Rik Vitamine C

							Vitamine C
Doel van de proef
Het doel van deze proef is om te kijken hoeveel vitamine C er aanwezig is in
een vitamine C tablet, in sinaasappelsap uit een pak en in versgeperste
sinaasappelsap.
Theorie
Vitamine C

Al in de zestiende eeuw wisten zeelieden dat citrusvruchten en verse groente
scheurbuik konden voorkomen. Pas veel later werd bekend dat deze ziekte
verband hield met een ernstig tekort aan vitamine C.
Vitamine C staat ook wel bekend als ascorbinezuur, 2-oxo-L-threo-hexono-1,4-
lactone-2,3-enediol en (R)-3,4-dihydroxy-5-((S)-1,2-dihydroxyethyl)furan-2(5H)-
one. Vitamine C is een in water oplosbare stof die in de meeste soorten
groente en fruit te vinden is. Het is betrokken bij een groot aantal processen
in het lichaam. Vitamine C is onder meer nodig voor de vorming van
bindweefsel en deze zorgt voor een goede wondgenezing. Verder zorgt
vitamine C ervoor dat ijzer uit de voeding beter wordt opgenomen en speelt
het een belangrijke rol bij het instandhouden van de weerstand. Deze stof zit
het meeste in rozenbottel, zwarte aalbessen, paprika, spruitjes en
boerenkool. Hierin zit namelijk respectievelijk 500, 200, 150 nog een keer
150 en 125 mg per 100 g. Deze stof wordt ook vaak toegevoegd aan
levenswaren als conserveermiddel. De molecuulformule van Vitamine C is
C6H8O6 en de structuurformule ziet er zo uit:




Joodmetrische titratie
De titratie is een oude maar nog steeds betrouwbare scheikundige techniek
om een concentratie van een stof in een oplossing te bepalen. Dit gaat als
volgt. Je hebt een oplossing. Hier ga je druppelsgewijs een titrant aan
toevoegen. De titrant is een oplossing waarvan de concentratie bekend is.
Het is de bedoeling dat de titrant snel reageert met de te bepalen stof in de
oplossing. Het is de bedoeling om het omslagpunt, ook wel equivalentiepunt
genoemd, te bepalen. Dit is het punt waarop alle te bepalen oplossing
gereageerd heeft met de titrant. Dit punt is op verschillende manieren te
bepalen. De meest gebruikelijke methode is met een indicator. Je voegt een
indicator toe, die, in combinatie met de titrant, een andere kleur aan de
oplossing geeft dan in combinatie met de stof waarvan je de concentratie wilt
bepalen. Als je weet hoeveel mol van de titrant toegevoegd is tot aan het
equivalentiepunt en je weet welke reactie er tussen de titrant en de oplossing
van onbekende titratie gelopen heeft, kun je berekenen hoe veel mol van de
te bepalen stof in de oplossing gezeten moet hebben.
Werkwijze en resultaten
Om de hoeveelheid vitamine C in een oplossing te bepalen voeg ik eerst
ongeveer 5 mL 0,1 M zwavelzuur en exact 10 mL 0,050 M joodoplossing aan
deze oplossing toe. Hierbij vindt de volgende reactie plaats. De getallen erbij
zijn in mmol.

            C6H8O6 + I2             C6H6O6 + 2H+ + 2I-
Aanwezig x                 0,50           0             1,0     0
Gereageerd -x              -x        x                   2x     2x
Over       0               0,50-x    x                   1,0+2x    2x

Vervolgens titreer ik dit met 0,100 M natriumthiosulfaat (Na2S2O3) tot bijna
aan het omslagpunt. Daarna voeg ik als indicator stijfsel (zetmeel) toe, en
titreer ik tot aan het omslagpunt. Hierbij vindt de volgende reactie plaats.

            I2 + 2S2O32-                2I- + S4O62-
Aanwezig 0,50-x     2(0,50-x)
Gereageerd 0,50-x       2(0,50-x)
Over       0      0


De indicator slaat om als alle I2 opgereageerd is. Uit de bovenstaande
reactievergelijking volgt dat er 2(0,50-x) mmol S2O32- toegevoegd moet
worden tot aan het omslagpunt, dus ook 2(0,50-x) mmol natriumthiosulfaat.
Er wordt getitreerd met 0,100 M natriumthiosulfaat.

De resultaten zijn de volgende
Drie keer één Vitamine C tablet
Getitreerd met
      4,01 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      4,05 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      3,95 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
Gemiddeld 4,00 mL 0,100 M natriumthiosulfaat

Drie keer 20,0 mL sinaasappelsap uit pak
Getitreerd met
      8,03 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      7,97 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      8,03 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
Gemiddeld 8,01 mL 0,100 M natriumthiosulfaat

Drie keer 20,0 mL versgeperste sinaasappelsap
Getitreerd met
      9,40 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      9,41 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
      9,33 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
Gemiddeld 9,38 mL 0,100 M natriumthiosulfaat
Er is dus 2(0,50-x) mmol natriumthiosulfaat toegevoegd wat gelijk is aan de
hoeveelheid toegevoegde thio in mL maal 0,100. Hieronder de berekeningen.

Drie keer één Vitamine C tablet
4, 00*0,100  2(0,50  x)  1, 00  2 x
0, 60  2 x
x  0,30
Dus x = 0,30 mmol ascorbinezuur in één tablet

Drie keer 20,0 mL sinaasappelsap uit pak
8, 01*0,100  2(0,50  x)  1, 00  2 x
0, 20  2 x
x  0,10
Dus x = 0,10 mmol ascorbinezuur in 20,0 mL

Drie keer 20,0 mL versgeperste sinaasappelsap
9,38*0,100  2(0,50  x)  1, 00  2 x
0, 20  2 x
x  0, 03
Dus x = 0,03 mmol ascorbinezuur in 20,0 mL

Eén vitamine C-atoom weegt 176 u. In één tablet zit dus 0,30*176 = 52,8 mg
ascorbinezuur. In 20,0 mL sinaasappelsap uit een pak zit 0,10*176 = 17,6
mg ascorbinezuur, en in 20,0 mL versgeperste sinaasappelsap zit 0,03*176 =
5,38 mg. Je hebt dagelijks zo’n 50 tot 75 mg nodig. Met één tablet zou je dus
net aan binnen die marge zitten, maar als je voor de 75 mg gaat heb je toch
wel twee tabletten nodig. Je kunt er echter ook voor kiezen om 85,2 mL
sinaasappelsap uit pak te gaan drinken om aan de 75 mg te komen. Als je
zelf gaat persen zul je nog meer moeten drinken, je komt dan namelijk uit op
zo’n 279 mL voor 75 mg.
Conclusie
Het was tegen mijn verwachtingen in dat er in de sinaasappelsap uit pak
meer vitamine C zat dan in de versgeperste. Helaas heb ik het pak niet
bewaard, anders had ik kunnen kijken of er misschien ‘met toegevoegde
vitamine C’ of ‘E300’ op staat. Dat zou dan kunnen verklaren waarom er
meer dan dubbel zo veel vitamine C zit in sinaasappelsap uit pak.