CYKL IO dejscia i powroty by 08c5mV

VIEWS: 596 PAGES: 48

									   Zakres kształcenia literackiego, językowego i kulturowego w klasie III D SG w Legionowie oraz poziomy wymagań
                                      edukacyjnych: podstawowy i ponadpodstawowy

Wybrane podręczniki: A. Brożek, A. Ciesielska, M. Pułka, D. Zych Swoimi słowami
                     M. Szulc, A. Gorzałczyńska – Mróz Swoimi słowami. Podręcznik do kształcenia językowego z
ćwiczeniami




            Teksty kultury i         Poziom wymagań podstawowy                      Poziom wymagań                 Odniesienia
            treści kształcenia          ( oceny: dopuszczający i                ponadpodstawowy( oceny:           do podstawy
            językowego                        dostateczny)                        dobry i bardzodobry)            programowej
                                                 Uczeń:                                    Uczeń:
            Odejścia i powroty   • tworzy własne hasło do rozdziału,        • objaśnia, dlaczego ludzi nazywa I.1.2
                                 np. „W poszukiwaniu drogi życiowej”        się „wygnańcami Ewy”              I.1.4
                                 • rozpoznaje w tekście metaforę drogi      • wskazuje w przykładowych        II.2.11
                                 jako życia pełnego zmagań                  tekstach kultury cechy stylu
                                 • tłumaczy, że zgodnie z metaforą          klasycznego
                                 drogi zakręt to etap w życiu, który        • właściwie stosuje termin
                                 przynosi nowe wyzwania i problemy          neoklasycyzm
                                 • wyjaśnia znaczenie terminów:
                                 klasyczny, klasycystyczny, antyk
            Homer                • opowiada, co było przyczyną              • krótko opisuje postać Homera   I.1.2
            U Kalipso            wyjazdu Odyseusza z rodzinnej Itaki        • wskazuje powody, dla których   I.1.4
                                 • opisuje sytuację, w której znalazł się   ludzie opuszczają rodzinny dom   I.3.1
                                 bohater                                    lub ojczyznę                     I.3.2
                                 • podaje przykłady i wyjaśnia              • stosuje w wypowiedzi wyraz     II.4.2
                                 przyczyny ingerencji bogów w los           dom w znaczeniu gniazdo          III.1.1
                                 Odyseusza                                  rodzinne i ojczyzna
                                 • nazywa uczucia i emocje bohatera         • gromadzi informacje na temat
                     tekstu                                    innych niezwykłych zdarzeń
                     • wypisuje epitety określające Odysa,     mających miejsce w czasie
                     Kalipso i Penelopę                        powrotu Odyseusza do domu
                     • wyjaśnia znaczenie pojęć: egida,
                     hekatomba i stosuje te terminy
                     w zdaniach w znaczeniu dosłownym
                     oraz przenośnym
                     • wymienia cechy eposu
Margaret Atwood      • opisuje uczucia kobiety                 • podaje przykłady współczesnych        I.1.2
Powrót Odyseusza     opowiadającej przedstawioną historię      powieści i filmów                       II.2.2
                     • charakteryzuje Penelopę                 wykorzystujących klasyczne              II.2.3
                     • wypisuje cechy Odyseusza                postacie i wątki zaczerpnięte           II.2.10
                     wynikające z tradycyjnego ujęcia          z mitologii lub podań ludowych          II.3.1
                     mitu oraz te ze współczesnej wersji       • tłumaczy, czemu służy                 II.4.2
                     tekstu                                    reinterpretacja mitu                    III.1.1
                     • wyjaśnia, na czym polega                • redaguje opis sytuacji
                     reinterpretacja tekstu kultury            z elementem opisu przeżyć
                     • porównuje opowieść Margaret             • wykonuje kolaż ilustrujący
                     Atwood z fragmentem Odysei                powrót Odysa do Itaki
                     • stosuje w wypowiedzi przysłowie
                     niedaleko pada jabłko od jabłoni
Konstandinos Kawafis • określa temat wiersza                   • wyjaśnia, jak wędrówka może           I.1.7
Itaka                • wskazuje osobę mówiącą w tekście        wpłynąć na człowieka                    II.1.2
                     • tłumaczy, jaką funkcję w utworze        • objaśnia pojęcie aluzji literackiej   II.2.6
                     pełni odwołanie do historii Odysa         • wypowiada się na temat intencji       II.3.1
                     • ustala, co w wierszu symbolizuje        nadawcy                                 II.4.2
                     podróż, Itaka oraz postać Odyseusza                                               III.1.1
                     • wyjaśnia sens zwrotu „podróże
                     kształcą”
                     • układa na podstawie utworu listę
                     wskazówek dla podróżujących
Krytyczny odbiór     • wyjaśnia, że kontekst historyczny,      • uzasadnia, dlaczego umiejętność I.1.1
komunikatów          literacki i biograficzny jest ważny dla   określenia intencji autora tekstu I.1.7
                     pełnego zrozumienia komunikatu            jest ważna dla czytelnika         III.1.1
                     • tłumaczy potrzebę określenia celu                                         III.1.5
                     komunikatu, aby uniknąć
                     nieporozumień
                     • podaje właściwe argumenty na
                     potwierdzenie własnego stanowiska
Wypowiedź            • rozpoznaje tezę w tekście          • rozróżnia w tekście               I.1.9
argumentacyjna       argumentacyjnym                      i w wypowiedzi ustnej chwyty        I.2.3
                     • wskazuje argumenty                 argumentacyjne i je nazywa          III.1.1
                     w przykładowej wypowiedzi            • tworzy rozprawkę na podany
                     • formułuje argumenty do debaty      temat
                     • korzysta ze słownika synonimów
Przypowieść o synu   • podaje definicję przypowieści      • wypowiada się, w jaki sposób      I.1.2
marnotrawnym         (paraboli)                           można zdobyć mądrość życiową        II.1.1
                     • opowiada dzieje syna               • wskazuje cechy paraboli           II.1.2
*Rembrandt           marnotrawnego                        widoczne w biblijnej historii       II.2.7
Powrót syna          • nazywa cechy bohatera              • omawia postępowanie starszego     II.2.11
marnotrawnego        • wyjaśnia metaforyczny sens         syna i ocenia jego zachowanie       II.3.1
                     przypowieści                         • odpowiada na pytanie, dlaczego    II.4.2
*Hieronim Bosch      • gromadzi argumenty do dyskusji     umiejętność przebaczenia jest       III.1.1
Wędrowiec            • tłumaczy, dlaczego synem           trudną sztuką
(Syn marnotrawny)    marnotrawnym może być każdy          • przekształca wybrany fragment
                     człowiek                             opowieści w scenę dramatu,
                     • opisuje obrazy Rembrandta          wprowadza didaskalia
                     i Hieronima Boscha nawiązujące do
                     fragmentów przypowieści
Sprawdź się          • wyszukuje w wypowiedzi potrzebne   • redaguje dłuższą wypowiedź        I.1.2
                     informacje                           pisemną na podany temat             III.1.1
                     • tworzy krótki opis                                                     III.1.2
                     • formułuje tezę                                                         III.1.4
                     • podaje argumenty
Albert Camus         • układa ramowy plan wydarzeń        • krótko przedstawia postać         I.1.2
                     • charakteryzuje środowisko,         Alberta Camusa                      II.1.1
                     z którego wywodził się bohater       • podaje cechy autorytetu           II.1.2
                     • wymienia cechy babci Jacques’a     • redaguje opis przeżyć Jacques’a   II.2.1
                     • uzasadnia decyzję bohaterki        • wymienia powody, dla których      II.4.2
                     • tłumaczy, dlaczego Jacques mimo    warto kontynuować naukę             III.1.1
                      odniesionego sukcesu czuje się         • wypowiada się na temat             III.1.2
                      zagubiony i samotny                    możliwości rozwoju uczniów           III.1.8
                      • omawia, jaką rolę odegrał w życiu    z małych miejscowości
                      Jacques’a i jego rodziny pan Bernard
                      • pisze charakterystykę nauczyciela
Miron Białoszewski    • określa, kim jest narrator tekstu    • krótko przedstawia postać          I.1.2
Po kapitulacji        • wyjaśnia, dlaczego język potoczny    Mirona Białoszewskiego               I.1.4
Warszawy              nadaje tekstowi autentyzm              • wykazuje, czemu służy              II.1.2
                      • tłumaczy, że zastosowanie krótkich   pominięcie w tekście obrazów         II.2.2
Adrian Madej          zdań, równoważników                    walk powstańczych                    II.2.3
Barbara Seidler       i pojedynczych wyrazów ukazuje         • wyjaśnia, odwołując się do         II.2.4
Koniec powstania      natłok zdarzeń, przeżyć                wiedzy z historii, dlaczego          II.2.7
                      i odczuć narratora                     wyjście ze zrujnowanej Warszawy      II.2.10
*Sztuka i media       • wskazuje w tekście cechy             narrator uznał za zbieranie się na   II.2.11
Komiksu               pamiętnika                             Sąd Ostateczny                       II.3.2
                      • tłumaczy, co to jest komiks i od     • wypisuje z tekstu neologizmy       II.4.2
                      kiedy znana jest ta forma wypowiedzi   i wyjaśnia, w jaki sposób zostały    III.1.1
                      • rozważa, co łączy komiks Adriana     utworzone
                      Madeja i Barbary Seidler               • stosuje właściwe zasady pisowni
                      z fragmentem utworu Mirona             nazw wydarzeń historycznych
                      Białoszewskiego                        • wymienia przykłady
                      • uzasadnia, dlaczego komiks –         najpopularniejszych światowych
                      zjawisko kultury masowej – może        i polskich serii komiksowych
                      pomóc ludziom z XXI wieku
                      zrozumieć powstanie warszawskie
                      • rozróżnia w komiksie wypowiedzi
                      bohaterów i komentarze narratora
Różne odmiany         • rozróżnia odmiany polszczyzny        • przedstawia zasadę stosowania      I.3.1
polszczyzny           • rozpoznaje wypowiedzi należące do    zaimków tę, tą                       I.3.3
                      oficjalnej i nieoficjalnej odmiany     • tłumaczy znaczenie słowa uzus      III.2.10
                      języka
                      • określa, czym jest norma językowa
                      wzorcowa i użytkowa
Ryszard Kapuściński   • wyjaśnia znaczenie terminów:         • krótko przedstawia postać          I.1.2
Nie będzie raju       uchodźca, emigracja                    Ryszarda Kapuścińskiego              II.1.2
                      • opowiada na podstawie tekstu          • wymienia cechy reportażu           II.2.4
                      o sytuacji kobiet w obozie dla          • pisze notatkę na temat             II.2.5
                      uchodźców w czasie starć między         warunków życia współczesnych         II.3.1
                      mieszkańcami Cypru w 1963–1964 r.       uchodźców wojennych                  II.3.2
                      • wskazuje w przeczytanym               • tłumaczy, co znaczą słowa, że      II.4.2
                      fragmencie cechy reportażu              przed wojną „we wsiach istniała      III.1.1
                      • tłumaczy, w jakim celu autor          równowaga nienawiści”
                      wprowadził do tekstu elementy           • określa funkcję pytań
                      charakterystyczne dla języka            zadawanych w tekście
                      potocznego
                      • analizuje, na czym polega
                      uniwersalny charakter sytuacji
                      ukazanej przez Ryszarda
                      Kapuścińskiego
                      • ustala, że nienawiść i szowinizm
                      prowadzą do konfliktów i wojen
Cyprian Norwid        • redaguje notatkę biograficzną na      • krótko przedstawia postać          I.1.2
Moja piosnka (II)     temat emigracyjnych losów Cypriana      Cypriana Norwida                     I.2.3
                      Norwida                                 • wyjaśnia sens neologizmu           II.1.2
                      • przedstawia argumenty                 bez-myślenie oraz tłumaczy,          II.2.2
                      potwierdzające, że podmiot liryczny     dlaczego ten stan jest dla           II.2.4
                      można utożsamiać z autorem wiersza      podmiotu lirycznego wartością        II.2.6
                      • wskazuje elementy kultury             pozytywną                            III.1.1
                      i tradycji, za którymi tęskni osoba     • omawia, czym jest zjawisko
                      mówiąca w utworze                       sakralizacji
                      • odnajduje w wierszu przykłady         • wskazuje w malarstwie polskim
                      sakralizacji ojczyzny                   obrazy mogące ilustrować utwór
                      • objaśnia znaczenie pojęć: emigrant,   Moja piosnka (II)
                      reemigrant                              • pisze list, w którym przedstawia
                      • tłumaczy zastosowanie wielokropka     emocje osoby zmuszonej do
                                                              pozostania poza granicami kraju
                                                              rodzinnego
Kazimierz Wierzyński • charakteryzuje osobę mówiącą           • krótko przedstawia postać          I.1.2
Kufer                w wierszu                                Kazimierza Wierzyńskiego             II.2.2
                     • wyjaśnia, co – według podmiotu         • przypomina, w jakim okresie        II.2.4
Szkoła pisania        lirycznego – jest „ojczyzną”             działała grupa poetycka              II.2.6
Referat               emigranta                                Skamander i wymienia jej             II.3.1
                      • określa, jak osoba mówiąca odbiera     członków                             II.4.1
*Tata na emigracji    odwiedzane miejsca                       • omawia funkcję motywu              II.4.2
                      • tłumaczy, w jaki sposób został ujęty   pielgrzyma w literaturze             III.1.1
                      w wierszu motyw pielgrzyma               • wskazuje środki poetyckie, za      III.1.2
                      • opisuje formę wypowiedzi, jaką jest    pomocą których zostały ukazane       III.1.4
                      referat                                  w wierszu tęsknota za ojczyzną
                      • wymienia cechy właściwie               i tułaczka
                      zredagowanego referatu                   • przygotowuje referat na temat:
                      • wypisuje niezbędne elementy            Jak w dobie telewizji i internetu
                      budowy tej formy prezentacji             funkcjonuje Polonia na całym
                      • omawia kolejne czynności przydatne     świecie?
                      w opracowaniu referatu                   • wymienia skutki
                      • objaśnia, co jest istotą rodziny       psychologiczne, jakie może
                      • przedstawia mocne i słabe strony       wywołać u dziecka wyjazd
                      wyjazdu za pracą z kraju rodzinnego      jednego z rodziców
Neologizmy            • podaje przykłady neologizmów           • wypowiada się na temat             I.3.3
i archaizmy           we współczesnym języku polskim           stylizacji językowej                 III.1.1
                      • rozpoznaje archaizmy w podanym         • tłumaczy, jaki efekt daje
                      tekście                                  wprowadzenie archaizmów do
                                                               tekstu
Podsumowanie         • definiuje podane wyrazy                 • wskazuje podobieństwa między       II.1.1
                     • rozwija wypowiedzenia, tworząc          życiem ludzkim a podróżą             II.3.1
                     notatki                                   • przygotowuje referat na podany     III.1.1
                     • wyjaśnia sens przysłowia                temat                                III.1.2
                     • opisuje wybrane dzieło sztuki                                                III.2.5
Karnawałowe tradycje • tworzy własne hasło do rozdziału,       • tłumaczy, dlaczego                 I.1.2
                     np. „Powaga i żart”                       w średniowieczu oprócz ideału        I.1.4
                     • wyjaśnia, że europejskie tradycje       ascety i rycerza zrodziła się postać III.1.1
                     karnawałowe mają źródło                   wesołego łotrzyka
                     w średniowieczu                           i spryciarza
                     • podaje przykłady średniowiecznych
                     wzorców osobowych
Wizyta króla         • przedstawia postać Marchołta            • omawia, na czym polega             I.1.2
Salomona             i króla Salomona                         przewrotność opisanej sytuacji     I.2.3
u Marchołta          • tłumaczy, na jakiej zasadzie zostali   • korzysta ze słownika języka      II.2.2
                     zestawieni bohaterowie tekstu            polskiego w celu wyjaśnienia       II.2.10
                     • opisuje stosunek Marchołta do          znaczenia słowa chytrość           II.3.2
                     władcy                                   • interpretuje słowa Marchołta:    II.4.1
                     • charakteryzuje sposób udzielania       „Ten ci wydaje się mądry, który    III.1.1
                     odpowiedzi przez Marchołta               samego siebie uważa za głupca”     III.1.5
                                                              • podaje przyczyny popularności
                                                              Marchołta i podobnych do niego
                                                              postaci
                                                              • wymienia bohaterów tego typu
                                                              spotykanych we współczesnej
                                                              kulturze
Wiktor Hugo          • opisuje, w jaki sposób wybierano       • krótko opisuje postać Wiktora    I.1.2
Święto Błaznów       papieża błaznów                          Hugo                               I.1.6
                     • wyjaśnia, dlaczego Quasimodo           • redaguje notatkę na temat        I.2.3
                     wygrał konkurs                           katedry Notre Dame w Paryżu        II.2.1
                     • wypisuje cechy „dziwacznego            • odtwarza w klasie zabawę         II.2.4
                     oblicza”                                 opisaną we fragmencie powieści     II.2.7
                     • odszukuje w tekście przykłady          • ustala, co dawały ludziom        II.3.2
                     hiperboli                                w średniowieczu rozrywki           II.4.3
                     • wskazuje środki językowe, dzięki       podobne do opisanej przez          III.1.1
                     którym przytoczony fragment              Wiktora Hugo
                     powieści ma emocjonalny charakter        • zapisuje nazwy
                     • objaśnia funkcje archaizmów            średniowiecznych zawodów
                     występujących w tekście                  i wyjaśnia, czym dana osoba się
                                                              zajmowała
                                                              • tłumaczy za pomocą słownika
                                                              języka polskiego znaczenie słowa
                                                              juwenalia i dostrzega związek
                                                              studenckiego zwyczaju z tradycją
                                                              średniowiecza
Konstanty Ildefons   • wyjaśnia znaczenie związku             • krótko przedstawia postać        I.1.2
Gałczyński           frazeologicznego wstać lewą nogą         Konstantego Ildefonsa              I.1.6
Sposób na dobry      • charakteryzuje postacie biorące        Gałczyńskiego                      I.1.7
humor                    udział w scence                       • odpowiada, w czym przejawia       II.1.2
                         • ocenia sposób na dobry humor        się groteskowość przedstawionej     II.2.6
                         zastosowany przez Piekielnego         scenki                              II.2.7
                         Piotrusia                             • uczestniczy w dyskusji na temat   II.3.1
                         • wyszukuje w tekście wyrazy          potrzeby większej ilości            III.1.1
                         nacechowane emocjonalnie i określa    „zielonych sznureczków”             III.1.5
                         ich funkcję                           w Polsce
                         • redaguje poradnik dla tych, którym  • przedstawia inscenizację utworu
                         często zdarza się wstawać z łóżka     Konstantego Ildefonsa
                         lewą nogą                             Gałczyńskiego techniką
                                                               pantomimy
Pieter Bruegel starszy   • redaguje notatkę na temat           • krótko przedstawia postać         I.3.2
Walka karnawału          zwyczajów związanych z ostatkami, Pietera Bruegla starszego               II.2.2
z postem                 Środą Popielcową i tłustym            • wskazuje, które z postaci na      II.2.4
                         czwartkiem                            płótnie można uznać za              II.2.5
Jacek Kaczmarski         • opisuje, gdzie rozgrywają się sceny personifikacje postu i karnawału    II.2.6
Wojna postu              ukazane na obrazie                    • proponuje własne symbole dla      II.2.10
z karnawałem             • przedstawia plany malarskie         postu i karnawału                   II.3.1
                         w dziele                              • krótko opisuje postać Jacka       II.3.2
                         • wymienia typowe zachowania          Kaczmarskiego                       III.1.1
                         karnawałowe uwiecznione przez         • odsłuchuje piosenkę               III.1.2
                         malarza                               w wykonaniu autora i tłumaczy,      III.1.5
                         • wskazuje fragmenty utworu Jacka     jak sposób interpretacji utworu
                         Kaczmarskiego korespondujące          wpływa na jego wymowę
                         z dziełem Pietera Bruegla starszego   • objaśnia, jak rozumie puentę
                         • wyjaśnia tytuł utworu Wojna postu utworu
                         z karnawałem                          • wykonuje plakat informujący
                         • nadaje tytuły częściom wiersza      o wydarzeniu odbywającym się
                         • interpretuje refren piosenki        w trakcie Wielkiego Postu lub
                         • określa osobę mówiącą w utworze     karnawału
                         • wypisuje współczesne zwyczaje       • argumentuje, że wizje życia
                         związane ze świętowaniem karnawału ascetycznego oraz hulaszczego
                                                               mają zarówno wady, jak i zalety
                                                               • wyjaśnia, na ile ta opozycja
                                                               kształtuje wizerunek człowieka
                                                             naszych czasów
Tadeusz Kubiak        • opisuje, jak wyglądają maski         • przedstawia swoją opinię na       I.1.2
Karnawałowa maska     karnawałowe i tłumaczy, po co się je   temat prezentowanej w utworze       I.3.2
tchórza               zakłada                                postawy                             II.1.2
                      • wyjaśnia znaczenie związków          • uczestniczy w dyskusji na temat   II.2.4
                      frazeologicznych: nosić maskę,         powodów, z jakich ludzie            II.3.1
                      zrzucać maskę                          zakładają maski                     II.4.2
                      • charakteryzuje bohatera wiersza      • określa stosunek podmiotu         III.1.1
                      • tłumaczy sformułowania z utworu:     lirycznego do kwestii ucieczki      III.1.5
                      „przywdziewa maskę błazna”,            przed światem
                      „przylepia sztuczny uśmiech”
                      • wskazuje podobieństwa i różnice
                      między sytuacją przedstawioną
                      w utworze a ilustracją Szymona
                      Kobylińskiego
Dialekty i gwary      • wyjaśnia znaczenie pojęć: dialekt,   • tłumaczy, dlaczego firmy          I.1.2
                      gwara                                  i organizacje wykorzystują gwarę    I.3.3
                      • wskazuje różnice fonetyczne          w reklamach                         I.3.4
                      i wyrazowe między gwarą                • bierze udział w dyskusji, czy     III.1.1
                      a polszczyzną ogólną                   warto dbać o zachowanie             III.1.5
                                                             gwarowych odmian polszczyzny        III.2.2
Języki środowiskowe   • wyjaśnia, czym charakteryzują się    • zapisuje przykłady użycia gwary   I.1.2
i zawodowe            języki środowiskowe i zawodowe         uczniowskiej                        I.3.3
                      • rozpoznaje do jakich języków         • redaguje minisłownik slangu       III.1.1
                      zawodowych należą podane               młodzieżowego                       III.2.1
                      wypowiedzi                             • formułuje wypowiedź, używając     III.2.2
                      • wymienia przykłady wyrazów           slangu internetowego
                      należących do nieoficjalnych odmian
                      polszczyzny
Władysław Stanisław   • opisuje jarmark przedstawiony        • krótko przedstawia postać         I.1.2
Reymont               we fragmencie powieści                 Władysława Stanisława Reymonta      I.1.11
Jarmark w Lipcach     • tłumaczy, w jakim celu ludzie        • odszukuje w wybranych źródłach    I.3.3
                      przybywali na targ                     informacje, czym jest jarmark       II.2.2
Witold Hulewicz       • charakteryzuje narratora tekstu      i z jaką kulturą związane jest to   II.2.4
                      • wyszukuje cytaty, które              zjawisko                            II.2.6
                      potwierdzają, że opis jarmarku          • podaje wyrazy bliskoznaczne       II.2.10
                      przypomina wypowiedź ustną              do rzeczownika jarmark              II.3.1
                      • dostrzega elementy gwary w języku     • tłumaczy, czemu służy             II.4.3
                      narratora                               nagromadzenie szczegółów            III.1.1
                      • wskazuje w tekście przykłady          w opisie jarmarku
                      powtórzeń i tłumaczy funkcję            • formułuje notatkę dotyczącą
                      zastosowanego środka stylistycznego     dialektów występujących
                      • porównuje jarmark opisany przez       we współczesnej polszczyźnie
                      Władysława Stanisława Reymonta          • podaje przykłady dawnych
                      ze współczesnym targowiskiem            zawodów w Polsce
                      • pisze sprawozdanie z jarmarku         • przygotowuje inscenizację
                      opisanego w wierszu Kaziuki             jarmarku opisanego w powieści
                      • wskazuje cytaty, które                • wyjaśnia, co symbolizuje motyw
                      potwierdzałyby tezę, że forma           serca w utworze Witolda
                      jarmarku w dniu św. Kazimierza jest     Hulewicza
                      niezmienna od wielu lat                 • interpretuje przesłanie utworu
                      • zapisuje informacje na temat świąt,   • wykonuje plakat informujący
                      których nazwy pochodzą od imion         o jarmarku mającym się odbyć
                      własnych                                w jego miejscowości
                      • wyjaśnia różnice między
                      znaczeniami podanych wyrazów
Leszek K. Talko       • tłumaczy, czym zajmują się            • wyjaśnia przenośne znaczenie      I.1.2
Ależ to będzie cyrk   poszczególni artyści cyrkowi            określeń: iluzjonista, klown,       I.1.10
                      • wskazuje dobre i złe strony pracy     linoskoczek, treser                 I.3.2
                      w cyrku                                 • uzasadnia, dlaczego wielu ludzi   I.3.3
                      • podaje cechy artysty cyrkowego        pragnie uczyć się sztuki cyrkowej   II.2.11
                      • tłumaczy, dlaczego polscy             • redaguje tekst do ulotki          III.1.1
                      cyrkowcy wolą pracować za granicą       reklamowej zachęcającej do nauki    III.1.5
                                                              w szkole cyrkowej
                                                              • pisze ogłoszenie informujące
                                                              o występach cyrku w jego
                                                              miejscowości
                                                              • stosuje wyrazy nacechowane
                                                              emocjonalnie
Wisława Szymborska    • charakteryzuje bohatera wiersza•      • krótko opisuje postać Wisławy     I.1.2
Akrobata             redaguje sprawozdanie z opisanego      Szymborskiej                        I.2.3
                     występu                                • odnajduje w słowniku języka       II.2.1
                     • tłumaczy przenośny sens ukazanej     polskiego znaczenie słowa           II.2.2
                     w utworze akrobacji                    akrobata                            II.2.4
                     • wskazuje fragment będący puentą      • przygląda się zapisowi tekstu     II.2.5
                     i objaśnia jej znaczenie               i omawia funkcję układu wersów      II.2.6
                     • opisuje uczucia towarzyszące         i strof                             II.3.1
                     obserwatorowi występu akrobaty         • podaje przykład paradoksu         II.4.1
                     • wyjaśnia, czemu służą w tekście      • wyjaśnia, który komentarz         III.1.1
                     wiersza powtórzenia wyrazów            poetycki odnosi się do
                     jednosylabowych                        umiejętności akrobaty
                                                            wykraczających poza przeciętne
                                                            ludzkie umiejętności
                                                            • stosuje w zdaniach pojęcia:
                                                            zmysł równowagi, gibkość ciała,
                                                            akrobatyka, zręczność, piękno
O stylu wypowiedzi   • wyjaśnia, czym jest styl wypowiedzi • rozróżnia style wypowiedzi         I.3.1
                     • wymienia elementy                    • wskazuje w tekstach zwroty        I.3.3
                     charakteryzujące różne style           i wyrażenia charakterystyczne dla   III.1.1
                     • przedstawia cechy dobrego stylu      danego stylu                        III.2.5
                     • podaje zasady dobrego stylu          • przekształca zdania, stosując
                                                            zasady dobrego stylu
Podsumowanie         • podaje określenia związane           • redaguje sprawozdanie             III.1.1
                     z karnawałem                           dotyczące wydarzeń                  III.1.2
                     • wyjaśnia pochodzenie słowa           karnawałowych                       III.2.4
                     karnawał
                     • używa w zdaniach związki
                     frazeologiczne
                     • uzasadnia podane stwierdzenie
Człowiek panem       • tworzy własne hasło do rozdziału, • wskazuje w kulturze renesansu        I.1.2
własnego losu        np. „Wolność i godność”               opozycję: człowiek kowalem           I.1.4
                     • wyjaśnia znaczenie pojęć: wolność, własnego losu i człowiek              II.2.2
Jan Kochanowski      godność                               marionetką w rękach losu             II.2.4
Do gór i lasów       • wymienia wzorce osobowe             • krótko przedstawia postać Jana     II.2.5
                     renesansu                             Kochanowskiego                       II.2.6
Szkoła pisania     • stosuje w zdaniu związek             • wyjaśnia, dlaczego poeta         II.3.2
Życiorys           wyrazowy: człowiek jest kowalem        zestawia swoje życie z bożkiem     II.4.2
                   własnego losu                          Proteuszem                         III.1.1
                   • gromadzi informacje na temat         • interpretuje puentę fraszki      III.1.2
                   twórczości Jana Kochanowskiego         • omawia, do jakiej filozofii      III.2.4
                   • wymienia cechy fraszki               odwołuje się autor dzieła
                   • charakteryzuje podmiot liryczny      • pisze życiorys Jana
                   • określa typ liryki                   Kochanowskiego na podstawie
                   • wskazuje w wierszu elementy          informacji zawartych we fraszce,
                   biografii Jana Kochanowskiego          biogramie poety oraz dostępnych
                   • tłumaczy, co symbolizuje w           źródłach
                   utworze bożek Proteusz
                   • wyjaśnia sens powiedzenia carpe
                   diem
                   • nadaje tekstowi inny tytuł
                   • formułuje definicję życiorysu
                   • przedstawia główne elementy
                   dokumentu
                   • zapisuje reguły, według których
                   należy redagować życiorys
Jonathan Swift     • charakteryzuje narratora tekstu      • krótko omawia postać Jonathana     I.1.2
Powrót do Europy   • wymienia zagrożenia czyhające na     Swifta                               I.2.3
                   Guliwera ze strony przyrody            • wyjaśnia za pomocą słownika        II.1.2
                   i napotkanych ludzi                    wyrazów obcych znaczenie             II.2.1
                   • podaje cechy powieści podróżniczej   sentencji Homo homini lapus est      II.2.2
                   • uzasadnia, że poznany tekst to       i ustosunkowuje się do niej          II.2.3
                   fragment powieści podróżniczej         • redaguje notatkę prasową na        II.2.8
                                                          temat przygody bohatera              III.1.1
Karen Blixen       • wyjaśnia znaczenie pojęć: pionier,   • tłumaczy, jaką rolę odgrywał     I.1.2
Wielkie tańce      ekstaza, rytuał, tradycja              dawniej taniec w życiu człowieka   I.1.4
                   • określa, na czym polega los          i czym jest współcześnie           II.2.1
*Sztuka i media    pioniera i życie, które nazywa się     • nazywa cechy tańca               II.2.6
Taniec             pionierskim                            • interpretuje stwierdzenie, że    II.2.8
                   • tłumaczy sens wyrażenia              „wiadomości są chlebem dla         II.2.10
                   „niebiańska ekstaza”                   głodnych umysłów”                  II.4.2
                       • wymienia cechy i zachowania      • wyjaśnia, dlaczego członkowie       III.1.1
                       utalentowanego śpiewaka z Dagorettikenijskiego plemienia opowiadali      III.2.3
                       • opowiada o zwyczajach kenijskich o swoim życiu i pojmowaniu            III.1.5
                       ludów                              świata poprzez taniec
                       • opisuje, jakie prawdy o życiu    • opisuje, jak ewoluował taniec
                       każdego człowieka wyrażali młodzi  przez wieki
                       ludzie z plemienia Kikuju tańcem   • podaje rodzaje tańca
                       z włóczniami                       • bierze udział w dyskusji na temat
                                                          wpływu mediów na
                                                          upowszechnianie tańca
Wyrazy wieloznaczne • wskazuje różnicę między wyrazami • wyjaśnia, że wieloznaczność            I.3.2
i homonimy           wieloznacznymi a homonimami          wyrazów może być źródłem              III.1.1
                     • podaje wszystkie znaczenia         żartów językowych                     III.2.5
                     wyrazów wieloznacznych
                     • układa zdania z wykorzystaniem
                     wyrazów wieloznacznych,
                     eksponując ich różne znaczenia
Mikołaj Rej          • cytuje fragmenty mówiące           • krótko omawia postać Mikołaja       I.1.2
Śmierć człowieka     o powtarzalności świata              Reja                                  I.3.3
poczciwego           • wyjaśnia, jak Mikołaj Rej tłumaczy • podaje przykłady zachowań           II.2.2
                     przemijanie                          ludzkich, które świadczą o braku      II.2.4
                     • odpowiada, do czego autor          akceptacji upływu lat i przemijania   II.4.2
                     porównuje życie człowieka            • pisze charakterystykę „człowieka    III.1.1
                     • wskazuje w tekście pytania         poczciwego”                           III.1.2
                     retoryczne                           • omawia cechy renesansowego
                     • określa, kto jest adresatem tekstu poglądu na świat
Krzysztof Szymborski • podaje różnicę między znaczeniem • uzasadnia, dlaczego starożytni        I.1.2
Zatrute wróżby       słów wróżbiarstwo i prorokowanie     szukali pomocy u Pytii                I.2.1
                     • tłumaczy, kim była Pytia           • ocenia wiarygodność                 II.2.10
                     • omawia, co stanowiło               przepowiedni wieszczki delfickiej     III.1.1
                     o wyjątkowości wieszczki             • tłumaczy znaczenie pojęcia:         III.1.5
                     • wyjaśnia, dlaczego wyrocznia       sceptycyzm                            III.2.4
                     w Delfach była ważnym miejscem       • bierze udział w dyskusji na temat
                     dla starożytnych Greków              potrzeby poznania przyszłości
                     • stosuje w wypowiedzi związek       przez niektórych ludzi
                     frazeologiczny: ostatnia deska
                     ratunku
                     • gromadzi informacje na temat
                     innych starożytnych wyroczni
Jan Twardowski       • wyjaśnia, do czego odnosi się         • krótko omawia postać księdza     I.1.2
Wiersz z dedykacją   zaimek tu rozpoczynający wiersz         Jana Twardowskiego                 II.2.1
                     • przedstawia treści zawarte w każdej   • wypisuje z tekstu wyrazy         II.2.6
Szkoła pisania       z trzech wyodrębnionych części          wartościujące i omawia ich rolę    II.3.1
Dedykacja            utworu                                  w utworze                          III.1.1
                     • wskazuje w tekście przejawy           • tłumaczy, jaką funkcję pełni     III.1.2
                     prostoty i nieskomplikowania świata     dedykacja zamieszczona             III.1.4
                     • objaśnia, czym jest dedykacja         w wierszu
                     • opisuje różnicę między dedykacją
                     autorską a dedykacją od ofiarodawcy
                     • podaje zasady właściwego
                     redagowania tekstu dedykacji
Andrzej Stasiuk      • wymienia cechy narratora tekstu       • formułuje na podstawie tekstu    I.1.2
Dorastanie córki     • wyjaśnia, dlaczego dorastający        definicję terminu młodość          I.1.7
                     człowiek pragnie pokazać swoją          • rozważa kwestię, co dobrego      II.2.2
                     niezależność i odrębność                może dać rodzicowi obserwowanie    II.2.8
                     • wskazuje fragmenty tekstu             dorastania dziecka                 II.3.1
                     mówiące                                 • interpretuje zdanie „Jej życie   II.4.2
                     o powtarzalności porządku świata        sięga teraz w moją przeszłość      III.1.1
                     • opisuje zmiany, jakie zachodzą        i wydobywa na powierzchnię moje
                     w życiu młodego człowieka w             własne dzieciństwo”
                     okresie dorastania
                     • nazywa emocje, jakie przeżywa
                     ukazany w tekście ojciec
Sprawdź się          • tłumaczy, czym jest hack mowa         • wyjaśnia znaczenie związku       I.1.2
                     według autora tekstu                    frazeologicznego                   I.3.1
                     • zaznacza cechy charakterystyczne      • przekształca podany tekst,       I.3.2
                     podanego języka środowiskowego          stosując polski alfabet            I.3.3
                     • układa zdania z wyrazem               • redaguje hasło słownikowe        III.1.1
                     wieloznacznym                           • pisze list motywacyjny           III.1.2
                     • określa styl analizowanego tekstu     w imieniu osoby ubiegającej się    III.2.4
                                                            o pracę
Michał Jagiełło      • wyjaśnia, dlaczego w młodości        • zbiera informacje na temat        I.1.2
Człowiek i góry      człowiek nie jest świadom swoich       działalności GOPR-u                 I.1.10
                     ograniczeń                             • stosuje w wypowiedzi wyrażenie    I.2.1
                     • wskazuje podobieństwa między         smuga cienia w znaczeniu            II.2.3
                     górską wędrówką a ludzkim życiem       dosłownym i przenośnym              II.3.2
                     • tłumaczy na podstawie dostępnych     • przytacza fragmenty tekstu        III.1.1
                     źródeł, jak powinno się wzywać         mające charakter sprawozdania       III.2.2
                     pomoc w górach                         i te, które zawierają refleksję
                     • spisuje zasady mądrego zachowania    • opracowuje plan wyprawy
                     podczas górskiej wędrówki              w góry
                     • stosuje właściwe słownictwo,
                     opowiadając o przygodzie w górach
                     • wyjaśnia znaczenie terminów:
                     afirmacja, przezorność, asekuracja
Stanisław Grochowiak • ustala, kto i o kim mówi w utworze   • krótko omawia postać Stanisława   I.1.2
Na zdobycie Mount    • formułuje sens każdej ze strof       Grochowiaka                         I.2.1
Everestu             • tłumaczy, dlaczego podmiot           • odszukuje informacje na temat     II.2.2
                     liryczny nawołuje do śpiewania         Polaków, którzy zdobyli Mount       II.2.4
                     pieśni, chociaż szczyt nie został      Everest                             II.2.6
                     zdobyty                                • określa funkcję przyimka          II.3.1
                     • bierze udział w dyskusji, co może    w tytule wiersza                    II.4.2
                     symbolizować wspomniany przez          • opisuje wrażenia i przeżycia      III.1.1
                     autora Mount Everest                   osoby, której udało się zdobyć      III.1.5
                     • wyjaśnia znaczenie sformułowania:    wysokogórski szczyt
                     „odeszłe przeszłe pieśni”              • uzasadnia, dlaczego o Mont
                     w znaczeniu dosłownym                  Evereście można powiedzieć,
                     i przenośnym                           że to szczyt „przekłuty krzyżem”
Jacek Dehnel         • wyjaśnia, dlaczego ludzie często     • wypowiada się na temat            I.1.2
Zaciskanie zębów     gromadzą pamiątki związane             sposobów wyrażania buntu            I.I.11
                     z przeszłością swojej rodziny lub      przeciwko socjalistycznej           II.1.2
                     własnego kraju                         rzeczywistości zastosowanych        II.2.2
                     • przedstawia bohatera tekstu          przez bohatera tekstu               II.2.3
                     • wyjaśnia, dlaczego Antoni            • tłumaczy zwrot zagryźć zęby       II.4.2
                     Helsztyński został nazwany             i stosuje go w zdaniu w znaczeniu   II.4.3
                     „leżącym pomnikiem”                  przenośnym                         III.1.1
                     • wymienia wartości, które bohater   • poprawnie odmienia wyrazy        III.2.4
                     cenił w życiu                        typu: ziemianin                    III.2.10
                     • ocenia postawę szlachcica
Jerzy Szaniawski     • charakteryzuje bohatera tekstu    • krótko omawia postać Jerzego      I.1.2
Meble i nowe         • przedstawia, co zmieniło się      Szaniawskiego                       II.1.2
zaszczyty            w życiu pana Albina po otrzymaniu   • określa stosunek narratora do     II.2.2
                     przez niego wielkiego spadku        przedstawionej postaci              II.2.3
                     • wskazuje problemy wynikające      • wskazuje w tekście przejawy       II.4.2
                     z nagłego wzbogacenia               ironii i określa ich funkcję        II.4.3
                     • wyjaśnia znaczenie terminu        • formułuje argumenty do dyskusji   III.1.1
                     snobizm                             na temat tego, co było biedne,      III.1.5
                     • ocenia postawę bohatera           a co – bogate w życiu pana Albina
                     • redaguje notatkę prasową          • wskazuje negatywne i pozytywne
                                                         następstwa snobizmu
Najczęstsze błędy    • wskazuje w zdaniach błędy         • wskazuje w zdaniach pleonazmy     III.1.4
językowe             językowe                            • wyjaśnia, na czym polegają        III.2.7
                     • redaguje definicję błędu          zaznaczone w wypowiedziach          III.2.10
                     językowego                          błędy językowe
                     • dopisuje poprawne formy wyrazów • poprawia błędy stylistyczne
                     • przekształca zdania na
                     imiesłowowe równoważniki zdań
                     • podkreśla sylaby akcentowane
Wisława Szymborska   • wyjaśnia, co jest przedmiotem     • krótko omawia postać Wisławy      I.1.2
Zdumienie            refleksji podmiotu lirycznego       Szymborskiej                        II.1.2
                     • interpretuje tytuł wiersza        • ustala, jakiego typu              II.2.2
                     • analizuje przedstawione w tekście wypowiedzenia dominują              II.2.4
                     relacje między człowiekiem a        w utworze i określa ich funkcję     II.2.6
                     światem natury                      • nazywa środki artystyczne         II.3.1
                     • tłumaczy, dlaczego pytania        zastosowane przez poetkę            II.4.2
                     zadawane przez osobę mówiącą w      w wierszu                           III.1.1
                     utworze nie mają odpowiedzi         • opracowuje własną antologię
                     • podaje definicję antologii        utworów mówiących o zagadce
                                                         ludzkiego losu
Sztuka i media       • tłumaczy, czym jest plakat        • wyjaśnia, jakie funkcje pełni     I.1.2
Plakat                 • omawia, kiedy zrodziła się ta formatreść przekazywana na plakacie       I.1.4
                       komunikacji                          • podaje cechy języka sztuki         II.2.10
                       • opisuje, od czego zależny był      plakatowej                           II.2.11
                       rozkwit sztuki plakatowej            • przedstawia przykłady afiszy       III.1.1
                                                            o charakterze niekomercyjnym
Skąd się bierze dobro • tworzy własne hasło do rozdziału, • uzasadnia, że sformułowane           I.1.2
i zło?                np. „Świat labiryntem”                pytania są nadal aktualne            I.1.4
                      • formułuje dwa główne pytania        • omawia światopogląd baroku         II.2.10
                      epoki, np. „Jaki jest sens życia?”,   • charakteryzuje poglądy filozofów   II.4.1
                      „Dlaczego istnieje zło?”              epoki                                III.1.1
                      • wyjaśnia, co przyczynia się do      • tłumaczy znaczenie pojęcia:
                      kryzysu duchowego                     dualizm
                                                            • przedstawia sytuację człowieka
                                                            w XVII wieku
Peter Paul Rubens     • opisuje obraz Petera Paula Rubensa • redaguje notę biograficzną na       I.1.2
Upadek zbuntowanych • omawia dynamikę, światło i kolory temat postaci Petera Paula               I.2.1
aniołów               dzieła                                Rubensa                              II.1.1
                      • wypisuje z tekstu sformułowania,    • wskazuje cechy barokowe            II.1.2
Klemens Bolesławiusz które przedstawiają piekło             na płótnie Upadek zbuntowanych       II.2.4
Co to jest piekło?    • wyjaśnia, na czym polegają męki     aniołów                              II.2.6
                      złych ludzi, o których mowa           • podaje definicję peryfrazy         II.3.1
                      w utworze                             • określa funkcję powtórzeń          II.4.2
                      • interpretuje paradoks zawarty       w wierszu Klemensa                   III.1.1
                      w ostatniej strofie wiersza           Bolesławiusza                        III.1.5
                      • bierze udział w dyskusji, czy wizja • udowadnia związek ukazanego
                      zaświatów stworzona przez             w tekście obrazu piekła ze
                      barokowego pisarza może być           światopoglądem baroku
                      przestrogą dla ludzi współczesnych
Odmienne części       • rozróżnia odmienne i nieodmienne • poprawnie zapisuje partykułę nie      II.2.3
mowy                  części mowy                           z rzeczownikami i przymiotnikami     III.2.7
                      • określa typ narracji w tekście na   • przekształca zdania pojedyncze     III.2.8
                      podstawie form czasowników            w złożone                            III.2.10
                      • zastępuje imiesłowy osobowymi
                      formami czasownika
                      • właściwie stopniuje przymiotniki
                      • zapisuje słownie liczebniki
                      w odpowiedniej formie
Andrzej Bursa         • podaje przykłady sytuacji,        • krótko omawia postać Andrzeja     I.1.2
Dno piekła            w których życie bywa nazywane       Bursy                               I.3.2
                      piekłem                             • określa funkcję zawartych         II.1.2
                      • wyjaśnia, jak pojmuje piekło      w wierszu związków                  II.2.2
                      współczesny poeta                   frazeologicznych z wyrazem          II.2.6
                      • uzasadnia, dlaczego podmiot       piekło                              II.4.2
                      liryczny postrzega codzienne        • tłumaczy, co w wierszu Andrzeja   III.1.1
                      czynności jako piekielne męki       Bursy jest tytułowym „dnem          III.1.2
                      • stosuje w wypowiedzi wyrazy       piekła”
                      piekło, piekielny w znaczeniu       • pisze wypracowanie, w którym
                      dosłownym                           porównuje wizje piekła
                      i przenośnym                        przedstawione w dwóch tekstach –
                      • dostrzega ponadczasowy obraz      barokowym Klemensa
                      piekła jako trudnej codzienności    Bolesławiusza i XX-wiecznym
                                                          Andrzeja Bursy
Jan Chryzostom Pasek • określa czas i miejsce akcji       • krótko omawia postać Jana         I.1.1
Bitwa z Moskwą       wydarzenia przedstawionego w         Chryzostoma Paska                   I.1.11
                     tekście                              • wskazuje archaizmy występujące    I.2.3
                     • charakteryzuje narratora           w tekście                           I.3.3
                     • określa język narratora            • określa rolę nagromadzenia        II.2.2
                     • przedstawia stosunek, jaki         czasowników w opisie potyczki       II.3.2
                     prezentuje narrator i jego towarzysz • porównuje utwór Jana              II.4.2
                     wobec poległych                      Chryzostoma Paska z wybranym        III.1.1
                     • omawia przykłady zachowania się współczesnym tekstem o
                     człowieka w sytuacji ekstremalnej    charakterze pamiętnikarskim
Nieodmienne części   • wymienia nieodmienne części        • określa funkcję wykrzyknika       III.2.7
mowy                 mowy i podaje ich przykłady          w zdaniu                            III.2.8
                     • omawia stopniowanie przysłówków • przekształca zdania pojedyncze       III.2.9
                     • wskazuje wyrażenia przyimkowe      w złożone, stosując właściwy
                     w zdaniach                           spójnik
                     • zmienia sens wypowiedzi,
                     dopisując odpowiednie partykuły
Tadeusz Różewicz     • wyjaśnia znaczenie pojęć:          • krótko omawia postać Tadeusza     I.1.2
Dziatwa           totalitaryzm, dyktatura, kamuflaż       Różewicza                            I.1.7
                  • tłumaczy, jak rozumie określenie      • podaje synonimy słowa dziatwa      I.1.11
                  „człowiek z pyskiem lisa”               • odnajduje w wierszu                II.2.4
                  • objaśnia, dlaczego przywódca          sformułowania z języka dzieci        II.3.1
                  fotografował się z dziećmi              i określa ich funkcję                II.3.2
                  • uzasadnia, dlaczego zawarte           • wyjaśnia, czemu służy              II.4.2
                  w utworze pytanie dotyczące natury      przywołanie postaci ministra         III.1.1
                  dorosłego jest takie ważne              Goebbelsa oraz słów Kartezjusza      III.2.3
                  • cytuje, jaka propozycja ukarania      • formułuje wypowiedź, w której
                  dorosłych została przedstawiona         przedstawia sens utworu
                  w utworze
                  • objaśnia paradoks zawarty
                  w ostatniej strofie
Wojciech Kuczok   • wyraża własną opinię na temat         • zbiera informacje na temat         I.1.2
Wiesz za co?      karania dzieci                          organizacji UNICEF                   I.2.1
                  • wymienia sposoby rozwiązywania        • gromadzi argumenty mające          II.1.1
                  konfliktów między dorosłymi             przekonać ojca bohatera do           II.2.2
                  a dziećmi                               zaniechania kar cielesnych           II.2.6
                  • przywołuje cytaty, charakteryzujące   • pisze list otwarty wyrażający      II.4.2
                  narratora tekstu                        protest przeciwko niewłaściwemu      III.1.1
                  • przedstawia stosunek bohatera do      traktowaniu dzieci                   III.1.2
                  problemu przemocy wobec dzieci          • wyjaśnia, dlaczego kary cielesne   III.1.5
                  • opisuje system wychowawczy            to uderzenie w godność dziecka
                  stosowany przez ojca, używając          • wypisuje tytuły programów
                  słownictwa: przemoc, agresja,           telewizyjnych poruszających
                  zniewolenie                             zagadnienia ukazane we
                  • wyjaśnia, dlaczego ojciec karał       fragmencie powieści
                  syna i jaki był sens tej czynności
Sprawdź się       • wyjaśnia znaczenie podanego           • przekształca definicję według      I.1.2
                  wyrazu                                  podanych wskazówek                   I.3.8
                  • ocenia prawdziwość przytoczonych      • formułuje prośbę, używając trybu   II.2.3
                  zdań                                    przypuszczającego                    III.1.1
                  • rozróżnia nieosobowe formy            • wyraża własną opinię w formie      III.1.2
                  czasownika                              internetowego komentarza             III.1.4
                  • nazywa części mowy                    • układa krótkie humorystyczne       III.1.6
                       w wypowiedzeniu                       opowiadanie                          III.2.10
                       • określa formy czasownika
                       wskazujące na typ narracji
                       zastosowany w tekście
                       • zapisuje przymiotniki
                       charakteryzujące postacie z tekstu
Friedrich Dürrenmatt   • wyszukuje w tekście informacje na   • wskazuje w tekście cechy           I.1.2
Zaskakująca            temat miejsca i czasu wydarzeń        dramatu                              II.1.2
propozycja             • charakteryzuje Klarę na podstawie   • zbiera argumenty do dyskusji na    II.2.1
Szkoła pisania         słów burmistrza                       temat przekonania Klary, że          II.2.6
Podanie                • wskazuje w wypowiedzi               „wszystko można kupić”               II.2.9
                       przedstawiciela władz miasta          • pisze notatkę, w której wskazuje   II.2.11
                       elementy typowe dla przemówienia      różnicę między wymierzeniem          II.4.2
                       • tłumaczy, na czym polega            sprawiedliwości a dokonaniem         III.1.1
                       ironiczność Klary                     zemsty                               III.1.2
                       • ocenia propozycję pani              • redaguje podanie, jako             III.1.4
                       Zachanassian                          mieszkaniec Güllen, w którym
                       • osądza postępek Alfreda Illa        prosi fundację pani Klary
                       • opisuje postawę mieszkańców         Zachanassian o dotację na
                       miasta                                założenie miejskiego parku
                       • wyjaśnia, czym jest podanie
                       • omawia, gdzie i w jakim celu
                       składa się takie pismo
                       • wymienia cechy właściwie
                       napisanego dokumentu
                       • wypisuje niezbędne elementy,
                       które powinny znaleźć się w każdym
                       podaniu
Głosy uratowanych      • przedstawia postać Ireny            • wyjaśnia znaczenie terminu:        I.1.2
dzieci                 Sendlerowej i pisze poświęcony jej    Holocaust                            I.1.4
                       biogram                               • opisuje okładkę książki            I.1.7
                       • charakteryzuje bohaterkę            poświęconej Irenie Sendlerowej       I.1.11
                       wypowiedzi Michała Głowińskiego       i objaśnia, dlaczego bohaterkę       I.2.1
                       • opowiada, w jaki sposób kobieta     nazwano „matką dzieci                II.4.2
                       ratowała żydowskie dzieci             Holocaustu”                          III.1.1
                 • tłumaczy, czym groziła działalność    • przedstawia dylematy moralne,     III.1.2
                 prowadzona przez członków Żegoty        jakie mogły towarzyszyć ludziom
                 • przytacza wymienione w tekstach       ratującym żydowskie dzieci
                 nazwiska osób oraz nazwy instytucji,    • podaje przykłady ofiarności ludzi
                 które opowiedziały się po stronie       współczesnych w imię ratowania
                 dobra                                   innych
                 • podaje, co różni teksty Michała
                 Głowińskiego i Elżbiety Ficowskiej
Wypowiedzenie    • wskazuje w zdaniu podmiot,            • rozróżnia typy podmiotów          I.3.5
i jego części    orzeczenie, przydawkę, okolicznik       i orzeczeń w zdaniu                 III.1.1
                 i dopełnienie                           • redaguje opis obrazu, stosując    III.2.5
                 • przekształca równoważniki             zdania pojedyncze
                 w zdania
Hymn o miłości   • podaje cechy hymnu                    • wykazuje, że utwór św. Pawła      I.1.2
                 • wymienia wartości, o których          jest hymnem                         I.3.1
                 wspomina św. Paweł w liście do          • omawia cechy stylu biblijnego     II.1.1
                 Koryntian                               i wskazuje je w tekście hymnu       II.1.2
                 • tłumaczy, dzięki czemu można          • podaje przykłady bohaterów        II.2.4
                 rozpoznać prawdziwą miłość na           literackich, dla których miłość     II.2.6
                 podstawie argumentów                    była największą wartością           II.2.7
                 przytoczonych przez autora Hymnu        • pisze tekst poświęcony wierze,    II.4.2
                 o miłości                               uczciwości lub przyjaźni, w         III.1.1
                 • określa funkcje powtórzeń             którym stosuje styl biblijny        III.1.2
                 zastosowanych w tekście                                                     III.1.5
                 • omawia, jak w życiu
                 współczesnego człowieka
                 przejawiają się podane
                 w tekście cechy miłości
Czesław Miłosz   • objaśnia, czego symbolem jest anioł   • krótko omawia postać Czesława     I.1.1
O aniołach       • określa, do kogo zwraca się osoba     Miłosza                             II.1.1
                 mówiąca w wierszu                       • interpretuje zdanie z utworu:     II.2.10
Antony Gormley   • przytacza cytaty ukazujące, jak       „Bo ludzie wymyślili także          II.2.11
Anioł Północy    podmiot liryczny charakteryzuje         samych siebie”                      II.3.2
                 nieziemskie istoty                      • rozważa, jakie cechy naszych      II.4.2
                 • omawia na podstawie utworu,           czasów może symbolizować Anioł      III.1.1
                       w jakiej scenerii pojawiają się     Północy                              III.1.5
                       aniołowie                           • przedstawia swoje przemyślenia     III.2.4
                       • wskazuje adresata wezwania        na temat kwestii, co daje ludziom
                       zawartego w końcowym fragmencie     wiara w anioły
                       wiersza                             • stosuje w zdaniu związki
                       • opisuje pomnik Anioła Północy     frazeologiczne: rozwinąć skrzydła,
                       • tłumaczy, jaki efekt dało         podciąć komuś skrzydła, wziąć
                       umieszczenie rzeźby na wzgórzu      kogoś pod swoje skrzydła
                                                           • omawia, jaką funkcję pełni
                                                           sztuka publiczna
Sztuka i media       • tłumaczy, czym jest blog            • wyjaśnia, jakie funkcje pełnią     I.1.2
Blog                 • omawia, kiedy zrodziła się ta forma treści przekazywane za               I.1.4
                     komunikacji                           pośrednictwem blogu                  III.1.1
                     • wymienia elementy dziennika         • podaje wskazówki, o których        III.1.6
                     internetowego                         warto pamiętać w trakcie
                     • nazywa typy blogów                  tworzenia własnego dziennika
                                                           internetowego
Sprawdź swoją wiedzę • wyjaśnia znaczenie związków         • tworzy mapę myśli                  II.4.1
                     frazeologicznych                      • redaguje życiorys wybranego        II.4.2
                     • pisze dedykację                     bohatera literackiego                III.1.1
                     • podaje pary pojęć ilustrujących     • charakteryzuje postawę twórców     III.1.2
                     dualizm świata                        renesansu                            III.2.4
                     • redaguje wypracowanie na podany • pisze podanie na zadany temat
                     temat
                     • wymienia przyczyny skłonności
                     człowieka do wyboru zła
Wymarzone krainy     • tworzy własne hasło do rozdziału, • podaje synonimy wyrazu utopia        I.1.2
                     np. „Marzenia a rozum”                • wyjaśnia, jak dzięki               II.4.1
                     • wyjaśnia znaczenie terminów:        racjonalnemu myśleniu ludzie         II.4.2
                     utopia, racjonalizm, krytycyzm        doby oświecenia pragnęli zbliżyć     III.1.1
                     • tłumaczy, skąd pochodzi pojęcie     się do społecznego ideału            III.2.3
                     utopii                                • układa zdania z wyrazem utopia
                     • omawia, jaki świat określa się      w różnych znaczeniach
                     mianem utopii
                     • przedstawia oświeceniowe wizje
                     idealnego społeczeństwa
Ignacy Krasicki      • opisuje wyspę Nipu                    • krótko omawia postacie Ignacego   I.1.2
Na wyspie Nipu       • charakteryzuje relacje między         Krasickiego i Woltera               I.1.11
                     mieszkańcami krainy, do której trafił   • rozpoznaje w tekstach cechy       I.2.3
Wolter               bohater tekstu                          utopii                              II.1.2
W krainie Eldorado   • określa narrację w utworze            • tłumaczy, co wizje wyspy Nipu     II.2.1
                     i objaśnia, jaki efekt daje jej         oraz krainy Eldorado mówią          II.2.2
                     zastosowanie                            o rzeczywistości współczesnej       II.2.3
                     • nazywa uczucia towarzyszące           autorom                             II.2.7
                     przybyszowi na wyspie                   • krytykuje realia opisane          II.3.1
                     • interpretuje nazwisko Mikołaja        w powieści Ignacego Krasickiego     II.3.2
                     • gromadzi argumenty                    • podaje cechy nazwisk              II.4.2
                     rozstrzygające, czy mieszkańcy Nipu     znaczących                          III.1.1
                     czują się szczęśliwi                    • odszukuje w słowniku języka
                     • przedstawia wydarzenie, o jakim       polskiego wyjaśnienie słowa
                     jest mowa w tekście Woltera             Eldorado
                     • wyjaśnia, na czym polegały gafy       • redaguje hasło encyklopedyczne
                     popełnione przez bohaterów              dotyczące krainy Eldorado
                     powiastki                               • wskazuje właściwości ustroju
                     • tłumaczy, dlaczego szlachetne         Eldorado związane ze
                     kruszce i kamienie dla mieszkańców      światopoglądem oświecenia
                     Eldorado nie miały wartości             • wykazuje, że przedstawiony
                     • uzasadnia, z czego wynikało           fragment jest częścią powiastki
                     bogactwo krainy                         filozoficznej
                     • wyjaśnia, z jakiej przyczyny          • przedstawia podobieństwa
                     w Eldorado nie było sądów, więzień,     między krainą opisaną przez
                     procesów i ludzie nie popełniali        Woltera a wyspą Nipu z powieści
                     przestępstw                             Ignacego Krasickiego Mikołaja
                                                             Doświadczyńskiego przypadki
Wisława Szymborska   • charakteryzuje wyspę opisaną          • określa cel nawiązania do         I.1.2
Utopia               w wierszu                               motywu wyspy Utopii                 II.1.2
                     • dostrzega związek przedstawionej      • dostrzega w wierszu nawiązania    II.2.2
                     w utworze wizji ze światem wiedzy       biblijne                            II.2.4
                     • wyjaśnia, czym mogą być               • tłumaczy, w jakim celu pewne      II.3.1
                     w wierszu drzewo Słusznego              sformułowania zostały zapisane      II.4.2
                     Domysłu i drzewo Zrozumienia           wielkimi literami                   III.1.1
                     • przytacza argumenty, dlaczego        • uzasadnia, dlaczego utopia        III.1.5
                     wyspa opisana przez poetkę jest        zagraża wolności człowieka
                     bezludna
Beata Pawlikowska    • wyjaśnia, kim byli konkwistadorzy    • odnajduje w dostępnych źródłach   I.1.2
Jak odnalazłam       i dlaczego szukali El Dorado           informacje na temat położenia       I.2.1
El Dorado            • omawia, kim jest narratorka tekstu   legendarnej Złotej Krainy           II.2.2
                     i jaką postawę przyjmuje wobec         • porównuje obraz rzeczywistego     II.2.3
                     świata                                 El Dorado z opisem krainy           II.2.7
                     • nazywa przeżywane przez nią          zawartym w Kandydzie Woltera        II.2.10
                     emocje                                 • rozważa kwestię, czy warto        II.3.2
                     • podaje powody, dla których           obalać mity                         II.4.2
                     narratorka wysiadła z autobusu po                                          III.1.1
                     raz drugi
                     • tłumaczy, w jakim celu autorka
                     przywołuje w omawianym
                     fragmencie postacie Alicji z Krainy
                     Czarów i Krzysztofa Kolumba
Zdania złożone       • omawia budowę zdań złożonych         • konstruuje zdania podrzędne       I.3.6
                     • wymienia rodzaje zdań złożonych      przydawkowe, okolicznikowe          III.1.1
                     współrzędnie i podrzędnie              i dopełnieniowe                     III.2.6
                     • układa wypowiedzenia                 • sporządza wykresy zdań            III.2.7
                     z imiesłowowym równoważnikiem          złożonych i nazywa ich rodzaje
                     zdania                                 • układa na podstawie wykresów
                     • przekształca fragment dialogu        odpowiednie zdania złożone
                     w zdania złożone z podrzędnym          współrzędnie i podrzędnie
                     dopełnieniowym i podaje, jak           • poprawia błędy składniowe
                     nazywają się te rodzaje przytaczania
                     wypowiedzi
George Orwell        • opisuje rzeczywistość ukazaną        • krótko omawia postać George’a     I.1.2
Wielki Brat patrzy   w tekście                              Orwella                             I.2.3
                     • tłumaczy, jaką funkcję w świecie     • redaguje definicję teleekranu     I.3.3
Sam Brenton,         Winstona pełniły teleekrany            • wskazuje w tekście przykłady      II.1.2
Reuben Cohen         • przedstawia, w jaki sposób           środków językowych, za pomocą       II.2.1
Świat reality show   ograniczenia wpływały na postawę       których pisarz wyraził własny       II.2.3
                       bohatera                                stosunek do ukazanego świata          II.2.4
                       • wypisuje w punktach prawa, do         • objaśnia neologizm                  II.2.8
                       których musiał stosować się Winston     myślozbrodnia                         II.2.10
                       • wyjaśnia, dlaczego bohater            • pisze fragment pamiętnika           II.4.2
                       postanowił pisać pamiętnik              bohatera powieści                     III.1.1
                       • wymienia przykłady inwigilacji        • podaje przykłady systemów           III.1.5
                       • rozpoznaje w tekście cechy            totalitarnych
                       antyutopii                              • definiuje pojęcie reality show
                       • odpowiada, na czym polega aluzja      • omawia specyfikę programów
                       literacka w tytule programu Big         reality show
                       Brother                                 • uczestniczy w dyskusji na temat
                                                               Dlaczego ludzie chętnie oglądają
                                                               widowiska typu „reality show”?
Stanisław Lem          • streszcza historię, która wydarzyła   • krótko przedstawia postać           I.1.2
Uszczęśliwiacze        się w Felicji                           Stanisława Lema                       I.2.1
                       • rozważa, czy Trurlowi udało się       • wskazuje w tekście cechy            I.3.3
*Jerzy Szacki          stworzyć idealne społeczeństwo          antyutopii                            II.2.3
O utopii negatywnej    • tłumaczy, dlaczego miasto zostało     • interpretuje tytuł fragmentu        II.2.5
i pozytywnej           zniszczone                              i określa jego funkcję                II.2.8
                       • uzasadnia przynależność tekstu do     • redaguje notatkę na temat           II.3.1
                       nurtu fantastyki naukowej               literatury science fiction w Polsce   III.1.1
                       • wykazuje, że opowiadanie zawiera      • ustala na podstawie tekstu
                       krytykę ustroju totalitarnego           odpowiedź na pytanie, od czego
                       • wyjaśnia, czym jest utopia            zależy szczęście człowieka
                       negatywna i pozytywna                   • wskazuje negatywne i pozytywne
                                                               aspekty utopijnych wizji
                                                               rzeczywistości
Wypowiedzenie          • omawia budowę wypowiedzenia           • przekształca zdanie wielokrotnie    I.3.6
wielokrotnie złożone   wielokrotnie złożonego                  złożone w dwa zdania złożone          III.1.1
                       • rozpoznaje zdania wielokrotnie        podrzędnie i nazywa ich rodzaje       III.2.6
                       złożone                                 • sporządza wykres zdania             III.2.7
                       • układa wypowiedzenia                  wielokrotnie złożonego i określa
                       wielokrotnie złożone                    typy jego zdań składowych
                       • stosuje właściwe zasady               • przeredagowuje tekst tak, aby
                       interpunkcji do rozdzielania zdań       wystąpiły w nim różne rodzaje
                        składowych wypowiedzenia                zdań złożonych, w tym zdania
                        wielokrotnie złożonego                  wielokrotnie złożone
Piero della Francesca   • charakteryzuje koncepcje idealnego    • wyjaśnia, na czym polegał         I.1.2
Idealne miasto          miasta stworzone w renesansie oraz      utopijny charakter koncepcji        I.1.4
Krzysztof Sołoducha     XIX i XX wieku                          idealnego miasta tworzonych         II.2.11
Marzenia urbanistów     • wyjaśnia termin urbanistyka           w różnych wiekach                   II.3.1
Magdalena Tulli         i stosuje go w zdaniu                   • ocenia założenia współczesnej     II.3.2
Miasto idealne          • interpretuje słowa: „Wyrastanie       architektury zawarte w Karcie       II.4.2
                        miasta pod wieloma względami            ateńskiej                           III.1.1
                        przypomina wyrastanie drzewa”           • wyraża własne zdanie na temat     III.1.6
                        • wskazuje na podstawie tekstu          koncepcji budowania zamkniętych
                        Magdaleny Tulli cechy mieszkańców       osiedli
                        różnych typów miast                     • tworzy własną wizję idealnego
                        • wyjaśnia, w jaki sposób               miasta
                        współczesne miasta zaspokajają
                        różne potrzeby mieszkańców
Sprawdź się             • nazywa części zdania                  • pisze rozprawkę na zadany temat I.3.5
                        • rozróżnia rodzaje wypowiedzeń                                           I.3.6
                        • przekształca zdanie                                                     III.1.1
                        w wypowiedzenie z imiesłowowym                                            III.1.2
                        równoważnikiem zdania
Epoka sprzeciwu         • tworzy własne hasło do rozdziału,     • omawia wyjątkową rolę artysty     I.1.2
                        np. „Wolność i niezgoda na              w życiu narodu                      II.4.1
                        otaczającą rzeczywistość”               • uzasadnia, że romantyczny bunt    II.4.2
                        • wyjaśnia znaczenie terminów:          stał się wyrazem międzynarodowej    III.1.1
                        romantyzm, bohater romantyczny,         solidarności                        III.2.3
                        konwencja artystyczna, bunt             • interpretuje hasło: „Za wolność
                        • tłumaczy, czemu przeciwstawiali się   waszą i naszą”
                        romantycy
                        • wymienia cechy bohatera
                        romantycznego
Sztuka i media          • tłumaczy znaczenie pojęcia graffiti   • wypowiada się na temat technik    I.1.1
Graffiti                • omawia pochodzenie tzw. sztuki        graffiti                            I.1.2
                        ulicy                                   • uzasadnia, dlaczego graffiti      I.1.4
                        • podaje znane przykłady polskiego      uznano za rodzaj sztuki             II.2.10
                    graffiti z czasów II wojny światowej    • ocenia sztukę graffiti na         II.2.11
                    i stanu wojennego                       wybranym przykładzie                III.1.1
                    • wyjaśnia, dlaczego graffiti jest                                          III.1.5
                    przejawem buntu
Adam Mickiewicz     • wyjaśnia, kim jest osoba mówiąca      • podaje najczęstsze przyczyny      I.1.2
Oda do młodości     w wierszu i do kogo kieruje swoją       konfliktu pokoleń                   I.2.3
                    wypowiedź                               • wskazuje w tekście nawiązania     II.1.1
                    • odnajduje cechy przypisane            do mitologii greckiej               II.2.2
                    młodości oraz starości                  • uzasadnia, że utwór jest odą      II.2.4
                    • określa przyczyny buntu młodych       • znajduje w wierszu przykłady      II.2.5
                    • interpretuje motyw lotu występujący   kontrastu i określa funkcję         II.2.6
                    w utworze                               zastosowania tego zabiegu           II.4.2
                    • omawia symbolikę góry i dołu          • nazywa środki stylistyczne        III.1.1
                    zawartą w tekście                       podkreślające emocjonalny
                    • podaje cechy ody                      charakter utworu
                    • wymienia nawiązania do                • omawia funkcję, jaką miało
                    światopoglądu romantycznego             pełnić zamieszczenie motta
                    występujące w wierszu                   z twórczości Friedricha Schillera
                    • definiuje, czym jest motto            przy utworze Adama Mickiewicza
Adam Mickiewicz     • omawia rolę tytułu oraz podtytułu     • krótko omawia postać Adama        I.1.1
Reduta Ordona       • tłumaczy, czym jest tytułowa reduta   Mickiewicza                         I.1.2
                    • przedstawia osobę, która opowiada     • ustala przyczyny i rolę buntu     II.2.1
Horacy Vernet       o Ordonie                               w dzisiejszym świecie               II.2.2
Polski Prometeusz   • zapisuje w punktach plan wydarzeń     • ogląda film Syzyfowe prace        II.2.4
                    przedstawionych w tekście               i przedstawia, jaki wpływ na        II.2.5
                    • wyjaśnia związek frazeologiczny       postawę gimnazjalistów miało        II.2.6
                    syzyfowa praca i stosuje go w zdaniu    wysłuchanie recytacji Reduty        II.2.10
                    • charakteryzuje cara                   Ordona                              II.3.1
                    • ocenia czyn Juliana Ordona            • wyjaśnia, dlaczego Ordon został   II.4.2
                    • porównuje obraz żołnierzy polskich    postawiony przez Adama              III.1.1
                    oraz carskich                           Mickiewicza w gronie świętych       III.1.5
                    • ukazuje uniwersalizm przesłania       jako patron szańców                 III.2.4
                    utworu                                  • wyraża opinię na temat
                    • wskazuje w wierszu nawiązanie do      symboliki czarnego orła i bieli
                    Biblii                                  postaci na obrazie
                     • opisuje obraz Horacego Verneta
                     • odpowiada, jaką funkcję pełni tytuł
                     płótna
                     • odczytuje alegoryczny sens dzieła
Władysław            • podaje cechy poezji tyrtejskiej       • krótko omawia postać                 I.1.2
Broniewski           • wskazuje adresata utworu              Władysława Broniewskiego               I.3.2
Bagnet na broń       • odszukuje w utworze fragmenty         • określa, jaką funkcję pełnią         II.2.2
                     nawiązujące do sytuacji politycznej     w tekście bezpośrednie zwroty do       II.2.4
                     w przededniu II wojny światowej         adresata lirycznego                    II.2.6
                     • nazywa uczucia wyrażone w tekście     • podaje znaczenie zastosowania        II.3.2
                     • udowadnia, że tekst jest przykładem   w wierszu zdań wykrzyknikowych         II.4.2
                     liryki apelu                            • wyjaśnia, dlaczego w obliczu         III.1.1
                     • omawia rolę poety w czasach           zagrożenia należy odrzucić kłótnie     III.2.9
                     zagrożenia państwa                      i spory
                     • wyjaśnia znaczenie pojęć:             • tłumaczy przywołanie w wierszu
                     obowiązek moralny, mobilizacja,         postaci generała Cambronne’a
                     suwerenność, niepodległość
Jacek Kaczmarski     • wyjaśnia, dlaczego Jacek              • krótko omawia postać Jacka           I.1.2
Mury                 Kaczmarski jest nazywany bardem         Kaczmarskiego                          II.1.1
                     • opisuje, kim są bohaterowie utworu    • prezentuje, co było inspiracją dla   II.2.4
                     • omawia, jak autor postrzega           poety do stworzenia utworu Mury        II.2.10
                     w wierszu rolę poety i poezji           • ustala, dlaczego w ostatniej         II.3.2
                     • pisze notatkę, na czym polega         strofie utworu mury wciąż „rosną”      II.4.2
                     samotność śpiewaka                      • wyjaśnia, na czym polega             III.1.1
                     • przedstawia symbolikę murów, krat,    uniwersalizm wiersza
                     bata                                    • podaje przykład buntu
                     • odpowiada, co się dzieje, gdy         społecznego
                     zbiorowość odbiera utwór artyście
                     i przejmuje go dla siebie
                     • tłumaczy znaczenie pojęcia:
                     piosenka autorska
Budowa i tworzenie   • oddziela formanty od podstaw          • wyjaśnia znaczenie pojęć: rdzeń,     I.1.2
wyrazów              słowotwórczych                          oboczność                              I.3.9
                     • konstruuje wyrazy pochodne            • podaje znaczenia słowotwórcze        III.1.1
                     • wskazuje w wyrazach pochodnych        wskazanych wyrazów                     III.1.2
                       przedrostki i przyrostki              • definiuje termin wyrazy złożone i
                       • wypisuje oboczności                 podaje ich rodzaje
                       • tworzy rodzinę wyrazów              • redaguje opis krajobrazu
                       • wymienia przykłady wyrazów          z wykorzystaniem przymiotników
                       złożonych                             złożonych
                       • rozróżnia złożenia i zrosty
                       • poprawnie zapisuje przymiotniki
                       złożone
Jacek Dukaj            • opisuje miasto, w którym mają       • gromadzi informacje na temat        I.1.2
Pokonać Wrońca         miejsce przedstawione wydarzenia      stanu wojennego w Polsce              I.2.1
                       • wyjaśnia, czego symbolem jest       • wyjaśnia nazwy nawiązujące do       II.1.1
                       szarość, a czego – żywe kolory        realiów z lat 1981–1983               II.1.2
                       • tłumaczy, w jaki sposób Wroniec     • określa funkcję powtórzeń           II.2.3
                       utrzymuje władzę nad miastem          zastosowanych w tekście               II.2.4
                       • charakteryzuje grupę przeciwników   • ustala rolę snu Adasia              II.2.5
                       Wrońca                                • omawia, czego metaforą jest         II.3.2
                                                             Maszyna-Szarzyna                      III.1.1
Krystyna Siesicka    • podaje przykłady młodzieżowego        • krótko omawia postać Krystyny       I.1.2
Prawdziwy mężczyzna buntu wobec świata                       Siesickiej                            I.1.7
potrafi powiedzieć   • przywołuje postacie literackie, które • odszukuje w tekście różne           II.1.2
„nie”                są uważane za pierwszych                przejawy niezgody na świat            II.2.3
                     buntowników                             • podaje powody, z jakich młodzi      II.2.8
Szkoła pisania       • charakteryzuje Marianę i ocenia       ludzie sięgają po narkotyki           II.3.1
Jak redagować własny postawę dziewczyny wobec jej            • przedstawia własne zdanie na        II.4.2
tekst?               rówieśników                             temat prawd życiowych, które          III.1.1
                     • wymienia cechy powieści               wpoili Marianie rodzice               III.2.1
                     społeczno-obyczajowej dostrzegalne • rozważa problem, dlaczego tak
                     w tekście                               trudno „powiedzieć [...] »nie«,
                     • ukazuje możliwości, w jaki sposób kiedy wszyscy dookoła mówią
                     Mariana mogłaby wpłynąć na              »tak«”
                     postawę swoich rówieśników              • pisze rozprawkę, w której
                     • prezentuje zasady redakcji tekstu     przedstawia swoją opinię na temat
                     przed udostępnieniem go                 konieczności mówienia
                     czytelnikowi lub słuchaczowi            wszystkiego rodzicom
                     • przytacza tytuły publikacji
                      szczegółowo określające reguły
                      tworzenia różnego rodzaju
                      wypowiedzi
Jak skomponować       • omawia zasady kompozycyjne           • wyjaśnia, na czym polega           III.1.1
i zredagować tekst?   tekstu                                 redakcja tekstu                      III.1.2
                      • układa plan wypowiedzi               • wymienia zasady edytorskie         III.1.3
                      • pisze właściwie skonstruowany        tekstu pisanego na komputerze        III.1.4
                      wstęp do wypracowania                  • wskazuje błędy edytorskie
                      • wydziela akapity w tekście           w podanych przykładach
Julian Tuwim          • wyjaśnia, czym są neologizmy         • krótko omawia postać Juliana       I.1.2
Słowisień             i w jakim celu się je tworzy           Tuwima i Brunona Jasieńskiego        II.2.1
                      • tłumaczy znaczenie pojęć:            • analizuje warstwę brzmieniową      II.2.4
*Bruno Jasieński      eksperyment językowy,                  wiersza Juliana Tuwima               II.2.6
Manifest w sprawie    instrumentacja głoskowa, aliteracja,   • wskazuje w utworze                 II.3.2
natychmiastowej       onomatopeja, futuryzm                  onomatopeje, aliteracje i określa    III.1.1
futuryzacji życia     • podaje, od jakich słów pochodzą      ich funkcje                          III.1.5
                      neologizmy zawarte w tekście           • określa, co łączy wiersz Juliana
                      Słowisień                              Tuwima z postulatami futurystów
                      • określa nastrój wiersza              • wskazuje cechy manifestu
                      • wymienia najważniejsze postulaty     w tekście Brunona Jasieńskiego
                      futurystów                             • przekłada tekst utworu Juliana
                      • uczestniczy w dyskusji na temat      Tuwima na tradycyjny język
                      atrakcyjności życia w świecie,         poetycki
                      w którym „każdy może być artystą”
Czesław Miłosz        • określa temat wiersza na podstawie   • krótko omawia postać Czesława      I.1.2
Który skrzywdziłeś    daty jego powstania                    Miłosza                              II.1.2
                      • analizuje formy czasowników          • interpretuje metaforę gromada      II.2.2
*George Grosz         i zaimków w wierszu, za ich pomocą     błaznów                              II.2.6
Zaćmienie słońca      wyjaśnia, do jakiego rodzaju liryki    • ustala funkcję zastosowanego       II.3.1
                      można zaliczyć utwór                   w wierszu czasu teraźniejszego       II.3.2
                      • charakteryzuje podmiot liryczny      • tłumaczy, dlaczego słowa poety     II.4.2
                      i adresata wiersza                     będą gorszą karą niż śmierć          III.1.1
                      • wymienia, jakie winy zarzuca         • wyjaśnia, dlaczego fragment
                      odbiorcy tekstu osoba mówiąca          wiersza został umieszczony na
                      w utworze                              pomniku Poległych Stoczniowców
                      • pisze notatkę na temat zadań poety   1970 w Gdańsku
                      i poezji przedstawionych w wierszu     • przytacza argumenty
                                                             uzasadniające, że praca George’a
                                                             Grosza mogłaby ilustrować wiersz
                                                             Który skrzywdziłeś
Sprawdź swoją wiedzę • wykazuje, że oświeceniowe utopie      • tworzy mapę myśli dotyczącą       II.3.2
                     wiązały się ściśle ze światopoglądem    przyczyn buntu                      II.4.1
                     epoki                                   • omawia, jak przejawia się bunt    II.4.2
                     • określa symbolikę podanych            w twórczości współczesnych          III.1.1
                     motywów                                 artystów                            III.1.2
                     • redaguje opowiadanie
                     • gromadzi argumenty na poparcie
                     swojego stanowiska
                     • przedstawia cechy postawy
                     buntowniczej
                     • charakteryzuje bohatera
                     literackiego, którego można uznać
                     za buntownika
Większość            • tworzy własne hasło do rozdziału,     • omawia kwestię walki             I.1.2
a mniejszości        np. „Bądź użyteczny”                    pozytywistów ze społecznym         I.1.4
                     • wymienia elementy programu            wykluczeniem chłopów               II.1.2
Adam Asnyk           pozytywistów                            • wypowiada się na temat           II.2.5
Jedni i drudzy       • wyjaśnia znaczenie pojęć:             marginalnej pozycji kobiet         II.3.1
                     użyteczność społeczna, wykluczenie,     w ówczesnym społeczeństwie         II.3.2
                     emancypacja, asymilacja                 • przedstawia problem asymilacji   II.3.3
                     • interpretuje głosowo utwór Adama      Żydów w XIX-wiecznej Polsce        II.4.2
                     Asnyka                                  • krótko opisuje postać Adama      III.1.1
                     • charakteryzuje postawy wobec          Asnyka
                     życia ludzi ukazanych w wierszu         • wyjaśnia związek wiersza
                     • tłumaczy puentę utworu                z zaborami i walką
                     • podaje sytuacje z życia, które        narodowowyzwoleńczą
                     mogłyby ilustrować refleksję zawartą
                     w tekście
Eliza Orzeszkowa     • charakteryzuje bohaterkę utworu       • krótko omawia postać Elizy       I.1.1
Daj kwiatek          • określa czas i miejsce wydarzeń       Orzeszkowej                        I.1.2
                    rozgrywanych w opowiadaniu              • wymienia narodowości               I.2.1
                    • podaje cytaty uzasadniające, kim są   zamieszkujące ziemie polskie         I.3.3
                    adresaci tekstu                         od średniowiecza do początku         II.1.1
                    • nazywa problem poruszony przez        XX wieku                             II.2.2
                    autorkę utworu                          • wyszukuje w tekście                II.2.3
                    • wymienia przedstawione w              sformułowania odnoszące się do       II.2.6
                    opowiadaniu przyczyny społecznej        sytuacji Żydów                       II.3.1
                    izolacji Żydów                          w XIX-wiecznym społeczeństwie        II.4.2
                    • uzasadnia, dlaczego Chaita to osoba   polskim                              III.1.1
                    wykluczona społecznie                   • przedstawia stosunek narratora
                    • przedstawia cel zastosowania          do kwestii wykluczenia
                    kontrastu w opisie dwóch kobiet         społecznego i starych ludzi
                    • wskazuje podobieństwa między          • wyjaśnia, w jakim celu autorka
                    Chaitą a Żydówką z portretu             posłużyła się zabiegiem
                    Aleksandra Gierymskiego Żydówka         indywidualizacji języka
                    z cytrynami
Papusza             • określa adresata wiersza              • krótko omawia postać Papuszy       I.1.2
Przychodzę do was   • wypisuje w punktach pragnienia        • gromadzi informacje na temat       I.2.1
Jerzy Ficowski      wyrażone w utworze                      historii, pochodzenia i obyczajów    II.1.2
Cyganie – fakty     • prezentuje wartości, do których       Romów                                II.2.2
i legendy           zachęca Papusza                         • tłumaczy, do jakiego stereotypu    II.2.3
                    • interpretuje słowa: „żebyście         Cyganów odwołuje się autorka         II.2.6
                    czarnej nocy nie czynili w biały        • wyjaśnia znaczenia pojęć: tabor,   II.3.1
                    dzień”                                  grupa etniczna, tolerancja           II.4.3
                    • objaśnia, jaką funkcję pełni          • krótko omawia postać Jerzego       III.1.1
                    w tekście motyw namiotu                 Ficowskiego                          III.2.2
                    • omawia wskazane przez Jerzego         • podaje, jakie zmiany               III.2.3
                    Ficowskiego powody, dlaczego            w kontaktach Romów z resztą
                    warto poznawać dzieje i kulturę         społeczeństwa polskiego nastąpiły
                    Romów                                   w ostatnich dziesięcioleciach
                    • uzasadnia, na czym – według           • opisuje obraz Henryka
                    autora – polega racjonalne i            Siemiradzkiego Cyganka
                    równocześnie krytyczne spojrzenie
                    na „naszych smagłych
                    współobywateli”
Przedrostki           • omawia zasady pisowni               • opisuje ciekawe zdarzenie,         I.3.9
i przyrostki          przedrostków i przyrostków            stosując wyrazy z przedrostkami      III.1.1
sprawiające kłopoty   • rozpoznaje wyrazy, w których        i przyrostkami                       III.1.2
                      występują przedrostki i przyrostki
                      • zapisuje wyrazy pokrewne
                      zawierające przedrostki
                      • uzupełnia tekst wyrazami
                      pochodnymi zawierającymi
                      przyrostki
Czarny Polak          • tłumaczy znaczenie terminów:        • wymienia przedstawicieli innych    I.1.2
w białej Polsce       rasizm, dyskryminacja, nacjonalizm    narodów niż polski                   I.2.1
                      uprzedzenie, mniejszość narodowa      zamieszkujących nasz kraj            I.2.3
Michał Jagiełło       • wyjaśnia, dlaczego Brian Scott ma   • redaguje pytania do wywiadu        I.3.4.
Większość –           prawo czuć się Polakiem               • projektuje reklamę społeczną       II.2.11
mniejszość            • pisze biogram Briana Scotta         propagującą otwartość i tolerancję   II.3.2
                      • uzasadnia, dlaczego bohater         • uczestniczy w dyskusji na temat,   II.4.3
                      wywiadu twierdzi, że może być jak     w jaki sposób można zmniejszyć       III.1.1
                      papierek lakmusowy                    uprzedzenia wobec przedstawicieli    III.1.5
                      • podaje przyczyny konfliktów         innych nacji występujących           III.2.3
                      między większością a mniejszością     w Polsce
                      • wypowiada się, w jaki sposób        • omawia, jak młodzi ludzie mogą
                      państwo może pomagać                  przyczynić się do zaniku
                      zamieszkującym je mniejszościom       stereotypów i uprzedzeń
                      w podtrzymywaniu ich tożsamości
                      narodowej
Czym są manipulacja   • wyjaśnia, czym jest manipulacja     • podaje synonimy wyrazów            I.1.2
i agresja językowa    językowa                              manipulacja, perswazja               I.1.8
                      • wymienia sposoby manipulacji        • omawia chwyty stosowane            III.1.1
                      • tłumaczy, kiedy mamy do czynienia   w reklamach                          III.1.2
                      z manipulacją                         • opisuje, na czym polega            III.2.3
                      • omawia różnicę między               manipulacja językowa w podanych
                      manipulacją językową a perswazją      tekstach
                      • przedstawia zjawisko agresji        • przedstawia przyczyny
                      językowej                             brutalizacji języka publicznego
                                                            • pisze rozprawkę na wskazany
                                                           temat
Szkoła pisania      • wyjaśnia terminy: CV, list           • gromadzi słownictwo przydatne       III.1.1
CV                  motywacyjny                            do opisu umiejętności, zalet i cech   III.1.2
                    • wymienia elementy konstrukcyjne      charakteryzujących potencjalnego      III.1.4
Szkoła pisania      dokumentów stosowanych w               kandydata na dane stanowisko          III.1.7
List motywacyjny    procesie rekrutacji                    • redaguje własne CV i list           III.2.2
                    • omawia graficzne rozmieszczenie      motywacyjny                           III.2.3
                    poszczególnych części CV i listu
                    motywacyjnego
Jan Twardowski      • określa cechy osoby mówiącej         • krótko omawia postać księdza        I.1.2
Do moich uczniów    w wierszu                              Jana Twardowskiego                    I.1.11
                    • nazywa uczucia, które wyraża         • wyjaśnia, dlaczego ludziom          II.1.1
                    podmiot liryczny w stosunku do         niepełnosprawnym umysłowo             II.2.2
                    swoich uczniów                         grozi wykluczenie społeczne           II.2.4
                    • określa funkcję wyrazów              • omawia związek między               II.3.1
                    nacechowanych emocjonalnie             przypowieścią o robotnikach           II.3.2
                    • dostrzega w wierszu kontekst         z winnicy a tematem wiersza           II.4.1
                    biograficzny                           • tłumaczy, dlaczego, gdy zabrakło    II.4.2
                    • ocenia sposób traktowania dzieci     opisanych w tekście dzieci,           III.1.1
                    przez księdza Jana Twardowskiego       podmiot liryczny uważa, że „nie
                    • podaje, jaką formę wypowiedzi        ma żyć dla kogo”
                    przypomina utwór księdza Jana
                    Twardowskiego i określa, w jakim
                    celu poeta zastosował ten zabieg
Ewa Przybylska      • przedstawia rzeczywistość ukazaną    • wskazuje przykłady eufemizmów       I.I.2
Nowy lokator        w tekście Ewy Przybylskiej             w tekście Ewy Przybylskiej            I.3.3
                    • charakteryzuje bohaterów i relacje   • podaje najczęstsze przyczyny        II.1.2
*Stanisława         między nimi                            i skutki wykluczenia społecznego      II.2.1
Golinowska          • ocenia zachowanie Pani               • bierze udział w dyskusji na temat   II.2.4
Różne biedy         w kapeluszu wobec ojca                 sytuacji dzieci oraz osób             II.2.8
                    • wyjaśnia termin eufemizm             w podeszłym wieku                     II.2.11
*Max Ferguson       • wskazuje grupy współcześnie          • określa funkcję kontrastu           II.4.2
Mężczyzna z laską   najbardziej narażone na wykluczenie    zastosowanego w dziele                III.1.5
                    społeczne                              malarskim
                    • opisuje obraz Maxa Fergusona
                       Mężczyzna z laską
Sztuka i media         • tłumaczy, czym jest reklama i do     • wyjaśnia, jakie funkcje pełnią     I.1.2
Reklama                czego się ją wykorzystuje              treści przekazywane przez reklamę    I.1.4
                       • omawia, od kiedy stosuje się         • podaje cechy języka reklamy        III.1.1
                       w handlu tę formę zachęty do zakupu    • przedstawia przykłady kampanii     III.1.6
                       określonych towarów                    reklamowych o charakterze
                       • uzasadnia, dlaczego reklama ma       niekomercyjnym
                       tylu zwolenników, co przeciwników
Cechy tekstów          • omawia cechy językowe przekazów      • wskazuje w sloganach               I.1.6
reklamowych            reklamowych                            przekształcone związki               I.1.8
                       • wyjaśnia, czym jest slogan, i jaką   frazeologiczne                       III.1.1
                       pełni funkcję w reklamie               • uzasadnia, dlaczego twórcy haseł   III.2.4
                       • przedstawia różnice między           reklamowych odwołują się do
                       reklamą komercyjną a społeczną         znanych powiedzeń
                       • tłumaczy znaczenie terminów:         i frazeologizmów
                       copywriter, dżingiel, spot, spam       • opisuje warstwy reklamy
                       • wymienia środki przekazu             • tworzy własny projekt reklamy
                       wykorzystywane w reklamach             społecznej
Artysta, dandys, cygan • tworzy własne hasło rozdziału, np.   • wyjaśnia, dlaczego artysta         I.1.2
         -Żeleński     „Twórca i filister”, „Samotność        w epoce Młodej Polski przestał       II.4.2
O bohemie              artysty”                               być przywódcą duchowym narodu        III.1.1
                       • przedstawia obraz młodopolskiego     • podaje cechy dandyzmu              III.1.2
                       artysty                                • określa charakter twórców          III.2.3
                       • tłumaczy znaczenie pojęć:            zaliczanych do cyganerii
                       cyganeria, bohema, filister,           • krótko omawia postać Tadeusza
                       dandyzm, dandys                        Boya-Żeleńskiego
                       • podaje określenia opisujące życie    • pisze notatkę na temat, w jaki
                       kulturalne Krakowa na przełomie        sposób młodopolska cyganeria
                       XIX i XX wieku                         przeobraziła Kraków
Kazimierz              • określa stosunek podmiotu            • krótko omawia postać               I.1.2
Przerwa-Tetmajer       lirycznego do życia i sztuki           Kazimierza Przerwy-Tetmajera         I.1.6
Evviva l'arte          • nazywa uczucia osoby mówiącej        • wypisuje przykłady reakcji         II.1.2
                       w wierszu                              człowieka na odrzucenie              II.2.2
                       • wymienia na podstawie utworu         • wskazuje środki językowe           II.2.4
                       wartości cenione przez XIX-wieczne     nadające utworowi emocjonalny        II.2.6
                        społeczeństwo oraz artystów          charakter                              II.3.2
                                                             • wyjaśnia, z czego brało się
                        • przytacza określenia, jakimi artyści                                      III.1.1
                        charakteryzują samych siebie         poczucie bezsensu i wiara w siłę
                        • podaje, które cechy tekstu         sztuki
                        pozwalają uznać wiersz za manifest   • przedstawia mocne i słabe strony
                                                             postawy artystów końca XIX
                                                             wieku
Stanisław Wyspiański • ogląda witraż Stanisława              • krótko omawia postać Stanisława      I.1.1
Bóg Ojciec – Stań się! Wyspiańskiego i opisuje wrażenia,     Wyspiańskiego oraz Leszka              I.1.2
                       jakie wywołuje w nim dzieło           Długosza                               II.1.1
Leszek Długosz         • wymienia elementy witrażu, które • przedstawia, w jaki sposób na           II.2.2
Przy franciszkańskiej potwierdzają stwórczą moc Boga         przestrzeni wieków ukazywano           II.2.10
sieni                  • opisuje funkcję, jaką pełnią kolory w sztuce Boga                          II.2.11
                       wykorzystane w dziele                 • dostrzega różnicę między             II.3.1
                       • odpowiada, co dla podmiotu          wizerunkiem Stwórcy w chwili           II.4.2
                       lirycznego wiersza jest cudem świata stworzenia na witrażu a w Biblii        III.1.1
                       • wyjaśnia, w jaki sposób w utworze • uczestniczy w dyskusji na temat,       III.1.5
                       świat ludzi został przeciwstawiony    które z dzieł są trwalsze –
                       przyrodzie                            człowieka czy przyrody
                       • wskazuje epitety, którymi osoba     • porównuje własne zdanie
                       mówiąca określa Boga                  z opinią badacza
Julian Tuwim           • wymienia, jakimi zmysłami osoba • krótko omawia postać Juliana             I.1.2
Sitowie                mówiąca w tekście Juliana Tuwima Tuwima                                      II.1.1
                       odbiera świat                         • interpretuje tytuł wiersza Sitowie   II.2.2
*Ewa Lipska            • tłumaczy, czym różni się            • wyjaśnia, dlaczego tworzenie         II.3.1
Mogę                   postrzeganie dziecka od widzenia      wierszy jest mozolnym i trudnym        II.4.2
                       rzeczywistości przez człowieka        procesem dla poety                     III.1.1
                       dorosłego                             • uzasadnia, co oznacza                III.1.5
                       • wskazuje w wierszu Sitowie dwie     „zwyczajne oglądanie” świata,
                       części tematyczne i nadaje im tytuły o którym wspomina się w wierszu
                       • nazywa uczucia podmiotu             Juliana Tuwima
                       lirycznego i określa ich przyczyny    • wyjaśnia znaczenie tytułu
                       • opisuje świat, który został         wiersza Ewy Lipskiej i jego
                       stworzony w wierszu Ewy Lipskiej      związek z treścią tekstu
                       • tłumaczy na podstawie utworu        • bierze udział w dyskusji na temat
                      Mogę, co daje człowiekowi              zagrożenia, jakie może stanowić
                      wyobraźnia                             dla ludzi wyobraźnia
Wiesław Hejno         • rozpoznaje rodzaje lalek             • zapisuje przykłady skojarzeń,       I.1.2
Lalki i ludzie        • uzasadnia, czym było dla Piotra      jakie wywołuje porównanie kogoś       II.1.2
                      lalkarstwo                             do lalki                              II.2.3
*Jadwiga Mydlarska-   • wyjaśnia, w jaki sposób bohater      • podaje przykłady postaci,           II.2.11
-Kowal                starał się pomagać ludziom             o których można powiedzieć,           II.4.2
Projekty lalek        • wymienia utwory literacki            że wykonują swój zawód                III.1.1
                      i filmowe, w których ważną rolę        w poczuciu misji
                      odgrywa lalka                          • zbiera argumenty potwierdzające
                      • wyjaśnia, dlaczego ludzie mogą się   stanowisko, że praca może stać się
                      zmieniać pod wpływem                   pasją człowieka
                      przedstawienia teatru lalek            • pisze streszczenie dzieła
                      • tłumaczy znaczenie pojęć:            literackiego lub filmowego,
                      animator, fascynacja                   którego bohaterem jest lalka
                      • opisuje wybraną lalkę                • projektuje własną lalkę do teatru
                      zaprojektowaną przez Jadwigę           kukiełkowego
                      Mydlarską-Kowal
Michael Willmann      • określa atmosferę obrazów            • wymienia elementy obrazów           I.1.1
Autoportret           • odpowiada, co na dziełach            wskazujące na epokę, w jakiej one     II.1.1
                      sugeruje, że są to portrety artystów   powstały                              II.2.11
Jacek Malczewski      • ustala, jaką porę roku przedstawia   • porównuje autoportrety Michaela     II.3.1
Autoportret           dzieło Jacka Malczewskiego             Willmanna i Jacka Malczewskiego       II.4.2
z hiacyntem           • opisuje obraz Francisa Bacona        i wskazuje różnice w ujęciu           III.1.1
                      • wyjaśnia, jakie elementy obrazów     tematów
Francis Bacon         Jacka Malczewskiego i Francisa         • wyjaśnia, w jaki sposób Francis
Autoportret           Bacona mogą pełnić funkcje symboli     Bacon ukazał na płótnie ironiczny
                      i co one oznaczają                     stosunek do samego siebie
*Marianna             • wyjaśnia, na czym polega             • wypowiada się, czy dzieło
Michałowska           szczególny charakter autoportretu      współczesnego artysty jest zgodne
Autobiografia?        fotograficznego                        z historyczną konwencją, w jakiej
                                                             malarze tworzyli swoje
                                                             autoportrety
Sztuka i media        • tłumaczy, czym jest animacja         • omawia, dla kogo pierwotnie         I.1.2
Film animowany        • wymienia najpopularniejsze           były przeznaczone filmy               I.1.4
                     techniki animacji                     animowane, a jak jest obecnie       II.2.10
                     • wyjaśnia wkład Polaka,              • podaje nazwy najsłynniejszych     II.2.11
                     Władysława Starewicza, w rozwój       wytwórni animacji w Polsce          III.1.1
                     filmu animowanego                     • zapisuje przykłady ulubionych
                     • przytacza nazwiska twórców          filmów rysunkowych
                     należących do polskiej szkoły
                     animacji
Sprawdź swoją wiedzę • przeprowadza wywiad z wybraną       • tworzy mapę myśli na zadany    III.1.1
                     postacią                              temat                            III.1.2
                     • redaguje podanie, CV i list         • redaguje opowiadanie           III.2.4
                     motywacyjny                           z dialogiem
                     • podaje synonimy do słowa artysta    • przygotowuje gazetkę na podany
                     • określa epoki, w których żyli       temat
                     poszczególni twórcy
                     • wyjaśnia znaczenie podanych
                     związków frazeologicznych
Współczesne          • tworzy własne hasło do rozdziału,   • wyjaśnia, dlaczego                I.1.2
poszukiwania         np. „Dystans a zaangażowanie”,        współczesność zaciera granicę       I.1.4
szczęścia            „Wartość i bezużyteczność”            między tym, co wartościowe,         III.1.1
i harmonii           • wyjaśnia, jaką funkcję społeczną    a tym, co bezużyteczne              III.2.3
                     pełnią psycholog i socjolog
                     • ocenia rolę tradycji
                     w kształtowaniu poczucia tożsamości
                     narodowej
Jerzy Harasymowicz   • wskazuje w wierszu przykłady        • krótko przedstawia postać         I.1.2
Ogród zaniedbany     antropomorfizacji i ustala, jaką      Jerzego Harasymowicza               II.1.1
                     funkcję pełni zastosowany środek      • podaje przykłady utworów          II.1.2
                     artystyczny                           literackich i filmowych,            II.2.2
                     • określa typ liryki dla każdej z     w których pojawia się motyw         II.2.4
                     trzech części wiersza                 ogrodu                              II.2.5
                     • odpowiada, do czego podmiot         • wypowiada się na temat, czy       II.4.2
                     liryczny porównał sztukę uprawiania   brak uporządkowania                 III.1.1
                     ogrodu                                rzeczywistości jest jej wadą,
                     • tłumaczy przewrotność               czy zaletą
                     zamieszczonej przy utworze            • wyjaśnia, na czym polega zabieg
                         dedykacji                               antropomorfizacji
                         • uzasadnia, dlaczego poeta uczynił
                         z ogrodu metaforę życia
Ewa Lipska Dyktando      • wskazuje w wierszu odwołania do       • uzasadnia, dzięki czemu poetka     I.1.2
                         zasad gramatycznych                     uzyskała efekt ironii                II.1.1
                         i ortograficznych                       • udowadnia, że utwór można          II.1.2
                         • wyjaśnia znaczenie zawartych          odczytać jako wyraz niezgody na      II.2.2
                         w utworze metafor, np. „umrzeć          rzeczywistość PRL-u                  II.2.4
                         ortograficznie”                         • uczestniczy w dyskusji na temat    II.4.2
                         • zapisuje w punktach instrukcję        Czy postępowanie pod dyktando        III.1.1
                         życia na podstawie wiersza i ocenia     jest dobre, czy złe?                 III.1.5
                         zaproponowane reguły
                         • wyjaśnia, na czym polega
                         samokontrola prezentowana przez
                         podmiot liryczny
Melchior Wańkowicz       • opisuje bohaterów tekstu              • krótko omawia postać Melchiora     I.1.2
Od liter do literatury   • ustala, kim jest narrator             Wańkowicza                           II.1.1
                         omawianych fragmentów                   • wyjaśnia, dlaczego wspólne         II.1.2
                         • wyjaśnia, jaką rolę w życiu postaci   czytanie literatury integruje        II.2.1
                         odgrywa literatura                      rodzinę i wspiera rozwój pasji       II.2.3
                         • osądza próbę zadośćuczynienia         czytelniczych                        II.2.8
                         w związku ze zgubieniem butów           • wypisuje neologizmy zawarte        II.4.2
                         • omawia, czego dotyczył problem        w tekście i podaje ich znaczenie     III.1.1
                         przedstawiony w tekście i jak został    • charakteryzuje język narracji      III.2.4
                         rozwiązany                              • tłumaczy znaczenie
                         • ocenia metodę wychowawczą             sformułowań: posiłek dantejski,
                         zastosowaną przez rodzica               staranie syzyfowe, płacz
                                                                 i zgrzytanie zębów i podaje, skąd
                                                                 pochodzą te wyrażenia
Joanna Szczepkowska      • wyjaśnia znaczenie terminu:           • krótko omawia postać Joanny        I.1.2
Niepełnosprawny          niepełnosprawny                         Szczepkowskiej                       II.1.2
                         • redaguje plan opowiadania             • wypisuje przykłady barier, jakie   II.2.1
                         • określa typ narracji w tekście        osoby niepełnosprawne napotykają     II.2.2
                         • uzasadnia nadanie przezwiska          na co dzień                          II.2.3
                         „Spinoza” jednemu z bohaterów           • wypowiada się na temat, od         II.2.5
                       opowiadania                         czego zależy postawa człowieka        II.3.1
                       • opisuje „Spinozę” jako chłopca    wobec życia – od niego samego,        II.4.2
                       i dorosłego mężczyznę               czy od środowiska, w którym           III.1.1
                       • charakteryzuje chłopców           dorasta
                       przedstawionych w tekście           • uzasadnia, dlaczego tytuł
                       • ustala, do którego z bohaterów    opowiadania może odnosić się do
                       odnosi się tytuł opowiadania        młodszego syna „Spinozy”
Stefan Chwin           • ustala, kim jest narrator tekstu  • krótko omawia postać Stefana        I.1.2
Kaj i nieczułe serce   • wskazuje fragment będący          Chwina                                II.1.2
                       streszczeniem baśni o Królowej      • wskazuje problemy zawarte           II.2.2
                       Śniegu i określa jego funkcję       w baśni o Królowej śniegu, które      II.3.1
                       w tekście                           w tekście Stefana Chwina są           II.4.2
                       • charakteryzuje bohaterów baśni    interpretowane w nowy sposób          II.4.3
                       • ocenia zachowanie Kaja            • wyjaśnia pojęcie narcyzm            III.1.1
                       • porównuje sposób traktowania Kaja • redaguje rozprawkę, w której        III.1.2
                       przez Gerdę i Królową Śniegu        ustosunkowuje się do                  III.1.4
                       • gromadzi argumenty                stwierdzenia, że analizowana baśń     III.1.5
                       i kontrargumenty odnoszące się do   mówi o relacjach między kobietą
                       tezy, że „nieczułe serce pomaga żyć”a mężczyzną
                                                           • przedstawia własną interpretację
                                                           wybranej baśni
Zróżnicowanie          • omawia zróżnicowanie słownictwa • wskazuje archaizmy                    I.3.1
słownictwa             w języku polskim                    i neologizmy w podanych               I.3.2
                       • tłumaczy znaczenie terminów:      tekstach, tłumaczy ich znaczenie      I.3.3
                       neologizm, archaizm, synonim,       • przeredagowuje wypowiedzi,          III.1.1
                       antonim, wyraz wieloznaczny,        stosując synonimy                     III.1.2
                       homonim, wulgaryzm, eufemizm        • odnajduje w zdaniach homonimy       III.1.7
                       • wyjaśnia przyczyny zmian          i podaje ich inne znaczenia           III.2.2
                       zachodzących w języku polskim       • odgaduje wyrazy zastępowane
                       • wyjaśnia, że wulgaryzmy naruszają przez żartobliwe eufemizmy
                       normy społeczne                     • pisze charakterystykę wybranej
                       • dopasowuje słownictwo do stylu    postaci literackiej, korzystając ze
                       wypowiedzi                          zróżnicowanego słownictwa
Lektury

 Numer i temat      Treści kształcenia     Poziom wymagań                                 Poziom wymagań               Liczba          Odniesienia
    lekcji                                 podstawowy(oceny: dopuszczający i          ponadpodstawowy( oceny:          godzin         do podstawy
                                           dostateczny)                                 dobry i bardzodobry)                         programowej
                                                           Uczeń:                               Uczeń:
          1                    2                               3                                    4                     5                 6
                                                         Ernest Hemingway Stary człowiek i morze
Pytanie kluczowe: Czy zasada życiowa starego kubańskiego rybaka „Człowiek nie jest stworzony do klęski. Człowieka można zniszczyć, ale nie pokonać”
może stać się dewizą ludzi ery komputerów?
1.                   Biografia pisarza – • przedstawia wydarzenia z życia         • wypowiada się na temat wartości 1          I.1.1
Ernest               materiały źródłowe Ernesta Hemingwaya                        cenionych przez Ernesta                      I.1.2
Hemingway –          przygotowane przez • podaje datę otrzymania przez pisarza Hemingwaya                                      I.2.1
pisarz               uczniów               Nagrody Nobla                          • omawia źródła inspiracji pisarza           II.2.1
i podróżnik                                • wymienia przykłady pasji                                                          II.4.2
                                           i zainteresowań prozaika                                                            III.1.1
                                           • redaguje notatkę biograficzną
                                           • opracowuje pytania do konkursu
                                           wiedzy o pisarzu
Ćwiczenie wspierające: analiza biografii Ernesta Hemingwaya, oglądanie zdjęć pisarza (m.in. ze złowionym marlinem).
2.                   Ernest Hemingway • wskazuje w tekście cechy szkicu           • wskazuje w opowiadaniu cechy 1             I.1.1
Historia starego     Na błękitnej wodzie • przedstawia różnice między szkicem charakterystyki pośredniej                       I.1.2
rybaka a szkic       Ernest Hemingway a rozwinięciem historii rybaka              i omawia jej funkcję                         II.1.2
Na błękitnej         Stary człowiek        w opowiadaniu                                                                       II.2.2
wodzie               i morze               • określa główny problem utworu                                                     II.2.6
                                           • nazywa cechy bohatera tekstu                                                      III.1.1
Ćwiczenie wspierające: ułożenie planów wydarzeń przedstawionych w szkicu Na błękitnej wodzie oraz w opowiadaniu Stary człowiek i morze.
3.                   Ernest Hemingway • redaguje argumenty popierające oraz • wymienia pobudki i uczucia,            1         I.1.1
Czy Santiago         Stary człowiek        negujące decyzję Santiago              które kierują działaniami bohatera           I.1.2
powinien wypłynąć i morze                  o wypłynięciu w morze                  • określa negatywne konsekwencje             II.4.2
w morze?                                   • nazywa wartości, którymi kierował    decyzji Santiago                             III.1.1
                                           się w życiu stary rybak                • tworzy piramidę wartości starego           III.1.5
                                           • wyjaśnia sens dewizy życiowej        rybaka                                       III.1.7
                                           Santiago                               • uzasadnia, że dewiza życiowa               III.2.3
                                         • tłumaczy znaczenie pojęć: fatum,      Santiago ma charakter uniwersalny
                                         pech, los
Ćwiczenie wspierające: przeprowadzenie debaty za i przeciw rozstrzygającej kwestię Czy Santiago powinien wypłynąć w morze?
4.                  Ernest Hemingway • wyjaśnia, co symbolizuje lew              • omawia funkcję snu o lwach       1        I.1.1
Dlaczego staremu Stary człowiek          • tłumaczy sens snu rybaka              w życiu Santiago                            I.1.2
Santiago śniły się i morze               • podaje dowody świadczące o tym, że • uzasadnia, dlaczego postać                   II.1.2
lwy?                Władysław            losy Santiago obrazują tragizm          Santiago może być symbolem                  II.3.1
                    Kopaliński           ludzkiego życia                         człowieka, który zmaga się                  III.1.1
                    Słownik symboli                                              z przeciwnościami losu
Ćwiczenie wspierające: wyszukanie w Słowniku symboli Władysława Kopalińskiego znaczenia symbolu lwa; udział w dyskusji na temat Dlaczego czasem los
stawia przed nami trudne wyzwania?
                                                                     Molier Skąpiec
Pytanie kluczowe: Czy również w naszych czasach główną pasją i radością człowieka są pieniądze?
5.                  Molier               • wymienia bohaterów komedii            • przedstawia informacje o autorze 1        I.1.1
Przebieg akcji      Skąpiec              • wskazuje wątki składające się na      • krótko opisuje bohaterów tekstu           I.1.2
w komedii Moliera                        akcję Skąpca                            • wskazuje elementy przebiegu               II.1.2
Skąpiec                                  • wyjaśnia tytuł utworu                 akcji w komedii                             II.2.6
                                         • omawia cechy dramatu jako rodzaju • uzasadnia, że Skąpiec jest                    II.2.7
                                         literackiego                            przykładem dramatu                          II.2.9
                                         • podaje cechy komedii jako gatunku     • wyjaśnia przesłanie utworu                II.3.1
                                         literackiego                                                                        III.1.1
                                         • przedstawia problematykę lektury
Ćwiczenie wspierające: zredagowanie planu wydarzeń ukazanych w komedii z uwzględnieniem podziału na akty.
6.                  Molier               • określa cel życia Harpagona           • omawia, na czym polega tragizm 1          I.1.1
Czy szkatułka       Skąpiec              • podaje przykłady ilustrujące          w relacjach Harpagona z dziećmi             I.1.2
powinna być                              skąpstwo bohatera                       • tłumaczy, dlaczego bliscy                 II.4.1
ważniejsza niż                           • charakteryzuje postać ojca            zdecydowali się stosować wobec              II.4.2
bliscy? –                                • przedstawia stosunek rodziny do       ojca manipulację                            III.1.1
charakteryzujemy                         Harpagona                               • wyjaśnia, z czego wynika                  III.2.3
Harpagona                                • stosuje w wypowiedzi wyrazy           cierpienie rodziny Harpagona
                                         bliskoznaczne: skąpiec, dusigrosz,      • uzasadnia, dlaczego skąpstwo
                                         sknera                                  może prowadzić do nieszczęścia
Ćwiczenie wspierające: podanie odpowiedzi na pytanie Jakie drapieżne zwierzę przypomina Harpagon?; zredagowanie charakterystyki bohatera komedii
z uwzględnieniem wymienionych skojarzeń (przedstawienie cech zwierzęcia i ich przejawów w postępowaniu Harpagona); przeprowadzenie dyskusji na
temat Czy pieniądze powinny panować nad człowiekiem?
7. i 8.             Molier               • podaje przykłady komizmu z lektury       • wskazuje elementy komiczne      2         I.1.1
Komizm i tragizm    Skąpiec              • ocenia Harpagona w kontekście            w postaci Harpagona i w jego                I.1.2
w Skąpcu Moliera                         rozmowy lichwiarza z synem, który          charakterze                                 II.3.1
                                         marzy o śmierci ojca                       • uzasadnia, dlaczego życie                 II.4.2
                                         • przedstawia komizm i dramat              bliskich starego skąpca stało się           II.4.3
                                         sytuacji, w jakiej znalazł się bohater     grą opartą na podstępach,                   III.1.1
                                         • proponuje własny tytuł komedii           kłamstwach i intrygach
                                         Moliera                                    • formułuje argumenty
                                                                                    uzasadniające tezę, że Skąpiec
                                                                                    Moliera to utwór śmieszny
                                                                                    i smutny jednocześnie
Ćwiczenie wspierające: odegranie scenek dramowych ukazujących komizm postaci i dramat rodziny Harpagona; przeprowadzenie dyskusji na temat
Harpagon jako ojciec rywalizujący z dziećmi o majątek; Pieniądze i strach – zredagowanie notatki na temat postawy bohatera komedii.
9.                  Molier                  • wyjaśnia, że Skąpiec jest komedią     • uzasadnia, dlaczego utwór ma    1         I.1.1
Skąpiec jako        Skąpiec                 charakterów                             charakter psychologiczny                    II.4.2
komedia                                     • redaguje hasła charakteryzujące       • omawia wpływ twórczości                   II.2.7
Molierowska                                 najważniejsze postacie utworu           Moliera na rozwój komedii jako              III.1.1
                                            • ocenia, jaką funkcję pełni            gatunku literackiego
                                            zakończenie sztuki
                                                               Stefan Żeromski Syzyfowe prace
Pytanie kluczowe: Czy i dziś, w związku z licznymi wyjazdami młodzieży za granicę, Polakom grozi utrata tożsamości narodowej?
10.                Biografia pisarza –      • wyjaśnia, że akcja powieści toczy się • podaje nazwy odpowiedników      1           I.1.1
Stefan Żeromski    materiały źródłowe w regionie świętokrzyskim                     rzeczywistych miejsc opisanych                I.1.2
i jego mała        przygotowane przez w XIX w.                                      w lekturze                                    I.2.1
ojczyzna           uczniów                  • wskazuje w powieści wątki             • przedstawia sylwetki kolegów                II.3.2
                   fotografie miejsc        autobiograficzne                        Stefana Żeromskiego –                         III.1.1
                   bliskich pisarzowi       • formułuje notatkę biograficzną        pierwowzorów bohaterów
                                            o Stefanie Żeromskim                    powieści
                                            • przedstawia zagadnienia, którymi
                                            interesował się pisarz
Ćwiczenie wspierające: odczytanie materiałów dotyczących biografii Stefana Żeromskiego; wskazanie w powieści tematów interesujących pisarza w życiu
prywatnym; obejrzenie zdjęć z rodzinnych stron autora Syzyfowych prac.
11.                Stefan Żeromski          • przedstawia tło historyczne powieści • tłumaczy, kim był Aleksander     1           I.1.1
W czasach, gdy     Syzyfowe prace           • wyjaśnia znaczenie pojęcia: noc       Apuchtin i jak jego postępowanie              I.1.2
nie można było     przygotowany przez apuchtinowska                                 wpłynęło na nasilenie rusyfikacji             II.1.2
mówić po polsku... nauczyciela wybrany • określa cel działania rusyfikatorów    szkolnictwa w latach 1879–1897                 II.3.2
                   tekst źródłowy na      • podaje przykłady działań            • wyjaśnia, czemu służył system                II.4.1
                   temat nocy             rusyfikacyjnych                       policyjnego nadzoru nad uczniami               III.1.1
                   apuchtinowskiej
Ćwiczenie wspierające: analiza fragmentu artykułu Romana Dmowskiego Ze studiów nad szkołą rosyjską w Polsce.
12.                Stefan Żeromski        • przedstawia postać Tomka            • określa cel manipulacji ze strony 1          I.1.1
Co zdarzyło się na Syzyfowe prace         Waleckiego                            nauczyciela                                    I.1.2
lekcji historii?                          • charakteryzuje chłopca              • wyjaśnia, dlaczego pozostali                 I.1.8
                                          w kontekście zachowania na lekcji     uczniowie w klasie nie poparli                 II.1.2
                                          • wskazuje elementy manipulacji       Tomka                                          II.4.1
                                          w wykładzie nauczyciela Kostriulewa • ocenia zachowanie Marcina                      III.1.1
                                                                                Borowicza i wskazuje przyczyny
                                                                                postępowania chłopca na zajęciach
                                                                                lekcyjnych
Ćwiczenie wspierające: odegranie scenki dramowej ukazującej reakcję „Figi” na wykład nauczyciela Kostriulewa.
13. i 14.          Stefan Żeromski        • przedstawia postać Marcina          • podaje przykłady                  2          I.1.1
Jak dorastał       Syzyfowe prace –       Borowicza                             charakterystyczne dla okresu                   I.1.2
Marcin Borowicz? rozdział XIV             • charakteryzuje chłopca              dorastania                                     II.1.2
                   powieści               • zapisuje w punktach najważniejsze   • analizuje proces osiągania                   II.2.1
                                          wydarzenia z życia bohatera           niezależności emocjonalnej                     II.4.1
                                          • omawia sytuacje przełomowe dla      i kształtowania tożsamości                     II.4.2
                                          Marcina                               narodowej przez bohatera                       III.1.1
                                                                                powieści
Ćwiczenie wspierające: określenie systemu wartości wyznawanych przez Marcina Borowicza; sporządzenie notatki na temat trudów samotnego dorastania
w okresie zniewolenia ojczyzny.
15.                Stefan Żeromski        • przedstawia postać Andrzeja Radka • wyjaśnia sens słów Nauka jest       1          I.1.1
Przeprowadzamy Syzyfowe prace –           • omawia środowisko, w jakim          jak niezmierne morze, im więcej                I.1.2
wywiad             fragmenty powieści wychował się chłopiec                     pijesz, tym bardziej jesteś                    II.1.2
z Andrzejem        dotyczące postaci      • podaje przykłady z życia bohatera   spragniony                                     II.2.1
Radkiem            Andrzeja Radka         świadczące o jego odwadze, uporze     • redaguje pytania do wywiadu                  II.4.2
                                          i konsekwencji w dążeniu do celu      z bohaterem powieści                           III.1.1
                                          • przytacza cytaty ukazujące
                                          dojrzałość młodego człowieka
Ćwiczenie wspierające: uzasadnienie, dlaczego stypendium przyznawane zdolnym dzieciom z ubogich rodzin przez Muzeum Lat Szkolnych Stefana
Żeromskiego w Kielcach nosi imię Andrzeja Radka.
16.                 Stefan Żeromski      • przedstawia postać Bernarda Zygiera    • przedstawia rolę bohatera         1       I.1.1
Jaki wpływ miał     Syzyfowe prace       • określa cechy charakteru chłopca       powieści w integrowaniu                     I.1.2
Bernard Zygier na   fragment filmu       • nazywa uczucia, jakie wywołała         młodzieży w Klerykowie                      II.1.2
młodzież            Syzyfowe prace –     recytacja utworu Adama Mickiewicza       • uzasadnia, dlaczego uczniowie             II.2.5
w Klerykowie?       recytacja Reduty     wśród osób zebranych w klasie            nie poddali się rusyfikacji                 II.4.1
                    Ordona przez         • wyjaśnia sens tytułu powieści          • omawia cechy dobrego patrioty             II.4.2
                    Bernarda Zygiera                                              na przykładzie postaci Bernarda             III.1.1
                                                                                  Zygiera
Ćwiczenie wspierające: ocena filmowej recytacji Reduty Ordona; zredagowanie przemówienia Bernarda Zygiera w sprawie założenia kółka
samokształceniowego – zastosowanie w wypowiedzi pytań retorycznych, partykuł wzmacniających i wykrzykników.
                                                             George Orwell Folwark zwierzęcy
Pytanie kluczowe: Czy rewolucja jest skuteczną metodą wprowadzenia zmian?
17.                Biografia pisarza –    • omawia podstawowe elementy            • odszukuje fragmenty zawierające 1         I.1.1
Zdarzenia ukazane materiały źródłowe świata przedstawionego                       informacje na temat wyglądu                 I.1.2
w powieści         przygotowane przez w utworze                                   i cech charakteru głównych                  II.1.2
George’a Orwella uczniów                  • wymienia bohaterów tekstu             postaci                                     II.2.1
Folwark zwierzęcy George Orwell           i krótko ich przedstawia                • charakteryzuje Napoleona                  II.4.2
                   Folwark zwierzęcy      • streszcza powieść, wskazując          i Snowballa                                 III.1.1
                                          wydarzenia, które mają szczególne       • wyjaśnia, jakie ludzkie postawy
                                          znaczenie dla przebiegu fabuły utworu prezentują poszczególne
                                                                                  zwierzęta
                                                                                  • dostrzega alegorie w sposobie
                                                                                  prezentacji bohaterów
Ćwiczenie wspierające: zredagowanie planu wydarzeń powieści Folwark zwierzęcy.
18.                George Orwell          • uzupełnia mapę myśli związaną ze      • przedstawia korzyści i straty,    1       I.1.1
Rewolucja          Folwark zwierzęcy      słowem rewolucja                        jakich doświadczyli mieszkańcy              I.1.2
w państwie                                • omawia trzy pokolenia                 folwarku w wyniku rewolucji                 II.1.2
zwierząt                                  rewolucjonistów przedstawionych         • bierze udział w dyskusji na temat         II.2.1
                                          w powieści                              tego, czy zwierzęta postąpiły               II.4.1
                                          • określa, jak przebiegała rewolucja na słusznie, przeprowadzając                   II.4.2
                                          folwarku i jaki efekt przyniosła        rewolucję                                   III.1.1
                                          • analizuje postępowanie świń                                                       III.1.5
Ćwiczenie wspierające: przytoczenie fragmentów powieści ukazujących zaprzeczenie ustalonych przez zwierzęta przykazań.
19.                George Orwell          • analizuje zachowania i uczucia        • charakteryzuje społeczeństwo      1       I.1.1
Folwark zwierzęcy Folwark zwierzęcy       zwierząt                                w państwie totalitarnym na                  I.1.2
opowieścią                               • tłumaczy, jaka przemiana dokonała     podstawie powieści George’a                     II.1.2
o nierówności                            się wśród świń                          Orwella                                         II.4.1
społecznej                               • wyjaśnia znaczenie nowego                                                             II.4.2
                                         przykazania                                                                             III.1.1
                                         • opisuje reakcje zwierząt na
                                         wprowadzone zmiany
Ćwiczenie wspierające: wymienienie cech ustroju totalitarnego.
20. i 21.          George Orwell         • wyjaśnia znaczenie pojęć:             • podaje cechy paraboli           2             I.1.1
Folwark zwierzęcy Folwark zwierzęcy      przypowieść, parabola                   (przypowieści)                                  I.1.2
jako przypowieść                         • przedstawia najważniejsze etapy       • tłumaczy alegoryczne znaczenie                II.2.1
o totalitarnej                           przekształcania się republiki           bohaterów zwierzęcych                           II.2.7
rzeczywistości                           zwierzęcej w państwo totalitarne        • uzasadnia, że Folwark zwierzęcy               II.3.1
                                         • odczytuje dosłowną i metaforyczną     jest przypowieścią                              II.4.2
                                         warstwę przypowieści                                                                    III.1.1
Ćwiczenie wspierające: zapisanie w punktach cech paraboli (przypowieści); podanie przykładów innych tekstów znanych z literatury mających paraboliczny
charakter.
22.                George Orwell         • wyjaśnia znaczenie pojęć              • wskazuje cechy języka           1             I.1.1
Propaganda         Folwark zwierzęcy     manipulacja, propaganda                 propagandy                                      I.1.2
i manipulacja                            • wskazuje propagandę i manipulację • wypisuje zwroty                                   I.1.8
w powieści                               jako narzędzia systemu totalitarnego    charakterystyczne                               II.1.2
George’a Orwella                         panującego na folwarku                  dla języka propagandy                           II.2.4
                                         • charakteryzuje postać Squealera       • omawia językowe mechanizmy                    II.4.2
                                         i omawia jego funkcję w świecie         manipulowania świadomością                      II.4.3
                                         zwierząt                                ludzi i kreowania rzeczywistości                III.1.1
                                         • przytacza przemówienie bohatera
                                         i wskazuje wykorzystane przez mówcę
                                         zabiegi perswazyjne
                                         • określa techniki manipulacyjne
                                         stosowane w folwarku w celu
                                         zastraszenia zwierząt
Henryk Sienkiewicz Quo vadis


Maria Konopnicka Miłosierdzie gminy
Propozycja omawiania lektur:
Ernest Hemingway Stary człowiek i morze –zrealizowano w klasie II
Molier Skąpiec
George Orwell Folwark zwierzęcy
Stefan Żeromski Syzyfowe prace
Henryk Sienkiewicz Quo vadis
Maria Konopnicka Miłosierdzie gminy

								
To top