??? guideline ?????? ??? Dengue hemorrhagic fever DHF

							                                                                   นศภ.สมประสงค์ เรืองวิทยาวงศ์ 4650320 PharmD ปี 5
                                                             วิชา 561-506 Drug Information and Literature Evaluation II
 คำตอบ :
              ยา ASA และ traditional NSAIDs มีผลต่อ platelet ด้ วยกลไกและความแรงที่แตกต่างกัน โดยยา ASA
                                                            ้
 จะจับกับ platelet COX-1 แบบ irreversible ยับยังการสร้ าง PG, TXA2 และยับยัง้ platelet aggregation
   ่
 ซึงขนาดยา 40 mg/d ก็สามารถยับยัง้ platelet aggregation แบบ irreversible (ให้ ผลยับยัง้ platelet aggregation
 เช่นเดียวกับยา ASA ขนาด 325 mg/d)ภายในเวลาไม่กี่นาที เกิดผลสูงสุดใน 2 ชม.
 และเป็ นเวลานานเท่าช่วงอายุของ platelet ก็คือ 7-10 วัน ส่วนยา NSAIDs ตัวอื่นๆส่วนใหญ่ สามารถจับกับ platelet
                                    ่                                  ่            ้
 COX-1 แบบ reversible ซึงผล antiplatelet จะเกิดเมื่อมียาอยูในกระแสเลือดเท่านัน ดังนัน ยา ASA้
                                                                                                     ้
 จะมีผลมากกว่ายาตัวอื่นๆ โดย aspirin เพิ่ม bleeding time มากขึ ้นเป็ น 2 เท่าของค่าปกติ ส่วนยาทังหมดยกเว้ น
 acetaminophen และ COX-2 inhibitor จะมีฤทธิ์ยบยัง้ platelet aggregation ขัดขวาง blood coagulation และ
                                                              ั
 prolong bleeding time เพิ่มความเสียงของการเกิด bleeding เช่นเดียวกัน แต่น้อยกว่ายา ASA 1,6,11
                                              ่
              ยาทัง้ 2 ตัวนี ้ แม้ วาจะมีฤทธิ์ลดไข้ ได้ ดีกว่ายา paracetamol
                                      ่
                                                                  ่
 แต่การให้ ยาพวกนี ้จะไปลดการทางานของเกร็ ดเลือดได้ ซึงการติดเชื ้อไวรัสเดงกี่จะพบ laboratory findings ได้ แก่
                                            ่
 hemoconcentration Hct เพิมมากขึ ้น 20%, thrombocytopenia<100000 cells/microtiter เชื่อว่า
 เกิดจากไวรัสไปทาลาย bone marrow precursor cells 7,10 เห็นได้ วาผู้ป่วยไข้ เลือดออก จะมี platelet count
                                                                          ่
     ่
 ที่คอนข้ างต่า เกิดภาวะเลือดออกง่ายอยู่แล้ ว การให้ ยา ASA และ ibuprofen จึงเป็ นข้ อห้ ามใช้
                                                                ู    ่
 เพราะผลการกดการทางานของ platelet จะส่งผลให้ ผ้ ป่วยเสียงต่อการเกิดเลือดออกได้ มากขึ ้น
 และอาจเป็ นอันตรายถึงชีวิตได้ 3,8,10ดังนัน ผู้ป่วยไข้ เลือดออกจึงนิยมใช้ ยา paracetamol
                                                  ้
 แบบกินในการลดไข้ มากกว่า ร่วมกับการเช็ดตัวลดไข้ และแนะนาให้ ผ้ ป่วยดืมน ้ามากๆ 3,9
                                                                            ู ่
                                                ่
              มีรายงานการเกิด bleeding ซึงอาจจะเกิดหลังจากการใช้ ยา ibuprofen ในผู้ป่วย DHF(dengue
 hemorrhagic fever) เรื่ อง การใช้ recombinant activated factor VII ในการควบคุมการ bleeding ในผู้ป่วย
                                                                                          ่
 grades III และ IV DHF ของผู้ป่วย 15 คน เป็ นเด็กชาย 7 คน เป็ นเด็กหญิง 8 คน อายุเฉลีย 8 ปี ซึงมี 3่
 คนจากการศึกษานี ้เกิดภาวะ shock 24-48 ชม.ก่อน refer มารับการรักษา โดย 2 ใน 3 คนนี ้ได้ รับยา ibuprofen
 ก่อนมารพ. ดังนันจึงมีความเป็ นไปได้ ที่ยา ibuprofen จะทาให้ ภาวะโรคเกิดความรุนแรงมากยิงขึ ้น 4
                     ้                                                                         ่
              จาก guideline ในการรักษา Dengue hemorrhagic fever (DHF) ของWHO 5 ระบุวา            ่
- ให้ ยาลดไข้ เป็ น paracetamol 10 mg/kg ทุก 4-6 ชม. 3,5,7,8,9,10 ระวังในการคิดคานวณขนาดยา
                                ่
       โดยเฉพาะในผู้ป่วยทีมีน ้าหนักเกินมาตรฐาน ให้ คานวณ weight for height ยาอื่นๆ ที่อาจให้ ร่วมได้ เช่น Vitamin
       C
- หลีกเลียงการให้ ยา aspirin หรื อ NSAID เช่น ibuprofen 3,5,,7,8,9,10 เพราะอาจทาให้ เกิด GI bleeding
              ่
       หรื อในผู้ป่วยเด็กอาจเกิด Reye’s syndrome จาก aspirin
                                          ้
              จากหลักฐานข้ อมูลทังหลายดังกล่าว ยา ASA และ ibuprofen ต่างก็เป็ นข้ อห้ ามใช้ ในการลดไข้ จาก
                                        ่
 dengue fever ด้ วยเหตุผลที่วา ยาทัง้ 2 จะไปลดการทางานของ platelet , prolong bleeding time
            ู                     ่
 ทาให้ ผ้ ป่วยไข้ เลือดออกเสียงต่อการเกิด bleeding ได้ มากขึ ้น และอาจเป็ นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ ดังนัน้
                                                                นศภ.สมประสงค์ เรืองวิทยาวงศ์ 4650320 PharmD ปี 5
                                                          วิชา 561-506 Drug Information and Literature Evaluation II
ยาลดไข้ ที่ควรใช้ ในกรณีนี ้ ตาม guideline และข้ อมูลสนับสนุนต่างๆ ก็แนะนาให้ ใช้ ยา paracetamol
                     ่
ร่วมกับการเช็ดตัว ซึงจะมีความปลอดภัยมากกว่า
         นอกจากนี ้ยาทัง้ 2 ตัวยังอาจทาให้ เกิด hemolytic anemia ในผู้ป่วยที่มีภาวะ G6PD deficiency ได้
              ่                                          ่
จึงควรหลีกเลียงการใช้ ยา ASA และ ibuprofen ในผู้ป่วยทีมีภาวะดังกล่าวเช่นกัน