De schakelklas (samenvatting)

Document Sample
De schakelklas (samenvatting) Powered By Docstoc
					                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                   Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                           01-04-2006



   De schakelklas (samenvatting)

   Een van de veranderingen in de brugklas vanaf het schooljaar 2006-2007 is de schakelklas.

   Voor wie?
   Voor leerlingen met een havo-vmbo advies van wie de basisschool overtuigd is dat zij met extra
   ondersteuning een grote kans maken het havo-diploma te behalen. Het advies van de basisschool en
   de testgegevens moeten dus duidelijk richting havo wijzen.

   Wat is het verschil met andere brugklassen?
       Meer aandacht voor planning en structuur, zowel in de vaklessen als tijdens de begeleiding.
           Docenten maken over het bevorderen van planning en structuur hele concrete afspraken
           (bijvoorbeeld over huiswerkcontrole en –begeleiding, de agenda, nakomen van afspraken, het
           leren plannen).
       Elke leerling heeft een handelingsplan, dat regelmatig wordt aangevuld en bijgesteld.
       Ook is er een duidelijke, structurele registratie van de cijfermatige ontwikkeling
           (leerlingregistratiekaart)
       Een voor leerlingen eenduidige didactische en pedagogische aanpak op basis van de
           afspraken die docenten hierover met elkaar hebben gemaakt.
       Maximale klassengrootte: 26
       3 mentoren voor 2 klassen, die elk maximaal 17-18 ll. begeleiden.
       In principe dezelfde docenten voor beide schakelklassen.
       Verplichte huiswerkbegeleiding in eerste periode en daarna nog voor een geselecteerde
           groep.
       Modules gericht op persoonlijkheidsontwikkeling en ontwikkelen van vaardigheden, die juist
           voor deze doelgroep belangrijk zijn.
       Er wordt meer energie gestoken in persoonlijke coaching/begeleiding

   Profiel van een schakelklasdocent
        Is in staat een goede relatie met leerlingen op te bouwen.
        Durft veel van zichzelf in een les te stoppen.
        Houdt zich aan gemaakte afspraken binnen het team van docenten die lesgeven in de
            schakelklas.
        Denkt mee over het juiste pedagogische en didactische klimaat van de schakelklas.
        Kan goed binnen teamverband functioneren, want de docenten van de schakelklas gaan er
            als team voor.
        Heeft een positief leerling-beeld.
        Vindt kennisdoelen belangrijk, gaat voor niveaubewaking, maar wil ook energie steken in
            vaardigheden en het ontplooien van talenten.
        Ziet het nut in van een grondige dossierkennis van elke leerling en handelt daar vervolgens
            ook naar.
        Vult gegevens op registratiekaarten en in leerlingdossiers op tijd en zorgvuldig in.
        Heeft vooral zin in deze uitdaging.


   Op de volgende bladzijden vind je een theoretische onderbouwing van de schakelklas, geschreven
   door de werkgroep. In een later stadium krijg je meer info over de schakelklas in de praktijk.




Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                   Pagina 1 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                     Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                             01-04-2006



        De schakelklas

   Aan het Eijkhagencollege, locatie Eijkhagenlaan wordt met ingang van het schooljaar 2006-2007
   gestart met een nieuwe onderwijsstroom: de ‘schakelklas’. Daarin wordt een specifieke groep
   leerlingen op een andere manier ‘geschakeld’ van basisschool naar havo-bovenbouw. Deze informatie
   over de nieuwe onderwijsstroom is bedoeld om de gedachten, doelen en plannen voor de schakelklas
   op een rij te zetten en ‘scherp’ te krijgen voor het hele team. Het is en blijft een intern document, dat
   zeker nog zal worden bijgesteld en aangepast. Het vormt als zodanig, ook op termijn, de grondslag
   (een ‘collectief geheugen’) voor de ontwikkeling van deze nieuwe stroom binnen het Eijkhagencollege.

   De introductie van de schakelklas vindt zijn achtergronden enerzijds in - de door de overheid geboden
   - nieuwe mogelijkheden voor de inrichting van de onderbouw in het voortgezet onderwijs. Anderzijds
   speelt een aantal maatschappelijke ontwikkelingen een rol. Deze ontwikkelingen maken het voor een
   steeds omvangrijkere groep leerlingen moeilijker op het, voor hen juiste niveau te functioneren en te
   presteren. Het Eijkhagencollege wil deze leerlingen met de schakelklas de mogelijkheid bieden hun
   (maximale) capaciteiten te kunnen en willen benutten.

            Achtergronden

   De school maakt deel uit van een steeds complexer wordende samenleving. De afgelopen decennia
   hebben in het teken gestaan van een aantal belangrijke ontwikkelingen die de leef-, leer- en
   werkomgeving van (jonge) mensen sterk beïnvloedt. Het betreft onder meer:

       toenemende mobiliteit; de mens kan zich makkelijker, goedkoper en sneller verplaatsen;
       de ‘digitale revolutie’; vooral de invoering van de computer, het internet en de digitale opslag en
        (draadloze) verspreiding van tekst, beeld en geluid;
       toenemende communicatiemogelijkheden; mede tengevolge van de ‘digitale revolutie’ kan de
        mens (mobiel) communiceren op vrijwel elke plaats, elk moment met tekst, geluid of beeld;
       toenemende informatiebronnen; de mens moet zijn informatie steeds meer filteren uit een
        ‘stortvloed’ aan informatie, tengevolge van de hiervoor genoemde ontwikkelingen.

   Natuurlijk hebben deze ontwikkelingen grote voordelen voor de leef-, leer- en werkmogelijkheden.
   Gedacht kan worden aan het gemak waarmee activiteiten kunnen worden uitgevoerd en aan de
   beschikbaarheid van informatie.

   Al deze ontwikkeling hebben echter ook een keerzijde. Steeds vaker klagen mensen over het
   toenemende individualisme en de oppervlakkigheid van communicatie en informatie of het afnemende
   belang van menselijke waarden en directe persoonlijke contacten. Verder zorgen de overdaad aan
   informatie en de inwerking van zeer veel ‘prikkels’ (GSM, MSN, computer, tv) ervoor dat de aandacht
   sneller wordt afgeleid of dat het opbrengen van de juiste concentratie en het maken van keuzes
   moeilijker wordt. In de veelheid aan keuzemogelijkheden wordt de belangstelling voor school kleiner !

            Gevolgen maatschappelijke ontwikkelingen voor jongeren

   Jongeren groeien natuurlijk gewoon op in deze dynamische wereld. Een groot deel van hen kan er
   zich goed in handhaven en ontwikkelen. Velen willen dat vooral ook zelfstandig doen. Maar er zijn ook
   jongeren die minder goed functioneren in een hectische, minder persoonlijke, leefomgeving of een
   individualistische manier van werken. Dit kan nog worden versterkt indien er zich aanvullende (leer-
   en/of leef-)omstandigheden voordoen die een deel van hun aandacht opeisen. Met als gevolg dat zij
   hun capaciteiten niet optimaal kunnen inzetten, hetgeen vaak wel nodig is om de havo te halen.

   Zo kan het voorkomen dat middelbare scholieren minder goed functioneren dan op grond van hun
   capaciteiten verwacht zou mogen worden. Dit zegt niets over hun kwaliteiten als zodanig of hun
   uiteindelijke functioneren bij de uitoefening van een beroep. Zij hebben, naast goed onderwijs,
   gewoon meer structuur, meer of andere begeleiding, of meer direct menselijk contact nodig om op
   school goed te functioneren: kortom een ‘andere schakel’ tussen basisonderwijs en de afronding van
   hun middelbare school. Juist voor deze leerlingen wordt aan het Eijkhagencollege in de eerste twee
   leerjaren de schakelklas ontwikkeld: “om er uit te halen wat er in zit”.



Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                     Pagina 2 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                     Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                             01-04-2006



   Missie, doelgroep en doelstellingen

   De centrale doelstelling van de nieuwe schakelklas is het bieden van een wat langere periode van
   begeleiding (aansluitend bij de basisschool) om beter te leren functioneren in de wereld van
   ‘communication en information permenanente’. Met wat meer structuur, begeleiding en persoonlijk
   contact wordt toegewerkt naar het zelfstandig leren selecteren van de optimale (studie-)aanpak en
   houding, afgestemd op de persoonlijke situatie. Een en ander moet overigens tevens gezien worden
   in het licht van de, door de Onderwijs Stichting Bernardinus i.c. het Eijkhagencollege, voorziene
   vernieuwing van het onderwijs in de onderbouw. Meer structuur, begeleiding en persoonlijk contact
   zullen nooit effectief zijn als het onderwijs in het algemeen niet wordt aangepast aan de eisen van
   deze tijd: contextrijk en activerend.

   Anderzijds kan blijken dat extra structuur, begeleiding en persoonlijk contact een dusdanige
   meerwaarde hebben dat toepassing daarvan ook voor het onderwijs in het algemeen zeer nuttig kan
   zijn. Zo kan de ontwikkeling van de schakelklas ook een voorbeeld (of ‘pilot-‘)functie vervullen naar het
   overige onderwijs binnen het Eijkhagencollege.

   De missie van de nieuwe schakelklas is in dit verband:

   Leerlingen zijn na 2 jaar onderwijs en vorming zodanig toegerust met kennis, vaardigheden en hebben
   een zodanige taakgerichtheid, dat zij met succes binnen de gestelde tijd hun havo-diploma kunnen
   behalen.

            Doelgroep

   De schakelklas is gericht op leerlingen die van de basisschool (veiligheidshalve) een twijfeladvies
   havo/vmbo hebben gekregen maar de havo, met wat extra begeleiding, in principe wél aankunnen. De
   twijfel kan te maken hebben met een aantal (soms tijdelijke) kenmerken of omstandigheden. Het betreft
   leerlingen die volgens de bevindingen van de (basis)school (= ABC-kenmerken):

   A. (zelfs bij een vernieuwde onderwijsaanpak in de onderbouw) vooralsnog meer moeite hebben om
      de aandacht vast te houden bij een overvloed aan (informatie)prikkels of een meer
      individualistische of minder persoonlijk begeleide werkwijze;
   B. te maken hebben met (tijdelijke) beperkingen van de leermogelijkheden ten gevolge van
      persoonlijke omstandigheden van psychisch/sociale aard (bijvoorbeeld ingrijpende ervaringen) of
      leerstoornissen (bijvoorbeeld dyslexie);
   C. hun capaciteiten ten volle moeten (kunnen) benutten om een opleiding op havo-niveau te kunnen
      voltooien maar hiertoe wel de belangstelling, de instelling en de inzet hebben getoond.

   In de praktijk kan de doelgroep worden omschreven als leerlingen die:

   1. een havo-citoscore hebben, met twijfel van de docent over de slagingskansen tengevolge van A of
      B;
   2. volgens de docent een twijfelachtige of onvoldoende havo-citoscore hebben tengevolge van A of
      B maar wel over havo-capaciteiten beschikken;
   3. een 'rand-citoscore' (C) hebben, maar volgens de docent een uitstekende werk- en studiehouding
      en/of een voorkeur voor algemeen vormend onderwijs hebben.

   De achtergrond van deze ‘toelatingseisen’ is gelegen in het feit dat een ‘andere schakel’ niet nodig is
   als leerlingen zich zonder extra begeleiding kunnen ontwikkelen naar de bovenbouw. Bovendien kan
   vooralsnog slechts een beperkt aantal leerlingen in deze schakelklas worden geplaatst.

   De keuze voor een schakelklas op havo-niveau heeft te maken met:

       de ervaring dat juist in de groep met een havo-advies vaak leerlingen tussen wal en schip dreigen
        te raken, vooral bij een vmbo/havo-advies;
       het feit dat in het eerste jaar een vmbo- en een havo/vwo-brugklas de dichtstbijzijnde maar niet
        meest toegespitste alternatieven zijn;



Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                     Pagina 3 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                                  Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                                          01-04-2006



       de veronderstelling dat het merendeel van de leerlingen met een vwo-advies, zeker bij een
        vernieuwde algemene onderwijsaanpak in de onderbouw, op basis van hun capaciteiten geacht
        mag worden beter te kunnen omgaan met een veelheid aan informatie en beperkende factoren;
       de constatering dat op het vmbo (zeker op de praktijkgerichte varianten) sowieso sprake is van
        meer directe begeleiding en een meer persoonlijke benadering;
       het feit dat met een havo-diploma meer verschillende vervolgopleidingen mogelijk zijn dan met
        een vmbo-opleiding.

   De keuze voor een andere aanpak in de onderbouw hangt vooral samen met:

       de veronderstelling dat de behoefte aan een andere aanpak zich vooral voordoet in de
        dynamische periode van de overgang naar het voortgezet onderwijs en de startende puberteit,
       het uitgangspunt dat gedurende de onderbouwperiode voldoende ruimte is gecreëerd voor het
        aanbrengen van structuur, het filteren van informatie en de ontwikkeling van de persoonlijkheid
        met de bijbehorende verantwoordelijkheid en discipline;
       de noodzaak om uiteindelijk gewoon deel uit te maken van de gebruikelijke voorbereiding op het
        vervolgonderwijs en een plaats in de maatschappij;
       het feit dat in de vierde klas het reguliere examenprogramma van start gaat.

   Met nadruk wordt er overigens op gewezen dat de schakelklas geen mindere of beperktere maar
   alleen een andere voorbereiding vormt op de Havo-bovenbouw.

            Algemene doelstellingen

   De schakelklas is gericht op een andere aanpak of een andere schakel, speciaal bedoeld voor
   leerlingen die aan de hiervoor genoemde kenmerken voldoen. Ter realisatie van deze andere schakel
   hanteert de schakelklas behalve de geplande algemene onderwijskundige (vernieuwings-)
   doelstellingen, specifieke (aanvullende) begeleidingsdoelstellingen en meer algemene
   kwaliteitsdoelstellingen.

   De onderwijskundige doelstellingen zijn vooral gericht op het leren, dat wil zeggen zelf kennis en
   vaardigheden verwerven (= cognitief). Centraal staat het bevorderen van de intrinsieke motivatie van
   de leerling en daarmee het bevorderen van aandacht en de belangstelling voor het onderwijs (A). Doel
   is ook dat de leerling uit de veelheid aan beschikbare informatie en communicatie bewuster kiest voor
   elementen die zijn noodzakelijke onderwijskundige ontwikkeling ondersteunen. In het ideale geval zijn
   de leerlingen zich bewust van hun maximale ‘opnamecapaciteit’ en dus het belang van selectie. De
   belangrijkste elementen van de schakelklas om de aandacht vast te houden zijn afwisseling tussen
   activerend en reflecterend werken en aansluiting bij de actualiteit en de (hoogtechnologische)
   leefwereld (contextrijk).

   De begeleidingsdoelstellingen zijn enerzijds gericht op het zoveel mogelijk (actief en passief)
   elimineren of verminderen van succesbeperkende factoren (B, C). Anderzijds wordt, meer dan bij de
   overige onderwijsstromen, gewerkt aan persoonlijkheidsontwikkeling om zodoende beter met
   (resterende) beperkende factoren om te kunnen gaan en aanwezige talenten te kunnen ontdekken en
   cultiveren.

   De kwaliteitsdoelstellingen vormen de randvoorwaarden voor optimale realisatie van de overige
   doelstellingen. Uitgangspunt is een zeer bewuste toepassing de ‘kwaliteitscirkel of -cyclus’ (zie
   afbeelding).




                                                              Figuur 1: 'Deming Circle' of kwaliteitscyclus

Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                                  Pagina 4 van 9
                       Eijkhagencollege Landgraaf                                                                      Versie 0.8.1
                       Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                                              01-04-2006




   De volgens de kwaliteitsgedachte noodzakelijke planning en structuur zullen als zodanig, zowel in
   organisatorische als in fysieke zin, ook weer bijdragen aan aandacht, rust en concentratie op de leer-
   en persoonlijkheidsontwikkeling. De kwaliteitscyclus houdt een continu ontwikkelings- en
   verbeterproces in. Het verschil met de gangbare onderwijsstromen is dat de leerlingen zelf nog meer
                                         1
   bewust met het ‘kwaliteitsleerproces’ worden geconfronteerd. Daarmee kan snel en adequaat worden
   ingespeeld op verschillen tussen individuele leerlingen, zowel op het gebied van het leren als op het
   gebied van de persoonlijkheidsontwikkeling.


   De organisatie van het onderwijs in de schakelklas

   Het zal duidelijk zijn dat een andere aanpak ook een bijpassende organisatie vereist. De schakelklas
   vormt daarom een aparte onderwijsstroom binnen het Eijkhagencollege, vooral waar het gaat om de
   uitvoering van de gestelde doelen. Voor het overige geldt uiteraard het overkoepelende beleid van het
   Eijkhagencollege. In overeenstemming met de beoogde werkwijze binnen het primair proces hanteert
   de schakelklas ook nog nadrukkelijker een kwaliteitsdoelstelling ten aanzien van de interne
   organisatie.

   In dit hoofdstuk wordt de specifieke organisatie van de schakelklas toegelicht. Van belang is de wijze
   waarop de specifieke doelstellingen van de schakelklas worden gerealiseerd. De algemene
   organisatie is uiteraard eveneens conform die van het Eijkhagencollege en is daarom niet nader
   toegelicht.

   De onderwijskundige doelstellingen

   De onderwijskundige doelstellingen komen grotendeels overeen met de algemene doelstellingen van
   het Eijkhagencollege voor de onderbouw. In de voorziene vernieuwing van de onderbouw wordt
   nadrukkelijk gestreefd naar een verbeterde intrinsieke motivatie en een betere selectie. In de
   schakelklas wordt de onderwijsvernieuwing bovendien gekoppeld een meer planning, structuur en
   begeleiding om de nieuwe werkwijze tijdens de jaren in de onderbouw te laten inslijten.

   Begeleidingsdoelstellingen

   De begeleiding kan verdeeld worden in een algemene en een specifieke begeleiding.
   De algemene begeleiding is voor iedereen van toepassing die op de Schakelklas zit. De specifieke
   begeleiding kan voor iedere leerling anders zijn, dit is afhankelijk van de specifieke hulpvraag dat een
   leerling heeft.

         Algemene begeleiding

   De algemene begeleiding, die voor alle leerlingen binnen de schakelklas verplicht is, bestaat eruit dat
   alle leerlingen begeleid worden om optimaal te presteren. Aangezien het hier leerlingen betreft met de
   genoemde ABC-kenmerken, dus met een grote behoefte aan houvast in de vorm van een duidelijke
   studieplanning, worden de lijnen zo kort mogelijk gehouden. Om dit mogelijk te maken zijn de volgend
   zaken van groot belang:

       Drie mentoren per twee klassen
       Handelingsplan opzetten,
       Registratiekaart (met resultaten van leer- en persoonlijkheidsontwikkeling),
       Leren leren/studielessen,
       Huiswerk na school,
       Studie onder begeleiding na school,


   1
    Kwaliteitsleerproces: een manier van leren waarbij de leerling bewuster en voortdurend wordt geconfronteerd met zijn leer-
   en persoonlijkheidsontwikkeling, zodat een snelle (individuele) bijsturing of begeleiding kan worden opgestart om
   belemmeringen weg te nemen of de ontwikkeling te verbeteren.



Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                                       Pagina 5 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                 Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                         01-04-2006



       Algemene persoonlijkheidsontwikkeling (via modules).

   Meer mentoren per klas
   Binnen de schakelklas is de mentor de spil van het geheel. De mentor is de schakel tussen enerzijds
   de klas of de individuele leerling en anderzijds de ouders, het begeleidingsteam en vakdocenten.
   Vanwege de intensiteit van deze rol binnen de schakelklas is bewust gekozen
   voor 3 mentoren per 2 klassen. Dit betekent, uitgaande van een max. aantal leerlingen van 26 in die
   schakelklas, dat iedere mentor maximaal 17-18 leerlingen begeleidt.

   Handelingsplan opzetten
   Elke leerling heeft zijn eigen specifieke problemen. Door deze problemen te erkennen ontstaan er
   hulpvragen. Het team probeert deze hulpvragen op te lossen door middel van het opstellen van een
   handelingsplan per leerling.




                                     handelings
                                        plan                  evaluatie
                                         (3)                     (4)




                                                                       succes/
                             hulpvraag                                alternatief
                                (2)                                       (5)




                                                    (rest)
                                                  probleem
                                                      (1)


   Registratiekaart
   Alle leerlingen zijn in bezit van een leerlingregistratiekaart; hierin kunnen alle docenten hun
   bevindingen opschrijven van de desbetreffende leerling. Alle leerlingen krijgen elke 3 weken een
   registratiekaart mee naar huis. Op deze kaart staan vermeld: aanbevelingen, studieresultaten,
   verbeterpunten (werk- en studiehouding), absentie, etc. Verder worden opmerkingen van algemene
   aard vermeld.

   Leren leren (studielessen)
   Veel leerlingen die uiteindelijk falen op de weg naar het behalen van hun diploma hebben problemen
   hoe ze moeten leren. Vanaf de brugklas wordt de leerlingen geleerd hoe ze hun studie het beste
   kunnen aanpakken om het beste resultaat te krijgen.

   Huiswerkbegeleiding (na school)
   Een ander probleem dat vaak de oorzaak is van het falen van leerlingen is dat het huiswerk niet
   gemaakt of geleerd wordt. Dit kan liggen aan het feit dat de opdrachten niet begrepen worden, de
   thuissituatie dit moeilijk maakt of andere externe redenen.

   Aangezien huiswerk leren en maken een basis is voor het wel slagen voor een opleiding is het binnen
   de schakelklas verplicht om in de eerste periode van het jaar op school na de reguliere lessen van
   maandag tot en met vrijdag een groot gedeelte van het huiswerk te maken en te leren. Ook specifieke
   begeleiding kan gedurende deze tijden plaatsvinden, zoals vakbegeleiding, faalangstreductietraining
   en dyslexiebegeleiding, etc. Na die periode wordt een selectie van leerlingen gemaakt die op school
   onder begeleiding blijven studeren.




Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                 Pagina 6 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                    Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                            01-04-2006



   Modules
   In het reguliere rooster worden twee uren vrijgemaakt voor activiteiten gericht op de ontwikkeling van
   persoonlijke communicatieve en contactuele vaardigheden en talenten. Dit gebeurt in de vorm van
   modules.

   Extra uur voor mentor
   Voor de mentor van de schakelklas is, naast de studieles/mentoruur, een extra uur beschikbaar voor
   persoonlijke coaching, groepsgesprekken, het bijhouden van het handelingsplan, bijles, overleg, etc.

   Persoonlijkheidsontwikkeling
   Persoonlijkheidsontwikkeling vormt, meer dan in andere opleidingsstromen, een rode draad door de
   opleiding van de Schakelklas Havo. Dit betekent dat in elke vorm van planning, begeleiding en
   evaluatie, naast studieresultaten, ook nadrukkelijk aandacht wordt besteed aan de persoonlijke
   ontwikkeling. Dit komt onder meer tot uitdrukking in extra rubrieken in klassenboeken en rapportages.

   Daarnaast staat de persoonlijkheidsontwikkeling centraal in de zogenaamde modules (zie hiervoor).
   De reguliere, op persoonlijkheidsontwikkeling gerichte modules hebben een drieledig doel:

   1. het ontwikkelen en stimuleren van (vooral) contactuele en communicatieve vaardigheden, vooral
      in groepsverband (die ook gebruikt kunnen worden bij de reguliere vakken);
   2. het toepassen van technieken gericht op de ontwikkeling van de persoonlijkheid en innerlijke rust;
   3. het bieden van een welkome afwisseling of een moment van rust in de veelal prestatiegerichte
      reguliere schoolwerkzaamheden (‘een leuk moment in de schoolweek om naar uit te kijken’).

   In deze modules krijgen leerlingen door een mix van werkvormen en technieken (bijvoorbeeld drama,
   yoga, dans, etc.) extra hulpmiddelen aangereikt om zich beter te kunnen uitdrukken, zich
   zelfverzekerder of prettiger te voelen (in groepsverband), of om geconcentreerd te kunnen werken.
   Daarnaast krijgen de leerlingen van de schakelklas ook de algemene modules die de andere
   brugklassers ook krijgen (zie hiervoor het rapport van de werkgroep vernieuwde odnerbouw)

         Specifieke of leerlinggerichte begeleiding

   Elke leerling is een individu en heeft dus zijn eigen specifieke kenmerken en hulpvragen. Deze
   hulpvragen zijn al in een vroeger stadium geconstateerd of ze worden tijdens het leerproces
   gesignaleerd. Problemen die kunnen voorkomen zijn: dyslexie, faalangst, concentratie moeilijkheden,
   sociaal-emotionele problemen, problemen met werk- of studiehouding, etc. Binnen de schakelklas
   wordt geprobeerd deze (extra) beperkingen te ondervangen en/of te verhelpen d.m.v. een aantal
   specifieke begeleidingslessen die tijdens of na school plaatsvinden.

       dyslexie- en dyscalculiebegeleiding,
       faalangstreductie training,
       concentratieoefeningen,
       sociaal-emotionele begeleiding,
       extra oefeningen voor het verbeteren van de werk- en studiehouding.

   Dyslexie en dyscalculie
   Leerlingen met dyslexie en dyscalculie zijn leerlingen met een lees- of rekenprobleem. Verder zijn
   deze leerlingen identiek aan andere leerlingen. Dit betekent dat ze op alle niveaus een opleiding
   kunnen volgen. Hun probleem maakt dit echter zeer moeilijk. Daarom proberen wij deze leerlingen
   met begrip, maar ook door middel van een remedial teacher te begeleiden.

   Faalangst
   Leerlingen met faalangst zijn leerlingen die alles begrijpen en kunnen, vaak hard werken, maar
   uiteindelijk als het er werkelijk toe doet, door de mand vallen.
   Binnen onze havo-schakel proberen we door middel van het geven van een faalangstreductie training
   door een lid van het zorgteam, deze leerlingen te begeleiden in het behalen van het diploma.




Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                    Pagina 7 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                          Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                                  01-04-2006



   Concentratieproblemen
   Een aantal leerlingen heeft door verschillende omstandigheden moeite om zich te concentreren op de
   studie. De leerlingen worden binnen de havo-schakel begeleid door de mentor en eventueel door een
   lid van het zorgteam. Dit om na te gaan wat de reden is van hun probleem en hun hier vanaf te
   helpen.

   Sociaal-emotionele problemen
   Soms raken leerlingen de weg kwijt door problemen van sociaal-emotionele aard. Deze leerlingen
   worden in contact gebracht met de vertrouwenspersoon. Indien de problemen van dien aard zijn dat
   de vertrouwenspersoon in samenwerking met de mentor het niet kan oplossen wordt de hulp van het
   zorgteam ingeroepen. In het uiterste geval wordt hulp buiten de school geadviseerd.

   De kwaliteitsdoelstellingen: planning en structuur

   Ter bevordering van een goede leer- en ontwikkelingsprestaties hanteert de Schakelklas Havo een
   zeer duidelijke structuur van werken. Deze komt tot uitdrukking op twee manieren: de algemene en de
   persoonlijke planning en structuur.

         De algemene planning en structuur

   Rust, duidelijkheid en herkenbaarheid vormen de aspecten die in de schakelklas extra moeten
   bijdragen tot een optimale leef- en leeromgeving. Daarom wordt nog méér dan in de andere
   onderwijsstromen gewerkt aan:

       een duidelijke organisatiestructuur, dat wil zeggen duidelijkheid over de rol van alle betrokkenen binnen
        de schakelklas en de relatie met de school en de andere onderwijsstromen;
       een duidelijke jaarplanning en/of rooster, met een bewuste afwisseling tussen actieve en/of creatieve
        activiteiten en momenten van concentratie;
       een uniforme werkwijze bij de vakken, dus zelfde aanpak, vergelijkbare documenten etc.;
       uniforme regels gekoppeld aan de algemene schoolregels;
       een rustige leer- en werkomgeving, binnen de mogelijkheden van het schoolgebouw en de beschikbare
        faciliteiten;
       een beperking van de klassengrootte, binnen de wettelijke kaders en de (financiële en organisatorische)
        mogelijkheden van de school, met inachtneming van het belang van de andere onderwijsstromen. Er
        wordt uitgegaan van een maximale klassengrootte van 26.


         De persoonlijke planning en structuur

   Bewustwording vormt het belangrijkste aspect van de persoonlijke planning en structuur. Leerlingen
   moeten zich ervan bewust worden dat leren en zich ontwikkelen planbaar is. Met een planning wordt
   het leer- en ontwikkelproces overzichtelijk en ‘behapbaar’. Een belangrijk element is het gevoel voor
   tijdsinvestering en -indeling voor zowel de korte als de lange termijn: hoeveel tijd heb ik nodig en wat
   houd ik dan over (vrije tijd)? Tevens moet leerlingen worden aangeleerd bewust efficiënt (doelmatig)
   en effectief (doeltreffend) te werken. Natuurlijk is het ook van belang dat leerlingen hun prestaties zelf
   leren evalueren. Met alle leerlingen wordt daarom een handelingsplan opgezet, dat constant bewaakt
   en eventueel bijgesteld wordt, door de mentoren en/of kernteamleider in samenspraak met de
   betrokkenen. Het handelingsplan bestaat uit de volgende doelstellingen:

       algemene of lange termijn doelstellingen:
        - eventuele ideeën over beroepskeuze of beroepstype: sector, maatschappelijk of commercieel,
          sturend of uitvoerend;
        - gewenste persoonlijke ontwikkeling: vaardigheden, eigenschappen, talenten;
       specifieke (meetbare) of korte termijndoelstellingen:
        - te behalen resultaten;
        - geplande tijdsinvestering voor huiswerk etc.;
        - extra nadruk op bepaalde vakken, vaardigheden of eigenschappen;
       verbeterdoelstellingen: gericht op wegwerken van afwijkende resultaten of bewuste aanpassing
        van de doelstellingen.

Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                         Pagina 8 van 9
                      Eijkhagencollege Landgraaf                                                     Versie 0.8.1
                      Samenvatting Plan Schakelklas Havo                                             01-04-2006




         Evaluatie

   In de werkwijze op de schakelklas is een continue evaluatie van de geplande en gerealiseerde
   activiteiten uitermate belangrijk. Dit geldt voor zowel de algemene als de specifieke (leerlinggerichte)
   planning en uitvoering van activiteiten. Snel bijsturen voorkomt immers grote afwijkingen van de
   planning en draagt zo bij aan de effectiviteit en de doelmatigheid van de opleiding en de ontwikkeling
   van de leerlingen.

   Er worden in de schakelklas drie evaluatieniveaus onderscheiden die een continue
   (kwaliteits)evaluatie garanderen:

   1. Continue evaluatie door docenten. Deze is alleen mogelijk bij een efficiënte verslaglegging,
      bijvoorbeeld volgens een ‘voorgeformatteerde’ lijst in het klassenboek (of op termijn in digitale
      vorm) met namen van leerlingen en standaard [uiteraard nader te bepalen] ‘score-rubrieken’
      (afgeleid, spullen vergeten, stil, etc.)
   2. Incidentele (niet vooraf geplande) gesprekken tussen mentor en leerling op aanwijzing van
      docenten (eventueel via lijst klassenboek) of leerlingen zelf.
   3. Via structurele, vooraf geplande periodieke gesprekken.

   De evaluatieresultaten zijn niet alleen van belang voor leerlingen maar worden ook gebruikt voor
   ontwikkeling/verbetering van de organisatie binnen de schakelklas. Evaluaties kunnen dan ook leiden
   tot:
    aanpassingen in de handelingsplannen van leerlingen;
    aanpassingen in de begeleiding van leerlingen;
    aanpassingen in de organisatie van de schakelklas.

   Tot zover een eerste ronde van informatievoorziening over de schakelklas. Binnenkort ontvang je
   informatie over wat deze ideeën betekenen voor de dagelijkse praktijksituatie in de schakelklas.

   De werkgroep schakelklas, januari 2006




Eijkhagencollege, schakelklas Havo, 27e9a6dd-8dac-4d93-9327-cd6097a0fda6.doc                     Pagina 9 van 9

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:13
posted:6/22/2012
language:
pages:9