Nieuwsbrief - DOC

Document Sample
Nieuwsbrief - DOC Powered By Docstoc
					Nieuwsbrief
2
Jaargang 8 // september 2011

-------------------------------------------------   -------------------------------------------------


Voorwoord                                           Inhoudsopgave
Zoals u in de inhoudsopgave hiernaast ziet, is      Landelijk nieuws                                    2
de volgorde van de artikelen in deze                Kan dat ook bij Visio?                              2
nieuwsbrief gewijzigd. De artikelen die vallen      In de schijnwerpers                                 3
onder de rubriek Landelijk nieuws zijn in de        De cliënt centraal                                  3
nieuwsbrieven van alle regio’s gelijk om u als      Nader verklaard                                     5
cliënt van Koninklijke Visio overal in het land     Leven oppakken met Visio Het Loo Erf                6
op dezelfde wijze te informeren over onze           Algemeen:                                           6
dienstverlening. Daarnaast is er ruimte voor        - Verandering in indicatiestelling CIZ              6
regionaal nieuws. Dit wordt ingeleid met een        - Week van de toegankelijkheid                      7
column van Johan Bartels, directeur                 - Echolokalisatie                                   7
Revalidatie & Advies in Noordwest-Nederland.        - Reünie in Grave                                   7
Ten slotte is er nog nieuws van derden dat u        - Nieuw: Visio introduceert blog op website         7
vindt onder de rubriek Berichten van derden.
                                                    Nieuws uit de regio                                 8
                                                    Column Johan Bartels                             8
                                                    Visio krijgt geleidemarkeringen cadeau           8
                                                    Samenwerking                                     9
                                                    Training Netwerken                               9
                                                    Contactdag Haarlem                              10
                                                    In gesprek met: Yvonne Cabri                    10
                                                                       Sam Brussee                  11
                                                    Cliëntenraad op locatie                         12
                                                    Activiteiten bij Visio in Leiden                12
                                                    Aan de slag met de computer                     13

                                                    Berichten van derden                           14
                                                    Activiteiten NVBS, afdeling noordwest           14
                                                    Bladmuziek lezen                                14

                                                    Colofon                                        15
Landelijk Nieuws
pagina 2



---------------------------------------------------   mensen erg belangrijk. Hoeveel licht er nodig
Kan dat ook bij Visio?                                is, verschilt van persoon tot persoon. Dit is
                                                      afhankelijk van bijvoorbeeld de duur en de
                                                      soort taak, maar ook van de leeftijd. Bij
Visio krijgt wel eens de vraag waarom
                                                      goedziende, oudere mensen zal meer licht
revalideren zinvol is, want je gaat er toch niet
                                                      meestal resulteren in meer comfort, maar het
beter van zien. Dat is waar, maar Visio kan
                                                      levert niet per definitie een betere waarneming
wel helpen en handvatten aanreiken, zodat u
                                                      op. Het lezen gaat dan wel makkelijker, maar
op een andere manier leert kijken. De
                                                      men kan nog steeds de kleine lettertjes niet
medewerkers van Visio begrijpen wat het
                                                      lezen. Bij slechtziende mensen werkt de
betekent om hinder te ervaren in het dagelijks
                                                      invloed van licht op de waarneming anders.
leven door slecht zien. Na een training of
                                                      Veel licht kan verblindend werken, te weinig
themabijeenkomst horen we vaak: “Ik wist
                                                      licht kan ook weer hinderlijk zijn. Ook grote
niet dat dat ook kon bij Visio!” of “Had ik dit
                                                      verschillen in verlichtingssterkte kunnen
maar eerder geweten.” In de nieuwsbrief
                                                      storend zijn, omdat slechtziende mensen
lichten we er daarom steeds een ander stukje
                                                      meestal een paar minuten moeten wennen
van de dienstverlening voor u uit. Deze editie
                                                      aan de nieuwe verlichtingssituatie.
is het thema: “Verlichting”.

                                                      Voor een goede waarneming is meer nodig
Visuele waarneming en licht
                                                      dan het aanpassen van de hoeveelheid licht
Door Ir. Anne Vrijling – klinisch fysicus
                                                      alléén. Ook de invloed van daglicht wordt
Licht is onmisbaar. Zonder licht zien we niets.
                                                      meegenomen. Invallend daglicht, rechtstreeks
Naarmate iemand ouder wordt, is er voor
                                                      of via weerkaatsing, kan namelijk een bron
alledaagse activiteiten meer licht nodig.
                                                      van verblinding zijn. Daarnaast wordt een
Mensen met een visuele beperking hebben
                                                      ruimte waarin veel donker gekleurde
over het algemeen ook meer licht nodig om
                                                      voorwerpen staan heel anders waargenomen
beter te kunnen zien. Het is echter zeer
                                                      dan een ruimte waarin veel lichtgekleurde
waarschijnlijk dat het plaatsen van een extra
                                                      voorwerpen staan. De beste verlichtings-
lamp vaak niet voldoende is, of juist hinderlijk
                                                      situatie is dus niet alleen afhankelijk van het
is om in te kijken waardoor het zien helemaal
                                                      aantal en het soort lampen, maar goed
niet verbetert. De professionals van Visio
                                                      contrast, kleurgebruik, goede zonwering en de
onderzoeken of licht een rol speelt bij de
                                                      inrichting zijn net zo belangrijk.
waarneming en of met goede verlichting de
dagelijkse activiteiten weer beter mogelijk
                                                      Laat u informeren
gemaakt kunnen worden.
                                                      Deze en tal van andere zaken komen aan bod
                                                      bij een verlichtingsadvies. Een goed
Advies op maat
                                                      aangepaste verlichtingssituatie kan de
Bij een verlichtingsadvies wordt onderscheid
                                                      behoefte aan revalidatie of hulpmiddelen
gemaakt in taak- en basisverlichting.
                                                      verminderen en soms zelfs wegnemen. Wilt u
Basisverlichting is nodig om oriëntatie in de
                                                      weten wat Visio voor u kan betekenen op het
ruimte mogelijk te maken en een gevoel van
                                                      gebied van verlichting? Neem contact op met
veiligheid te creëren. Taakverlichting is gericht
                                                      het Cliëntservicebureau T 088 585 85 85 en
op specifieke activiteiten, zoals lezen of
                                                      laat u informeren. 
knutselen. Het afstemmen van zowel de basis-
als de taakverlichting is bij slechtziende
Landelijk Nieuws
pagina 3



----------------------------------------------------   Ik informeer de mensen dan waar ze deze

In de schijnwerpers                                    kunnen aanschaffen. Indien wenselijk kan ik
                                                       een advies schrijven voor een aanvraag van
                                                       aanpassing van de verlichting bij het WMO-
In deze rubriek geeft een medewerker                   loket van de gemeente. Wanneer een cliënt
uitleg over zijn vak en licht hij een                  lichthinderklachten heeft, kan ik kijken naar
product of dienst toe. Dit keer komt Erna              geschikte zonwering, maar ook naar een
de Beuze, ergotherapeut, aan het woord.                andere opstelling van meubels, zodat die
Zij werkt sinds 2006 bij Visio.                        persoon minder hinder ervaart.

Wat is je achtergrond?                                 Met wie werk je vooral samen?
Ik ben als ergotherapeut begonnen in een               Met de videoloog, de collega-ergotherapeut,
ziekenhuis. Daarna heb ik gewerkt bij een              de optometrist en de trajectbegeleider arbeid.
revalidatiecentrum en de thuiszorg en als
arbodeskundige bij een arbodienst.                     Wat spreekt je aan in het werk?
                                                       Ik vind vooral de afwisseling tussen de
Wat is je functie bij Visio?                           verschillende aandachtsgebieden in mijn werk
Ik werk als ergotherapeut bij Visio in                 leuk, maar ook de variatie binnen een
Leeuwarden. Ik houd me met verschillende               aandachtsgebied. Zo kun je op het gebied van
aandachtsgebieden bezig: computergebruik,              verlichting soms met heel eenvoudige
mobiliteit en communicatiehulpmiddelen                 adviezen veel bereiken voor iemand. Bij
(zoals telefoons en memorecorders), maar ook           ingewikkelde vragen moet je soms meer de
met verlichting.                                       diepte in. Het varieert van een advies voor een
                                                       eenvoudige bureaulamp tot een uitgebreid
Wat doe je precies op het gebied van                   advies voor een woningaanpassing wat betreft
verlichting?                                           verlichting. Dat spreekt me aan. 
Ik ben deskundige op het gebied van licht,             ----------------------------------------------------
verlichting en inrichting (LVI). In mijn werk
onderzoek ik wat de invloed van verlichting is         De cliënt centraal
op de woon- en/of werksituatie van de cliënt.
Dit doe ik in het lichtlab van Visio in Haren. Dit     Heleen van der Kamp, maatschappelijk
onderzoek concentreert zich op basis- en               werker, interviewt Hans Koopmans (58
taakverlichting. Naast het doen van onderzoek          jaar). Hans was leerkracht, maar door
heb ik een adviserende rol. Wanneer in kaart           zijn visuele beperking kon hij niet meer
is gebracht wat de invloed van verlichting is,         lesgeven. Een jaar geleden is hij als
ga ik kijken met de cliënt of er veranderingen         directeur op een school met 35 kinderen
nodig zijn in de werk- of thuissituatie en welke       in Langedijk gaan werken. Hans heeft
oplossingen hiervoor bestaan. Uit onderzoek            Fundus Flavimaculatus, een vorm van
kan bijvoorbeeld blijken dat de cliënt behoefte        maculadegeneratie waarbij vlekken op
heeft aan meer egale verlichting in huis, maar         het netvlies zich vergroten.
overdag geen lampen aan heeft terwijl
daarmee het probleem eenvoudig op te lossen            Hoe lang hebt u deze aandoening al?
is. Het klinkt simpel, maar vaak denken                “Een jaar of tien. Als je de krant niet goed
mensen er niet aan. Soms adviseer ik om                meer kunt lezen en je ziet de planken van de
andere lampen (armaturen) te installeren.              schutting niet meer in lijn, vraag je je af wat
Landelijk Nieuws
pagina 4



er aan de hand is. In het ziekenhuis volgde de    “Licht speelt een belangrijke rol bij het zien.
diagnose en bleek dat er niets aan te doen is.    Visio adviseert over een zo optimaal mogelijke
Het lezen wordt nu moeizamer en ik maak veel      verlichtingssituatie in een thuis- of
typefouten. Toen ik vier jaar geleden nog voor    werksituatie. Om tot een goed advies te
de klas stond, was dat lastig. Als de kinderen    komen, wordt er allereerst gebruikgemaakt
op een andere plaats gingen zitten kon ik ze      van de beschikbare informatie van
niet meer vinden. Herkennen van gezichten is      bijvoorbeeld de eigen oogarts en van
een probleem.”                                    gegevens uit voorgaande contacten bij Visio,
                                                  zoals de intake, het low vision onderzoek en
Sinds wanneer hebt u contact met Visio?           verslag van de trajectbegeleider. Vervolgens
“Sinds vorig jaar. Ik heb daar overleg over       worden de specifieke situatie en de
gehad met de bedrijfsarts. Volgens mijn           vraagstelling in kaart gebracht. Dit gebeurt in
oogarts was ik er nog niet aan toe, maar ik       een onderzoek op de werkplek of thuissituatie
vond zelf van wel, omdat er misschien goede       door een ergotherapeut. Tijdens dit onderzoek
oplossingen zijn voor dingen die ik niet kan      worden de mogelijkheden en beperkingen
zien. Ergotherapeut Hanneke Fehrmann is hier      besproken die de cliënt ervaart ten aanzien
geweest om mijn werkplek te bekijken. Mijn        van zijn werkzaamheden. Wordt het uitvoeren
bureau is nu in een hoek in de kamer              van deze taken beperkt door lichthinder van
opgesteld waardoor ik niet direct in het          bijvoorbeeld direct zonlicht of door te weinig
zonlicht kijk. Dit is veel rustiger voor mijn     licht of het ontbreken van contrast? Ook
ogen en daardoor ook minder vermoeiend. Ik        worden in dit onderzoek praktische metingen
heb tijdelijk een leeslamp van Visio gehad. Die   verricht om de huidige situatie in kaart te
werkte perfect; het lezen werd daardoor           brengen, zoals de verlichtingssterkte, maar
makkelijker. Hanneke is nu bezig met een          ook de indeling van de ruimte, het contrast
verlichtingsadvies waarmee ik de lamp kan         tussen de verschillende objecten, de
aanschaffen.”                                     aanwezige lampen en zonwering. Aanvullend
                                                  kan bij Visio een onderzoek in het
Hoe werkt het verlichtingsonderzoek?              lichtlaboratorium verricht worden. Samen met
“Ik vond het verlichtingsonderzoek in het         de cliënt wordt onder andere bepaald welk
lichtlab heel bijzonder. De kamer is donker       verlichtingsniveau nodig is om zo goed
met daarin een opstelling van meubels en          mogelijk te kunnen functioneren. Op basis van
attributen en de vraag is wat je ziet. Mijn       de onderzoeksresultaten geeft Visio een
vrouw zag van alles en ik niet. Je wordt er       verlichtingsadvies. Het kan zijn dat een
onzeker van. Ik zag bepaalde voorwerpen niet      bepaald type taakverlichtingslamp geadviseerd
en andere weer wel. Soms zag ik ook alleen        wordt, maar ook kan er advies worden
een deel van een voorwerp. Vervolgens werd        gegeven over aanpassing van de
het licht versterkt waardoor ik sommige zaken     basisverlichting, zonwering, contrastgebruik
beter zag. Op deze manier werd gekeken            en/of de inrichting van de ruimte. Met het
welke lichtsterkte voor mij het meest geschikt    gegeven advies voor de werkplek kan
was. Dit heeft me veel opgeleverd.”               vergoeding bij UWV worden aangevraagd.”
                                                  Meer informatie over dit onderwerp? Neem
Toelichting op verlichtingsonderzoek door         dan contact op met het Cliëntservicebureau
Hanneke Fehrmann:                                 T 088 585 85 85. 
Landelijk Nieuws
pagina 5



----------------------------------------------------   veroorzaakt, kan erfelijk zijn, maar het hoeft

Nader verklaard                                        niet.

                                                       Komt het altijd bij beide ogen voor?
Als je het ooit hebt gezien, herken je het:            Soms zien we het alleen bij één oog wanneer
trilogen, ook wel wiebelogen genoemd.                  we het andere afdekken, bijvoorbeeld bij
De officiële naam van de aandoening is                 kinderen die scheel zien. We noemen dat een
nystagmus. Oogarts Nynke Stellingwerf                  ‘latente nystagmus’.
verklaart deze aandoening nader.
                                                       Kan het over gaan?
Hoe herken je nystagmus?                               Meestal niet, maar soms zien we het vóór het
In de meeste gevallen zie je het meteen, soms          vierde jaar verdwijnen, maar we weten niet
is het heel subtiel. De ogen maken snelle,             hoe dat komt. Wel kan de nystagmus in de
ritmische bewegingen. Zeker tien per seconde.          loop van de jaren minder worden en kinderen
Meestal zijn het horizontale bewegingen, soms          met nystagmus passen zich meestal goed aan.
verticale of draaiende. Er zijn zelfs ogen die         Ze kunnen meestal naar het reguliere
het allemaal tegelijk doen.                            onderwijs en in sommige gevallen ook een
                                                       rijbewijs halen.
Beweegt dan ook alles waar je naar kijkt?
Wanneer je ermee geboren wordt, passen de              Waardoor kun je trilogen op latere
hersenen zich meestal aan. Iemand met                  leeftijd krijgen?
aangeboren trilogen ziet vrijwel altijd slechter       Je kunt het krijgen door bijvoorbeeld een
dan normaal.                                           beroerte, een ontsteking of virus, door de
                                                       ziekte van Menière, hoofdletsel of door
Wat is de oorzaak van aangeboren                       tumoren. In deze gevallen passen de hersenen
trilogen?                                              zich niet meer aan en kun je inderdaad het
We kennen de oorzaak niet. Wat we wel weten            beeld dat je ziet, niet meer focussen ofwel ‘stil
is dat de afwijking berust op een storing in het       zetten’. Dan lijkt alles waar je naar kijkt te
besturingscentrum van de ogen in de                    trillen. Dat is een heel lastige, vermoeiende
hersenen. Dit centrum zorgt ervoor dat de              beperking.
ogen goed samenwerken. Dat ze dus bij het
kijken naar een stilstaand voorwerp allebei in         Helpt een bril of contactlenzen?
de juiste richting worden gehouden en bij het          Als de oogbewegingen niet te sterk zijn,
kijken naar een bewegend voorwerp dit samen            kunnen contactlenzen het zicht iets
volgen. We zien ook trilogen bij aangeboren            verbeteren. Zeker wanneer het lukt om precies
slechtziendheid of blindheid. De ogen leren            door het midden van een bril of lens te kijken,
dan vanaf het begin niet goed gericht kijken,          kan men soms wat beter zien. Het zien dichtbij
doordat ze niet voldoende kunnen zien.                 is vaak beter dan veraf.
Nystagmus is dus wel een reden om een
oogarts te bezoeken die onderzoek kan doen             Helpt een operatie of medicijnen?
naar een eventuele oog- of hersenaandoening.           Sommige patiënten houden hun hoofd scheef
                                                       om het rustigste punt van de trilogen op te
Zijn aangeboren trilogen erfelijk?                     zoeken. Deze patiënten kunnen spierpijn
Soms is de nystagmus aangeboren. Ook de                krijgen en ook afwijkingen aan hun
slechtziendheid op babyleeftijd die zelf trilogen
Landelijk Nieuws
pagina 6



wervelkolom. Om dit te voorkomen worden               acceptatie. Voordat ik hier kwam, heb ik lang
soms de oogspieren in een operatie zodanig            geacteerd, ik was creatief in het verzinnen van
verzet dat de ogen bij het recht vooruit kijken       trucjes. Maar op het moment dat je je auto en
in de ruststand komen te staan. Medicijnen            je racefiets de deur uit moet doen, wordt het
zijn ook wel geprobeerd, maar ze zijn                 wel anders. Ik kwam er niet meer mee weg.
ongeschikt voor kinderen, helpen meestal              Het kostte me enorm veel energie om
onvoldoende en wegen dan niet op tegen de             hetzelfde te kunnen blijven doen als mijn
bijwerkingen.                                         omgeving. Ik heb geleerd dat dat komt
                                                      doordat ik alleen maar liep te compenseren.
Wat kan Visio hierin betekenen?                       Aan het einde van de week was ik op.
Mensen met nystagmus zien over het                    Nu ga ik er anders mee om. Ik heb leren
algemeen veel slechter. Door de verlaagde             doseren en ben open over mijn beperking.
gezichtsscherpte hebben zij vaak                      Het accent ligt hier op wat wél mogelijk is. Ik
aanpassingen nodig, zoals vergrotingen van            heb geleerd om lef te krijgen. Om over straat
werkjes/toetsen op school of vergrotingen op          te gaan met een stok en dat heeft me wat
de computer. Een ergotherapeut en/of                  opgeleverd. Ik ontvang hulp en attente
begeleider van Visio kan hier gericht advies          reacties en die zijn welkom.” 
over geven, bijvoorbeeld over de beste plek in        ----------------------------------------------------
de klas of vergrotingssoftware. 
---------------------------------------------------
                                                      Algemeen
Leven oppakken met                                    Veranderingen in indicatiestelling CIZ

Visio Het Loo Erf                                     De functie Behandeling (BH) gekoppeld aan de
                                                      grondslag Zintuiglijke handicap (ZG) is sinds
                                                      18 april 2011 indicatievrij. Afspraken rondom
Je leven weer zelfstandig kunnen oppakken na          inhoud van zorg, productie en financiering
het verlies van (een deel van) je                     lopen nu alleen via het zorgkantoor en niet
gezichtsvermogen. Dat is de insteek van Visio         meer via het Centrum Indicatiestelling Zorg
Het Loo Erf (VHLE) in Apeldoorn, het landelijk        (CIZ). Visio valt nog wel onder de Algemene
revalidatiecentrum voor intensieve revalidatie.       Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Als uw
Leo Rooke (59) rondt na acht maanden                  huidige indicatie Behandeling van Visio
revalidatie zijn traject bij Visio Het Loo Erf af.    verloopt, kunt u toch zorg blijven ontvangen.
Eind jaren tachtig werd bij hem Retinitis             Door het vervallen van de indicatiestelling lijkt
Pigmentosa (kokervisus) geconstateerd.                het alsof we ongekende ruimte hebben om
Leo: “Ik heb hier geleerd om aan mijn naasten         zorg te bieden. Visio werkt echter met
uit te leggen wat er echt aan de hand is.             profielen. De intaker en de primaire
Waarom pa met regelmaat een glas kapot tikt.          behandelaar stellen in overleg met u uw
Daar kunnen zij wat mee en ik maak het hen            revalidatieplan vast. Op basis daarvan wordt
hiermee mogelijk om mij te helpen.”                   een cliëntprofiel vastgesteld. Dit kan variëren
                                                      van 0 tot 10, 0 tot 40 of 40 tot 80 uren. Voor
Meerwaarde intensieve revalidatie groot               de functie Begeleiding individueel (BGIND) die
Het traject bij VHLE is intensief. Leo: ”Dat is       u nodig hebt als u ambulante woonbegeleiding
echter ook de kracht. Door voortdurend, vier          van Visio ontvangt, verandert er niets. Voor
tot vijf dagen, ook ’s avonds, bezig te zijn met      deze functie doet Visio nog steeds aanvraag
je beperking maak je vorderingen, vooral in de        bij het CIZ. 
Landelijk Nieuws
pagina 7



----------------------------------------------------   hebben inmiddels ruim 120 medewerkers
Week van de Toegankelijkheid                           opgeleid om u van dienst te zijn. Aarzel
Van zaterdag 1 tot en met vrijdag 7 oktober            daarom niet om contact te zoeken met het
vindt de Week van de Toegankelijkheid plaats.          Cliëntservicebureau via T 088 585 85 85. 
Deze keer is het thema ‘Naar buiten’, waarbij          ----------------------------------------------------
specifiek aandacht wordt gevraagd voor de              Reünie in Grave
toegankelijkheid van straat en natuur. Zie             Bent u ook benieuwd wat er van uw vroegere
voor meer informatie de website                        klasgenoten is geworden? Visio organiseert
www.weekvandetoegankelijkheid.nl. Visio sluit          voor het eerst een reünie voor leerlingen en
op dezelfde manier aan als vorig jaar. Dat wil         medewerkers. De reünie is uitsluitend bedoeld
zeggen dat de invulling lokaal gebeurt.                voor leerlingen die tussen 1990 en 1999
Opvallend is dat de Dag van de Witte Stok dit          onderwijs hebben gevolgd aan het voortgezet
jaar niet in de Week van de Toegankelijkheid           speciaal onderwijs (VSO) van Theofaan (later
valt. Wegens steeds verder teruglopende                Convergo en Sensis) te Grave. Uiteraard willen
publiciteit is ervoor gekozen dit jaar een             we zo veel mogelijk oud-leerlingen bereiken,
andere weg in te slaan en een opvallende               maar dat is niet eenvoudig. We verzamelen
landelijke activiteit te ontwikkelen. Viziris heeft    adressen, telefoonnummers en
hiertoe het initiatief genomen. Visio, het             e-mailadressen. Als u tussen 1990 en 1999
Oogfonds, de NVBS en Bartiméus zijn hierbij            onderwijs hebt gevolgd bij het VSO in Grave,
betrokken.                                            laat het ons dan weten. Kent u nog meer oud-
----------------------------------------------------   schoolgenoten uit deze periode, stuur ze dit
Echolokalisatie                                        berichtje dan door. Uiteraard worden uw
Door middel van echolokalisatie kunnen zeer            gegevens conform de wet op de privacy
slechtziende en blinde mensen objecten                 behandeld. U kunt uw gegevens doormailen
waarnemen door de verwerking van informatie            daar reuniegrave@visio.org. 
die voortkomt uit de reflectie van geluid. Door        ----------------------------------------------------
deze nieuwe techniek, die in Nederland is              Nieuw: Visio introduceert blog op website
geïntroduceerd door Dan Kish, zelf ook blind,          Visio start met de publicatie van een
kan iemand precies horen waar bijvoorbeeld             persoonlijke blog van een cliënt op de website.
muren, gebouwen en deuropeningen zijn. Dat             Visio is van mening dat dit een goed inzicht
wordt gedaan door te klikken met de tong. Het          geeft in wat er echt gedacht en gevoeld wordt;
geluid van het klikken met de tong weerkaatst          de dilemma's, emoties en worstelingen waar
tegen de dingen die iemand met een visuele             cliënten, maar ook medewerkers, mee te
beperking wil 'zien', bijvoorbeeld een gebouw.         maken krijgen. Doordat mensen een blog van
Aan de echo is te horen hoe groot het gebouw           commentaar kunnen voorzien, leert Visio van
is en waar het staat. Dit vergroot de mobiliteit.      deze feedback en krijgt de organisatie nieuwe
                                                       inzichten. Een blog geeft bezoekers van de
Echolokalisatie blijkt een waardevolle                 website een kijkje achter de schermen.
toevoeging te zijn voor de oriëntatie en               Annemiek van Munster, ex-revalidant van
mobiliteit bij blinde en zeer slechtziende             Visio Het Loo Erf en cliënt van Visio, geeft als
mensen. Daarom helpt Visio cliënten om                 eerste invulling aan deze nieuwe vorm van
bedreven te raken in echolokalisatie. Daarvoor         communiceren. Zij debuteerde in 2010 met
is in 2009 een groot intern                            haar boek “+23, een revalidatieproces in
opleidingsprogramma van start gegaan. We               beeld”. Niet eerder verscheen er een boek dat
Nieuws uit de regio
pagina 8



zoveel inzicht geeft in de onduidelijke                mag wel verwacht worden van een organisatie
beperking slechtziendheid. Zij gaf een kijkje in       als de onze. Geprikkeld en nieuwsgierig
deze, voor velen onvoorstelbare, wereld op             wenden we ons naar de nieuwe
een wijze waardoor slechtziendheid invoelbaar          werkelijkheden. Andere AWBZ-invulling,
wordt. Het zicht van Annemiek van Munster              aansluiting op WMO-voorzieningen,
mag wazig zijn, haar kritische blik, eerlijkheid       gebruikmakend van de UWV-mogelijkheden
en humor zijn haarscherp. We zijn benieuwd             om mensen te helpen bij arbeidsrevalidatie en
naar haar belevenissen. Kijk op de website             voortdurende heroriëntatie op de borging van
www.visio.org voor haar blog.                         de wetenschappelijk gefundeerde expertise.
----------------------------------------------------   Hoe de samenleving of politiek zich ook

Column                                                 organiseert, we zijn het aan onze stand
                                                       verplicht mee te bewegen en dat zullen we
                                                       doen ook. Achter die kleine geruststelling voor
door Johan Bartels - directeur Revalidatie &           de doelgroep staat een grote enthousiaste
Advies in Noordwest-Nederland                          groep medewerkers die dat dagelijks probeert
Inspiratie                                             waar te maken. 
Nog maar zeven jaar geleden kreeg de                   ----------------------------------------------------
zomerperiode een Griekse stempel doordat de
Olympische Spelen daar werden gehouden. In
                                                       Visio krijgt geleide-
2011 lukt het de Grieken weer aardig de                markeringen cadeau
belangstelling te trekken, maar om geheel
andere redenen: het afwenden van een                   Koninklijke Visio in Heerhugowaard heeft voor
faillissement. In hoeverre beide zaken met             de kinderrevalidatiegroep geleidelijnen en
elkaar te maken hebben laat ik in het midden.          markeringstegels cadeau gekregen van TG
In beide gevallen ging het wel over miljarden          Lining. Het gaat om geleideroutes binnen en
die verdiend, toegevoegd of rondgepompt                buiten het expertisecentrum en om klank- en
worden. Dat dringt zich in mij op als ik weer          markeringstegels in de tuin. De aanleiding
geïrriteerd raak over de miljarden die in              voor de schenking was een toevallige
Nederland bezuinigd moeten worden. Ik geloof           ontmoeting in winkelcentrum de Mare in
wel te begrijpen dat we moeten bezuinigen              Alkmaar. Hier maakte een groep kinderen met
hoor: we worden allemaal ouder, willen meer            een visuele beperking, onder begeleiding van
hebben en dat ook gedurende dat langere                Visio, enthousiast kennis met de net
leven volhouden. Maar dat wil nog niet zeggen          aangelegde geleidelijnen en met de mensen
dat het me niet irriteert.                             die daarmee bezig waren. Een oriënterend
Ik ben ook bezorgd. Bezorgd of we de                   gesprek met TG Lining over de mogelijkheden
expertise die we als Koninklijke Visio                 voor Visio was snel gemaakt, waarna het
ontwikkeld hebben gegarandeerd voor u                  bedrijf tot de sympathieke schenking besloot.
beschikbaar kunnen houden. Bezorgd ook dat             “We willen deze schenking vooral doen, omdat
u via verschillende invalshoeken in uw leven           het voor ons zo voelbaar is dat jullie met hart
geraakt wordt door bezuinigingen.                      en ziel enthousiast bezig zijn met deze
Maar irritatie en bezorgdheid kunnen ook tot           kinderen en dat is absoluut een presentje
inspiratie leiden. Datgene wat voor u in uw            waard!”, zegt Tamar Grahmbeek, mede-
individuele situatie lang niet eenvoudig zal           eigenaar van TG Lining. Visio vindt het een
zijn: de weg op alternatieve wijze vervolgen,          supercadeau en is trots op het compliment. 
Nieuws uit de regio
pagina 9



----------------------------------------------------   gespecialiseerde ondersteuning en

Samenwerking                                           begeleiding. Het doel is om de mobiliteit en
                                                       zelfstandigheid van de bewoners te
                                                       bevorderen en om valincidenten en depressies
Koninklijke Visio gaat met verschillende               tegen te gaan. Visio biedt binnen het
partijen samenwerkingsverbanden aan met als            samenwerkingsverband onder meer
doel de (oog)zorg en dienstverlening aan               informatie, advies, revalidatie en training voor
slechtziende en blinde mensen te                       de bewoners en hun omgeving. Daarnaast
optimaliseren. Hieronder enkele voorbeelden            gaat Visio zorgmedewerkers van Zorggroep
van ‘ketenzorg’ die de afgelopen maanden in            Reinalda scholen. Het doel is om de
Noordwest-Nederland zijn gerealiseerd.                 deskundigheid te vergroten in, onder andere,
                                                       het tijdig herkennen van mogelijke
VUmc en Spaarne Ziekenhuis                             oogproblemen en het begeleiden van
Visio heeft met Ergra Low Vision, specialist op        bewoners met een oogaandoening.
het gebied van oogzorg, een gezamenlijk
spreekuur op de polikliniek Oogheelkunde van           Onze Lieve Vrouwe Gasthuis
het VUmc én het Spaarne Ziekenhuis. Het doel           Het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in
is het beter bereikbaar maken en verbeteren            Amsterdam geeft samen met Koninklijke Visio
van de kwaliteit van dienstverlening voor              en Low Vision Totaal inhoud aan een nieuwe
slechtziende mensen. Dit gebeurt door het              vorm van nazorg. Slechtziende patiënten van
bevorderen van zogenaamde ketenzorg door               de polikliniek Oogheelkunde voor wie geen
een betere afstemming van zorgvraag en                 oogheelkundige behandeling meer mogelijk is
zorgaanbod. Door gemeenschappelijk in de               ter verbetering van de visus, kunnen terecht
keten op te trekken wordt voorkomen dat                bij het low vision spreekuur in het ziekenhuis.
slechtziende mensen drie keer hun verhaal              Tijdens één gesprek krijgen zij zowel een
moeten doen. De oogarts van het ziekenhuis             advies over optische hulpmiddelen als gerichte
stuurt de patiënten via de balie naar het              informatie over ondersteuning bij het leven
gezamenlijke low vision spreekuur. Ergra               met een visuele beperking. Hierin schuilt de
brengt tijdens het spreekuur de eerste                 meerwaarde voor de patiënten. Daarbij
hulpvragen in kaart en doet een low vision             hoeven zij maar één keer hun verhaal te doen.
onderzoek. Een medewerker van Visio                    De oogarts van dit ziekenhuis verwijst
informeert en adviseert over de ondersteuning          slechtziende patiënten door naar het
die Visio kan bieden in het dagelijks leven.           spreekuur. 
Patiënten kunnen zich hiervoor ter plaatste            ----------------------------------------------------
aanmelden.
                                                       Training Netwerken
Reinaldahuis
Visio, Zorggroep Reinalda en Stichting Low             Het is bekend dat verslechtering van het
Vision Nederland zijn voor de bewoners van             gezichtsvermogen op oudere leeftijd gevolgen
het Reinaldahuis in Haarlem, waar intramurale          kan hebben voor het zelfvertrouwen, de
zorg geboden wordt, een samenwerking                   zelfwaardering, de autonomie en
gestart. Voor de bewoners moet deze                    onafhankelijkheid. Men kan zich onzekerder
samenwerking resulteren in een vroegtijdige            gaan voelen in zijn omgeving en moeilijker
signalering van oogaandoeningen, adequate              aan recreatieve activiteiten deelnemen. Ook
behandeling van deze aandoeningen en                   merkt men dat in relaties met anderen en het
Nieuws uit de regio
pagina 10



eigen steunende netwerk.                               ----------------------------------------------------
Daarom start in januari 2012 bij Visio in
Amsterdam een training Netwerken. Deze is
                                                       In gesprek met …
bedoeld voor slechtziende en blinde ouderen
(vanaf 55 jaar) die op verschillende manieren          Yvonne Cabri, oud-cliënt van Visio en
ondersteuning kunnen gebruiken bij                     voorzitter NVBS, afdeling Noordwest
vriendschap of het opbouwen en onderhouden
van een persoonlijk netwerk.                           Op 12 maart jl. werd de Alkmaarse Yvonne
Hebt u interesse of wilt u meer informatie?            Cabri benoemd tot voorzitter van NVBS
Neem contact op met Visio in Amsterdam,                afdeling Noordwest (voorheen Noord-Holland
maatschappelijk werk, afdeling volwassenen.            Noord) en volgt hiermee Jan Hertog op. De
T 088 585 57 00.                                      oud-revalidante van Visio beoogt de
----------------------------------------------------   belangenvereniging een sterker
                                                       maatschappelijk profiel te geven.
Contactdag Haarlem
                                                       Wanneer besloot je contact te zoeken met
Hebt u wel eens het gevoel dat u uw                    Visio?
ervaringen met uw beperking zou willen delen           Ik heb de oogaandoening RP (Retinitis
met andere mensen? Bent u op zoek naar een             Pigmentosa). In 2001 moest ik daarom
buddy of maatje? Of vraagt u zich af hoe en            stoppen met mijn werk als mondhygiëniste. Ik
waar je als slechtziend of blind persoon aan           bezocht Visio in Heerhugowaard voor een
een date kunt komen?                                   mobiliteitstraining en computeraanpassingen.
Geregeld bereiken dit soort vragen ons                 Door verdere visuele verslechtering heb ik
expertisecentrum. Visio Revalidatie & Advies in        uiteindelijk in 2009 een intern
Haarlem organiseert om die reden een                   revalidatietraject doorlopen bij Visio Het Loo
contactdag die plaatsvindt op 15 oktober               Erf in Apeldoorn. Hier heb ik veel geleerd over
2011. Cliënten van Visio kunnen niet alleen            energieverdeling en vrijetijdsbesteding.
met elkaar, maar ook met externe relaties
kennismaken. De dag staat onder de                     Je bent 15 jaar lid van de NVBS. Hoe ben
deskundige begeleiding van onze                        je je lidmaatschap sinds een paar jaar
professionals. U krijgt antwoord op vragen             actief gaan invullen?
over maatschappelijke en sociale problemen             Via Retina Nederland raakte ik bevriend met
die een visuele beperking met zich mee kan             Marian de Nijs, die een vergelijkbaar
brengen. Met een informatiemarkt,                      revalidatietraject bij Het Loo Erf heeft gevolgd.
presentaties, gespreksgroepen en workshops             Ook bleek zij lid te zijn van de NVBS. Wij
maakt Visio u wegwijs in het opbouwen van              wilden als vrijwilligers van de NVBS ons
een sociaal netwerk in kwantitatieve en                steentje bijdragen om de ontmoetingsfunctie
kwalitatieve zin. De contactdag vindt plaats bij       van de vereniging te versterken en de
Visio in Haarlem, Amsterdamsevaart 268.                ledenbasis te verstevigen. Vanuit deze missie
                                                       hebben wij, met succes, diverse activiteiten
Meer informatie of aanmelden?                          georganiseerd die zowel jongere als oudere
Neem contact op met José van der Zwan,                 bestaande en nieuwe leden aanspraken.
T 088 585 79 00, haarlem@visio.org. 
Nieuws uit de regio
pagina 11



Hoe geeft de NVBS regiobreed een                   ----------------------------------------------------
praktische invulling aan haar missie?
Regio Noordwest is hard bezig de activiteiten
                                                   In gesprek met …
nieuw leven in te blazen. Dat geldt ook voor
                                                   Sam Brussee, oud-cliënt en schrijver van
de andere regio’s. Goede
                                                   het boek “Terugblik op het ongeziene”
informatievoorziening naar de doelgroep toe
en een interactief programma zijn hierbij
                                                   Sam Brussee presenteerde in 2010 zijn eerste
belangrijk. Denk hierbij aan voorlichting over
                                                   boek “Terugblik op het ongeziene” bij
de begeleiderskaart, de OV-chipkaart, Loket
                                                   uitgeverij In-OutBooks. In dit compacte
aangepast-lezen, maar ook over vragen die
                                                   levensverhaal schrijft Brussee over de impact
gerelateerd zijn aan werk en maatschappelijke
                                                   die zijn slechtziendheid en latere blindheid
participatie.
                                                   hadden op vele terreinen in zijn leven. Daar
                                                   doorheen doet hij de lezer verslag van zijn
Wat kunnen jullie concreet betekenen
                                                   zoektocht naar religieuze zingeving. Inmiddels
voor de sociaal-maatschappelijke
                                                   is er een tweede druk van het boek
participatie van mensen met een visuele
                                                   beschikbaar (prijs €12,95). Voor de
beperking?
                                                   daisy/luister– en braillevorm kunt u terecht bij
Het is de taak van de NVBS om als
                                                   Loket aangepast-lezen, landelijk loket van de
belangenorganisatie de mensen uit
                                                   openbare bibliotheekbranche voor mensen met
verschillende gelederen bewust te maken van
                                                   een visuele beperking of een andere
de bestaande beeldvorming rondom de
                                                   leeshandicap.
maatschappelijke participatie van mensen met
een visuele beperking. Daarnaast kunnen wij
                                                   Al op jonge leeftijd openbaarde zich bij u
concreet kijken of onder meer de overstap van
                                                   de oogaandoening Retinitis Pigmentosa
het revalidatiecentrum Visio Het Loo Erf naar
                                                   (RP). Uw schoolperiode werd sterk
de maatschappij op een betere manier
                                                   gekleurd door onbegrip. Hoe vond u daar
geregeld kan worden.
                                                   een weg in?
                                                   In die tijd heerste er onwetendheid over
Hoe ga je als nieuwe voorzitter van de
                                                   oogafwijkingen. Op de basisschool hield men
NVBS de interactieve doelstelling verder
                                                   geen rekening met slechtziende kinderen en ik
vormgeven?
                                                   was onvoldoende in staat om mijn visuele
Het streven is om een nieuw impuls te geven
                                                   problemen te beschrijven. Daarnaast vond ik
aan ontmoeting, kennismaking en
                                                   weinig aansluiting bij mijn medescholieren en
ervaringsuitwisseling tussen de NVBS en haar
                                                   voelde ik me voornamelijk eenzaam. Na mijn
bestaande leden en potentieel nieuwe leden,
                                                   twaalfde jaar verslechterde mijn
en daarnaast ook tussen de leden onderling.
                                                   gezichtsvermogen. Op het blindeninstituut
Publiciteit en werving zijn belangrijke middelen
                                                   Zeist volgde ik mijn middelbare
om de boodschap uit te dragen. Het is van
                                                   schoolopleiding. Hier leerde ik het brailleschrift
belang om samenwerking met en aansluiting
                                                   beheersen. Mijn passie voor de piano, het
bij andere belangenorganisaties te zoeken,
                                                   muziek luisteren en spelen samen met
zoals de Viziris-kring, om ons collectieve
                                                   anderen was voor mij een middel om mijn
profiel naar buiten toe te versterken.
                                                   isolement te doorbreken.
Kijk voor het uitgebreide interview met Yvonne
Cabri op www.nvbsnoordwest.nl. 
Nieuws uit de regio
pagina 12



Hoe manifesteerde zich de negatieve               ----------------------------------------------------
beeldvorming bij uw opleidings- en
beroepskeuze?
                                                  Cliëntenraad op locatie
Zowel direct als indirect ervoer ik veel
tegenwerking. Het vinden van een eigen weg        De Cliëntenraad gaat de regio in! Dat wil
verliep moeizaam en eenzaam. Uiteindelijk         zeggen, een lid van de Cliëntenraad gaat op
slaagde ik erin om mijn droom in vervulling te    bezoek bij de vestigingen van Visio in
doen gaan. Ik verkreeg een studiebeurs voor       Noordwest-Nederland. De raad wil in contact
een pianostudie aan het conservatorium.           komen met cliënten van Visio om de
Daarna kreeg ik een aanstelling als               medezeggenschap van cliënten in de breedste
pianodocent. Ik heb dit werk kunnen               zin van het woord te kunnen meenemen in het
uitoefenen totdat ik in 1980 volledig blind       werk van de raad.
werd. Op Het Loo Erf in Apeldoorn heb ik          Wilt u meer weten over het werk van de
vervolgens een revalidatietraject gevolgd.        Cliëntenraad of hebt u interesse in
                                                  medezeggenschap van cliënten van Visio? Dan
Ook op sociaal en relationeel gebied              is er nu de mogelijkheid om persoonlijk
ondervond u veel pijnlijke confrontaties.         contact te hebben met een lid van de
Welke rol speelde het geloof voor u?              Cliëntenraad. Tijdens dit contact kunt u vragen
Ik ben van huis uit hervormd. Onzekerheid en      stellen als:
bindingsangst overheersten in sociale              Wat doet de Cliëntenraad?
contacten en relaties. Ik stelde mezelf ook        Hoe is de Cliëntenraad georganiseerd?
fundamentele vragen met betrekking tot het         Uit hoeveel leden bestaat de Cliëntenraad?
christendom: waar wilde ik mijn zingeving          Hoe vaak vergadert de Cliëntenraad,
vinden? Toen ik 25 jaar was, trad ik toe tot de       waarover en met wie?
rooms-katholieke kerk. Na een lange                Wat betekent medezeggenschap binnen
zoektocht voelde de Gereformeerde Kerk                Koninklijke Visio voor cliënten?
vrijgemaakt 35 jaar later als een thuis. Ik
besloot terug te keren naar de protestantse       Wanneer u interesse hebt, kunt u contact
kerk.                                             opnemen met de vestiging van Visio waar u
                                                  gewoonlijk komt. Bij de receptie en bij Advies
U bent geboren in Leiden, maar woont al           & Voorlichting is bekend wanneer er een
tien jaar samen met uw echtgenote in              Cliëntenraadslid aanwezig is.
Wolfheze. Is dit voor u een thuis?
Mijn vrouw en ik wonen er comfortabel, maar       Ons motto is:
het is er erg stil. Het verlangen naar mijn       “Samen aan de slag, samen sterk!”
geboorteplek, de stad Leiden, blijft. Wie zal
het zeggen, misschien zal ik daar ooit            Joop Zopfi (voorzitter) 
terugkeren, zoals ik terugkeerde naar de kerk     ----------------------------------------------------
van mijn voorouders.
                                                  Activiteiten bij Visio in
Het volledige interview met Sam Brussee vindt     Leiden
u op www.in-outbooks.nl en op
www.hetschild.nl .                               Veel cliënten van Visio wonen op de grens van
                                                  Visio in Noordwest- en Zuidwest-Nederland.
Nieuws uit de regio
pagina 13



Om die reden vindt u hieronder enkele             Massagetraining
trainingen en bijeenkomsten die bij Visio in      Tijdens deze achtdaagse training leert u
Leiden op de agenda staan. Voor alle              praktische revaliderende vaardigheden. Het
programma’s geldt:                                doel van de training is het in praktijk brengen
- Voor meer informatie en aanmelden kunt u        van massages in de eigen omgeving.
    contact opnemen met het                       Datum: najaar 2011.
    Cliëntservicebureau T 088 585 85 85.
- Bij voldoende aanmeldingen starten de           Workshop online catalogus Loket
    trainingen. Het minimum aantal                aangepast-lezen raadplegen
    deelnemers verschilt per training.            In het voorjaar van 2011 is de internetsite van
- Wijzigingen voorbehouden.                       het Loket aangepast-lezen gewijzigd, zodat
                                                  deze beter toegankelijk is. Visio organiseert
Zorgen voor jezelf                                een workshop waarin u leert hoe u de
De training is geschikt voor iedereen die merkt   catalogus zelfstandig kunt raadplegen en
door de visuele beperking moeite te hebben        optimaal van de website gebruik kunt maken.
met het maken van keuzes, ontspannen, het         Tegelijkertijd houdt u zich bezig met het
stellen van grenzen en het opkomen voor           toepassen en gebruiken van de computer.
zichzelf. Het betreft acht bijeenkomsten.         Datum: 10 oktober, 9.30 tot 12.30 uur. 
Datum: start 11 oktober, 14.00-16.00 uur.         ----------------------------------------------------

Ik kan er een boek over schrijven
                                                  Aan de slag met de
Visio biedt, als u beschikt over enige
computervaardigheden, de mogelijkheid om
                                                  computer
uw verhaal op te schrijven. Hierbij is aandacht
                                                  Werken met de computer kan moeilijker
voor de opzet, opmaak en vormgeving. De
                                                  worden naarmate u slechter gaat zien.
verhalen worden (gedeeltelijk) met elkaar
                                                  Gelukkig zijn er vele hulpmiddelen beschikbaar
gelezen en besproken, waarna u leert hoe u de
                                                  die het werken met de computer weer
reacties op uw verhaal kunt verwerken. Het
                                                  mogelijk of makkelijker kunnen maken.
betreft zes bijeenkomsten.
                                                  Veelal wordt het lezen van de kleine letters op
Datum: start 14 oktober, 14.00 -16.00 uur.
                                                  het beeldscherm als probleem ervaren.
                                                  Er zijn verschillende mogelijkheden om binnen
Ontdek uw mogelijkheden
                                                  Windows aanpassingen te maken die het lezen
In vijf trainingen maakt u kennis met de
                                                  kunnen vergemakkelijken. Daarnaast zijn er
revalidatiemogelijkheden van Visio.
                                                  allerlei losse hulpmiddelen verkrijgbaar, zoals
Onderwerpen als: huishouden, buiten op
                                                  een toetsenbord met vergrote letters.
straat lopen, vrijetijdsbesteding en
                                                  Mochten Windows-aanpassingen niet meer
communicatie komen aan de orde. U krijgt
                                                  toereikend zijn, kan alles wat op het
adviezen die de uitvoering van dagelijkse
                                                  beeldscherm staat vergroot worden door een
handelingen vergemakkelijken. Er is aandacht
                                                  vergrotingsprogramma. Hierdoor wordt lezen
voor systematisch handelen, gebruik van
                                                  weer mogelijk of makkelijker.
verlichting, werken met andere zintuigen en
                                                  Wanneer alleen vergroting onvoldoende is
contrasten. Het betreft vijf bijeenkomsten.
                                                  bestaat de mogelijkheid tot het toevoegen van
Datum: start 7 oktober, 13.30 tot 16.00 uur.
                                                  spraak. Naast de vergroting vertelt de
                                                  computer dan ook nog wat er in beeld staat.
Berichten van derden
pagina 14



Om met deze hulpmiddelen te leren werken               ----------------------------------------------------
biedt Visio op iedere vestiging een
computertraining. Deze wordt geheel
                                                       Bladmuziek lezen
toegespitst op uw individuele vraag.
Hebt u interesse in wat voor u de                      Het lezen van bladmuziek als men slechtziend
mogelijkheden zijn voor de computer dan kunt           is geworden, blijkt vrijwel onmogelijk.
u contact opnemen met het                              Er zijn weliswaar oplossingen op de markt,
Cliëntservicebureau T 088 585 85 85.                  maar geen van alle zijn goed bruikbaar. In al
----------------------------------------------------   die tijd ben ik tot de conclusie gekomen, dat
                                                       de oplossing uit de automatisering moet
Activiteiten NVBS                                      komen, maar dan wel zo dat een kind de was

afdeling Noordwest                                     kan doen.
                                                       Stelt u zich eens voor dat u zo’n mooi plat
                                                       beeldscherm op de muziekstandaard zet en
De NVBS (Nederlandse Vereniging van Blinden            dat op het scherm alleen de notenbalken
en Slechtzienden) is een landelijke                    verschijnen die op dat moment van belang
belangenorganisatie die opkomt voor mensen             zijn. Op die balken kunt u minstens drie maten
met een visuele beperking. De afdeling                 vooruit kijken en de muziek schuift gladjes en
Noordwest (voorheen Noord-Holland Noord)               in het gewenste tempo van rechts naar links
strekt zich uit over Noord-Holland, behalve            over dat scherm. Natuurlijk kunt u de
Amsterdam en het Gooi.                                 vergroting en de kleuren aan uw eigen wensen
De afdeling Noordwest organiseert                      aanpassen.
maandelijks informatieve en ontspannende               Op dit moment bestaan er meerdere
activiteiten. Dit najaar staan de volgende             oplossingen die allemaal een eindje in de
activiteiten op de kalender:                           gewenste richting gaan, maar echt af is er niet
24-9: Bijeenkomst voor nieuwe leden, waar              één. Daarom leg ik de volgende vraag aan u
onderlinge kennismaking centraal staat.                voor.
27 t/m 29-9: Voorlichtingsdagen Oogcentrum             Behoort u tot de mensen die met het lezen
Heerhugowaard.                                         van bladmuziek worstelen en denkt u dat de
22-10: Contactdag in Alkmaar.                          beschreven oplossing iets voor u is? Hebt u
1-11: Informatiemarkt bibliotheek Heiloo.              daar dan geld voor over, zelfs als het om een
19-11: Afdelingsvergadering en themamiddag.            investering van 2.500 tot 4.000 euro zou gaan
17-12: Kerstbijeenkomst. Een                           inclusief computer? Zoveel zal een dergelijke
muziekensemble speelt fijne muziek en Dirk             oplossing namelijk ongeveer gaan kosten.
Plugboer laat ons genieten van zijn                    Ik ben erg benieuwd naar uw antwoord.
schaatscollectie en dito verhalen.                     Daarmee kunt u mij enorm helpen om dit
                                                       project te vervolgen, ook al kan ik zelf geen
Nieuwsgierig naar de inhoud van deze                   noot lezen!
activiteiten en wat de afdeling Noordwest voor         Het antwoord kunt u mij per e-mail sturen,
u kan betekenen? Neem gerust contact op met            mijn adres is hj.nobel@ziggo.nl. U kunt mij
ons afdelingssecretariaat:                             ook bellen op T 020 61 30 619. Dat is het
Marie José Mes-v.d.Valk, T 0226 45 20 78 of            nummer van de NVBS afdeling Amsterdam,
secretaris@nvbsnoordwest.nl.                          waarvan ik secretaris ben.

                                                       Henk Nobel, Amstelveen     
Colofon
pagina 15



----------------------------------------------------   Adressen van Visio in Noordwest-
Om u zo goed mogelijk te informeren,                   Nederland
ontvangt u twee keer per jaar een nieuwsbrief
van Visio. Deze is beschikbaar in vijf                 Cliëntservicebureau
verschillende leesvormen. U kunt kiezen uit:           T 088 585 85 85
gewone letter, grootletter 14 pnt., braille,
daisy en e-mail. De standaard leesvorm is de           Paasheuvelweg 17
gewone letter. Indien u deze nieuwsbrief in            1105 BE Amsterdam Zuidoost
een andere leesvorm wilt ontvangen, kunt u             T 088 585 57 00
dat aangeven bij de redactie.                          F 020 697 01 91
                                                       amsterdam@visio.org
Oplage                                                 Inloopspreekuur: woensdag 10.00-13.00 uur
Deze nieuwsbrief wordt in een oplage van
7000 stuks verspreid onder alle cliënten               Gebouw Haerlemmerpoort
woonachtig in Noordwest-Nederland. Aan de              Amsterdamsevaart 268
inhoud van de artikelen kunnen geen rechten            2032 EK Haarlem
worden ontleend. Niets uit deze uitgave mag            T 088 585 79 00
worden gereproduceerd of verspreid zonder              F 023 543 46 99
voorafgaande schriftelijke toestemming van             haarlem@visio.org
Visio.                                                 Inloopspreekuur: dinsdag 10.00-13.00 uur

Adreswijziging                                         Gildestraat 3
Visio is verplicht kopieën van een geldig              1704 AG Heerhugowaard
identiteitsbewijs en een geldige zorgpas bij uw        T 088 585 90 00
gegevens te bewaren. Wij verzoeken u daarom            F 072 574 65 52
met nadruk wijzigingen in uw paspoort,                 heerhugowaard@visio.org
adresgegevens of verzekering zo snel mogelijk          Inloopspreekuur: donderdag 10.00-13.00 uur
door te geven aan Visio.

Redactieadres                                          Koninklijke Visio
Koninklijke Visio                                      expertisecentrum voor slechtziende en blinde
T.a.v. José van der Zwan                               mensen.
Amsterdamsevaart 268                                   www.visio.org 
2032 EK Haarlem
nieuwsbriefnwn@visio.org
T 088 585 79 00 

Opmaak en redactie
José van der Zwan

Eindredactie
Maureen van Zuuk

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:26
posted:7/5/2012
language:Dutch
pages:15