TU TU?NG GI�O D?C C?A KH?NG T? by 4tTb1ZC

VIEWS: 1 PAGES: 9

									            TƯ TƯỞNG GIÁO DỤC CỦA KHỔNG TỬ


                       Sinh viên thực hiện : Chu Minh Ngọc


                          PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
     Trải qua hơn một ngàn năm phong kiến, Việt Nam là đất
nước chịu nhiều ảnh hưởng của các tư tưởng Phật giáo, Lão
giáo..., trong đó chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất của tư tưởng Nho
giáo mà người sáng lập nên là Khổng Tử. Tư tưởng triết học của
ông, đặc biệt là tư tưởng chính trị - đạo đức có dấu ấn rất lớn trong
nhiều mặt của đời sống từ xưa đến nay, trong đó có sự nghiệp giáo
dục, đào tạo con người Việt Nam.
    Hiện nay, khi đất nước đang bước vào thời kì phát triển, vẫn
còn những nhìn nhận, đánh giá chưa chính xác: hoặc quá đề cao,
hoặc phủ nhận sự ảnh hưởng tư tưởng triết học về chính trị - đạo
đức của Khổng Tử trong sự nghiệp giáo dục đào tạo con người Việt
Nam hiện nay. Vì vậy, viêc nghiên cứu tư tưởng triết học chính trị -
đạo đức của Khổng Tử và sự ảnh hưởng của nó đến sự nghiệp
giáo dục đào tạo con người hiện nay ở nước ta là điều rất cần thiết.
II. Tình hình nghiên cứu đề tài
     Nghiên cứu về vấn đề này, từ trước đến nay đã có nhiều tác
phẩm, tác giả. Tuỳ theo từng thời kì lịch sử, mà có các cách đánh
giá và nhìn nhận khác nhau. Đại thể có thể chia làm hai loại quan
điểm: một là quan điểm thiên về thừa nhận, khẳng định ý nghĩa tích
cực trong tư tưởng triết học về chính trị - đạo đức của Khổng Tử,
còn lại thiên về phê phán tư tưởng này của ông.
     Báo cáo khái quát một cách có hệ thống tư tưởng triết học
của Khổng Tử, chỉ ra những cống hiến của ông về mặt lý luận trong
lĩnh vực giáo dục, đào tạo; đặc biệt là sự ảnh hưởng của nó đến sự
nghiệp giáo dục, đào tạo con người Việt Nam hiện nay.
III. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
     Mục đích của báo cáo là tìm ra mặt tích cực, hạn chế trong tư
tưởng triết học về chính trị - đạo đức của Khổng Tử và những ảnh
hưởng tích cực của tư tưởng ấy trong sự nghiệp giáo dục đào tạo
con người Việt Nam hiện nay. Đồng thời thấy được sự vận dụng
sáng tạo những mặt tích cực của tư tưởng đó và tìm ra những nội
dung, phương pháp mới của Đảng và Nhà nước ta đối với sự
nghiệp giáo dục, đào tạo con người mới – con người trong thời kì
đất nước đang bước vào công cuộc đổi mới công nghiệp hoá –
hiện đại hoá đất nước.
    Với mục đích như vậy, báo cáo có nhiệm vụ trình bày khái
quát tư tưởng triết học của Khổng Tử về sự hình thành (trong đó có
đề cập cụ thể đến tư tưởng chính trị - đạo đức) và sự phát triển của
chúng khi du nhập vào Việt Nam.
IV. Phương pháp nghiên cứu
    Báo cáo được tiến hành trên cơ sở phương pháp duy vật biện
chứng và phương pháp duy vật lịch sử, đồng thời với sự kết hợp
của nhiều phương pháp khác nhau: phương pháp lịch sử – lôgíc,
phương pháp quy nạp – diễn dịch, phương pháp phân tích – tổng
hợp, phương pháp so sánh đối chiếu...
V. Kết cấu
     Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham
khảo, báo cáo gồm 2 chương với 19 tiết.


                         PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I: TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ - ĐẠO ĐỨC
CỦA KHỔNG TỬ


1.1 Hoàn cảnh ra đời tư tưởng triết học chính trị - đạo đức của
Khổng Tử
1.1.1 Hoàn cảnh lịch sử
     Trung Quốc là một trong những nước có một nền văn hoá
phát triển sớm và cao nhất ở thời cổ đại. Thời nhà Chu, khoa học
tự nhiên phát triển mạnh mẽ và đạt được nhiều thành tựu. Tình
hình kinh tế, xã hội cũng có nhiều biến động, kết quả là đã dẫn đến
sự đa dạng trong kết cấu giai tầng của xã hội. Chiến tranh giành
quyền lợi giữa các chư hầu xảy ra liên miên, xã hội nảy sinh nhiều
mâu thuẫn, tầng lớp dân tự do xuất hiện. Lịch sử gọi là thời kì “bách
gia chư tử” , “bách gia tranh minh”. Những tình hình này có ảnh
hưởng lớn đến các tư tưởng triết học Trung Quốc thời cổ đại trong
đó có tư tưởng triết học của Khổng Tử.
     Thời đại của Khổng Tử là thời đại “Vương đạo suy vi”, “Bá
đạo” đang nổi lên lấn át “Vương đạo” của nhà Chu; trật tự lễ pháp
cũ của nhà Chu đang bị đảo lộn. Đứng trên lập trường bộ phận cấp
tiến trong giai cấp quý tộc Chu, ông chủ trương lập lại pháp chế của
nhà Chu với một nội dung mới cho phù hợp.
1.1.2 Cuộc đời và sự nghiệp của Khổng Tử
1.1.2.1 Cuộc đời
     Khổng Tử (551 – 479 TCN) là người sáng lập ra đạo Nho –
học thuyết triết học chính trị – xã hội lớn nhất ở Trung Quốc thời kì
Xuân Thu. Mặc dù xuất thân trong một gia đình quý tộc sa sút
nhưng do có tinh thần ham học, lại là người rất thông minh, nên
ông sớm nổi tiếng uyên bác. Cuộc đời của ông gặp nhiều lúc thăng
trầm vì ông muốn truyền bá, thực hành cái đạo của mình nhưng lại
không phù hợp với thời đại bấy giờ. Mãi đến sau này, một số triều
đại phong kiến ở Trung Quốc và nước láng giềng đã sử dụng Nho
giáo như một công cụ để thống trị đất nước.
1.1.2.2 Sự nghiệp
      Nhìn vào sự nghiệp của Khổng Tử trên lĩnh vực học thuật và
đạo lý, ngoài việc “san dịch” các cuốn Kinh Thi, Thư, Dịch, Lễ, Nhạc
và viết cuốn biên niên nước Lỗ gọi là Kinh Xuân Thu, còn có nhiều
câu nói ông giảng giải cho các môn đệ được các môn đệ ghi lại
(sau khi ông mất) thành cuốn “Luận ngữ”.       Trải qua bốn mươi
năm “dạy người không mỏi”, Khổng Tử thu nhận trên dưới ba nghìn
môn đệ. Trong đó, có bảy mươi hai người được gọi là hiền, bao
gồm cả những người được gọi là “triết”, hậu thế gọi là “Thất thập
nhị hiền”.
1.2. Nội dung tư tưởng triết học chính trị - đạo đức của Khổng
Tử
1.2.1 Về đạo đức
      Vấn đề đạo đức là vấn đề cơ bản nhất, bao quát nhất của
Nho giáo, của học thuyết Khổng Mạnh. Theo Khổng Tử, “đạo” của
con người là 5 mối quan hệ trong xã hội - “Ngũ luân”, trong đó có 3
quan hệ giường cột là “Tam cương”.
      Theo quan điểm của Khổng Tử, “đạo” và “đức” gắn chặt với
nhau. Bao quát những quan hệ lớn nhất theo Nho giáo, Kinh Lễ
nêu ra mười đức là: “cha từ, con hiếu, anh lành, em đễ, chồng có
nghĩa, vợ vâng lời, trưởng có ân, ấu ngoan ngoãn, vua nhân, tôi
trung”.
1.2.2. Về chính trị
      Đạo của Khổng Tử lấy “nhân” làm gốc, lấy hiếu đễ, lễ nhạc
làm cơ bản cho sự giáo hoá để gây thành đạo “nhân”; lấy chính trị
làm cái công cụ của đạo “nhân” mà thể hiện ra ở đời.
      Thời đại của Khổng Tử là thời đại mà theo ông cần phải khôi
phục lại “lễ”. “Lễ” mà Khổng Tử nói ở đây là lễ nghi, quy phạm đạo
đức thời Tây Chu.
      Khổng Tử cũng bàn bạc kĩ về thuyết “Chính danh định phận”,
ông cho rằng muốn xã hội ổn định, trật tự thì cần phải chính danh.
      Khổng Tử xây dựng học thuyết Nhân – Lễ – Chính danh
(trong đó điều nhân là trung tâm, là cái gốc) là để thực hiện lý
tưởng chính trị của mình. Chính học thuyết này đã đưa tới chính
sách “đức trị”, tức là lấy đức mà trị dân, lấy đức mà làm chính trị.


                             CHƯƠNG II
 ẢNH HƯỞNG TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ – ĐẠO ĐỨC
CỦA KHỔNG TỬ ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
                CON NGƯỜI VIỆT NAM HIỆN NAY


2.1 Quá trình du nhập tư tưởng triết học của Khổng Tử vào
Việt Nam
      Lịch sử Nho giáo ở nước Trung Hoa kéo dài gần ba mươi thế
kỉ thì ở các nước gọi là “đồng văn” với Trung Hoa cũng kéo dài
hàng nghìn năm. ở nước Việt Nam chúng ta, Nho giáo cũng có lịch
sử phát triển lâu dài mặc dù không phong phú lắm.
      Suốt mười thế kỉ Bắc thuộc, các thế lực phong kiến Trung
Quốc thống trị đất nước ta chủ yếu dùng chữ Hán để truyền bá Nho
giáo nhưng Nho giáo không chiếm được địa vị độc tôn trong lĩnh
vực tinh thần người Việt. Sau này, tầng lớp thống trị Việt Nam nhận
thấy những mặt tích cực của Nho giáo và đã dùng Nho giáo như
một công cụ để xây dựng chế độ phong kiến và phát triển Nho giáo
rộng rãi ở Việt Nam. Từ 1858, Pháp đem quân xâm lược nước ta,
Nho giáo bị khống chế nhưng sự ảnh hưởng của nó vẫn còn tồn tại
đến tận ngày nay.
2.2 Vấn đề giáo dục và đào tạo con người Việt Nam giai đoạn
hiện nay
2.2.1 Bối cảnh lịch sử Việt Nam giai đoạn hiện nay
     Con đường đi lên CNXH của đất nước ta ở thời đại ngày nay
có một đặc điểm lớn là không qua giai đoạn phát triển TBCN. Hiện
nay, nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đã thu được những
thành tựu lớn, bên cạnh đó, nó cũng đang làm thay đổi nhiều chuẩn
mực đạo đức và định hướng giá trị.
     Vì thế, trong giáo dục và đào tạo con người Việt Nam hiện
nay, phải biết dùng quan điểm hiện đại để soi rọi vào truyền thống.
Nếu chúng ta biết tiếp thu quan điểm tiến bộ, loại trừ những hạn
chế trong học thuyết của Khổng Tử đồng thời áp dụng những
đường lối mới phù hợp với hoàn cảnh hiện nay thì chúng ta sẽ xây
dựng thành công con người mới XHCN.
2.2.2 Quan điểm triết học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và
Đảng ta về giáo dục đào tạo con người Việt Nam hiện nay
     Chủ nghĩa Mác - Lênin là học thuyết quan tâm hơn hết đến
bản chất vai trò của con người. Mác và Ăngghen đã phác hoạ ra
những nét chính của con người mới: đó là những con người đã
thực sự làm chủ tự nhiên, xã hội và bản thân; được phát triển toàn
diện; và quan hệ giữa người với người là bình đẳng.
     Trong xã hội mới, con người là chủ thể của xã hội, có vai trò
to lớn trong sự nghiệp xây dựng đất nước. Để có con người mới đó
Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò giáo dục đạo đức, nhất là đạo đức
cách mạng.
     Phương hướng chung của việc xây dựng con người mới xã
hội chủ nghĩa của Đảng là con người phát triển toàn diện cân đối,
có trình độ năng lực. Đảng đã chủ trương xây dựng con người mới
từ con người “truyền thống”.
2.3. Ảnh hưởng của tư tưởng triết học về chính trị – đạo đức
của Khổng Tử đối với con người Việt Nam hiện nay
      Nhìn vào thực tế xã hội Việt Nam ngày nay, chúng ta thấy
rằng sự ảnh hưởng tư tưởng triết học về đạo đức – chính trị của
Khổng Tử đến sự nghiệp đào tạo con người mới hiện nay thể hiện
trên tất cả các lĩnh vực: chính trị xã hội, kinh tế, văn hoá, gia đình…
2.3.1 Trong phạm vi xã hội
      Cho đến nay, trong “tam cương” và “ngũ luân”, chúng ta có
thể coi như cuộc sống chính trị – xã hội đã tự nó thanh toán cương
và luân vua – tôi rồi. Đồng thời nó đưa ra một quan hệ mới: Quan
hệ giữa những người Cộng sản và nhân dân lao động. Để xây
dựng quan hệ tốt đẹp không chỉ giữa Đảng và nhân dân mà trong
tất cả các mối quan hệ của xã hội mới thì chữ nhân, lễ, nghĩa, trí,
tín, dũng, chính danh… vẫn có nhiều giá trị quan trọng.
2.3.2. Trong phạm vi nhà trường
      Hiện nay nội dung giáo dục đã được thay thế bằng những
nội dung mới mang tính khoa học nhằm phát triển nhân cách toàn
diện; thực hiện mục đích rèn luyện nhân cách cho con người. Đó là
tinh thần say sưa giảng dạy của thầy; ham học hỏi, ham hiểu biết
của trò. Đó là tinh thần “Học, học nữa, học mãi” (Lênin); tinh thần
“Tiên học lễ, hậu học văn”…
2.3.3. Trong phạm vi gia đình
      Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề giáo dục con người trong
gia đình đã đạt được những kết quả đáng kể. Chúng ta chủ trương
khôi phục gia đình truyền thống với những nếp tốt mà Nho giáo đã
làm được. Gia đình trong thời hiện nay cũng với mục đích xây dựng
nên những mối quan hệ bằng sự mềm dẻo, khéo léo. Mọi thành
viên bình đẳng trên cơ sở bình đẳng lẫn nhau.
      Ngày nay, những ảnh hưởng tích cực về tư tưởng chính trị –
đạo đức của Khổng Tử được đưa thêm vào những nội dung mới
cho phù hợp với yêu cầu xã hội. Đất nước ta đang đi theo con
đường XHCN nên càng cần dùng đức để trị dân. Việc kết hợp hài
hoà giữa “đức trị” và “pháp trị” của Đảng và Nhà nước ta là phương
pháp có nhiều kết quả trong giáo dục con người hiện nay.
      Khi nghiên cứu vấn đề ảnh hưởng tư tưởng triết học của
Khổng Tử về chính trị – đạo đức với sự nghiệp giáo dục đào tạo
con người hiện nay, chúng ta cũng không thể không kể đến những
mặt hạn chế của Nho giáo còn tồn tại trong xã hội. Việc thanh toán
những hậu quả xấu của Nho giáo một cách toàn diện và triệt để là
cần thiết.


                        PHẦN KẾT LUẬN
      Khổng Tử là nhà tư tưởng Trung Quốc cổ đại có vai trò lớn
trong lịch sử giáo dục thế giới. ông đã để lại cho nhân loại những
lời dạy bảo quý giá mà ở từng thời kì lịch sử khác nhau, khi vai trò
nhân tố con người được đề cao thì người ta lại càng phát hiện ở đó
chứa đựng những yếu tố tích cực, tiến bộ vẫn còn giá trị trong việc
giáo dục và đào tạo con người.
      Khổng Tử, với cả cuộc đời hoạt động chính trị – xã hội sôi nổi
và sự nghiệp giáo dục không mệt mỏi đã để lại nhiều tư tưởng và
những kinh nghiệm về dạy và học hết sức quý báu.
      Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, triết học duy vật
biện chứng và duy vật lịch sử, chúng ta nghiên cứu tư tưởng triết
học về đạo đức – chính trị của Khổng Tử để thấy rõ mặt hạn chế và
tích cực của nó đối với giáo dục con người Việt Nam. Học thuyết
chính trị của ông với “nhân, lễ, chính danh” và chính sách “đức trị”
thể hiện rõ tư tưởng nhân văn, nhân đạo sâu sắc.
     Con người mới mà chúng ta đang xây dựng là những con
người có những phẩm chất tốt đẹp của con người truyền thống,
đồng thời có khả năng nắm bắt và vận dụng những tri thức hiện
đại; tìm tòi, sáng tạo những cái mới. Do đó mà tư tưởng của Khổng
Tử về chính trị - đạo đức vẫn có ảnh hưởng đến sự nghiệp giáo
dục, đào tạo con người ở nước ta hiện nay. Nếu vận dụng tư tưởng
của Khổng Tử một cách linh hoạt thì chúng ta sẽ có những lớp
người vừa có nhân, đức, vừa có dũng, tài. Bên cạnh “đức trị”,
chúng ta vẫn sử dụng hệ thống pháp luật để hướng dẫn người dân
điều chỉnh hành vi của mình sao cho đúng đắn.
     Thấu suốt những tư tưởng của Đảng, vận dụng đúng đắn
nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
vào thực tiễn Việt Nam; những con người mới vừa đảm bảo tính
truyền thống vừa có phẩm chất năng lực làm chủ xã hội sẽ góp
phần tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hoá nước
nhà, làm cho dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh.

								
To top