BASARI ZEKASI=DUYGUSAL ZEKA (EQ) by Oc2G2xuR

VIEWS: 70 PAGES: 51

									  DUYGULARIMIZLA
ANLAŞMAK; İLETİŞİMDE
    FARKINDALIK

  Yrd. Doç.Dr. Müjde Ker-Dincer
Sizin için hayatta ne önemli?
                  • İş yaşamınızda “1”
                    numaraya
                    yükselmek
                  • Özel hayatınızda
                    mutlu ve huzurlu
                    deneyimler yaşamak
                  • Her ortamda sayılan
                    kriterler
                    çerçevesinde başarılı
                    olmak
Eğer yanıtınız “her ortamda başarı”
ise;


 • Doğru yerdesiniz!
Peki bu hedef doğrultusunda en
büyük yardımcınız ne olacak?


• Tabii ki her ortamda
  sergilediğiniz iletişim
  becerileriniz...
Çünkü İletişim Becerileriniz
                  • Doğru ve etkili
                    kullanılan iletişim
                    becerilerinin gücü
                    hayatınızın her alanına
                    yansır ve sizin için
                    dünyayı “tatlı” bir yere
                    çevirir, üstüne üstlük
                    herkes de vardır ve
                    isteyen herkes
                    becerisini geliştirebilir.
     Ayrıca Neden İletişim?




• Biz insanlar ancak başka insanlarla olan
  bağlantılarımız içinde yaşayabilir ve
  gelişebiliriz. Ve biz bu bağlantılarımız içinde
  BİZ OLURUZ… Var olmak, iletişim içinde
  olmak demektir.
                  İLETİŞİM




• İki ya da daha çok insan arasında anlaşmaya,
  düşünce ve duygu değiş tokuşuna,
  paylaşmaya, karşılıklı konuşmaya ve ayrı ayrı
  ya da birlikte davranmaya dayalı bir ilişkidir.
Neden İletişimde Farkındalık ?
Neden İletişimde Farkındalık ?
IQ test sonuçları ve kişilerin kariyerlerindeki
        başarılar karşılaştırıldığında

IQ (Entellektüel Zeka)     EQ (Duygusal Zeka)



        ???                       ???
Neden İletişimde Farkındalık ???
IQ test sonuçları ve kişilerin kariyerlerindeki
        başarılar karşılaştırıldığında

IQ (Entellektüel Zeka)     EQ (Duygusal Zeka)



    % 4 - % 25                    ???
Neden İletişimde Farkındalık ???
IQ test sonuçları ve kişilerin kariyerlerindeki
        başarılar karşılaştırıldığında ;

IQ (Entellektüel Zeka)     EQ (Duygusal Zeka)



   % 4 - % 25               % 75 - % 96
    Sizi hayatta ne başarılı kılar?


• Entelektüel zekanız
  (IQ) mı?
• Yoksa Duygusal
  zekanız (EQ) mı?
Bu sorunun yanıtı her ikisi de olacak çünkü
hayatta başarı ve mutluluk için her ikisine de
ihtiyaç var. Ancak güçlü bir gözlem anlayışı,
sezgilerin güçlü oluşu ve karşısındaki
insanları hissedebilme yanı sıra, kendini
hissettirebilme yeteneği ve doğru davranış
kalıpları “duygusal zekası yüksek” yani
“duygusal zeki” kişilere ait temel özellikler
olarak tanımlanıyor.
EQ+IQ= Bireysel Başarı
           • Önemli olan EQ ve IQ
             arasında uygun
             dengenin sağlanabilmesi
             ve IQ-EQ'nun sinerji
             yaratmasıdır. Biri
             diğerinin yerine asla
             düşünülemez. Her biri
             insanlarda farklı oranda
             vardır.
         DUYGUSAL ZEKANIN
           KISA TARİHÇESİ
• Platon “"Öğrenmenin temelinde duygusallık
  hakimdir"
• Howard Gardner 1980’lede Çoklu Zeka kavramını
  ortaya koyuyor.
• Robert Sternberg
• Wayne Leon Payne (akademik çevrelerde ilk EQ
  kavramını kullanan kişi)
• Peter Salovey ve John Mayer (akademik alanda
  araştırmalar yapıyorlar)
• Daniel Goleman'ın "Duygusal Zeka" 1995.
     DUYGUSAL ZEKA TANIMI
• Dr. Reuven Bar-On; “bir kişinin çevresel baskılarla
  ve isteklerle başa çıkmak için başarılı olma yetisinde;
  duygusal, kişisel ve sosyal yeteneklerin bütünü.”
• Peter Salovey ve John Mayer; “Bir kişinin kendi ya
  da başkalarının hislerini ve duygularını yansıtabilme,
  onları ayırt edebilme ve kişinin düşüncesi ve
  eyleminde bu bilginin kullanılması.”
• Daniel Goleman; “kişinin kendi duygularını
  anlaması, başlarının duygularına empati beslemesi,
  duygularını yaşamı zenginleştirecek biçimde
  düzenleyebilmesi yetisi.”
 Sonuç olarak EQ’nun
“hayatımız”daki tanımı:
    • Gerek iş yaşamında gerekse özel yaşamda
      başarılı ve mutlu olmak, insanların
      duygusal zeka becerilerine bağlı ve
      duygusal zeka ile insanların ortak
      duyguları, iletişim becerileri, insanlık
      anlayışları, incelik, zerafet, kibarlık,
      nezaket vs. gibi yetenekleri tanımlanmakta.
      Ve sahip olduğumuz duygusal zeka
      düzeyimiz, kendimizle ve başkalarıyla olan
      ilişkilerimizi doğrudan etkilemekte, bir
      başka deyişle duygusal zeka; bir kişinin
      duygularım eğitebilmesi ve duygusal
      manada kazanımlarını, kendini en iyi
      biçimde yönlendirebilecek ve başarıya
      götürebilecek zeka gelişimi olarak da
      yorumlanabilir.
          Duygusal zeka için gereken
            yetkinlikler nelerdir?




•   Kendini Tanıma (Öz-bilinç)
•   Kendini Yönetmek
•   Motivasyon
•   Empati (Duygudaşlık)
•   Sosyal Beceriler (Sosyal Yetkinlik)
•   İletişim Becerisi
       Kendini Tanıma (Öz-bilinç)
• Kişinin kendi duygularını,
  ihtiyaçlarını, hedeflerini
  tanıması, tercihlerini yapabilmesi
  ve sahip olduğu şahsi gücünün
  ve kaynaklarının farkında olması
  anlamına gelir. Kendini
  tanımakla insanlar belirli
  pozisyonlarda nasıl hareket
  edeceklerini, neye ihtiyaç
  duyduklarını veya kendilerinde
  ne gibi değişiklik yapmaları
  gerektiğini fark ederler.
Kendini Yönetmek
     • Kişinin sahip olduğu duygu ve
       düşüncelerini kontrol ederek
       yönlendirmesi olarak
       tanımlanabilir. Bu beceri ile
       duygularımızın esiri olmaktan
       kurtulup onları yönlendirebiliriz.
       Örneğin: bir olay bizi çok
       kızdırdığında, kendi kendimizi
       sakinleştirerek, yanlış bir karar
       vermekten veya yanlış bir
       davranışta bulunmaktan kaçınırız.
                      Motivasyon
• İnsanın kendini motive
  edebilmesi, daima başarma
  isteğine ve heyecanına sahip
  olması demektir. Bu yetenek
  özellikle zorlukların
  çıkmasında veya işlerin
  istenilenin dışında gelişmesi
  durumlarında çok faydalı
  olur. Kendini motive
  edebilen insan, zorluklar
  karşısında yılmadan
  kendinde devam etme
  gücünü bulur daha metanetli
  olurlar.
Empati (Duygudaşlık)
       • Kişinin başka insanların
         duygularını, ihtiyaçlarını,
         kaygılarını anlayabilmesi,
         kendini onların yerine
         koyabilmesi demektir. Söz
         konusu olan onlar gibi
         düşünebilip, davranabilmek ,
         onları oldukları gibi
         kabullenebilmek ve hal ve
         hareketlerine saygı
         göstermektir. Kısaca iletişim
         içinde olunan kişilerin kalbini
         dinleyebilmektir.
 Sosyal Beceriler (Sosyal Yetkinlik)
• İnsanların başkalarıyla
  ilişki kurabilmesi ve bu
  ilişkilerin uzun süre
  geçerliliğini koruyabilmesi
  becerilerini kapsar.
  İnsanlar arası iyi ilişkilerin
  yanı sıra bir takım
  oluşturabilme, takım
  ruhunu sağlayabilme ve bu
  takımı yönetme becerisini
  gösterme de bu yetkinlik
  ile olur.
İletişim Becerisi
      • Duygusal zeka için, iyi iletişim
        kurabilme becerisi,
        vazgeçilmez unsurlarındandır.
        Bu iki türlü açıklanabilir.
        Birincisi insanın kendisini açık
        ve net olarak ifade edebilme
        becerisi, diğer taraftan da
        başkalarını dikkatli dinleme ve
        ne söylediklerini tam ve doğru
        olarak anlayabilme becerisidir
  İletişim Becerileriniz

• Sözel Becerileriniz
   (Konuşma ve dinleme)
• Yazım Becerileriniz
   (Okuma ve Yazma)
• Sözsüz İletişim Becerileriniz
   (Kelimelerin dışında kalan her şey!!!)
Sözsüz İletişim
 • Duyguları, düşünceleri ifade etmede
   başvurulan, konuşulan ve yazılan
   kelimelerin dışında kalan tüm vücut
   hareketlerini, susma, sesin tonu gibi
   özellikleri, seçilen aksesuarları ve
   bunların model ve renklerini, mekan
   kullanımını, kişiler arasında tutulan
   mesafeyi, zaman kullanımını, fiziksel
   özellikler ile ilgili tüm uygulamaları içeren
   bir iletişim türüdür.
  SÖZSÜZ İLETİŞİM KANALLARI

• Kinezik (beden dili)
• Paralinguistik (vocal unsurlar)
• Proksemi (kişiler arasındaki mesafe, mekan
  kullanımı)
• Haptik (dokunma)
• Kroksemi (zaman kullanımı)
• Estetik (müzik, renk ve kokuların kullanımı)
• Fiziksel görünüş (vücut şekli ve boyutu,
  koku...)
• Genel görünüş (kıyafetler, makyaj,
  aksesuarlar)
Sözsüz İletişim Yaşantımızda Neden
Önemlidir?
• Görsel simgeler kullanılır.
• Sözel ve sözsüz iletişim arasında dörtlü bir ilişki
  vardır.
• Sözsüz iletişimin tarihi eskidir, hatta
  genlerimizdedir.
• Duyguların dili sözsüzdür.
• Sözsüz yalan söylemek zordur (hatta
  imkansızdır).
• AMAN DİKKAT! Tek tek yorumlamayınız.
     GÖRSEL SİMGELER KULLANILIR.


• Sözsüz iletişim beden
  dilinden, renklere uzanan
  geniş bir yelpaze olduğu
  için her noktaya dikkat
  etmek gerekir.
• Bu konunun uzmanı bir
  roman kahramanı da olsa
  Sherlock Holmes’tur.
  (Çünkü gerçek yaşamda
  ne kadar tecrübe
  edinirseniz edinin konuya
  ilişkin öğrenilecek bir
  şeyler vardır)
Sözsüz iletişim ve sözel iletişim
arasında:

        •   Yerine geçme
        •   Vurgulama
        •   Destekleme
        •   Çatışma ilişkisi vardır.
Tarihi Eskidir!
                  • Hatta bazı
                    hareketlerimiz
                    genetiktir.
                  (Örneğin oturma
                    yerimizi seçmemiz,
                    kol kenetlememiz ya
                    da uyuma biçimimiz)
Duyguların dili sözsüzdür!


 • Fikirlerin dili
   sözel, duyguların
   dili “kalpten” dir.
   En azından
   kalpten
   olduğunda
   inandırıcıdır.
Yalan konusunda dikkat etmek gerekir
                    • Tanıdığımız insanlar
                      karşısında sözsüz
                      olarak yalan
                      söylemek zor hatta
                      imkansızdır!
                    (Bakınız: Eller, ten
                      rengi, burun ama
                      özellikle de gözler)
Aman Dikkat!!!
• Çok çok önemlidir çünkü günümüz dünyası
  “görsel” bir dünya... Ancak karakter etiği=
  kişilik etiği ve bu hiç unutulmamalı!!!
• Tek tek incelemeye kalkarsanız yanılırsınız.
• Özellikle beden dili evrensel değildir.
  Gezerken dikkat edilmelidir.
• Ne kadar öğrenirseniz öğrenin öğrenilecek
  bir şeyler daima vardır, çünkü herkes ayrı bir
  “kitap”tır.
 Şimdi herkes bir “kitap”ise haydi okuyalım

              İletişim Tarzları
• Kırmızı (Hükmedici, Güçlü kolerik, aslan)
• Sarı (Hareketli, Popüler optimist, susamuru)
• Mavi (Düşünceli, Melankolik, golden retriver) 
• Beyaz (Destekleyici, Barışçıl soğukkanlı,
 porsuk) 
                    Kırmızılar
• Liderler                  • Hırslıdırlar
• Dinamik ve aktifler       • İnsanları zorlarlar
• Değişime ihtiyaç          • Denetimin ellerinde
  duyarlar                    olmasını isterler
• Kararlıdırlar             • Cesaret kırıcıdırlar
• Ellerinden her iş gelir   • Her ortamda baskın
• İyi organize olurlar        olmak isterler
• Üretim konusunda ısrar    • Gergin ve tavizsizdirler
  ederler                   • Hep haklıdırlar
• Mantıklı                  • Kötü dinleyicilerdir.
                          Maviler
•   Derin ve düşüncelidirler   • Arka planda kalmak
•   Dahi özelliklidirler       • İçedönük ve karamsar
•   Yetenekli ve yaratıcı      • Çabuk kırılırlar
•   Dürüst ve vicdan sahibi    • Kinci ve şüpheci
•   Fedakar ve idealist        • Mükemmeliyetçi
•   Programlı                  • Kendini haklı görme
•   Ekonomik                     isteği
•   Sorunları gören            • Çabuk sinirlenme
•   Duygusal yönü güçlü        • “Öğreten adam” psikozu
                      Beyazlar
• Tutarlı hayat anlayışı   •   Fazlasıyla edilgen
• İyi dinleyici (ÇOK)      •   Tembelliğe eğilimli
• Sessiz ama esprili       •   Tartışmalardan kaçınır
  karakter                 •   Kesin tavır koymaktan
• Her durumun insanı           çekinir
  olma                     •   Az enerji sahibi
• Yöneticilik yeteneği     •   Değişime karşıdırlar
• Düzenlilik ve zor        •   Ürkek ve üşengeç
  şartlarda çalışabilme    •   İş konusunda çekingen
• Mantıklı olma
                        Sarılar
• Canayakın kişilik          • Takipçi değillerdir.
• Konuşkan, öykücü,          • Hatasız olduklarını
  teatral yetenekleri olan     düşünürler
• Renkleri iyi hatırlama     • Çok konuşma ve
• Neşeli ve çoşkulu            abartma
• Değişken ruh hali          • Hafızaları gelişmemiştir
• Açıkgöz ve masum           • Vefasız ve ihmalci
• Enerjik ve istekli           arkadaşlardır
• Kolay iletişim kurabilen   • Toy ve düzensizdirler
• Duygusal yönü baskın       • Kötü dinleyici
Bunu da öğrendikten sonra DZ
kavramına geri dönersek…
  Duygusal Zekilerin Genel Özellikleri
• Kendi beden dilini kontrol    • Çalışmaya istekli olmak
  edebilmek, başkalarının       • İyimserlik
  beden diline duyarlı olmak    • Değişime istek duymak
• Empati göstermek              • Kendini yönlendirebilmek
• Uzlaşmaya dayalı sinerjik     • Hoşgörülü olmak
  ilişki kurmak
                                • Alçakgönüllü olmak
• İnsanlarla olumlu ilişkiler
  içinde olmak                  • Olumsuz duygularla başa
                                  çıkma
• Başkalarını hesaba katmak
                                • Stresle başa çıkma
• Yüksek duygusal enerji        • Kararlılık
Duygusal zekanın kendini tanıma boyutu
• Kendi duyguları ve diğer insanlar üzerindeki etkileri
  hakkında doğru ve açık konuşur,
• Öfkeli anlarında bile taşkınlık yapmaz,
• Kendi zayıf yanlarını bilir bunlarla gerektiğinde dalga bile
  geçer.
• Performansının sınırlarının farkındadır.
• Eleştirilerden çekinmez, yapıcı eleştirileri öğrenmek ister.
• Kendilerine güveniler
• Çalışma yaşamlarında risk alabilirler.
• Güçlü taraflarıyla belirginleşirler.
          Kendini Kontrol Edebilmek
• Kişinin kendini kontrol edebilmesi, kişinin kendisiyle iç
  sohbeti gibidir ve kişiyi duygularına esir olmaktan alı
  koyar.
• Normal olarak herkes kötü bir ruh halinde olabilir ve
  duygusal dürtülerle karşılaşabilir ancak, bazı insanlar
  bunları kontrol altına almayı ve elverişli bir şekle
  dönüştürmeyi başarabilirler.
• Kendini kontrol edebilme yeteneğine sahip olan kişiler,
  dürüst ve belirsizlikler karşısında sakin olurlar.
• Mantıklı ve kontrollü yöneticiler, güven ve adalet ortamı
  sağlarlar. Böyle bir ortamda, politika ve iç mücadeleler
  azalır, verimlilik ise artar.
• Sonuç olarak kendini kontrol edebilme, değişim ve
  belirsizlik altında rahat davranabilme ve dürüstlük olarak
  anlaşılmalıdır.
                 Başarı için motivasyon
• Duygusal zekası yüksek kişiler "başarı" ile özdeşleşirler.
• Eğer bir insan dış faktörler yerine başarıya dayalı bir
  motivasyon içinde ise bunun ilk işareti, kurumuna ve işine
  bağlılığıdır.
• Bu tür insanlar yaratıcı fırsatlar ararlar, öğrenmeyi severler ve
  daha iyi yapmak için sonsuz enerjiye sahiptirler.
• Başarı ile motive olan kişiler, sürekli olarak performans
  çıtalarını yükseltmekte ve yüksek skorlara ulaşmaktan mutluluk
  duymaktadırlar.
• Çalıştıkları işyerini farklılaştırır ve çalışan herkesi motive
  ederler.
• İşlerini sevdiklerinden dolayı çalıştıkları işyerine sadık olurlar.
  Kendine güvenleri yüksektir.
• Son derece rekabetçi olurlar.
• Sonuçlar negatif olsa da iyimserliğini koruyabilmesidir. Yüksek
  düzeyde motivasyon için bir diğer gösterge de örgüte bağlılıktır.
                 Empati Sahibi Olmak
• Karar verirken, başkalarının duygularını da göz önüne almak
  olarak tanımlanıyor.Duygusal zekayı oluşturan olgulardan belki
  de en önemlisidir.
• Özellikle lider konumundaki kişi, karar verirken doğal olarak
  birçok konuyu irdeleyecek. Ancak, karardan etkilenecek olan
  diğer kişilerin duygularını ve düşüncelerini de göz önüne
  almazsa, o kişiler verilecek kararı sahiplenmezler. Duyguların
  ve endişelerin tartışılması, firmanın işlerine açıklık getirir. Gizli
  ajandalar ortadan kalkar. Takım oyunu oynanır. Çalışanlar,
  kendilerini daha huzurlu hissederler ve firmadan ayrılmayı
  düşünmezler. Farklı düşünen insanlar, firmada barınabilirler.
• Bu sayede yeni ekonomide en çok ihtiyaç duyulan yaratıcılık
  gelişir. Empati sahibi olan liderler, müşteri odaklı olurlar.
  Değişik kültürlere meraklı ve saygılıdırlar.
                  Sosyal Beceriler
• İnsanları, kendi istediği yöne yönlendirmek için arkadaşlık
  kurmak ve sosyalleşmek olarak tanımlanıyor.
• Sosyal olan liderler, anlamlı hiçbir şeyin tek başına
  gerçekleşemeyeceğini bilirler. Çok değişik türden
  insanlardan oluşan bir çevreleri vardır. Zamanı geldiğinde,
  toplumun her katmanından gelen insanlara ihtiyaç
  duyacaklarını bilirler.
• Diğer dört duygusal zeka olgusuna sahiptirler. Zaten bu
  sayede geniş bir çevre edinmişlerdir. Liderlik yaptıkları
  takımlar, en zor işlerin bile üstesinden gelirler. Geniş
  çevrelerinin yanı sıra, yüksek seviyede ikna etme
  kabiliyetine sahiptirler.
Cinsiyetler arasında EQ farkı var mıdır?
• Erkekler                       • EQ yüksek erkekler :
• Salt yüksek IQ’lu erkek;         sosyal açıdan dengeli, dışa
  geniş entelektüel ilgi ve        dönük , neşeli, korkaklığa
  yetenek,hırslı, üretken ,        veya derin düşünmeye
  istikrarlı , kendine             yatkınlıkları yoktur,
  sorunları dert etmeyen ,         insanlara ve davalara
  eleştirici , tepeden bakan ,     bağlanma, sorumluluk
  titiz , duygularına gem          alma, etik bir görüşe
  vuran , cinsellik ve             sahiptirler, başkalarına
  duygusallık konusunda            karşı sevecen ve
  tutuk, kendisini açmayan,        ilgilidirler. Kendileri ve
  mesafeli,kayıtsız ve soğuk       yaşadıkları sosyal
  bir görünüm.                     dünyayla barışıktırlar.
Cinsiyetler arasında EQ farkı var mıdır?
• Kadınlar                        • Salt duygusal zekası yüksek
• Salt yüksek IQ’lu kadınlar :      kadınlar : salt IQ’su yüksek
  Kendilerinden beklenen            kadınların aksine kendini
  entelektüel güvene sahiptir.      ortaya koyabilen ,
  Düşüncelerini akıcı biçimde       duygularını doğrudan dile
  ifade edebilir , geniş bir        getiren , kendi kendine
  entelektüel ve estetik ilgi       olumlu bakan , hayata bir
  alanına sahiptirler. Öte yandan   anlam bulan insanlardır.
  bu tip kadınlar aynı zamanda      Ayrıca , duygusal zekası
  kendi kendilerini tahlil          yüksek erkekler gibi
  edebilen , kaygıya , derin        kadınlarda dışa dönük ,
  düşünmeye , suçluluk              neşeli, duygularını uygun
  duymaya yatkın , ayrıca           biçimde ifade edebilen
  öfkelerini açıkça belli           insanlardır. Sosyal tavırları ,
  etmekten kaçınan kişilerdir.      yeni insanlara kolayca
                                    ulaşmalarını sağlar.
  Duygusal Zeka Geliştirilebilir Mi?
• Öneri 1: Kendinizi tanıyın.
• Öneri 2: Duygularınızı ve
  onları kontrol etmeyi
  öğrenin.
• Öneri 3: Kendinizi, kişisel
  özelliklerinizi başkalarına
  açık tutunuz.
• Öneri 4 : İletişim kurma
  becerinizi geliştiriniz
• Öneri 5: Problem çözücü
  olun
• Öneri 6 : Eleştiriye açık olun
• Öneri 7: İnsanlar ile İlgilenin
SONSÖZ




• “Ya olduğun gibi görün ya da göründüğün
  gibi ol”
                                   MEVLANA
İletişim Adresleri

         • Yrd. Doç.Dr. Müjde
           Ker-Dincer
         • Ege Üniversitesi
           Sürekli Eğitim
           Merkezi (EGESEM),
           AKM, Konak, İzmir
         • 4835364
         • kedim7@yahoo.com

								
To top