scenarioos isa 11nov2004

Document Sample
scenarioos isa 11nov2004 Powered By Docstoc
					Scenario’s in het onderwijs

   Instrument voor
reflectie en innovatie


                     Marco Snoek
Stel je voor:
een busreis naar Rome



              De Rooms-Katholieke Touringcar Organisatie
              Het Rooms-Katholieke Reisbureau
              De Touringcar Organisatie voor RK Reizen
              Het Advies- en Organisatie Bureau voor RK Reizen
De Rooms-Katholieke Touringcar Organisatie
RKTO


                                     Amsterdam
 Vaste route
 RK kerk (de bisschop) bepaalt de
  bestemming, gewenste kwaliteit
  en prijs
 De chauffeur is ervaren,
  onderhoudend en heeft oog voor
  de noden van de passagiers                     Rome
 Passagiers hoeven zich niet druk
  te maken over de route en de
  reis: sit back and relax
 Het Rooms-Katholieke Reisbureau RKR

 Vaste bestemming, alternatieve       Amsterdam

  routes
 RK kerk (de bisschop) bepaalt de
  bestemming, gewenste kwaliteit en
  prijs
                                                   Rome
 Passagiers hebben individuele
  wensen (bezienswaardigheden,
  tussenstops, expressbus)
 Chauffeurs moeten flexibel zijn in
  het kiezen van alternatieve routes
  (toeristisch, express, …)
De Touringcar Organisatie voor RC Reizen
TORCR

                                        Amsterdam
 Alternatieve bestemmingen, vaste
  routes
 Lokale parochie bepaalt de                   Santiago
  bestemming, gewenste kwaliteit en
                                        Lourdes
                                                 Rome
  prijs
 De chauffeur heeft ervaring met
  verschillende bestemmingen
 Vaste prijs voor een minimum aantal
  passagiers
Het Advies- en Organisatiebureau voor RK
Reizen AORKR

 Alternatieve bestemmingen, alternatieve
  routes                                    Amsterdam

 Lokale parochie bepaalt de bestemming,
  gewenste kwaliteit, prijs, route,
  transportmiddel, …                                    Santiago
 Lokale priester kan de rol hebben van      Lourdes
  reisleider, een lokale                                Rome
  parochiaan/vrachtwagenchauffeur kan
  ingehuurd worden als chauffeur
 AORKR is een advies- en
  expertisecentrum met een breed aanbod
  aan diensten
 Een busreis naar Rome
                Centrale sturing


         Scenario 1           Scenario 2
Vaste routes                       Flexibele routes



         Scenario 3           Scenario 4

               Lokale autonomie
Waarom scenario’s
 De context van het onderwijs is in
  verandering
        Leraar                                      Leerling
                 • Lerarentekort
       •              •
                 • ICT Groeiende diversiteit
                           kennissamenleving
           Professionele&organisaties
       •              • Informatiebronnen buiten
                 •• Marktwerking
           Autonomie• Levenslang leren
                     Reflectief leren
       •              • de school
           IPB •• Levenslang leren
                        Mobiliteit
                     Competentiegericht leren
       Leren
       •              • Concurrentie met andere   Samenleving
                 •• Culturele diversiteit en spanning
                      verantwoordelijkheid
           GedeeldeWerkplekleren de leraar
                      • Status van
       •              • media/entertainment
                 •• Economische uitdagingen/
                      leren
           WerkplekSamenwerkend leren
                        Samenwerking
                      • Risico van drop-outs
                  • concurrentie leren
                      • Carrière
                     Authentiek
                     Ontwikkelingsgericht en normen
                 •• Behoefte aan waardenleren
                  • Natuurlijk leren
                              School
 Waarom toekomstscenario’s

 Startpunt voor onderwijsvernieuwing
vanuit problemen          vanuit interne concerns
 vandaag?                  vanuit maatschappelijke
vanuit ontwikkelingen      ontwikkelingen en
 in de toekomst?            behoeften

            ad hoc
            gebaseerd op een expliciete visie op
             de school in de toekomst?
Doel van toekomstscenario’s

 Loskomen van je eigen
  referentiesysteem
 Anticiperen op de toekomst ipv.
  reageren op het verleden
 Gevoel ontwikkelen voor trends en
  veranderingen in de omgeving
 Verbeelding en creativiteit
  stimuleren
Wat zijn toekomstscenario’s?



 Geen toekomstvoorspellingen
 Beschrijvingen van mogelijke ‘toekomsten’
 Beschrijvingen, beelden, plattegronden,
  ‘een dag uit het leven van …’, etc.
 Instrumenten voor bewustzijn, strategie,
  besluitvorming en reflectie
Scenario’s zijn geen
voorspellingen

Voorspellingen            Scenario’s

Bedoeld om zekerheid te   Bedoeld om onzekerheid in
versterken                beeld te brengen
Versluieren risico’s      Verhelderen risico’s

Enkelvoudige lineaire     Alternatieve mogelijke
projecties                beelden van de toekomst
Versterken inertia        Stimuleren flexibiliteit en
                          gevoeligheid
Stap 1: Analyse van trends

 Welke (maatschappelijke) ontwikkelingen
  zijn op dit moment relevant voor het
  onderwijs?
 Maak een onderscheid in trends en
  dilemma’s
 Selecteer de twee belangrijkste trends
  Stap 1: Trends of dilemma’s
Onvoorspelbaar- 1
heid           0,8                    Natuurlijk leren
               0,6
                                Key-dilemma’s
                                      Intolerantie
               0,4

               0,2
                                     Trends      ICT

                 0
                     0   10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
                                                 Impact
De toekomst van de ISA-scholen?
               Natuurlijk leren


     Scenario 1              Scenario 2
Open                                  Gesloten
buurtcentrum                          vesting


     Scenario 3              Scenario 4
               Gestuurd leren
Wat zijn scenario’s?
Scenario’s voor het
onderwijs

 Vier scenario’s voor de toekomst van
  funderend onderwijs (GBN, 1986)
 Zes scenario’s voor de toekomst van
  scholen (OECD, 2002)
 Vier scenario’s voor de toekomst van de
  lerarenopleiding in Nederland (VELON,
  2003)
GBN: Scenarios for the future
of public education (1986)

                      Hierarchical




          Orthodoxies         Orthodoxy
  Exclusive                                 Inclusive
              Wired for          Learning
              learning           society




                      Participatory
OECD-scenario’s               (2001)


1 Bureaucratisch geïnstitutionaliseerd systeem is
  resistent tegen verandering
2 Markt-benadering: commerciële instellingen
  krijgen toegang
3 Scholen als kernen voor persoonlijke en
  professionele ontwikkeling met sterke banden
  met de samenleving
4 Scholen als lerende organisaties en expertise-
  en assessmentcentra
OECD-scenario’s

5 Leernetwerken: Lokale gemeenschappen
  organiseren hun eigen onderwijs via niet-
  formele leernetwerken
6 ‘Meltdown’: Lage status van het leraarschap,
  afname van aantal leraren, verlies van
  vertrouwen van de samenleving, verminderde
  bereidheid om in het onderwijs te investeren
Scenario’s voor de                                   ELO
                                                        N

lerarenopleiding




                                                V
                                                         V    ig g
                                                          eren in
                                                      L     no
                                                       erare pleiders
                                                     ed
                                                    N erlan d




             Maatschappelijke voorziening


      Scenario 1                 Scenario 2
Curriculum                                  Competenties



      Scenario 3                 Scenario 4

                    Marktactiviteit
Het gebruik van scenario’s 1

Strategische beslissingen:
 Wat is de beste toekomst?
  Wat kunnen we doen om
  dat te realiseren?
 Wat als …? Ben je
  voorbereid?
Het gebruik van scenario’s 2

Reflectie en leren binnen een schoolteam
 Openen perspectieven (loskomen van de beperkingen
  van het hier en nu)
 Wijs worden uit de vele trends en ontwikkelingen
 Stimuleren van reflectie door
   verbeelding en creativiteit
 Stimuleren van groepdiscussies
   en groepreflecties op de
  toekomst
 Startpunt voor innovatie
  samenwerkend leren
Het gebruik van scenario’s 3
Toekomstscenario’s als didactisch instrument met
  leerlingen
 Toekomstscenario’s ontwikkelen met leerlingen rond
  verschillende thema’s (migratie, logistiek/verkeer, school)
 Bronnenonderzoek en analyse
  van trends en ontwikkelingen
 Stimuleren van reflectie door
  verbeelding en creativiteit
 Stimuleren van groepdiscussies
  en groepreflecties op de
  toekomst
 Positiebepaling, orientatie op hun
  toekomst
  samenwerkend leren
             (SLO, 2002)
De toekomst van de ISA-scholen?

 Welk onderwijsconcept (scenario’s
  basisvorming)?
 Plek van de school in de buurt (maat-
  schappelijke betrokkenheid of polarisatie?)
De toekomst van de ISA-scholen?
               Natuurlijk leren


     Scenario 1              Scenario 2
Open                                  Gesloten
buurtcentrum                          vesting


     Scenario 3              Scenario 4
               Gestuurd leren
De toekomst van de ISA-
scholen?

 Verken één of meer van de scenario’s en de
  extremen:
  -     Stel je voor: het is 11 november 2009
 Zijn de scenario’s voorstelbaar/realistisch?
  -     Herken je elementen in de huidige situatie of
  ontwikkelingen?
  -     Wat betekent het voor de organisatie, het
  curriculum, de leraar, de
  leerling, de didactiek?
 Welk scenario is het meest waar-
  schijnlijk, meest wenselijk,                          Natuurlijk leren

  worst case?
                                                  Scenario 1         Scenario 2
 Wat betekent dat voor je school?           Open                               Gesloten
                                                   buurtcentrum                           vesting

                                                          Scenario 3         Scenario 4

                                                                  Gestuurd leren
Tot slot

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:4
posted:6/14/2012
language:
pages:28