap op weg
naar het voltooid dualisme, maar ook een flinke stap voor de interne bedrijfsvoering. Simpelweg komt
het er op neer dat de politiek aangeeft wat men wil, inclusief indicatoren zoals waar, wanneer en voor
wie. In elke cyclus binnen bedrijfsvoering is een vierdeling te onderscheiden: kaderstelling, uitvoering,
controle en terugkoppeling. Dit is de vierdeling uit de government governance, in het bedrijfsleven al
langer gemeengoed. De charme van dit proces is dat het niet alleen als een bedrijfsvoerend element is
te zien, ook in politieke zin kan er gebruik van worden gemaakt. Juist het dualisme geeft er voor de
gemeenteraad meer handen en voeten aan. In het verdere systeem zal aan de hand van de
programma's dan ook de controle (tussenberichten en beleidsanalyses bij de rekening) en daarmee de
rol van de gemeenteraad verder verstevigd worden. Mooier dan de toepassing in dit politieke systeem
is echter dat de bedrijfsvoerende elementen (de bedrijfsvoeringgovernance) gekoppeld kunnen
worden aan die van de politiek. Daardoor ontstaat er een uitgebalanceerd systeem dat enerzijds de
politieke wensen van de raad tot wording laat komen en anderzijds de organisatie (directie) in staat
stelt deze wensen op een inzichtelijke, efficiënte en effectieve wijze neer te zetten. Bovendien legt het
een koppeling tussen prestaties en beloning. Wat nodig is, laat zich gemakkelijk omschrijven; een
bestuur (raad en college) dat weet wat het wil, het liefst ook tijdelijk en vooral 'smart' (specifiek,
meetbaar, aanvaardbaar, realistisch en tijdsgebonden). In de bestaande situatie ziet dat er als volgt
uit: in het begin van het jaar, voorafgaand aan het begrotingsjaar, komt de raad bijeen en stelt vast
welke programma's men uitgewerkt wil zien. De rest van de governance bestaat uit een regelmatige
terugkoppeling op hoofdlijnen vanuit het college naar de gemeenteraad (naar afspraak alleen de
afwijkingen) en een goede rekening op programmabasis (overigens ook voorzien van een
beleidsanalyse) waar de gemeenteraad ten opzichte van het college de controlerende taak op
hoofdlijnen kan uitoefenen. Daarmee is voor de raad de cirkel rond en heeft de raad als opdrachtgever
naar het college van burgemeester en wethouders, die in deze handelt als opdrachtnemer, de taak
verricht. Ambtelijk kan daar uitstekend op worden aangesloten door de programmabegroting te
vertalen naar sectorplannen. De plannen betekenen vertaling op werkniveau van de
programmabegroting en stellen de verantwoordelijk directeur op het niveau van zijn/haar sector in
staat uitvoering te geven aan de taak. Deze keten kan doorgaan tot het niveau van de individuele
medewerker (sectorplan, afdelingsplan, teamplan, individueel plan). In het kader van
werkprocesbegeleiding is het ook een duidelijk instrument, waarmee vooraf inzicht wordt verkregen in
de capaciteit die nodig is. De conclusie is dat het dualisme ook instrumenten voortbrengt die, mits
goed toegepast, zeer goed bruikbaar zijn voor het ambtelijk apparaat en het management in het
verlengde van de verhouding raad/college.

Ketenmanagement in de publieke sector (business process magazine, december 2003)
Waar in het bedrijfsleven ketenmanagement al een bekend fenomeen is, is het pas de laatste jaren in
opkomst in de publieke sector. De populariteit is te verklaren uit de voordelen die het met zich
meebrengt, zoals ketenomkering (het verbinden van alle relevante activiteiten, zodat wensen en



                                                                                              SiTED
                                                                                              pagina 10
   omstandigheden kunnen doordringen in alle schakels van de keten) en efficiencywinsten (efficiënter
   kunnen werken door betere mogelijkheid tot samenwerken en integratie van diensten). Maar hoewel
   de voordelen bekend zijn in de publieke sector, blijken de publieke ketens niet eenvoudig te
   regisseren. Het probleem ligt in het feit dat er een complex netwerk van partijen is met uiteenlopende
   belangen, hetgeen een effectieve samenwerking bemoeilijkt. De publieke sector bestaat veelal uit
   functionele organisaties (een organisatie ingericht op functies) waar, mede door de aanwezigheid van
   professionals, een sterke eigen cultuur bestaat. Door deze eigen cultuur en doordat veel organisaties
   vast zitten aan wettelijke regelgeving, zijn deze organisaties vaak beperkt in hun vermogen om te
   veranderen. De mogelijkheid om te kunnen veranderen en zo de keten in zijn geheel te kunnen
   optimaliseren, is juist de essentie van ketenmanagement. Het welslagen hangt af van complexiteit van
   de keten en de vaardigheden en motivatie van de “trekkers” . De complexiteit van ketens is bepalend
   voor de strategie die tot succes moet leiden. Bij eenvoudige ketens ligt de nadruk op het optimaliseren
   van het primaire proces, bij complexe ketens gaat het meer om creëren van politieke en bestuurlijke
   ruimte. Extra aandacht moet bij beide besteed worden aan het beleidsniveau. Zonder een goed beleid
   is ketenmanagement, zeker binnen de complexe ketens van de publieke sector, niet mogelijk.

   De beveiligingsparadox / Marten Dijkstra (CIO, februari 2004)
   Uit het gezamenlijk onderzoek ‘The state of Information Security 2003’ van CIO Magzine en
   PriceWaterhouseCoopers blijkt de menselijke factor nog altijd het grootste probleem rondom
   beveiliging. Beveiliging van IT staat nog in de kinderschoenen en algemeen geldende normen en
   procedures ontbreken nog vaak. Alleen geld steken in security volstaat niet: een goede security hangt
   nauw samen met een complexe integratie van technologie, educatie, risico-analyse en regulering.
   Soms hebben bedrijven zoveel beveiligingstechnologie geïnstalleerd dat ze door de bomen het bos niet
   meer zien en niet meer weten hoe de data geïnterpreteerd moet worden. Een beveiligingsdreiging
   moet niet overdreven worden. Meestal is sprake van kleine schadegevallen met maximaal een dag
   uitval, veelal te wijten aan een gebrek aan discipline. Het onderzoek toont aan dat met security-beleid
   vaak wordt gereageerd op regelgeving, voorgeschreven eisen van leveranciers of angstfactoren als
   bescherming tegen hackers. Zelden speelt het bijdragen aan zakelijke doelstellingen een rol. Een
   goede structuur in de beveiliging -voldoende mensen, controle over het beleid en de besteding van
   gelden- biedt de beste kansen om aanvallen van bijvoorbeeld hackers en inbrekers af te slaan.

   Passage
   ”Voor Nederlanders bestaat er geen geschiedenis, het zegt ze niets. Hun voorstelling van Frankrijk
   bestaat uit pittoreske beelden, iets als een fotoalbum van een toerist. Dat is niet alleen het gevolg van
   onbekendheid met het verleden van Frankrijk, het komt ook doordat Nederlanders hun eigen verleden
   niet cultiveren: het interesseert ze niet, ze staan niet open voor de gedachte dat mensen in het
   verleden denkbeelden hebben kunnen gehad die nu nog ergens op slaan. Zoals iemand laatst zei op
   de televisie: ‘Dat boek is uit de tijd van mijn ouders, dus dat heb ik niet gelezen.’ Nederlanders zijn
   gisteren geboren en beroemen zich er op gericht te zijn op de toekomst.” (Rudy Kousbroek over
   Frankrijk. In de bijlage van de PZC van 4 maart 2004 rondom de boekenweek, die in het teken stond
   van ontmoetingen met Frankrijk)

  Gratis Rapport ‘Naar een publieksgericht archiefbestel’
  In december van het vorige jaar presenteerde DIVA directeur Richard Hermans, namens de begeleidingscommissie
  Publieksbereik voor Archieven, het rapport ‘Naar een publieksgericht archiefbestel’ aan staatssecretaris Van der
  Laan. Het rapport was het resultaat van uitvoerig onderzoek van IOO, door Koos van Dijken. Heeft u het rapport nog
  niet gelezen? U kunt nu een exemplaar van het rapport aanvragen bij het secretariaat van DIVA. Wanneer u een e-
  mail stuurt naar diva@divakoepel.nl wordt het rapport u kosteloos toegezonden.




CONGRESAGENDA
   Symposium over Elektronisch Patiëntendossier (EPD), 10 juni 2004
   Het symposium staat dit jaar in het teken van Transmuralisatie. Ketenzorg vergt een verdere
   ontwikkeling van het EPD. Onderwerpen als beveiliging, het toepassen van PKI en UZI in de applicatie
   komen ruim aan de orde en zijn een “must” om informatie met elkaar te delen. Juist in de overdracht
   van gegevens gaat er veel mis, dit kan technisch voor een groot gedeelte opgelost worden, maar een



                                                                                                         SiTED
                                                                                                         pagina 11
   goede Administratieve Organisatie is onontbeerlijk.
   Voor meer informatie over dit symposium dat gehouden zal worden in het Koninklijk Instituut voor de
   Tropen in Amsterdam kunt u terecht op: www.epddag.nl

   Wet elektronisch bestuurlijk verkeer, 20 april 2004
   Binnenkort treedt de Wet elektronisch bestuurlijk verkeer in werking. Deze wet regelt alle vormen van
   elektronische communicatie en publicatie door, met en tussen bestuursorganen. De wet vormt de
   grondslag voor het langs elektronische weg indienen van aanvragen, bezwaar en beroep in het kader
   van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Weet u hoe u vorm moet geven aan deze elektronische
   aanvraagprocedures?
   Het congres dat allerlei zaken omtrent de Wet elektronisch bestuurlijk verkeer behandelt vindt plaatst
   op 20 april 2004 in het Holiday Inn te Leiden. Kijk voor meer informatie op
   http://www.elseviercongressen.nl/showdocument.asp?DocID=2115&context=0&language=0.

   Overheid & ICT 2004, 27–29 april Utrecht
   Dit evenement is het grootste platform voor ICT in de overheidssector. De vorige editie trok ruim 7500
   bezoekers. Ook dit jaar is de belangstelling voor de elfde editie van Overheid & ICT 2004
   overweldigend. Het karakter van dit evenement wordt bepaald door de heldere focus op de
   overheidssector en de daarin verschuivende taken en verantwoordelijkheden. De doelgroep varieert
   van ICT managers tot bestuurders en beleidsmedewerkers. Bezoek de stand van de VNG Uitgeverij,
   want daar vindt u ook VHIC met het model-DSP!
   Datum: 27 - 29 april 2004. Tijd: 27 en 28 april van 10.00 tot 17.00, 29 april van 10.00 tot 16.00.
   Locatie: Jaarbeurs, Utrecht
   Voor meer informatie over het programma en deelname:
   http://sites.vnuexhibitions.com/sites/overheid-en-ict/nl/index.asp

   Information Managing Day, 7 mei Curaçao, Universiteit Nederlandse Antillen
   Actuele ontwikkelingen binnen het vakgebied komen aan de orde tijdens Information Managing Day.
   Deze studiedag is bestemd voor DIV-vakgenoten, voor decision makers die afhankelijk zijn van juiste
   en volledige informatie en voor andere belangstellenden.
   Lokale en internationale experts zullen op deze dag een presentatie houden. Deelnemers krijgen de
   mogelijkheid om in discussie te treden met de presentatoren. Meer informatie: ProDocIT, Kaya Douwe
   Zalm 1 F, Curaçao, telefoon (5999) 736 3658, prodocit@carats.net. Om de kosten hoeft u het niet te
   laten: 150 Antilliaanse guldens. U moet er vanuit Nederland wel even voor in het vliegtuig zitten.

  Zorgverzekeraars reageren nauwelijks op mail
  Dit blijkt uit onderzoek van het Rotterdamse internetbureau Intermax. In meer dan 40% van de gevallen wordt niet
  binnen een week geantwoord. Twee verzekeraars kwamen binnen een half uur met een reactie per e-mail. De
  antwoorden waren duidelijk, volledig, persoonlijk en in correct Nederlands geformuleerd. Binnen 24 uur reageerden
  nog eens vijf andere zorgverzekeraars. Elf van de twintig zorgverzekeraars die binnen een week reageerden, gaven
  direct gericht antwoord. Twee verzekeraars vroegen om meer informatie. Zeven andere verzekeraars verwezen naar
  regionale zorgkantoren of andere instanties, waarbij slechts in enkele gevallen contactgegevens werden vermeld.
  Naast snelheid, persoonlijke benadering en kwaliteit werden e-mailreacties ook beoordeeld op spelling en stijl.
  Verschillende verzekeraars waren niet beknopt genoeg in hun antwoorden en stuurden forse stukken tekst, waarin
  het gewenste antwoord niet was terug te vinden.


FACULTY FACTS
   De VHIC faculty heeft diverse vernieuwde opleidingen ontwikkeld. Eén ervan is de driedaagse cursus
   “Essenties van (digitale) documentaire informatie” (zie cursusbeschrijving achter de colofon), een
   cursus die zich richt op de startende documentaire informatieverzorger, de secretariaats-
   medewerk(st)er of de leidinggevende FAZA, die snel inzicht wil krijgen in het vakgebied van de
   informatievoorziening. In deze cursus, die wordt gegeven door Wim Helder en Tineke Rouschop,
   verkrijgt de deelnemer een goed totaalbeeld van wat documentaire informatievoorziening in al zijn
   facetten inhoudt: van postbehandeling tot dossiervorming, dossierordening en dossiergebruik en de
   ontwikkelingen rondom een bibliotheekverzameling. De cursus geeft hierbij niet alleen de praktische
   aanpak voor het omgaan met papieren documenten en archiefstukken, maar behandelt ook hoe met
   digitale dossiers en documenten dient te worden omgegaan.


                                                                                                        SiTED
                                                                                                        pagina 12
         Een tweede nieuwe cursus is de inrichting van informatie-, documentatie- en archiefmanagement op
         basis van ISO 15489. Deze cursus richt zich op twee belangrijke nieuwe ontwikkelingen binnen de
         documentaire informatievoorziening: de komst van een internationale standaard voor informatie- en
         archiefmanagement (ISO 15489) en de ontwikkeling van ReMANo. Deze cursus kan gezien worden als
         een vervolg op Recordkeeping- digitaal archiveren, een cursus die inmiddels al door meer dan
         vijfhonderd vakgenoten is gevolgd.

         Natuurlijk is de ontwikkeling rondom documentaire structuurplannen niet ongemerkt aan de Faculty
         voorbij gegaan. De basis op dit gebied wordt nog steeds gevormd door de cursus : Het opstellen en
         beheer van een DSP”. Deze gaat uitvoerig in op de modellen die inmiddels door verschillende partijen
         in de markt worden aangeboden en op de manier waarop u zelf een DSP kunt bouwen, in
         veerschillende fasen.

         Voor gebruikers van het model-DSP, dat is ontwikkeld door de VNG Uitgeverij in samenwerking met
         VHIC, is een afzonderlijke gebruikerstraining ontwikkeld. Deelnemers aan het project om te komen tot
         een model-DSP zullen hierover binnenkort uitvoerig worden geïnformeerd. Een nieuwe cursus is ook
         Procesmodellering en documentaire informatie. Deze cursus leert deelnemers om met behulp van
         PROTOS, processen op te stellen in processchema’s. Het vraagt even wat vaardigheden om te leren
         hoe je de beschrijvingsconventie toepast, maar het is te leren in twee lesdagen.

         Naast de vernieuwde cursussen hebben we ook sinds enkele weken een gloednieuwe cursusruimte tot
         onze beschikking in Rijswijk. Kom dus snel een keer langs voor een kijkje!



VHIC CURSUSAGENDA
     Voor meer informatie over de cursussen van de VHIC faculty kunt u contact opnemen met Marie Corien Onstwedder,
     cursus-coördinator van de faculty. Zij is bereikbaar via telefoonnummer (070) 319 41 84 of via info@vhic.nl
     Data voor de cursussen van de VHIC faculty die in het najaar worden gegeven kunt u vinden op de website van VHIC
     onder cursusaanbod.

   Leergang Documentaire informatievoorziening

                                            Aantal
Cursus                                                Data                                      Prijs     Locatie
                                            dagen

Archiefselectie                             3         17 en 24 juni en 1 juli                   € 725     Rijswijk

Oriëntatie in archiefwet- en regelgeving    1         29 april                                  € 315     Rijswijk

Postbehandeling en berichtenverkeer         2         6 en 13 mei                               € 497     Rijswijk


   Cursussen op HBO-niveau

                                             Aantal
Cursus                                                 Data                                    Prijs    Locatie
                                             dagen
De opzet van een kenniscentrum
                                             2         15 en 22 april                          € 497    Amersfoort
(in samenwerking met Oryon KMD)

De invoering van ISO 15489                   2         2 en 9 juni                             € 497    Amersfoort

Essenties van (digitale) documentaire
                                             3         13, 19 en 27 mei                        € 725    Rijswijk
informatie

Het opstellen van een DSP                    2         3 en 10 juni                            € 525    Amersfoort

Gebruikerstraining model-DSP                 1         9 of 16 juni                            € 525    Leusden

Procesmodellering en documentaire
                                             2         17 en 24 juni                           € 525    Leusden
informatie

Voor meer informatie: www.vhic.nl onder cursusaanbod.


                                                                                                            SiTED
                                                                                                            pagina 13
BESIDES
   Een rubriek om bij te glimlachen of je haren bij uit je hoofd te trekken! Inzendingen voor deze rubriek zijn altijd welkom en
   de leukste inzendingen worden beloond met een boekenbon t.w.v. € 12,50! Stuur uw inzending naar redactie@vhic.nl .
                                                                                                         HT               TH




   Opmerkelijk nieuws uit de informatiemaatschappij (door Marcel Stevens, adviseur documentmanagement)


   Dodelijk internetspel - Een 31-jarige gamefreak uit China is dood gevonden achter een
   computerscherm. De Chinees was sinds enkele maanden verzot op het populaire internetspel Saga en
   was vaste klant in een internetcafé in Sjengdu in de provincie Sichuan. Hij speelde vaak meer dan tien
   uur per dag.

   Verdubbeling van het aantal computers - Microsoft-oprichter Bill Gates verwacht dat het aantal
   computers tot 2010 zal verdubbelen tot ongeveer twee miljard stuks. Hij schrijft dit in een bijdrage in
   de Duitse sensatiekrant Bild. Volgens Gates zullen de nieuwe computers kleiner, krachtiger,
   energiezuiniger en goedkoper worden. Momenteel maakt de computerindustrie jaarlijks circa zestig
   miljoen minicomputers. In 2010 zal dat aantal zijn toegenomen tot een totaal van een miljard, aldus
   de miljardair.

   Laptop op je autostuur – Geen last meer van te laat zijn op je werk door files. Monteer een laptop
   op je autostuur. Je stapt in de auto en je rijdt naar je werk . En daar weer de gebruikelijke file. Geen
   probleem met je laptop op het stuur. Gewoon lekker doorwerken en reistijd wordt opeens werktijd.
   Maar of het de verkeersveiligheid ten goede komt is een tweede. http://www.arkon.com/laptop.html

   Google in boekvorm – Heeft u nog genoeg ruimte op de kastplank? Dan is het misschien interessant
   om te overwegen om Google in hardcover editie aan te schaffen. ’s Werelds grootste zoekmachine is
   nu verkrijgbaar als 2481-delig naslagwerk. De collectie is een godsgeschenk voor 40% van de
   wereldbevolking die nog geen internettoegang hebben of gewoonweg geen zin hebben om iedere keer
   de computer weer op te starten voor een zoekactie in Google. http://print.google.com/print/faq.html

   Nog meer Google….Google in spiegelbeeld - Er komen steeds meer varianten op de zoekmachine
   Google, namelijk Soople, Booble. Een cursist aan de VHIC faculty wist mij ook een leuke te sturen.
   Elgoog! Inderdaad, google in spiegelbeeld!
   http://elgoog.rb-hosting.de/

   Verenigde Naties: “upgrade uw pc!” - Volgens een studie van de Verenigde Naties kost de
   vervaardiging van een gemiddelde pc met een 17 inch CRT-monitor minimaal 240 kilo aan fossiele
   brandstoffen, 22 kilo chemicaliën en 1500 kilo water. Omgerekend naar gewicht komt dat neer op een
   gemiddelde auto, aldus de onderzoekers. Dit alles trekt een zware wissel op het milieu. Om de
   negatieve effecten op onze omgeving te beperken, moet de consument bij zichzelf te rade gaan en
   niet meer om de drie jaar klakkeloos een nieuwe computer kopen, aldus de Verenigde Naties.
   Het upgraden van een bestaande computer, zoals het bijplaatsen van extra geheugen, is in veel
   gevallen ruim voldoende om hetzelfde doel te bereiken, zo denken de onderzoekers van de United
   Nations University in Tokio.

   Tweezijdig leesbaar LCD-scherm - Mitsubishi Electric Corp kondigt aan een LCD-
   scherm te hebben ontwikkeld dat aan beide zijden te bekijken is. Het gaat nu nog om
   een prototype, maar het bedrijf verwacht in enkele jaren marktrijpe producten te
   produceren. Het scherm is geplakt tussen twee transparante lichtbronnen. Door de
   ‘backlights’ afwisselend aan te zetten zijn afbeeldingen aan beide zijden van het paneel
   zichtbaar.

   Creatief met papier – In het tijdperk van toenemende digitalisering toch nog veel aandacht op deze
   website voor papier. Deze Engelstalige website geeft alle ins en outs over het creatief vouwen van
   papier. Veel uitleg en veel voorbeelden. http://www.paperfolding.com

   Thuiswerken: bron van spanning of niet? - Thuis werken heeft zeer zeker voordelen, zoals meer
   mogelijkheden voor werknemers om activiteiten te plannen, maar tot nu toe is niet onderzocht of er



                                                                                                                   SiTED
                                                                                                                   pagina 14
  veel stress door wordt veroorzaakt. De universiteit in Stockholm deed daarom een onderzoek bij 26
  hoogopgeleide mannen op drie momenten: aan het werk op kantoor, aan het werk thuis en aan het
  relaxen thuis. Ze ontdekten dat de bloeddruk van de mannen flink hoger was tijdens het werken op
  het kantoor dan in beide situaties thuis. De mannen hadden ook meer adrenaline (stresshormoon) in
  hun bloed tijdens de avonden op de dag waarop ze op kantoor hadden gewerkt. De vraag in de kop
  laat zich nu heel makkelijk beantwoorden: waarschijnlijk in geen enkel opzicht is thuis werken een
  even grote stressfactor als werken op het kantoor.

 Rapport Auteursrecht en de Informatiemaatschappij
 Het platform voor eNederland publiceerde onlangs het rapport Auteursrecht en Informatiemaatschappij: een kort
 overzicht. Dit rapport geeft inzicht in de toenemende complexiteit van het auteursrecht in de
 informatiemaatschappij. Actuele onderwerpen die momenteel de discussie rondom het auteursrecht domineren zoals
 het downloaden van muziek en hyperlinking komen aan bod. Het rapport is gemaakt in opdracht van het Ministerie
 van Economische Zaken. Meer informatie: www.ecp.nl




COLOFON
  Deze SITED werd met plezier samengesteld en bedacht door:
  Jack Karelse, Marcel Stevens, Eeke Stokkentreeff, Mirella Gobati, Barbara van der Drift, Tineke en Ad
  van Heijst. Zij maken deel uit van het VHIC-team.
  Doe ook mee aan het Kennisnetwerk van VHIC! Wij heten vakgenoten en belangstellenden in de
  documentaire informatievoorziening van harte welkom. Meld u aan of zend uw bijdragen naar
  info@vhic.nl . SITED is gratis en dat blijft ook zo.
  HT           TH




  Eerdere exemplaren van SITED vindt u op www.vhic.nl . De volgende editie verschijnt omstreeks 5
                                               HT            TH




  april. De deadline voor de kopij voor SITED 47 is 3 mei a.s.
  VHIC -managers én adviseurs in documentatie. Voor meer informatie over ons bedrijf gelden de
  volgende coördinaten:
  Site www.vhic.nl
       HT           TH




  Mail info@vhic.nl
       HT            TH




  Tel 0113 - 21 78 97
  Fax 0113 - 21 74 29
  Adres Polakweg 23 (Atlantisgebouw), 2288 GG RIJSWIJK




                                                                                                    SiTED
                                                                                                    pagina 15
F A C U L T Y                                               F E A T U R E S


                         E s se n t i e s v a n ( di gi t a l e ) d o c u m e n t a i r e i nf or m a t i e

De vernieuwde cursus ‘Essenties van (digitale) documentaire informatie’ is uitermate geschikt voor startende DIV-
medewerkers, managers en secretariaatsmedewerkers. Wilt u kennis opdoen om documenten te registreren, dossiers te
vormen, selectiewerkzaamheden uit te voeren en een basisdocumentatie te beheren: kies dan voor deze driedaagse
cursus. In de cursus gaat een praktische aanpak gepaard met een heldere uitleg over de theorie.

Resultaat

         Kennis van de basisvaardigheden betreffende (digitale) documentaire informatie
         Kennis van theorie, praktijk, werkafspraken, definities, tips en trucs.

Voor wie?

         DIV-medewerkers die een start maken in het vakgebied
         Managers met DIV in hun takenpakket die snel inzicht willen in het vakgebied
         Secretariaatsmedewerkers die DIV in hun takenpakket hebben of veel met DIV samenwerken

Docenten

Tineke Rouschop
Wim Helder

Data

13 mei, 19 mei en 27 mei

Lokatie

VHIC Faculty, Rijswijk

Prijs

€ 725,-




Wenst u meer informatie over deze vernieuwde cursussen, neem contact op met drs. Marie Corien Onstwedder,
coördinator opleidingen. Zij is bereikbaar via telefoonnummer (070) 319 41 84 of via info@vhic.nl. Bezoek ook
www.vhic.nl voor een volledig aanbod van cursussen.




                                                                                                              SiTED
                                                                                                              pagina 16
F A C U L T Y                                                 F E A T U R E S


                         A r c h i e f s e l e c t i e - he t se l e c t e r e n v a n c o de - a r c hi e v e n

Een cursus die u helpt om een halt toe te roepen aan documentaire chaos is de driedaagse cursus ‘Archiefselectie; het
selecteren van code-archieven’. Bij de selectie van archiefbescheiden is een groot scala aan wetten betrokken. Dit palet
wijzigt voortdurend, doordat de wetgever zich ten doel heeft gesteld om de administratieve lasten van het bedrijfsleven
te verlichten, maar ook doordat wet- en regelgeving steeds meer worden verfijnd. Aan de hand van de huidige en
nieuwe gemeentelijke selectielijst leert u archiefbestanddelen te selecteren voor blijvende bewaring of voor vernietiging.

Resultaat

         Kennis van de huidige en toekomstige selectielijst
         Toepassen van algemene selectiecriteria, van selectielijsten en de wet- en regelgeving
         Toepassen van selectielijsten in dagelijkse werkzaamheden
         Kennis over het selectieproces

Voor wie?

         DIV-medewerkers

Docenten

Drs. Peter Diebels (secretaris van de VNG-Archiefselectiecommissie)

Data

17 en 24 juni en 1 juli

Lokatie

VHIC Faculty, Rijswijk

Prijs

€ 725,-




Wenst u meer informatie over deze vernieuwde cursussen, neem contact op met drs. Marie Corien Onstwedder,
coördinator opleidingen. Zij is bereikbaar via telefoonnummer (070) 319 41 84 of via info@vhic.nl. Bezoek ook
www.vhic.nl voor een volledig aanbod van cursussen.




                                                                                                                   SiTED
                                                                                                                   pagina 17

								
To top