FONKSIYONEL AMENAJMAN PLANLAMASI by 8VBu4o

VIEWS: 71 PAGES: 10

									                                           FONKSİYONEL AMENAJMAN PLANLAMASI
                                     ARAZİ VE BÜRO ÇALIŞMALARINA AİT İZAHNAME -2007
Fonksiyonel Amenajman Planlamasına ait arazi ve büro alışmaları bu izahnameye göre yapılacaktır .Yenilenecek ve düzenlenecek
bütün amenajman planları , Fonksiyonel Planlama Süreci emrine göre Coğrafi Bilgi Sistemi (GIS) veri tabanına uygun olacak şekilde
haritalarıyla birlikte bilgisayar ortamında düzenlenecektir.
                                                        ORMAN ENVANTERİ
Madde : 1 - Amenajman planlarını düzenlemek amacıyla yapılan orman envanteri; plan ünitesi içerisindeki orman ekosistemini
meydana getiren alan üzerinde bulunan bitkisel, hayvansal ve mineral kökenli tüm fiziksel varlıklar, bu ekosistem içinde kendiliğinden
oluşan hizmetlerden plan ünitesinde öne çıkanlar, bu ürün ve hizmetlerin miktarı üzerinde etkili olan doğal (yetişme ortamı) ve sosyo-
ekonomik faktörler, orman zarar ve hastalıkları hakkında bilgi toplama ve değerlendirme işleridir. Buna göre orman envanteri;
          1) Alan envanteri,
          2) Yetişme ortamı envanteri,
          3) Biyolojik çeşitlilik envanteri,
          4) Ağaç serveti ve artım envanteri,
          5) Odun dışı orman ürünleri envanteri,
          6) Ormanın ürün dışı (hizmet) fonksiyonlarının envanteri,
          7) Sosyo-ekonomik durum envanteri,
          8) Sağlık durumu envanteri
olmak üzere, sekiz bölümden oluşur.
     Yetişme ortamı, biyolojik çeşitlilik ve odun dışı orman ürünleri ile ilgili envanter bilgileri, Orman Genel Müdürlüğünce
öngörülecek içerik ve organizasyon ile uzman birimler tarafından elde edilen verilerden sağlanır.Yukarda sıralanan Envanterler
yanında ihtiyaç duyulan diğer envanterler de Orman Genel Müdürlüğünce öngörülecek içerik ve organizasyon ile yaptırılır.

                                         AL A N E N V A N T E R İ
Madde : 2 - Alan envanteri: plan ünitesindeki ormanlık alanların ağaç türü, orman formu, kuruluşu, işletme şekli, yaşı, karışım biçimi,
gelişme çağı, kapalılık, fonksiyon ve bonitet bakımından farklı kısımlarının, harita üzerinde meşcere tipleri veya bölmecik olarak
ayrılması; diğer alanlarda, ağaçsız orman toprağı, tarım alanı, iskan alanı, kum, depo ve fidanlık vb. gibi yerlerin, uygun simgelerle
haritaya işlenmesi ve tüm bunların yüzölçümlerinin sayısal ortamda bulunmasıyla, elde edilen sonuçların Alan Döküm Tablosunda
gösterilmesi işlerini kapsar.
     Meşcere tipi ayrımında; aynıyaşlı ve maktalı koru ormanlarında ağaç türü, gelişim çağı, yatay kapalılık ve katlılık; değişikyaşlı
koru ormanlarında ağaç türü, ağaç sayılarının çap basamaklarına dağılımına göre şekillenen aktüel kuruluş tipi; baltalık ormanlarında
ağaç türü, kapalılık (sıklık veya dip kütük sıklığı) ve yaş esas alınır.
Madde : 3 - Alan envanteri, uzaktan algılama ve yersel ölçümlere dayalı “Kombine Envanter Yöntemi” esas alınarak düzenlenen
sayısal meşcere haritaları üzerinde yapılır. Amaca uygun ölçek ve nitelikte uydu görüntüleri veya hava fotoğrafları bulunduğu takdirde,
meşcere haritaları bu görüntülere, fotoğraflara ve topoğrafik haritalara dayanarak düzenlenir. Amaca uygun fotoğraf veya görüntülerin
yokluğu halinde; eski meşcere haritalarının güncelleştirilmesi ile yetinilir.
            Amenajman planlarının harita ölçeği 1  25000’dir. Orman Genel Müdürlüğünce gerekli görülen , değişik içerik ve bazlarda
amenajman planları yapılması halinde haritalar farklı ölçekte de yapılabilir. Orman amenajman harita ve yapım işlerinde amaca uygun
ölçek ve çözünürlükte uydu görüntüleri veya hava fotoğrafları kullanılır. Hava fotoğrafı ölçeği en az 1 20 000, görüntü çözünürlüğü
en fazla 5 metre veya daha iyi olacaktır.
           Plan ve haritaları sayısal ortamda hazırlanır ve alanlar ölçülerek tablolar halinde gösterilir.
Madde : 4 - Aynıyaşlı ve maktalı koru ormanlarında meşcere tipleri, ağaç türü, gelişim çağı, yatay kapalılık ve katlılık kriterlerine
göre ayrılır. Meşcere tipi ayrımında gerektiğinde bonitet sınıfı ve benzeri diğer faktörlere de yer verilebilir.
            Meşcereler, hacmen % 90 ve daha fazla aynı türden oluşması halinde “saf”, farklı herhangi bir ağaç türünün tepe
kapalılığına hacmen % 10 veya daha fazla girmesi halinde “karışık” kabul edilir.Ancak, esas karışım arazide yapılan ölçümler
sonucunda homojen meşcerelerde hacmen, heterojen meşcerelerde asli meşcere esas alınarak adet ve hacim göz önünde
bulundurulmak suretiyle tayin ve tespit edilir.
            Meşcere gelişme çağları bakımından; 1,30 m. çapları 7,9 cm. ye kadar olanlar “Gençlik ve Sıklık = a”, 8-19,9 cm.
arasındakiler “Sırıklık ve Direklik = b”, 20-35,9 cm. arasındakiler “İnce Ağaçlık = c”, 36-51,9 cm. arasındakiler “Orta Ağaçlık ile 52
cm. ve daha kalın çaplılar “Kalın Ağaçlık =d olarak sembolleştirilir.Ancak bariz şekilde büyük çap farkı olan meşçerelerde ise d ile e
çağları ayrılabilir.
            Meşcereler kapalılık bakımından; Tepe kapalılığı %10 dan daha az “Boşluklu Kapalı = 0”, %11-%40 arası “Gevşek Kapalı =
1”, %41-%70 arası “Orta Kapalı = 2”, %71-%100 “Kapalı ve Tam Kapalı =3” kabul edilir ve sembolleştirilir.
            Bonitet; ağaç türlerine göre 3 veya 5 derece üzerinden belirlenir ve iyiden kötüye doğru I, II, III, IV ve V rakamları ile
gösterilir.
            Yukarıdaki özelliklerin sembolleri yan yana getirilerek meşcere tipi sembolleri oluşturulur. Çkb3, Çsd2, vb. Birden fazla
ağaç türü olması halinde asli ağaç türü önce, karışımda bulunan sonra yazılır. ÇkÇsb3, ÇsKnd3, vb. Meşcere tipinde en fazla karışıma
giren iki ağaç türünün ismi yazılır. Zorunlu hallerde üç ağaç türü de yazılabilir.
            Katlı meşcerelerde üst ve alt meşcereler ayrı ayrı sembolleştirilir ve bölü cizgisi ile birbirinden ayrılır. Tabakaların her ikisi
de aynı türden ise ağaç türü bir defa yazılır. Çkd1/b3, Çkc/a, vb. Tabakalar ayrı türlerden oluşmuşsa her iki tabakaya da tür yazılır.
Çkd1/Knb3, Mc/Çka, vb. Alt ve üst tabakanın birden fazla aynı türden oluşması halinde türler bir defa yazılır. ÇkKnd1/b3, KnÇkd/a,
vb.



                                                                      1
Madde : 5 - Aynıyaşlı ve maktalı koru ormanlarında meşcere tiplerinin ayrılması ve rumuzlandırılmasında aşağıdaki hususlara dikkat
edilecektir.
a- Genç meşcerelerde “a1” ve “a2” rumuzları kullanılmayacak, kapalılık oluşmamışsa “a”, kapalılık oluşmuşsa “a3” şeklinde
      gösterilecektir.
b- Gençleştirme veya ağaçlandırma çalışmaları yapılan, hiç gençlik gelmeyen alanlara “0”, ancak yer yer gençlik gelmesine rağmen
      başarısız olarak görülen alanlarda gelişim çağı ve kapalılık “0a”, tamamlama gerektiren başarılı alanlar “a0”, başarılı alanlar “a”
      ve kapalılığın oluştuğu alanlar da “a3” şeklinde rumuzlandırılacaktır.
c- Gençleştirme çalışmalarının yapıldığı alanlarda bırakılan “değer ağaçları”nın hacmi örnekleme yöntemiyle tespit edilerek 13
      no’lu tablolara yansıtılacak ve bu alanlarda yeterli gençlik mevcutsa gençleştirme çalışmaları tamamlanmış sayılacaktır. Değer
      ağaçlarının çıkarılması uygulayıcıya bırakılacaktır.Değer ağaçlarının uygulayıcı tarafından çıkarılması istendiğinde 13 no’lu
      tablolardaki bilgilere dayalı “GEREKÇE RAPORU” düzenlenmesi ve bu raporun Genel Müdürlükçe onaylandıktan sonra
      uygulamaya geçilebileceği planda belirtilecektir.
d- Henüz gençleştirme çalışmalarının bitirilmediği ve kapalılığın bulunmadığı gençleştirme alanlarında (ışık kesimleri ve boşaltma
      kesimi safhasında) her iki tabakanın aktüel durumunu yansıtacak şekilde meşcere tipi tefriki yapılacaktır. Örneğin; Çkd/a, Çkd,
      Çzc/a, Çzc, Çzd/a, Çzd vb. gibi.
e- Envanter esnasında, daha önce yanmış olan, fakat üzerindeki servet henüz boşaltılmamış alanlar, eski meşcere tipine “Y” ilave
      edilerek (Örnek; Çzbc3Y, Çkd2Y, BÇkÇzY, BÇzY gibi), üzerindeki servet boşaltılmış eski verimli (prodüktif) alanlarda ağaç
      türü veya türlerinin sonuna “0Y” eklenerek (Örnek; Çz0Y, ÇzÇk0Y gibi) üzerindeki servet boşaltılmış eski bozuk alanlar ise
      ağaç türü veya türlerinin rumuzu “B” ve “0Y” arasında kalacak şekilde (Örnek; BÇk0Y, BÇk0Y gibi) tanımlanır ve gençleştirme
      alanı olarak değerlendirilerek 28 no’lu tabloda gösterilirler.
f- Ağaçsız alanlardan gelen, ağaçlandırılmak üzere diri örtü temizliği ile toprak işlemesi veya teras yapılmış ancak, henüz fidan
      dikilmemiş alanlar Ag0 (Bu alanlara dikim yapılmasına rağmen başarısızlık var ise;AgÇk0a, AgS0a gibi şeklinde
      rumuzlandırılır), bozuk (kapalılığın %10 un altında olduğu) alanlarda ağaçlandırma çalışması yapılmak üzere arazi hazırlığı
      yapılmış ancak fidan dikilmemiş alanlar BÇz0, BÇk0, fidan dikilmiş ancak başarının tam sağlanamadığı alanlar BÇz0a, BÇk0a,
      gibi rumuzlandırılır ve 22 nolu tabloda değerlendirilirler.
g- BÇk-OT veya OT-BBt örneklerinde olduğu gibi, bazı rumuzların birlikte kullanılması, tanıtılan meşcere tipinin özelliklerinin
      ortaya konmasında tereddüt uyandırmaktadır. Bu sebeple hem ağaçlı ve hem de ağaçsız arazi çeşidi veya orman yapısını anlatan
      çifte rumuz kullanılmamalıdır (Erozyonun söz konusu olduğu alanlar için kullanılan -E ve taşlık–kayalık alanlar için kullanılan –
      T rumuzları hariç). Bundan önce Z-OT rumuzu ile ifade edilen (ziraat ve orman toprağı alanlarının ayrılamayacak şekilde iç içe
      bulunduğu) alanlar OT-Z olarak rumuzlandırılacaktır.
h- Bozuk orman tipleri sadece asli ağaç türü ile gösterilecektir. Karışıma giren diğer tür veya türler için “Meşcere Tanıtım Tablosu”
      da gerekli bilgi verilecektir.
i- Katlı meşcerelerde kapalılığı fazla olan tabakanın kapalılığı esas alınacaktır. Çkd1/ab3 =3, Çkc1/b2 = 2, vb ; “a”, “a0”, “0a”, “0”,
      “0Y”, “d”, “d/a”, “c/a”, vb. ise “1” kapalı olarak değerlendirilecektir,
j- Karakteristik Akdeniz florasının çoğunlukta olduğu ormanlık alanlar “BDy” rumuzu ile gösterilecektir.
Madde : 6 - Aynıyaşlı ve maktalı koru ormanlarında meşcere tiplerinin sıralanmasında aşağıdaki hususlara dikkat edilecektir.
a)          “a3”, “c1/ab3”, “d/a3”, “d1/ab3” olarak tanımlanmış meşcere tipi (3) kapalı olarak, “c/ab2”, “d/b2” olarak tanımlanmış
meşcere tipleri (2) kapalı olarak , “a”, “a0”, “0a”, “0”, “0Y” ile gençleştirme çalışması devam eden “d”, “d/a”, “c”, “c/a” şeklinde
ifade edilen meşcere tipleri ise (1) kapalı olarak değerlendirilecektir.
b)          Yanan orman alanlarında servet boşaltılmamışsa, eski meşcerenin yaşına plan süresi kadar ilave yapılarak bulunacak yaş
sınıfında değerlendirilir. Boşaltılmış ise (1) yaş sınıfı yazılır. Gençleştirme çalışmaları devam eden “d”, “d/a”, “c”, “c/a” şeklinde
ifade edilen meşcerelerde ise üst tabakadaki meşcerenin yaşı esas alınır. Bakım alanı olarak değerlendirilecek tabakalı meşcerelerde
istikbal meşceresi hangisi ise o tabakanın yaşı esas alınır.
            Verimli (prodüktif) meşcere tipleri alanlarının yaş ve bonitet sınıfı, gerektiğinde eski plan verilerinden de faydalanılarak
işletme sınıfı ayırımı yapılmaksızın mutlaka belirlenecektir.
c)          Değişik meşcere tiplerinin planlardaki tablolarında yer alışında aşağıdaki sıralama esas alınacaktır.
ca) Kod numarası küçük olan ağaç türünden başlamak üzere önce saf, sonra aynı türün hakim olduğu karışık meşcereler;
cb) Gelişim çağı yönünden ise sıra ile a, ab, b, bc, c, cd, d, e gelişim çağları;
cc) Kapalılık yönünden ise önce, yangın sonrası boşaltılmış verimli alanlar ve sırasıyla; 0, 0a, a0, a meşcerelerinden başlamak üzere 1,
2, 3 kapalı ormanlar ve sonra, bozuk koru, bozuk baltalıklar;
cd) Koru ve baltalık ormanların aynı bölmede bulunması hallerinde koru ormanları a, b, c fıkralarındaki esaslara göre verimli koru
ormanları,seçme ormanları sonra verimli baltalık ormanları ve bozuk koru ile bozuk baltalık ormanları esas alınarak yazılacaktır.
ce) BÇz0Y, BÇz0 gibi alanlar, ilgili tablolarda bozuk ormanlık alanların başında gösterilecektir. Örneğin;
            Çz0Y                Çzb2                Çzc3                 MBt                 BÇk-T
            Çz0                 Çzb3                ÇzÇkc1               KBt                 BMBt.... gibi
            Çz0a                Çzbc3               ÇkÇzd1               BÇz0Y
            Çza0                Çzc1                ÇkSc1                BÇz0
            Çza                 Çzc1Y               Sb1                  BÇz
            Çza3                Çzc1-T              GA                   BÇzY
            Çzb1                Çzc2                GÇsB                 BÇk
  Ag0 ve OT, ağaçsız alanların başında yer alır.
Madde : 7 - Değişikyaşlı koru ormanlarındaki bölme ve bölmecik ayrımında yetişme ortamı birliği esas kriterdir. Yetişme ortamı
birliği esas alınarak ayrılan bölme ve bölmecikler, ağaç türü, düşey kapalılık ve ağaç sayılarının çap basamaklarına dağılımı esas
alınarak ayrılan aktüel kuruluş tiplerine göre isimlendirilirler. Seçme ormanlarının planlanmasında en önemli kriter çap sınıflarındaki
ağaç sayılarıdır. Bu sayının optimale yakınlığı veya uzaklığı ile amaç çapı, düzenleme süresi, dönüş süresi ve geçiş süresi gibi faktörler



                                                                    2
planlama esaslarını dolayısıyla da etayı belirler.
           Aktüel Kuruluş Tipleri ; Optimale kıyasla kalın çap kademelerinden fazla sayıda gövde bulunması “Yaşlanmış Seçme
Ormanı = A”, Optimale kıyasla ince çap kademelerinden fazla sayıda gövde bulunması “Genç Seçme Ormanı =B”, Optimale kıyasla
orta çap kademelerinden fazla sayıda gövde bulunması “Orta Yaş Seçme Ormanı = C” ve bu üç kuruluşun dışında kalan veya bunların
karışımından oluşan “Aktüel Seçme Ormanı = D” rumuzu ile gösterilir. GA, GKnB, GÇsC, KnÇsD, vb.
Madde : 8 - Baltalık ormanlarında meşcere tipleri ağaç türü, kapalılık (sıklık veya dip kütük sıklığı) ve yaş kriterlerine göre ayrılır.
Meşcere tipi ayrımında gerektiğinde hasılat sınıflarına da yer verilebilir.
Madde : 9 - Fonksiyonel planlamada ağaçsız alanların ayrımı da en az ormanlık alanların ayrımı kadar önemlidir. Orman dışı ve
ağaçsız alanlarla ilgili olarak Fonksiyonel Planlama Süreci emri ekindeki aşağıdaki tabloya göre işlem yapılacaktır.Bu tablodaki
alanlar , meşcere haritasında sarı renge boyanacaktır. Fonksiyon haritasında ise ait olduğu fonksiyonun rengine boyanacaktır.
          Verimli ormanlar içerisinde bulunan doğal bozuk ve ağaçsız alanlar biyolojik çeşitliliğin korunması ve yaban hayvanlarının
otlatma alanı olması yanında; orman yangınları sırasında çeşitli canlı türleri ve insanların yaşamlarını kurtarabilecekleri sığınaklardır.
Bu sebeple üç hektara kadar alana sahip tüm bozuk ve açıklık alanların ve ayrıca bu fonksiyonu yerine getirdiği tespit edilen daha fazla
büyüklükteki bozuk ve açıklık alanların korunması ve yapılarının devam ettirilmesi gerekliliği hakkında planda bilgi verilecektir.

             ORMAN DIŞI VE AĞAÇSIZ ALANLARIN SİMGELENMESİ VE KODLANDIRILMASI TABLOSU

                                              Ana Sembol                          Alt Sembol                       Kod
                                 01-Ağaçsız orman toprağı ( OT )     Ağaçsız orman toprağı                        401110
                                 02-Erozyonlu alan ( E )             Yüzey Erozyonu                               402120
                                                                     Oluk Erozyonu                                402121
                                 03-Orman Fidanlığı ( F )            Orman Fidanlığı                              403130
                                 04-Kayalık, Taşlık ( T )            Kayalık, Taşlık                              404140
                                 05-Kum ( Ku )                       Hareketli kumul                              405150
                                                                     Sabit kumul                                  405151
                                 06-Bataklık, Sazlık ( Bk )          Bataklık, Sazlık                             406160
               4-ORMANSIZ ALAN




                                 07-Göl, Bent, Baraj, Nehir ( Su )   Göl                                          407170
                                                                     Bent                                         407171
                                                                     Baraj                                        407172
                                                                     Nehir                                        407173
                                 08-Mera, Otlak, Yayla               Mera                                         408180
                                    Çayır, Bozkır ( Me )             Otlak                                        408181
                                                                     Yayla                                        408182
                                                                     Çayır                                        408183
                                                                     Bozkır                                       408184
                                 09- İskan alanı ve                  Büyük yerleşim                               409190
                                     Mezarlık ( İs )                 Küçük yerleşim                               409191
                                                                     Mezarlık                                     409192
                                 10-Orman deposu ( Dp )              Orman deposu                                 410200
                                 11- Tarım arazisi ( Z )             Tarım arazisi                                411210
                                 12-Ocak (Oc)                        Maden Ocağı                                  412220
                                                                     Taş Ocağı                                    412221
                                                                     Mermer Ocağı                                 412222

Madde 10 - Belirtilen kriterler yardımıyla, önce Bilgisayar ortamında “Meşcere Taslak Haritası” elde edilir. Bu taslak harita, arazi
çalışmasının her aşamasında kontrol edilerek, (istikşaf) ağaç türleri ve karışım oranlarında, meşcere gelişim çağı ve kapalılık
sınıflarında, meşcere tipleri ve ormansız alanların sınırlarının geçirilmesinde görülen hatalar için, gerekli düzeltmeleri yapılır.
           Kesinleşmiş orman kadastro haritalarının varlığı halinde, amenajman planındaki altlıkların bu haritalar ile uyumu sağlanır.
Planların rapor bölümünde; “22 numaralı tabloda yer alan ağaçsız alanların bir kısmının devlet mülkiyeti dışında olabileceği; bu
sebeple, bu tabloda gösterilen alanlarla ilgili projeler yapılırken mülkiyet ile ilgili sorunların göz önünde tutulması gerektiği”
belirtilecektir.
           Arazi çalışmaları tamamlandığında “Meşcere Taslak Haritası” tamamlanmış ve “Meşcere Haritası” ortaya çıkmış olur.
Sayısal ortamda alan ölçümleri kesinleşmiş harita üzerinden alanlar hektar cinsinden virgülden sonra bir hane yürütülerek ölçülür. 18,1
ha, 23,3 ha, 11,7 ha. gibi. İzin irtifak hakları vb. özel durumlarda hassasiyet artırılabilir.
Madde : 11 - Alan ölçmelerinde bölmecikler esas olmakla birlikte bölme alanı da ölçülür ve birbiri ile uygunluğu sağlanır. Bölme
alanları toplanarak, plan ünitesinin genel alanı, elde edilir. Bu değer, plan ünitesinin bütünü ile karşılaştırılır.
           Alan ölçümü tamamlandıktan sonra, alan döküm tablosundaki ilgili sütunlarına sembolleri ile yazılır. Alan döküm
tablosundaki bu bilgiler yardımı ile hem ulusal orman envanterinde ve hem de planlamada kullanılmak üzere, değişik içerikli tablolar
düzenlenir.
                              YETİŞME ORTAMI ENVANTERİ
Yetişme ortamı envanteri; plan ünitesi içinde, verim gücü farklı alanlar (bonitet sınıfları) ve uygulanacak silvikültürel işlemler
yönünden benzerlik gösteren alanların tespiti amacıyla; bonitet, ekolojik toprak serileri, orman yetişme ortamı birimleri (ekolojik
üniteler) ve bitki sosyolojisi (orman cemiyetleri) haritalarının düzenlenmesi işlerini kapsar.
Ekolojik üniteler haritası, yetişme ortamı faktörleri (fizyografik, edafik ve klimatik) teker teker incelenerek ve toplanan bilgilere; Bitki


                                                                         3
sosyolojisi haritası, farklı orman topluluklarını ayırmaya yönelik ölçme, gözlem ve incelemelere dayanılarak düzenlenir. Yetişme
ortamı haritası bu iki haritanın birleştirilmesiyle elde edilir.
Ancak Ekolojik Üniteler ve Bitki Sosyolojisi (Orman Cemiyetleri) ve bunların birleşmesi suretiyle meydana gelen Yetişme Ortamı
Haritası yapılmayacak ve bunun için gerekli doneler toplanmayacaktır.
 Yetişme ortamı haritası mevcutsa plan yapımında altlık olarak bu haritalar kullanılır. Bu harita yapılmamışsa bonitet haritalarıyla
yetinilir.
Bonitet ve yaş sınıfları haritaları müsvedde olarak yapılacak, meşcere tiplerinin bonitetleri alan döküm tablosunda ilgili sütununda
gösterilecektir.
A - Aynıyaşlı Ormanlarda Hasılat (Bonitet) Sınıflarının Belirlenmesi ve Haritasının yapılması :
Madde : 12 - Aynıyaşlı ormanlarda bonitet sınıfları; standart yaştaki meşcere üst boyunu (Hakim ağaç boyu) gösterge alan bonitet
tabloları yardımıyla belirlenir. Bu amaçla, her örnek alanda asli türden 1-3 adet hakim ağaç seçilerek, boyları ve yaşları belirlenir.
Örnek alanların yaş ve boy ölçülerinin ortalamasına karşılık gelen bonitet sınıfı, bonitet tablolarından bulunur.
Madde : 13 - Bonitet haritasının düzenlenmesinde, örnek alanlarda belirlenen bonitet sınıflarından yararlanılır. Bu amaçla, her örnek
alanın haritada gösterilen yerine, ilgili örnek alanın bonitet sınıfı yazılır. Farklı bonitet sınıflarının sınırlarının geçirilmesinde; dere, sırt
gibi arazi şekilleri ile meşcere tipi sınırları dikkate alınır. Bunların bulunamaması halinde, sınır, örnek alanlar arasındaki mesafenin
ortasından geçirilerek belli edilir.
      Tepe kapalılığı % 10 ve daha aşağıda olan, galip ve yarı galip ağaçları bulunmayan ormanlar ile ormansız alanlar için bonitet
tayini gerektiğinde, işletme sınıfı için hesaplanacak ortalama bonitet sınıfı alınır. Bu alanların küçük olması (10-15 ha.) halinde, bonitet
sınıfı en yakın ormanlık alanın bonitetine göre kararlaştırılır. Zorunlu görülmesi halinde, böyle alanların verim gücü sınıflamasında
yetişme ortamı faktörlerini endeks alan metotlardan da yararlanılabilir.
      Her bonitet sınıfı, müsvedde haritada ayrı renkte boyanarak veya çizgi ve tarama ile gösterilir. Müsvedde bonitet haritalarının
düzenlenmesinde, gereği halinde mevcut bonitet haritalarından yararlanılabilir.
B - Değişikyaşlı Ormanlarda Hasılat (Bonitet) Sınıflarının Belirlenmesi ve Haritasının yapılması:
     Madde 14. Değişikyaşlı ve düşey kapalı olan, özellikle seçme ve devamlı orman kuruluşunda alanların, bonitet sınıfı tayini; 1.30
metredeki çapı 38 cm ve daha yukarıdaki gövdelerin çap-boy ortalamalarını esas alan Flury Metoduna ya da göğüs hizasındaki yaş ve
üst boy ortalamasına dayanan bonitet tabloları yardımıyla belirlenir.
     Her bonitet sınıfı, müsvedde haritada ayrı renkte boyanarak veya çizgi ve tarama ile gösterilir. Müsvedde bonitet haritalarının
düzenlenmesinde, gereği halinde mevcut bonitet haritalarından yararlanılabilir.
C – Yetişme Ortamı Envanteri İçin Gerekli Diğer Tespitler :
Madde : 15-Yetişme ortamı envanterinin tamamen veya kısmen yapılması, ormanın göreceği fonksiyona (İşletme Amacı) göre
farklılıklar gösterir. Önerilen yetişme ortamı envanterinin entansitesinin artırılması, çeşitlendirilmesi veya yetişme ortamı envanteri
önerilmeyen işletme amaçlarında yetişme ortamı envanteri yaptırılması planı yaptıranın (orman sahibinin) isteğine bağlıdır.
Envanter karnesinin arka yüzünde yer alan 10 no’lu tabloda yer alan aşağıdaki bilgiler doldurulacaktır.
Madde : 16- Rakım ve Bakı ; Meşcere tipi, bölme veya bölmeciğin ortalama rakım ve bakısı topoğrafik harita üzerinden tespit edilir.
Madde : 17- Eğim ; her örnekleme alanının eğimi ölçülüp meşcere tipi, bölme veya bölmecik için ortalaması alınabileceği gibi,
topoğrafik harita üzerinden de ölçülebilir. Eğimin ifadesi ve % eğimleri şöyledir : Düzlük % 3 den az, Az eğimli % 3-9, Orta eğimli %
9-17, Çok eğimli % 17-36, Dik % 36-58, Sarp % 58-100 ve Pek sarp % 100 den fazla.
Madde : 18- Toprak ;
Anataş (mağmatik, tortul, metamorfik. Bu bilgiler başka birimlerce düzenlenmiş haritalardan elde edilir),
Toprak Tipi (Esmer, Rendsina, Terra Rossa, Terra Fusca, Litesol, Podsol, Gley, Pseudoğley, Syrosem),
Toprak Tekstürü (Balçıklı kum, Kumlu balçık, Killi balçık, Balçıklı kil),
Toprağın Strüktürü ( Kırıntılı granular, Blok, Prizmatik, Tabakamsı, Massif, Tek tane),
Toprağın Derinliği (Pek sığ = 15 cm den az, Sığ = 15-30 cm, Orta = 30-60 cm, Derin = 60-100 cm. ve Pek derin = 100 cm den derin),
Toprağın Taş Miktarı: hacmen ihtiva ettiği miktara göre (Çok az taşlı = % 1 den az, Az taşlı = %1-10, Orta taşlı = %10-30, Çok taşlı =
%30-75 ve İskelet toprağı = % 75 den çok),
Toprağın Geçirgenliği: Su geçirme kabiliyeti dereceleri (Aşırı, İyi, Orta, Yetersiz ve Zayıf drenaj) olarak ifade edilir.
Toprağın Bağlılığı: Sert, Sıkı, Gevrek, Gevşek, Bağsız ve Uçucu olarak ifade edilir.
Toprağın Rutubeti: Yaş(cıvık), Islak, Serin(nemli), Kuru ve Pek kuru olarak ifade edilir.
Madde : 19- Vejetasyon ;
Ölü Örtü: Yaprak, ibre, kozalak, dal ve gövde artığı gibi bitkisel veya hayvansal döküntülerin istiflenmesi, dağılışı, ayrışma derecesi
(yavaş, orta, hızlı), humus durumu (ham, çürüntü ve mul) belirtilir.
Diri Örtü: Diken, yosun, otsu bitkiler, ormangülü, diğer çalı ve odunsu bitki türlerinin, toprağı örtme derecesi (kapalılığı), sahadaki
yayılışları, sahanın yabanlaşmış olup olmadığı açıklanır.
Madde : 20- Meteorolojik Değerler Tablosu için; en yakın meteoroloji istasyonundan alınacak değerler kullanılacaktır.
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK ENVANTERİ
           Biyolojik Çeşitlilik Envanteri; planlama birimi içinde bulunan bitkisel türler, yaban hayvanları, genetik, ekosistem ve süreç
çeşitliliğinin sayısal verilerinin derlenmesi ve coğrafi dağılım haritalarının düzenlenmesi işlerini kapsar. Disiplinler arası katılımcı




                                                                        4
anlayış çerçevesinde, ülke ormanlarında biyoçeşitliliği korumaya yönelik konumsal ve zamansal düzenlemeleri yapılır. Biyolojik
çeşitlilik envanteri, uzmanlar tarafından hazırlanarak plan yapana verilir.
            Yapılan envanter sonucunda biyolojik çeşitlilik açısından önemli,nesli tehlike altındaki nadir ve endemik türler vb.
alanlarının belirlendiği yerlerde ormancılık faaliyetleri o türün biyolojik özellikleri ve ekolojik isteklerine göre yapılır.
AĞAÇ SERVETİ VE ARTIM ENVANTERİ
Madde :21 - Plan ünitesinin,orman ürünleri üretimine konu edilen ekonomik fonksiyonlu ormanlarına 300mx300m., ekolojik ve
sosyal fonksiyonlu ormanlarına 600x600 m. aralık ve mesafelerle olmak üzere, sistematik örnek alanlar bilgisayar ortamında atılacak,
kuzeyden güneye ve batıdan doğuya olmak üzere tamamına ardışık numara verilecektir.
Madde :22 - Aynıyaşlı ormanlarda örnek alanlarının büyüklüğü; %11-40 (1) kapalı meşcerelerde 800 m2, %41-70 (2) kapalı
meşcerelerde 600 m2, %71-100 (3) kapalı meşcerelerde 400 m2 dir. Örnek alanlar daire şeklinde alınır.
Madde :23 - 400 m2 lik örnek alanın yarıçapı 11,28 m,
               600 m2 lik örnek alanın yarıçapı 13,82 m. ve
               800 m2 lik örnek alanın yarıçapı 15,96 m. dir.
Ancak; yetersiz envanter karnesi ile değerlendirilen meşcere tiplerinde anormal değerler ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, hiçbir
meşcere tipinden 5 den az örnek alan alınmayacaktır. Yapılan karelajda bu sayıdan az örnek alan isabet eden meşcere tiplerinde ara
örnek alanlar alınacaktır. Alanı 10.0 hektardan küçük meşcere tiplerinde bu şart aranmaz, meşcere tipini temsil edecek miktarda örnek
alan alınması yeterli kabul edilir.
Madde:24 - Değişikyaşlı ormanlarda örnek alanların büyüklüğü 600m2 dir.
Madde:25– Sayısal ortamdaki harita üzerinde sistematik olarak atılan örnek alanlar arazide bulunur. Bu işlem için haritada belirgin ve
arazide kolay bulunabilecek “Röper” noktalarından yararlanılır. Röper noktası ile örnek alan arasındaki mesafe ile gidilecek
doğrultunun semt açısı harita üzerinden ölçülür. 25 metrelik ip ve 0,5(yarım) derece hassasiyetli pusula ile röperden örnek alana
hareket edilir. Ölçülen mesafe planimetrik mesafe olduğundan eğimli arazilerde topografik mesafe hesaplanır. GPS aletlerinden de
gidilen yerin doğru olup olmadığı amacı ile faydalanılabilir.
Gençleştirme çalışmalarının devam ettiği alanların tamamına 300x300m. aralıkla örnek alanlar atılacak,buna rağmen yetersiz olursa
ilave örnek alan atılacaktır.
Madde:26 – Röperden örnek alana veya örnek alandan diğer örnek alana gidiş sırasında meşcere değişiklikleri örnek alan karnesine
not edilir. Her örnek alan karnesinde geliş yeri, açısı ve mesafesi yazılır.
Madde:27- Örnek alanların arazideki yerlerinin değiştirilmemesi esastır. Ancak aynıyaşlı ormanlarda envanter meşcere tipine yönelik
yapıldığından meşcere tipi sınırındaki noktalar, meşcere tiplerinden birisine belli bir açıyla bir ya da iki ip olarak kaydırılır ve hangi
yönde ne kadar mesafe kaydırıldığı karneye not edilir. Değişikyaşlı ormanlarda da bölme veya bölmecik sınırındaki noktalar bölme
veya bölmeciğe kaydırılır. Bu durum örnek alan karnesinde belirtilir.
Madde:28 - Örnek alanların yeri belirlendikten sonra merkezine kazık çakılır ve üzerine geliş yönüne bakacak şekilde ayna açılarak
örnek alanın numarası yazılır. Kazığa en yakın kalın çaplı ağacın kabuğu 1,5-2 metre arası yükseklikten çepeçevre, sağlığını
bozmayacak şekilde kabuğu soyularak işaretlenir .
Madde:29 – Ucu halka şeklinde ve üzerinde örnek alan büyüklüklerine göre işaret bulunan ip yardımı ile örnek alanın sınırları
belirlenir. Halka örnek alan merkezine çakılmış kazığa geçirilir. Gergin şekilde ve saat yönünde dönülerek ölçmeye başlanır. Ölçülen
her ağacın üzerine merkeze (kazığa) bakacak şekilde numara yazılır. Daire içindeki 7,9 cm den daha büyük çaptaki bütün ağaçlar
ölçülür, numaralandırılır ve örnek alan karnesine işaretlenir.
 Madde:30 - Örnek alanlarda yapılacak ölçümlerin yazılacağı envanter karnesi(Tablo No:9) şu şekilde doldurulacaktır:
a-Bölge Müdürlüğü, İşletme Müdürlüğü ve Plan Ünitesi kodları mutlaka yazılacaktır.
b-Örnek alanın numarası ve büyüklüğü mutlaka yazılacak, yazılmamış karneler iptal edilecek, değerlendirmeye alınmayacaktır.
c-Örnek alandaki 1,30 çapı 7,9cm den fazla olan bütün ağaçların arazi eğimine göre üst kısmından 1,30 çapı ölçülerek cm. olarak
yazılacaktır. Çatallı ağaçlarda çatalın 1,30 un altında olması durumunda iki gövde olarak, üstünde olması durumunda tek gövde olarak
ölçülecektir. Eksantrik(yuvarlak olmayan) gövdeler iki taraftan ölçülen çapların aritmetik ortalaması alınarak yazılacaktır.
d-Ölçülen bütün ağaçlara birden başlanarak ardışık olarak numara verilecek, tür kodu, kalite sınıfı ve sağlık durumu yazılacaktır.
Aynıyaşlı ormanlarda silvikültürel durum da yazılacaktır.
e-Yaş; aynıyaşlı ormanların amenajmanı ve bonitet tayini bakımından esas faktör olduğundan, aynıyaşlı ve tek katlı meşcerelerde
sadece bir katın yaşı, iki katlı meşcerelerde her iki katın yaşları burgu salmak veya ağaç kesmek sureti ile ayrı ayrı tespit edilir.
Burguda sayılan yaşa, fidan yaşı ilave edilir.
   Değişikyaşlı ormanlarda, yaş tespitine gerek yoktur.
f- Bonitet tayininde kullanılmak üzere, meşcere üst boyunu bulmak için 1-3 hakim ağacın boyları ve yaşları tespit olunur.
Değişikyaşlı (seçme) ormanlarında; bonitet tayini Flury Metoduna göre yapılır. Bunun için siper etkisinden kurtulmuş, serbest
büyüyen 38–50 cm. veya 52–70 cm. çap sınıflarına giren 1-3 ağacın çap ve boyları ölçülür.
g-) Dikili Kabuklu Gövde Artım tablosu yapılacak ise örnek alanlarda, Meyer Metodu ile artım tayini için en az (3) ağacın 1.30
m.deki yüksekliğinden artım kalemi alınarak, kabuktan itibaren ilk (10) halka ve çift kabuk kalınlıkları ölçülerek, tabloya geçirilir.
Objektif kalınabilmesi için, artım kalemi; merkeze en yakın değişik çaplı ağaçlardan ve plan ünitesinde veya işletme sınıfında, her
çap kademesinden mümkün olabildiği kadar eşit miktarda ağaç alınır. Artım kalemi, kompasın hareketli kolunun ağaca temas ettiği
yerden alınır.
h- Dikili Kabuklu Gövde Hacim tablosu yapılacak ise örnek alanlarda, Çap-boy eğrisini çizebilmek için, deneme alanlarında en az
(2) ağacın boyları ve 1.30 m.deki çapları ölçülür. Bu amaçla; çatal, eğri, tepesi kırık veya başkaca kusurlu ağaçlar seçilmez ve
mümkün olabildiği kadar örnek alanı temsil edebilen ağaçlar seçilir. Plan ünitesi veya işletme sınıfında her çap kademesinden,
imkan nispetinde eşit sayıda ağaçların boy ve çapları ölçülür.
ı-) Artımın tayini ve çap-boy eğrisi çizilmesi için, seçilen deneme ağaçlarının 1.30 m.deki çapları (cm) olarak kayıt edilir.
i-) Örnek alandaki dikili kuru, devrik ve hayatiyetini devam ettiremeyecek olan ağaçlar, ayrıca tespit edilir ve 1.30 m.deki çapları
ölçülerek envanter karnesindeki ilgili kısmına yazılır.




                                                                    5
j-) Aynıyaşlı ormanlarda, silvikültürel etanın tayinine temel teşkil etmek üzere; meşcerenin halihazır bünye ve kuruluşu incelenir
ve bu kuruluşun, götürüleceği gaye kuruluşu tespit edilir.İlgili meşcerenin muhtemel orman fonksiyonu da dikkate alınarak bu gaye
kuruluşuna ulaşabilmek için, meşcereye uygulanması gereken silvikültürel müdahalelere olan ihtiyaç ve miktarlar kararlaştırılır.
 Bu maksatla gerek gençleştirme ve gerekse bakım alanlarında, silvikültürel mülahazalarla ilk (10) yılda çıkarılması icap eden
gövdeler belli edilir ve 1.30 m.deki çaplar ölçülerek, envanter karnesine geçirilir.
k-) Varsa, odun dışı orman ürünleri için de gereken tespit ve ölçmeler yapılarak, tabloda gösterilir.
l-) Ormanda meydana gelen hava kirliliği, böcek, yangın, fırtına, kar, çığ, don, yıldırım ve benzerleri gibi biyotik ve abiyotik
olayların şekil ve derecesi ile bunların özel envanterine ilişkin bilgiler, envanter karnesindeki ilgili bölümlere geçirilir.
m-) Aynıyaşlı ormanlarda, gençleştirmeye sokulacak veya bakıma alınacak meşcerelerden olup olmadığı, belli edilir.
n-) Değişikyaşlı ve seçme kuruluşundaki ormanlarda; çıkarılması gereken ağaç türleri ve bunların çap sınıfları belirtilir.
o-) Gençleştirmeye sokulacak sahalarda, zararlı ot ve ağaçların temizlenmesi hakkındaki düşünceler belirtilir.
ö-) Üretim, taşıma, istif, depo, yol ve kıymetlendirme durumlarına ait düşünceler tespit olunur.
Madde :31-Kalite sınıfları; ibreli türlerde gövde boyunun dipten 1/3, yapraklılarda 4-8 metrelik kısmına göre belirlenir. Buna göre:
1. Düzgün gövdeli, daire maktalı, dalsız veya az dallı ağaçlar (1.sınıf tomruk verebilecek ağaçlar),
2. Hafif eğri ve dallı, maktalı daireden farklı veyahut hafif buruk ağaçlar (2.sınıf tomruk verebilecek ağaçlar),
3. Çok eğri veya çok dallı, veya çok buruk ağaçlar (3.sınıf tomruk verebilecek ağaçlar),
4. Fena şekilli ve hiçbir surette tomruk istihsaline elverişli olmayan ağaçlar (Kısmen sanayi odunu ve daha ziyade yakacak odunu
verecek veya lif, yonga sanayinde kullanılabilecek ağaçlar).
Genç ağaçlar için, bugünkü durumu muhafaza ederek büyüyeceklerine göre hüküm verilecektir.
Madde : 32 - Sağlık durumuna göre: 1-Sağlıklı, 2-Hastalıklı ve 3- Dikili kuru şeklinde;
Silvikültürel durumuna göre: 0- Dikili kuru, devrik ve yaşamını devam ettiremeyecek olan ağaçlar, 1- İlk on yılda kalması gerekenler
ve 2 – İlk on yılda çıkarılması gereken ağaçlar şeklinde kodlanır.
A-EKONOMİK FONKSİYONLU ORMANLARDA :
1- Aynıyaşlı Ormanlarda:
Üretim ormanı olarak ayrılan orman alanlarından yetişme ortamı şartları açısından herhangi bir olumsuzluğa sahip olmayan, tek ağaç
türünden (Göknar türleri hariç) veya ışık ağaçlarından oluşan karışık ormanlar aynıyaşlı ve maktalı (küçük grup – büyük alanlarda)
olarak planlanmalı ve işletilmelidir.
Ancak; planlamada yaş sınıfları yönteminin küçük maktalı varyantı (yaş sınıfı alanının ormana dağıtılması sistemi) kullanılmalı, büyük
alanlarda ve bloklar halinde gençleştirme işlemi yapılmamalı mümkün olduğu kadar plan ünitesine dağıtılmalıdır.
Madde : 33 -Sadece orman ürünleri üretimine konu edilen ekonomik fonksiyonlu ormanlara atılan örnek alanlar arasındaki aralık ve
mesafeler 300m.x300m.dir.
Madde : 34 - %11-40 (1) kapalı meşcerelerde örnek alanlar arasındaki aralık ve mesafeler 600m.x 600m. dir.
2- Değişikyaşlı Ormanlarda:
Madde : 35 – Örnek alanlar arasındaki aralık ve mesafeler 300m.x150m. dir. Alınan örnek alanların eksik olması durumunda ek
örnek alanlar alınır.
3- Baltalık ormanlarında:
Madde : 36 – Baltalık ormanlarının odun servetini tespit etmek için alınan örnek alanlar; bölmelerde ormanı temsil edebilecek
nitelikteki ve envanter ünitesi meşcere tipi olmak kaydıyla 1-3 yerden olmak üzere (10 x 10) m. büyüklüğünde kare şeklinde alınır.
Baltalık ormanlarında alınan örnek alanlardaki ağaçlar, tamamen kesilerek istif edilir ve elde edilen odun miktarı, ster ve m³ cinsinden
tespit ve ifade edilir. Hektardaki servet, kesim sahalarına teşmil edilmek sureti ile plan ünitesindeki odun serveti hesaplanır. Bu hususta
yapılan ölçü ve tespitler hektara çevrilir.
Bozuk vasıflı koru ve baltalık ormanlarında, servet tahminen veya gerektiğinde yeterli sayıda örnek alan almak sureti ile tayin ve
tespit edilir.
Bozuk vasıflı baltalık ormanlarının odun servetinin tespiti için, örnek alan alınması usulünden vazgeçilebilir. Bu takdirde, odun serveti,
tahminen gösterilir. Ancak, ormanın tanıtımı şarttır.
Odun dışı ürün üretim ormanlarında:
Madde : 37 – İlgili alanlar ile ilgili ürünün hektar değerleri İşletmesince planlamacıya verilecektir. Ancak gerektiği takdirde odun dışı
ürünün cins ve yoğunluğuna göre bunun envanterini, amenajman planını yapan da yapabilir
B-EKOLOJİK VE SOSYAL FONKSİYONLU ORMANLARDA :
Bu alanlarda ağaç serveti ve artım envanteri için, 600m.x600 m.aralık ve mesafelerle örnek alanlar alınır.
B-a-EKOLOJİK FONKSİYONLU ORMANLARDA:
1- Doğayı Koruma Ormanları:
Doğayı korumak, onu doğa şartlarına terk etmek anlamında algılanmamalı, bilinçli silvikültürel müdahalelerle yapısının iyileştirilmesi,
güçlendirilmesi ve ekosistem olarak devamlılığının sağlanması anlaşılmalıdır. Aksi taktirde bu orman alanlarının doğal süksesyon
seyri içinde varlıklarını sürdürebilmeleri rastlantılara bağlı olur. Bu rastlantılar orman açısından olumlu gelişmezse orman tamamen
veya kısmen o alandan uzaklaşabilir ve/veya yok olabilir. Bu nedenle, doğayı koruma ormanı olarak ayrılan orman alanlarında da
mevcut ekosistemi şoka sokmadan bilinçli, doğaya yakın silvikültürel müdahalelerde bulunulması zorunludur.
Doğayı koruma ormanı, doğaya yakın bir anlayışla planlanmalı ve işletilmelidir.
Korumaya ayrılan orman alanlarında ağaç türlerinin biyolojik özelliklerinin elverdiği ölçüde büyük maktalı orman kuruluşları terk
edilmeli, “Grup, Büyük Grup ve Küçük Meşcere” boyutlarına indirilmelidir.
Ağaç türlerinin biyolojik özelliklerinin elverdiği ölçüde tabakalılık oluşturulmalı, karışık meşcere kuruluşları ve doğal yapısı
korunmalıdır. Bu yapı bakım müdahaleleri ile desteklenmelidir.




                                                                    6
Madde : 37 - Özel Statülü Alanlar: İşletme amacı; Gen Koruma Ormanı, Milli Parklar, Muhafaza Ormanı, Tabiat Parkı, Tabiatı
Koruma Alanları, Yapan Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahaları vb. gibi olan statülü ve özel birimlerce yönetilen alanlarda envanter ve
planlama özel esaslara tabi olarak yapılacaktır.
 Madde : 38 – İşletme amacı; Ekolojik Etkilenme (Geçiş) Bölgesi, Hassas Ekosistemler, Kıyı Ormanı, Yetişme Yeri Çok Kötü
Alanlar, Yüksek Koruma Değeri Taşıyan Alan, Yüksek Dağ Ekosistemi, Alpin Zonu, Doğal Yaşlı Ormanlar Sit Alanı vb. gibi özel
silvikültürel işlem gerektiren alanlarda envanterin nasıl yapılacağı işletme amacına göre belirlenecektir.
2- Erozyonu Önleme Ormanları:
Erozyonu önleme (toprak koruma) ormanı ağaç türü ya da türleri uygun olduğu sürece devamlı orman yada değişikyaşlı olarak
planlanmalı ve işletilmeli, tabakalı bir yapı oluşturulmalıdır.
Ağaç türü ya da türlerinin buna uygun olmaması durumunda planlama yaş sınıfları amenajman metodunun küçük maktalı varyantı (yaş
sınıfı alanının ormana dağıtılması sistemi) kullanılarak yapılmalı, büyük alanlarda aynıyaşlı ve tek tabakalı meşcerelerin oluşmasına
engel olacak şekilde planlama ve uygulamalar yapılmalıdır.
Erozyonu önleme (toprak koruma) ormanlarına yapılacak her müdahalenin doğaya yakın anlayışta olmasına özen gösterilmelidir.
Gençleştirme çalışmaları küçük alanlarda (Grup, Büyük Grup, Küçük Meşcere boyutlarında) yapılmalı, en fazla 5 ha. (ışık ağaçlarında)
olmalı özel ve genel gençleştirme süresi uzun tutulmalıdır.
Toprak koruma ormanında büyük maktalar halinde tıraşlama yapılmamalıdır.
3- İklim Koruma Ormanları:
İklim koruma ormanı, yerleşim yerlerini, dinlenme tesislerini, tarım alanlarını soğuk havanın zararlarından, rüzgarın zararlı etkisinden,
hava değişimlerinden koruyan ve bulunduğu yerin iklimini iyileştiren ormandır.
İklim koruma ormanları soğuk hava oluşumunu ve rüzgarın hızını keser, hava akımlarının yönünü değiştirerek havanın temizlenmesini
sağlar.Bu ormanlarda gençleştirme çalışmaları küçük alanlarda ve uzun sürelerde gerçekleştirilmelidir.
B-b-SOSYAL FONKSİYONLU ORMANLARDA :
1- Hidrolojik Fonksiyonlu Ormanlar:
Hidrolojik fonksiyon gören orman, taban suyunun, akarsu, tatlı su gölü, gölet ve barajlardaki suların temiz tutulmasını, su
kaynaklarının sürekli ve düzenli olmasını sağlayan ormandır.
Çoğu zaman aynı alanda yer almaları gereken bol su sağlamak amaçlı hidrolojik fonksiyonla, toprak koruma fonksiyonunun genellikle
çatışma halinde oldukları dikkat çekicidir. Su kaynakları, akarsu, su toplama havzaları, göl, gölet ve barajlarda bir yandan daha çok su
olması arzu edilirken, bir yandan da özellikle ülkemizin topoğrafik şartları dikkate alındığında toprak erozyonundan olumsuz yönde
etkilenmelerinin önlenmesi de çok önemlidir.
Bol su sağlamak amaçlı hidrolojik fonksiyon gören bir ormanda daha az göğüs yüzeyi bulunması arzu edilirken, toprak koruma
fonksiyonu gören bir ormanda da aksine daha fazla göğüs yüzeyinin bulunması istenilmektedir. Keza, toprak koruma ormanında
tabakalı bir yapı istenirken, su üretimi açısından da maktalı bir yapı daha uygun olmaktadır.
 Madde : 39 – İçme Suyu Koruma ve Su Kaynaklarını Koruma ormanları ( suyun kalite ve sürekliliğinin önemli olduğu), ağaç türü
veya türlerinin uygun olması durumunda “Değişikyaşlı” yada devamlı orman formunda planlanmalıdır.
Madde : 40 - Kullanma suyu koruma ormanlarının (sadece su veriminin önemli ve ön planda olduğu) aynıyaşlı olarak planlanmalıdır.

2- Toplum Sağlığı ve Estetik Fonksiyonlu Ormanlar:
Toplum sağlığı fonksiyonu gören orman; gürültünün, zehirli gaz ve atıkların, tozun ve ışınların zararlı etkisini, sanayi ve diğer
faaliyetlerden kaynaklanan çeşitli olumsuzlukları, çevre kirliliğinin etkilerini azaltır, bunların insanın ruh ve beden sağlığını olumsuz
etkilenmesini önler. Bu ormanlar, filtre etme özelliği nedeniyle tozların havaya karışmasını engeller, havayı temizler, sağladığı hava
akımı nedeniyle hava kalitesini iyileştirir, gürültüyü azaltır, toprak ve bünyesindeki bitkiler zehirli gazları absorbe eder.
Özellikle; sanayi tesislerinin etrafındaki ormanlar bu fonksiyonu görmek üzere ayrılmalıdır. Otoban, karayolu, demiryolları ile
yerleşim yerleri arasındaki ormanlar da gürültüyü önleme açısından toplum sağlığı fonksiyonu görecek alanlar olarak ayrılır. Şerit
halinde düşünüldüğünde bu alanların genişliğinin en az 50-100m. olması gerekmektedir.
Estetik (görüntüyü koruma) fonksiyon gören orman; doğanın ve çevrenin görüntüsünü bozan, görüntüsüyle rahatsız edici olan maden,
taş, mermer ocakları, fabrikalar, tuğla-kiremit fabrikaları gibi tesisleri gizler, ayrıca estetik görüntüler yaratır.
 Devamlı olarak çevrenin doğal görüntüsünü bozan ve bu nedenle insanları rahatsız eden mekanları örten, gizleyen orman alanları
estetik fonksiyon görmek üzere sınırlandırılmalıdır. Şehirlerarası karayolu, otoban ve demiryolu kenarlarındaki orman alanlarında da
estetik görüntüler oluşturabilmek amacıyla kenardan içeriye doğru yaklaşık 100m.lik bir bant bu fonksiyonu görmek üzere
ayrılmalıdır.

Madde : 41 - Bu fonksiyonlu ormanlar değişikyaşlı veya aynıyaşlı olarak planlanır.Toplum sağlığının ön planda tutulduğu ve zehirli
gazlara açık orman alanlarında ağaç türleri karışımına yapraklı türler dahil edilmelidir.
Madde : 42 – Kent Ormanları, düzenli ve sürekli işlem gerektirmeyen alanlar olup temizleme ve sağlık kesimlerinin yeterli olduğu
ormanlardır. Bu nedenle servet ve artım değerleri bir önceki planın güncelleştirilmesi sonucu elde edilir.
3- Ekoturizm ve Rekreasyon, Ulusal Savunma ve Bilimsel Fonksiyonlu Ormanlar:
Madde : 43 – Özel işlemlerin yapıldığı veya zorunlu kalmadıkça işlem yapılmayan, yönetim esaslarını başka kurumların belirlediği
özel amaçlı alanlardır. Yapılacak envanterin niteliği ve entansitesi bu kurumların isteklerine bağlıdır. Özel istek olmadığı durumlarda
önceki planın güncelleştirilmesi yeterli olacaktır.




                                                                   7
      Ekolojik ve sosyal fonksiyonlu ormanlarda,yukarıdaki açıklamalar ışığında alınacak örnek alanlar içerisinden teknik ve diğer
nedenlerle plancı,uygulayıcı,denetleyicinin mutabakatıyla alınmaması uygun görülenlerin yerine örnek alan sayısı değişmeyecek
şekilde başka uygun alanlarda ilave noktalar alınabilir.
      Plan ünitesi için uygulayıcı tarafından hazırlanan taslak fonksiyon haritalarına arazi çalışmaları aşamasında,planlayıcı denetleyici
ve uygulayıcının katılımıyla son şekli verilir.
      Aşağıda sayılan ormanın ürün dışı (hizmet) fonksiyonlarının envanteri, sosyo-ekonomik durum envanteri, sağlık durumu envanteri
ile ilgili bilgiler planı yapılan birim yetkililerince istenmesi halinde toplanır.Burada sadece bilgi mahiyetinde bahsedilmiştir.

          ORMANIN ÜRÜN DIŞI (HİZMET) FONKSİYONLARININ ENVANTERİ
           Ormanın ekolojik, sosyal ve kültürel (ürün dışı veya hizmet) fonksiyonlarının envanteri; plan ünitesi sınırları içerisindeki orman
ekosisteminde kendiliğinden oluşan fayda ve fonksiyonlardan, plan ünitesi için işletme amacı olarak öne çıkanları; teknik, bilimsel ve
sosyal katılım yolu ile tespit etmek ve bu fonksiyonların ünite içindeki konumlarını ortaya koymak amacıyla yapılan ölçme, sayım,
değerlendirme ve haritalama işlerini kapsar.
           SOSYO-EKONOMİK DURUM ENVANTERİ
           Sosyo–ekonomik durum envanteri; plan ünitesi ormanlarının sosyal ve ekonomik yönden sahip olduğu olanakları ve
planlama üzerinde etkili olan kısıtlayıcı faktörleri ortaya koymak, amenajman planının teknik, sosyal ve ekonomik açıdan
uygulanabilirliğini olanaklı kılmak amacıyla, işletme kayıtlarından ve diğer çeşitli kaynaklardan (Nüfus istatistikleri, teknik raporlar
vb.) sağlanan bilgi ve dokümanın toplanması ve değerlendirilmesi işlerini kapsar. Bu amaçla aşağıdaki işlemler yapılır;
           a) Kapasite envanteri için, plan ünitesinin ait olduğu işletme şefliğinde mevcut işgücü, teknik personel, makine-ekipman,
ulaşım ve iletişim ile diğer alt yapı elamanlarının miktar ve durumu ile ilgili bilgiler toplanır,
           b) Ekonomik durum envanteri için, eski plan dönemindeki stok ve devir durumu, değişik orman ürünlerinin üretim
maliyetleri ve satış fiyatları, yakın ve uzak piyasanın arz-talep durumu, ulaşım ve iletişim ağlarının tamir ve bakım giderleri, yeniden
inşa edileceklerin yatırım miktarları, gençlik ve kültür bakımları ile gençleştirme ve ağaçlandırma giderleri vb. gelir ve harcamalar ile
döner sermaye, ihtiyatlar ve muhasebe sistemine ilişkin bilgiler toplanır,
           c) Orman-Halk ilişkileri; plan ünitesi ormanları içerisinde ve bitişiğindeki halkın demografik yapısına ve geçim kaynaklarına
ilişkin sayısal bilgiler ile, bu halkın ormanlar üzerindeki olumlu (işgücü sağlama) ve olumsuz (kaçak ve usulsüz kesimler, açma ve
işgal, otlatma, zati ve pazar satışı için odun talepleri, özellikle orman kadastrosu yapılmayan bölgelerde mülkiyet çekişmesi, çeşitli
nedenlerle ormancılık uygulamalarına mani olma vb.) sosyal taleplerle ilgili bilgilerin toplanması konularını kapsar.
            SAĞLIK DURUMU ENVANTERİ
            Plan ünitesinde sağlık durumunun envanteri; ormanda hava kirliliği, böcek, mantar, yangın, kar, çığ, don, sel, heyelan,
fırtına, yıldırım, yabanıl hayvan, kaya ve taş yuvarlanması ya da kesim zararları ve benzerleri gibi biyotik ve abiyotik olaylar nedeniyle
meydana gelen zarar ve hastalıkların şekil ve derecesiyle ilgili bilgilerin toplanma ve değerlendirilmesi işlerini kapsar.
            Sağlık durumu envanteri, ağaç serveti ve artım envanteri amacıyla ölçülen örnek alanlarda gerçekleştirilir. Bu amaçla örnek
alanlarda galip ve yarı galip ağaçlardan 6 adedi seçilerek, bunlardaki yaprak kayıp oranları ve renk bozulma oranları belirlenir. Bu
oranlar yardımıyla her örnek alanın hastalık sınıfı ortaya konur. Fırtına, rüzgar, kar, çığ, don, yıldırım ve benzeri gibi diğer olayların
etki, şekil ve derecesi ayrıca not edilir.

             DİĞER İLGİLİ KONULAR VE ENVANTERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
       1-)Bölge Müdürlüklerinin koordinasyonunda Orman İşletme Müdürlükleri düzeyinde hazırlanmış cetvellerde öngörülen İdare
Süreleri, planlama sürecinde esas alınacaktır.
       2-)Mevcut planlardaki tabloların yeterli olması halinde, yeni hacim artım tablosu tanzim edilip edilmeyeceğine, eski tespitlerin
aktüel boniteti yansıtması halinde yeni bonitet tespitine gidilmeyeceğine, ilgili Denetim ve Kontrol Başmühendisi, plan yapıcı ve
uygulayıcı birlikte karar verecektir.(2007 yılı Şartnamelerde Hacim ve Artım Tablosu bir önceki eski plandan alınacaktır yazıyor)
       3-)Planda “ab3” meşcereleri için eta kararlaştırılmayacaktır. Uygulamacı bu meşcerelerin silvikültürel gereksinimleri
doğrultusunda bakım yapacaktır.
       4-)Tabakalı meşcerelerde etanın hangi tabaka için verildiği açıkça gösterilecektir. Üst tabakanın boşaltılması gereği var ise bu
kesin bir şekilde ifade edilecek ve miktarı da planlarda yer alacaktır.
       5-)Yenilenecek amenajman planlarında gerekli görülür ise; Plan ünitesinde bakıma konu edilen meşcerelere (Seçme, Aynıyaşlı
maktalı, Devamlı orman vb.) ait kararlaştırılan bakım etalarının tamamı bölme ve bölmecikler itibarı ile sıralanır, plan uygulama süresi
için toplam bakım etası, plan uygulama süresine bölünerek yıllık ortalama miktarı hesaplanır. Bulunan yıllık ortalama bakım etası esas
alınarak yıllık bakım programına alınacak bölme ve bölmeciklerin veya parsellerin seçimi uygulayıcıya bırakılabilir.
        6-) 1 no’lu Alan Döküm Tablosunda; bölmelerin redüktif alan toplamı yapılmayacak, gençleştirme alanı ayrılmayacak işletme
sınıfları için redükte hesabı yapılmayacak ve alan döküm tablosunda gösterilmeyecektir.
        7-) 13 numaralı “Meşcere Tipleri Tanıtım Tablosu”nun “Diğer Bilgiler” bölümünde, özel bilgi vermeyi gerektirecek konular
varsa bahsedilecek, bunun haricindeki genel konulardan bahsedilmeyecektir. Meşcerede bulunduğu halde tabloda gösterilemeyen ağaç
türleriyle yine meşcerede nadir olarak rastlanılan ağaç türlerinden bahsedilecektir.
       8-)Baltalıkların verim gücü ve kalitesini yükseltmek, modern ve teknik ormancılığın yapılabilmesini sağlamak, diğer taraftan
sosyal yapı ve ihtiyaçlar göz önüne alındığında, orman köylüsünün kanuni haklarının bir süre daha devamı için, baltalık işletmesindeki
ormanlar kademeli olarak koruya tahvil edilecektir.
       9-)Yenilenen planlarda koruya tahvil edilen ormanlara münhasır olmak üzere yapılacak silvikültürel müdahalenin dozuna göre
tahmini bir eta m3 veya ster olarak belirlenecek ve 29 no’lu tablolarda gösterilecektir. Yine aynı tabloda bu etanın tahmini olduğu
yazılarak gerçek miktarın uygulama sonucu ortaya çıkacağı vurgulanacaktır.
       10-)Verimli baltalık meşcere tipleri ile bozuk baltalık meşcere tipleri için ayrı ayrı tablo düzenlenecektir.




                                                                     8
        11-)Planlama modeli ve şekli ne olursa olsun, taktir edilmiş etanın ağaç türlerine göre dağılımı sadece silvikültürel
uygulamalarda yol gösterici ve yönlendirici olmasından ötürü, bölme veya bölmecik ya da bölme içerisindeki meşcere tipinde ağaç
türleri için verilen rakamlar bağlayıcı değildir. Ancak eta verilmemiş ağaç türlerinin korunması gerektiği bilinmelidir. Bu ifade,
düzenlenecek olan planların ilgili yerinde ,uygulayıcıyı bilgilendirmek için mutlaka belirtilmelidir.
        12-)İki tabakalı meşcere tiplerinde üst tabakadaki yaşlı fertlere müdahale edilip edilmeyeceği, müdahale edilecekse verilen
etanın % kaçının bundan alınacağı da plandaki ilgili bahiste ve 29 numaralı tabloda ilgili meşcere tiplerinin karşısına açıklama
yapılacaktır.
        13-)Plan dispozisyonundaki konu başlıklarından içeriği ile ilgili işlem yapılmayan ve bilgi verilmeyen başlıklar yazılmayacaktır
(Örneğin plan ünitesinde seçme ya da baltalık işletme sınıfı yoksa bu konulardan hiç bahsedilmeyecek, ancak Klimatolojik Durum ve
Yetişme Ortamı Üniteleri ve Özellikleri gibi bahislerin sadece ana başlığı yazılacak ve altına açıklama yapılacak, konunun diğer
maddeleri yazılmayacaktır).
       14-)Arazi envanter karnelerinde, örnek alanlara giren bütün ağaçların kodları yönetmeliğe uygun şekilde doldurulacaktır.
Rumuzu ve kodu yönetmelikte olmayan ağaçların bulundukları yerler meşcere tanıtım tablolarında ve planın rapor kısmında
belirtilecektir.
       15-)Uygulayıcılar ve ilgili Denetim Kontrol Başmühendislerinin de katılımı ile düzenlenen “Protokol”ler, planlarda, “Sonsöz”
den hemen sonra konulacaktır.
       16-)Son zamanlarda genel envanter yönünden doğal ve yapay orman miktarı önem kazanmıştır. Bu yüzden ağaçlandırma yolu ile
kazanılmış orman alanlarını tespit için plantasyon işletme sınıfı olarak ayrılacaktır. (Çk Plantasyon İşletme Sınıfı, Çr Plantasyon
İşletme Sınıfı gibi).
       17-)Meşcere haritaları üzerine işletme sınıfı sınırları çizilmeyip, sadece bakım blokları sınırları çizilecektir. İşletme sınıfı sınırları
ile ilgili bilgi, planlara ilave edilecek olan fonksiyon haritalarındaki renklendirmeden edinilecektir.
       18-)Ekonomik fonksiyonlu ormanlarda gençleştirme sahaları, belirtilen kriterler çerçevesinde seçilmek üzere, yaş sınıfları
amenajman metoduna göre I. ve II. 10 yıllık gençleştirme alanları ayrılmadan, hesaplanan periyodik miktar kadar verilecektir. Plan
süreleri, periyodik süre ile aynı olacaktır. Ancak ara hasılat 10 yıl için belirlenecek ve 10 yıl sonunda mutlaka ‘ara revizyon’
öngörülecektir.
       19-)Amenajman Planlarının dispozisyonunda belli bir standarda uyulması için, planların dış ve iç kapakları 06.06.2006 tarih B 18
1 OGM 0 03 01 250-458 sayılı Daire Başkanlığı emrine göre düzenlenecektir. Dış kapakta Bölge ve İşletme Müdürlüklerinden sonra
İşletme Şefliği ile “Fonksiyonel Orman Amenajman Planı” ibaresi yer alacaktır. Bunlardan sonra ana fonksiyonlar ve altlarında işletme
sınıfları adları ile plan süreleri gösterilecektir. Son Söz Tablo 1 de bu emre göre düzenlenecektir. İç kapakta ise aynı düzenleme
bozulmadan alt fonksiyonlar ile işletme amaçları kodlarıyla beraber işletme sınıfları adları Fonksiyonel Planlama Süreci emrine uygun
şekilde yer alacaktır.
         20-)Silvikültür planları uygulayıcılar tarafından yapılmakta olup, ek plan niteliğindedir. Amenajman Planları ile eş zamanlı
olarak yapılması ideal olmakla birlikte, bunda aksamalar olmaktadır. Dolayısı ile silvikültür planını amenajman planının bütünlüğü
içinde saymak oldukça zor görülmektedir. Bu değerlendirmeye göre ek plan niteliğinde bulunan silvikültür, odun dışı orman ürün,
tohum meşceresi planları v.b. amenajman planlarında “SONSÖZ” den sonra yer alacaktır.
            Ayrıca planlara ait CD’ler, kapaklarda düzenlenecek bir cebe(göze) takılacaktır.
         21-)Gençleştirilecek meşcerenin topoğrafik yapısı ve toprak özellikleri incelenecektir. Çok dik, kayalık ve erozyona maruz olan,
yeterli mutlak ve fizyolojik derinliği bulunmayan, ana kayanın yatay olarak tabakalaştığı alanlar kesinlikle gençleştirmeye konu
edilmeyecektir.
          22-)Sosyal baskı oluşturabilecek yayla, köy ve benzeri yerleşim alanlarının bitişiğindeki ormanların gençleştirme alanı olarak
seçiminde dikkatli olunmalıdır.
          23-)Planlama, yaş sınıfları amenajman metoduna göre yapılmışsa, bu metodun “Küçük Maktalı Varyantına” göre yapılacak,
gençleştirme alanları, plan ünitesi içersine olabildiğince dağıtılacaktır. Faydalanmayı düzenleme metotları olarak ana amacı odun
üretim fonksiyonu olan ormanlarda, ağaç türünün biyolojisinin elverdiği ölçüde (seçme ormanı dışında)“Yaş Sınıfları Metodu”; ana
amacı ekolojik ve sosyal fonksiyonlu ormanlarda, yetişme ortamı verim gücünün zayıf veya ağaç türlerinin değişik yaşlı orman
kurmaya uygun olmaması halinde” Yaş Sınıfları Metodunun Küçük Maktalı Varyantı” seçilerek daha uzun idare süresi ile
gençleştirme alanları plan ünitesi içersinde olabildiğince dağıtılacaktır.
          24-)Sedir ağaç türü ile ilgili gençleştirme sahaları öncelikle 0 – 0,1 kapalı alanlardan, daha sonra 0,1 – 0,4 kapalı alanlardan
seçilecek, teşkili düşünülen yaş sınıflarından ilk 3 ya da 4 yaş sınıfı bu tür sahalar üzerinde tesis edilecektir. 0,4 ten fazla kapalı saf
Sedir meşcerelerinin, vasfı, boyutu (alanı) ve yaşı ne olursa olsun gençleştirmeye konu edilmeyecektir. Ancak çok yaşlanmış, gerek
doğal gerekse abiyotik nedenlerle kurumaya, çürümeye yüz tutmuş, çökme tehlikesi olan meşcereler gençleştirmeye konu
edilebilecektir.
          25-)Sedir sahalarında, yetişme ortamı envanterleri ve fonksiyon haritaları yapılıncaya kadar, özellikle prodüktif Sedir
ormanlarında, halen yapılmakta olduğu gibi bariz kriterler çerçevesinde (sarp, alpin zon, çığ alanları, turistik ve anıt niteliği gibi)
fonksiyonuna göre işletme sınıfı ayrılmasına devam edilecek, ancak ayrılan bu sahalarda, başta koruma olmak üzere, ormanın sağlık ve
stabilitesini artırıcı silvikültürel işlemler (boşlukların ekim ve dikimle doldurulması, temizlik kesimleri vb.) planda uygulayıcıya
direktif olarak verilecektir.
        26-)Amenajman planlarında Ardıç işletme sınıfı olarak ayrılan ormanlarda gençleştirme alanları bozuk veya (1) kapalı
meşcerelerden öncelikle yapay gençleştirmeye uygun yerlerden alınacaktır. Bozuk ve 1 kapalı Ardıç meşcereleri var iken bunların
dışındaki meşcerelerden gençleştirme alanı seçilmeyecektir.
        27-)Amenajman planı yenileme çalışmalarında budama yapılan bölme no’ları işletmecilerden istenecektir.
        28-)Odun üretimi fonksiyonlu ormanlarda ölü, yaşlı, kuru, kovuk vb. ağaçlardan hektarda 1-2 adedinin bırakılması ile ilgili
olarak planda hatırlatma yapılacaktır.
        29-)Örnek alanların haritadaki yerleri, arazide hiçbir şekilde değiştirilmeyecektir.
        30-)İşletme sınıfı hudutları ile gençleştirme ve bakım sahası hudutları, en azından tabii hatlara veya mevcut yollara
dayandırılacaktır.
        31-)Meşcere tipi ayrımında çağ sınıfları ve karışıklık belirlenirken hacim ve ağaç adedi birlikte göz önünde bulundurulacaktır.



                                                                       9
       32-)İç ayrım düzeninin kurulmasında mevcut yamaç yolları mutlaka dikkate alınacaktır.
       33-)Batı Karadeniz Bölgesindeki değişikyaşlı ormanların planlanmasında Prof. Dr. İsmail Eraslan, Ormancılık Araştırma
Enstitüsü Müdürlüğü Orman Yüksek Mühendisleri Şerif Yüksel ve Nejat Giray’ın müştereken yayınlamış oldukları “Batı Karadeniz
Bölgesindeki Değişikyaşlı Koru Ormanlarının Optimal Kuruluşları Hakkında Araştırmalar” adlı eserden yararlanılacaktır. Göknar ağaç
türünün servet ve artımının hesaplanmasında da bu eserde yer alan tablolardan yararlanılacaktır.
        34-)Bolu, Zonguldak, Kastamonu ve benzer mıntıkalarda yapılacak planlamalarda arazi istikşafı ve örnek alan ölçmeleri
sırasında, orman gülü ile kaplı sahaları, servet yönünden iyi, orta ve zayıf olarak tefrik edilecek ve haritaya aktarılacaktır.
        35-)Meşcere haritaları mutlaka arazi çalışmaları sırasında düzenlenecektir.
        36-)Bozuk baltalık sahalarda yapılacak çalışmalar için zaman ve mekan düzenlemesi yapılmayacaktır.
        37-)Örnek alanda ölçülen ağaçlar bir karneye sığmayacak şekilde fazla ise ikinci bir karne kullanılacak ve bu karneye birinci
karnenin son numarasını takip eden numara verilerek devam edilecektir. Bu durumda karnelere sayfa numarası yazılarak küçük sayfa
numaralı karne üstte kalacaktır.
         38-)Orman Amenajman Haritaları, son yıllarda bilgisayar ortamında Coğrafi Bilgi Sistemi Programları kullanılarak çizilmeye
başlanmıştır. Konumsal verilerin standart formda elde edilmesi, hem ormancılık sektörü için ileride hazırlanacak Konumsal Orman
Bilgi sistemine, hem de Türkiye genelinde Ulusal Veritabanının oluşturulmasına olanak sağlayacaktır. Bu kapsamda, yapılan
haritaların ortak bir veri tabanına aktarılabilmesi için, konumsal verilerin standart formda sağlanması gerekmektedir. Bununla ilgili
olarak Orman amenajman haritaları 20.4.2006 tarih ve B 18 1 OGM 0 00 01 010-295 sayılı “Orman Amenajman Planı Haritalarının
Bilgisayar Ortamında Çizim Tekniği” konulu Genel Müdürlük emrine göre yapılacaktır.
              Genel alanı çok büyük olup haritası 2 veya daha fazla parçadan oluşan orman işletme şefliklerinin fonksiyon haritaları
1/100.000 ölçekli olarak yapılabilecektir.
         39-)İşletme sınıflarının standartlaştırılması, kodlanarak planlarda yer alması ile yeni sonsöz 1-7 nolu tabloların düzenlenmesi
ile ilgili olarak 15.7.2002 tarih ve B 44 1 OGM 0 00 03 03 PU./52 sayılı Genel Müdürlük emrine göre hareket edilecek ve ayrıca
Ormanlık alanlarımızdaki karbon birikimi miktarının hesaplanması ile ilgili son söz Tablo:8 doldurularak planlarda yer alacaktır.
         40-)Önceki plana ait bölme sınırları ve numaraları prensip olarak değiştirilmeyecektir.Ancak Kuruluş Değişiklikleri olması
halinde yeni kuruluş doğrultusunda işlem yapılacaktır.
         41-)Plan ünitesi hudutları içersinde Özel Orman var ise bu ormanlar, düzenlenecek olan planda dış sınırları çevrilerek içine Ö.O
(Özel Ormanın İsmi)rumuzu yazılıp içerisi boş bırakılacaktır.
              Plan ünitesi içerisinde Özel Ağaçlandırma alanı var ise;
     a- Kamu tüzel kişiliklerine ait olanlar , Fonksiyonel Planlama Süreci emrindeki ilgili kod (1113) verilerek ayrı bir plan olarak
planlanacaktır.
     b-Gerçek kişilere ait olanlar , planda dış sınırları çevrilerek içerisine özel ağaçlandırma alanının ismi yazılıp içerisi boş
bırakılacaktır.Özel ağaçlandırma alanlarının rumuzu planlarda Öz.A olarak gösterilecektir.
         Plan ünitesinin içerisinde bulunan; özel orman ve özel ağaçlandırma alanlarının bir listesi yapılarak ,planların sonunda
(protokolden sonra) gösterilecektir.
         42-)06.07.2005 tarih ve B18 1 OGM 0 03 03 .010..05-62 sayılı genel müdürlük emri ekindeki “ Orman Amenajman Plan
Uygulamaları Denetim Kılavuzu” nda belirtilen esaslar çerçevesinde denetimler etkin ve süratli yapılacak, Merkez’in bilgisini
gerektiren hususlarda ise rapor düzenlenerek Merkez’e bilgi verilecektir.
ENVANTERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
1- Aynıyaşlı ormanlarda:
Madde : 44 – Örnek alan karneleri meşcere tiplerine göre gruplandırılır. Harita üzerindeki yeri, aynı meşcere tipinde olsa bile lokal
veya ortalamadan çok sapma gösteren karneler o meşcere tipi için değerlendirilmeye alınmaz. Bu işlem için Denetim ve Kontrol
Başmühendisliğinin onayı gereklidir.
Madde : 45 – Gruplandırma işleminden sonra her meşcere tipindeki örnek alan karneleri sayılır. Sayısı az olanlar için ek örnek alan
karneleri bu izahname esaslarına göre tamamlanır.
2- Değişikyaşlı ormanlarda:
Madde : 46 – Örnek alan karneleri bölme veya bölmeciklere göre gruplandırılır. Lokal veya ortalamadan çok sapma gösteren karneler
değerlendirilmeye alınmaz. Bu işlem için Denetim ve Kontrol Başmühendisliğinin onayı gereklidir.
Madde : 47 – Gruplandırma işleminden sonra her bölme veya bölmecik alanı ile örnek alan karneleri sayıları kontrol edilir. Sayısı az
olanlar için ek örnek alan karneleri bu izahname esaslarına göre tamamlanır.
         Bu izahnamede açıklanmayan hususlar vakit geçirilmeden ilgili Amenajman Denetim ve Kontrol Başmühendisliğinden veya
Merkez’den sorulacaktır.
         Fonksiyonel Orman Amenajman Planlarının yukarıdaki esaslara göre bu izahname çerçevesinde düzenlenmesini ve
yenilenmesini rica ederim.

                                                                                              Osman KAHVECİ
                                                                                              Genel Müdür.V.




                                                                   10

								
To top