UZAKTAN ALGILAMADA HIDROMETRI UYGULAMALARI by tmKjH0O

VIEWS: 6 PAGES: 31

									UZAKTAN ALGILAMADA
    HİDROMETRİ
   UYGULAMALARI
         MELEK GÜNER
             110000532
 HİDROMETRİ


 Hidrometri; WMO/UNESCO’nun tanımına
 göre “hidrolojide kullanılan
 metotları,teknikleri ve aletleri kullanan su
 analizi ve ölçümü bilimi” olarak tanımlanır.
      HİDROMETRİNİN ÖNEMİ
     Su insanlığın varlığı ve gelişimini kontrol
    eden en önemli faktördür. Bu nedenle
    hidrometrini önemi nüfusun artışıyla
    beraber büyür.
   Su bir bölgede aynı anda çevremizde gaz(buhar),
    katı(buz) ve sıvı(su) hallerde bulunur. Bu nedenle hayati
    önem taşır ve suyu mümkün olduğu kadar tam olarak,
    doğru ölçmemiz gerekir. Ne yazıkki dünyanın birçok
    alanından alınan bilgi fiziksel,pratik ve bazı politik
    nedenlerle yetersiz kalmaktadır. Son kırk yıllık bir zaman
    sürecinde uydusal uzaktan algılamanın gelişmesiyle bu
    sorunlar biraz olsun giderilmiş oldu ama bu alan hala
    üzerinde çalışmalar bekleyen bakir bir alan günümüzde.
   Uydusal uzaktan algılama ile sadece büyük alanlardan;
    ör. kıtasal ya da global ölçekte, hidrolojik bilgi
    alınabilmektedir.
 Hidrolojinin yer gözlemleri için uydusal
  platformları iki ana gruba ayırabiliriz:
 Environmental satellites:küresel ya da onun
  büyük parçalarını daha sık gözlemlemek için
  dizayn edilmiş,düşük çözünürlüğe sahip
  uydulardır. Genellikle 800-1500km yükseklikte
  yörüngelere yerleştirilirler. Seçilen alandan bir ya
  da iki kere geçer hergün. Çözünürlükleri 1-50km
  arasında değişir ve birkaç radyasyon çeşedi
  kullanırlar. Data tipleri direkt uydudan elde
  edildiği için oldukça hızlıdır ve gerçek
  zamanlıdır.
   Earth resources satellites: küresel ya da onun
    seçilen büyük parçalarını daha az sıklıkla
    gözlemlemek için dizayn edilmiş ve yüksek
    çözürlüğe sahip uydulardır. Yörüngeleri
    yüksektir.Bu uyduların yörüngeleri
    environmental uydularla aynı olabilir ama değişik
    sensörleri içerirler. Bu sensörler ile daha ileri
    boyutta detaylı bilgi sağlarlar küçük alanlardan
    ama yılda birkaç defa aynı bölgeden geçerler.
    Çözünürlükleri birkaç metreden birkaç on
    metreye çıkabilir ve çok fazla radyasyon çeşidi
    kullanırlar. Bu uydular ile detaylı yüzey
    sınıflandırması ve harita yapılabilir.
 Son yıllarda bu iki uydunun sahip olduğu
 özelliklerin arasındaki özellikleri dolduran
 uydular geliştirildi. Örneğin ERS(european
 remote sensing) ve JERS(japanese
 remote sensing) taşıdıkları sensörler ile
 yüksek çözünürlüklü data elde edebilirler
 seçilen alandan birkaç günlük aralıklarla.
  Özellikle hidroloji için çalışan uydular olmamasına rağmen bu
  alanda kullanılan uydular:
 Environmental satellites:NOAA(national oceanic and
  atmosphere administration),Military DMSP(defence
  meteorological satellite program) ve yüksek yörünge uyduları
  olan GOES-East ve GOES-West(amerika), METEOSAT,
  FY(çin), GMS(japon), INSAT(hindistan) ve GOMS düzensiz
  olarak yaklaşık ekvator etrafında dolaşırlar. Bu uyduların hepsi
  hidrometrik özellikle buharlaşma ve yağış ile ilgili düzenli bilgi
  sağlarlar.
 Earth resources satellites:Amerikan LANDSAT ve fransız
  SPOT uydu aileleri yüzeye ait su ve hidrojeolojik bilgi sağlarlar.
  Aynı zamanda su içeriği ve kalitesi ile ilgili bilgi sağlarlar.
 Remote sensing satellites:ERS ve JERS uydu aileleri,
  Kanada RADARSAT ile geniş hidrolojik bilgi sağlanır. Yüzey
  suyu, yüzey morfolojisi ve bunların dünyanın hareketlerine göre
  değişimi hakkında bilgi verir.
Üç çeşit elektromagnetik radyasyon hidrolojik bilgi edinmek
amacıyla uydular tarafından kullanılır. Bunlar:

 visible(VIS)
 termal infrared(IR)
 passive microwave(PMW)
uydu          ülke              Fırlatılma yılı   yörüngesi        uygulamaları

Resourse-F2   rusya             1997              82o LEO          Buz,kar ve yüzey
M serisi                                                                hidrolojisi

TRMM          Amerika/japonya   1997              35o LEO          Tropikal
                                                                        yağmurlar,su
                                                                        döngüsü

NOAA          amerika           1997              Near polar LEO   Buz ve kar
                                                                        profilleri

FY-1C         çin               1998              Polar LEO        Çevresel izleme

MECB-SSR-1    brezilya          1998              Polar LEO        Kara yüzeyleri ve
                                                                        çevresel
                                                                        izleme
EOS-AM 1      amerika           1998              Polar LEO        Bulut ve
                                                                        gelişimi,su
                                                                        döngüsü

ENVISAT       avrupa            1999              Polar LEO        Buz ve kar
                                                                        profilleri,su
                                                                        döngüsü

ADEOS-2       japonya           1999              Circular LEO     Su döngüsü

METEOSAT      avrupa            2000              Geostationary    Meteorolojik ve
                                                                       çevresel
                                                                       izleme
EOS-PM 1      amerika           2000              Polar LEO        Yağmur
                                                                       prosesleri,su
                                                                       döngüsü,ne
                                                                       m
                                                                       değişimleri
               SENSÖRLER
     AIRS: (Atmospheric Infrared Sounder)
    Bu cihaz ile hava sıcaklığı, nem oranı,
    bulutlar ve yüzey sıcaklıkları ile ilgili
    yüksek doğruluklu ölçümler
    gerçekleştirebilirisiniz. AIRS ile elde edilen
    veriler sayesinde bilimadamları hava ve
    iklim şartlarını daha iyi anlıyabilme
    özelliğine sahip olacaklardır.
 AMSU:   (Advanced Microwave Sounding
 Unit)
 Üzerinde iki sensör bulunan pasif bir
 tarama mikrodalga radyometresinden
 oluşmaktadır. Bulutlu veya bulutsuz
 alanlarda atmosferik sıcaklık ve su buhar
 verilerini toplamak amacıyla kullanılır.
 AMSR-E:     ( Advanced Microwave
 Scanning Radiometer –EOS)
 Pasif bir ileri bakışlı (forward-looking)
 tarama mikrodalga radyometresinden
 oluşmaktadır. Bu cihaz, bir alana ait yağış
 oranı, su buharı içeriği, kar kaplanan alan
 tespitleri, deniz yüzeyi rüzgar alanları ve
 yüzey nem içeriğini belirlemekte
 kullanılmaktadır.
   CERES : ( Clouds and the Earth’s Radiant
    Energy System)
    Ceres cihazı ile elde edilen veriler ile hem solar-
    yansıtmalı hemde atmosferin üst seviyelerinden
    yerküreye gönderilen radyasyon
    belirlenebilmektedir. Ceres verisi yardımıyla
    bulut özelliklerinin ve rollerinin belirlenmesinde
    ve global iklim değişiklikleri içindeki enerji
    sirkulasyonunu incelemek üzere
    kullanılmaktadır.Üç kanal üzerinden yerküre
    atmosferi üzerinde radyometrik ölçümler
    yapmaktadır.
 HSB   : ( Humidity Sounder for Brazil)
 HSB verisi AIRS verisi ile birlikte
 kullanılarak bulutların içindeki nem oranı
 profil düzeltmelerini sağlamak için
 kullanılmaktadır.
 MODIS   : ( Moderate Resolution Imaging
 Spectroradiometer)
 Modis ile alçak atmosfer ve yeryüzeyindeki
 global dinamikleri ve prosesleri daha
 gelişmiş şekilde anlaşabilmesini sağlamak
 için yer yüzeyi ve bulut görüntüleri elde
 edilmektedir.Bulut özellikleri, arazi
 kullanım ve değişikliklikleri, yeryüzeyi
 sıcaklıkları, volkanik etkiler, okyanus rengi,
 atmosferik sıcaklık ve deniz buzu gibi
 verilerin elde edilmesinde kullanılır.
   MERIS: (Medium Resolution Imaging
    Specrometer Instrument)
    Meris sensörünün esas amacı, okyanus ve
    kıyısal alanlardaki denizin rengini ölçmektir.
    Deniz rengi bilgisi, klorofil pigment
    konsentrasyonu ve asılı haldeki sediment
    (çökelme) konsantrasyonuna rahatlıkla
    dönüştürülebilir.
    Meris sensörünün ayrıca bulut üst yüksekliğini,
    su buharı total sütünu ve kara üstündeki duman
    miktarını ölçebilme kabiliyeti de vardır.

								
To top