Sahyadri-EMag-2011-12-Dec11
Document Sample


iDsaoMbar, 2011
|2|
iDsaoMbar, 2011 | vaYa_ paihlao | AMkx Aazvaa | ivanaamaulya
Anauk`xmaiNakxa
pa`yaaojana .. 3
maharaYT^ doSaa
saMpaadkx, maud`kx, pa`kxaSakx iSavaQanauYya iSavaduga_saMvaQa_naacao : {tkxYa_ erMDkxr .. 5
{tkxYa_ saUya_kxaMta erMDkxr
iSavarayaaMcaa maavaLa Aaho maI A&aata 10
saMklpanaa, saMyaaojana
raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba rakxT doSaa
ikxllao varLI : raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba . . 11
pa`mauKa sallaagaar
idlaIpa imasaaL vaacakxaMcyaa pa`itaik`xyaa : - . . 14
yaaogaoSa gaaoqaaD
yaaogaoSa paraMjapao kxaomala doSaa
kxaiSanaaqa parba jaaMBaLa saUya_paXaI : raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba . . 15
mahoSa taamhnakxr
imaSana saHyaad`I (gaIAsa_ SaaVpa) : - . . 18
maaMDNaI
{tkxYa_ erMDkxr BaavaBaWtaIcyaa doSaa
saMpak_x iSavaduga_ Aismataa AaMdaolana : saHyaad`I pa`itaYzana . . 19
raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba
saHyaad`I {pak`xma : raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba . . 23
saI-vaUDsa\, navaI mauMba[_,
maharaYT^ paiva~a doSaa
91-99 30 60 99 90 samaqa_ maharajaaMcao AWkxlakxaoT : raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba . . 24
rockclimbersclub@gmail.com
Albama - kxlyaaNagaD : rahula baulabaulao . . 27
saHyaad`I-kxNaa maharaYT^acaa maaisakx raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlabacyaa saBaasadaMsaazI ivanaamaulya
pa`isaÔ koxlao jaatao. taumhalaahI ho maaisakx xdr maihnyaalaa pa`apta kxravayaacao Asalyaasa kRxpayaa
saBaasad Aja_ kxravaa. tyaasaazI namaUd Ba`maNaQvanaI ikxMbaa [_maola var AamacyaaSaI saMpak_x saaQaavaa.
pa`yaaojana AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |3|
: pa`yaaojana:
maharaYT^ - svata: ekx saMpauNa_ raYT^ hao{} Sakoxla ASaI taakxd AsaNaara pa`doSa. paUvaI_cao dMDkxarNya. rajamaanya rajaEa`I iSavaC~apataIMcaa
maharaYT^. kxaya Aaho yaa maharaYT^ata? navho, kxaya naahI yaa maharaYT^ata? 3,08,000 vaga_ ikxlaaomaITr Xao~afxL saamaavaUna GaoNaara, ekxa
baajaUlaa ArbaI mahasaagar AsaNaara, BaartaataIla itasa%yaa k`xmaaMkxacaa pa`caMD pa`doSa. saHyaad`IsaarKaa dNakxT kxNaa AsaNaara, d%yaa-
Kaao%yaaMnaI vaoZlaolaa, naÒa-naalyaaMnaI samaRÔ Jaalaolaa, GanadaT ArNyaaMnaI vyaapalaolaa, pa`aNaI-paXaI-vanaspataI [tyaadIM inasaga_ raKaNaa%yaa
yaa Aapalyaa maharaYT^amaQyao kxaya naahI? eKaaÒanao baalapaNaapaasaUnaca maharaYT^ataIla pa`tyaokx sqaLalaa BaoT Òayacaa inaScaya koxlaa tarI
tyaacao AKKao AayauYya yaa BaTkxMtaIsa kxmaIca paDavao. paNa AapaNaca kxaya tao kxpaaLkxrMTo mhNaUna maharaYT^ataIla hI paiva~a, pa`acaIna,
inasaga_rmaNaIya sqaLo saaoDUna [tar~a BaTkxta basataao. kxa vhavao Asao? yaacao kxarNa mhNajao Aapalyaalaa yaa izkxaNaaMcaI AsalaolaI ApaurI
maaihtaI. tar ima~ahao, ha pa`SnahI AamhI cauTkxIsarSaI saaoDvalaa Aaho. raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba inaima_ta saHyaad`I - kxNaa maharaYT^acaa
yaa maaisakxataUna AamhI Aapalyaalaa ASaaca kxahI &aata-A&aata sqaLaMcaI maaihtaI doNyaacaa pa`yatna kxrNaar Aahaota. taumhalaa kxrayacaM
Aaho tao fxWta yaa sqaLaMnaa BaoT doNyaacaM kxama. maaisakxacaa {llaoKa koxlyaavar taumacyaa manaata ivacaaraMcao Ana\ pa`SnaaMcao vaadL {zlao
AsaNaar ho naWkxI! tar taumhalaa paDlaolyaa pa`SnaaMcaI hI {ttaro:
baajaarata [takxI paya_Tna ivaYayakx maaisakox Asataanaa AaNaKaI navaIna maaisakx kxSaalaa?
Asaa ivacaar taumacyaa manaata yaoNaM sahaijakx Aaho. kxarNa, yaa AaQaI pa`kxaSaIta Jaalaolyaa paya_Tna ivaYayakx maaisakxaMn aI taumacaa
hIrmaaoD koxlaa Aaho. Anaokx maaisakox maharaYT^ataIla, BaartaataIla paya_Tna sqaLaMcyaa ivakxasaasaazI pa`isaÔ haotaata AaiNa naMtar
hLUca tyaaMcaohI paaya paiScamaokxDo vaLtaanaa idsataata. paNa maharaYT^ idnaacaI Sapaqa Gao{}na AamhI yaoqao namaud kxrtaao kxI saHyaad`I
maaisakxamaQyao maharaYT^ataIla sqaLaMvyaitairWta kxaoNatyaahI sqaLaMnaa pa`aQaanya doNyaata yaoNaar naahI. AaQaI paya_Tna maharaYT^acao, maga
baakxI sagaLËaMcao!
paya_TnaivaYayakx maaihtaI yaa palaIkxDo AaNaKaI kxaya AsaNaar yaata?
jyaacaa kxNaa taaz, baLkxT, taao maaoDola paNa vaakxNaar naahI. haoya! maharaYT^ maaoDola, paNa vaakxNaar naahI. kxa? Aro! jyaacaa kxNaa
mhNajao KauÕ saHyaad`I Asaola, tyaalaa vaakxavaosao vaaTlao tarI vaakxtaa yaoNaar naahI. svaBaavaalaa AaOYaQa naahI mhNataata naa? tar
maharaYT^ataIla paya_Tnaata saHyaad`ItaIla paya_Tnaalaa yaa maaisakxata AiQakx mahtva idlao jaaNaar Aaho. maharaYT^ataIla Anaokx sqaLo
saHyaad`cyaa kuxSaIta ivasaavalaI Aahota. dovaLo -ra{}Lo, igarIsqaanao, ArNyao, gaD-ikxllao, eoitahasaIkx sqaLo yaaMnaI saHyaad`I
KaccaUna Barlaolaa Aaho. tyaamauLo paya_Tna AaiNa tyaasaaobata igayaa_raohNa-DaoMgaryaa~aa (To^kxIMga) ivaYayakx AitaSaya {payauWta maaihtaI
doNyaakxDo Aamacaa kxla rahIla, AaiNa taao taumacyaa pasaMtaI {tarolaca yaacaI Aamhalaa Kaa~aI Aaho.
paya_TnaivaYayakx maaisakx mhNajao fxWta paya_Tna Xao~aataIla naamavaMta vyaWtaIMcao laoKa!
paya_TnamaQyao naamavaMta ASaa vyaWtaI, tyaaMcyaa laoKaamaQyao paya_Tnaadrmyaana tyaaMnaI koxlaolyaa inarIXaNaaMcyaa naaoMdI kxrtaata. ASaa naaoMdI,
pa`yaaojana AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |4|
iTpaNao Aapalyaa saarKyaa navaaoidtaaMnaa naWkxIca maaga_dSa_kx zrtaata. parMtaU, ASaa naamavaMta vyaWtaIMvyaitairWta AapalyaasaarKaI
saamaanya maaNasao paya_Tna kxrIta naahIta kxa? hI maaNasao Aapalyaa inarIXaNaaMcyaa naaoMdI kxrIta naahIta kxa? tar yaacao {ttar Asaola
naahI! ASaa saamaanya vyaWtaIhI sqaLaivaYayaI maaga_dSa_na kxr} Sakxtaata. fxWta fxrkx Asataao taao paUNa_tvaacaa! kxarNa ASaa
vyaWtaIMnaI koxlaolaI inarIXaNao, naaoMdI yaa tyaaMcyaapaurtaa mayaa_dIta Asataata. AnaokxaMcaI ASaI inarIXaNao, naaoMdI, iTpaNao ekx~a kxr}na
tyaataUna ekx saMga`aHya maaihtaIkxaoSa inamaa_Na kxrNyaacaa yaa maaisakxacaa {ÕoSa Asaola. tyaasaazI yaa maaisakxamaQao naamavaMta vyaWtaIMcao
laoKa pa`isaÔ kxrNyaapaoXaa taumacyaa-AamacyaaMsaarKyaa saamaanya vyaWtaIMcaI paya_Tna AnauBava pa`isaÔ kxrNyaalaa ho maaisakx AiQakx
pa`aQaanya do[_la. tyaaÓaro kxdaicata eKaaÒa vaacakxalaa tyaanaoca ilaihlaolaa AnauBava yaa maaisakxamaQyao vaacaNyaacaI saMQ aI {palabQa hao
[_la. paya_Tnapa`omaIMnaa tyaaMcao AnauBava maaMDNyaasaazI ekx vyaasapaIz {palabQa hao[_la.
paya_Tnaacyaa ivakxasaasaazI kxagadacaI ivalhovaaT?
maaisakx pa`isaÔ kxrayacao tar kxagad ha laagaNaarca. kxagadasaazI JaaDaMcaa baLI jaaNao ho hI svaaBaaivakx. JaaDo kxmaI JaalaI kxI
inasagaa_var taaNa. AaiNa SaovaTI vaacaUna Jaalyaavar kxaya? tyaacaI rÕIca naa? Karoca! ekxa maaisakxamauLo evaZa maaoza pa`S na inamaa_Na hao
{} Sakxtaao? haoya! hao{} Sakxtaao. mhNaUna AamhI saHyaad`I maaisakxaÓaro ekx navaa paayaMDa paaDayacaa inaScaya koxlaa Aaho. Aaja-
kxala AgadI pa`tyaokx sauiSaiXata maaNasaalaa saMgaNakx (kxMpyaUTr) vaapartaa yaotaao. [MTrnaoT, [_ -maolahI inatyaacaoca Jaalao Aaho. maga
maaisakxasaazI kxagad vaayaa GaalavaNyaacaI kxaya garja? saMgaNakxavar vaacataa yaoNaaro maaisakx ([_ -maVgaJaIna) inamaa_Na kxr}na ASaI
maaihtaI pa`tyaokxasa cauTkxIsarSaI paazvataa yao{} Sakxtao. ASaI maaihtaI saMgaNakxaÓaro (Aaja-kxala kxahI maaobaa[_lavarhI) vaacataa yao
{} Sakxtao, saazvaUna zovataa yao{} Sakxtao, AavaDtyaa vyaWtaIMnaa paazvataahI yao{} Sakxtao. mhNajaoca ho maaisakx navyaa yaugaacao Aaho.
marazIta AapaNa mhNataao naa tasao [_kxao-fo`MxDlaI
navaKao maaisakx? kxaya Barvasaa tyaataIla maaihtaIcaa?
naWkxIca. kxaoNataIhI maaihtaI vaaparNyaaAaQaI Asaa ivacaar kxrNao ho saU&a maaNasaacao laXaNa Aaho. ho maaisakx navaKao jar}r, paNa yaa
maaisakxasaazI JaTNaa%yaa saMpaadkxIya maMDLataIla vyaWtaI yaa svata: gaolao ikxtyaokx vaYao_ maharaYT^ataIla – mauKyata: saHyaad`ItaIla
Anaokx sqaLaMnaa BaoTI dota Aahota. tyaamauLo maaisakxasaazI maaihtaI gaaoLa kxrtaanaa laoKakxacaI ivaSvaasaah_taa tasaoca tyaa laoKaataIla
KaroKaaoTopaNaa yaaMcaI yaqaayaaogya paDtaaLNaI kxr}naca taI pa`isaÔ kxrNyaata yao[_la. SaovaTI, paya_TnaamaQao kxaoNataahI Qaaokxa Asaa
nasataaoca. sagaLËa vaa[_T gaaoYTI yaa maanavainamaI_ta. tasaaca paya_TnaamaQalaa QaaokxahI maanavainamaI_taca. fxsavaNaUkx, AroravaI,
saMQaIsaaQaUpaNaa, caaorI-draoDo [tyaadI pa`kxar maaihtaI AsalyaavarhI haotaataca. maaisakxacaa {ÕoSa maaihtaI va maaihtaIcaa {ÕoSa
maaga_dSa_na.
ho kxaya? fxWta evaZoca pa`Sna?
naahI. pa`Sna evaZoca naahIta, fxWta tao Aamhasa maahIta naahIta. tao Aamhasa maahIta kxr}na doNaar taumhI. haoya. taumacyaa manaataIla yaoqao
AnauttarIta pa`Sna Aamacyaapaya_Mta paaohaocavaa va AamhI tyaaMnaa yaaogya {ttaro do{}na taumacao samaaQaana kxrNyaacaa yaaogya taao pa`yatna kxr}.
hao, paNa tyaasaazI taumhI qaaMbaUna rahU nakxa. Aapalaa maharaYT^, Aapalaa saHyaad`I AapalaI vaaT paahtaaoya.
| raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba |
maharaYT^ maaJaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |5|
| iSavaQanauYya iSavaduga_saMvaQa_naacao |
maharaYT^ataIla igayaa_raohkx maMDLIMnaa, maharaYT^ata AsaNaaro ikxllao kxahI navaIna naahIta. maharaYT^ata 350 paoXaa jaasta ikxllao Aahota.
tyaataIla Anaokx C~apataI iSavaajaI maharajaaMnaI navaIna baaMQalao ikxMvaa jaunyaa ikxllyaaMcaI pauna_baaMQaNaI koxlaI. tyaamauLo yaugapa`vata_kx
iSavaC~apataIMcyaa padspaSaa_nao paavana Jaalaolyaa Hyaa ikxllyaaMnaa BaoT doNaa%yaa maMDLIMcaI saMKyaa AiQakx Aaho. yaataIla bahutaaMSa ikxllao
duga_ma, AaDvaLNaacyaa vaaTovar Asalyaanao igayaa_raohkx ASaa ikxllyaaMkxDo AiQakx AakRxYz haotaata. igayaa_raohNaataUna Aapalyaa pauva_jaaMnaI
jyaa Baugaaolaalaa [itahasa idlaa ASaa sqaLaMnaa idlaolaI BaoT Aapalaa AanaMd iÓgauiNata kxrtao.
paNa Hyaa ikxllyaaMcao Aapalyaa Anaasqaonao Jaalaolao BaosaUr r}pa paahUna mana ivaYaNNa haotao. jyaa Aa[_ -vaiDlaaMnaI janma idlaa tyaaMcyaakxDo
tyaaMcyaa {taar vayaata laXa na doNyaasaarKaaca ha pa`kxar Aaho. yaaca balaSaalaI ikxllyaaMcyaa jaaoravar iSavaC~apataIMnaI svarajyaacaI
inaima_taI koxlaI, tao vaaZvalao, jaaopaasalao. yaa ikxllyaaMcaI garja sar}na gaolyaavar tyaaMnaa AapaNa AXarSa: {GaDËavar Takxlao Aaho. tyaaMcaI
kxaLjaI Gaota Aaho rNarNataM {}na, sausaaT vaara, mausaLQaar paja_nya AaiNa tyaavar vaaZNaarI JauDupaM. eko xizkxaNaI iSavaajaI maharaja kxI
jaya! Asao baoMbaIcyaa dozapaasaUna AaorDNaaro taqaakxiqata iSavapa`omaI yaa ikxllyaaMcyaa saMvaQa_naakxDo ikxtaI laXa dotaata? pa`tyaokxjaNa
maharajaaMcyaa naavaanao rajakxarNa kxr}na AapaapalaI paaoLI BaajaNyaacyaa pa`yatnaata gauMtalaa Aaho. paNa yaa baogaDI iSavapa`omaIMcao Karo caohro
samaaor Aalyaanao Aataa Karo iSavapa`omaI, duga_ima~a maa~a kxaoNaavarhI AvalaMbaUna rahayalaa tayaar naahIta. duga_ saMvaQa_ naacaM iSavaQanauYya
paolaNyaasaazI tao Aataa sarsaavalao Aahota. rayagaD raopa-vao sauivaQaa
AnaokxjaNa pa`Sna kxrtaata kxI BaartaasaarKyaa garIba (?) doSaalaa duga_saMva_Qana
vagaOro caOnaI (?) parvaDNaa%yaa Aahota kxa? BaartaacaI garIba laaokxsaMKyaa
ivacaarata Gaotaa ho ivaQaana paTNaaro Aaho. parMtau gairba AsataanaahI Aapalaa doSa
[tar Anaokx gaaoYTIMvar {QaLpa×I kxrtaanaa idsataao. tasaoca doSaataIla [tar
Aaiqa_kx BaanagaDI paahtaa duga_saMvaQa_naakxDo koxlao jaaNaaro dula_Xa sahna haoNaaro
naahI. mhNajao raYT^Iya KaoL haVkxI saazI dha laaKa AaiNa ik`xkoxT saazI
ekx kxaoTI Anaudana yaasaarKaa ha pa`kxar mhNaavaa laagaola. Asaao! tar
duga_saMvaQa_na AaiNa tyaasaazI sarkxarnao koxlaolaa Kaca_ ha fxWta sarkxarI
itajaaorIvar baaojaa nasaUna jar ho duga_ naIT japalao tar tyaavarIla paya_TnaaMtaUna
inaQaI gaaoLa kxrtaa yao[_la. pardoSaI paya_TkxaMnaa ikxllyaaMkxDo AakRxYz kxr}na
parkxIya calana pa`apta kxrtaa yao[_la. paNa tyaasaazI sarkxar AjaUnahI
maharaYT^ maaJaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |6|
{daisanaca Aaho. nausataM maharaYT^ smaarkx saMriXata smaarkx yaaojanaa rabavaUna caalaNaar naahI. ikxllao dttakx dotaanaa AapaNa tao
kxaoNaalaa dota Aahaota?, tao tyaacaa kxsaa fxayada kxr}na GaoNaar Aahota?, ikxllyaaMcaI AaNaKaI duravasqaa tar haoNaar naahI naa? yaa
AaiNa ASyaa Anaokx pa`SnaaMcaa ivacaar vhayalaa hvaa. paNa pa`amaaiNakx va fxayada na paahNaa%yaa saMsqaanaa maa~a yaa yaaojanaoAMta_gata AaNaKaI
savalataI idlyaa gaolyaa paaihjaota. Karo paahtaa, yaa sarkxarI yaaojanaolaa {tfuxta_ pa`itasaad imaLalaa naahI Asao kxLalao AaiNa AapaNa va
Aapalao sarkxar yaa baabataIta ikxtaI {dasaIna Aahota HyaacaI jaaNaIva JaalaI. tyaata jyaa pa`amaaiNakx saMsqaanaI yaaojanaos aazI Aja_ koxlao, tao
AjaUnahI Tobalaavar paDUna Aahota ASaI maaihtaI Aaho. mhNajaoca sarkxarkxDUna yaa baabataIta kxaoNataIhI ApaoXaa kxrNao mhNajao vaoL vaayaa
GaalavaNao Asaoca Aaho. tarIhI mauKya pa`Sna {rtaaoca!
duga_saMvaQa_na kxsao va kxaoNaI kxravao? yaacao {ttar tauJao Aaho taujapaaSaI, taovha ho kxaya_
AapaNaca hataI Gaotalaolao {ttama. ho ivaQaana eokxNaa%yaacyaa kxanaaMnaa jaD vaaTola. parMtau
AanaMdacaI baaba hI kxI hI gaaoYT Aataa baaolaacaI kxZI {rlaI naahI. iSava rqa yaa~aa
saimataI, saHyaad`I pa`itaYzana, duga_ima~a, iXataIja gau`pa, rajamaacaI ga`ama ivakxasa yaaojanaa,
iSavaajaI T^ola, duga_vaIr yaa saarKyaa Anaokx saMsqaanaI yaa kxayaa_laa AaQaIca saur}vaata koxlaI
Aaho. itakxaonaa, maahulaI, sauQaagaD, rajagaD, GanagaD, rajamaacaI [tyaadI ikxllao yaa {pak`xmaaMmaQauna svacC va sauQaairta koxlao jaata Aahota.
Hyaa saMsqaa Aapalyaa saarKyaaca igayaa_raohNa va [itahasa pa`omaI vyaWtaIMcyaa sahkxayaa_taUna ho saMvaQa_na kxrIta Aahota. ikxllyaataIla vaastau-
taTbaMdI-baur}jaaMvarIla AnaavaSyakx JaaDI-JauDupao CaTNao, paaNyaacyaa TaWyaaMtaIla gaaL kxaZNao, maMidr-dovaLaMcaI svacCtaa va
ijaNaa_oÔar kxrNao, paaya%yaa ikxMvaa vaaTa maaokxLËa kxrNao, baaMQakxamaaMcao icaro, vastau pauva_vata zovaNao, AavaSyakx taoqao maaihtaIfxlakx, nakxaSao
laavaNao [tyaadI kxamao yaa saMvaQa_naata koxlaI jaata Aahota. Ea`ma, saaihtya, Aqa_sahayya, maaga_dSa_na va [tar pa`kxaro taumhIsauÔa yaa saMvaQa_na
{pak`xmaaMmaQyao sahBaagaI hao{} Sakxtaa.
duga_saMvaQa_naasaazI AapaNa sagaLo naWkxIca {tsaukx Aahaota. tyaamauLo yaa kxaya_k`xmaasaazI AavaSyakx ASaI r}paroYaa pauZo maaMDlaI Aaho. taI
pairpaUNa_ naWkxIca naahI parMtau {pak`xma saur} kxrNyaasaazI itacaa {payaaoga hao[_la.
1. duga_saMvaQa_na ho ekx iSavaQanauYyaca Aaho. Ea`I C~apataI iSavaajaI maharajaaMnaI tao samaqa_
paNao tyaaMcyaa sahkxa%yaaMcyaa madtaInaM paolalaM. paNa tao yaora gabaaLËacaM kxama naahI.
tyaasaazI pa`caMD ijaÕ AaiNa saaMiGakx sahkxayaa_caI garja Aaho. Anaokx ivaYayaaMtaIla
ivaÓana, maohnataI, Qainakx, gaavakxrI, igayaa_raohI va igayaa_raohNa saMGaTnaa ekx~a yao{]na
ho [ipsata saaQya kxrtaa yao[_la. sarkxarkxDUna yaabaabataIta kxahI ApaoXaa naahIta ho
vaogaLo saaMgaayalaa nakxao.
2. AaQaI koxlao, maga saaMigatalao yaa nyaayaanao xsaMvaQa_naacaI saur}vaata svata:paasaUna kxravaI. yaamaQyao saMvaQa_naapaoX aahI, AiQakx naasaQausa
haoNaar naahI yaakxDo laXa idlao paaihjao. gaDavar caZtaanaa, {tartaanaa, ihMDtaanaa, taTbaMdIcao, baur]jaaMcao icaro {KaDvaNao, inaKaLUna
paDlaolao kxmaanaIcao, kxlaakuxsarIcao dgaD jaagaovar}na hlavaNao, paaNyaacyaa TaWyaaMMmaQyao, talaavaaMmaQyao dgaD foxkxNao, tyaata AMGaaoL-
laGauSaMkxa kxrNao, vaastauvar svata:cao naava badnaama kxrNao, gaDbaD gaaoMQaL kxr}na
paXaI-pa`aNyaaMcyaa rihvaasaata vyatyaya AaNaNao, vanyapa`aNaI paLvaUna (?)
laavaNyaasaazI fxTakox vaajaivaNao, AaQaIca kxmakuxvata Jaalaolyaa baur}ja-taTbaMdIMvar
raVkx Wlaa[_MibaMga (?) kxrNao, [itahasa va eoitahaisakx vyaWtaIMcaI caoYTa kxrNao,
ikxllyaaMvar Qauma`paana-maÒpaana kxrNao, taoiqala vastau, iSalaalaoKa, taaofxa laaMbaivaNao,
maharaYT^ maaJaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |7|
koxr-kxcara kxrNao, maakxDo va [tar pa`aNyaaMnaa Kaa{} GaalaNao va tatsama Anaokx ik`xyaa-kxramataI AapaNa tvairta baMd koxlyaa paaihjaota
va [tar kxaoNaI kxrta Asaola tar tyaaMsa majjaava koxlaa paaihjao.
3. gaDavar ifxrtaanaa fxavalyaa vaoLata SaWya tyaa naaoMdI, AaraKaDo, iTpaNao kxaZavaIta. gaDalagata
AsaNaarI gaavao, paaDo, vastyaa, tyaaMcaI AsaNaarI eoitahaisakx naavao, gaDavar yaoNaa%yaa vaaTa,
vaaTaMvarIla paaNavazËacyaa jaagaa, ikxllyaacyaa pa`vaoSaÓaraMcaI naavao, ikxllyaaMcaI dusarI naavao,
gaavaata va gaDavar {palabQa saaoyaI-sauivaQaa va paaNavazo, gaavaaMtaIla laaokxaMcao mauKya va salaMgna
vyavasaaya, gaavakx%yaaMSaI saMvaad saaQauna ikxllao, [itahasa, BaugaaolaaSaI inagaiDta laaokxkxqaa, ikxllao
va gaavaajavaL AsaNaaro [tar ikxllao va pa`isaÔ sqaLo va ikxllyaavar}na taI sqaLo idsaNyaacyaa
jaagaa, kxccaI roKaaica~ao va nakxaSao, gaDavar AsaNaarI ivaSaoYa laXaNaIya sqaLo, vaastau, KabardarI
GaoNyaajaaogyaa gaaoYTI, [tyaadI jamaa kxravyaata. ASaI Aajakxala paya_Tna kxrNaa%yaa pa`tyaokxajavaL
kVxmaora Asataaoca. ikxllao Ba`maMtaI drmyaana pa`tyaokx vaastauMcao pa`tyaokx baajaunao pa`kxaSaica~ao
(fxaoTaoga`aFsa) kxaZavaIta. maaihtaI ekxaca izkxaNaI {palabQa hao[_la ASaI saaoya kxravaI. tyaanaMtar
pauZIla maaoihmaaMmaQyao jaaNaa%yaa yaa gaaoYTI tapaasaUna va tyaacaI Kaatarjamaa kxr}na hI maaihtaI
AÒyaavata (ApaDoT) kxravaI. ikxllyaaMvar mauÕama saMSaaoQanaasaazIca jaaNaa%yaa maMDLIMnaI ASaI
maaihtaI vaaparavaI jaoNaokxr}na tyaataUna AiQakxaiQakx AcaUkx maaihtaI gaaoLa kxr}na eKaado saMga`halaya
baaMQataa yao[_la. tyaata ikxllyaaMcaI maaVDolsa zovataa yaotaIla. slaa[_D -Saao sah vyaaKyaanao zovataa yaotaIla. yaa savaa_caa {payaaoga ija&aasaU
vyaWtaIMnaa kxrtaa yao{} Sakoxla.
4. AapalyaataIla AnaokxjaNa Aataa ba%yaapaOkxI kxmaavata Asataao. tyaamauLo ekxa mauKya
saMsqaocyaa AiQapatyaaKaalaI [tar saMsqaanaI ivaivaQa yaaojanaa rabavaUna inaQaI saMkxlana
kxrtaa yao[_la. danaSaUr vyaWtaIMnaa pa`aotsaahnaa saazI kxahI {paayayaaojanaa kxrtaa
yaotaIla. jasao AapaNa raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba yaa saMsqaotafo_ x imaSana
saHyaad`I {pak`xmaataUna ekxa idvasaalaa r}payaa yaaojanaoÓaro duga_ saMvaQa_na va
ivakxasa inaQaI {Baarta Aahaota. yaa yaaojanaotaUna pa`tyaokx vyaWtaI ekxa idvasaalaa
ekx r}payaa ikxMvaa drvaYaI_ ekxdaca 365 r}payao saMsqaokxDo duga_ saMvaQa_na
maaoihmaosaazI jamaa kxrola. kxahI danaSaUr vyaWtaI dridvaSaI ekxa r}payaacyaa
paTIMmaQyaohI vaga_NaI do{}na inaQaIlaa hataBaar laavaU Sakxtaata. Anaokx laaookx ikMxvaa
saMsqaa yaaojanaota sahBaagaI haoNyaaeovajaI [tar ekxrkxmaI vaga_NaI do{}na inaQaI
saMkxlanaata sahBaagaI hao{} Sakxtaata.
5. jyaa vyaWtaIMnaa paOSaaMcaI madta kxrNao SaWya nasaola tao vastau svar}paata hataBaar
laavaU SakxtaIla. duga_saMvaQa_naasaazI laagaNaaro saaihtya jasao Avajaaro, jaunyaa
baadlyaa, D^msa, laaoKaMDI saLyaa, [tyaadI tasaoca inaSaulkx ikxMvaa kxmaI
SaulkxamaQyao Cpaa[_kxama, kxaVmpauTr vak_x, iDJaa[_inaMga vak_x, sarkxarI parvaanagyaa
imaLvaUna doNao, saMsqaolaa danaSaUr vyaWtaI, Ea`madanakxtao_ imaLvaUna doNao, duga_saMvaQa_na
{pak`xmaacaI pa`isaÔI kxrNao [tyaadI pa`kxaro madta kxrtaa yao[_la.
maharaYT^ maaJaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |8|
6. duga_saMvaQa_naata inaQaIcyaa baraobarInao AavaSyakxtaa Baasaola taI
Ea`madanaacaI. pa`caMD SaarIirkx va baaOÔIkx Ea`madanaanao ho [icCta
saaQya kxrtaa yao[_la. inaYNaata va AnauBavaI [itahasakxar,
AiBayaMtao , vyavasqaapakx, igayaa_ raohI yaaMcyaa baaOÔIkx
maaga_dSa_naaKaalaI {tsaahI Ea`makxaya_kxtyaa_Mcyaa maohnaItaInao
duga_saMvaQa_na kxravao laagaola. ikxllao pauvaI_ kxsao haotao? tao tasao kxa
haotao? yaavar yaaogya tao saMSaaoQana kxr}na tao paUva_vata kxravao
laagataIla ikxMvaa ikxmaana baur}ja, taTbaMÒa va vaastau AiQakx
ZasaLU nayaota yaasaazI pa`yatna kxravao laagataIla. zraivakx
kxalaaMtaranao paaNyaacyaa TaWyaataIla gaaL kxaZNao, baur}ja,
taTbaMÒa va vaastauMvarIla JauDupao naYT kxrNao, mautyaa_, iSalaalaoKa
svacC kxr}na jatana kxrNao, paaya%yaa maaokxLËa va naoTWyaa
kxrNao, vaRXarajaI laavaUna gaDpairsar SaaMta, sajaIva va sauSaaoiBata
kxrNao, gaavakx%yaaMcyaa madtaInao gaavaata va gaDavar saaoyaI-
sauivaQaa {palabQa kxr}na doNao, vaaTovarIla maagaa_ta maaihtaIfxlakx, idSaadSa_kx baaNa
laavaNao, QvajastaMBa {BaarNao, taaofxa yaaogya izkxaNaI laavaNao, maMidr-dovaLaMcaa
ijaNaao_Ôar kxrNao, caZa[_laa kxzINa izkxaNaI laaoKaMDI saLyaa, saaKaLËa laavaUna
maaga_ inaQaao_kx kxrNao, [tyaadI kxamao kxravaI laagataIla. maa~a evaZo sagaLo kxrtaanaa
gaDacyaa mauL svar}paasa Aijabaata QaWkxa paaohaocaNaar naahI yaacaI Kaa~aI va
KabardarI GyaavaIca laagaola.
7. saMpaUNa_ {pak`xmaadrmyaana va tyaanaMtarhI ikxllyaavarIla ikxMvaa ikxllaa pairsarataIla
inasagaa_sa, sajaIva saRYTIsa QaWkxa laagaNaar naahI yaakxDo laXa Òavao laagaola.
ikxllyaacyaa pairsarataIla inasaga_saaOMdya_ ha tyaacaaca ekx Baaga Aaho ho ivasar}na
caalaNaar naahI. yaa{laT ikxllyaavar ivaivaQa {payaaogaI vaRXa laavaUna taoqaIla inasaga_
vaaZvaNao koxvhahI {payauWtaca hao[_la.
8. pa`tyaokx ikxllyaajavaLcyaa gaavaataIla haotakxr} tar}NaaMcaa ekx
lahanasaa gaT tayaar kxr}na tyaaMnaa duga_saMvaQa_SaI inagaDIta
doKaroKaIcao iSaXaNa Òavao. mauKyarstyaapaasaUna ikxllyaapaya_Mta
ikxMvaa gaavaapaya_Mta pa`vaasaI vaahnaaMcaI saaoya kxrNao, gaavaata ikxMvaa
ikxllyaavar caha-naaStyaacaI, jaovaNaacaI saaoya kxr}na doNao,
navaKyaa paya_TkxaMcaa vaaTaDËa haooNao, ra~aI yaoNaa%yaa
paya_TkxaMnaa mauWkxamaasaazI inavaara {palabQa kxr}na doNao,
gaavaataIla mauKya vyavasaayaacaI paya_TkxaMnaa AaoLKa kxr}na doNao,
[tyaadI {payauWta kxaya_k`xma yaa gaTatafo_x rabavaUna duga_saMvaQa_naasa
hataBaar laagaU Sakoxla.
maharaYT^ maaJaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 |9|
9. ekxa C~aaKaalaI rabaivalyaa jaaNaa%yaa {pak`xmaasa ekxa saMsqaonao saur}vaata kxr}na tyaavar [tar saMsqaaMnaI kxaya_ Aivarta saur} raKaNao
ha yaa duga_saMvaQa_naacaa paayaa Asaola. ekxaca vaoLI vaogavaogaLËa saMsqaaMnaI vaogavaogaLËa ikxllyaaMvar ha {pak`xma saur} kxr}na cak`x
paÔtaInao {pak`xma saur}xzovataa yao[_la.
iSavaC~apataIMcyaa gaaOrvaSaalaI [itahasaacao saaXaIdar AsaNaaro ho Aapalao duga_ hI Aapalyaa laaDWyaa iSavabaacaI AazvaNa mhNauna jatana
kxravayaacaI Aaho, ho ekx Qyaoya {raSaI baaLgaNaarI vyaWtaI, Hyaa {pak`xmaacaa maulaBaUta GaTkx AsaNaar Aaho. {raSaI iSavaBaWtaI AaiNa
paazISaI iSavaSaWtaI AsaNaa%yaa pa`tyaokxacaa sahBaaga Hyaa {pak`xmaasa imaLNaarca Aaho. garja Aaho taI fxWta yaa {pak`xmaacyaa Ea`I
gaNaoSaa caI.
laXaata zovaa:
Aapalyaa iSavabaacao BaWkxma ikxllao haca Aapalaa baaNaa|
kxSaasa hvao sarkxar jaovha saHyaad`Ica Aapalaa kxNaa|
| jaya iSavaajaI, jaya BavaanaI |
| {tkxYa_ erMDkxr |
AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 10 |
| iSavarayaaMcaa maavaLa Aaho maI |
maaJyaabaÕla Aamhalaaca kxaya ivacaartaa?
maaJyaabaÕla ivacaarayacao Asaola tar
ivacaara saHyaad`Icyaa kxDËakxpaarIMnaa,
KaNaKaNaNaa%yaa talavaarIMnaa,
ArbaI saagaralaa, marazI manaalaa,
AaiNa paaNaI ipataanaahI ‘iSavaajaI idsalaa’
mhNaUna caar paavalao maagao ifxrNaa%yaa maaogalaaMcyaa GaaoDËaMnaa,
maharaYT^acyaa saMrXaNaasaazI AayauYyaacaa daor baaMQalaa,
isaMhgaDI taanaajaInao dohacaa {Mbarza koxlaa,
paurMdrI baajaInao iSaravaogaLo QaD laZivalao,
tyaa rWtaacyaa ibaMdUta haotaI [_Yaa_ koxvaL tyaagaacaI,
Hyaa maataIcyaa kxNaakxNaavar KaUNa hI svaaimaBaWtaaMcaI,
iSavarayaaMcaa maavaLa Aaho maI,
baajaIravaaMcaa caahtaa Aaho maI,
marazI paaovaaDo gaaNyaa%yaa SaahIraMcyaa
DfxavarcaI qaapa Aaho maI,
ivazurayaacaI vaIT Aaho maI,
taukxyaacao ABaMga Aaho maI,
marazI saaihtya ijaqao ijaqao {malatao
itaqao huMdDNaara vaarkxrI Aaho maI,
Anaaid AnaMta marazIcaa pau~a Aaho maI,
marazI mhNauna janmalaao.. dovaacaa AaBaarI Aaho maI,
maayamarazIcaa [takxa AiBamaana malaa kxI,
marazIvar pa`oma kxrNaa%yaa pa`tyaokxacaa Aaho ‘maI’. . .
| A&aata |
rakxT doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 11 |
| ikxllao varLI |
sqaL : varLI kxaoLIvaaDa | parIsar : varLI | ijalha : mauMba[_ | pa`kxar : ikxllaa / imaEa`duga_
varLI ho mauMba[_cyaa mauL saata baoTaMpaOkxI ekx. mauMba[_cyaa saatahI baoTaMvar ekUxNa 11 ikxllao -vajaa caaOWyaa baaMQaNyaata Aalyaa haotyaa. haotyaa
ha Sabd vaaparNyaacao pa`yaaojana mhNajao AajaimataIsa Hyaa ikxllyaataIla ekx ikxllaa naamaSaoYa Jaalaa Aaho va [tar naamaSao Ya haoNyaacyaa
maagaa_var Aahota. SahrIkxrNaacyaa vaadLata tao kxsaobasao taga Qar} paahta Aahota. yaa Saya_taIta varLI ikxllyaanao maa~a baajaI maarlaI Aaho.
Karotar mauMba[_baahor}na yaoNaa%yaaMnaaca navho tar mauMba[_ta janmalaolyaa laaokxaMnaahI varLI ikxllaa Aaho ho &aata naahI; ikMxbahUnaa taao Aaho ho
jaaNaUna GaoNyaacaI [cCaca daKavalaI gaolaI naahI. koxvaL varLIca naahI mauMba[_talyaa [tar ikxllyaabaabatahI hIca {dasaInataa Aaho. Asaao!
vaad`o-varLI saagarI saotau
tar varLIcyaa samaud`ata gaolaolyaa Taokxavar kxaoLIvaaDËata ha ikxllaa Aaho. yaa ikxllyaapaya_Mta yaotaanaa Anaokx AnaaiQakR xta JaaopaDpa×Ëa
(kxI baMgalao?) AaolaaMDUna yaavao laagatao. Hyaa vastaImaQyao mauL kxaoLI laaokxhI rhata Asalyaanao ikxllyaajavaL sauWyaa maasaLIcyaa vaasaacaI
savaya AsaNao Apairhaya_ Aaho. vastaI saMpataaca baoTacyaa TaokxaSaI ba%yaapaOkxI maaokxLa idsaNaara Baaga najarosa paDtaao . yaa ikxllyaacao dudO_va
ho kxI itaqao paaohaocalyaavar Aapalao laXa AaQaI ikxllyaavar na jaataa taoqaUna {ttama dSa_na doNaa%yaa vaaMd`o -varLI saagarIsaotaU kxDo AaoZlao
jaatao. tyaanaMtar Baanaavar Aalyaavar AapaNa varLI ikxllaa paahNyaasaazI Aalaao Aahaota yaacaI jaaNaIva haotao.
rakxT doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 12 |
varLI ikxllaa
kxaoLIvaaDa saMpataaca baoTacyaa qaaoDosao paUva_ baajaUsa varLIcaa ikxllaa baaMQalaolaa
Aaho. ha ikxllaa Karotar ekx doKaroKaIcaI caaOkxI Aaho Hyaacaa {llaoKa kxrNyaacao
kxarNa mhNajao ha ikxllaa paahayalaa jaataanaa fxar ApaoXaa baaLgaUna jaa{] nayao.
fxWta baur}ja AaiNa taTbaMdI AsalyaamauLo tyaalaa ikxllaa Asao saMbaaoQalao jaatao.
ikxllyaacao pa`vaoSaÓar
fxWta 250 caaOrsa maITr [takox Xao~afxL saamaavaUna GaoNaara ha ikxllaa ekx
dRYTIXaopaataca paahUna haotaao. parMtaU AajahI BaWkxma AsaNaarI tyaaMcaI taTbaMdI paahUna baro vaaTtao. paaotau_gaIja baaMQaNaIcaa vaaTNaara ha ikxllaa
baaMQalaa maa~a iba`TISaaMnaI. jaaNakxaraMcyaa matao 1675 saalacyaa Aasapaasa Hyaa ikxllyaacao baaMQakxama Jaalao Aaho.
ha ikxllaa baaMQaNaInao AitaSaya majabaUta Aaho, AaiNa bahUda tyaamauLoca taao AjaUnahI iTkUxna Aaho. Hyaa CaoToKaanaI ikxllyaamaQao
Qaanyakxaozaro, vaaDa, SaaOcakUxpa, jaInao [tyaadI Anaokx vaastaU Aahota. vaaDËacyaa iBaMtaI jarI naamaSaoYa Jaalyaa Asalyaa tarIhI mahadrvaajaa,
taTbaMdI
rakxT doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 13 |
ikxllyaavar}na idsaNaara saUyaa_sta
SaaOcakUxpa, ijanao [tyaadI caaMgalyaa Avasqaota Aahota.
mahadrvaajaa fxWta ekxa maaNasaacyaa {McaIcaa va r}MdIcaa Aaho. drvaajyaacyaa ijanyaaKaalaI paaokxLI Aaho. taI kxSaasaazI AsaavaI ho jarI
Aaja kxLta nasalao tarI Aaja tyaata taIna manauYyaakRxtaI Asalaolaa QaataUcaa vatau_Lakxar jaaD taukxDa dova mhNaUna zovalaa Aaho. ikxllyaacaI
taTbaMdI AatamaQao saha fUxT jaaDIcaI AsaUna tyaata Qaanyakxaozar va SaaOcakUxpa baaMQalao Aahota. ikxllyaacyaa maQyaBaagaI ivahIr Aaho. [tarhI
Anaokx AaoLKa na paTvataa yaoNaaro AvaSaoYa ikxllyaata Aahota.
varLI kxaoLIvaaDËataIla yauvakxaMnaI vyaayaamaSaaLa saur} koxlaI Aaho. tyaamauLo ikxllaa tar vaacaola paNa tyaamauLo taoqaIla pa`vaoSaasa baMdI inamaa_Na
haoo[_la, ikxllyaacyaa vaastaUMnaa navaIna svar}pa AaNalao jaa[_la. ASaanao varLI ikxllyaacaI AaoLKa maa~a saMpauYTata yaoNyaacaI SaWyataa Aaho.
ikxllaa mauLataca lahana Asalyaanao, saMpaUNa_ ikxllaa paahayalaa AQaa_ -ekx taasa pauYkxL hao[_la.
ijanyaaKaalaIla dova varLI kxaoLIvaaDa
vaacakxaMcyaa pa`itaikxyaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 14 |
AMkx caaMgalaa Jaalaaya. naa[_sa fxaoTaosa AaVfx koxvhsa\. gauD efxT_sa\ {tkxYa_.
kxIpa [_T Apa.
sauvaNa_roha jaaQava (Email 01-11-2011) (GuestEditor for November, 2011 Issue)
splaoMDID. kxmaI SabdaMmaQyao jaasta maaMDNaM kxmaI jaNaaMnaa jamataM.
kxIpa [_T Apa. baI d sTIma, naaVT hIT.
ivakxasa kxaoltao (Email 18-11-2011)
taumacao maaisakx AtyaMta saUMdr Aaho. malaa taumacaa ha pa`kxlpa KaUpa AavaDlaa. maI maaJao laoKa taumhalaa paazvata
jaa[_na AaiNa maaJao AnauBavasauÔa taumhalaa ilahUna do[_na.
Anauraga vaOdË (Email 11-11-2011)
ha AMkx KaUpaca Cana Aaho. ima~aaMnaao maI mauMba`ajavaL rahta AsaUnadoiKala malaa [takxI maaihtaI navhtaI. malaa
AjaUnahI BarpaUr saa%yaa gaaoYTI kxLlyaa yaa AMkxamaQaUna.
saMidpa baao%haDo (Email 04-11-2011)
I have read your all e-magazines, ur effort is best towards all the things related to SAHYADRI. I
wish to participate in various activities that ur are conducting, I appreciate your work. Plz mail
me about the life membership & yearly membership.
I would like to do the several work (Plantation nearby fort, fort conservation, nature awareness
programmes for youth, nature trails for youth etc.) with you. Please mail me the detail address
of your office, personally I will meet you and want to talk with you.
Meet you soon.
mahoSa Aagaro (Email 25-11-2011)
saHyaad`I - kxNaa maharaYT^^acaa maaisakxacyaa sava_ vaacakxaMnaa mana:pauva_kx
Qanyavaad. Aapalao AaiSavaa_d va SauBaocCa ASaaca Aamacyaa saaobata rahaota hI
parmaoSvarcarNaI pa`aqa_naa...
‘saHyaad`I - kxNaa maharaYT^acaa’ ho maaisakx jar taumhalaa AavaDlaa Asaola
tyaaivaYayaIcao AiBapa`aya , sallao, SauBaocCa taumhI Aamacyaapaya_Mta paaohaocavaa, yaa
sadramaQao tyaa pa`kxaiSata koxlyaa jaataIla. (kRxpayaa Aapalao naava, saMpak_x (pa`isaÔ
kxravayaacao Asalyaasa) namaUd kxravao)
kxaomala doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 15 |
| jaaMBaLa saUya_paXaI |
jaaMBaLa saUya_paXaI
saUya_paXaI ha saHyaad`ImaQyao AaZLNaara ekx saamaanya paXaI. Sahrata maa~a tyaacao dSa_na dula_Ba. naanaaivaQa
rMgaaMcyaa CTaMmaQyao idsaNaa%yaa Hyaa paXyaacaI jaaMBaLI pa`jaataI hmaKaasa najarosa paDtao. jaaMBaLa saUya_paXaI
AitaSaya capaL Asataao. ha Aakxaranao icamaNaIpaoXaa qaaoDa lahana Asataao. gaDd tapaikxrI paaoTasah camakxdar
inaLËa-jaaMBaLËa rMgaaMcyaa Hyaa paXyaacao paMKa va paaya kxaLo Asataata. ivaNaIcyaa kxaLata naracyaa paMKaaMcyaa
saur}vaataIlaa camakxdar SaoMdrI CTa idsataata; maa~a ervhI nar va maadI idsaayalaa saarKaoca Asataata.
maubalakx fuxlao AsaNaa%yaa pa`doSaata Hyaa paXyaacao vaastavya AiQakx Asatao. fuxlaataIla maQa KaaNao ho jarI yaa
paXyaacao mauKya KaaÒ Asalao tarIhI pa`saMgaI ikxTkx KaataanaahI taao AaZLtaao. yaasaazI inasagaa_nao tyaalaa laaMba
baakxdar caaoca idlaI Aaho.
saaQaarNata: {nhaLËata mhNajao maaca_ tao mao yaa kxaLata saUya_paXyaacaa ivaNaIcaa hMgaama Asataao. yaa kxaLata
saUya_paXaaMcaI JaaDaMvar laTkxNaarI GarTI idsaUna yaotaata. gavata, kxaTWyaa, kxaoLËaMcaI jaaLI, kxapaUsa [tyaadI
vaapar}na tayaar haoNaaro ho GarTo JaaDaMvar eKaaÒa baurSaIcyaa gaaoLËapa`maaNao idsatao. maadI ekxa vaoLosa 2-3
raKaaDI-ihrvaT rMgaacaI kxaLpaT izpakox AsaNaarI AMDI Gaalatao. ipalaaMnaa Kaa{} GaalaNyaacao kxama jarI
jaaoDInao haota Asalao tarIhI GarTo baaMQaNyaacao va AMDI {bavaNyaacao kxama maa~a ekxTI maadIca kxrtao.
kxaomala doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 16 |
kxaomala doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 17 |
saUya_paXaacao GarTo
saUya_paXaacaI AMDI saUya_paXaacaI ipalao
AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 18 |
| imaSana saHyaad`I - gaIAsa_ SaaVpa |
baIpaI baayaaonaassao 22
T^okxIMga saVkx (koxSauAa)
ekx {ttama saVkx (22 laITr Xamataa), 1-2 idvasaIya T^oWsa\, skxI[_Mga,
maaoTrbaa[_ikxMgasaazI {ttama.
ekx mauKya kxppaa va 1 baahorIla kxppaa. vaaVkxIMga sTIkx haolDr va Aa[_sa
AVWsa haolDr caI saaoya. baahor hvaoSaIr jaaLIdar kxppaa. kxaZtaa-
jaaoDtaa yaoNaara kxmaroBaaovataIcaa pa×a. paaNyaacaI blaVDr (ipaSavaI)
zovaNyaacaI saaoya.
rIpasTaVkx va paaVlaIesTr fVxiba`kx, paaVilaqaIna paVDIMga, hVMD haolDr,
SaaolDr sT^Vpsa\, caosT sT^Vpa
vajana – 810 ga`Vma
{palabQa rMga – blaVkx mar}na / fuxla blaVkx / blaVkx blaU
maUL ikxMmata : 1500 r}payao | imaSana saHyaad`I ikxMmata : 1400 r}payao
fxaorWlaaJa AVMTI yauvaI kVxpa
T^okxIMga kVxpa (koxSauAa)
T^oWsa\, paya_TnaasaazI {ttama. AitanaIla ikxrNaaMpaasaUna 95 TWkox
saMrXaNa
{nhapaasaUna kxpaaL va maanaocao saMpaUNa_ saMrXaNa, AVDjasTobala sTV^psa
AaiNa baWkxlsa\
100 TWkox paaVilaemaa[_D fVxiba`kx
{palabQa rMga – baoja / ba`a{}na
maUL ikxMmata : 600 r}payao | imaSana saHyaad`I ikxMmata : 500 r}payao
raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba hI naaoMdNaIkRxta saMsqaa Asalyaanao Aapalyaalaa kMxpanyaaMkxDUna yaoqao pa`diSa_ta vastaU
savalataIcyaa drata {palabQa haota Aahota. tyaacaaca fxayada Aapalyaa saBaasadaMnaa va vaacakxaMnaa paaohaocavaNyaacaa ha
ekx lahanasaa pa`yatna. yaa sava_ vastaU jaagaitakx djaa_cyaa Asalyaanao tyaaMcyaa gauNavattaobaabata Kaa~aI dotaa yaotao. Hyaa
vastaUMcaI maagaNaI kxrNyaasaazI raVkx Wlaa[_Mbasa_ Wlaba saMsqaocyaa kxaya_kxtyaa_MSaI namaUd k`xmaaMkxavar saMpak_x saaQaavaa.
BaavaBaWtaIcyaa doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 19 |
| iSavaduga_ Aismataa AaMdaolana |
maharaYT^ataIla gaD duga_ mhNajao iSavarayaaMnaI {Baarlaolyaa ihMdvaI
svarajyaacao BaWkxma iSalaodar, saHyaad`Icyaa kxDËa kxpaarItalyaa yaaca
ikxllyaaMcyaa saaHyaanao svarajyaacaM svapna saakxarlaM. C~apataI iSavarayaaMcyaa
sahvaasaanao paulaikxta Jaalaolyaa yaa vaastaU iSavarayaaMcyaa SaaOyaa_cyaa AaiNa
kxta_bagaarIcyaa maUkx saaXaIdar Aahota, maharaYT^acyaa gaaOrvaSaalaI
[itahasaacyaa saaonaorI AazvaNaI Aahota. tyaamauLoca tyaaMnaa maharaYT^acaI
AaBaUYaNaM mhMTlaM tarI vaavagao zrNaar naahI. kxaLacao AaGaata sahna kxrIta
svaataM~yaanaMtarhI dula_iXata raihlaolyaa yaa vaastaU SaovaTcyaa GaTkxa maaojaIta
Aahota AaiNa naijakxcyaa kxaLata tyaaMcyaa AistatvaaivaYayaI saaSaMkxtaa
inamaa_Na JaalaI Aaho AaiNa ha vaOBavaSaalaI eoitahaisakx vaarsaa AapaNa
gamaavata Aahota. gaD dugaa_Mcyaa yaa duravasqaosa Saasanaca jabaabadar Aaho,
kxarNa yaa vaastaU paUratatva ivaBaagaakxDo saMriXata Asataanaa koxvaL
[cCaSaWtaIcyaa ABaavaI tyaakxDo kxayama dula_Xa kxrNyaata Aalao Aaho va
tyaamaULo ha vaarsaa AapaNa pauZcyaa ipaZIkxDo saupaUd_ kxr} SakUx kxI naahI? ha
maaoza pa`Sna inamaa_Na Jaalaa Aaho. AaiNa tasao Jaalao tar [itahasa yaa ipaZIsa
koxvhaca maafx kxrNaar naahI ho svata:laa iSavarayaaMcao paa[_kx mhNavaUna GaoNaa%
yaa pa`tyaokxanao laXaata Gyaavao.
svata:laa iSavaBaWta mhNaNaa%yaaMcaI iSavaBaWtaI eKaaÒa caaOkxalaa ikxMvaa
vaastaUlaa C~apataI iSavarayaaMcao naava doNyaapaurtaIca mayaa_idta Asatao paNa ho
iSavarayaaMnaa ApaoiXata iSavakxaya_ Kaicataca mhNataa yaoNaar naahI. saHyaad`I
pa`itaYzana cyaa vataInao maagacyaa kxahI vaYaa_MpaasaUna gaD duga_ saMvaQa_naacao kxaya_
caalaU Aaho, yaa saMvaQa_na maaoihmaoAMtaga_ta maharaYT^ataIla ikxllyaaMcaI saafx
safxa[_, vaRXaaraopaNa, paya_TkxaMsaazI pa`tyaokx ikxllyaavar idSaadSa_kx va
maaihtaI fxlakx laavaNao [tyaadI kxama saatatyaanao va Saasanaacyaa kxaoNatyaahI
madtaIiSavaaya AKaMD saur} Aaho AaiNa yaa gaD saMvaQa_na maaoihmaocaa Baaga
mhNaUna idnaaMkx 04/08/2011 raojaI maa. mauKyamaM~aI, maharaYT^ rajya, va
pauratatva ivaBaaga yaaMnaa gaD va duga_ saMvaQa_naabaabata inavaodnaaÓaro Aavaahna
kxrNyaata Aalao. tyaanaMtar saumaaro maihnaaBaranao tyaa saMdBaa_ta smarNa pa~ahI
paazvaNyaata Aalao paNa tyaacaI saaQaI dKalahI GaotalaI gaolaI naahI. tyaamauLo
iSavarayaaMcyaa maharaYT^ataca duga_saMvaQa_naasaazI AaMdaolana kxrNyaacaI naamauYkxI
AaoZvalaI Aaho. tyaasaazI saHyaad`I pa`itaYzananao samasta marazI baaMQavaaMnaa,
iSavarayaaMcyaa paa[_kxaMnaa, duga_pa`omaIMnaa Ka%yaa Aqaa_nao maharaYT^acaI Aismataa
zrNaa%yaa yaa gaDdugaa_Mnaa vaacavaNyaasaazI Aavaahna kxrNyaata Aalao. rajya
BaavaBaWtaIcyaa doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 20 |
Saasanaalaa jaagao kxrNyaasaazI saHyaad`I pa`itaYzanacyaa vataInao iSavaduga_ Aismataa
AaMdaolana CoDNyaata Aalao. yaa AaMdaolanaacaI saur}vaata idnaaMkx 09/10/2011
raojaI ipaMparI, pauNao yaoqaIla AaMbaoDkxr pautaLa yaoqaUna JaalaI Aaho. yaa idvaSaI
QarNao AaMdaolana va inadSa_nao kxrNyaata AalaI. iSavaduga_ Aismataa rXaa AaMdaolana
AMtaga_ta duga_ saMvaQa_naacyaa janajaagarNaasaazI janataocyaa sahBaagaataUna maaozËa
pa`maaNaata laZa {BaarNyaata yaota Aaho.
ha laZa iSavarayaaMcyaa sanmaanaacaa laZa Aaho. C~apataI iSavaajaI maharajaaMcao
naava {ccaartaaca jyaaMcyaa QamanyaaMtaUna rWta saLsaLU laagatao ASaa tar}NaaMnaa ho
Aavaahna Aaho kxI iSavaduga_ Aismataa AaMdaoolanaata svata:laa JaaokUxna Òa; ho
AaMdaolana mhNajao maharaYT^acyaa Aismataocao rXaNa va saMvaQa_na Aaho. Aataa kxca
KaallaI va maaGaar GaotalaI tar paUva_jaaMcyaa kxtaR_tvaacaI taI Avaholanaa zrola va
[itahasa AapaNaaMsa koxvhaca maafx kxrNaar naahI. yaa AaMdaolanaacaI vyaaptaI va imaLNaara {tsfuxta_ pa`itasaad baGataa maujaaor va baojabaabadar
Saasanaalaa yaa AaMdaolanaacaI dKala GyaavaIca laagaola.
iSavaduga_ Aismataocyaa saMrXaNaasaazI vacanabaÔ marazI maulaKaataIla mad_ marazËaMnaao, Aaja iSavarayaaMcyaa yaaca maharaYT^ ata iSavapa`BaUMcao gaD
AbaaiQata zovaNyaasaazI AaMdaolana kxravao laagatao yaa saarKaI SarmaocaI gaaoYT dusarI nasaavaI! iSavarayaaMnaahI svarajyaasaazI svakxIyaaMSaI
JauMjaavao laagalao, saUyaa_jaI ipasaaL, baajaI GaaorpaDo marazIca haotao va Aaja tyaaMcyaaca AaOlaadIcao rajya Aaho kxaya? tyaamauLo AaMdaolanaacaI
saarI iBasta paUnha taumha Aamha maavaLËaMvarca Aaho. Aaja jarI AapaNa mauzBar Asalaao tarI {Òa laaKaao AsaU!! sarkxar gaDsaM vaQa_na
maaoihma hataI Gao[_paya_Mta AapaNa gappa basaNaar naahI, QamanyaaMtaIla saLsaLtaM rWta SaaMta hao{} doNaar naahI.
Aataa fxWta ekxca Qyaasa . . . gaDikxllao Aamacaa Ev`aasa.
AaMdaolanaata sahBaagaI haoNyaasaazI tasaoca AiQakx maaihtaIsaazI saMpak_x:
saHyaad`I pa`itaYzana va iSavarqa yaa~aa {tsava saimataI, pauNao
Ea`imakx gaaojamagaMuDo- 9922887767
BaavaBaWtaIcyaa doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 21 |
idnaaMkx 24/11/2011 raojaI mauMba[_ yaoqaIla AaJaad maOdanaavar Jaalaolyaa iSavaduga_ Aismataa AaMdaolanaacaI kxahI XaNaica~ao:
BaavaBaWtaIcyaa doSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 22 |
Ea`I Ea`maIkx gaaojamagauMDo
[itahasata&a Ea`I Aappaa parba
AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 23 |
| yaa maihnyaataIla {pak`xma |
rayagaD Ba`maNa
pa`kxar Qaaima_kx Ba`maMtaI / igayaa_raohNa
sqaana rayagaDvaaDI (rayagaD)
Ba`maMtaI 30-12-11 | 22:30
kxala 31-12-11 | 20:00
Ea`oNaI saaopaI - 3 (raopa vao nao)
AavaSyak paaNyaacaI baaTlaI, saVkx, TaopaI,
x ekx vaoLcao KaaÒpadaqa_, caadr,
svaoTr, baUT
pa`vaoSa r}payao 800/- pa`taI vyaWtaI
Saulkx (dadr tao dadr)
(saBaasadaMnaa r}payao 700/-)
pa`vaasa saava_jainakx vaahna
[tar Ba`maMtaI mauWkxamaacaI Asalyaanao
tyaanausaar saaihtya AaNaNao
yaoqao pa`isaÔ haoNaa%yaa sava_ {pak`xmaaMmaQyao sahBaagaI haoNyaasaazI kRxpayaa saMsqaocyaa kxaya_kxtyaa_MSaI 9930609990 yaa
Ba`maNaQvanaI k`xmaaMkxavar kxmaItakxmaI 5 idvasa Aagaaodr saMpak_x saaQaavaa. AamacaI saMsqaa mauMba[_isqata Asalyaanao SaWyataao
mauMba[_ javaLpaasacyaaca laaokxaMnaa Hyaata sahBaagaI haotaa yao[_la. pa`vaoSa Saulkx Aagaa{} jamaa koxlyaaiSavaaya tasaoca
AavaSyakx saaihtya saaobata AaNalyaaiSavaaya sahBaagaacaI Kaa~aI dotaa yaoNaar naahI yaacaI naaoMd GyaavaI.
paiva~adoSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 24 |
| samaqa_ maharajaaMcao AWkxlakxaoT |
sqaL : Ea`I svaamaI samaqa_ maz | parIsar : AWkxlakxaoT | ijalha : saaolaapaUr
AaMQa`pa`doSaataIla Ea`I SaOlya pava_taraMgaotaIla kxd_LIcyaa vanaata laakxD taaoDta Asataanaa ekxa laakUxDtaaoDËacaI kux%haD javaLcyaa ekxa
{Mca vaar}Lavar paDlaI. tyaacabaraobar tyaa vaar}LataUna rWta vaahU laagalao. ho paahUna taao laakUxDtaaoDËa AitaSaya Gaabarlaa. tyaanao tvairta tao
vaar}L fxaoDUna paahIlao tar tyaata ekx yaaogaI paur}Ya samaaQaIsta basalao haotao. samaaQaI BaMga paavataaca tyaa yaaogaI paur}Yaanao hLUvaar DaoLo
{GaDlao va vaar}LataUna tao baahor paDlao. Gaabarlaolyaa laakUxDtaaoDËalaa tyaaMnaI samajaavalao kxI tyaa yaaogaI paur}YaaMcyaa Avataarxxkxayaa_laa
saur}vaata haoNyaasaazI dOvaI yaaogaanao tyaacyaakxDUna ho kRxtya GaDvaUna AaNalao Aaho. Asao saaMgaUna tao tyaaMcyaa pauZIla Avataarkxayaa_saazI
inaGaUna gaolao. tao ihmaalaya, caIna, paurI, banaarsa, hrIÓar, igarnaar, kxazIyaavaaD, ramaoSvarma AaiNa [tar Anaokx izkxaNaI BaoT do{}na Aalao.
tyaanaMtar maMgaLvaoZa yaoqao kxahI kxaL GaalaivalyaanaMtar 1856 saalaI Ea`I icaMtaaopaMta TaoL yaaMcyaa AamaM~aNaanausaar tao AWkxlakxaoT yaoqao
pa`vaoSalao va tyaanaMtar tabbala 22 vaYao_ tyaaMnaI AWkxlakxaoT yaoqaoca Avataar kxaya_ saur} zovalao.
ho yaaogaI satpaur}Ya mhNajaoca AWkxlakxaoTinavaasaI Ea`I svaamaI samaqa_ maharaja. pa`Bau
dttaa~aoyaaMcao dusaro Avataar AsaNaa%yaa Ea`I naRisaMh sarsvataIMnaI saaMigatalyaapa`maaNao tao jyaa
kxd_LIvanaamaQyao AMta_Qaana paavalao, tyaaca kxd_LIvanaamaQyao Ea`I svaamaI samaqa_ maharaja
saumaaro 300 vaYaa_MnaMtar Avatarlao. tyaamauLo Ea`I naRisaMh sarsvataIMnaI kxd_LIvanaata samaaQaI
GaotalaI Asataa tyaaMcyaaBaaovataI mauMgyaaMnaI vaar}L baaMQalao, jao fxaoDlyaavar Ea`I svaamaI samaqa_
maharaja yaaMcaa Avataar Jaalaa; tyaamauLo maharajasauÔa pa`Bau dttaa~aoyaaMcao Avataarca
maanalao jaataata. laaokxaMsaazI AsaNaaro camatkxar mhNajao dovaacyaa raojacyaa laIlaa
Asataata ho tyaaMnaI daKavaUna idlao. Anaokxda tyaaMcyaa laIlaa laaokxaMnaa kxLUna yaota nasata
maa~a kxalaaMtaranao tyaaMcaa {lagaDa hao{}na camatkxar idsaUna yaota. AsaM mhNataata pairsa
laaoKaMDacao saaonao banavataM, paNa yaa pairsaanao Anaokx laaoKaMDacao paarsa banavalao. tyaaMcyaa
Avataarkxayaa_nao AWkxlakxaoT jagaacyaa nakxaSaavar pa`isaÔ Jaalao. doSaaodoSaIcyaa
laaokxaMnaa tyaaMcyaa camatkxaracaa AnauBava Aalaa. Ea`I koxLkxrmaharajakRxta baKarI maQyao
Ea`I svaamaI samaqa_ maharajaaMcaI mahtaI pa`isaÔ kxrNyaata AalaI Aaho va tyaa ga`MqaataUna
paiva~adoSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 25 |
maharajaaMcao Anaokx camatkxar vaacaavayaasa imaLtaata. tabbala daona dSakox ikxtyaokx laacaar, du:KaI, inaraQaar laaokxaMcao AayauYya sauKamaya
koxlyaanaMtar tyaaMnaI GaaoYaNaa koxlaI kxI tyaaMcaa SaaSvata doh AnaMtaata ivalaIna kxrNyaacaI vaoL AalaI Aaho. caO~a SauÔ ~ayaaodSaI, Sakox
1800, [.sa. 1878 saalacyaa gaur}vaarI saayaMkxaLI 4 vaajataa tyaaMnaI samaaQaI GaotalaI. tyaavaoLosa hma gayaa nahI, ijaMda hO Asao vacana
idlao. tar ASaa paavana AWkxlakxaoT Xao~aata ifxrtaanaa maharajaaMcyaa dOvaI lahrIMcaI AnauBaUtaI jaaNavalyaaiSavaaya rahta naahI.
vaTvaRXa maMidr: ho AWkxlakxaoT maQaIla maharajaaMcao
pa`mauKa maMidr maanalao jaatao. yaoqaIla pa`caMD
vaTvaRXaaKaalaI basaUna tao laaokxaoÔar kxrIta Asata. ho
ekx jaagaRta sqaana maanalao jaatao. yaoqaIla dovaI-
do vataaM cyaa mau taI_M cyaa sqaapanaa maharajaaM cyaa
{paisqataIta kxrNyaata Aalyaa haotyaa. AWkxlakxaoT
yaoqao pa`vaoSataaca svaamaI samaqa_ maharajaaMcyaa yaa
maMidralaa pa`qama BaoT idlaI jaatao. yaa maMidrata
maharajaaMcyaa samaaQaIsqaanaacao dSa_na Gaotaanaa jaIvanaacao
saaqa_kx JaalyaasaarKao vaaTtao. yaoqao javaLca AnnaC~a
va BaWtainavaasa Aahota.
caaoLppaa / samaaQaI maz: maharajaaMcaa savaa_ta jaasta sahvaasa jyaaMnaa imaLalaa tao haotao tyaaMcao parmaBaWta Ea`I caaoLppaa. tyaaMcyaaca GarI
maharajaaMnaI Anaokx vaYao_ vaastavya koxlao. ho maharajaaMcao AavaDtao sqaana haotao. yaa mazata maharajaaMcao samaaQaIsqaana Aaho. caaoLppaa
maharajaaMcao Gar mazacyaa Davyaa baajaUsa AsaUna taoqao maharajaaMcaI kxfxnaI, paadukxa zovaNyaata Aalao Aahota. Garabaahor kuxSaavata_ naavaacaI
ivahIr Aaho. Hyaa ivahIrIcao paaNaI paUvaI_ KaarT haotao. maharajaaMcyaa camatkxaranao tao paaNaI gaaoD Jaalao tasaoca yaa ivahIrIcao Jaro kxQaIhI
AaTta naahIta.
baawLappaa maharaja maz: caaowLappaaMpa`maaNaoca baawLappaa hohI samaqa_ maharajaaMcao inaissama BaWta haotao. maharajaaMnaI svata:cyaa paadukxa
tyaaMnaa do{}na ha maz baaMQaavayaasa saaMigatalaa. yaa mazata maharajaaMcaa dMD, CaTI, kMxzmaNaI, maaL [. paiva~a vastau zovaNyaata Aalyaa
Aahota.
jaaoSaIbauvaa maz: tyaavaoLcao AWkxlakxaoTcao kxarBaarI
Ea`I icaMtaaopaMta TaoL (jaaoSaI bauvaa) ho inatyanaomaanao
maharajaaMcaI paUjaa kxrIta. parMtau maharaja kxQaI-
kxQaI AWkxlakxaoTataUna kxahI idvasaaMsaazI AdRSya
haota. tyaamauLo bauvaaMcyaa Aca_naota KaMD paDta Asao.
bauvaaMcaI hI vyaqaa maharajaaMnaI AaoLKalaI. samaqaa_Mnaa
paaya zovaayalaa laavaUna bauvaa tyaaMcaI paUjaa kxrta. ekxda
ASaIca paUjaa kxr}na Jaalyaavar maharaja inaGaUna gaolao.
paaTavarIla fuxlao, paanao kxaZUna taao svacC koxlaa
Asataa, tyaavar maharajaaM naI paayaaMcao zsao
{maTvalyaacao bauvaaMcyaa laXaata Aalao. tyaanaMtar tao yaa
paiva~adoSaa AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 26 |
paaTavarIla paadukxaMcaI paUjaa kxr} laagalao. yaa
mazata ha paaT jatana kxr}na zovalaa Aaho. tasaoca
maharajyaaMcaa jaIvanaataIla kxahI pa`saMga ica~ar}
paanao iBaMtaIMvar laavalaolao Aahota.
kxsao jaala: AWkxlakxaoTlaa yaoNyaasaazI javaLcao
rolvaosqaanakx Aaho saaolaapaUr (40 ikx.maI.), basa
sqaanakx Aaho AWkxlakxaoT (1.5 ikx.maI.) tar
ivamaanataL Aaho pauNao.
iTpa: mauMba[_hUna ra~aI pa`vaasa kxr}na ekxa
idvasaata AWkxlakxaoT dSa_na kxravayaacao
Asalyaasa 7-8 jaNaaMcyaa ga`upasaazI ho
vaoLapa~akx AitaSaya {payaaogaI paDola. mauMba[_
tao saaolaapaUr isaÔoSvar eWsapa`osa yaa gaaDIcao
AarXaNa kxr}na Gyaavao. mauMba[_hUna hI gaaDI
22:45 laa saUTtao va sakxaLI 7 vaajaopaya_Mta
saaolaapaUrlaa paaohaocataa yaotao. tasaoca partaIcaI
gaaDI sauÔa saaolaapaUrhUna 22:45 laa sauTtao
va mauMba[_laa sakxaLI 7 vaajaopaya_Mta paaohaocataa
yaotao. saaolaapaUr sqaanakxajavaLIla eKaaÒa
laaVja maQyao fxWta pa`ata_ivaQaI va AMGaaoL
AaTpaavaI. saaolaapaUr basasqaanakxataUna dr
taasaalaa sauTNaa%yaa esa.TI. nao AWkxlakxaoT
yaoqao paahaocaavao. AWkxlakxaoT yaoqaIla sava_
maz va sqaLo paahUna dupaarI 12 vaajataacyaa
Aasapaasa AnnaC~aataIla pa`saadacao Baaojana
BaXaNa kxravao AaiNa partaIcyaa pa`vaasaasaazI
pa` s qaana kxrtaa yao t ao . saao l aapaU r
rolvaosqaanakxataUna saumaao/WvaalaIsa gaaDI
BaaDËanao koxlyaasa Aajaubaajaucao eKaado
sqaLhI paahUna hao[_la parMtau yaasaazI
kxaTokxaor inayaaojana hvao. Aamhalaa saMpak_x
koxlyaasa yaa baabataIta AiQakx maaga_dSa_na
imaLU Sakoxla.
Albama AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 27 |
| safxr kxlyaaNagaDcaI |
Albama AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 28 |
Albama AMkx Aazvaa, iDsaoMbar, 2011 | 29 |
saaOjanya: rahula baulabaulao
AMkx Aazvaa, iDsaMoMbar, 2011
varLI ikxllaa
Get documents about "