?????????(Solid Waste) by 3H6HJz71

VIEWS: 73 PAGES: 42

									การจัดการขยะมูลฝอย

     SAMART JITEA
ขยะมูลฝอย

          สิ่ งของเหลือทิ้งจากกระบวนการผลิตและอุปโภค
                                          ้
   ซึ่ งเสื่ อมสภาพจนใช้การไม่ได้หรื อไม่ตองการใช้แล้ว
   บางชนิดเป็ นของแข็งหรื อกากของเสี ย (Solid waste)
   มี ผลเสี ยต่อสุ ขภาพทางกายและจิตใจ เนื่ องจากความ
   สกปรก เป็ นแหล่งเพาะเชื้อโรค ทาให้เกิดมลพิษและ
   ทัศนะอุจาด
               ผลกระทบจากขยะมูลฝอย
ผลกระทบทางด้ านสิ่ งแวดล้อม
       กลิ่นเหม็น
       ควันจากการเผา
       แหล่งเพาะพันธุ์พาหะนาโรค
       น้ าซะขยะ
       ก๊าซมีเทน
       ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์
                    ผลกระทบจากขยะมูลฝอย
  ผลกระทบทางด้ านสุ ขภาพ
            จากงานวิจยของศริ ศกดิ์ สุนทรไชย และวรรณวดี พูลพอกสิน (2548)
                     ั          ั
                                        ่
ได้ ชี ้เห็นถึงผลกระทบทางสุขภาพต่อกลุมบุคคลที่ทาเกี่ยวข้ องกับขยะ โดยการ
เข้ าไปสารวจแรงงานคุ้ยขยะ ครอบครัวของแรงงานคุ้ยขยะ และคนขับซาเล้ ง
รวม 276 คน ผลการวิ จัย พบว่ า กลุ่ม ตัว อย่ า งส่ ว นใหญ่ มี ผ ลการตรวจ
สุ ข ภาพทั่ ว ไปและการตรวจทางอาชี ว อนามั ย ไม่ ป กติ และผลการ
ตรวจหาโลหะหนักและการสัมผัสสารเคมีกาจัดแมลง กลุมตัวอย่างเกือบ   ่
   ้
ทัง หมดมี ผ ลการตรวจสุข ภาพไม่ป กติ และกลุ่ม ตัว อย่ า งทุก คนมี ป ริ ม าณ
แ ม ง ก า นี ส สู ง ร อ ง ล ง ม า คื อ ส า ร ห นู ต ะ กั่ ว แ ล ะ โ ค ร เ มี ย ม
                    ผลกระทบจากขยะมูลฝอย
         ผลกระทบทางด้ า นเศรษฐกิ จ งบประมาณที่ ต ้อ งน ามาเป็ น
ค่าใช้จ่ายในการขนส่ ง ค่าใช้จ่ายในการจ้างคน ค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บ
ท าลาย มี เ พิ่ ม ขึ้ น ทุ ก ปี ในเมื อ งใหญ่ ๆ บางแห่ ง ได้เ ตรี ย มงบประมาณ
จานวนหลายล้านบาทในการสร้างสถานที่ฝังกลบขยะ โรงงานกาจัดขยะ
หรื อเตาเผาขยะ จัดหาพนักงานทาความสะอาด จัดเก็บขยะ รถขยะ รวม
ไปถึงถังขยะ
                 ผลกระทบจากขยะมูลฝอย
                                                   ้
        ผลกระทบทางสังคม การที่มีการเข้ าไปตังสถานที่ฝัง
กลบขยะ หรื อกองขยะตามที่สาธารณะ มักจะพบเห็นการคัดค้ าน
ของประชาชนโดยทั่วไป ซึ่ง เป็ นเรื่ อ งธรรมดาเมื่ อ มี ค วามรู้ สึก
ต่อต้ านโครงการของรัฐที่อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็ นอยู่
ของประชาชน อาการคัดค้ านหรื อต่อต้ านเช่นนี ้เรี ยกว่า อาการ
“NIMBY” (Not In My Backyard)
* ขยะจากชุมชน
          ปริมาณของขยะมูลฝอยชุมชน
ปั จจัยที่มีผลต่อปริ มาณขยะมูลฝอย
        - สภาพทางภูมิประเทศ
        - ฤดูกาล
        - การจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน
                ั
        - อุปนิสยการทิ ้งขยะของประชาชนในชุมชน
        - สภาวะทางเศรษฐกิจของชุมชน
        - ความหนาแน่นของประชากร
            ลักษณะของขยะมูลฝอย
ลักษณะทางกายภาพ
         * องค์ประกอบต่าง ๆ
         * ขนาดของแต่ละส่วน
         * ความหนาแน่นของขยะมูลฝอย
ลักษณะกายภาพของขยะมูลฝอย
ลักษณะทางเคมี
        * ค่าความชื ้น
        * ค่า Valatile matter
        * ค่า Fixed carbon
        * สารเผาไหม้ ได้
        * ค่าความร้ อน
        * สารอินทรี ย์
ลักษณะทางชีววิทยา
    * แบคทีเรี ย
    * สัตว์พาหะนาโรค เช่น แมลงวัน แมลงสาป


** การทราบถึงลักษณะด้ านต่ าง ๆ ของขยะ
                         ้
  สามารถนาข้ อมูลเหล่ านีมาพิจารณาเลือก
  วิธีการกาจัดมูลฝอยได้
การกาจัดขยะชุมชน
         การจัด การขยะมู ล ฝอยชุ ม ชนนั้น พบว่า มี ข ยะมู ล ฝอยที่
 ได้รับการจัดการอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการประมาณ 14,790 ตัน
 ต่ อวัน หรื อคิดเป็ นร้ อยละ 36 ของปริ มาณขยะมูลฝอยทั่วประเทศ
 โดยกรุ ง เทพมหานครได้ว่ า จ้า งบริ ษัท เอกชนเป็ นผู้ด าเนิ น การ
 ทั้งหมด โดยจะถูกนาไปกาจัดยังสถานที่ฝังกลบ อาเภอกาแพงแสน
 จังหวัดนครปฐม และอาเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา
เขตเทศบาลและเมืองพัทยา จะนาไปกาจัดยังสถานที่กาจัดขยะมูลฝอย ที่
 ได้รับการออกแบบก่อสร้างอย่างถูกหลักวิชาการ และสามารถ
   % ฝังกลบแบบถูกหลักสุ ขาภิบาล 90 แห่ง
       % ระบบผสมผสาน 3 แห่ ง (เทศบาลต าบลเวี ย งฝาง จัง หวัด
 เชียงใหม่ เทศบาลเมืองระยอง องค์การบริ หารส่ วนจังหวัดชลบุรี)
     % ระบบเตาเผา 3 แห่ ง (เทศบาลเมื องลาพูน เทศบาลนครภูเ ก็ต
 เทศบาลตาบลเกาะสมุย จังหวัดสุ ราษฎร์ธานี )
       % สามารถกาจัดขยะมูลฝอยได้ประมาณ 4,810 ตันต่อวัน คิดเป็ น
 ร้อยละ 35 ของปริ มาณขยะมูลฝอยในเขตเทศบาล ส่ วนที่เหลือยังคงใช้
 วิธีการกาจัดที่ไม่ถูกต้อง เช่น การเทกองบนพื้น การเผากลางแจ้ง
นอกเขตเทศบาล องค์การบริ หารส่ วนจังหวัดและองค์การบริ หารส่ วน
               ้
 ตาบลจะเป็ นผูรับผิดชอบเก็บรวบรวมนาไปกาจัด ซึ่ งส่ วนใหญ่ ยังไม่
 มีสถานที่กาจัดขยะมูลฝอยที่ถูกหลักสุ ขาภิบาล โดยจะกาจัดด้ วยการ
 เทกองทิ้งกลางแจ้ งหรื อเผากลางแจ้ ง มี เพียงไม่กี่แห่ งที่นาไปกาจัด
 อย่างถูกหลักสุ ขาภิบาลรวมกับเทศบาลใกล้เคียง โดยสามารถกาจัด
 ขยะมูลฝอยอย่างถูกหลักสุ ขาภิบาลได้เพียง 1,090 ตัน/วัน คิดเป็ นร้ อย
 ละ 6 ของปริ ม าณขยะมู ล ฝอยนอกเขตเทศบาล ส่ ว นชุ ม ชนที่ อ ยู่
 ห่างไกล ประชาชนจะนาขยะมูลฝอยไปกาจัดกัน
ระยะเวลาการย่ อยสลายตามธรรมชาติ
เศษกระดาษ                    2-5 เดือน
เปลือกส้ม                    6 เดือน
ถ้วยกระดาษเคลือบ             5 ปี
ก้นบุหรี่                    12 ปี
รองเท้าหนัง                  25-40 ปี
กระป๋ องอะลูมิเนียม          80-100 ปี
ถุงพลาสติก                   450 ปี
ผ้าอ้อมเด็กชนิดสาเร็ จรู ป   500 ปี
โฟม                          ใช้เวลานานมากในการย่อยสลาย
การจัดการขยะชุ มชน
                     ?


                     ?
ในปี 2550 คาดว่ามีการนาขยะมูลฝอยชุมชนกลับมาใช้ ประโยชน์
ใหม่ ประมาณ 3.3 ล้ านตัน หรื อคิดเป็ นร้ อยละ 22 ของปริมาณ
              ้          ้
ขยะที่เกิดขึน เพิ่มขึน จากปี 2549 เพียง 0.1 ล้ านตัน โดยส่ วน
                                                  ้
ใหญ่ กว่ าร้ อยละ 94 ยังคงเป็ นการคัดแยกซือขายขยะรี ไซเคิล
โดยอาศัยกิจกรรมในชุมชน เช่น การรับซื ้อของเก่า โครงการผ้ าป่ ารี
ไซเคิ ล ธนาคารขยะในโรงเรี ย น ตลาดนัดวัสดุรีไ ซเคิล ศูน ย์ วัสดุรี
ไซเคิลชุมชน ขยะแลกข้ าวสาร เป็ นต้ น ที่เหลืออีกร้ อยละ 6 เป็ นการ
                                                ๋                  ๋ ้
น าขยะอิ น ทรี ย์ ม าใช้ ป ระโยชน์ ใ นการผลิ ต ปุยอิ น ทรี ย์ แ ละปุยน า
ชีวภาพ
การคัดแยกขยะ
ราคาขยะรี ไซเคิล
      นสพ.กก.ละ 6 บ.
      กระดาษขาวดา กก.ละ 7.50 บ.
      กระดาษกล่องน ้าตาล กก.ละ 5 บ.
      แบตเตอรี่ เก่าลูกละ 500-600 บ.
      พลาสติกขวดน ้าใส (ขวดเพท) กก.ละ 16 บ.
      ขวดขาวขุ่น กก.ละ 24 บ.
      พลาสติกรวมสี กก.ละ 11 บ.
                     ้
      เครื่ องใช้ ไฟฟาเสีย กก.ละ 10-20 บ.
      ทองแดง เบอร์ 1 กก.ละ 230 บ.
      เหล็ก กก.ละ 10 บ.
      กระป๋ องโค้ ก-เบียร์ กก.ละ 48 บ.
      กระป๋ องสังกะสี/เนสกาแฟ/นม/คุ้กกี ้ กก.ละ 4 บ.
      เบียร์ ลีโอ/ไฮเนเก้ น ลังละ 10/16 บ.
      แผ่นซีดีเสียแล้ ว กก.ละ 30 บ.
                                      7R
Rethink ความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ ้น ก็ต่อเมื่อเรามีความคิดที่จะเปลี่ยนแปลง
        ด้ วยตนเอง
Reduce ลดการใช้ ทรัพยากรให้ เหลือแต่เท่าที่จาเป็ น
Reuse สารวจของที่ซื ้อมาแล้ วเพิ่งใช้ เพียงหนเดียวว่า สามารถใช้ ประโยชน์ซ ้าได้
      หรื อไม่
Recycle เป็ นการนาวัสดุที่หมดสภาพหรื อที่ใช้ แล้ วมาปรับสภาพเพื่อนามาใช้ ใหม่
                                                          ั
Repair ของหลายอย่างสามารถซ่อมแซมแล้ วนากลับมาใช้ ใหม่ได้ ดงเดิม
                                  ่                                    ่
Refuse การปฏิเสธเป็ นช่องทางหนึงที่ช่วยอนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยูอย่าง
                    ู
       จากัดไม่ให้ ถกนามาใช้ หรื อถูกทาลายเร็วขึ ้น
Return ใครใช้ ทรัพยากรจากธรรมชาติประเภทใดเยอะ ก็ต้องคืนทรัพยากร
                  ้
        ประเภทนันกลับให้ มากๆ
                           การผลิตพลังงาน
          การทดลองใช้ ก๊ า ซจากหลุม ขยะของกรุ ง เทพมหานคร ที่ อ าเภอ
                                                        ้
ก าแพงแสน จัง หวัด นครปฐม ซึ่ ง มี ป ริ ม าณขยะทัง หมดรวม 8 ล้ า นตัน
สามารถให้ ก๊าซชีวภาพได้ 130,000 ลบ.ม./วัน ให้ ค่าความร้ อนเทียบเท่า
                                                                ั
น ้ามันดีเซล 65,000 ลิตร ก๊ าซที่ได้ จะนามาเป็ นเชื ้อเพลิงให้ กบเครื่ องกาเนิด
     ้
ไฟฟ า 435           kW                                                ้
                              จานวน 2 ชุ ด เพื่อเป็ นแหล่ง ไฟฟาเสริ มใน
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกาแพงแสน คาดว่าโรงไฟฟาแห่งนี ้จะ     ้
สามารถรับภาระการใช้ ไฟปกติของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ 30-40%
หลังจากใช้ งานครบ 15 ปี คาดว่าจะสามารถผลิตกระแสไฟฟาได้ ประมาณ     ้
85.5 ล้ า นหน่ วย ลดปั ญหาการปล่ อยก๊ า ซมี เทนประมาณ 399 ล้ าน
                  ้
ลบ.ม. นอกจากนันยังช่วยลดการแพร่ กระจายในทางราบของก๊ าซและของ
ไหลจากกองขยะ ภายในชันดิน  ้
                      ้
              การผลิตนามัน
                 กระบวนการผลิต
   Pyrolysis คือกระบวนการเปลี่ยนแปลงองค์ประกอบทางเคมี
            ethylene, propylene,styrene


         โดยใช้ ความร้ อนในสภาวะไร้ อากาศ


        แตกของพันธะโมเลกุลในองค์ประกอบ
              ั                           ั้
    จากสายโซ่พนธะเคมียาวๆ กลายเป็ นสายโซ่สนๆ


องค์ประกอบคาร์ บอนระเหยได้ ก็กลายเป็ นก๊ าซเชื ้อเพลิง
             ู
  บางส่วนที่ถกควบแน่นก็กลายเป็ นของเหลว (น ้ามัน)
ตารางแสดงประเภทวัตถุดิบและความเหมาะสม

ประเภทของพลาสติก                        ผลผลิตที่ได้

Polyethylene (PE)                       ดีมาก

Polypropylene (PP)                      ดีมาก

Polystyrene (PS)                        ดีมาก

ABS resin (ABS)                         ดี

Polyurethane (PUR)                      พอใช้

Polyvinylchloride (PVC)                 ไม่เหมาะสม
                 กระบวนการทางสั งคม
      ่
การมีสวนร่วม
  - การประชาสัมพันธ์
  - การรณรงค์
  - การถ่ายทอดความรู้



 จิตสานึก / ผลประโยชน์
              กระบวนการทางเศรษฐศาสตร์
PPP (Polluter Pay Principle)   การขายถุงขยะ
ค่าธรรมเนียม
การรับซื ้อคืน
การเก็บภาษี


กระบวนการของรัฐ
       ปัญหาในการจัดการขยะมูลฝอยชุมชน
* ปั ญหาด้ านเทคนิคในการกาจัดขยะมูลฝอย
* ปั ญหาด้ านการบริ หารการจัดการขยะมูลฝอย
        - การตัดสินใจของผู้บริ หาร
        - การจัดเก็บ
                    ั
        - นโยบายไม่ชดเจน
* ปั ญหาด้ านเศรษฐกิจ
* ปั ญหาความไม่ร่วมมือจากประชาชน
                ของเสี ยอันตราย
  ในปี 2550 คาดว่ายังคงมีปริ มาณของเสียอันตรายเกิดขึ ้น
ใกล้ เคียงกับปี 2549 คือ ประมาณ 1.8 ล้ านตัน ของเสีย
                  ้
อันตรายที่เกิดขึนส่ วนใหญ่ เป็ นของเสียอันตรายจาก
อุตสาหกรรม ซึ่งมีประมาณ 1.4 ล้ านตัน ส่ วนของเสีย
อันตรายจากชุมชนมีประมาณ 0.4 ล้ านตัน โดยของเสีย
                                                       ้
อันตรายกว่าร้ อยละ 66 ยังคงเป็ นของเสียอันตรายที่เกิดขึน
ในเขตกรุงเทพมหานครและปริ มณฑล
การกาจัดของเสี ยอันตราย
         การเผาในเตาเผา
      % อุณหภูมิในห้ องเผา ควรอยู่
ระหว่าง 800-1,2000C
      % เวลาของอากาศเสียควรอยูใน     ่
เตาเผาไม่น้อยกว่า 2 วินาที
      % เกิดการปั่ นป่ วนของอากาศ
ภายในห้ องเผาเพื่อให้ เกิดการลุกไหม้
       ่
อย่างทัวถึง
      % มีปริมาณออกซิเจนที่เพียงพอ
ต่อการลุกไหม้
การกาจัดของเสี ยอันตราย
                การกาจัดของเสี ยอันตราย
      % น้ ามันเครื่ อง ใช้แล้ว สามารถนาไปรี ไซเคิลเพื่อใช้เป็ นพลังงาน
ความร้อนทดแทนน้ ามันเตาที่ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรมได้
      % แบตเตอรี่ รถยนต์สามารถนาไปแยกชิ้นส่ วนเพื่อรี ไซเคิล ซึ่งมักจะ
                                   ู้
ได้รับ การคัดแยกเพื่อจาหน่ายแก่ผรับซื้อของเก่า
     %กรมควบคุ ม มลพิ ษ ได้มี ก ารส่ ง เสริ ม และสนับ สนุ น ให้อ งค์ก ร
ปกครองส่ วนท้องถิ่ น จัดให้มีระบบการคัดแยกของเสี ยอันตรายชุ มชน
ออกจากขยะมูลฝอยทัวไปและเก็บรวบรวมเพื่อส่ งรี ไซเคิลหรื อกาจัดใน
                       ่
      ั
ศูนย์จดการของเสี ยอันตรายที่ถูกหลักวิชาการ ในพื้นที่องค์กรปกครอง
                   ั
ส่ วนท้องถิ่นที่มีศกยภาพ เช่น กรุ งเทพมหานคร เทศบาลนนทบุรี เทศบาล
นครพิษณุโลก เทศบาลขอนแก่น และเทศบาลนครภูเก็ต
                           ขยะติดเชื้อ
         'ขยะติดเชื้ อ' เป็ นขยะที่ เกิ ดจากสถานพยาบาล ได้ แก่
โ รง พ ย า บ า ล ค ลิ นิ ก แ ล ะ ส ถ า นี อน า มั ย ตา ม ปก ติ ท า ง
สถานพยาบาลจะต้ องคัดแยกพวกสาลี ผ้ ากอซ กระดาษชาระที่ใช้
                                 ้
ซับเลือด น ้าเหลือง หรื อผ้ าเปื อนของเหลวจากร่ างกาย เข็มฉีดยา
พ.ศ. 2549 ประเทศไทยมีขยะติดเชื ้อมากกว่ าวันละ 56 ตัน หรือ
ปี ละประมาณ 28,000 ตัน
                  การกาจัดขยะติดเชื้อ
        กาจัดโดยเผาในเตาเผามูลฝอยติดเชื ้อของโรงพยาบาลร้ อย
ละ 65 กาจัดโดยบริษัทเอกชนร้ อยละ 7 และกาจัดโดยองค์ กร
ปกครองท้ องถิ่นร้ อยละ 28 (กรมควบคุมมลพิษ 2550) ในส่วน
ความรับผิดชอบขององค์กรท้ องถิ่ นนีเ้ อง ที่ มีการทาลายอย่างถูก
                          ้
หลักเพียงร้ อยละ 10 เท่านัน ที่เหลือร้ อยละ 18 เผารวมกับมูลฝอย
  ่                                ้
ทัวไปในเตาเผามูลฝอยชุมชน รวมทังลักลอบทิ ้งตามพื ้นที่รกร้ าง
การกาจัดของเสี ยอันตราย

								
To top