Food agricultural products quality development and control project

							Dự án quản lý và nâng cao chất
 lượng sản phẩm nông nghiệp
     Thủ tục lấy mẫu cho các đối
          tượng thuộc dự án
  Yêu cầu chung và mục tiêu
• Yêu cầu chung
  – Nhằm đánh giá tác động của việc áp dụng
    Thực hành sản xuất tốt (GPP) and Thực hành
    quản lý tốt (GMP) trong thực hiện các tiêu chí
    sinh học và hóa học.
• Mục tiêu giám sát
  – Nhằm đánh giá hiệu quả của GPP và GMP
    trong việc giảm rủi ro ở các giai đoạn của dây
    chuyền sản xuất.
            Thủ tục lấy mẫu đất
• Chỉ tiêu đánh giá
   – Kim loại nặng
• Thiết bị
   –   Xiên lấy mẫu đất
   –   Túi nhựa tổng hợp (mới, bền).
   –   Giấy nhôm (màng bọc nhôm)
   –   Hộp giữ lạnh
   –   Tủ lạnh
            Thủ tục lấy mẫu đất
• Phương thức lấy mẫu           • Ví dụ
   – Lấy mẫu có hệ thống
• Tần suất
   – Một lần/năm
• Độ sâu
   – 20 cm
• Dạng đường lấy mẫu
   – Hình chữ ‘’W’’
• Số mẫu đơn:
   – 12 mẫu đơn để hỗn hượp
     thành mẫu gộp (mẫu hỗn
     hợp)
      Thủ tục lấy mẫu nước
• Hai dạng nước:
  – Nước tưới gốc và tưới phun
  – Nước sử dụng cho sản phẩm sau thu hoạch
     • Để rửa, để dỡ hàng từ công ten nơ, xử lý hóa chất và làm
       mát.
• Nguồn nước
  – Ao, hồ, sông, nước ngầm
• Cách dẫn nước vào ruộng:
  – Kênh mương, ống dẫn
        Thủ tục lấy mẫu nước
• Chỉ tiêu phân tích
   – Kim loại nặng
   – Vi sinh vật (Ví dụ: E. coli)
• Thiết bị:
   – Chai nhựa đã tiệt trùng (cho các mẫu phân tích vi
     sinh)
   – Găng tay cao su dùng một lần
   – Cồn 70%
   – Dụng cụ lấy mẫu đóng (để lấy mẫu ở ao, hồ)
   – Hộp giữ lạnh
   – Tủ lạnh
 Nước tưới gốc và nước tưới phun

• Tần suất lấy mẫu
  – Một mẫu cho một lứa rau (tối đa = 6 lần/năm)
  – Nếu có thể, càng gần thời điểm thu hoạch càng tốt
• Số mẫu đơn:
  – 3 x 75 ml mẫu đơn để gộp thanh một mẫu hỗn hợp
  – Một mẫu hỗn hợp lấy từ nguồn nước
     • Ao, hồ, sông hoặc nước ngầm
  – Một mẫu lấy từ kênh dẫn nước hoặc đầu ra ống dần
    nước
                 Vị trí lấy mẫu
• Nguồn nước
  – Nước sông và nước ngầm
     • 3 mẫu đơn lấy cách nhau 5 phút một
  – Ao và hồ
     • 3 mẫu đơn lấy ở các vị trí và độ sâu khác nhau.
               Vị trí lấy mẫu
• Kênh mương và ống dẫn nước
     • 3 mẫu đơn lấy cách nhau 5 phút một


                Vị trí lấy mẫu

        Kênh, ống dẫn
                                                 Ruộng
Vận chuyển và bảo quản mẫu
• Các mẫu được bảo quản ở 1 to 5 oC từ khi lấy
  mẫu đến khi phân tích
• Thời gian bảo quản:
   – Thời gian bảo quản mẫu ở 1 to 5oC từ khi lấy mẫu
     đến khi phân tích không được quá 48 giờ đối với mẫu
     phân tích vi sinh
   – Mẫu không được để đông trước khi phân tích
   Nước dùng cho sản phẩm
        sau thu hoạch
• Tần suất lấy mẫu
  – Một mẫu cho một lứa rau (tối đa = 6 lần/năm)
  – Nếu có thể, càng gần thời điểm thu hoạch
    càng tốt
• Số mẫu đơn:
  – 3 x 75 ml mẫu đơn để gộp thanh một mẫu hỗn hợp
  – Một mẫu hỗn hợp lấy từ nguồn nước
     • Ao, hồ, sông hoặc nước ngầm
  – Một mẫu lấy từ kênh dẫn nước hoặc đầu ra ống dần
    nước
         Thủ tục lấy mẫu rau
• Chỉ tiêu phân tích
  – Thuốc bảo vệ thực vật
  – Kim loại nặng
  – Vi sinh vật chỉ thị
     • E. coli
  – Vi khuẩn gây bệnh:
     • Salmonella spp., V. cholera, Shigella spp.
          Thủ tục lấy mẫu rau

• Thiết bị
   – Túi tiệt trùng để đựng mẫu phân tích vi sinh
   – Túi nhựa mềm thông thường (mới) để đựng mẫu
     phân tích hóa học
   – Găng tay dùng một lần
   – Dao, kéo, dụng cụ cắt cành tiệt trùng
   – Dụng cụ đào bới (cuốc, xẻng...)
   – Hộp giữ lạnh
   – Tủ lạnh
           Thủ tục lấy mẫu rau
• Tần suất:
  – Tại thời điểm thu hoạch
• Số mẫu hỗn hợp cần lấy:
  – 3 mẫu hỗn hợp/ruộng dùng cho 3 mục đích:
     • Kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (trong
       phòng thí nghiệm) và kim loại nặng.
     • Kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật bằng
       phương pháp kiểm tra nhanh.
     • Kiểm tra vi sinh vật (chỉ thi nhiễm và vi khuẩn gây
       bệnh
    Thủ tục lấy mẫu rau tại ruộng

• Số mẫu đơn cần lấy:
  – Rau ăn lá
     • Theo khuyến cáo của FAO
  – Rau ăn quả:
     • Theo khuyến cáo của FAO
• Không rửa, không lau chùi
• Loại bỏ lá già, úa vàng
                  Vị trí lấy mẫu
• Tại ruộng                   • Trên cây
   – Lấy mẫu có hệ thống     – Lấy mẫu ngẫu nhiên
   – Hình chữ ‘’W’’
     Lấy mẫu rau tại ruộng




Túi 1   Túi 2     Túi 1   Túi 2
 Lấy mẫu rau tại chợ đầu mối
         và điểm bán lẻ
• Tần suất
  – Tiến hành lấy mẫu sau khi lấy mẫu tại ruộng
    ở các giai đoạn của dây chuyền sản xuất-lưu
    thông.
• Số lượng mẫu:
  – Theo các thủ tục lấy mẫu của Việt Nam
    (TCVN).
   Vận chuyển và bảo quản mẫu
• Các mẫu được bảo quản ở 1 to 5oC từ khi lấy
  mẫu đến khi phân tích
• Thời gian bảo quản:
   – Thời gian bảo quản mẫu ở 1 to 5oC từ khi lấy mẫu
     đến khi phân tích không được quá 48 giờ đối với mẫu
     phân tích vi sinh
   – Mẫu không được để đông trước khi phân tích
• Mẫu kiểm tra hóa học:
   – Thời gian bảo quản mẫu ở 1 to 5oC từ khi lấy mẫu
     đến khi phân tích không được quá 48 giờ
   – Mẫu có thể được để đông trước khi phân tích