Get documents about "Are You suprised ?
Document Sample
SPIS TREŚCI
WPROWADZENIE ................................................................................................................................ 4
R O Z D Z I A Ł I ............................................................................................................ 7
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY......................................................................................... 7
1. PODSTAWOWE DANE. ......................................................................................................... 7
2. POŁOŻENIE ............................................................................................................................ 7
3. FUNKCJE. ................................................................................................................................ 7
4. UKŁAD FUNKCJONALNO - PRZESTRZENNY. ................................................................. 8
5. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA. ................................................................................... 8
6. WALORY GOSPODARCZE GMINY. .................................................................................... 8
7. WIZERUNEK PRZESTRZENNY GMINY. ............................................................................ 9
R O Z D Z I A Ł II ........................................................................................................... 9
OCENA OBECNEGO ZAGOSPODAROWANIA GMINY ................................................................ 10
1. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE ...................................................................................... 10
1.1. Położenie i rzeźba terenu ................................................................................................................... 10
1.2. Budowa geologiczna, warunki wodne i wody powierzchniowe. ....................................................... 10
1.3. Warunki klimatyczne ......................................................................................................................... 11
1.4. Gleby i powierzchnie zalesione oraz parki. ....................................................................................... 12
2. STRUKTURA PRZESTRZENNA GMINY ........................................................................... 13
3. ŚRODOWISKO KULTUROWE. ........................................................................................... 13
4. LUDNOŚĆ NA OBSZARZE GMINY ................................................................................... 14
4.1. Stan i dynamika wzrostu ludności ..................................................................................................... 14
4.2. Struktura wieku ................................................................................................................................. 15
4.3. Zatrudnienie ...................................................................................................................................... 16
4.3.1. Rynek pracy.................................................................................................................................. 16
4.3.2. Bezrobocie ................................................................................................................................... 17
5. POTENCJAŁ GOSPODARCZO-PRODUKCYJNY ............................................................. 18
5.1. Rolnictwo .......................................................................................................................................... 18
5.2. Przemysł – działalność produkcyjna.................................................................................................. 21
6. WARUNKI ŻYCIA LUDNOŚCI ........................................................................................... 23
6.1. Mieszkalnictwo.................................................................................................................................. 23
6.2. Usługi bytowe.................................................................................................................................... 25
6.2.1. Ochrona zdrowia .......................................................................................................................... 25
6.2.2. Oświata......................................................................................................................................... 25
6.2.3. Kultura ......................................................................................................................................... 26
6.2.4. Kultura fizyczna i rekreacja .......................................................................................................... 26
6.2.5. Handel .......................................................................................................................................... 27
6.2.6. Działalność usługowa ................................................................................................................... 27
7. KOMUNIKACJA ................................................................................................................... 28
7.1. Położenie, powiązania zewnętrzne .................................................................................................... 28
7.2. Komunikacja drogowa ....................................................................................................................... 28
7.3. Natężenie ruchu na drodze krajowej 344 i drodze wojewódzkiej 345, oraz stan wskaźniki
motoryzacji w gminie ........................................................................................................................ 30
7.4. Komunikacja kolejowa ...................................................................................................................... 31
7.5 Żegluga .............................................................................................................................................. 31
8. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA ................................................................................. 31
8.1 Zaopatrzenie w wodę. ........................................................................................................................ 31
8.2. Asenizacja ścieków. ........................................................................................................................... 32
8.3. Zaopatrzenie w gaz. ........................................................................................................................... 32
8.4. Elektroenergetyka. ............................................................................................................................. 32
8.5. Zaopatrzenie w ciepło........................................................................................................................ 32
8.6. Łączność ............................................................................................................................................ 33
1
R O Z D Z I A Ł III ........................................................................................................ 33
STRATEGIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO GMINY .................................................................. 33
1. GENERALNE ZAŁOŻENIA STRATEGII. ........................................................................... 34
2. STWORZENIE WARUNKÓW DLA WZROSTU EFEKTYWNOSCI GOSPODARCZEJ 34
2.1. Przebudowa gospodarki rolnej .......................................................................................................... 34
2.2. Rozwój funkcji przemysłowo - usługowej. ........................................................................................ 35
2.3. Rewitalizacja i modernizacja węzła komunikacyjnego. ..................................................................... 35
2.4. Wykorzystanie zasobów naturalnych zgodnie z zasadami kompleksowego i zrównoważonego
rozwoju. ............................................................................................................................................ 35
3. Osiągnięcie wysokiego poziomu zaspokojenia potrzeb mieszkańców. ................................... 36
4. OCHRONA I RECHABILITACJA DÓBR KULTURY. ....................................................... 36
5. REALIZACJA CELÓW STRATEGICZNYCH ..................................................................... 37
R O Z D Z I A Ł IV........................................................................................................ 38
UWARUNKOWANIA ROZWOJU GMINY ...................................................................................... 38
1. UWARUNKOWANIA DEMOGRAFICZNe ........................................................................ 39
2. UWARUNKOWANIA WZROSTU POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO ......................... 40
2.1 Restrukturyzacja i przebudowa rolnictwa .......................................................................................... 40
2.2 Rozwój funkcji przemysłowej i komercyjnej ..................................................................................... 41
2.3 Funkcje uzupełniające ....................................................................................................................... 42
3. JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW ...................................................................................... 42
4. UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO ........................................ 43
5. OCHRONA DÓBR KULTURY ............................................................................................. 44
5.1. Strefy ochrony konserwatorskiej ....................................................................................................... 44
5.2. Ochrona zabytków archeologicznych ................................................................................................ 46
6. UWARUNKOWANIA INFRASTRUKTURY ...................................................................... 47
6.1. Linie magistralne ............................................................................................................................... 47
6.2 Infrastruktura techniczna terenów zainwestowanych...................................................................... 48
7. UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE KOMUNIKACJI ................................................... 49
R O Z D Z I A Ł V ......................................................................................................... 49
KIERUNKI ROZWOJU PRZESTRZENNEGO GMINY ..................................................................... 49
1. WIODĄCE FUNKCJE NA OBSZARZE GMINY. ................................................................ 50
2. STRUKTURA FUNKCJONALNO - PRZESTRZENNA .................................................... 51
3. GRANICE ROZWOJOWE WSI GMINNEJ MALCZYCE ................................................... 51
4. ROZWÓJ FUNKCJI PRZEMYSŁOWEJ I KOMERCYJNEJ. .............................................. 52
5. KIERUNKI ROZWOJU ROLNICTWA. ............................................................................... 52
6. OCHRONA I WYKORZYSTANIE ŚRODOWISKA NATURALNEGO ............................. 53
7. OCHRONA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO................................................................. 54
8. KOMUNIKACJA ................................................................................................................... 55
9. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA .................................................................................. 56
9.1. Zaopatrzenie w wodę ......................................................................................................................... 56
9.2. Odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków .................................................................................... 56
9.3. Zaopatrzenie w gaz ............................................................................................................................ 57
9.4. Zaopatrzenie w energię elektryczną ................................................................................................... 57
9.5. Energia cieplna .................................................................................................................................. 57
9.6 Telekomunikacja. .............................................................................................................................. 58
9.7. Unieszkodliwianie odpadów.............................................................................................................. 58
10. STREFY FUNKCJONALNE ................................................................................................. 58
10.1. STREFA M – zabudowy mieszkaniowej ..................................................................................... 58
10.2. STREFA R - zabudowy wiejskiej ............................................................................................... 59
10.3. STREFA P - zabudowy produkcyjnej i komercyjnej ................................................................... 60
10.4. STREFA Z - terenów zieleni urządzonej ..................................................................................... 62
10.5. STREFA T - urządzeń infrastruktury technicznej. ...................................................................... 62
10.6. Strefa rezerw wielofunkcyjnych ................................................................................................... 63
10.7. Strefy terenów otwartych.............................................................................................................. 63
11. PROGRAMY PONAD LOKALNYCH ZADAŃ PUBLICZNYCH. .................................. 63
12. UWARUNKOWANIA REALIZACYJNE ............................................................................ 65
12.1. Obowiązujące plany miejscowe na obszarze gminy Malczyce, .................................................... 65
12.2. Plany miejscowe tracące ważność 31. 12. 2001 r .................................................................... 65
12.3. Obszary dla których sporządzenie miejscowych planów jest obowiązkowe ......................... 66
2
12.4. Podejmowanie uchwał o przystąpieniu do sporządzenia planu .............................................. 67
12.5. Wykorzystanie dokumentacji planistycznej ................................................................................ 67
ZAŁACZNIKI....................................................................................................................................... 68
NR 1 PODSTAWY PRAWNE................................................................................................... 68
NR 2 MATERIAŁY WEJŚCIOWE ............................................................................................ 70
NR 3 DOKUMENTY FORMALNO PRAWNE /stanowią oddzielną teczkę/ ............................ 73
RYSUNKI
1. UWARUNKOWANIA PRZESTRZENNE SKALA 1:10 000
. KIERUNKI ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO SKALA 1:10 000
3. UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKA NATURALNEGO SKALA 1:25 000
4. UWARUNKOWANIA REALIZACYJNE SKALA 1:25 000
5. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA SKALA 1:25 000
3
WPROWADZENIE
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
Malczyce, zwane dalej “Studium”, opracowane zostało zgodnie z art. 6 ustawy z dnia
7.07.1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym / tekst jednolity Dz. U. z 1999 r, nr 15,
poz. 139 z późn. zm. /, w oparciu o uchwałę Nr XXXVI/250/98 Rady Gminy w
Malczycach z dnia 18.06.1998 r.
Studium określa cele i kierunki polityki przestrzennej prowadzonej przez
samorząd oraz uwarunkowania jakie muszą być spełnione dla zachowania zasady
zrównoważonego rozwoju.
Studium uchwalone zostało przez Radę Gminy ale nie stanowi prawa gminnego.
Stanowi podstawę i jest źródłem wytycznych dla opracowania miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu, wydawanych w oparciu o art. 44 ustawy o zagospodarowaniu
przestrzennym. Miejscowe plany, zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 11 ustawy o
zagospodarowaniu przestrzennym, muszą być spójne z polityką przestrzenną gminy
określoną w Studium.
Główne kierunki polityki przestrzennej gminy określone w Studium, stanowią
kontynuację ustaleń Studium Zagospodarowania Przestrzennego Województwa
Wrocławskiego. W studium uwzględnia się również korelacje działań z gminami
sąsiadującymi w zakresie realizacji ponad lokalnych celów publicznych. Podstawowe
znaczenie dla sterowania działalności samorządu mają jednak ustalenia wynikające z
diagnozy stanu zagospodarowania i strategii rozwoju przestrzennego gminy.
W założeniach metodologicznych opracowania Studium, przyjęto logiczną
kolejność problematyki działów, przedstawiających :
1/ znaczenie gminy, wynikające z położenia, wielkości, dominujących funkcji
i jej wizerunku,
2/ diagnozę stanu gminy, syntetycznie ale i kompleksowo przedstawiającą
zagospodarowanie, środowisko przyrodnicze i kulturowe oraz warunki
gospodarcze i społeczne,
3/ strategię rozwoju przestrzennego gminy, określającą walory i zagrożenia
przestrzenne i społeczno - gospodarcze, wyznaczając priorytety i
generalne zasady wykorzystania występujących możliwości,
4/ uwarunkowania określające zasady jakie muszą być spełnione, przy dokonywaniu
przekształceń strukturalnych zmierzających do poprawy ładu
przestrzennego i warunków życia, uwzględniające w
szczególności :
4
- warunki gwarantujące naprawę i ochronę wartości przyrodniczych i
kulturowych,
- dostosowanie działań w gminie do poprawy warunków rozwoju
produkcji rolnej oraz inwestycji przemysłowych i komercyjnych
- standardy zagospodarowania przestrzennego terenów oraz
poszczególnych rodzajów zabudowy istniejącej.
5/.kierunki przestrzennego rozwoju gminy, z określeniem podstawowych zadań
służących uzyskaniu docelowego układu struktury przestrzenno -
funkcjonalnej, ze szczególnym uwzględnieniem :
- prawidłowego wykorzystania rolniczej przestrzeni produkcyjnej,
- wyznaczenia rezerw lokalizacyjnych dla inwestycji produkcyjnych
i komercyjnych
- wykorzystania renty gruntowej wynikającej z położenia w korytarzu tras
komunikacji międzynarodowej i węźle 3 systemów transportowych,
- sanacji zaniedbanych obszarów zabudowanych,
- wykorzystania walorów przyrodniczych, w tym dla rozwoju turystyki i
wypoczynku
W Studium nie przedstawiono i nie oznaczono obszarów przeznaczonych pod
realizacje zadań rządowych i zadań samorządowych o których mowa w art. 61 ust. 1
ustawy z dnia 07.07.1994 r o zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ programy
sejmiku województwa oraz programy ministrów i centralnych organów administracji
rządowej, nie obejmują gminy Malczyce.
Wszystkie plany miejscowe zatwierdzone w oparciu o ustawę z dnia 12.07.1984r
o planowaniu przestrzennym / Dz. U. z 1989 r nr 17, poz. 99 z późn. zm./ tracą ważność
z dniem 31.12.2001r. Od tej daty Studium stanowić będzie jedyny dokument
planistyczny, umożliwiający kompleksową koordynację działań samorządu, w zakresie
gospodarki przestrzennej.
W obecnym czasie, licznych i zasadniczych zmian przepisów prawnych w
zakresie planowania przestrzennego, Studium należy traktować jako dokument otwarty.
Zakłada się zmiany i aktualizowanie ustaleń, w zależności od powstałych sytuacji
prawnych i gospodarczych. Zmiany w studium przygotowywane przez Zarząd Gminy,
zatwierdzane muszą być przez Radę gminy. Uwzględniając powyższe, Studium w
niektórych działach zawiera znaczne poszerzenie informacji w zakresie danych
demograficznych i stanu gospodarki, co umożliwi dokonywanie analiz uzasadniających
decyzje o prawidłowości dokonywania zmian.
Każdy projekt zmiany w Studium musi być rozpatrywany pod kątem skutków
jakie spowoduje w stosunku do zagospodarowania sąsiadujących terenów oraz do zmian
programowych i środowiskowych całego obszaru gminy. Dla zmian w Studium
obowiązuje tryb postępowania określony w § art.6, ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu
przestrzennym, chyba, że ustawa szczególna określi odrębny tryb.
5
Studium składa się z :
- części opisowej z załącznikami
- rysunków Studium
Rysunki studium wykonano na podkładach w dwóch skalach :
1. rysunki podstawowe w skali 1 : 10 000, obejmujące ;
- nr 1 uwarunkowania zagospodarowania terenu
- nr 2 kierunki rozwoju
2. rysunki analityczno - studialne, w skali 1 : 25 000 obejmujące :
- nr 3 uwarunkowania środowiska przyrodniczego
- nr 4 uwarunkowania realizacyjne
- nr 5 infrastrukturę techniczną
Poza zasadniczym tekstem studium, w formie załączników, wyłączono
następujące materiały :
1/ Podstawy prawne opracowania
2/ Materiały wejściowe do studium,
3/ Zbiór dokumentów formalno - prawnych / stanowiący oddzielną teczkę /
W dniu 22 grudnia 1999 r na sesji Rady Gminy Przedstawiono do oceny radnych
projekt Studium. Przy akceptacji generalnych założeń Studium, 2 elementy
zagospodarowania przedstawione wariantowo poddano pod głosowanie. W wyniku
głosowania, do studium wprowadzono postulaty :
1/ tereny położone wzdłuż drogi krajowej nr 344 i drogi wojewódzkiej nr
345, w maksymalnym stopniu przeznaczyć pod lokalizację inwestycji
produkcyjnych i komercyjnych
2/ obwodnice drogi nr 344 w rejonie Ruska oraz rozwidlenie z
projektowaną magistralą do Legnicy, przewidzieć po stronie południowej, z
równoczesnym ominięciem Mazurowic.
6
ROZDZIAŁ I
OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA GMINY
1. PODSTAWOWE DANE.
Powierzchnia gminy : 5255 ha
/ 128 miejsce w województwie pod względem wielkości gmin wiejskich /
Liczba mieszkańców : 6200, w tym w Malczycach : 3300
/ 53 miejsce w województwie pod względem zaludnienia wśród gmin wiejskich /
Liczba wsi sołeckich : 10
Liczba gospodarstw rolnych : 580
Średnia gęstość zaludnienia wynosi : 118 osób/km2
/ najwyższa wśród gmin wiejskich /
2. POŁOŻENIE
Gmina Malczyce położona jest w Województwie Dolnośląskim, powiecie
Średzkim, przy granicy z dawnym województwem legnickim. Graniczy z gminami :
Środa Śląska, Wołów /powiat Wołów/, Prochowice i Ruja /pow. Legnica/ oraz Wądroże
Wielkie /pow. Jawor/.
Część północna gminy przylega do rzeki Odry i jej dopływu Średzkiej Wody, na
pozostałych odcinkach nie występują granice naturalne.
Odległość od Wrocławia wynosi około 40 km, od Legnicy około 20 km, jednak
przez dawne powiązania administracyjne i dobre połączenia komunikacyjne,
dominującym jest ciążenie do aglomeracji wrocławskiej.
Pod względem geograficznym, gmina położona jest w obrębie makroregionu
Niziny Śląskiej, w rejonie łagodnie pofalowanej Wysoczyzny Średzkiej, a niewielki jej
północny fragment w obrębie mezoregionu Dolina Odry
Gmina Malczyce znajduje się w strefie klimatycznej Regionu Nadodrzańskiego,
należącej do najcieplejszej w Polsce.
3. FUNKCJE.
Funkcją wiodącą gminy jest rolnictwo, eksploatujące około 4000 ha użytków
rolnych / w tym 94 % klas chronionych /. We wsi Malczyce dominują funkcje
przemysłu, usług i mieszkalnictwa. Ważna funkcja komunikacyjna, wynikająca z
istnienia węzła 3 systemów komunikacyjnych: drogowego, kolejowego i wodnego,
ulega systematycznej degradacji. Szczególnie znaczenie tego węzła zmalało od lat,
kiedy wyłączono z eksploatacji lokalne linie kolejowe Malczyce - Strzegom i Malczyce
- Jawor. Również funkcja przetwórstwa rolnego uległa znacznemu ograniczeniu.
7
4. UKŁAD FUNKCJONALNO - PRZESTRZENNY.
Kształt gminy jest wyraźnie wydłużony na osi północ - południe. Układ
funkcjonalny gminy opiera się na dwóch prostopadłych osiach komunikacyjnych.
Na kierunku wschód - zachód przebiega droga krajowa nr 344, /Wrocław - Lubin -
Zielona Góra /, która stanowi podstawowe połączenie z obszarami zewnętrznymi. Na
kierunku północ - południe przebiega droga wojewódzka nr 345, która zapewnia
dogodne połączenie wewnętrzne wszystkich wsi ze sobą oraz ośrodkiem gminnym -
Malczycami. Głównym obszarem aktywności gospodarczej jest pasmo północne,
obejmujące Malczyce oraz przyległe wsie Mazurowice i Chomiąża .
5. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA.
Wszystkie wsie w gminie są zwodociągowane, i zaopatrywane w wodę z ujęć
o zasobach wynoszących ogółem 5052 m3/h.Stopień wykorzystania ujęć wynosi obecnie
ok. 37 % ( 1863 m3 )
Kanalizacja sanitarna znajduje się tylko w Malczycach, gdzie zlokalizowana jest
mechaniczno - biologiczna oczyszczalnia ścieków o przepustowości 500 m3/d.
Energia elektryczna dostarczana jest liniami napowietrznymi 20 KV,
wyprowadzonymi z GPZ w Środzie Śląskiej.
Zaopatrzenie w ciepło w Malczycach z 6 kotłowni lokalnych i z indywidualnych
palenisk domowych. a w pozostałych wsiach tylko z palenisk indywidualnych.
Gospodarka odpadami prowadzona jest przez rozstawienie we wszystkich
miejscowościach 60 kontenerów, opróżnianych na wysypisku zlokalizowanym w
Rusku.
6. WALORY GOSPODARCZE GMINY.
1/ Na terenie gminy przygotowanych jest ponad 100 ha terenów pod lokalizację
inwestycji produkcyjnych i komercyjnych, o bardzo dobrej dostępności komunikacyjnej.
2/ W dyspozycji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa znajdują się tereny o
glebach chronionych, w większości zmeliorowanych.
3/ Węzeł 3 systemów komunikacyjnych stanowić może podstawę dla organizacji
bazy przeładunkowej transportu międzynarodowego.
4/ Do zagospodarowania w Malczycach są obiekty przemysłowe i tereny z
doprowadzonymi bocznicami. kolejowymi :
- do magazynów CPN w Kawicach,
- do portu rzecznego w Malczycach,
- do cukrowni “Małoszyn”,
- do dawnej fabryki tektury
- do magazynów zbożowych, znajdujących się na stacji kolejowej w Malczycach,
Tylko pierwszy z tych obiektów jest eksploatowany w sposób intensywny.
5/ Atrakcyjne warunki przyrodnicze są obecnie niewykorzystywane dla celów
rekreacyjnych, z powodu braku zaplecza turystycznego. Budowa usług dla obsługi
funkcji wypoczynkowej stanowi rezerwę gospodarczą gminy.
8
7. WIZERUNEK PRZESTRZENNY GMINY.
O tożsamości gminy i jej dużych walorach krajobrazowych decydują :
- położenie nad Odrą, w tym port rzeczny i dawna przeprawa promowa,
- założenia parkowo-pałacowe, w szczególności w Kwietnie i Dębicach,
- pagórkowaty, urozmaicony krajobraz pól i lasów oraz jego ekspozycja z
głównych tras komunikacyjnych,
- zachowanie we wsiach / poza Malczycami / dominacji dawnej architektury
wiejskiej oraz układów historycznych wsi,
- zabytkowe budownictwo przemysłowe w Malczycach,
- łęgi nadodrzańskie położone w obrębie Parku Krajobrazowego.
Ujemnie na wizerunek gminy wpływają :
- brak wyraźnie ukształtowanego ośrodka usługowego w Malczycach,
- niebezpieczne przejazdy dróg :
krajowej nr 344 , przez wieś Rusko,
wojewódzkiej nr 345, przez wsie: Wilczków, Kwietno, Dębice i
Chełmno,
- zabudowa ferm kurzych z nieuporządkowanymi działkami,
- zaniedbana zabudowa wielofunkcyjna wzdłuż ul. Sienkiewicza.
R O Z D Z I A Ł II
9
OCENA OBECNEGO ZAGOSPODAROWANIA GMINY
1. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE
1.1. Położenie i rzeźba terenu
Pod względem regionalnym wg podziału W. Walczaka obszar gminy Malczyce
znajduje się w obrębie mezoregionu zwanym Wysoczyzną Średzką stanowiącą część
makroregionu Nizina Śląska, natomiast niewielki jej północny fragment znajduje się w
obrębie mezoregionu Dolina Odry.
Morfologicznie Wysoczyzna Średzka stanowi wysoczyznę plejstoceńską zaliczaną do
zlodowacenia środkowopolskiego, charakteryzującą się dość znacznym pofalowaniem
powierzchni z licznymi ciekawymi krajobrazowo kulminacjami oraz licznymi
dolinkami bocznymi i zagłębieniami bezodpływowymi. Natomiast w/w północny
fragment obszaru gminy Malczyce stanowi fragment terasy nadzalewowej erozyjno-
akumulacyjnej rzeki Odry, zaliczanej do holocenu oraz strefy krawędziowej
Wysoczyzny Średzkiej i Doliny rzeki Odry.
Powyższa krawędź wysoczyzny jest formą erozyjną ograniczającą asymetryczną dolinę
Odry na tym odcinku od Wzgórz Trzebnickich.
Wysokości bezwzględne w obrębie gminy są dość znaczne i wahają się tutaj od 84,60m
n.p.m. (strefa przykorytowa rzeki Odry) do 179,30 m n.p.m. (południowe rejony gminy).
1.2. Budowa geologiczna, warunki wodne i wody powierzchniowe.
Budowa geologiczna ściśle związana jest z warunkami morfologicznymi tego
terenu oraz jego użytkowaniem. Omawiany obszar znajduje się w obrębie dwóch
znacznie różniących się genetycznie i geologicznie jednostek morfologicznych, a
mianowicie Doliny rzeki Odry i Wysoczyzny Średzkiej.
Praktycznie cały teren opracowania (wysoczyzna) zbudowany jest z utworów
zaliczanych do plejstocenu, akumulacji glacjalnej bądź fluwioglacjalnej o miąższości
przekraczającej kilkanaście metrów.
Utwory morenowe wykształcone w postaci średnionośnych glin piaszczystych,
glin piaszczystych zwięzłych oraz piasków gliniastych z reguły w stanie z reguły
twardo- plastycznym występują zdecydowanie w południowej i częściowo centralnej
części gminy.
Natomiast utwory wodnolodowcowe wykształcone w postaci nośnych
różnoziarnistych piasków i pospółek przeważnie w stanie średniozagęszczonym lokalnie
przemieszane z utworami morenowymi, stwierdzono w centralnej (wzdłuż szosy
Wrocław-Zielona Góra) i północnej części terenu opracowania do linii krawędzi
erozyjnej Doliny Odry.
Dolina rzeki Odry natomiast wyścielona jest utworami akumulacji fluwialnej
zaliczanymi do holocenu (mady rzeczne, piaski) oraz plejstocenu (piaski, pospółki,
żwiry) o znacznej miąższości.
Natomiast stosunkowo wąskie doliny boczne wyścielone są utworami
zaliczanymi do holocenu wykształconych w postaci słabonośnych namułów gliniastych i
10
glin pylastych w stanie plastycznym o miąższości o stosunkowo niewielkiej miąższości i
z kolei zalegają na plejstoceńskich glinach morenowych lub utworach
wodnolodowcowych.
Woda podziemna pierwszego poziomu wodonośnego w utworach
przepuszczalnych czwartorzędu występuje na głębokości do 3,0 m., lokalnie głębiej,
natomiast w obrębie utworów trudno przepuszczalnych występuje w postaci
zróżnicowanych sączeń na różnych głębokościach w przewarstwieniach utworami
piaszczystymi.
W odniesieniu do głębszych struktur w obrębie utworów trzeciorzędowych
(Wysoczyzna Średzka) znajduje się tu wydzielony jeden z głównych zbiorników wód
podziemnych nr 319/Tr gdzie w izolowanych utworach piaszczystych występują zasoby
szacunkowe o wydajności około 25 000 m3/dobę, przy średniej głębokości ujęć
65 m. ppt.
Natomiast na terenie gminy ujmowany w/w poziom wodonośny jest kilkoma otworami,
których lokalizację zaznaczono na rys 3 w skali 1:25 000.
Obszar gminy Malczyce należy hydrologicznie do dorzecza rzeki Odry, która
jest zasadniczą osią hydrograficzną, do której nawiązują pozostałe stosunkowo
niewielkie cieki powierzchniowe z jej terenu.
Sieć hydrograficzna jest stosunkowo dobrze rozwinięta szczególnie w środkowej
części gminy. Natomiast stan techniczny stref przykorytowych tych cieków oraz
licznych przepustów i różnych niewielkich urządzeń melioracyjnych generalnie jest zły,
co potwierdziło się podczas długotrwałych opadów atmosferycznych na przełomie
czerwca i lipca 1997 roku (podtopienia terenu w rejonie wsi Mazurowice , Rusko i
Wilczków, które nie miały żadnego powiązania z wysoką falą powodziową w rzece
Odrze w lipcu 1997r.).
1.3. Warunki klimatyczne
Według regionalizacji klimatycznej W. Okołowicza analizowany teren znajduje się w
Regionie Śląsko-Wielkopolskim (kraina 29). Natomiast w klasyfikacji klimatycznej
A.Schmucka zaliczany jest do regionu nadodrzańskiego.
Region ten należy do najcieplejszych w Polsce z termicznym uprzywilejowaniem
występującym w ciągu całego roku. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 8,3o
C, okres wegetacyjny trwa ponad 200 dni, a jego średnia temperatura przekracza l4o C.
Około 60 - 65% rocznej sumy opadów wynoszącej ca 550 mm przypada na okres letni
kwiecień - wrzesień.
Inne dane klimatyczne dla tego rejonu przedstawiają się następująco:
- średnia temperatura stycznia 1,3oC
- średnia temperatura lipca 18,5oC
- czas trwania zimy 60 dni
- czas trwania lata 100 dni
- liczba dni pogodnych 62 dni
- liczba dni pochmurnych 108 dni
- liczba dni z szatą 58 dni
- liczba dni z mgłą 44 dni
11
- średnioroczna prędkość wiatru 2,6 m / s
- średnie zachmurzenie 6,6
W odniesieniu do warunków klimatu lokalnego to jest on ściśle uzależniony od
morfologii tego terenu.
Powierzchnie Wysoczyzny Średzkiej za wyjątkiem dolinek bocznych i obszarów
do nich bezpośrednio przylegających charakteryzują się bardzo korzystnymi warunkami
solarnymi, termicznymi, wilgotnościowymi i anemometrycznymi.
Dolinki boczne na wielu odcinkach dość głęboko wcięte w podłoże
charakteryzują się zdecydowanie niekorzystnymi warunkami klimatu lokalnego, są one
szczególnie narażone na stagnację chłodnych i wilgotnych mas powietrza (szczególnie
jesień-zima) i tworzenie się płytkich inwersji termicznych.
Klimat lokalny rejonu Doliny Odry obejmujący powierzchnię terasy
nadzalewowej w porównaniu do w/w Wysoczyzny charakteryzuje się pogorszonymi
warunkami solarnymi i termiczno-wilgotnościowymi i jest w znacznym stopniu
kształtowany przez wody przepływającej rzeki, występują tu również lokalne inwersje
termiczne i towarzyszące im częste mgły w okresie jesienno-zimowym.
1.4. Gleby i powierzchnie zalesione oraz parki.
Na terenie gminy występują na znacznych powierzchniach ponad 40%
szczególnie w południowej i części środkowej dobre i bardzo dobre gleby zaliczane do
kompleksu pszennego dobrego i wadliwego, stanowiące II – IV a klasę gruntów ornych,
podlegające ochronie przed zmianą użytkowania na cele nierolnicze.
Wytworzone one zostały w całym swym profilu z utworów pylasto - ilastych lub z glin
średnich o miąższym profilu próchnicznym , prawidłowej strukturze i stosunkach
wodno-powietrznych, nadając się do uprawy szerokiego asortymentu roślin.
Pozostałe powierzchnie gleb zaliczone do kompleksu żytniego bardzo dobrego,
dobrego i słabego, zaliczane generalnie do IV a i IV b klasy gruntów ornych zajmują
powierzchnie w centralnej i północnej części gminy. Stanowią je gleby brunatne, mady
lekkie i gleby bielicowe, wytworzone z glin lekkich, piasków gliniastych mocnych i
lekkich są glebami wrażliwymi na susze atmosferyczne.
Powierzchnie leśne na terenie gminy zaliczane są do Śląskiej Krainy
Przyrodniczo-Leśnej, dominują tu siedliska lasu mieszanego świeżego o drzewostanie w
wieku powyżej 60 lat. Przeważają gatunki liściaste takie jak: dąb, olsza, brzoza, buk z
domieszką sosny i świerka, runo leśne i podszyty dobrze rozwinięte. Niewielkie
powierzchnie natomiast zajmują siedliska lasu świeżego o przewadze gatunków
iglastych: sosna, świerk z domieszką dębu i brzozy. Wymienione siedliska leśne są
przydatne dla możliwości penetracji pieszej i rekreacji.
W dolinie Odry występują trzy niewielkie skupiska leśne na siedlisku lasu
wilgotnego z dominującym drzewostanem liściastym: olsza, dąb, brzoza, praktycznie
nieprzydatne dla możliwości rekreacji z uwagi na trwale wilgotne podłoże i bardzo
rozwinięte podszyty.
Parki podworskie w rejonie wsi Kwietno i Dębice, (zespoły pałacowo-parkowe
objęte ochroną Państwowej Służby Ochrony Zabytków) charakteryzują się ciekawymi
założeniami i drzewostanem częściowo zdewastowanym, w tym także pojedynczymi
okazami drzew liściastych oraz iglastych. Wymagają one jednakże prowadzenia
dalszych prac pielęgnacyjnych i cięć sanitarnych przez ich właścicieli.
12
W pobliżu wsi Wilczków znajduje się ciekawy kompleks leśny, który też w zasadzie
może pełnić rolę parku z dominującą funkcją rekreacyjną pod warunkiem właściwego
zagospodarowania w tym kierunku.
2. STRUKTURA PRZESTRZENNA GMINY
Gmina Malczyce o powierzchni 5255 ha posiada kształt zbliżony do trójkąta, o
podstawie od strony północnej / wzdłuż Odry / o szerokości 7,5 km i wysokości na osi
północ - południe, długości 13 km .
Sieć osadnicza gminy składa się z 10 wsi sołeckich.
Wykaz miejscowości wiejskich gminy Malczyce oraz ich charakterystykę przedstawia
poniższe zestawienie:
Wieś Ludność Pow. obrębu Gęstość zaludn. Gospodarstwo rolne
w ha osób/1 km2 ilość
1988 1997 1988=1997 1988 1997 1988 1997
Malczyce 2 849 3 304 424 672 779 39
Chełm 120 101 227 53 44 6
Chomiąża 448 435 819 55 53 82
Dębice 372 357 677 55 53 37
Kwietno 425 409 864 49 47 37
Mazurowice 412 408 359 115 114 62
Rachów 146 148 338 43 44 20
Rusko 321 325 445 72 73 73
Szymanów 200 187 349 57 54 27
Wilczków 526 507 756 69 67 66
Razem 5 818 6 181 5 255 111 118 449 580
W układzie strukturalnym gminy wyróżnić można 3 obszary funkcjonalne
- Obszar A, obejmujący wieś Malczyce, znacznie zurbanizowany, z ośrodkiem
administracyjno - usługowym o zasięgu gminy i znaczącym przemyśle.
- Obszar B, obejmujący wsie bezpośrednio przyległe do Malczyc. Są to tereny
produkcji rolnej z ukierunkowaniem hodowli drobiu i owiec oraz ośrodkiem obsługi
rolnictwa w Wilczkowie.
- Obszar C, obejmujący część południową gminy, z dominującą funkcją produkcji
rolnej ukierunkowanej na hodowlę bydła. Głównymi ośrodkami usługowymi są tu wsie
Kwietno i Dębice.
3. ŚRODOWISKO KULTUROWE.
Osadnictwo wiejskie na terenie gminy Malczyce sięga okresu wczesnego
średniowiecza. Zabudowa zagrodowa wykształciła się na układzie ulicówki, tworząc
wartościowe elementy krajobrazu. W każdej wsi, za wyjątkiem Malczyc, znajduje się
13
założenie parkowo - pałacowe, dominując przestrzennie i decydując o ich tożsamości.
Stan techniczny tych obiektów, w większości nie gwarantuje ich zachowania.
W obrębie wszystkich wsi występują zabytki architektury i budownictwa, objęte
ochroną konserwatorską. Są to zabytki sakralne, rezydencjalne, użyteczności publicznej,
obiektów przemysłowych oraz najliczniejsze wiejskie budynki mieszkalne i
gospodarcze. Wytyczne Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków określają na terenie
gminy następujące strefy ochronne:
- ścisłej ochrony konserwatorskiej,
- ochrony konserwatorskiej
- ochrony krajobrazowej,
- ochrony ekspozycji
- ochrony archeologicznej,
- obserwacji archeologicznej.
Ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej podlegają tereny we wsiach :
- Chomiąża, cały układ wsi
- Rusko, rejon cmentarza,
- Wilczków, rejon pałacu i kolonii,
- Dębice , rejon pałacu z parkiem i kościół z cmentarzem,
- Kwietno, założenie pałacowo - parkowe,
- północny fragment wsi Malczyce.
4. LUDNOŚĆ NA OBSZARZE GMINY
4.1. Stan i dynamika wzrostu ludności
Ludność gminy Malczyce wg stanu na 31.12.1998 r. wynosiła 6 195 osób w tym
3071 kobiet, co stanowiło 49,6 % ogółu mieszkańców gminy. Ludność gminy stanowiła
0,21% ogółu ludności województwa dolnośląskiego.
Dynamika rozwoju ludności gminy w latach 1990-1998 wyniosła 107,8 %. Liczba
ludności wykazywała w tym okresie stały przyrost, który do roku 1998 wyniósł około
450 osób. (średnioroczny przyrost ludności wynosił około 56 osób).Wzrost liczby
ludności był wynikiem migracji ludności przede wszystkim do wsi Malczyce, gdzie w
okresie 1992-1998 wybudowano i oddano do użytku ponad 170 mieszkań
spółdzielczych, jak również powolnym wzrostem liczby miejsc pracy, głównie we wsi
Malczyce
Dynamikę zmian ludności gminy Malczyce w latach 1990-1998 przedstawia poniższe
zestawienie:
14
Rok Ludność Przyrost Saldo
naturalny migracji
na 1000 na 1000
ludności ludności
ogółem w tym % ogółu
kobiety
1990 5 748 2 846 49,5 +3,1 -6,6
1991 5 749 2 850 49,6 +4,5 -4,3
1992 5 720 2 826 49,4 -0,5 -7,5
1993 5 805 2 874 49,5 -1,0 +15,7
1994 5 920 2 934 49,6 +3,9 +12,2
1995 6 074 3 006 49,5 +3,3 +2,2
1996 6 128 3 023 49,3 +4,4 +4,2
1997 6 181 3 047 49,3 +2,9 +6,6
1998 6 195 3 071 49,6 +1,8 -2,2
PRZYROST NATURALNY
Przyrost naturalny ludności w gminie Malczyce był zróżnicowany i ulegał
znacznym wahaniom. Jedynie w latach 1992-93 odnotowujemy ujemny przyrost
naturalny, w pozostałych przedziałach czasowych utrzymywał się na poziomie
dodatnim, choć ulegał powolnemu spadkowi podobnie jak w całym rejonie
dolnośląskim.
Średniorocznie w wyniku dodatniego przyrostu naturalnego przybywało w
gminie około 18 – 27 osób. Wskaźnik przyrostu naturalnego ludności utrzymywał się w
granicach 3,1 – 4,5 osób/1000 ludności a w r. 1998 był najniższy i wyniósł 1,8
osób/1000 ludności (w województwie dolnośląskim w tym samym roku średni
wskaźnik przyrostu naturalnego był ujemny i wyniósł -0,23 osób/1000 ludności).
MIGRACJE LUDNOŚCI
Saldo migracji ludności w gminie Malczyce do roku 1992 było ujemne i ulegało
w poszczególnych latach nieznacznym wahaniom. Średniorocznie w wyniku migracji w
latach 1990-92 ubywało około 25 - 40 osób. Od r. 1993 saldo migracji w gminie było
dodatnie a wskaźnik w następnych latach wahał się w granicach 4,2 - 22,4 osoby/1000
ludności. W roku 1998 saldo migracji ludności ponownie było ujemne a wskaźnik
wyniósł -2,2 osób/1000 ludności (w województwie dolnośląskim w tym samym roku
wskaźnik ten wynosił –0,67 osób/1000 ludności).
4.2. Struktura wieku
Szczegółowa struktura wieku ludności gminy oraz jej zmiany w latach 1988-97
przedstawiała się następująco:
Grupa 1988 1997
wieku
15
Ogółem % ogółu Ogółem % ogółu
0–2 282 4,8 248 4,0
3–6 378 6,5 367 5,9
7 – 14 719 12,4 756 12,2
15 – 19 385 6,6 449 7,3
20 – 39 1881 32,4 1819 29,4
40 – 59 1159 20,0 1483 24.0
60 – 64 367 6,3 253 4,1
> 65 640 11,0 806 13,1
Ogółem 5818 100,0 6181 100,0
Struktura wieku ludności w latach 1988-97 wykazuje podobne tendencje, jakie
występują w całym województwie dolnośląskim tj. spadek liczby ludności w wieku 0 –
6 lat oraz w grupach wieku 20 – 39 lat i 60 – 64 lat. Jednocześnie w tym samym okresie
nastąpił duży wzrost ludności w grupach wieku 7 – 19 lat, 40– 59 lat oraz powyżej 65
lat tj. w wieku poprodukcyjnym.
Zmiany struktury wieku ludności gminy wg 3 grup ekonomicznych w okresie
ostatnich 10 lat (1988-1998) przedstawiały się następująco:
Grupa wieku 1988 1998
Ogółem % Ogółem %
przedprodukcyjny (0 – 17 lat) 1627 28,0 1628 26,3
produkcyjny (18-59 K/64M) 3315 57,1 3629 58,6
poprodukcyjny (60 K/65 M. i więcej) 865 14,9 938 15,1
Razem 5818 100,0 6195 100,0
W okresie 1988-98 nastąpił faktyczny wzrost liczby ludności w grupie w wieku
produkcyjnym i poprodukcyjnym natomiast zmianom uległ procentowy udział
poszczególnych grup w ogólnej liczbie ludności. Spadek procentowego udziału nastąpił
w grupie ludności w wieku przedprodukcyjnym o 1,7% natomiast w pozostałych
grupach wzrósł, w tym w grupie w wieku produkcyjnym o 1,5% a w wieku
poprodukcyjnym o 0,4%.
4.3. Zatrudnienie
4.3.1. Rynek pracy
W roku 1998 na terenie gminy Malczyce było zarejestrowanych w systemie
Regon (wg form organizacyjno – prawnych) 364 podmioty gospodarcze w tym:
- przedsiębiorstwa państwowe, komunalne i spółdzielcze 21
- spółki prawa handlowego 12
- spółki cywilne 21
- osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą 310
Z ogólnej liczby 364 jednostek gospodarczych, 352 jednostki tj. 96,7 % należało
do sektora prywatnego
16
Wg obowiązującej klasyfikacji EKD liczba pracujących w gospodarce
narodowej w zakładach zatrudniających powyżej 5 osób przedstawiała się następująco:
Pracujący 1994 1997
Ogółem % Ogółem %
Ogółem 765 100,0 815 100,0
w tym w sekcjach:
- działalność produkcyjna 306 40,0 374 45,9
- budownictwo 52 6,8 15 1,8
- handel hurtowo-detaliczny 83 10,8 87 10,7
- edukacja 62 8,1 63 7,7
- ochrona zdrowia i op. społeczna 32 4,2 36 4,4
- pozostałe 230 30,1 240 29,5
Dynamika wzrostu zatrudnienia w latach 1994- - 97 wyniosła 106,5 %. Udział
kobiet w ogólnej liczbie zatrudnionych spadł z 36,1 % w roku 1994 do 35,3 % w roku
1997.W omawianym okresie obserwujemy zmiany zatrudnienia szczególnie w sektorze
prywatnym gdzie nastąpił wzrost o 126 osób tj. o ponad 89 % w stosunku do stanu
wyjściowego z roku 1994.
Obserwowany wzrost zatrudnienia spowodowany był restrukturyzacją
istniejącego przemysłu i sprywatyzowaniem większości istniejących zakładów
przemysłowych oraz tworzeniem nowych miejsc pracy przez osoby fizyczne. Są to
głównie podmioty gospodarcze prowadzące działalność handlowo-usługową,
świadczące usługi remontowo-budowlane i motoryzacyjne na rzecz mieszkańców
gminy.
4.3.2. Bezrobocie
Bezrobocie w gminie Malczyce kształtowało się następująco:
Rok Ogółem w tym Wskaźnik
bezrobotnych kobiet bezrobocia
w%
1992 381 199 11.7
1993 441 13.3
1994 520 302 15.3
1995 439 258 12.6
1996 367 251 10.6
1997 300 192 8.4
1998 306 212 8.4
Wskaźnik bezrobocia (ilość osób bezrobotnych na 100 osób w wieku produkcyjnym)
Wzrost bezrobocia do r. 1994 wynikał z likwidacji lub restrukturyzacji
niektórych zakładów pracy co wiązało się ze zmniejszeniem zatrudnienia (stocznia,
cukrownia itp.). Od r. 1994 obserwowany jest spadek bezrobocia związany z
17
prywatyzacją niektórych zakładów pracy oraz tworzeniem nowych miejsc przez
inwestorów prywatnych. Niepokojący jest duży udział kobiet w ogólnej liczbie
bezrobotnych wynoszący 64 % ogółu bezrobotnych.
5. POTENCJAŁ GOSPODARCZO-PRODUKCYJNY
5.1. Rolnictwo
Uwzględniając warunki naturalne oraz bazę produkcyjno - usługową, gminę
Malczyce zalicza się do obszarów o szczególnie korzystnych warunkach dla
intensywnego rozwoju produkcji rolnej.
Gmina Malczyce jest gminą rolniczą i należy do mniejszych gmin woj.
wrocławskiego. Jej powierzchnia wynosi 5255 ha z czego 75,5 % zajmują użytki rolne.
Szczegółową strukturę użytkowania terenów w gminie przedstawia poniższe
zestawienie (wg stanu na 1.01.1998 r. wg WBGiTR we Wrocławiu):
1990 1998
w ha % ogółu w ha % ogółu
Pow. gminy 5255 100,0 5255 100,0
w tym:
1/ użytki rolne 3996 75,9 3969 75,5
z tego:
- grunty orne 3350 63,7 3447 65,6
- sady 11 0,2 18 0,3
- łąki 321 6,1 276 5,3
- pastwiska 314 5,9 228 4,3
2/ grunty leśne 576 11,0 587 11,2
3/ wody 98 1,9 107 2,0
4/ tereny 264 5,0 261 5,0
komunikacyjne
5/ ter. osiedlowe 266 5,1 279 5,3
z tego
- zabudowane 207 3,9 220 4,2
- niezabudowane 28 0,5 23 0,4
- zieleń 31 0,6 36 0,7
6/ pozostałe 61 1,1 52 1,0
W latach 1990-98 nastąpił niewielki wzrost powierzchni gruntów ornych
szczególnie od r. 1997 (o 220 ha) oraz wzrost powierzchni sadów (o 7 ha) co świadczy
o powolnym rozwoju gospodarki rolnej w gminie.
18
Struktura własności gruntów w gminie :
Własność pow. % ogółu
w ha
Pow. gminy ogółem 5255 100,0
w tym:
gosp. indywidualne i inne grunty indywidualne 2309 43,9
-Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa 1479 28,1
-Lasy 570 10,8
-Fundusz Ziemi 271 5,2
-Drogi publiczne 190 3,6
-Wody i rowy 75 1,4
-inne państwowe i społeczne nie będące gosp. rolnymi 126 2,4
pozostałe 235 4,5
Największy udział we własności gruntów w gminie Malczyce posiadają rolnicy
indywidualni, których własnością jest prawie 44 % ogółu gruntów w gminie. Ponad
28% gruntów to tereny przejęte przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa po
zlikwidowanym PGR Środa Śląska, SKR – Wilczków oraz innych zlikwidowanych w
gminie jednostkach obsługi rolnictwa.
Istniejące budynki po zlikwidowanych obiektach usługowych dla wspomagania
produkcji rolnej w Kwietnie (Stacja Doświadczalna Oceny Odmian oraz Stacja Oceny
Sadzeniaków Ziemniaka) oraz obiekty zlikwidowanego Zakładu Rolnego PGR Środa
Śląska o specjalizacji hodowli bydła mlecznego w Dębicy zostały sprzedane
prywatnemu przedsiębiorcy, który w obiektach w Dębicy prowadzi nadal hodowlę
trzody chlewnej i bydła.
Obiekty po zlikwidowanym PGR w Środzie Śląskiej zlokalizowane w
Szymanowie, Chełmie, Rusku, Chomiąży i Rachowie zostały przejęte przez Agencję
Własności Rolnej Skarbu Państwa i częściowo sprzedane inwestorom prywatnym a
częściowo wydzierżawione rolnikom indywidualnym.
Część sprzedanych obiektów przeznaczono na działalność innego rodzaju (np.
firma budowlana w Chełmie).
Obiekty po zlikwidowanym SKR w Wilczkowie zostały sprzedane inwestorowi
prywatnemu, który prowadzi hodowlę drobiu oraz w części przekazane Agencji
Własności Rolnej SP.
Powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwach indywidualnych wg poszczególnych
wsi przedstawiona została w poniższym zestawieniu:
19
Obręby Pow. (1987/1988)
obrębu
Pow. uż. rolnych ilość
w gospodarstwach gospodarstw
indywidualnych rolnych
Malczyce 424 179,58 66
Chełm 227 39,35 6
Chomiąża 819 230,82 82
Dębica 677 198,71 37
Kwietno 864 168,96 37
Mazurowice 424 140,52 62
Rachów 338 98,63 20
Rusko 445 275,37 73
Szymanów 349 183,21 27
Wilczków 756 334,84 66
Razem 5255 1850,0 476
Wg Spisu Rolnego z 1996 r. w gminie Malczyce było ogółem 580
indywidualnych gospodarstw rolnych zajmujących łączną powierzchnię 2825 ha w tym:
186 to działki rolne o wielkości do 1,0 ha, a 294 to indywidualne gospodarstwa rolne.
Struktura wielkości gospodarstw rolnych w gminie przedstawiała się następująco:
Gospodarstwa ilość ogółem % ogółu pow. w ha
rolne
ogółem 580 100,0 2825
w tym: 286 49,3 121
- działki rolne (do 1,0 ha)
gosp. indywidualne 294 50,7 2704
(powyżej 1,0 ha)
w tym o wielkości:
1 - 2 76 13,1 108
2 - 3 40 6,9 97
3 - 4 21 3,6 73
4 - 5 22 3,8 98
5 - 7 39 6,7 235
7 - 10 40 6,9 328
10 - 15 31 5,3 387
15 - 20 11 1,9 183
20 - 50 9 1,5 296
50 – 100 3 0,5 191
100 i więcej 2 0,3 709
W gminie Malczyce najwięcej jest gospodarstw indywidualnych o wielkości 1-5
ha (159) które zajmują ogółem 376 ha (tj. 13,9% ogółu powierzchni gospodarstw
indywidualnych) oraz gospodarstw o wielkości 5-15 ha, które zajmują łącznie 950 ha
20
(35,1%). Gospodarstwa duże o wielkości powyżej 50 ha, których jest tylko 5 zajmują
łącznie 900 ha tj. ponad 33,3% ogólnej powierzchni gospodarstw indywidualnych.
Średnia wielkość indywidualnego gospodarstwa rolnego w gminie Malczyce wynosiła
9,2 ha.
Klasyfikacja bonitacyjna gleb wg stanu na 1990 r, (wg WBGiTR) w podziale na rodzaje
użytków rolnych przedstawia poniższe zestawienie
Użytki Ogółem w tym
rolne
w ha % grunty % sady % Łąki i %
orne pastwiska
ogółem w ha 3990 100,0 3350 83,95 3 0,1 637 15,95
w tym: - 0 -
kl. I -
kl. II 46 1,2 28 60,9 - - 18 39,1
kl. III 2129 53,4 1855 87,1 1 - 273 12,8
kl. IV 1585 39,7 1319 83,2 2 0,1 264 16,7
kl. V 209 5,2 146 69,9 - - 63 30,1
kl. VI 21 0,5 2 9,5 - - 19 90,5
Plony głównych ziemiopłodów w gospodarstwach indywidualnych przestawia poniższe
zestawienie:
Wyszczególnienie 1989 1995 1997
w dt z 1 ha
1.zboża podstawowe
z mieszankami zbożowymi 38,1 - -
bez mieszanek zbożowych - 34,1 23,4
2.ziemniaki 220 215 175
3.buraki cukrowe 315 240 260
4.rzepak i rzepik 23,9 23,0 11,0
5.2. Przemysł – działalność produkcyjna
W r. 1998 w gminie Malczyce zarejestrowanych było w systemie Regon (wg
EKD) 347 podmiotów gospodarczych w tym 11 w sektorze publicznym i 336 w
sektorze prywatnym.
Struktura zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wg sekcji EKD wg stanu
na.06.1998 r. przedstawiała się następująco:
21
Sekcje EKD Ogółem W tym sektor
jedn. gosp.
prywatny publiczny
Ogółem 347 336 11
w tym
Rolnictwo, łowiectwo, leśnictwo 27 26 1
Dział. produkcyjna 38 38 -
Budownictwo 51 51 -
Handel detaliczny i hurtowy, naprawy 108 108 -
pojazdów
Hotele i restauracje 16 16 -
Transport, gosp. magazynowa 41 40 1
i łączność
Pośrednictwo finansowe 2 2 -
Obsługa nieruchomości wynajem 32 29 3
Administracja publiczna i opieka 1 - 1
socjalna
Edukacja 4 - 4
Ochrona zdrowia 9 8 1
Pozostała działalność 18 18 -
Stopień prywatyzacji jednostek gospodarczych w gminie wynosił 96,8 %.
Średnio na 1000 mieszańców gminy przypadało 56 podmiotów gospodarczych.
W sekcji działalność produkcyjna w gminie było zarejestrowanych 38 pomiotów
gospodarczych. Były to wg form organizacyjno-prawnych:
1 przedsiębiorstwo komunalne
4 spółki cywilne
3 spółki prawa handlowego
Wszystkie jednostki prowadzące działalność produkcyjną w gminie należały do
sektora prywatnego.
Do wiodących branż w sekcji działalność produkcyjna wg EKD należały:
- produkcja artykułów spożywczych
- produkcja masy celulozowej, papieru oraz wyrobów z papieru
- produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych
- produkcja mebli
- produkcja maszyn i urządzeń
- produkcja wyrobów z surowców niemetalicznych
- produkcja sprzętu transportowego
- budownictwo
Do największych zakładów przemysłowych i produkcyjnych w roku 1998
zaliczonych wg EKD do sekcji działalność produkcyjna należały:
Cukrownia Małoszyn S.A. ,ul. Sienkiewicza 25
Przedsiębiorstwo Przetwórstwa Papieru “Tultex” ,ul. Sienkiewicza
“Malbo” Sp. z o.o. Stocznia rzeczna ,ul. Stocznia 6
Piekarnia GS Samopomoc Chłopska ,ul. 1 Maja 14
Piekarnia (prywatna) ,ul. Dworcowa
Zakład masarski ,ul. Mickiewicza 37
22
“Navatrans – Port” Sp. z o.o. skład .opału ,ul. Portowa 1
Werter S.C. – sr.opału i mat. budowlanych ,ul. Lipowa 1
Skład opału ,ul. Dworcowa 8
Magazyny zbożowe Sp. z o.o. ,ul. Kolejowa 2 ,Sienkiewicza 38
Baza remontowo-budowlana Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej
i Mieszkaniowej ,ul. 1 Maja 9
Rozlewnia gazu - Rachów
“Marbel” - produkcja kostki brukowej i galanterii budowlanej
ul. Mickiewicza 43
“Holmer” – Budowa maszyn” Sp. z o.o.- ul. Słoneczna 1
”West Mall” – firma transportowo-spedycyjna – ul. Ogrodowa 27
Zakład mechaniczny ,ul. Szkolna 5
Zakład stolarski ,ul. Okrzei 93
Zakład kamieniarski ,ul. Mickiewicza 31
Zakład kamieniarski nagrobkowy ,ul. 1 Maja 42
Zakład motoryzacyjny mechaniczno-elektryczny ,ul. Mickiewicza 6
Zatrudnienie w sekcji działalność produkcyjna (wg klasyfikacji EKD) w r. 1997
wynosiło 374 osoby.
6. WARUNKI ŻYCIA LUDNOŚCI
6.1. Mieszkalnictwo
Zasoby mieszkaniowe gminy Malczyce w r. 1997 przedstawiały się następująco:
Wyszczególnienie Ogółem w tym
stanowiące % ogółu
własność gminy
ogółem
mieszkania 1789 482 26,9
izby 6564 1366 20,8
pow. użytkowa w m2 115436 22876 19,8
Wskaźniki charakteryzujące warunki mieszkaniowe w gminie Malczyce
gm. Malczyce woj. dolnośląskie
Ilość osób/1 izbę 0,93 0,93
2
Pow. uż. w m /1 osobę 19,0 19,1
Il.osób/1 mieszkanie 3,40 3,25
Il.izb/1 mieszkanie 3,66 3,49
Pow. uż. w m2/1 mieszkanie 64,5 62,2
Zasoby mieszkaniowe wybudowane przed rokiem 1945 stanowią około 79%
ogółu mieszkań.
Struktura mieszkań wg wyposażenia w instalację techniczną w %:
23
Rodzaj instalacji Rok 1991 Rok 1997
Mieszkania ogółem 1609 1789
w tym wyposażone w:
- wodociąg 89,9 90,9
- ustęp spłukiwany 48,2 53,4
- łazienkę 58,2 62,4
- gaz z sieci - -
W r. 1997 nie oddano do użytku żadnego mieszkania w przeciwieństwie do lat
ubiegłych, kiedy w ciągu 8 lat oddano do użytku ponad 200 mieszkań, w tym prawie 30
w budynkach jednorodzinnych, a resztę w budownictwie wielorodzinnym
zlokalizowanym we wsi Malczyce.
Ruch budowlany w gminie obrazuje poniższe zestawienie:
Rok ilość oddanych w tym w budownictwie
mieszkań ogółem indywidualnym
1989 20 16
1990 2 2
1991 1 1
1992 60 0
1993 26 4
1994 36 2
1995 56 0
1996 3 3
1997 0 0
Charakterystykę warunków zamieszkania w poszczególnych wsiach gminy Malczyce
przedstawia poniższe zestawienie.
Nazwa wsi Ludność Mieszkania Ilość osób/mieszk.
1988 1998 1988 1998 1988 1998
1. Malczyce 2849 3304 872 1015 3,13 3,20
2. Chełm 120 101 29 29 4,13 3,48
3. Chomiąża 448 435 122 126 3,67 3,45
4. Dębice 372 357 91 100 4,08 3,57
5. Kwietno 425 409 97 105 4,38 3,89
6. Mazurowice 412 408 95 102 4,33 4,00
7. Rachów 146 148 32 39 4,56 3,79
8. Rusko 321 325 72 82 4,45 3,96
9. Szymanów 200 187 41 54 4,87 3,46
10.Wilczków 526 507 129 137 4,08 3,70
Ogółem 5 818 6 181 1 580 1 789 3,61 3,40
We wsi gminnej Malczyce w 1988 roku ogółem w mieszkaniach mieszkało 2736
osób, a w roku 1998 3249 osób, pozostała część ludności zamieszkiwała w hotelu
pracowniczym należącym do zakładów przemysłowych ( PKP, cukrowni , stoczni
24
rzecznej). W roku 1988 w hotelach mieszkało 113 osób, a w roku 1998 wskutek spadku
liczby miejsc pracy 55 osób.
6.2. Usługi bytowe
6.2.1. Ochrona zdrowia
Przychodnie i ośrodki zdrowia
Podstawowa ambulatoryjna opieka zdrowotna na terenie gminy realizowana jest
przez Gminny Ośrodek Zdrowia posiadający 4 podstawowe poradnie lekarskie.
Personel zatrudniony w roku 1998 w podstawowej opiece zdrowotnej, świadczący
bezpośrednio usługi na rzecz ludności to 3 lekarzy ogólnych, 1 lekarz dentysta oraz 6
pielęgniarek. Przychodnia zdrowia zlokalizowana jest w Malczycach. Państwowa
opieka zdrowotna wspomagana jest przez prywatne specjalistyczne gabinety lekarskie o
podstawowych specjalnościach. Ambulatoryjna opieka specjalistyczna sprawowana jest
przez rejonową przychodnię zdrowia w Środzie Śląskiej posiadającą 17 poradni
specjalistycznych.
Szpitale
W zakresie stacjonarnej opieki zdrowotnej gmina Malczyce objęta jest opieką
zdrowotną przez pełno profilowy Szpital Rejonowy w Środzie Śląskiej, dysponujący
215 łóżkami na 5 oddziałach szpitalnych o specjalnościach wewnętrznym,
ginekologiczno–położniczym, chirurgicznym i dziecięcym, położony w odległości 9 km
dojazdu koleją i 11 km dojazdu samochodem.
Oddział pomocy doraźnej przy ZOZ
w Środzie Sląskiej obsługuje miasto i gminę Środa Śląska oraz gminy Malczyce,
Miękinię i Kostomłoty.
Apteki
Gminę obsługuje apteka zlokalizowana w ośrodku gminnym w Malczycach.
6.2.2. Oświata
Szkoły podstawowe
W gminie Malczyce działalność oświatową w roku szkolnym 1998/99
prowadziły 4 placówki szkolne w tym 1 szkoła ośmioklasowa w Malczycach (w 2
budynkach szkolnych) oraz 3 szkoły trzyklasowe zlokalizowane w Wilczkowie,
Dębicach i Mazurowicach.
Szkoły posiadały łącznie 38 pomieszczeń do nauki i 32 oddziały szkolne do których
uczęszczało 737 uczniów. Wszystkie szkoły posiadały sportowe boiska przyszkolne a 2
z nich tj. szkoła w Malczycach i szkoła w Wilczowie sale gimnastyczne.
25
W związku z wprowadzoną reformą oświaty od roku szkolnego 1999/2000 szkoły w
Wilczkowie, Dębicach i Mazurowicach pozostały szkołami trzyklasowymi, natomiast
szkołę w Malczycach rozdzielono na dwie placówki a mianowicie w jednym budynku
powstała sześcioklasowa szkoła podstawowa a w drugim budynku utworzono
gimnazjum.
Nowopowstałe gimnazjum powinno posiadać na własne potrzeby boisko szkolne, salę
gimnastyczną , pracownię komputerową a w przyszłości basen pływacki.
Szkolnictwo średnie
W gminie Malczyce nie ma szkół średnich. Młodzież z gminy ma możliwość
kontynuowania nauki w szkołach ponadpodstawowych, zlokalizowanych w mieście
Środa Śląska, gdzie zlokalizowane są dwa Licea Ogólnokształcące, Liceum
Ekonomiczne, Liceum Handlowe, Technikum Rolnicze oraz dwie zasadnicze szkoły
zawodowe.
Wychowanie przedszkolne
We wsi gminnej Malczyce w roku 1998 znajdowało się przedszkole gminne o 4
oddziałach, do którego uczęszczało 98 dzieci oraz 3 oddziały przedszkolne
zlokalizowane przy szkołach podstawowych na terenie gminy, do których uczęszczało
45 dzieci. Uczestnictwo dzieci z grupy wieku 3-6 lat w wychowaniu przedszkolnym
wynosiło około 38%.
6.2.3. Kultura
W gminie znajdują się 2 biblioteki publiczne posiadające łącznie około 26 750
woluminów. Są to: gminna biblioteka publiczna z oddziałem dziecięcym i czytelnią w
Malczycach oraz filia biblioteki gminnej w Dębicy. Na 1 placówkę biblioteczną
przypadało 3091 mieszkańców gminy (w województwie dolnośląskim 3123 osóby).
Ilość woluminów na 1000 mieszkańców gminy wynosi 4328 (w województwie
dolnośląskim 3677 woluminów).
Ponadto we wsi gminnej Malczyce został reaktywowany dom kultury, gdzie
zlokalizowane są m.in. klubo-kawiarnia, sala widowiskowo-kinowa, siłownia i
wypożyczalnia kaset .
6.2.4. Kultura fizyczna i rekreacja
W gminie znajduje się ogółem 8 obiektów sportowych do których zaliczamy 2
stadiony z pełnym zapleczem socjalnym w Malczycach (nowo wyremontowane i
rozbudowane) oraz boiska sportowe we wsiach Chełm, Dębice, Mazurowice, Rusko i
Wilczów a także przyszkolne boisko sportowe przy szkole podstawowej w Malczycach.
Ponadto gmina posiada salę sportowo-gimnastyczną w Malczycach oraz niewielką salkę
gimnastyczną przy szkole w Wilczkowie.
W gminie znajdują się niewielkie zbiorniki wodne pozostałe po wyrobiskach
piasku oraz stawy, które można wykorzystać do rekreacji i uprawy sportów wodnych.
We wsi Wilczków istnieje zbiornik retencyjny (zarybiony), który po odpowiednim
26
zagospodarowaniu i rozbudowie mógłby służyć mieszkańcom gminy i przyjezdnym
turystom jako ośrodek sportowo-rekreacyjny.
Istniejący zbiornik wodny w zabytkowym parku w Dębicy (obecnie w rękach
prywatnych) można po zagospodarowaniu udostępnić mieszkańcom gminy.
6.2.5. Handel
Sieć handlowa w r. 1997 liczyła 36 sklepów z czego wszystkie były własnością
prywatną. Ogółem powierzchnia użytkowa sklepów zajmowała 1693 m2. Średnia
wielkość sklepu w gminie Malczyce wynosiła 47 m2 (średnia wielkość sklepu w
województwie dolnośląskim - 64 m2).
Na 1 sklep przypadało w gminie średnio 172 osoby (w województwie dolnośląskim 98
osób/1 sklep).
Specjalizacja branżowa sklepów w gminie Malczyce przedstawiała się następująco:
- ogólnospożywcza 22 sklepy 1004 m2
- mięsna 1 sklep 46 m2
- piekarnicza 1 sklep 27 m2
- kosmetyczno – higieniczna 1 sklep 110 m2
- pozostałe 11 sklepów 506 m2
Oprócz sklepów gmina posiada jedno stałe targowisko o pow. 500 m2 we wsi Malczyce
oraz 6 targowisk sezonowych.
6.2.6. Działalność usługowa
W gminie wg stanu na -.1998 r. w gminie Malczyce było zarejestrowanych w
systemie Regon 305 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Były to
głownie osoby prowadzące działalność remontowo budowlaną i zakłady usługowo-
naprawcze sprzętu rolniczego oraz sprzętu użytkowego itp.
Struktura zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wg sekcji EKD przedstawiała się
następująco:
Rolnictwo – 26 jednostek gospodarczych, do których zaliczono m.in. zakłady
usługowe o profilu: ślusarstwo, kowalstwo, instalatorstwo, naprawa sprzętu, hodowla
drobiu itp.,
działalność produkcyjna – 30 jednostek gospodarczych, do których zaliczono m.in.
warsztaty i zakłady usługowe o profilu: stolarstwo, meblarstwo, krawiectwo
budownictwo – 51 jednostek gospodarczych, do których zaliczono m.in. zakłady
usługowe o specjalności: malarstwo, tapeciarstwo, instalatorstwo elektryczne, gazowe,
co, itp.
handel hurtowo-detaliczny i naprawa pojazdów – 89 jedn. gosp.
hotelarstwo i restauratorstwo – 13 jedn. gospodarczych
transport, łączność, gospodarka magazynowa – 37 jedn. gospodarczych, do których
zaliczono m.in. usługi transportowe towarowo-osobowe, magazynowanie towarów,
składowanie, parkingi itp.
pośrednictwo transportowe – 2 jedn. gosp.
obsługa nieruchomości, wynajem – 29 jedn. gosp.
ochrona zdrowia – 6 jedn. gosp. do których zaliczono: usługi pielęgniarskie, praktyka
prywatna
27
pozostała działalność – 9 jedn. gosp., do których zaliczono m.in. fryzjerstwo, usługi
kosmetyczne, fotografika, pralnictwo, naprawy AGD.
7. KOMUNIKACJA
7.1. Położenie, powiązania zewnętrzne
Gmina Malczyce położona w centralnej części województwa dolnośląskiego,
stykające się na północy z rzeką Odrą, sąsiadująca z przebiegającą niespełna 5 km na
południe autostradą A-4, posiada wyjątkowo korzystne powiązania komunikacyjne.
Przez północną część gminy przebiega: szlak kolejowy: E-30 Wrocław – Legnica –
Zgorzelec – Goerlitz z odgałęzieniem w Miłkowicach koło Legnicy przez Żagań do
Gubina, droga krajowa nr 344 prowadząca z Wrocławia do Lubina i dalej na północ
przez Zieloną Górę do Szczecina (droga nr 3). Ponadto rzeka Odra z portem w
Malczycach zapewnia transport wodą.
Na zachód od Malczyc, w Lubiążu na trasie drogi wojewódzkiej 338 znajduje się
most łączący oba brzegi Odry.
W Wilczkowie (na południe od Malczyc) od drogi 344 odchodzi droga
wojewódzka 345 prowadząca w kierunku południowym do Strzelina i posiadająca
powiązanie z autostradą w węźle na południe od Busziszowa Wlkp. Ze stacji w
Malczycach odchodzą dwie nieczynne dla ruchu pasażerskiego linie kolejowe, łączące
w przeszłości wałbrzyskie zagłębie węglowe z portem w Malczycach.
Istnienie tych powiązań komunikacyjnych, łączących się ze sobą w rejonie
miejscowości Malczyce nie jest właściwie wykorzystane dla rozwoju gminy; brak jest
też wzajemnych relacji pomiędzy tymi trzema rodzajami komunikacji.
Należy wspomnieć, że w początkach XIX wieku, gdy rozwinęło się wydobycie
węgla w Zagłębiu Wałbrzyskim, doprowadzono do Odry tzw. “Drogą Węglową” a w
Malczycach powstał port i rolnicza dotąd wieś przekształciła się w osadę przemysłową a
komunikacja była istotnym czynnikiem rozwoju Malczyc.
7.2. Komunikacja drogowa
Gmina posiada dobrze rozwiniętą sieć drogową o zróżnicowanych parametrach i
stanie technicznym (droga krajowa, wojewódzka, powiatowe i gminne) prowadzące
zarówno ruch tranzytowy jak i obsługujące ruchem lokalnym gminę.
Droga krajowa nr 344 Wrocław - Środa Śl. – Lubin w przedłużeniu drogą nr 3 –
połączenie przez Zieloną Górę ze Szczecinem znajduje się w gestii Generalnej Dyrekcji
Dróg Publicznych Oddział we Wrocławiu. Prowadzi (wg pomiarów generalnych z
1995r.) ruch o natężeniu ok. 6000 poj./dobę; w/g prognozy w 2000 roku: ok.
8000poj/dobę. Klasa techniczna drogi GP (III), jezdnia bitumiczna szer. 7,0 m, pobocza
trawiaste 1,5-2,0 m, długość drogi na obszarze gminy ok. 7,5 km . Miejscem
niebezpiecznym jest przejazd przez Rusko i Mazurowice z uwagi na przeciwne łuki,
bliskość zabudowy ograniczenie widoczności. Brak jest rezerw na poszerzenie drogi
przy przejściu przez wymieniane miejscowości.
Droga wojewódzka nr 345 łącząca się z drogą 344 w Wilczkowie (w przedłużeniu na
północ drogą powiatową 1416 z Malczycami) stanowią oś komunikacyjną gminy na
28
kierunku północ-południe oraz łączy gminę z autostradą w węźle Budziszów Wielki
oraz ze Strzegomiem (poprzez włączenie do drogi 378). Długość drogi na obszarze
gminy: ok. 10,5 km, parametry techniczne kl. Z-G. Utrudnienie stanowią przejazdy
przez miejscowości położone na trasie drogi: Wilczków, Kwietno, Dębice, Chełm oraz
nienormatywne promienie łuków poziomych i ograniczona widoczność. Droga
prowadzi stosunkowo nieznaczny ruch; wg pomiarów generalnych z 1995 r. nie
przekraczający 1000 poj./dobę, mniejszy niż zarejestrowano w latach 1985 i 1990.
Drogi powiatowe i gminne w powiązaniu z drogami 344 i 345 zapewniają podstawową
obsługę komunikacyjną gminy i posiadają w większości niskie parametry (kl. Z-L drogi
powiatowe i kl. D – drogi gminne).
Drogi powiatowe:
nr 1416 łącząca Malczyce z drogą 344 w Wilczkowie (przedłużenie na północ drogi
345. Parametry kl. Z (kl. V), długość ok. 3 km
nr 47703: Prawików w gminie Wołów – (nieczynna przeprawa przez Odrę w
Malczycach) – Malczyce – Mazurowice do Lasowic w gminie Ruja. Długość na
obszarze gminy ok. 4,5 km, parametry kl. L (VI).
nr 47707: w północnej części gminy Środa Śl. – Chomięża – Malczyce o parametrach
zbliżonych do kl. Z, długość na obszarze gminy – ok. 4,5 km.
nr 47708: Chełm – Bukówek – Ciechów stanowi połączenie południowej części gminy
ze Środą Śl. (poprzez drogę 47705); na obszarze gminy, krótki niespełna 200 m
odcinek, parametry kl. L.
nr 47716: łączy Malczyce z drogą 338 oraz z Kawicami a także z bazą paliwową w
rejonie Kawic. Parametry kl. L, długość na obszarze gminy ok. 2,5 km.
nr 47717: Tyniec Legnicki – Dębica: łączy środkową część gminy z gminą Ruja i z
miastem Legnicą. Parametry kl. L, krótki niespełna 1,5 km odcinek na obszarze gminy
nr 47753 Usza – Szczepanów, krótki, niespełna 3 km odcinek drogi w południowej
części gminy o niskich parametrach – kl. D obsługujący wsie Zawadka i Szymanów
47754: Chełm – Pęczków – Ujazd Grn., krótki, niespełna 1 km odcinek drogi, łączący
południową część gminy z południową częścią gminy Środa Śl. i z północną częścią
gminy Udanin, parametry kl. D
Drogi gminne o parametrach kl. D lub nawet nie spełniające wymogów kl. D
zestawiono poniżej (wg Dziennika Urzędowego Województwa Wrocławskiego nr 7 z
1987 r.)
47 14 001 Chomiąża – Wilczków
47 14 002 Chomiąża – Lipnica
47 14 003 Rachów – Lipnice
47 14 004 Wilczków - Proszków
47 14 005 Proszków – (gr. gminy)
47 14 006 Proszków - Dębice
47 14 007 Wrocisławice – Dębice
47 14 008 Bukówek – Dębice
47 14 009 Malczyce – Kawice (gr. gminy)
47 14 010 Brodno - Chomiąża
47 14 011 Malczyce - Kwietno
47 14 012 Malczyce – Mazurowice
47 14 014 - 47 14 024 ulice na terenie miejscowości Malczyce
29
7.3. Natężenie ruchu na drodze krajowej 344 i drodze wojewódzkiej 345, oraz stan
wskaźniki motoryzacji w gminie
Tab. 1
Natężenie ruchu na drogach 344 i 345 wg pomiarów generalnych w latach 1985,1990 i
1995
Nr Odcinek drogi Natężenie ruchu w poj./dobę Wskaźnik
drogi w latach wzrostu
1985 1990 1995 1990
=100
344 Środa Śl. – Wilczków 3900 5100 6350 125
45/30/5 53/25/3 69/17/2
344 Wilczków – Prochowice 3900 5700 5600 98
45/30/5 54/18/3 67/20/2
345 Wilczków – Strzegom 1500 1400 730 52
36/34/3 48/22/3 74/9/2
Średnie natężenie na drogach 2098 2732 3809 140
krajowych byłego województwa
wrocławskiego
36/43/3 % samochodów osobowych, % samochodów ciężarowych, % autobusów.
Mimo spadku natężenia ruchu na drodze 345 w pięcioleciu 1990 – 1995 (brak wyników
pomiarów w 2000 r.), przewiduje się jego wzrost w wyniku wzrostu aktywności
gospodarczej w tej części województwa i wzrostu wskaźników motoryzacji.
Tab. 2
Stan i wskaźniki motoryzacji w gminie Malczyce w latach 1997 i 1998 (dane oddziału
komunikacji w Środzie Śl.)
Rodzaje pojazdów Lata
1997 1998
Pojazdy samochodowe i ciągniki ogółem: 2120 2205
w tym: samochody osobowe 1385 1470
motocykle 175 175
autobusy 8 9
sam. osobo.-ciężar. 25 21
samochody ciężarowe 170 177
ciągniki rolnicze i samochod. 345 344
inne 12 12
Wskaźnik motoryzacji:
pojazdy samochodowe i ciągniki 343 354
samochody osobowe 224 236
Tab. 3
Prognoza ruchu w oparciu o pomiary generalne z 1995 r. wg Transprojektu – Warszawa
Nr Odcinek drogi Prognoza ruchu w poj./dobę w latach
30
2000 2005 2010 2015
344 Środa Śl. – Wilczków 8030 9700 11350 12950
344 Wilczków – Prochowice 7499 9200 11000 12800
345 Wilczków – Strzegom 960 1200 1430 1650
7.4. Komunikacja kolejowa
Przez teren gminy i miejscowość Malczyce przebiega linia kolejowa,
zelektryfikowana 2-torowa znaczenia państwowego nr 275: Wrocław – Legnica –
Miłkowice prowadząca dalej przez Węgliniec do Zgorzelca - stanowiąca fragment
magistrali E-30 z odgałęzieniem od Miłkowic przez Żagań do Gubinka.
Obsługa gminy poprzez stację w Malczycach, obciążenie w ruchu pasażerskim
(dane w-g rozkładu jazdy PKP 1999/2000) wynosi.20 par pociągów osobowych na dobę
i 9 par pociągów pospiesznych (nie zatrzymujących się w Malczycach). Znaczenie
lokalne miały, jednotorowe, niezelektryfiklowane, nieeksploatowane obecnie linie
- nr 315: Malczyce – Jawor
- nr 302: Malczyce - Strzegom
Dyrekcja Infrastruktury Kolejowej – PKP we Wrocławiu przewiduje przekazanie
obu linii w gestię samorządów wzgl. likwidację ich. Linia Malczyce – Jawor nie ma
znaczenia dla obsługi przyległego obszaru, natomiast linia Malczyce – Marciszów łączy
port w Malczycach z aglomeracją wałbrzyską.
7.5 Żegluga
Port w Malczycach służył w przeszłości do przewozu węgla wydobywanego z
Zagłębiu Wałbrzyskim i przewożonym transportem kolejowym linią Marciszów –
Malczyce. Likwidacja przemysłu wydobywczego w Zagłębiu Wałbrzyskim
spowodowała znaczne ograniczenie żeglugi towarowej na Odrze z wykorzystaniem
portu w Malczycach. Służy on nadal w ograniczonym stopniu gównie do przewozu
kruszywa, przy czym stan nadbrzeży i obiektów obsługi portu wymaga pilnej
przebudowy i modernizacji.
8. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA
Zaopatrzenie w wodę.
Wszystkie wsie i przysiółki zaopatrywane są w wodę z wodociągów zbiorczych
lub zakładowych, siecią rozdzielczą o długości 40,0 km
Obecnie na obszarze gminy Malczyce eksploatowane są ujęcia wód usytuowane w :
1. Malczycach, przy ul. Mickiewicza 47, o wydajności 60,0m3/h
2. Mazurowicach, przy ul. Sienkiewicza 42, o wydajności 45,0m3/h
3. Mazurowicach, o wydajności 47,0m3//h
4. Wilczkowie, o wydajności 35,0m3/h
31
5. Dębicach, o wydajności 23,5m3/h
Razem wydajność eksploatowanych ujęć wynosi 210,0m3/h
Znajdujące się w poszczególnych zagrodach studnie kopane posiadają wody
które nie odpowiadają wymogom wody pitnej.
8.2. Asenizacja ścieków.
Na terenie wsi Malczyce znajduje się mechaniczno - biologiczna oczyszczalnia
ścieków BOS-500 o przepustowości 500m3/d. Zrzut oczyszczonych ścieków odbywa się
do rzeki Odry. Długość czynnej sieci kanalizacyjnej wynosi 11,7 km .
Pozostałe wsie nie posiadają systemowych urządzeń do odprowadzania i
oczyszczania ścieków bytowo gospodarczych. Na terenie dawnych uspołecznionych
gospodarstw rolnych znajdują się szamba bezodpływowe, z których ścieki wywożone są
do zlewni przy wysypisku we wsi Rusko, lub na pola.
8.3. Zaopatrzenie w gaz.
Żadna ze wsi w gminie Malczyce nie jest zgazyfikowana. Mieszkańcy gminy
korzystają z gazu bezprzewodowego.
Przez południowy obszar gminy przebiegają dwa gazociągi wysokiego ciśnienia
?300 gazu ziemnego i koksowniczego.
8.4. Elektroenergetyka.
Cały obszar gminy Malczyce jest zelektryfikowany. Na terenie gminy nie ma
zlokalizowanego GPZ. Energia elektryczna dostarczana jest odbiorcom w gminie
Malczyce liniami napowietrznymi 20 kV, wyprowadzonymi z GPZ u w Środzie
Śląskiej. Ilość stacji transformatorowych 20/0,4 kV w gminie wynosi 46 szt. Łączna
moc zainstalowanych transformatorów wynosi 8,23 MVA.
Przez obszar gminy przebiegają tranzytem napowietrzne linie wysokiego
napięcia relacji :
- 400 kV Czarna - Pasikurowice,
- 110 kV Czarna - Środa Śląska
- 110 kV Pawłowice - Wrocław Klecina
8.5. Zaopatrzenie w ciepło
Na terenie wsi gminnej istnieje 5 kotłowni lokalnych, zaopatrujących zakłady
produkcyjne w ciepło do celów technologicznych i częściowo do ogrzewania
32
przyległych mieszkań. Nowo zrealizowane osiedle spółdzielcze budownictwa
mieszkaniowego zlokalizowane na zachód od ulicy Traugutta, posiada własną
kotłownie. Pozostałe obiekty we wsi Malczyce, oraz cała zabudowa mieszkaniowa i
zagrodowa w gminie zaopatrywana jest w ciepło z indywidualnych palenisk domowych,
w większości opalanych opałem stałym.
8.6. Łączność
We wsi Malczyce znajduje się placówka pocztowa i usług telekomunikacyjnych
obsługująca mieszańców gminy. W roku 1997 w gminie znajdowało się 293 abonentów
telefonii przewodowej co daje wskaźnik 47,4 abonentów telefonicznych/1000 ludności
należący do najniższych wśród gmin województwa dolnośląskiego (średni wskaźnik dla
województwa wynosił 232,9 abonentów telefonicznych/1000 ludności).
R O Z D Z I A Ł III
STRATEGIA ROZWOJU PRZESTRZENNEGO GMINY
33
1. GENERALNE ZAŁOŻENIA STRATEGII.
Strategia rozwoju gminy ma za zadanie określenie generalnych podstaw do
wskazania kierunków zagospodarowania przestrzennego i zasad prowadzenia polityki
przestrzennej, w oparciu o które podejmowane będą konkretne, kolejne zadania .
Podstawą określenia celów strategii rozwoju przestrzennego obszaru gminy
Malczyce jest:
- Studium Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Wrocławskiego,
- uwarunkowania wynikające z oddziaływań zewnętrznych oraz wnioski z
diagnozy stanu obecnego .
Generalne uwarunkowania, cele i kierunki polityki województwa zaadaptowane
zostały z uwzględnieniem specyfiki warunków gminy Malczyce, nietypowych z uwagi
na niewielki obszar oraz położenie na skraju dawnego województwa wrocławskiego.
Za podstawowe cele strategii rozwoju gminy uznaje się :
- tworzenie warunków dla wzrostu efektywności gospodarowania,
- ochronę walorów przyrodniczych i optymalne wykorzystanie zasobów
środowiska naturalnego,
- wykorzystanie renty wynikającej z położenia gminy wzdłuż ważnego korytarza
komunikacyjnego, i dawnego węzła transportowego
- ochronę wartości kulturowych,
- osiągnięcie wysokiego poziomu zaspokojenia potrzeb społecznych.
Przedstawione wyżej cele osiągnięte będą poprzez realizację zadań:
1/ optymalne wykorzystanie potencjału zainwestowanego w gminie, w
szczególności wyłączonego z eksploatacji w ostatnich latach,
2/ przestrzeganie reguł racjonalnego gospodarowania środowiskiem, zgodnie z
zasadą kompleksowego i zrównoważonego rozwoju,
3/ zapewnienie wysokiego poziomu warunków bytowych, umożliwiających
odpowiedni standard życia wszystkim mieszkańcom gminy,
4/ utrzymanie, modernizowanie i rozwój wartości dóbr kultury, kształtujących
tożsamość gminy,
5/ korelacje wspólnych zadań z gminami sąsiadującymi w zakresie realizacji zadań
celów publicznych,
6/ likwidacje istniejących nieprawidłowości i zagrożeń użytkowania terenów,
7/ zapewnienie podstaw dla rozwoju przetwórstwa rolniczego.
2. STWORZENIE WARUNKÓW DLA WZROSTU EFEKTYWNOSCI
GOSPODARCZEJ
2.1. Przebudowa gospodarki rolnej
34
Rekonstrukcja i przebudowa gospodarki rolnej ma na celu dostosowanie jej do
gospodarki rynkowej. Poprawną strukturę agrarną należy uzyskać poprzez utrzymanie
istniejących dużych zespołów produkcyjnych oraz scalanie gruntów w drobnych
indywidualnych gospodarstwach rolnych. Grunty rolne I -III klasy należy zabezpieczyć
przed wyłączaniem z produkcji rolnej. Grunty klas V i VI oraz nieużytki winny być
wykorzystane pod zalesienie. Dążyć do rozwoju gospodarki rybnej. Zapewnić warunki
do podniesienia poziomu obsługi rolnictwa oraz podniesienia wiedzy zawodowej
rolników.
2.2. Rozwój funkcji przemysłowo - usługowej.
Istniejące zainwestowanie i tradycje miejscowości Malczyce oraz walory
komunikacyjne gminy o znaczeniu międzynarodowym, predysponują gminę do rozwoju
funkcji produkcyjno - usługowej. W obszarze tym aktywizacja gospodarki wymaga
dwóch typów działania :
1/ rekonstrukcji i modernizacji istniejących zakładów,
2/ lokalizacji nowych inwestycji.
Dla nowych inwestycji odrzuca się lokalizacje rozproszone, m.in. ze względów
określonych w pkt 2.1. Wyznacza się dwa obszary rozwoju funkcji produkcyjno -
usługowej :
1/ w paśmie nadodrzańskim, obejmującym Malczyce oraz przyległe wsie
Mazurowice i Chomiąża
2/ w paśmie wzdłuż drogi krajowej nr 344.
Podjęte przez władze gminy działania związane z promocją Nadodrzańskiego
Parku Aktywności Gospodarczej należy dalej konsekwentnie realizować. Pasmo
aktywności gospodarczej wzdłuż drogi nr 344 należy ograniczać do jednostronnych,
naprzemianległych lokalizacji celem utrzymania walorów funkcjonalnych trasy, w tym
ekspozycji atrakcyjnego krajobrazu. Wyklucza się lokalizacje obiektów przemysłowo -
usługowych wzdłuż projektowanego obejścia wsi Rusko drogą nr 344.
Priorytet funkcji produkcyjno - usługowej winno posiadać przetwórstwo rolne i
usługi związane z obsługą rolnictwa.
2.3. Rewitalizacja i modernizacja węzła komunikacyjnego.
Malczyce do niedawna stanowiły ważny węzeł 3-ch systemów
komunikacyjnych: kolejowego, drogowego i wodnego. Znaczenie jego zmalało w
związku z wyłączeniem z eksploatacji tzw. “drogi węglowej”. Zmiana masy towarowej
z węglowej na kamienną i ewentualnie przeładunku odpadów komunalnych z
Wrocławia do Jaroszowa, uzasadnia jego regenerację i modernizację. Istnieją warunki
dla zorganizowania przeładunkowej “ stacji transportowej ”, umożliwiającej
przejmowanie ciężkiego transportu drogowego na linie kolejowe i transport wodny.
2.4. Wykorzystanie zasobów naturalnych zgodnie z zasadami kompleksowego i
zrównoważonego rozwoju.
Szczególnej ochrony wymagają grunty rolne . Należy zdecydowanie ograniczyć
wyłączanie ich z produkcji rolnej. Nową zabudowę dopuszczać w sąsiedztwie
35
istniejących wsi , przy trasach komunikacyjnych powodujących skażenia gleby.
Zabezpieczyć należy zasoby wodne Głównego Zbiornika Wód Podziemnych
Przestrzegać ograniczenia spływu wód powierzchniowych z pól uprawnych i tras
komunikacyjnych do cieków oraz eliminacji zanieczyszczeń ściekami bytowymi
Eksploatację złóż kruszywa naturalnego prowadzić z uwzględnieniem :
- ograniczeń eksploatacji rabunkowej poprzez wybieranie najdogodniejszych partii
złoża , w sposób degradujący cały obszar ,
- prawidłowej rekultywacji wyrobisk , z dominacją kierunku leśnego ,
- ochrony stanowisk obszarów i stref obserwacji archeologicznej .
Ustala się następujące kierunki ochrony krajobrazu :
A) Zachowanie istniejących walorów krajobrazu polegające na :
- zachowaniu istniejących panoram widokowych ,
- przeciwdziałaniu zeszpecenia krajobrazu elementami infrastruktury
technicznej ,
- skupieniu zabudowy i nie rozpraszaniu na terenach otwartych ,
- unikaniu obcych regionalnie form architektonicznych ,
- dolesieniu lub zadrzewieniu terenów .
B) Przywracanie zubożonym i zdegenerowanym obszarom o walorach
krajobrazowych wartościowych widoków , poprzez ich odsłanianie .
C) Kształtowanie harmonijnego krajobrazu współczesnego, poprzez
dostosowanie skali i form nowej zabudowy do cech istniejącego krajobrazu
naturalnego i kulturowego czy też przeciwdziałanie obudowie tras
komunikacyjnych , zamykających panoramę widokową .
3. OSIĄGNIĘCIE WYSOKIEGO POZIOMU ZASPOKOJENIA POTRZEB
MIESZKAŃCÓW.
Zapewnienie ładu przestrzennego poprzez założoną koncentrację zabudowy w
rejonach istniejącego zainwestowania umożliwi :
- wyposażenie w infrastrukturę techniczną wszystkich nieruchomości
zabudowanych,
- budowę utwardzonych nawierzchni ulic wewnętrznych,
- uporządkowanie przestrzenni,
- stworzenie przyjaznych warunków codziennego pobytu,
- zachowanie walorów krajobrazowych,
- zwiększenie więzi społecznych.
Podstawowe znaczenie w uporządkowaniu przestrzeni zabudowanej mają tereny
publiczne, w tym ulice o utwardzonej nawierzchni jezdni i chodników. Regułą winno
być powstanie w każdej wsi parku wiejskiego, z towarzyszącymi boiskami do “ gier
małych ”. Bezwzględnie należy przestrzegać przepisów zakazujących powodowanie
uciążliwości i szkodliwości poza granice działki, na której znajdują się ich źródła.
Zasadą winno być nie lokalizowanie w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów o funkcjach
w stosunku do siebie konfliktowych.
4. OCHRONA I RECHABILITACJA DÓBR KULTURY.
Liczne obiekty dziedzictwa kulturowego znajdujące się we wszystkich wsiach
gminy, wymagają stałej ochrony, ponieważ:
36
1/ umożliwi to racjonalne użytkowanie zabudowy, tworzonej z uwzględnieniem
warunków fizjograficznych i klimatycznych, według wielowiekowej tradycji
budownictwa tego regionu,
2/ zapewni prawidłowe wykorzystanie wartości konstrukcyjnych i
materiałowych tych obiektów, które wymagają stopniowej modernizacji i
dopuszczają niewielkie rozbudowy,
3/ decydują o atrakcyjności i uzyskaniu tożsamości poszczególnych jednostek
osadniczych.
4/ wynika to z obowiązku przestrzegania przepisów w tym zakresie.
Przy przekształcaniu przestrzeni o znaczeniu zabytkowym, winny być
przestrzegane przedstawiane niżej zasady :
1/ utrzymywać historyczny charakter obszarów objętych strefami ochrony
konserwatorskiej i chronionego krajobrazu,
2/ odbudowa i rewaloryzacja zespołów pałacowo - parkowo - folwarcznych
może być prowadzona z dopuszczeniem wprowadzania nowych funkcji, nie
kolidujących z ich pierwotnym przeznaczeniem,
3/ nowa zabudowa zlokalizowana w sąsiedztwie zabytkowej, nie może
skalą, charakterem architektury i intensywnością zabudowy odbiegać od
istniejącej,
4/ każde zmiany przestrzenne obiektów zabytkowych lub położone w strefie
ochrony konserwatorskiej muszą obejmować związane z nią element małej
architektury i zieleni.
5. REALIZACJA CELÓW STRATEGICZNYCH
Powodzenie realizacji celów określonych w strategii rozwoju uzależnione jest
przede wszystkim od środków jakie będą do dyspozycji podmiotów zainteresowanych
budową na obszarze gminy. Większy postęp w rozwoju gminy możliwy będzie przez
aktywny udział wszystkich realizatorów, a mianowicie:
- Wojewodę Dolnośląskiego,
- administrację centralną,
- administrację specjalną,
- Marszałka Dolnośląskiego
- podmioty gospodarcze
- samorząd gminny.
Budżet gminy dysponować będzie proporcjonalnie niewielkimi środkami w
stosunku do potrzeb realizacji określonych wyżej celów. Wynika stąd celowość
wyznaczenia zadań priorytetowych , obejmujących następujące inwestycje:
- gazyfikację gminy,
- regenerację tzw. “drogi węglowej” włącznie z portem rzecznym,
- sanację zabudowy nieprodukcyjnej w rejonie ul. Sienkiewicza,
- kształtowanie pasmowego zespołu usługowego wzdłuż ul. 1 Maja,
- kompleksowe zakończenie budowy osiedla mieszkaniowego,
- modernizacja istniejącego lub budowa nowego wysypiska odpadów,
- rozwój infrastruktury komunalnej,
- związane z rozwojem zakładów przetwórstwa rolnego,
- związane z rozwojem agroturystyki
37
-
Określony zakres zadań priorytetowych , stanowiący podstawę do konstruowania
budżetu gminy powinien być aktualizowany w okresach cztero lub pięcioletnich.
Uwzględniając ograniczone możliwości finansowe gminy, zadaniem władz
samorządowych powinno być ciągłe motywowanie inwestowania na obszarze gminy
poprzez :
- promocje,
- preferencje
- profesjonalne informacje o warunkach lokalizacyjnych,
- rozpowszechnianie wizerunku gminy , jako korzystnego obszaru lokalizowania
inwestycji i atrakcyjnego miejsca pobytu.
R O Z D Z I A Ł IV
UWARUNKOWANIA ROZWOJU GMINY
38
Uwarunkowania i zasady realizacji określone dla poszczególnych elementów
zagospodarowania, gwarantują optymalny, kompleksowy rozwój układu
przestrzennego gminy Malczyce.
1. UWARUNKOWANIA DEMOGRAFICZNE
Ludność gminy Malczyce liczyła w r. 1998 – 6195 osób. Było to wynikiem
dodatniego salda migracji. Od r. 1993 średnioroczny wzrost o 73 osoby i dodatni
przyrost naturalny od r. a od 1990 średnioroczny wzrost o 21 osób.
Dynamika wzrostu ludności gminy w latach 1978-97 wyniosła 105,0 %,
natomiast największą dynamikę wzrostu ludności, szczególnie od roku 1990 posiadały
wsie: Malczyce, Kwietno, Wilczów, Mazurowice i Chomiąża.
W porównaniu z gminami woj. dolnośląskiego gmina Malczyce zajmuje 53
miejsce pod względem liczby ludności i 128 pod względem powierzchni.
Prawie 27 % ogółu ludności to osoby w wieku przedprodukcyjnym (10-17 lat),
58 % to osoby w wieku produkcyjnym (18-59 / 64 M) i ponad 15 % to osoby w wieku
poprodukcyjnym. Generalnie ludność gminy należy do osób młodych gdyż prawie 59 %
ogółu ludności to osoby w wieku do 39 lat.
Prognoza demograficzna opracowana przez GUS na lata 1996-2020 zakłada
spadek liczby ludności wiejskiej będący wynikiem migracji ludności ze wsi do miast w
poszukiwaniu pracy oraz lepszych warunków życia, jak również niskim przyrostem
naturalnym oraz starzeniem się społeczeństwa.
Zgodnie z tą prognozą zakłada się w gminie Malczyce spadek ludności do około
5900 osób.
Przewiduje się, że struktura ludności gminy zmieni się do roku 2020 i będzie się
przedstawiała następująco:
Ludność 1998 2020
ogółem Ogółem % Ogółem %
Ludność ogółem 6195 100,0 5900 100,0
w tym :
0 – 17 lat ) 1628 26,3 1528 25,9
18-59 K/64 M 3629 58,6 3357 56,9
60K/65M i 938 15,1 1015 17,2
więcej
Prognoza demograficzna przewiduje spadek liczby ludności w wieku
przedprodukcyjnym i spadek ludności w wieku produkcyjnym, natomiast wzrośnie
liczba ludności w wieku poprodukcyjnym. Przyniesie to określone konsekwencje dla
władz gminy, które będą musiały uwzględnić potrzeby grupy ludności w wieku
poprodukcyjnym jednocześnie w celu likwidowania bezrobocia tworząc nowe miejsca
pracy. Będą to następujące potrzeby :
- zapewnienie opieki i pomocy rosnącej liczbie ludności w wieku
poprodukcyjnym w zakresie opieki zdrowotnej (poradnie specjalistyczne i
rehabilitacyjne) i pomocy społecznej (domy opieki społecznej dla ludzi starszych
i schorowanych) lub pomocy do opieki nad ludźmi chorymi w domu,
39
- organizacja domów pomocy społecznej poprzez adaptację obiektów
zabytkowych lub chronionych (obiekty położone w zieleni parkowej).
Zatrudnienie w gminie Malczyce ulegało znacznym wahaniom. Po roku 1990
gdy rozpoczęła się restrukturyzacja przemysłu zatrudnienie ludności w gminie uległo
znacznemu spadkowi. W roku 1997 liczba pracujących wynosiła 815 osób z czego 35 %
zatrudnionych stanowiły kobiety. Najwięcej osób bo około 46 % ogółu zatrudnionych
pracowało wg EKD w sekcji działalność produkcyjna, prawie 11 % w sekcji handel i
około 8 % w sekcji edukacja. Ponad 67 % ogółu zatrudnionych pracowało w sektorze
publicznym. Wg klasyfikacji EKD w gminie działało ogółem 347 podmiotów
gospodarczych w tym 11 w sektorze publicznym i 336 w sektorze prywatnym. Liczba
bezrobotnych w gminie wynosiła w r. 1997 300 osób. Wskaźnik bezrobocia (tj. ilość
osób bezrobotnych na 100 osób w wieku produkcyjnym) w gminie wynosił 8,4 %. Od r.
1994 wskaźnik ten wykazywał wyraźną tendencję spadkową. Kobiety stanowiły ponad
64 % ogółu bezrobotnych co jest zjawiskiem niezadowalającym. W celu likwidacji
bezrobocia należy szukać rozwiązań gwarantujących miejsca pracy na obszarze gminy.
Głównie powinna to być budowa nowych obiektów i zakładów przemysłowych lub
usługowych z preferencją dla zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego o
ograniczonej uciążliwości.
2. UWARUNKOWANIA WZROSTU POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO
2.1 Restrukturyzacja i przebudowa rolnictwa
Gmina Malczyce jest gminą rolniczą. W r. 1998 wg WBGiUR 75,5% tej
powierzchni stanowiły użytki rolne a ponad 11 % zajmowały grunty pod lasami.
Największy udział we własności gruntów w gminie Malczyce posiadają rolnicy
indywidualni (44 % ogółu powierzchni gminy) oraz Agencja Własności Rolnej Skarbu
Państwa (ponad 28 %), która przejęła grunty rolne po zlikwidowanych państwowych
gospodarstwach rolnych.
W r. 1997 w gminie było 580 gospodarstw rolnych (w r. 1995 – 598) w tym 286
to działki rolne (powierzchnia do 1,0 ha) a 294 to indywidualne gospodarstwa rolne
(powierzchnia powyżej 1 ha). Ze struktury wielkości gospodarstw rolnych wynika, że :
- 13,1% posiada wielkość 1 – 2 ha
- 27% posiada wielkość 2 - 10 ha
- 9,5% posiada wielkość powyżej 10 ha
Średnia wielkość indywidualnego gospodarstwa rolnego wynosi 9,2 ha .
Gospodarstwa duże o wielkości powyżej 50 ha , których jest 5 , zajmują łącznie 900 ha
tj. 33% Ilość osób pracujących w swoich gospodarstwach rolnych wynosiła 842 osoby.
Główne kierunki produkcji w indywidualnych gospodarstwach rolnych to produkcja
roślinna i produkcja roślinno – zwierzęca
Stan taki wymaga radykalnych zmian , w szczególności przez :
1) zakończenie procesu przekształceń własnościowych , z dążeniem do poprawy
struktury agrarnej indywidualnych gospodarstw rolnych , przez powiększanie ich i
scalanie gruntów ,
2) poprawę efektywności produkcji rolniczej , poprzez dostosowanie do warunków
naturalnych oraz rozwój rolnictwa ekologicznego ,
40
3) rozbudowę baz skupu , przetwórstwa i przechowalnictwa dla produkcji drobiarskiej,
4) wykorzystanie obiektów dawnych folwarków dla rozwijania hodowli odpowiedniej
wielkości i wysokiej wydajności z , zachowaniem norm międzynarodowych ,
5) ograniczanie zabiegów agrotechnicznych powodujących zanieczyszczenia gleb i
wód , wprowadzając zabiegi przyjazne dla środowiska przyrodniczego ,
Zajmujące 570 ha lasy , w większości obejmują siedliska lasu mieszanego ,
świeżego z drzewostanem zróżnicowanym powyżej 60 lat . Wchodzą one w większe
zespoły leśne , położone poza granicami gminy Malczyce i stanowią środowisko dla
zwierzyny leśnej i ptactwa . Lasy te są przydatne dla rekreacji , w szczególności dla
turystyki rowerowej. Znaczna część lasów znajduje się w obrębie I strefy zagrożeń
drzewostanów . Na ich stan zdrowotny wpływają zanieczyszczenia atmosfery
emitowane przez Kombinat Miedziowy , Zakłady “Rokita” w Brzegu oraz emisje
transgraniczne z dalszych odległości . Niezależnie od dążenia do likwidacji źródeł
zanieczyszczeń , należy stopniowo zmieniać dobór gatunków drzew na bardziej odporne
na występujące zagrożenia .
Należy dążyć do zadrzewiania zieleni łęgowej położonej wzdłuż Średzkiej Wody oraz w
obrębie dolin potoków , stanowiących ciągi ekologiczne ( Chełm , Szymanów ,
Mazurowice )
2.2 Rozwój funkcji przemysłowej i komercyjnej
Korzystne warunki środowiskowe i znaczne zainwestowanie w urządzenia rolnicze , nie
zapewniają mieszkańcom gminy dochodów z rolnictwa , które umożliwiłyby
odpowiedni poziom życia . Zakłada się więc rozwój funkcji produkcyjnej i komercyjnej,
co uzasadnione jest :
- możliwością rewitalizacji dawnych obiektów i urządzeń , wyłączonych w ostatnich
latach z eksploatacji ,
- położeniem nad Odrą oraz istnieniem portu rzecznego ,
- atrakcyjnością lokalizacji , wynikającą z przebiegu przez gminę korytarza
komunikacyjnego o kierunku wschód – zachód ,
- potencjałem kadrowym po zredukowanych zakładach przemysłowych .
W celu osiągnięcia pożądanych efektów produkcyjnych należy podjąć działania mające
na celu :
1) modernizację istniejących zakładów poprzez wymianę i unowocześnienie środków
produkcji ,
2) zapewnienie warunków dla wykorzystania istniejących terenów , poprzez adaptację
dla celów postulowanych przez właścicieli , pod warunkiem nie stwarzania kolizji z
terenami sąsiadującymi ,
3) przeprowadzenie rekultywacji terenów zdegradowanych oraz zmian
technologicznych w istniejących zakładach , spełniających wymogi ekologiczne
produkcji ,
4) uporządkowanie pod względem funkcjonalnym , sanitarnym i przestrzennym
terenów położonych wzdłuż ul. Sienkiewicza w Malczycach ,
5) przygotowanie ofert i profesjonalnej informacji na temat walorów lokalizacyjnych
obiektów produkcyjnych na terenie gminy Malczyce ,
6) przygotowanie rezerw lokalizacyjnych pod inwestycje produkcyjne i komercyjne , z
uwzględnieniem różnorodności , zmienności i nieprzewidywalności wymogów nie
znanych wcześniej podmiotów gospodarczych .
41
Obecnie gmina Malczyce posiada przygotowane w znacznym stopniu rezerwy
lokalizacyjne pod przemysł i usługi komercyjne , nazwane Nadodrzańskim Parkiem
Aktywności Gospodarczej . Atrakcyjność tego terenu , o powierzchni ponad 90 ha ,
położonego w północnych częściach obrębów Mazurowice i Malczycwe polega na :
- objęciu tego obszaru miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ,
zatwierdzonym w roku 1999 r. ,
- uzyskaniu zgód rolnych na wyłączenia gruntów z użytkowania rolniczego ,
- bardzo korzystnych warunkach dla rozbudowy infrastruktury technicznej ,
- możliwości przedłużenia bocznic kolejowych ,
- bardzo dobrym powiązaniu z układem dróg krajowych .
Restrukturyzacja baz produkcji rolnej i zakładów obsługi gospodarki rolnej oraz
adaptacja ich dla potrzeb innych funkcji może być dokonywana pod warunkiem :
- nie powodowania uciążliwości i zagrożeń w stosunku do przyległej zabudowy
mieszkaniowej i zagrodowej ,
- zachowania wartości środowiska kulturowego dawnej zabudowy i
zagospodarowania terenu ,
- zharmonizowania zmian z przyległymi budynkami i otaczającą zielenią .
2.3 Funkcje uzupełniające
Na obszarze gminy Malczyce istnieją korzystne warunki dla rozwoju usług w zakresie :
- agroturystyki ,
- rekreacji i sportów wodnych ,
- turystyki pieszej , rowerowej i konnej .
Podstawą rozwoju tych usług są walory środowiska nadodrzańskiego oraz
uporządkowane i atrakcyjne przestrzennie poszczególne wsie .
Dla obsługi rolnictwa i ludności przewidywać należy zakłady :
- produkcji uzupełniającej i naprawy sprzętu rolniczego ,
- obsługi ruchu samochodowego ,
- usług budowlanych i instalacyjnych .
Obiekty usług technicznych powinny być lokalizowane na wyznaczonych obszarach
przeznaczonych pod przemysł . Dopuszcza się jednak usytuowanie ich na terenach
przeznaczonych pod zabudowę , jeżeli nie będą powodować kolizji z tą zabudową .
3. JAKOŚĆ ŻYCIA MIESZKAŃCÓW
Gmina posiada 1789 mieszkań z czego 29,3 % stanowią zasoby komunalne
Przeważające zasoby mieszkaniowe gminy to mieszkania prywatne w budynkach
poniemieckich, wybudowanych przed 1945 r. w złym stanie technicznym. Największy
ruch budowlany w gminie obserwowany był we wsiach Malczyce, Wilczków, Rusko,
Mazurowice i Szymanów.
Prognoza demograficzna dla gminy Malczyce zakłada spadek liczby ludności
gminy do około 5900 osób. Przewiduje się spadek liczby ludności w poszczególnych
jednostkach osadniczych, szczególnie we wsiach oddalonych od traktów
komunikacyjnych oraz nie posiadających miejsc pracy. W związku z tym należy
przewidzieć rozbudowę mieszkalnictwa przede wszystkim w dużych wsiach
skupiających usługi podstawowe. W celu poprawy warunków mieszkaniowych ludności
należy uwzględnić rozgęszczenie mieszkań oraz ubytki mieszkaniowe wynikające ze
42
złego stanu technicznego. Przewidywana rozbudowa powinna dotyczyć wsi leżących
poza terenami zalewowymi rzeki Odry.
Przy założeniu poprawy warunków mieszkaniowych poprzez przyjęcie
proponowanych wskaźników wg “Studium zagospodarowania przestrzennego i
kierunków rozwoju województwa wrocławskiego”, na terenie gminy potrzeba około
200-250 nowych mieszkań.
Placówki usługowe zlokalizowane na terenie gminy to:
- cztery 6 klasowe szkoły podstawowe zlokalizowane w Malczycach, Wilczkowie,
Dębicach i Mazurowicach
- gimnazjum w Malczycach
- przedszkole w Malczycach
- ośrodek zdrowia w Malczycach
- gminna biblioteka w Malczycach i filia biblioteki gminnej w Dębicach
- reaktywowany dom kultury w Malczycach
- 2 stadiony sportowe w Malczycach
- 5 boisk sportowych na terenie gminy
- boiska szkolne i 2 sale gimnastyczne
- 305 osób fizycznych prowadzące działalność gospodarczą m.in., usługowo
produkcyjną handlową (36 sklepów prywatnych) na rzecz mieszkańców.
Obiekty usługowe zlokalizowane na terenie gminy Malczyce zaspokajają
potrzeby mieszkańców w zakresie usług podstawowych. Należy natomiast poprawić
warunki korzystania ludności z tych usług poprzez lepszą dostępność i poprawę ich
jakości.
4. UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO
Lokalizacja gminy wzdłuż niewielkiego fragmentu doliny Odry w przeszłości
determinowała kierunki jej rozwoju, w tym także infrastruktury technicznej (urządzenia
hydrotechniczne związane z użytkowaniem komunikacyjnym rzeki, przeładunkiem
kruszyw naturalnych dowożonych koleją z kamieniołomów przedsudeckich, remontem
sprzętu pływającego itp. lokalizacja obiektów przemysłowych wodochłonnych
Cukrownia “Małoszyn”, była Fabryka Tektury Słomowej, przebieg linii kolejowej dwu-
torowej, szosa Wrocław –Lubin -Zielona Góra ). Obecny stan w/w obiektów i
infrastruktury jest bardzo zły, być może nawet nie do odtworzenia w najbliższej
przyszłości. Pozostałe obszary gminy miały i mają nadal uwarunkowania do rozwoju
funkcji rolniczej oraz związanej z tą funkcją działalnością usługową, choć obecne
trudności ekonomiczno-organizacyjne mogą okazać się niemożliwe do przezwyciężenia.
Stan techniczny dotychczas eksploatowanej Cukrowni “Małoszyn” w tym także
urządzeń służących oczyszczaniu ścieków poprodukcyjnych oraz ograniczających
emisję zanieczyszczeń powietrza jest zróżnicowany, zmusza to Inwestora do dalszych
działań inwestycyjnych i modernizacyjnych. Trudno obecnie jednoznacznie
rozstrzygnąć czy stan ten okaże się nie do przezwyciężenia, czy też ulegnie poprawie,
obowiązujące przepisy w zakresie ochrony środowiska bezwzględnie zmuszają do
efektywnych rozstrzygnięć technicznych.
Możliwości dalszego rozwoju gminy w tym także zagospodarowania
powierzchni obiektów porzuconych lub nieczynnych niewątpliwie istnieją, dotyczy to
43
obszaru wsi Malczyce jak również powierzchni gruntów we wsi Mazurowice, wzdłuż
drogi krajowej nr 344 Wrocław – Lubin.
Niewątpliwie jedną z barier naturalnych okazał się zasięg powodzi z lipca 1997
roku w obrębie doliny rzeki Odry (mapa skala 1:10 000).
Towarzyszące tej powodzi, a właściwie wyprzedzająco zjawisko podtopień wodami
powierzchniowymi rejonu wsi Wilczyn, Rusko i Mazurowice związane było z
intensywnymi opadami atmosferycznymi pod koniec czerwca w tym rejonie oraz złym
stanem przepustów wodnych i innych urządzeń hydrotechnicznych w dolinie cieku
Zbójna (Rów Bykówek) stanowiącego prawobrzeżny dopływ Cichej Wody.
Niezrealizowana w przeszłości słuszna koncepcja budowy zbiorników wód
powierzchniowych dla potrzeb rolnictwa prawdopodobnie zapobiegła by temu zjawisku
opisanemu powyżej (planowano budowę zbiornika w rejonie Mazurowic oraz na rzece
Cicha Woda powyżej wsi Chełm).
Eksploatacja udokumentowanych stosunkowo niewielkich złóż kruszyw
naturalnych w rejonie wsi Chomiąża i Rachów pod warunkiem właściwej ich
eksploatacji oraz prawidłowo zrealizowanej rekultywacji nie powinna w sposób istotny
naruszyć stanu krajobrazowego okolicznych terenów.
Natomiast udokumentowane rozległe złoże w rejonie wsi Dębice z uwagi na
eksploatację ujęć wód podziemnych oraz względy ochrony krajobrazu i gleb nie
powinno być w przyszłości eksploatowane.
5. OCHRONA DÓBR KULTURY
Strefy ochrony konserwatorskiej
Wszystkie wsie na obszarze gminy Malczyce posiadają bogatą przeszłość historyczną.
Zachowały się dawne układy przestrzenne oraz liczne zabytki architektoniczne. Celem
zachowania ich wyznaczone są strefy ochrony konserwatorskiej. Dla obszarów objętych
poszczególnymi strefami ochrony konserwatorskiej obowiązują przedstawione niżej
uwarunkowania zagospodarowania. Granice stref określone są na rysunku nr 1 i 2
Studium.
Strefa “A” szczególnej ochrony konserwatorskiej.
Strefa “A” obejmuje obszar na którym elementy układu przestrzennego
miejscowości lub jej części , tzn. rozplanowanie , zabudowa oraz związany z nimi
integralnie teren i krajobraz zachowały się w stanie nienaruszonym lub jedynie
nieznacznie zniekształcone. Jest to obszar szczególnie ważny pod względem przekazu
historycznego i kulturowego . W strefie tej zakłada się bezwzględny priorytet wymagań
konserwatorskich nad wszelką prowadzoną współcześnie działalnością inwestycyjną ,
gospodarczą i usługową .
Działania konserwatorskie w strefie “A” polegają na :
- zachowaniu historycznego układu przestrzennego ,tj. rozplanowaniu dróg, ulic,
- placów, linii zabudowy, kompozycji wnętrz i kompozycji zieleni ,
- konserwacji zachowanych elementów zabytkowych układu przestrzennego z
jego elementami : posadzką / nawierzchnie, cieki i zbiorniki wodne, sposób
44
użytkowania gruntu / , ścianami / zabudowa, zieleń / oraz na usunięciu
elementów zniekształcających historyczne założenie i odtworzenie elementów
zniszczonych ,
- dostosowaniu nowej zabudowy do historycznej kompozycji przestrzennej w
zakresie sytuacji, skali, bryły, podziałów architektonicznych, proporcji
powierzchni muru i otworów oraz z nawiązaniem form współczesnych do
lokalnej tradycji budowlanej ,
- usunięciu obiektów dysharmonizujących ,
- dostosowaniu współczesnych funkcji do wartości zabytkowych zespołu i jego
poszczególnych obiektów przez nawiązanie do programu historycznego, jego
rejonizacji oraz eliminację uciążliwych funkcji .
Postulaty te dotyczą również wartościowych kompozycji parkowych, nasadzeń
przydrożnych, planowanych obsadzeń cieków i zbiorników wodnych o wartościach
historycznych .
W strefie “A” ścisłej ochrony konserwatorskiej wprowadza się bezwzględny
wymóg konsultowania i uzyskania uzgodnienia z Wojewódzkim Oddziałem Służby
Ochrony Zabytków wszelkich zmian form własności i podziałów nieruchomości , zmian
funkcji oraz przebudowy , rozbudowy i remontów wszystkich obiektów będących w
strefie, a także konieczność uzgodnienia wszelkich zamierzeń inwestycyjnych na terenie
tej strefy
Jako strefa “A” traktowane są również stanowiska archeologiczne wpisane do
rejestru dóbr kultury oraz stanowiska jeszcze nie wpisane do tego rejestru , a
posiadające bardzo dużą wartość naukową
Strefa “B” ochrony konserwatorskie
Strefa “B” ochrony konserwatorskiej obejmuje obszary, w których elementy dawnego
układu zachowały się w stosunkowo dobrym stanie.
Działania konserwatorskie w strefie “B” polegają na :
- zachowaniu zasadniczych elementów historycznych rozplanowania ,
- restaurowaniu i modernizacji technicznej obiektów o wartościach kulturowych z
dostosowaniem współczesnej funkcji do wartości obiektów,
- dostosowaniu nowej zabudowy do historycznej kompozycji urbanistycznej w
zakresie skali i bryły zabudowy, przy założeniu harmonijnego współistnienia elementów
kompozycji historycznej i współczesnej .
W strefie tej należy prowadzić działalność inwestycyjną uwzględniając istniejące już
związki przestrzenne i planistyczne . Na obszarze strefy ochrony konserwatorskiej “B”
wprowadza się wymóg konsultowania i uzgodnienia z Wojewódzkim Oddziałem Służby
Ochrony Zabytków wszelkich działań inwestycyjnych w zakresie :
1/ budowy nowych obiektów kubaturowych,
2/ przebudowy, rozbudowy i remontów a także zmiany funkcji obiektów figurujących w
wykazie zabytków architektury i budownictwa ,
45
3/ zmian historycznie ukształtowanych wnętrz urbanistycznych / nawierzchni, nasadzeń
zieleni /
4/ prowadzenia wszelkich prac ziemnych .
Strefa “K” ochrony krajobrazu
Strefa “K” ochrony krajobrazu obejmuje tereny krajobrazu integralnie związanego z
zespołem zabytkowym , znajdujące się w jego otoczeniu .
Działania konserwatorskie w strefie “K” polegają na :
- restaurowaniu zabytkowych elementów krajobrazu urządzonego, ewentualnie z
częściowym ich odtworzeniem ,
- ochronie krajobrazu naturalnego związanego przestrzennie z historycznym
założeniem ,
- uwolnieniu obszaru od elementów dysharmonizujących ,
Wymagane jest uzyskanie opinii Wojewódzkim Oddziałem Służby Ochrony Zabytków
odnośnie nowych inwestycji .
Strefa “E” ochrony ekspozycji
Strefa “E” ochrony ekspozycji obejmuje obszar stanowiący zabezpieczenie właściwego
eksponowania zespołów lub obiektów zabytkowych .
Działania konserwatorskie w strefie “E” polegają na ustaleniu jednego z dwóch
wymogów :
- ustalenie nieprzekraczalnych gabarytów zabudowy zharmonizowanej z zespołem
zabytkowym ,
całkowity zakaz wznoszenia obiektów kubaturowych
Ochrona zabytków archeologicznych
Na obszarze gminy Malczyce wyznaczone są :
- strefy “W” ochrony reliktów archeologicznych , wyróżniających się w terenie
formą morfologiczną ,
- strefy “OW” obserwacji archeologicznej , obejmującej obszar o stwierdzonej lub
domniemanej zawartości reliktów archeologicznych.
Sprawy związane z ochroną prawną stanowisk archeologicznych regulują przepisy
ustawy z dnia 15.02.1962 r. “ O ochronie dóbr kultury “ ( Dz. Ust. Nr 10 , poz.48 z
późn. zmianami .)
Zgodnie z art. 24.3 w/w ustawy znalazca przedmiotu archeologicznego lub odkrywca
wykopaliska obowiązani są zawiadomić niezwłocznie o znalezieniu lub odkryciu
właściwego konserwatora zabytków albo Zarząd Gminy oraz zabezpieczyć znaleziony
przedmiot lub odkryte wykopalisko . Zarząd gminy po otrzymaniu takiej wiadomości
niezwłocznie zawiadamia o tym Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków .
Strefa “W” ochrony archeologicznej
Strefa “W” ochrony archeologicznej obejmuje rozpoznane i potencjalne obszary
eksploracji archeologicznej, na których znajdują się obiekty archeologiczne
46
wyeksponowane w terenie / grodziska, kurhany / . W strefie tej obowiązują następujące
wymogi :
- zakazuje się wszelkiej działalności budowlanej , nie związanej bezpośrednio z
rewaloryzacją lub konserwacją tego terenu ,
- dopuszcza się jedynie prowadzenie robót porządkowych i konserwacyjnych przy
zachowaniu zabytkowych fragmentów celem ich ekspozycji lub
zabezpieczeniem przed zniszczeniem .
W wypadku podjęcia na obszarze stanowisk archeologicznych jakichkolwiek działań
inwestycyjnych, wymaga się zapewnienia przez inwestora środków na sfinansowanie
nadzoru archeologicznego, ewentualnie badań ratowniczych i uzyskania opinii inspekcji
archeologicznej Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków .
Strefa “OW” obserwacji archeologicznej
Strefa “OW” dotyczy głównie wsi o wczesnej metryce historycznej , które w
obecnym układzie przestrzennym zachowały średniowieczny układ .
W tej strefie obowiązują następujące wymogi konserwatorskie :
- wszelka działalność inwestycyjna musi być prowadzona pod nadzorem
archeologiczno – konserwatorskim ; w przypadku stwierdzenia występowania
zabytków archeologicznych , reliktów zabudowy drewnianej , murowanej ,
nawarstwień kulturowych osady średniowiecznej , zostaną podjęte prace
konserwatorskie w zakresie niezbędnym dla ochrony naruszonej substancji
zabytkowej ,
- w przypadku dokonania znalezisk archeologicznych , prace budowlane należy
przerwać a teren udostępnić służbom archeologicznym celem umożliwienia
przeprowadzenia ratowniczych badań archeologicznych . Badania te
wykonywane będą na koszt inwestora ,
- w przypadku kolizji planowanych inwestycji z zabytkowymi stanowiskami
archeologicznymi , Zarząd Gminy przed wydaniem decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu zobowiązany jest do uzgodnienia jej z
Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków ,
- prace rolnicze oraz porządkowe nie powodujące robót w głąb gruntu , nie
wymagają uzgodnień .
6. UWARUNKOWANIA INFRASTRUKTURY
6.1. Linie magistralne
GAZOCIĄGI W C
47
Przez obszar gminy przebiegają 2 gazociągi o średnicy o 300 mm . zgodnie z
rozporządzeniem ministra przemysłu z dnia 14.11.1995 r w sprawie warunków
technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe / dz. u. nr 139, poz. 686 /
odległość gazociągów układanych w ziemi, o średnicy do o 300 mm i ciśnieniu gazu
powyżej 0,4 MPa, od obrysów obiektów powinna wynosić min. :
- 15 m w zabudowie mieszkaniowej
- 8 m od budynków niemieszkalnych, wolnostojących / np. stodół, szop, garaży /
LINIE ELEKTROENERGETYCZNE W. N.
Przez obszar gminy Malczyce przebiegają linie elektroenergetyczne wysokiego
napięcia 110 kV i 400 kV.
Odległość między przewodami napowietrznych linii elektroenergetycznych
wysokich napięć od najbliższych części budynków, zapewniające nie przekroczenie
wielkości pola elektromagnetycznego w strefach ochronnych wynosi :
- dla linii 110 kV wynosi 14,5 m
- dla linii 400 kV wynosi 33,0 m
W strefie II / określonej powyżej / dopuszcza się okresowe przebywanie ludzi w
związku z prowadzoną działalnością gospodarczą czy turystyczną, ale nie można
lokalizować budynków mieszkalnych i wymagających szczególnej ochrony / np.
szpitali, przedszkoli /
6.2 Infrastruktura techniczna terenów zainwestowanych
Zaopatrzenie w wodę
Według “Raportu o stanie środowiska województwa wrocławskiego z 1996 r ,
zatwierdzone zasady w kategorii “B” ujęć wody na obszarze gminy Malczyce wynoszą
- z utworów czwartorzędowych 17,4 m3/h
- z utworów trzeciorzędowych 308,2 m3/h
- z utworów starszych 8,0 m3/h
ogółem 333,2 m3/h
Obecnie eksploatowane ujęcia komunalne posiadają wydajność 210 m3/h
Ogólna produkcja dobowa wody z ujęć komunalnych wynosi obecnie 1863 m3/d
Uwzględniając powyższe dane wynika że stopień wykorzystania ujęć wynosi
sumarycznie około 37 % ( od 83 % w Maczycach , do 12% w Wilczkowie ).
Średni dobowy wskaźnik zużycia wody wynosi 1863 m3:62 =300 l/ mieszkańca
Asenizacja ścieków
Na terenie gminy brak jest systemowych urządzeń do odprowadzania i
oczyszczania ścieków bytowych , za wyjątkiem wsi Malczyce , gdzie znajduje się
oczyszczalnia ścieków BOS – 500.
48
Do czasu realizacji komunalnych urządzeń asenizacyjnych ścieków, dopuszcza
się indywidualne urządzenia, budowane wg przepisów szczególnych, których projekty
należy uzgadniać z państwowym terenowym inspektorem sanitarnym.
Z uwagi na duże zużycie wody komunalnej ( 300 l / d / mk ) należy jak
najszybciej uporządkować gospodarkę ściekową w gminie
Zaopatrzenie w ciepło
W Studium zakłada się utrzymanie istniejącego systemu indywidualnego
zaopatrzenia w ciepło, uwzględniając gazyfikację gminy. Istniejące kotłownie nie
spełniające warunków określonych obowiązującymi przepisami, muszą w najbliższym
okresie zmodernizować technologie i wprowadzić urządzenia grzewcze o wysokiej
sprawności grzewczej i niskim stopniu emisji zanieczyszczeń.
7. UWARUNKOWANIA W ZAKRESIE KOMUNIKACJI
Sąsiedztwo trzech systemów transportu: drogowego, kolejowego i wodnego z
portem w Malczycach, bogata infrastruktura kolejowa stwarzają dogodne warunki dla
rozwoju gospodarczego gminy; wymagana jest modernizacja i większe wykorzystanie
ich dla potrzeb gospodarki gminy i regionu.
Przebieg przez teren gminy dwóch znaczących w kraju tras komunikacyjnych:
magistralnej linii kolejowej Zgorzelec – Legnica – Wrocław – Opole – Górny Śląsk
(E30) i drogi krajowej nr 344 Lubin – Wrocław oraz bliskie sąsiedztwo autostrady A-4
są ważnym czynnikiem umożliwiającym rozwój gminy i powiązania z sąsiednimi
obszarami.
Przebieg drogi krajowej 344 przez miejscowości Rusko i Mazurowice przy
ograniczonej widoczności i bliskości zabudowy stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla
uczestników ruchu i dla mieszkańców.
Niskie parametry drogi wojewódzkiej oraz dróg powiatowych i gminnych
wymagają modernizacji i dostosowania do potrzeb ruchu i obsługi obszarów
przyległych.
Brak jest obiektów obsługi ruchu samochodowego. Nie ma wyznaczonych tras
rowerowych mimo walorów turystycznych gminy.
Budowa stopnia wodnego w Rzeczycy (gmina Środa Śl.) umożliwi lepsze
wykorzystanie portu w Malczycach.
ROZDZIAŁ V
KIERUNKI ROZWOJU PRZESTRZENNEGO GMINY
49
Podstawowym zadaniem Studium jest określenie celów polityki przestrzennej,
zapewniających optymalne kierunki rozwoju przestrzennego gminy. Określenie
kierunków rozwoju oparto o przesłanki wynikające z :
- wytycznych z koncepcji polityki przestrzennej zagospodarowania województwa,
- przyjętej strategii rozwoju gminy,
- ocenie stanu istniejącego zagospodarowania,
- istniejących uwarunkowaniach środowiska przyrodniczego i kulturowego
Horyzont czasowy Studium nie jest określony, uwzględniając jednak zmienność
warunków gospodarczych , technicznych , społecznych oraz przepisów prawnych ,
założono jego aktualność na okres 15 - 20 lat, tj. najdalej do roku 2020.
W Studium kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy ustalone zostały przez :
- określenie granic obszarów dopuszczalnego inwestowania, nie związanego z
produkcją rolną,
- wyznaczone w tych obszarach strefy strukturalne o określonych funkcjach
dominujących.
Rodzaje funkcji stref strukturalnych ograniczono do podstawowych ,
występujących na terenach gmin wiejskich. Są to funkcje :
M mieszkaniowo - usługowa,
R zagrodowa,
P produkcyjno - komercyjna,
I obsługi techniczno - komunalnej
Z zieleni funkcjonalnej, związanej z pełnieniem konkretnej roli, w tym
towarzyszącej obiektom o znaczeniu publicznym
Takie syntetyczne określenie funkcji daje dużą elastyczność w podejmowaniu
decyzji lokalizacyjnych, uwarunkowanych ustaleniami miejscowych planów
zagospodarowania przestrzennego.
W poszczególnych jednostkach strukturalnych mogą występować jeszcze
funkcje uzupełniające i dopuszczalne, jeżeli nie spowodują kolizji i ograniczeń dla
funkcji podstawowych.
1. WIODĄCE FUNKCJE NA OBSZARZE GMINY.
Potencjalne możliwości rozwoju gminy Malczyce , wynikające przede wszystkim z jej
położenia w korytarzach komunikacyjnych , znacznie przekraczają potrzeby
uzasadnione prognozą demograficzną. Pod względem walorów przestrzennych,
pożądane było by zachowanie obecnego wizerunku i skali oraz nasycenia inwestycjami
poza rolniczymi.
Dążenia społeczne do lokalizacji na terenie gminy inwestycji strategicznych ,
zadecydowały o wyznaczeniu ogromnych rezerw pod wielkoprzestrzenne obiekty
produkcyjno - komercyjne.
Uzasadnieniem takich tendencji jest
- stworzenie miejsc pracy i większych możliwości jej wyboru,
- rozwój infrastruktury technicznej i społecznej.
50
Przeciwwskazaniem intensywnego rozwoju funkcji produkcyjno - komercyjnej jest :
- niszczenie chronionych gruntów rolnych,
- wzrost czynników powodujących zagrożenie środowiska,
- utrata atrakcyjnego wizerunku gminy
Zakłada się , że dominującą funkcją gminy Malczyce pozostanie rolnictwo.
Najbardziej dynamicznie rozwijającą się będzie jednak funkcja produkcyjno –
komercyjna , związana przede wszystkim z przetwórstwem rolnym. Rozwój ten oparty
będzie o pełne wykorzystanie i modernizację obecnego zainwestowania, jak również
przez nowe inwestycje.
Szczególnego znaczenia dla rozwoju gminy powinna mieć rewitalizacja węzła
komunikacyjnego trzech systemów transportowych : kolejowego, drogowego i
rzecznego. Spowoduje to silniejsze powiązania funkcjonalne i strukturalne z
sąsiadującymi gminami.
Walory krajobrazowe , dobra dostępność komunikacyjna oraz wysoki poziom
zainwestowania poszczególnych jednostek osadniczych, umożliwiają rozwój funkcji
uzupełniających :
1/ turystyki , ze szczególnym uwzględnieniem penetracji pieszej i rowerowej,
jeździectwa , sportów wodnych i wędkarstwa ,
2/ rekreacji pobytowej , w formie agroturystyki i wykorzystania założeń pałacowo -
parkowych,
3/ mieszkaniowej , przez rozbudowę osiedla spółdzielczego w Malczycach
4/ poszerzenie działalności usługowej.
2. STRUKTURA FUNKCJONALNO - PRZESTRZENNA
Układ kierunkowy struktury przestrzennej gminy przedstawiono na rysunku nr 2
Studium , opracowanym w skali 1 : 10 000.
Utrzymanie dotychczasowej, prawidłowej struktury sieci osiedleńczej i układu
funkcjonalnego, wymaga przestrzegania niżej przedstawionych zasad.
1/ Lokalizacje nowych inwestycji strategicznych o funkcjach produkcyjnych i
komercyjnych skoncentrować na obszarze Nadodrzańskiego Parku Aktywności
Gospodarczej i terenach wzdłuż drogi krajowej nr 344. Umożliwi to kompleksowe
wyposażenie tych terenów w infrastrukturę techniczną, a równocześnie uchroni grunty o
wysokiej bonitacji przed nadmiernym wyłączaniem z użytkowania rolniczego.
2/ Lokalizacje zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej nie rozprzestrzeniać poza
granice dopuszczalnej rozbudowy jednostek osiedleńczych, wyznaczonych na rysunku
nr 2 Studium.
3. GRANICE ROZWOJOWE WSI GMINNEJ MALCZYCE
51
Położenie, korytarzy ponad lokalnej infrastruktury technicznej oraz obecny
sposób zainwestowania Malczyc , wyraźnie ograniczają możliwości jej harmonijnego
rozwoju. Barierami decydującymi lub wyraźnie utrudniającymi rozwój Malczyc są :
- od północy : rzeki Odra i Średzka Woda oraz tereny zalewowe,
- od wschodu : bocznica kolejowa oraz rozbudowane fermy drobiu,
- od południa : magistrala kolejowa z przejazdem jednopoziomowym oraz
wysypisko śmieci,
- od zachodu : tereny przemysłowe i urządzenia techniczne
Ocenia się, że docelowa chłonność obszaru w granicach wyżej przedstawionych
dla zabudowy mieszkaniowej wynosi :
- przy obecnej , ekstensywnej zabudowie : 400 - 600 mieszkańców
- przy zintensyfikowaniu zabudowy : ok. 1000 mieszkańców.
4. ROZWÓJ FUNKCJI PRZEMYSŁOWEJ I KOMERCYJNEJ.
Rozwój gminy zależeć będzie w decydującym stopniu od wzrostu funkcji
przemysłowej i komercyjnej, od podaży ofert gospodarczych oraz odpowiedniego
przygotowania terenów na przyjęcie tych zamierzeń. Postuluje się podjecie
następujących działań ;
¦ Promować budowę obiektów o funkcjach produkcyjnych i komercyjnych na
obszarach :
1/ wzdłuż drogi krajowej nr 344,
2/ w obrębie Nadodrzańskiego Parku Aktywności Gospodarczej , w pasie od portu
rzecznego w Malczycach do granicy z gminą Prochowice, w obrębie
Mazurowic.
¦ Dążyć do pełnego wykorzystania zasobów kubaturowych i uzbrojonych terenów
cukrowni “ Małoszyn ” i dawnej papierni. Uwzględniając usytuowanie w sąsiedztwie
zabudowy mieszkaniowej, adaptacje obiektów tych zakładów nie mogą spowodować
zwiększenia ich uciążliwości.
¦ Promować rewitalizację dawnej “ drogi węglowej ” /Wałbrzych - Malczyce -
Berlin / wraz z znajdującym się w Malczycach węzłem transportowym 3-ch systemów
komunikacyjnych. W nowej sytuacji polityczno - gospodarczej węzeł ten pełniłby rolę :
1/ stacji przeładunkowej granitów ze złóż strzegomskich,
2/ miejsca przeładunków najcięższych jednostek towarowych z kolei na transport
samochodowy ,
3/ stacji przeładunkowej kontenerów z odpadami komunalnymi miasta Wrocławia
z barek na kolej / do Jaroszowa /.
¦ Dopuścić do eksploatacji złóż kruszywa naturalnego, w ograniczonym zakresie z
zapewnieniem prawidłowego transportu oraz sukcesywnej rekultywacji.
5. KIERUNKI ROZWOJU ROLNICTWA.
Rolnictwo na terenie gminy, wymaga radykalnych przemian w zakresie:
1/ likwidacji nadmiernego rozdrobnienia struktury agrarnej,
2/ zmniejszenia zatrudnienia, a zwiększenie wydajności pracy
3/ zwiększenia towarowości,
52
4/ zwiększenia wyposażenia w sprzęt specjalistyczny.
¦ Zmiany strukturalne uzyskać poprzez :
1/ zwiększenie powierzchni gospodarstw,
2/ ukierunkowanie na specjalizację produkcji proekologicznej
3/ rozwinięcie działów produkcji specjalistycznych, o dużej pracochłonności,
w gospodarstwach małych.
Rozbudowana baza hodowli drobiu wymaga uzupełnienia o zakłady
przetwórstwa rolno – spożywczego , lokalizowane w sąsiedztwie obiektów
hodowlanych. Rozbudowę bazy hodowlanej należy dopuścić w obrębie lub w
sąsiedztwie istniejących zakładów.
6. OCHRONA I WYKORZYSTANIE ŚRODOWISKA NATURALNEGO
Proponowane rozwiązania urbanistyczne winny uwzględniać naturalne warunki
morfologiczne terenu gminy oraz już istniejącą infrastrukturę na jej terenie, toteż z
punktu widzenia walorów ekofizjograficznych postuluje się przestrzegania zasad
określonych poniżej :
¦ Dla rozwoju funkcji produkcyjno-komercyjnej w maksymalnym stopniu
wykorzystać istniejący stan zagospodarowania i infrastruktury technicznej w północnej
części gminy wraz z zaznaczeniem funkcji rzeki jako drogi wodnej – rejon wsi
Malczyce , Mazurowice , Rusko , Chomiąża ;
¦ Istnienie fragmentu głównego zbiornika wód podziemnych narzuca obowiązek
właściwej ochrony poziomów wodonośnych, w tym także wód powierzchniowych
włącznie z dalszym znaczącym inwestowaniem w budowę skutecznych oczyszczalni
ścieków komunalnych obejmujących wszystkie miejscowości na terenie gminy;
¦ Szczególnej dalszej ochrony wymagają kompleksy występowania najlepszych
gleb poprzez koncentrację nowej zabudowy w obrębie terenów zainwestowanych,
których granice oznaczono na rysunku nr 2 “Studium”;
¦ Eksploatowana Cukrownia “Małoszyn” bez dalszych działań proekologicznych
oraz jednoznacznych rozstrzygnięć organizacyjno-ekonomicznych nie będzie miała
szans na przetrwanie. Jedyną szansą na przetrwanie tego obiektu i sprostanie wymogom
ochrony środowiska oraz konkurencyjności są działania w kierunku jak najszybszych
przekształceń własnościowych wraz z uzyskaniem znacznego kapitału na jej
modernizację, między innymi w zakresie radykalnej poprawy gospodarki wodno-
ściekowej, odpadami oraz znacznego ograniczenia wielkości emisji zanieczyszczeń
powietrza. Powyższe ewentualne pozytywne decyzje muszą zostać podjęte na szczeblu
rządowym;
¦ Ewentualna lokalizacja przemysłu wodochłonnego jest możliwa głównie w
rejonie doliny Odry, szczególnie na terenie Malczyc tzw. Nadodrzańskiego Parku
Aktywności Gospodarczej;
¦ Wydzielenie terenów pod obiekty składowo – handlowo - produkcyjne wzdłuż
szosy Wrocław – Lubin powinno być możliwe pod określonymi warunkami także w
zakresie ochrony środowiska, dotyczy to między innymi obowiązku nasadzeń zielenią
wysoką izolacyjną o szerokości minimum 20 m. oraz wprowadzeniem zieleni na
53
terenach przemysłowo-składowych z właściwym doborem gatunków zieleni do
istniejącego siedliska oraz odporności na potencjalne zanieczyszczenia;
¦ Projekt utworzenia Obszaru Krajobrazu Chronionego wzdłuż Doliny Odry
obejmującego część terasy nadzalewowej tej rzeki jest inicjatywą słuszną i przyjazną
środowisku, jak również możliwie szybka realizacja dolesień zgodnie z ustalonym
przebiegiem granicy rolno-leśnej,
¦ Istniejące zespoły parkowo-pałacowe wymagają bardziej skutecznej ochrony
oraz podjęcia prac pielęgnacyjno – porządkowych,
¦ Prac rekultywacyjnych wymagają tereny zdewastowane antropogenicznie w
rejonie wsi Malczyce (wylewisko i składowisko odpadów na północ od linii PKP oraz
wyrobisko poeksploatacyjne w kierunku wsi Rusko). Najbardziej wskazanym
kierunkiem rekultywacji powinien być kierunek leśny. Wskazane byłoby dalsze
powiększanie powierzchni przeznaczonych pod zalesienia szczególnie na gruntach
najsłabszych bądź przeobrażonych antropogenicznie,
7. OCHRONA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO
Celem nadrzędnym jest utrzymanie tożsamości kulturowej i wzrostu walorów
krajobrazowych gminy. Wartość i nasycenie obszaru gminy zabytkami, dominującymi w
zabudowie poszczególnych jednostek osiedleńczych, decydują o ich walorach i w
decydującym stopniu o ich tożsamości. Należy utrzymać ten stan, korygując powstałe w
ostatnim okresie zaniedbania, poprzez przestrzeganie w polityce przestrzennej gminy
poniższych zasad :
¦ Rozbudowa, przebudowa i modernizacja na terenach objętych strefami ochrony
konserwatorskiej, może być prowadzona tylko w oparciu o wytyczne i uwarunkowania
określone w rozdziale IV, ust.6 o ochronie dóbr kultury oraz uzgodnienia z
Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. Nowa zabudowa lokalizowana w obrębie
stref konserwatorskich powinna być podporządkowana zlokalizowanych w sąsiedztwie
obiektom, aby nie deformować historycznie ukształtowanego krajobrazu.
¦ Istniejące założenia przestrzenne wsi, należy utrzymywać w układach
historycznych, odstępując od tej zasady tylko w przypadku lokalizacji obiektów lub
urządzeń, kiedy brak jest alternatywnych możliwości przestrzegania obowiązujących
przepisów prawnych.
¦ Rewaloryzacją należy obejmować nie tylko założenia urbanistyczne i obiekty
architektoniczne, ale też powiązaną z nimi zieleń. Dotyczy to szczególnie założeń
pałacowo – parkowych, które dalej powinny pełnić funkcję dominant przestrzennych w
poszczególnych wsiach. W parkach obowiązuje odtworzenie systemów wodnych,
włącznie z remontem urządzeń regulujących poziomy wód.
¦ Zbyt małe jest wykorzystanie walorów Malczyc, wynikające z bezpośredniego
położenia nad rzeką Odrą. W ramach sanacji zabudowy wzdłuż ulicy Sienkiewicza
należy udostępnić brzeg rzeki dla lepszej penetracji rekreacyjnej i turystycznej.
¦ Wspólnie z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa pozyskiwać nowych
właściciel dla obiektów rezydencjonalnych i dawnych folwarków. Przy uwłaszczaniu
założeń pałacowo – parkowych należy brać pod uwagę, że gwarancję prawidłowości ich
rekonstrukcji i eksploatacji zapewni w podstawowym stopniu odpowiedni poziom i
54
kompetencje przyszłych właścicieli. Należy unikac uwłaszczeń dawnych rezydencji i
folwarków przez ich rozdrabnianie i wprowadzanie funkcji konfliktowych z
charakterem zabytkowych obiektów. Folwarki nie powinny być oddzielane od
związanych z nimi areałów gruntowo - leśnych,
8. KOMUNIKACJA
¦ Należy wykonać obejście na trasie drogi krajowej 344 miejscowości Rusko i
Mazurowice. Z dwóch rozważanych wersji północnej i południowej wybrano wariant
południowy nie oddzielający Ruska i Mazurowic od siebie a także obu tych
miejscowości od Malczyc i stacji kolejowej w tej miejscowości.
Południowy wariant przebiegu drogi omijający Rusko i Mazurowice na odcinku
ok. 1 km przebiega przez teren gminy Ruja a także na odcinku ok. 0,5 km – gminy
Prochowice. i wymaga także budowy wiaduktu nad zelektryfikowaną, 2 torową linią
kolejową nr 275. W parametrach obejścia: GP należy przewidzieć rezerwę terenu pod
przebudowę drogi 344 na odcinku Wrocław – Mazurowice do przekroju o 4 pasach
ruchu jako jezdnia jedno przestrzenna lub korzystniej 2 jezdnie rozdzielone. Wyklucza
się obsługę terenów przyległych do projektowanego obejścia i pozostałych odcinków
drogi 344.
Projektuje się nową trasę drogową łączącą projektowane południowe obejście
Rusko i Mazurowic z Legnicą prowadzone od węzła drogowego na wysokości
Mazurowic w przybliżeniu równolegle do linii kolejowej Malczyce – Legnica.
Parametry nowoprojektowanej linii: GP, połączone z projektowanym obejściem w
węźle bezkolizyjnym.
¦ Drogę wojewódzką 345 należy zmodernizować do uzyskania parametrów kl. G
na całym przebiegu i budowy obejść miejscowości Wilczków i Chełm w pierwszym
etapie oraz docelowo także Kwietna i Dębic.
¦ Drogi powiatowe należy przebudować do uzyskania parametrów kl. Z wzgl. L,
drogi gminne – do uzyskania parametrów kl. L wzgl. D.
¦ Budowa stopnia wodnego w Rzeczycy (w gminie Środa Śl.) umożliwiające
lepsze wykorzystanie portu w Malczycach winna spowodować także modernizację
urządzeń i obiektów tego portu.
¦ W sąsiedztwie skrzyżowania dróg 344 i 345 należy przeznaczyć teren pod
budowę stacji paliw wraz z obiektami towarzyszącymi dla obsługi podróżnych.
¦ Należy przygotować trasy rowerowe, służące rowerowemu ruchowi
turystycznemu, a także umożliwiające możliwie bezkolizyjny dojazd rowerem do
Malczyc .
¦ Proponuje się pozostawienie linii Malczyce – Strzegom dla przewozów
towarowych (kruszywo) w ograniczonym stopniu także osobowym z ewentualnym
przejęciem od PKP przez samorządy powiatów Środa Śl. i Świdnica.
55
¦ Minimalne odległości zabudowy od krawędzi jezdni (zgodnie z Ustawą o
drogach publicznych z 21 marca 1985 r. z późniejszymi zmianami) winny wynosić jak
podano w poniższej tabeli
Rodzaj drogi Teren Teren
zabudowany niezabudowany
krajowa 10 25
wojewódzka 8 20
powiatowa 8 20
gminna 6 15
¦ Z uwagi na uciążliwości spowodowane ruchem drogowym dla zabudowy
mieszkaniowej należy przyjmować (zgodnie Wytycznymi GDDP) większe odległości:
Rodzaj drogi Zabudowa Zabudowa
jednorodzinna wielorodzinna
krajowa 50 m 70 m
wojewódzka 30 m 40 m
powiatowa 30 m 40 m
gminna 15 m 20 m
9. INFRASTRUKTURA TECHNICZNA
W polityce przestrzennej gminy, w zakresie infrastruktury technicznej, należy
dążyć do zrealizowania przedstawionych niżej zadań.
9.1. Zaopatrzenie w wodę
Wszystkie miejscowości w gminie zaopatrywane są w wodę z wodociągów
komunalnych. Przy zwiększaniu zużycia wody , należy rozbudowywać obecne ujęcia
wraz ze stacjami uzdatniania. Wystąpienie deficytu wody spowodowane rozbudową
działalności produkcyjnej i komercyjnej, należy pokryć przez uruchomienie obecnie nie
eksploatowanych ujęć lub budową nowych, na terenach własnych przedsiębiorców.
Należy planować systematyczną wymianę zużytych odcinków sieci wodociągowej oraz
budowę nowych odcinków z wyprzedzeniem w stosunku do realizacji projektowanych
inwestycji.
9.2. Odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków
Uwzględniając, że wszystkie wsie posiadają wodociągi komunalne, konieczne
jest zapewnienie prawidłowej asenizacji ścieków bytowo - gospodarczych. Dopuszcza
się stosowanie różnorodnych systemów oczyszczania ścieków, w zależności od
warunków terenowych i gwarancji technologicznej ich prawidłowej eksploatacji..
Jednym z podstawowych zadań Zarządu Gminy jest budowa oczyszczalni
ścieków lokalnych lub indywidualnych, zawsze z wymogiem pełnego oczyszczenia ,
z odprowadzeniem wód na warunkach określonych obowiązującymi przepisami.
56
9.3. Zaopatrzenie w gaz
Dla zabudowy na terenie gminy Malczyce przewiduje się gazyfikację
przewodową, gazem ziemnym wysoko metanowym. W zakresie technologii
rozprowadzania gazu zakłada się model średniociśnieniowy , z indywidualnymi
reduktorami u odbiorcy.
Zasilanie gminy odbywać się będzie z jednej stacji redukcyjno - pomiarowej I-
go stopnia, zlokalizowanej w rejonie Szymanowa. Gaz do poszczególnych wsi popłynie
gazociągiem średniego ciśnienia relacji : stacja I-go stopnia ”, Dębice - Kwietno -
Wilczków - Chomiąża - Malczyce - Mazurowice i dalej do połączenia z gazociągiem
średniego ciśnienia przewidzianym do zasilania gminy Ruja. Połączenie to zagwarantuje
dwu stronne zasilanie na wypadek awarii..
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 10.04. 1997 r Prawo energetyczne / Dz. U.
Nr 54, poz.348 z późn. zm. / Zarząd Gminy winien opracować i uchwalić
założenia do planu zaopatrzenia gminy w paliwa gazowe
Dla sieci przesyłowych gazociągów W.C. należy przestrzegać min. odległości
od zabudowy , przedstawionych w rozdziale IV, pkt. 6.1
9.4. Zaopatrzenie w energię elektryczną
Cały obszar gminy Malczyce jest zelektryfikowany. Zasilanie siecią średniego
napięcia następuje z GPZ , znajdującego się w Środzie Śląskiej. Dla terenów
przewidzianych pod zabudowę lub przebudowę , która spowoduje zwiększenie poboru
energii elektrycznej należy przewidzieć :
1/ budowę nowych stacji transformatorowych wraz z liniami zasilającymi,
2/ przełożenie lub skablowanie linii napowietrznych średniego i niskiego napięcia
w wypadku wystąpienia kolizji z zabudową istniejącą.
Dla poprawy obecnych warunków napięciowych niezbędne będzie wybudowanie
nowych stacji transformatorowych oraz modernizacja sieci niskiego napięcia.
Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 10.04. 1997 r Prawo energetyczne / Dz. U. Nr 54,
poz.348 z późn. zm. / Zarząd Gminy winien opracować i uchwalić założenia do
planu zaopatrzenia gminy w energię elektryczną
Dla sieci przesyłowych wysokiego napięcia 110 kV i 400 kV należy przestrzegać
stref szkodliwości dla zdrowia ludzi, określonych w rozdziale IV, pkt. 6.1
9.5. Energia cieplna
Uporządkowania wymaga gospodarka cieplna w miejscowości Malczyce, w
szczególności zabudowy w rejonie ul. Sienkiewicza, pobierającej ciepło z cukrowni
“Małoszyn” . Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 10.04. 1997 r Prawo energetyczne / Dz.
U. Nr 54, poz.348 z późn. zm. / Zarząd Gminy winien opracować i uchwalić założenia
do planu zaopatrzenia miejscowości Malczyce w energię cieplną W założeniach należ
rozstrzygnąć wybór systemu ogrzewania, uwzględniając gazyfikację gminy.
57
9.6 Telekomunikacja.
Obecny stan telefonii na obszarze gminy jest niewystarczający Wskaźnik liczby
abonentów telefonicznych odbiega od podobnego w innych gminach powiatu
średzkiego Należy natychmiast poprawić ten stan, zapewniając połączenia
telekomunikacyjne wg nowoczesnych systemów, uwzględniających standardy
europejskie. Odpowiedni poziom telefonizacji warunkuje postęp procesów
transformacji gospodarki.
9.7. Unieszkodliwianie odpadów
Należy dokonać oceny zgodności z obowiązującymi przepisami istniejącego
wysypiska we wsi Rusko , pod kątem zagrożenia środowiska i występującej
uciążliwości. W wypadku decyzji o braku możliwości jego adaptacji, należy je
zlikwidować, a teren zrekultywować.
Według wstępnych uzgodnień, przewiduje się wywóz odpadów
komunalnych na wysypisko w Osieku, gmina Kostomłoty.
10. STREFY FUNKCJONALNE
W Studium na rysunku Nr 2 wyznaczono strefy o określonych funkcjach
dominujących. W obrębie ich dopuszcza się funkcje uzupełniające, na warunkach
ustalonych dla każdego rodzaju strefy. Ustalenia te należy uwzględniać przy
sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz przy
wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w trybie art. 44
ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 06.07.1994 r.
Poniżej przedstawia się ustalenia dla poszczególnych stref funkcjonalnych, wg
oznaczeń na rysunku planu Studium.
10.1. STREFA M – zabudowy mieszkaniowej
¦ W strefie zabudowy mieszkaniowej, oprócz funkcji podstawowej
dopuszcza się :
- usługi związane z zaspokojeniem bytowych potrzeb mieszkańców,
- nieuciążliwe rzemiosło usługowe,
- miejsca pracy wolnych zawodów,
Uzupełniającymi funkcjami na tym obszarze będą :
- urządzenia infrastruktury technicznej,
- tereny i obiekty obsługi komunikacji samochodów osobowych,
- zieleń ogólnodostępna.
58
¦ Zasady zagospodarowania terenu
Polityka przestrzenna w zakresie środowiska życia mieszkańców powinna być
ukierunkowana na zapewnienie proekologicznego kształtowania przestrzeni , przez
nawiązywanie do tradycyjnych wartości miejsc zamieszkania , z dopuszczeniem do jej
modernizacji. Należy zatem przestrzegać następujących zasad :
- nowe inwestycje i zmiany funkcji w istniejących obiektach nie mogą pogorszyć
stanu środowiska,
- od strony ulicy teren należy przeznaczyć pod zieleń dekoracyjną ,
- nieruchomości należy wyposażać w te urządzenia infrastruktury , których sieci
znajdują się w przyległych ulicach,
- działki zabudowy jednorodzinnej , wolnostojącej powinny posiadać
powierzchnię co najmniej 1200 m2 , a szerokość frontu min. 25 m
- uzupełniać i pielęgnować zadrzewienie przyuliczne
Rozwój w strefach M polegać będzie przede wszystkim na wprowadzaniu
uzupełniającej zabudowy mieszkaniowej i usługowej
¦ Zasady kształtowania zabudowy
Nowe obiekty oraz istniejące modernizowane i rozbudowywane powinny
zachować następujące uwarunkowania :
- architektura nowoprojektowanych budynków winna nawiązywać bryłą ,
gabarytem i rodzajem użytych materiałów do zabudowy otaczającej
- w zabudowie jednorodzinnej obiekty nie mogą przekraczać III kondygnacji i
powinny posiadać dachy strome o spadkach od 70 do 100 % . Połacie dachowe
symetryczne, dwuspadowe lub czterospadowe, kryte dachówką ceramiczną w
kolorze naturalnym lub innymi materiałami o podobnym wyglądzie.
- w stosunku do zabudowy sąsiadującej , różnica wysokości budynków nie może
przekraczać jednej kondygnacji,
- “ mała architektura ” powinna być integralnie powiązana z budynkami i takimi
elementami działek przyległych
Projekty obiektów budowanych lub rozbudowywanych na terenach objętych
ochroną konserwatorską wymagają uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem
Zabytków.
10.2. STREFA R - zabudowy wiejskiej
¦ Funkcjami wiodącymi w tej strefie będą :
- zabudowa zagrodowa
- zabudowa rezydencjonalna ,
- usługi podstawowe
- ogrody i sady
W strefie tej dopuszcza się :
- agroturystykę,
- zabudowę mieszkaniową wolnostojącą ,
- tereny zieleni publicznej
- rzemiosło produkcyjne i usługowe , nieuciążliwe,
- rozbudowę układu komunikacji wewnętrznej
- nieuciążliwe urządzenia infrastruktury technicznej
59
¦ Zasady zagospodarowania terenu
Polityka przestrzenna w tej strefie powinna polegać na :
- rehabilitacji dawnej zabudowy i modernizacji przez wyposażenie w urządzenia
infrastruktury
- stopniowej eliminacji funkcji uciążliwych i degradujących,
- adaptacje dawnych obiektów rolniczych gospodarki wielkotowarowej na cele
usług komercyjnych i rzemieślniczych , nie związanych z intensywnym , ciężkim
transportem dostawczym i odbiorczym.
W obrębach istniejącej zabudowy zagrodowej ogranicza się wielkość obsady
zwierząt hodowlanych w zagrodach :
- o powierzchni do 0,2 ha - do 20 DJP
- o powierzchni ponad o,2 ha - do 30 DJP
Na terenach zainwestowanych , dopuszcza się wtórny podział działek , pod
warunkiem że :
- zapewnione będzie połączenie działki z drogą publiczną,
- wielkość wydzielonej działki będzie miała min 500 m2,
- nie nastąpią wzajemne ograniczenia w użytkowaniu nieruchomości.
Zalecane wielkości działek :
- dla zabudowy zagrodowej = 2000 - 2500 m2
- dla zabudowy rezydencjonalnej = 3000 - 4000 m2
-
dla zabudowy jednorodzinnej = 800 - 1000 m2
Przy wyznaczaniu wielkości działek pod usługi , należy uwzględnić wymóg
zapewnienia odpowiedniej wielkości parkingu , na terenie właściciela działki
Nie dopuszcza się zabudowy poza wyznaczonymi strefami , z wyjątkiem
pojedynczych obiektów lokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej
zabudowy , jeżeli wymagają tego względy funkcjonalne.
¦ Zasady kształtowania zabudowy
Architektura nowoprojektowanych obiektów powinna nawiązywać bryłą ,
gabarytami i rodzajami użytych materiałów do zabudowy sąsiadującej i położonej w
najbliższym rejonie. Wysokość budynków nie może przekraczać III kondygnacji. Dachy
strome , o regularnych połaciach , kryte dachówkami ceramicznymi w kolorze
naturalnym lub innymi materiałami o kolorystyce ceramicznej. Zalecane dachy
czterospadowe i naczółkowe.
10.3. STREFA P - zabudowy produkcyjnej i komercyjnej
¦ Strefa terenów zabudowy produkcyjnej i komercyjnej obejmuje :
- istniejące zakłady przemysłowe i magazynowo - składowe w Malczycach,
60
- lokalizacje nowych inwestycji produkcyjnych,
- lokalizacje inwestycji komercyjnych,
- bazy produkcyjne gospodarki rolnej , użytkowane zgodnie z pierwotnym
przeznaczeniem lub adaptowane dla innych funkcji , nierolniczych,
- tereny związane z eksploatacją złóż kruszywa naturalnego,
- obiekty obsługi technicznej motoryzacji
W strefie P dopuszcza się funkcje uzupełniające :
- obiekty mieszkalne , pod warunkiem nie występowania na terenie lokalizacji
zagrożenia dla zdrowia mieszkańców
- obiekty usług rzemiosła,
- zespoły zieleni wysokiej ,
- komunikację wewnętrzną
- sieci i urządzenia infrastruktury technicznej.
¦ Lokalizacje inwestycji wielkoobszarowych.
Uwzględniając atrakcyjność lokalizacji dla inwestorów strategicznych ,
wynikającą z walorów komunikacyjnych :
- położenia wzdłuż korytarza komunikacji międzynarodowej , na kierunku
wschód - zachód,
- możliwości rewitalizacji węzła komunikacyjnego trzech systemów
transportowych : kolejowego , drogowego i rzecznego ,
wyznaczono 2 rejony lokalizacji inwestycji wielkoobszarowych :
1/ Nadodrzański Park Aktywności Gospodarczej , położony w częściach północnych
Malczyc i Mazurowic,
2/ obszary położone wzdłuż drogi krajowej nr 344 , relacji Wrocław - Lubin.
Ad. 1 Nadodrzański Park Aktywności Gospodarczej realizować należy wg . ustaleń
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , zatwierdzonego uchwałą Rady
Gminy Malczyce , z dnia 15.03.1999 r
Ad. 2. Spełniając postulaty społeczne , wzdłuż wschodniego odcinka drogi krajowej nr
344 , wyznaczono obszary pod inwestycje produkcyjne i komercyjne , jednak na
szczególnych warunkach :
- należy zachować pełną izolację od ruchu na trasie nr 344,
- dostępność komunikacyjną zapewnić przez skrzyżowania określone na rysunku
nr 2 lub z dróg biegnących na zapleczu tych terenów ,
- wzdłuż drogi 344 , na terenach własnych inwestorów , należy wprowadzać pasy
zieleni o szerokości co najmniej 20 m , oraz wzdłuż pozostałych granic pasy o
szerokości min 5 m.
- na terenach inwestorów należy zapewnić parkingi , dla 100 % przewidywanych
samochodów ,
- w wypadku konieczności budowy specjalnych dojazdów do projektowanych
inwestycji , koszt budowy i zarządzanie nimi należeć będą do zainteresowanych
przedsiębiorców.
¦ Zasady zagospodarowania terenów
61
W rejonach terenów zainwestowanych , nie należy dopuszczać do lokalizowania
zakładów powodujących uciążliwość i zagrażających środowisku przyrodniczemu.
Wzdłuż wszystkich granic działki należy wprowadzać zieleń , o szerokości co
najmniej 5 m. Dobór gatunków winien uwzględniać stosowaną technologie produkcji , a
forma powinna stanowić uzupełnienie kompozycji bryły budynków.
Na terenie własnym inwestora należy zapewnić odpowiednią ilość miejsc
parkingowych.
¦ Zasady kształtowania zabudowy
Należy dążyć do ograniczania dużej skali obiektów , przez :
- dopuszczenie wysokości budynków do III kondygnacji lub 12 m, licząc ppp i
poziom ostatniego stropu,
- w wypadku technologicznych potrzeb budowy wielkoprzestrzennych obiektów ,
wprowadzać układ segmentowy , o zróżnicowanej , rytmicznie kompozycji
elewacji ,
- układ przestrzenny zespołów zabudowy podporządkować liniom kierunkowym
głównych ulic , przyległych do nich.
W strefie tej odrębnego potraktowania wymagają obiekty folwarków. Dopuszcza
się ich adaptację na cele usług , magazynów czy produkcji , pod warunkiem nie
zmieniania bryły i elewacji w obiektach zabytkowych. Należy dążyć do zachowania
pierwotnych wartości kompozycyjnych całego założenia oraz skali i charakteru
architektury. Wszelkie zmiany obiektów zabytkowych wymagają uzgodnień z
Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
10.4. STREFA Z - terenów zieleni urządzonej
Strefą tą objęte są obszary położone w granicach rozwojowych poszczególnych
wsi , stanowiące :
- założenia pałacowo - parkowe
- tereny sportowe i rekreacyjne,
- cmentarze,
- skwery i tereny zabawowe dla dzieci,
- zieleń na terenach rekultywowanych
Na terenach tych dopuszcza się lokalizację obiektów przeznaczonych na cele
publiczne , które powinny być sytuowane w sposób podporządkowany kompozycji
założenia krajobrazowego. Obiekty winny charakteryzować się szczególnymi walorami
architektonicznymi i stanowić dominant przestrzenne tego terenu.
W miarę potrzeb , tereny należy wyposażyć w niezbędną infrastrukturę
techniczną , komunikację wewnętrzną oraz niezbędną ilość miejsc parkingowych.
10.5. STREFA T - urządzeń infrastruktury technicznej.
62
Przedstawione na rysunku nr 2 tereny oznaczone symbolem “T” , obejmują w
zasadzie działki urządzeń istniejących , z rezerwą terenową na ich rozbudowę.
Lokalizacja nowych inwestycji urządzeń technicznych i komunalnych nastąpi po
ustaleniach programowo - technologicznych i oparta będzie o miejscowy plan
zagospodarowania przestrzennego. Określone zostaną wówczas konkretne wymagania
funkcjonalne i warunki fizjograficzne.
Taki sposób określania lokalizacji szczegółowych , mimo nie wyznaczania ich
na rysunku studium , uznawać należy za niesprzeczny z jego ustaleniami. Warunkiem
jest , że lokalizacje te nie mogą spowodować konfliktów z ustaleniami określonymi dla
terenów przyległych.
10.6. Strefa rezerw wielofunkcyjnych
W obrębach rozwojowych większych wsi , o potencjalnych warunkach
rozbudowy , wyznaczono tereny , które stanowią rezerwę pod lokalizację funkcji ,
obecnie trudnych do określenia.
Na terenach tych dopuszczalne są lokalizacje funkcji stref przyległych pod
warunkiem , że nie będą powodowały konfliktów z zabudową istniejącą oraz
projektowanymi obiektami na terenach sąsiadujących. Muszą być zapewnione
racjonalne warunki do podłączenia do istniejącego układu komunikacyjnego oraz
możliwości korzystania z urządzeń infrastruktury technicznej.
Na rysunku nr 2 tereny te nie są oznaczone żadnym kolorem.
10.7. Strefy terenów otwartych.
Tereny nie oznaczone na rysunku planu żadnym symbolem , położone poza
granicami rozwojowymi poszczególnych wsi , przeznaczone są na :
- uprawy polowe,
- użytki zielone,
- lasy
Na terenach tych zakazuje się lokalizacji nowej zabudowy , a istniejącą obiekty
usytuowane na tych obszarach dopuszcza się do modernizacji , baz prawa rozbudowy.
Obiekty mogą być adaptowane dla potrzeb działalności gospodarczej i produkcyjnej ,
pod warunkiem nie spowodowania zwiększenia szkodliwości i uciążliwości w stosunku
do terenów przyległych.
W polityce przestrzennej dla tych obszarów należy uwzględniać :
1/ zalesianie wszystkich gruntów niechronionych,
2/ zadrzewianie dróg polnych.
11. PROGRAMY PONAD LOKALNYCH ZADAŃ PUBLICZNYCH.
Zadania rządowe i samorządowe służące realizacji ponad lokalnych celów
publicznych, wymagające korelacji ustaleń z gminami sąsiadującymi, przedstawione są
w poniższym zestawieniu
63
GMINA ŚRODA ŚLĄSKA
- Ochrona przed powodzią , wymagająca modernizacji i budowy nowych wałów
przeciwpowodziowych
- Modernizacja drogi krajowej nr 344 , relacji Wrocław - Lubin, spełniająca
wymogi drogi klasy GP 2/2
- Zagospodarowanie szlaku turystycznego Cystersów
- Modernizacja odrzańskiej drogi wodnej
- Ochrona zbiornika wód podziemnych OWO nr 319 “Prochowice - Środa Śląska”
- Modernizacja trasy kolejowej Wrocław - Zgorzelec z dostosowaniem jej do
prędkości pociągów : 160 km / h
- Zagospodarowanie parku krajobrazowego “ Dolina Odry I ”
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 707, relacji Malczyce - Środa Śląska
spełniająca wymogi klasy Z 1/2
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 754 , relacji Chełm – Pęczków spełniająca
wymogi klasy L 1/2
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 708, relacji Chełm – Ciechów spełniająca
wymogi klasy L 1/2
GMINA WĄDROŻE WIELKIE
- Modernizacja drogi wojewódzkiej nr 345 relacji Wilczków – Strzegom
spełniająca wymogi klasy G 1/2
- Ochrona zbiornika wód podziemnych OWO nr 319 “Prochowice – Środa
Śląska”
- Budowa linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji Świebodzice - Czarna.
GMINA RUJA
- Budowa nowych odcinków i węzła rozwidlenia dróg krajowych :
1/ Nr 344 relacji Wrocław - Lubin,
2/ nowej trasy do Legnicy, jako drogi alternatywnej do płatnej autostrady A4
- Ochrona zbiornika wód podziemnych OWO nr 319 “Prochowice - Środa Śląska”
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 753, relacji Zawonia - Usza , spełniająca
wymogi drogi klasy L
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 717 relacji Dębice - Tyniec Legnicki
spełniająca wymogi drogi klasy L
- Budowa pętli gazociągu średniego ciśnienia, przebiegającej przez obydwie
gminy co zapewni dwustronne zasilanie wszystkich wsi zgazyfikowanych.
- Budowa linii elektroenergetycznej WN 400 kV relacji Świebodzice - Czarna
GMINA PROCHOWICE
- Modernizacja trasy kolejowej Wrocłąw - Zgorzelec z dostosowaniem jej do
prędkości pociągów : 160 km / h
- Ochrona zbiornika wód podziemnych OWO nr 319 “Prochowice – Środa
Śląska”
64
- Modernizacja drogi powiatowej nr 47 716 Malczyce - Kawice , spełniająca
wymogi drogi klasy L 1/2
- Ochrona zbiornika wód podziemnych OWO nr 319 “Prochowice - Środa Śląska”
GMINA WOŁÓW
- Modernizacja odrzańskiej drogi wodnej
- Zagospodarowanie parku krajobrazowego “ Dolina Odry I
- Uruchomienie promu przez Odrę i modernizacje dróg
12. UWARUNKOWANIA REALIZACYJNE
12.1. Obowiązujące plany miejscowe na obszarze gminy Malczyce,
Zgodnie z art. 67.ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym,
utrzymuje się w mocy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego
zatwierdzone po dniu 01.01.1995 r , wyszczególnione w poniższym zestawieniu :
- obręb Szymanów dz. nr 123/2 i 126/1 oraz obręb Dębice, dz. nr 290/1,
terenu urządzeń ujęć wód komunalnych, zatwierdzony 30. 12. 1996 r.
- obręb Malczyce, rejon ul. Sienkiewicza, obejmujący tereny o zróżnicowanej
funkcji, w strefie uciążliwości cukrowni - zatwierdzony 12. 09. 1997 r.
- obręb Rusko, dz. nr 173, obejmujący teren zabudowy mieszkaniowej i
zagrodowej , zatwierdzony 27. 19. 1997 r.
- obręb Rusko, dz. nr 114/2 i 114/3 , teren przeznaczony pod lokalizację
obiektu sakralnego - zatwierdzony 11.03. 1998 r
- obręby Mazurowice i Malczyce , tereny Nadodrzańskiego Parku Aktywności
Gospodarczej - zatwierdzony 15. O3. 1999 r
- obręb Mazurowice, dz. nr 88/3 i 89 , tereny zakładów gospodarki
komunalnej - zatwierdzony 27. 10. 1999 r
- obręb Rachów, tereny eksploatacji złoża kruszywa naturalnego “ Rachów “
zatwierdzony 27.10.1999 r
Granice terenów objętych powyższymi planami miejscowymi oznaczono na
rysunkach Studium nr 1 i nr 2.
12.2. Plany miejscowe tracące ważność 31. 12. 2001 r
W dniu 31. 12. 2001 r tracą moc miejscowe plany ogólne zagospodarowania
przestrzennego zatwierdzone przed wejściem w życie ustawy o zagospodarowaniu
przestrzennym. należą do nich :
65
- miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Malczyce,
zatwierdzony uchwałą Nr XLIII / 224 / 94 z dnia 28. 08. 1994 r
- miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego wsi Malczyce,
zatwierdzony uchwałą Nr XLIII / 225 / 94 z dnia 28. 08. 1994 r
12.3. Obszary dla których sporządzenie miejscowych planów jest obowiązkowe
W Studium określa się obszary, dla których zgodnie z art. 13, ust. 1 ustawy
o zagospodarowaniu przestrzennym, sporządzenie miejscowych planów jest
obowiązujące.
Zgodnie z art. 13. ust. 1. pkt. 1. ww. ustawy, obowiązek ten wynika z
następujących przepisów szczególnych:
- 1/ ustawy z dnia 03. 02. 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych / Dz. U
Nr 16 poz. 78 /, dla terenów, których przeznaczenie zmienia się z gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolne i nieleśne, a nie posiadają zgody na wyłączenie z
użytkowania rolnego.
- 2/ ustawy z dnia 04.02.1994 Prawo Geologiczne i Górnicze / Dz. U. Nr 27
poz. 96 / zobowiązującej przedsiębiorcę do opracowania planu miejscowego w
granicach terenu górniczego złoża kopaliny.
- 3/ ustawy z dnia 31.01.1980 o ochronie i kształtowaniu środowiska / tekst
jedn. Dz. U Nr 49, poz. 196 z późn. zm. /
Zgodnie z art. 13. ust. 1. pkt. 2. plany miejscowe należy sporządzać dla
obszarów na których przewiduje się lokalizację zadań rządowych, służących
realizacji ponadlokalnych zadań publicznych, wprowadzonych do wojewódzkiego
programu zadań rządowych
Zgodnie z art. 13. ust. 1. pkt 3. obowiązkowe jest sporządzanie planów
dla obszarów na których przewiduje się zadania dla realizacji lokalnych celów
publicznych. Zadania takie muszą spełniać następujące warunki :
- 1/ wynikać powinny z ustawy / np. o samorządzie gminnym /
- 2/ wymagane są decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu,
- 3/ środki finansowe muszą pochodzić w całości lub części z budżetu
gminy.
Zgodnie z art. 13. ust. 1. pkt. 4. , ze względu na istniejące uwarunkowania,
ustala się obowiązek sporządzania miejscowych planów dla :
- 1/ obszarów objętych strefą “A’ szczególnej ochrony konserwatorskiej,
- 2/ terenów przeznaczonych pod inwestycje produkcyjno - komercyjne, w tym
położone wzdłuż drogi krajowej nr 344 i wojewódzkiej nr 345,
- 3/ inwestycji na niezabudowanych nieruchomościach w obszarze strefy “B”
ochrony konserwatorskiej,
- 4/ terenów istniejących zakładów przemysłowych, magazynowych i baz
produkcji rolnej / w tym zabytkowych folwarków/ w wypadku zmiany
funkcji lub dokonywania podziałów nieruchomości, związanych ze
zmianami własnościowymi.
66
Przedstawione wyżej tereny należy uważać za wskazania minimalnych granic
objętych planem. Ostateczne granice planów ustala Rada Gminy po
przedstawieniu przez Zarząd Gminy wyników analizy.
12.4. Podejmowanie uchwał o przystąpieniu do sporządzenia planu
Przed podjęciem uchwały Rady Gminy o przystąpieniu do sporządzenia
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 12, ust. 1
ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Zarząd Gminy winien przeprowadzić
badania w aspekcie uchwalenia planu, pod względem :
- potencjalnego oddziaływania projektowanych zmian na cały układ
przestrzenny jednostki urbanistycznej oraz bezpośrednie otoczenie,
- skutków zmian w zakresie prawidłowej eksploatacji infrastruktury i
komunikacji
- skutków prawno - finansowych uchwalenia planu, w aspekcie obowiązków
samorządu gminnego, wynikających między innymi z :
1/ wykupu terenu pod projektowane drogi,
2/ zapewnienia doprowadzenia sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i
elektrycznej,
3/ zapewnienia dojazdu.
W efekcie przeprowadzonych analiz podjęta powinien być decyzja o :
- celowości i możliwości sporządzenia planu
- przedmiocie jego ustaleń,
- ostatecznej granicy terenu objętego planem.
12.5. Wykorzystanie dokumentacji planistycznej
Opracowane w ostatnich latach projekty koncepcyjne w skali 1 : 500 , dla
miejscowości Malczyce, obejmujące:
1/ tereny wielofunkcyjne położone wzdłuż całej ulicy 1go Maja, o pow. ok.
16 ha
2/ teren zabudowy jednorodzinnej , położony w rejonie ulicy Polnej, ok. 7 ha
3/ teren zabudowy jednorodzinnej ograniczony ulicami : Słoneczną,
Sportową i krótką, o pow. ok. 3 ha,
4/ tereny zabudowy jednorodzinnej w rejonie ulic Górnej i Mazurowickiej,
o pow. ok. 8 ha,
5/ obszar przeznaczony pod lokalizację warsztatów i garaży osiedlowych
położonych na zachód od osiedla spółdzielczego, o pow. ok 7 ha.
stanowić powinny podstawy merytoryczne dla ustalenia decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w wypadku wydawania ich w oparciu o rozprawy
administracyjne o których mowa w art. 44, ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu
przestrzennym.
67
ZAŁACZNIKI
NR 1 PODSTAWY PRAWNE
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Malczyce
opracowano na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawnych :
- Ustawa o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku
( Dz. U. Nr 13, poz. 74 z 1996 r. z późniejszymi zmianami )
- Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 roku
( Dz. U. Nr 15, poz. 139 z 1994 r. )
- Ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska z dnia 31 stycznia 1980 roku
( Dz. U. Nr 49, poz. 196 z 1994 r. z późniejszymi zmianami )
68
- Ustawa o ochronie dóbr kultury z dnia 15 lutego 1962 roku
( Dz. U. Nr 10, poz. 48 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 roku
( Dz. U. Nr 114, poz.492 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 roku
( Dz. U. Nr 101, poz. 444 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 roku
( Dz. U. Nr 16, poz. 78 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 roku
( Dz. U. Nr 14 , poz. 60 )
- Ustawa - prawo geologiczne i górnicze z dnia 4 lutego 1994 roku
( Dz. U. Nr 27, poz.96 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa - prawo wodne z dnia 24 października 1974 roku
( Dz. U. Nr 38, poz.230 z późniejszymi zmianami )
- Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 roku o odpadach wraz z późniejszymi
przepisami wykonawczymi
- ( Dz. U. Nr 96, poz. 592)
- Ustawa o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz zmianie
niektórych ustaw z dnia 29 sierpnia 1997 roku
( Dz. U. Nr 133/97, poz.885 oraz Dz. U. Nr 106/98 poz. 668 )
- Ustawa prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku
( Dz. U. Nr 89, poz. 414) oraz przepisy wykonawcze
- Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i
Leśnictwa w sprawie zasad ustanawiania stref ochronnych źródeł i ujęć wody z
dnia 5 listopada 1991 roku
( Dz. U. Nr 116, poz. 504 )
- Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i
Leśnictwa w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne
z dnia 25 sierpnia 1992 roku
( Dz. U. Nr 67, poz. 337 )
- Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu
ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 22 stycznia 1999 roku
( Dz. U. nr 15, poz. 139 )
- Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie
warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich
usytuowanie z dnia 2 marca 1999 roku
69
( Dz. U. Nr 43, poz. 430 )
- Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i
Leśnictwa z dnia 24 grudnia 1997 roku w sprawie klasyfikacji odpadów
( Dz. U. nr 162/97 poz. 1135 )
- Zasady wykonywania ocen oddziaływania na środowisko inwestycji szczególnie
szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz rozwiązań projektowych
inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Ministerstwo Ochrony
Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa
Instytut Ochrony Środowiska , Warszawa 1990 r.
NR 2 MATERIAŁY WEJŚCIOWE
Studium zagospodarowania przestrzennego Województwa Wrocławskiego :
- Cele i kierunki polityki przestrzennej
- Propozycje zadań rządowych
WPU – luty 1998 r.
Materiały ze Studium Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Wrocławskiego
– Gmina Malczyce – opr. Wojewódzka Pracownia Urbanistyczna we Wrocławiu – 1998
r.
Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego gminy Malczyce,
zatwierdzony uchwałą Nr XLIII/224/94 Rady Gminy z dnia 28.02.1994 r.
70
Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego wsi Malczyce, zatwierdzony
uchwałą Nr XLIII/223/94 Rady Gminy z dnia 28.02.1994 r.
Wytyczne konserwatorskie do planu zagospodarowania przestrzennego gminy Malczyce
– opr. Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego –Wrocław –
1992 r.
Aktualne mapy ewidencyjne w skali 1:5000 wszystkich obrębów gminy
Generalna Strategia Ochrony przed powodzią dorzecza Górnej i Środkowej Odry po
Wielkiej Powodzi Lipcowej 1997 r. – “Hydroprojekt “ , autor – J. Broś
Koncepcja Krajowej Sieci Ekologicznej ECONET – Polska
Raport o stanie woj. wrocławskiego w latach 1997 – 98 – Inspekcja Ochrony
Środowiska , Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska
Raport Nr 1002/4 z misji diagnostycznej przeprowadzonej w powiecie Środa Śląska –
opr. J. Korzeń – wrzesień 1999 r.
Projekt granicy rolno-leśnej gminy Malczyce – Woj. Biuro Geodezji i Terenów Rolnych
– listopad 1996 r
Ocena oddziaływania na środowisko obiektów uciążliwych dla rejonu na zachód od
Cukrowni “ Małoszyn”. opr. mgr J. Szczepański – wrzesień 1995 r.
Wnioski i postulaty organów administracji państwowej i lokalnej, instytucji i zakładów
produkcyjnych .
Materiały statystyczne z publikacji i roczników WUS .
MATERIAŁY WEJŚCIOWE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA
Opracowanie fizjograficzne ogólne dla gminy Malczyce w skali 1:10 000 opr.
Przedsiębiorstwo “Geoprojekt” Wrocław – 1979 r.
Raport o stanie środowiska województwa wrocławskiego w 1996 oraz 1997 r. , opr.
Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska – Wrocław
Opracowanie fizjograficzne ogólne dla wsi Malczyce w skali 1:50 000 opr.
Przedsiębiorstwo “URGEOS” Sp. z o.o. , Wrocław, ul. Kwiska 61/3
Środowisko przyrodnicze woj. wrocławskiego – Informator 1992 r. Urząd Wojewódzki
we Wrocławiu 1993 r.
71
Ocena oddziaływania na środowisko obiektów uciążliwych dla rejonu działek
własnościowych nr 7, 8, 36 obręb Malczyce, opr. Przedsiębiorstwo “URGEOS” Sp.
z o.o. , Wrocław, ul. Kwiska 61/3 – 1995 r.
Aneks do “Oceny oddziaływania na środowisko obiektów uciążliwych dla rejonu
działek własnościowych nr 7, 8/4 do 8/12 i 36 obreb Malczyce “, opr. Przed.
“URGEOS” Sp. z o.o. Wrocław , ul. Kwiska 61/3 – 1995 r.
Opinia w zakresie zagrożeń stanu środowiska wynikających z eksploatacji komunalnej
oczyszczalni ścieków i odstojników Cukrowni “Małoszyn” w Malczycach dla części
obrębu wsi Mazurowice i miejscowości Malczyce w skali 1:10 000, opr. Przed.
“URGEOS” Sp. z o.o. Wrocław , ul. Kwiska 61/3 – 1997 r.
Ocena stanu środowiska woj. wrocławskiego POWÓŹ 97, opr. Państwowa inspekcja
Ochrony Środowiska O / Wrocław – 30 wrzesień 1997 r.
Wojewódzki Komitet Przeciwpowodziowy we Wrocławiu – zasięg powodzi w obrębie
doliny rzeki Odry i jej dopływów w lipcu 1997 roku – skala 1:25 000
Generalna strategia ochrony przed powodzią dorzecza Górnej i Środkowej Odry po
Wielkiej Powodzi Lipcowej 1997 r. – studium , opr. “Hydroprojekt” Wrocław Sp.
z o.o. – 1998 r.
Uproszczony plan ruchu dla Kopalni Piasku “Malczyce” na lata 1998-2000, opr. PG
“PROXIMA” Wrocław - 1997 r.
Ocena oddziaływania na środowisko planowanej eksploatacji złoża piasku “Malczyce
I”, opr. PG “PROXIMA” Wrocław - 1998 r.
Ocena oddziaływania na środowisko dla projektowanej Kopalni Piasku “Rachów” , opr.
A. Maćków – 1998 r.
Prognoza skutków wpływu ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego dla złoża
“Rachów” , opr. Przed. “URGEOS” Sp. z o.o. Wrocław, ul. Kwiska 61/3 – 1999 r.
Szczegółowa Mapa geologiczna Polski skala 1:50 000, ark. Brzeg Dolny, Prochowice
Mapa hydrogeologiczna Polski skala 1:200 000 , wyd. PIG Warszawa 1981 r.
Mapa Obszarów Głównych Zbiorników Wód Podziemnych (GZWP) w Polsce skala
1:300 000, opr. AGH Kraków – 1990 r.
72
NR 3 DOKUMENTY FORMALNO PRAWNE /stanowią oddzielną teczkę/
73
