paradorn

Document Sample
paradorn Powered By Docstoc
					   การพัฒนาชนบทไทย
        รศ. ภราดร ปรีดาศักดิ์
คณะเศรษฐศาสตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร
 ความหมายของการพัฒนา


 คําวา “พัฒนา” หมายถึง
ทําใหดีขึ้น ทําใหเจริญขึ้น
            ้
องคประกอบพืนฐานของการพัฒนา
๑. Sustenance :
  Ability to Meet Basic Needs
๒. Self - Esteem :
  To Be a Person
๓. Freedom from Servitude :
  To Be Able to Choose
       วัตถุประสงคของการพัฒนา
๑. เพิ่มระดับความเพียงพอและการกระจายอยางทั่วถึง
   ของสินคาและบริการที่เปนพื้นฐานของชีวิต
      อาหาร ที่อยูอาศัย สุขภาพ ดวามปลอดภัย
๒. ยกระดับการครองชีพของประชาชน
      รายไดสูงขึ้น เคารพตนเอง มีการศึกษา มีงานทํา
      ธํารงรักษาคุณคาทางวัฒนธรรม
๓. ขยายทางเลือกทางเศรษฐกิจและสังคม
      หลุดพนจากการถูกครอบงํา การพึ่งพา
      สิทธิ เสรีภาพ ประชาธิปไตย
                         ํ
        ทฤษฎีการพัฒนาที่สาคัญ
ทฤษฎีของ อดัม สมิท (Adam Smith)
ทฤษฎีของ โรเบิรต มัลทัส (Robert Malthus)
ทฤษฎีของ อารเทอร ลีวิส ( Arthur Lewis)
ทฤษฎีของ เชนเนอรี (Chenery)
ทฤษฎีของ แรกนาร เนอรคส (Ragnar Nurkse)
              ทฤษฎีการพัฒนาของAdam Smith




แนวคิดของ อดัม สมิท         Adam Smith



                                             ่
กระบวนการของการเจริญเติบโตหรือความมั่งคัง เกิดจากการเพิ่ม
ผลิตภาพ (Productivity) ในระบบเศรษฐกิจอันเปนผลมาจากการ
                                                      ่
แบงงานกันทํา (Division of Labor) ซึ่งจะเปนไปได ก็ตอเมือมี
         ่
การออมทีจะกอใหเกิดการลงทุน ตลาดมีการขยายตัวและดําเนิน
ไปอยางเสรีภายใตระบบการแขงขันสมบูรณ
          ทฤษฎีการพัฒนาของAdam Smith

การแบงงานกันทํา (Division of Labor) ของแรงงานกอใหเกิด
      ทักษะเพิ่มขึ้น
      ประหยัดเวลา
      ความสามารถในการผลิตสูงขึ้น
ขนาดตลาด
    จะตองใหญพอที่จะรองรับการผลิตอยางขนานใหญได
      ทฤษฎีการพัฒนาของAdam Smith
    วิธีวัดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ

สัดสวนของแรงงานที่กอใหเกิดผลิตภาพ
ตอแรงงานที่ไมกอใหเกิดผลิตภาพ
การสะสมทุน
    กระบวนการเกิดความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ

การลงทุน           ผลผลิต      ขนาดตลาด

       การแบงงานกันทํา        การจางงาน


 ความกาวหนาทางเทคโนโลยี        ผลผลิต


การลงทุน           การออม        รายได
         ทฤษฎีการพัฒนาของAdam Smith
ปจจัยที่จะกอใหเกิดความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ
ปริมาณสินคาทุนหรือการสะสมทุน
ซึ่งถูกกําหนดโดยความสามรถในการออม
การขยายตลาด เพื่อกอใหเกิดการแบงงานกันทํา
 การคาระหวางประเทศ
ระบบเศรษฐกิจเสรี ใชเงินเปนสื่อกลาง
การพัฒนาสถาบันการผลิต
                ทฤษฎีการพัฒนาของ Robert Malthus

                         มัลทัส มีความเห็นวาภาคอุตสาหกรรม
                    เปนภาคการผลิต ที่ใหผลตอบแทนเพิ่มขึ้น
                    เมื่อขยายการผลิต เพราะความกาวหนาทาง
                    เทคนิคมักเกิดในภาคอุตสาหกรรม แตใน
Thomas R. Malthus

                    ภาคเกษตรจะใหผลตอบแทนลดลง
                    เนื่องจากที่ดินมีจํากัด และมีประชากรมาก
              ทฤษฎีกับดักประชากรของมัลทัส
            (The Malthusian Population Trap)
    กลาวถึงความสัมพันธระหวางการเพิ่มประชากร
    กับการพัฒนาเศรษฐกิจ วา
  หากอัตราการเพิ่มประชากรมากกวาอัตราการเพิ่มผลิตแลว
จะทําให ผลผลิต (รายได) ตอหัวลดลง ดังนั้น การเพิ่มผลผลิต
ในอัตราที่ไมสูงพอ จะทําใหรายไดตอหัวกลับลดลง
                    ทฤษฎีกับดักประชากรของมัลทัส
                   (The Malthusian Population Trap)
อัตราการเพิ่ม(%)
  5

  4                 B                     C
                                                การเพิ่มประชากร
  3

                                                    การเพิ่มรายได
  2
       A
  1

  0                                                    รายไดตอหัว
       Y0Y1          Y2        Y3         Y4   Y5
 -1
             ทฤษฎีการพัฒนาของ Arthur Lewis
            “ การพัฒนาเศรษฐกิจดวยอุปทานแรงงานที่มีไมจํากัด ”




ขอสมมติ
        ระบบเศรษฐกิจแบบทวิภาค ประกอบดวยภาคการ
       แลกเปลี่ยนสมัยใหม(เมือง : อุตสาหกรรม) และภาค
       การผลิตแบบดั้งเดิม(ชนบท : เกษตรกรรม)
        ภาคการผลิตแบบดั้งเดิมมีแรงงานเหลือเฟอไมจํากัด
        อยูในรูปการวางงานแฝง
     ทฤษฎีการพัฒนาของ Arthur Lewis
           เนนบทบาทของกําไรหรือสวนเกินของทุนใน
กระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจโดยใชแรงงานในภาคเกษตร
มาเพิ่มสวนเกินของทุนในภาคอุตสาหกรรม เมื่อเกิดกําไร
จะนําไปสูการเพิ่มขึ้นในการลงทุน และสงผลตอผลิตภาพ
ของแรงงาน กําไรจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งถึงจุดที่ไมมี
แรงงานเหลือเฟออีกตอไป
            ทฤษฎีการพัฒนาของ Arthur Lewis

           คาจางต่ํา      ตนทุนต่ํา           กําไรสูง


แรงงานเหลือเฟอ                                 ลงทุนเพิ่ม


           จางแรงงานพิ่ม                ผลิตภาพแรงงานพิ่ม
       ตัวแบบการพัฒนาของ Hollis B.Chenery
                        (Patterns of Development)




    แนวคิดที่เนนกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ
อุตสาหกรรม และสถาบันของระบบเศรษฐกิจในประเทศ
ดอยพัฒนา เพื่อใหอุตสาหกรรมเขาแทนที่การเกษตร
แบบดั้งเดิม
      ตัวแบบการพัฒนาของ Hollis B.Chenery

        ้
ตัวแบบนียังตระหนักถึงความแตกตางกันในจังหวะและ
รูปแบบแหงการพัฒนาของแตละประเทศดวย
     ปจจัยสําคัญในกระบวนการพัฒนาไดแก
     ๑. ทรัพยากรที่มีอยู
     ๒. ขนาดของประเทศ
     ๓. ทุนและเทคโนโลยีจากตางประเทศ
     ๔. สภาพการคาระหวางประเทศ
     ๕. นโยบายและเปาหมายของรัฐ
         ทฤษฎีการพัฒนาของ Ragnar Nurkse
         วัฏจักรแหงความยากจน
       (Vicious Circle of Poverty)
ดานอุปทาน             รายไดต่ํา
                                                  Ragnar Nurkse
       ผลิตภาพต่ํา                   การออมต่ํา


                     ขาดแคลนทุน
        ทฤษฎีการพัฒนาของ Ragnar Nurkse

วัฏจักรแหงความยากจน(Vicious Circle of Poverty)
ดานอุปสงค             รายไดต่ํา


        ผลิตภาพต่ํา                   อํานาจซื้อต่ํา


                      การใชทุนต่ํา
       ทฤษฎีการเจริญเติบโตแบบสมดุล
        ของ Ragnar Nurkse

                                                ่
อุปสรรคสําคัญของการลงทุนคือขนาดตลาดซึงเปนผลมาจาก
                                      ํ
Productivity ต่ํา (คาจางที่แทจริงต่า ) และการขาดแคลนทุน
วิธีแกคือลงทุนในทุกอุตสาหกรรมซึ่งจะกอใหเกิด
Complementarity of Consumer Goods
อุตสาหกรรมทดแทนการนําเขา ตองอาศัยมาตรการปกปอง
ทางภาษี
         พัฒนาชนบทไทย
ความหมายของชนบท
               
สภาพความเปนอยูของสังคมชนบท
การพัฒนาชนบท : แนวคิดและกลยุทธ
หลักการและสาระสําคัญของแนวทางในการพัฒนาชนบท
          ความหมายของ “ชนบท”
                          ่
“บานนอก” ซึ่งเปนเขตแดนทีพนตัวเมืองออกไป
        ่
เขตแดนทีพนจากตัวเมืองหรือนอกเขตเทศบาลออกไป
เขตที่ตั้งอยูนอกตัวเมือง ซึ่งธรรมชาติหรือสิ่งแวดลอมตาม
                              
สภาพที่ตั้งกับประชาชนที่อยูในชนบทนั้นจะมีความสัมพันธ
ตอกันดวย ชาวชนบทแตละแหงยอมมีความแตกตางกันไป
ทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม (วัฒนธรรม)
          สภาพความเปนอยูของสังคมชนบท

                               ่
หมูบานในชนบทมักจะตั้งอยูโดดเดียวเปนหยอมๆ
                  
กระจัดกระจายกันอยูตามหัวไรปลายนา
                                ่
 ชุมชนแตละแหงมีความเปนอันหนึงอันเดียวกันโดยทาง
เชื้อชาติ ประเพณี ภูมิหลังทางวัฒนธรรม หรือมีความ
เกี่ยวดองกันทางสายโลหิต มีความผูกพันและตางก็ยอมรับ
ในขนบธรรมเนียมประเพณีเดียวกัน
         สภาพความเปนอยูของสังคมชนบท (ตอ)
 แรงงานสวนใหญในชนบทถูกใชไปในทางเกษตรกรรม
คนชนบทสวนใหญ ดํารงชีวิตดวยการทํานา ทําไร และ
เลี้ยงสัตว ทําสวนยาง และปลูกพืชหลักทางเศรษฐกิจอื่นๆ
การใชแรงงานในชนบทยังไมเต็มที่ ครอบครัวเกษตรกร
          ั
สวนใหญมกประสบกับการวางงานแฝง และ การวางงาน
ตามฤดูกาล
            สภาพความเปนอยูของสังคมชนบท (ตอ)
 ในอดีต ชุมชนในชนบทเปนหนวยผลิตเพื่อการบริโภค
ไมไดทําเพื่อการคา เมื่อเปลี่ยนมาผลิตเพื่อการคาก็มักจะ
ขาดทุน และประสบปญหาความยากจน
                                           
 ขาดความสะดวกสบายในหลายดาน เจ็บไขไดปวยไดงาย   
ขาดการศึกษา มีความรูนอย มีชีวิตและความเปนอยูอยาง
แรนแคน ขัดสน
            ความหมายของการพัฒนาชนบท
                 (World Bank ,1975)
  การพัฒนาชนบท คือ กลยุทธในการปรับปรุงใหกลุม
ชนในชนบทมีสถานะทางเศรษฐกิจและสังคมที่ดีขึ้น
กวาเดิม ซึ่งหมายรวมถึงการกระจายผลของการพัฒนา
ไปยังกลุมคนที่ยากจนที่สุดในสังคมที่อาศัยอยูในชนบท
กลุมคนเหลานี้ไดแก เกษตรกรขนาดเล็ก ผูเชาที่ดิน และ
เกษตรกรที่ไรที่ดินทํากิน
         ความหมายของการพัฒนาชนบท
          (คณะทํางานศึกษานโยบายการพัฒนาชนบทของไทย)
 การพัฒนาชนบท คือ การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ สังคม
และการเมือง ใหเกิดขึ้นอยางตอเนื่อง เพื่อปรับปรุงคุณภาพ
ชีวิตของประชาชนในชนบท โดยการดําเนินงานใหบรรลุ
          ่
เปาหมายทีสําคัญ คือ การปรับปรุงสภาพสภาพการดําเนิน
                                       ึ้
ชีวิตของชาวชนบท เชน การอยูดีกินดีขน มีความสามารถ
ในการพึ่งพาตนเองในการปรับปรุง ดัดแปลง หรือควบคุม
ทรัพยากรและสภาพแวดลอม มีอํานาจตอรองทางเศรษฐกิจ
สังคม และการเมือง มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพยสน      ิ
            เหตุผลที่ตองเรงรัดพัฒนาชนบท
๑. คนสวนใหญของประเทศกําลังพัฒนา อยูในชนบท
                 ้
๒. ประชากรเพิ่มขึนอยางรวดเร็ว เกิดการการแยงชิง
 ทรัพยากร ทําใหมีการอพยพเขาสูเมือง
 เกิดปญหาสังคมและการวางงานในเมือง
๓. การเกษตรสมัยใหมนําไปสูเกิดการกระจุกตัวใน
                           ้
  การถือครองที่ดินมากยิ่งขึน
             เหตุผลที่ตองเรงรัดพัฒนาชนบท

ชนบท นอกจากจะเปนที่รวมของเกษตรกรซึ่งเปนคนสวนใหญ
ของประเทศแลว ยังเปนแหลงผลิตและเปนแหลงตลาดรองรับ
การขยายตัวของความเจริญเติบโตในภาคเศรษฐกิจสาขาอื่นๆ
ดวยเหตุนี้ชนบทจึงเปนรากฐานแหงความเจริญและความมันคง่
ของชาติ ปญหาที่เกิดขึ้นกับชนบทจึงเปนปญหาที่มีผลกระทบ
โยงใยถึงทุกสวนของสังคม
            แนวคิดในการพัฒนาชนบท
๑. แนวคิดที่เนนรายไดเปนสําคัญ
   (Income Approach)
   มุงเนนที่การเพิ่มผลผลิต เพื่อใหรายไดประชาชาติ (GDP)
   หรือรายไดเฉลี่ยตอบุคคลที่แทจริงเพิ่มสูงขึ้น คือ เนนที่
   ความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ นันเอง   ่
                             ้
๒. แนวคิดที่เนนความจําเปนขันพื้นฐานเปนสําคัญ
  (Basic Needs Approach)
  มุงปรับปรุงคุณภาพชีวิตของมนุษยใหดีขึ้น โดยเนนที่
                                       ้
  การไดรับสิ่งที่เปนความจําเปนขั้นพืนฐานใหครบถวน
            กลยุทธในการพัฒนาชนบท
       แนวทางในการพัฒนาชนบทของธนาคารโลก
 - เพิ่มการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
                                        
 - เพิ่มการจางงานและโยกยายแรงงานไปสูแหลงผลิต
- ลดความยากจนและชองวางของรายไดลง
 - ปรับปรุงคุณภาพชีวิต
- ใหคนจนมีสวนรวมในการวางแผนและตัดสินใจ
   เนนความเจริญเติบโตพรอมกับการกระจายทีเ่ ปนธรรม
          การพัฒนาชนบทแบบผสมผสาน
๑.ปรับปรุงมาตรฐานการครองชีพและสวัสดิการแก
   คนสวนใหญของประเทศ โดยการหาปจจัยพื้นฐาน
      ่
   ทีจําเปนตอการดํารงชีพอยางพอเพียง
๒. เพิ่มความสามารถในการผลิตใหแกภาคชนบท
  ขจัดความยากจน การเอารัดเอาเปรียบ ปองกัน
  ความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและ
  สิ่งแวดลอม
        การพัฒนาชนบทแบบผสมผสาน

๓. เนนการพัฒนาที่ยั่งยืน และใหคนสวนใหญ
 สามารถพึ่งพาตนเอง มีสวนรวมในการตัดสินใจ

           
๔. เนนใหทองถิ่นจัดการทรัพยากรของตัวเอง
 ตลอดจนรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีและ
 วัฒนธรรม (กระจายอํานาจ)
        การพัฒนาชนบทแบบผสมผสาน
การพัฒนาชนบทแบบผสมผสาน เปนการพัฒนาที่
สามารถบรรลุวัตถุประสงคหลายอยางพรอมกันไป
กลาวคือ บรรลุทั้งในทางเศรษฐกิจและสังคม
 การพัฒนาชนบทแบบผสมผสานจะประกอบดวย
                                 ั
 โครงการตางๆ หลายโครงการที่มีลกษณะพิเศษ
 เปนโครงการขนาดเล็ก เพื่อใหบรรลุวัตถุประสงค
 อยางใดอยางหนึ่งของหมูบานหรือชุมชนเปนหลัก
        โครงการพัฒนาชนบท
  โครงการสําหรับการพัฒนาชนบทแบบผสมผสานนั้น
 ควรครอบคลุมในสาขาสําคัญๆ ดังนี้
ปจจัยพื้นฐาน (ถนน ไฟฟา แหลงน้ํา)
การศึกษา (ทั้งในโรงเรียนและนอกโรงเรียน)
สาธารณสุข (เนนการปองกันมากกวาการรักษา)
การเกษตร (ผลิต แปรรูป ตลาด)
อุตสาหกรรมและการทองเที่ยว (ใชทรัพยากรในทองถิ่น)
               ปจจัยที่กําหนด
            ความสําเร็จของโครงการ
๑. เปนโครงการของชาวบาน โดยชาวบาน
๒. ไมมีผลกระทบหรือขัดแยงในผลประโยชนกับ
        ี
  ผูมอิทธิพลในหมูบาน
      
๓. ผูรับประโยชนจากโครงการตองมีสวนรวม และ
   เห็นดีเห็นชอบกับโครงการนั้นๆ
๔. ไดรับการสนับสนุนทางการเงินทั้งจากคนภายใน
   และองคกรภายนอก
๕. นําไปสูการจัดตั้งองคกรหรือสถาบันของหมูบาน
ตัวอยางองคกรหรือสถาบันในหมูบาน
 @ ธนาคารขาว
 @ ธนาคารโค-กระบือ
 @ สหกรณการเกษตร
 @ กลุมออมทรัพย
 @ กลุมธุรกิจชุมชน
 @ กลุมพัฒนายางแผน
 @ กลุมการเกษตรพอเพียง
          หลักการและสาระสําคัญของแนวทาง
          ในการพัฒนาชนบท
                           (คณะทํางานศึกษานโยบายการพัฒนาชนบทของไทย)
           สิ่งที่ควรทํา
๑. ขยายขอบเขตการพัฒนาใหครอบคลุมถึงชนบททั่วไป
๒. จัดการพัฒนาโดยยึดขอเท็จจริงในแตละพื้นที่เปนหลัก
                              ี
๓. ใหความสําคัญแกพื้นที่ที่มความยากจนหนาแนนเปนพิเศษ
๔. ยุทธศาสตรหลักของการพัฒนาชนบทจะตองมุงเนนเพื่อ
   เพิ่มคุณภาพชีวิตของชาวชนบท
๕. บทบาทของรัฐ ควรเปนการกระตุนใหชาวชนบทเขาใจปญหา
                   
   และเพิ่มพูนสติปญญาความสามารถในการตอสูปญหาดวย
  ตนเองอยางเขมแข็ง
          หลักการและสาระสําคัญของแนวทาง
          ในการพัฒนาชนบท
           สิ่งที่ควรทํา (ตอ)
                                                
๖. เงื่อนไขสําคัญในการพัฒนาชนบทที่ถาวรคือ การมีสวนรวม
  ของชาวชนบทในการตอสูกับปญหาของตน
๗. ปูพื้นฐานเพื่อใหมีการกระจายความสามารถในการพัฒนา
    ใหแกประชาชนในทองถิ่นอยางจริงจัง
๘. ความสําเร็จของการพัฒนาชนบทจะตองวัดจากความสามารถ
    ในการพึ่งตนเองของชาวชนบทเปนสําคัญ
          หลักการและสาระสําคัญของแนวทาง
          ในการพัฒนาชนบท
           สิ่งที่ไมควรทํา
๑. ทําโครงการทดลองเพียงบางทองที่เทานั้น
                                      ้
๒. พัฒนาโดยอาศัยแมแบบซึ่งกําหนดขึนโดยตรงจากสวนกลาง
    แตเพียงดานเดียว
                                 ี
๓. พัฒนาโดยคํานึงถึงพื้นที่ที่มแนวโนมในการเพิ่มผลผลิต
   เปนหลักแตเพียงอยางเดียว
                               ่
๔. ใชยุทธศาสตรการพัฒนาซึงอาศัยทรัพยากรชนบทเพื่อเรง
    ความเจริญเติบโตของประเทศและแกปญหาสวนรวม
           หลักการและสาระสําคัญของแนวทาง
           ในการพัฒนาชนบท
           สิ่งที่ไมควรทํา (ตอ)
๕. เขาไปโอบอุมหรือมุงเขาไปพัฒนาแทนชาวชนบท
                             ้                
๖. ขยายโครงการในระดับพืนที่ซึ่งประชาชนไมมีสวนรวม
    ในการวางแผนและการปฏิบัติ
๗. ทําโครงการพัฒนาโดยไมไดคํานึงถึงการเพิ่มระดับความ
    สามารถของประชาชนในทองถิ่น
๘. วัดความสําเร็จของการพัฒนาชนบทจากการเพิ่มรายได
    แตเพียงอยางเดียว
  คณะผูจัดอบรม หวังเปนอยางยิ่งวา...
     ทานจะนําเอาความรูทั้งหมดนี้
ไปประยุกตกับแนวทางในการพัฒนาชนบท
          อันเปนที่รักของทาน
                          ุ
     ขอความสวัสดี จงมีแกทกทาน

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:177
posted:6/20/2012
language:Thai
pages:43