Docstoc

Cement-WTO-fasl6

Document Sample
Cement-WTO-fasl6 Powered By Docstoc
					‫دﻓﺘﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺳﻴﻤﺎن‬                   ‫ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻬﺎﻣﻲ ﻋﺎم‬
   ‫داﻧﺸﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻣﻴﺮﻛﺒﻴﺮ‬                       ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس و ﺧﻮزﺳﺘﺎن‬




‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ‬
                      ‫ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                            ‫ﺟﻠﺪ ﺷﺸﻢ‬


 ‫آﺛﺎر ﻛﻤ‪‬ﻲ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                          ‫دﻛﺘﺮ ﺑﻴﮋن ﺑﻴﺪآﺑﺎد‬



                       ‫3831‬        ‫وﻳﺮاﻳﺶ دوم‬
‫ب‬                           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                       ‫ﻋﻨﺎوﻳﻦ ﻣﺠﻠﺪات ﻫﻔﺘﮕﺎﻧﻪ‬

                         ‫ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻗﺘﺼﺎدي ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان‬           ‫ﺟﻠﺪ اول:‬

                                                ‫ﺳﻴﻤﺎن ﺟﻬﺎن‬         ‫ﺟﻠﺪ دوم:‬

                               ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ و اﻳﺮان‬          ‫ﺟﻠﺪ ﺳﻮم:‬

    ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﻣﻌﺎﻫﺪات ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ‬         ‫ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎرم:‬

       ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﮔﻤﺮﻛﻲ در ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ‬         ‫ﺟﻠﺪ ﭘﻨﺠﻢ:‬

                         ‫ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان و ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ‬

‫آﺛﺎر ﻛﻤ‪‬ﻲ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬         ‫ﺟﻠﺪ ﺷﺸﻢ:‬

                                         ‫ﺧﻼﺻﻪ و ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬         ‫ﺟﻠﺪ ﻫﻔﺘﻢ:‬
 ‫ج‬                                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                                                          ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ‬


                                                           ‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ‬


  ‫آﺛﺎر ﻛﻤ‪‬ﻲ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ...........................................................................................................................................2‬

‫اﺛﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ....................................................................................4‬

‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ................................................................................................................. 01‬

‫ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ............................................................................................................ 12‬

‫ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ ................................................................................................................ 22‬

‫ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ................................................................................................. 42‬

‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ............................................................................................................... 62‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ...................................................................................... 03‬

‫روش ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ .......................................................................................... 14‬

‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي .................................................................................................................. 84‬



                                                                       ‫ج‬
 ‫د‬                                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ................................................................................................. 15‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ............................................................................................................ 45‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ....................................................................................................... 75‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ .................................................................................. 06‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ............................................................................. 16‬

‫ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ............................................................................................ 26‬

‫ﻛﺸﺶ ارزي و ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن ........................................................................ 37‬

‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ ................................................................. 08‬

‫اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ....................................................................................................... 48‬

‫ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ................................................................................ 48‬

‫ﻋﺮﺿﻪ ﺻﺎدارت در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ ................................................................................. 99‬

‫ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ ..................................................................... 111‬

‫اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن.............................................................................................. 031‬

‫ﺧﻼﺻﻪ و ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي ................................................................................................................ 161‬

‫ﺿﻤﻴﻤﻪ: ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﻴﻤﺎن اروﭘﺎ ....................................................................... 481‬

‫ﺿﻤﻴﻤﻪ: ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن ............................................................................... 402‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ‪Ĥ‬ﺧﺬ ....................................................................................................٢١٢‬
     ‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ‬

‫آﺛﺎر ﻛﻤ‪‬ﻲ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان‬

  ‫ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت‬

‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬
‫2‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                                    ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬


    ‫اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ از دو ﺟﻨﺒﺔ ﻛﻴﻔﻲ و ﻛﻤ‪‬ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ. از‬

    ‫ﻟﺤﺎظ ﺟﻨﺒﺔ ﻛﻴﻔﻲ اﻳﻦ اﻟﺤﺎق ﻋﻤﻼً ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﺮان در راﺳﺘﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎي‬

    ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻟﺰاﻣﺎً ﺑﺎﻳﺪ اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ را در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺣﻘﻮﻗﻲ، ﻣﺎﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮد ﺑﭙﺬﻳﺮد‬

    ‫ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻗﺘﺼﺎدي اﻳﺮان ﺷﻮد. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺣﺮﻛﺖ اﻳﺮان ﺑﺎ‬

    ‫ﺟﻬﺖ ﺣﺮﻛﺖ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎن ﻫﻤﺴﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت آﺛﺎر ﺣﺴﻦ زﻳﺎدي ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان‬

    ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ. از ﺑ‪‬ﻌﺪ ﻛﻤ‪‬ﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﺮان ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺻﺎدر ﻛﻨﻨﺪة ﻧﻔﺖ اﺳﺖ و ﻧﻔﺖ از‬

    ‫اﻗﻼم ﻣﺸﻤﻮل ﻣﻘﺮرات ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺧﺎرج اﺳﺖ و ﻧﺴﺒﺖ ﺻﺎدرات ﺑﻪ واردات اﻳﺮان‬

    ‫ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ و در ﺣﺪود رﺑﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﮔﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ‬

    ‫رﺷﺪ ﺻﺎدرات و واردات ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺴﺎن ﻫﻢ ﺷﻮد ﭼﻮن واردات ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺻﺎدرات‬

    ‫ﻏﻴﺮﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل‬

    ‫ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻠﻲ ﺑﺮاي اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻫﻤﺔ ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺴﺮي ﻧﻴﺴﺖ و اﻟﺤﺎق ﺑﻪ‬

    ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻳﺎ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ را‬

                                                                                 ‫ﺑﻬﺒﻮد دﻫﺪ.‬


    ‫ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻛﻤ‪‬ﻲ آﺛﺎر اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ از دو ﻣﻨﻈﺮ‬

    ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ. ﻣﻨﻈﺮ اول از اﺛﺮ اﻋﻤﺎل ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺣﺬف ﻳﺎراﻧﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ‬

    ‫و ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﺑﻬﺎي ﺗﻤﺎم ﺷﺪة ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﺷﻮد.‬
‫3‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

    ‫ﻣﻨﻈﺮ دوم اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ در اﺛﺮ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و‬

    ‫ﺧﺎرﺟﻲ را در ﺧﺎرج و داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺗﻐﻴﻴﺮ داده و ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات و واردات‬

                                                                                ‫ﻣﻲﮔﺮدد.‬


    ‫در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﻳﻦ دو اﺛﺮ اﺳﺎﺳﻲ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ‬

                                                                   ‫ﺳﻴﻤﺎن ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ.‬
‫4‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                            ‫اﺛﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن‬


    ‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻋـﺚ ﻣـﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ واﺣـﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪي‬

    ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰﻳﻬﺎي ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺎزار رﻗﺎﺑﺘﻲ در ﺟﻬﺎن ﻃﺮاﺣﻲ و ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﺔ اﺟﺮا ﺑﮕﺬارﻧـﺪ. ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬

    ‫اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑﺎﻋـﺚ‬

    ‫ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ واﺣﺪﻫﺎي ﻛﺎرا ﻓﻌﺎل ﺷﺪه و ﺑﻨﮕﺎﻫﻬـﺎي ﻏﻴﺮﻛـﺎرا از ﺻـﺤﻨﺔ رﻗﺎﺑـﺖ ﺧـﺎرج ﺷـﻮﻧﺪ و ﺑـﻪ‬

    ‫ﺗﻮﺳﻌﺔ آن دﺳﺘﻪ از ﺗﻮﻟﻴﺪات داﺧﻠﻲ ﻛﻪ داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺻﺎدراﺗﻲ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﻣـﻲﺷـﻮد. رﺷـﺪ و‬

    ‫ﺗﻮﺳﻌﺔ ﭘﺎﻳﺪار ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺗﻨﻮع ﺻﺎدرات در ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺳﺖ و اﻳـﻦ اﻣـﺮ ﺟـﺰ ﺑـﺎ ﺷـﻨﺎﺧﺖ ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬

    ‫داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ واﻗﻌـﻲ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻣﻮﺟـﻮد و ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪرﻳـﺰي ﺻـﺤﻴﺢ ﺑـﺮاي ﺗﺸـﻮﻳﻖ و‬

    ‫ﮔﺴﺘﺮش اﻳﻦ ﺻﻨﺎ ﻳﻊ اﻣﻜﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻮدن ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺘﻲ ﻳـﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ‬

    ‫ﺗﻮﻟﻴﺪي از ﻣﻌﻴﺎر ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ (DRC‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد. اﻳـﻦ ﻣﻌﻴـﺎر ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺿـﻤﻦ ﺣـﺬف‬

    ‫اﺧﺘﻼﻻت ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات، ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺣﻘﻴﻘـﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎ را ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ‬

                                                                                       ‫ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


    ‫اﻣﺮوزه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎر رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن وﺻﺮﻓﻪﻫﺎي ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﻘﻴﺎس‬

    ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ آن رﻗﺎﺑﺖ ﺳﺨﺘﻲ ﻣﻴـﺎن ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠـﺎت ﺳـﻴﻤﺎن ﺑـﺮ ﺳـﺮ ﺗﺼـﺮف ﺑﺎزارﻫـﺎي داﺧﻠـﻲ و ورود ﺑـﻪ‬

    ‫ﺑﺎزارﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ درﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ وﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﻬﺎن ﺑﻮاﺳﻄﻪ ﺑﺰرﮔـﻲ‬

    ‫ﺑﺎزار ﻣﺼﺮف ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺷﺪهاﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﻫﺪف ﻣﺎ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ آﻳﺎ اﻳـﺮان ﭘـﺲ‬

    ‫از اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺳﻴﻤﺎن را دارد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟‬
‫5‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

    ‫ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴﻚ ﻗﺰوﻳﻦ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧـﻪ اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤـﻮدﻳﻢ. در اﻳـﻦ ﭘـﮋوﻫﺶ‬

    ‫ﻗﺼﺪ دارﻳﻢ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴﻚ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳـﻴﻤﺎن داراي‬

                                                                ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟‬


    ‫روش ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺲ از ﺟﻤﻊ آوري آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت اﻗـﻼم رﻳـﺰ ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

    ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ دﺳﺘﻪﺑﻨﺪي آﻧﻬﺎ ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻋﻮاﻣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ و ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ را‬

    ‫از ﻫﻢ ﺟﺪا ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار، ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺣﻘﻴﻘﻲ‬

    ‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻟﺬا ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاي ﭘﺮﻫﻴﺰ از اﺧﺘﻼﻻت ﻗﻴﻤﺘـﻲ از ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي ﻋﻮاﻣـﻞ و ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز‬

    ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد. ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﺔ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ﺳـﻴﻤﺎن آﺑﻴـﻚ از ﺷـﺎﺧﺺ‪ 1 DRC‬اﺳـﺘﻔﺎده‬

    ‫ﻣﻲﻛﻨـﻴﻢ. اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﺺ ﺿـﻤﻦ ﺣـﺬف اﺧـﺘﻼﻻت ﻗﻴﻤﺘـﻲ، ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ رﻗﺎﺑـﺖﭘـﺬﻳﺮي ﻛـﺎﻻ را ﻧﻴـﺰ‬

    ‫اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ. در واﻗﻊ ﻣﻌﻴﺎر ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ ( DRC‬ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪاي اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬

    ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در ﺗﻮﻟﻴﺪ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

    ‫ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﺧﺎص را ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﮔﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬

    ‫داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻛﻤﺘﺮ از ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ﺑﺎﺷﺪ ﻛﺸـﻮر در ﺗﻮﻟﻴـﺪ آن ﻣﺤﺼـﻮل‬

    ‫داراي ﻣﺰﻳﺖ ﺑﻮده و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ آن ﻣﺤﺼـﻮل ﺑﻴﺸـﺘﺮ از ﻗﻴﻤـﺖ ارز ﺑﺎﺷـﺪ ﻧﺸـﺎﻧﺔ آن‬

    ‫اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آن ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻧﺪارﻳﻢ و ﻟـﺬا ﺑﻬﺘـﺮ اﺳـﺖ ﺑـﺮاي ﺟﻠـﻮﮔﻴﺮي از اﺗـﻼف‬

    ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ آن ﻣﺤﺼﻮل را وارد ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ و ﻣﻨﺎﺑﻊ را در ﺑﺨﺶ دﻳﮕـﺮي از اﻗﺘﺼـﺎد ﻛـﻪ ﻣﺰﻳـﺖ دارﻳـﻢ ﻣـﻮرد‬


    ‫1‬
        ‫‪Domestic Resources Cost‬‬
‫6‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                             ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار دﻫﻴﻢ.‬


    ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت زﻳﺎدي در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﺗﻴﺰﻫﻮش ﺗﺎﺑـﺎن‬

    ‫در ﻣﻘﺎﻟﻪاي ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ در اﻳﺮان از ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده اﺳﺖ.‬

    ‫ﻣﻮﺳﻲﻧﮋاد و ﺿﺮﻏﺎﻣﻲ در ﻃﺮح ﭘﮋوﻫﺸﻲ: اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ و ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﻣـﺪاﺧﻼت دوﻟـﺖ ﺑـﺮ‬

    ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﻤﺪه زراﻋﻲ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ )‪ (DRC‬اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮدهاﻧـﺪ. آﻻﺗـﻲ در‬

    ‫رﺳﺎﻟﺔ ﺧﻮد ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻓﻮﻻد ﺑﻪ روش ﻛﻮرة ﺑﻠﻨﺪ در ذوب آﻫـﻦ و اﺣﻴـﺎي ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ‬

    ‫در ﻓﻮﻻد ﻣﺒﺎرﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ در ﻣﺠﺘﻤـﻊ ﻓـﻮﻻد ﻣﺒﺎرﻛـﻪ و ذوب آﻫـﻦ اﺻـﻔﻬﺎن‬

    ‫ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﺑﻬﻜﻴﺶ ﻣﻘﺎﻟﻪاي ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ، ﺷﺎﺧﺼﻲ ﺑﺮاي اﻧﺪازه ﮔﻴـﺮي ﻣﺰﻳﺘﻬـﺎي‬

    ‫اﻗﺘﺼﺎدي و ﻛﺎرﺑﺮد آن در اﻳﺮان ﺑﻪ رﺷﺘﺔ ﺗﺤﺮﻳﺮ در آورده اﺳﺖ و در آن روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ‪DRC‬‬

    ‫راﺑﺮرﺳﻲ و راه ﺣﻠﻬﺎي ﻋﻤﻠﻲ را ﺑﺮاي اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي آن در ﻛﺸـﻮر اراﺋـﻪ داده اﺳـﺖ. زﻧـﻮز ﻧﻴـﺰ در‬

    ‫ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﺗﺠﺎري و ﺻﻨﻌﺘﻲ در اﻳﺮان ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮاي ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن، ﻧﺴﺎﺟﻲ‬

    ‫و ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ و ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ورق ﻓﻮﻻد ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي ﻛﺮده اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺠـﺰ ﺻـﻨﻌﺖ‬

    ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ ﺑﻘﻴﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و از دﻻﻳﻞ ﻣﻬﻢ ﻋﺪم ﻛـﺎراﻳﻲ اﺗـﻼف‬

                                                                 ‫اﻧﺮژي در ﺻﻨﺎﻳﻊ اﻧﺮژي ﺑﺮاﺳﺖ.‬


    ‫از ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪة ﺧﺎرﺟﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﻧﻴﺰ ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟـﻪ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﻫﻴـﻮز و ﻫﻴـﺮ در‬

    ‫ﭘﮋوﻫﺶ ﺧﻮد ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﺪرت رﻗﺎﺑﺖ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن، ﻣﺠﺎرﺳـﺘﺎن وﻟﻬﺴـﺘﺎن از‬

    ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدهاﻧﺪ. ﭘﻴﺘﺮ ﻫﻠﻤﺰ و ﺟـﺎن اﺳـﻤﻴﺖ آﻻﺳـﺪﻳﺮ ﻧﻴـﺰ ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ‬
‫7‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

    ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﺗﺠﺎرت ﻟﻬﺴﺘﺎن ﭘﺮداﺧﺘﻨـﺪ و از ﻣﻌﻴـﺎر ﻫﻴـﻮز و ﻫﻴـﺮ ﺑـﺮاي ﺑﻴـﺎن ﭼﮕـﻮﻧﮕﻲ ﺗﺠـﺎرت‬

    ‫ﻟﻬﺴﺘﺎن ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧﺪ. ﺟﻮﻧـﺎﭘﻲ اﺳـﺘﻮدﻳﻠﻮ و ﻣﺤﺒـﻮب ﺣﺴـﻴﻦ ﻧﻴـﺰ در ﺳـﺎل 9991‬

    ‫ﺑﺮاي ﺑﺮآورد ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﻧﺞ در ﻛﺸـﻮر ﻓﻴﻠﻴﭙـﻴﻦ از اﻳـﻦ روش اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧـﺪ. ﺟﻌﻔـﺮ‬

    ‫ﺟﺎدري و ﺷﺎﻫﻴﻦ ﺳﺎﺟﺰاد ﻧﻴﺰ در ﻣﻘﺎﻟﻪ اي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﻛﺸﺎورزي ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ‬

    ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﭘﻨﺒﻪ و ﻧﻴﺸﻜﺮ و ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺑﻪ روش ﻣﺰﺑﻮر ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ. ﻣﺠﻠـﻪ‬

       ‫ـ‬          ‫ـ‬     ‫ـ‬     ‫ـ‬
    ‫ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت اﻗﺘﺼـﺎدي در ﺑﻬـﺎر ﺳـﺎل 0002 ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﺰﻳﺘﻬـﺎي ﻧﺴـﺒﻲ ﻛﺸـﺎورزي در ﭼـﻚ و‬
                                      ‫ـ‬      ‫ـ ـ‬           ‫ـ ـ‬            ‫ـ‬       ‫ـ‬

      ‫ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ ﻧﻴﺰ اﻳﻦ ﻣﺰﻳﺘﻬﺎ را ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻣﻌﻴﺎر ‪ DRC‬اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي و ﮔﺰارش ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


    ‫در ﺟﻬﺎن ﻛﻨﻮﻧﻲ ﻳﻜﻲ از اﻟﺰاﻣﺎت ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳـﺖ و ﻫـﺮ‬

    ‫ﻳﻚ از ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﻲﻛﻮﺷـﻨﺪ ﺳـﻬﻢ ﺧـﻮد را در ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ دﻫﻨـﺪ. ﺑـﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈـﻮر ﻫـﺮ‬

    ‫ﻛﺸﻮري ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺰﻳﺖدار ﺑﻮدن ﻫﺮﻳﻚ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺧﻮد را در ﻓﻀﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻧﻤﺎﻳـﺪ‬

    ‫ﺗﺎ ﻣﻴﺰان ﺗﻮان ﺗﻮﻟﻴﺪي از ﻧﻈﺮ رﻗﺎﺑﺖﭘﺬﻳﺮي در ﺻﺤﻨﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﺷـﻮد ﺗـﺎ ﺑـﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪرﻳـﺰي و‬

    ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري و ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻻزم ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﻲ ﻛﻪ از ﺗـﻮان رﻗـﺎﺑﺘﻲ ﻻزم ﺑﺮﺧـﻮر دارﻧـﺪ زﻣﻴﻨـﺔ رﺷـﺪ و‬

    ‫ﺻﺎدرات آﻧﻬﺎ را ﻓﺮاﻫﻢ ﮔﺮدد. اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻗﺼﺪ دارد ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴـﻚ‬

    ‫در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﭙﺮدازد، ﺗﺎ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺘﻲ اﻳﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪي در ﻋﺮﺻﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ‬

                                    ‫در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در رﺷﺪ ارﺗﻘﺎ آن ﺣﺮﻛﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬
‫8‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                ‫ﺗﻌﺎرﻳﻒ و ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در اﻳﻦ روش از ﺗﻌﺮﻳﻒ زﻳﺮ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ1:‬


    ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ )‪ :(Comparative Advantage‬ﻳﻜﻲ از ﻧﻈﺮﻳﻪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي در زﻣﻴﻨﺔ‬                    ‫‪‬‬

    ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر زﻣﺎﻧﻲ در وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺘﺮي ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ‬

    ‫ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﺗﺨﺼﺺ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ از دﻳﮕﺮان ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﺪ و‬

    ‫آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺻﺪور اﻳﻦ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ورود دﻳﮕﺮﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲﭘﺮدازدﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎراﻳﻲ ﻛﻤﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ‬

                                                      ‫ﺑﻪ دﻳﮕﺮان آﻧﻬﺎ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬

    ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي)‪ :(Shadow prices‬اﻳﻦ واژه ﺑﺪﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي‬           ‫‪‬‬

            ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزاري و ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻴﺴﺖ و ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﮕﺮ ارزش اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻬﺎدهﻫﺎ و ﺳﺘﺎدهﻫﺎ اﺳﺖ.‬

    ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ :(DRC‬ﻣﻌﻴﺎري اﺳﺖ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده‬            ‫‪‬‬

    ‫ﺷﺪه در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ ﭘﺲاﻧﺪاز ﻳﻚ واﺣﺪ ارز ﺧﺎرﺟﻲ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﻌﻴﺎري اﺳﺖ ﺑﺮاي ﻧﺸﺎن دادن‬

    ‫ﻛﺎراﻳﻲ در ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻄﻮرﻳﻜﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎﻣﻮزون ﻣﻨﺎﺑﻊ را در ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي‬

                                                                     ‫آﺷﻜﺎر ﻣﻲﺳﺎزد.‬

    ‫ﻗﻴﻤﺖ در ﻣﺮز )‪ :(Border price‬ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﺻﺎدر ﻳﺎ وارد ﺷﺪﻧﻲ در ﻣﺮزﻫﺎ ﻳﺎ ﺑﻨﺎدر‬           ‫‪‬‬

    ‫ورودي ﻳﻚ ﻛﺸﻮر اﺳﺖ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺮاي ﺻﺎدرات ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب و ﺑﺮاي واردات ﻗﻴﻤﺖ‬

                         ‫ﺳﻴﻒ اﺳﺖ و ﻣﻘﻴﺎﺳﻲ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ اﻗﺘﺼﺎدي را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬

    ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب )‪ :(FOB‬ارزش ﻛﺎﻻ ﺗﺎ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎرﮔﻴﺮي ﻳﺎ ﻋﺮﺷﻪ ﻛﺸﺘﻲ )ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﺎﻻي‬                     ‫‪‬‬


                                           ‫1 ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: ﺟﺎ ن ﻫﺎﻧﺴﻮن، 9631، ﺻﻔﺤﺎت: 491-061.‬
‫9‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                           ‫ﺻﺎدراﺗﻲ(.‬

    ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ )‪ :(CIF‬ارزش ﻛﺎﻻ ﻛﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻗﻴﻤﺖ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﻞ و ﺣﻖ ﺑﻴﻤﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬                   ‫‪‬‬

                                                           ‫)ﻣﻌﻤﻮﻻ ﻛﺎﻻﻫﺎي وارداﺗﻲ(.‬

    ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ )‪ :(Opportunity Cost‬ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ارزش‬            ‫‪‬‬

    ‫ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ از ﺗﻮﻟﻴﺪ آﻧﻬﺎ ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ ﻛﺮدهاﻳﻢ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻛﺎﻓﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

                                              ‫ﻳﻚ واﺣﺪ از ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﺷﻮد.‬
‫01‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                         ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر‬


     ‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﻬﻢ ﻛـﻪ ﺟﻬـﺖ ﺗﺸـﺨﻴﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ در‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻ در ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺧﺎص ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ. در اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺗﻮﺟـﻪ ﺧـﻮد‬

     ‫را ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر )‪ 1(RCA‬ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮوﻓﻨﺪ ﻣﻌﻄـﻮف‬

                                    ‫ﻛﺮده و ﻣﺸﻜﻼت اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﺰﺑﻮر را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.‬


                                                                      ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻟﻴﺰﻧﺮ‬


     ‫ﻟﻴﺰﻧﺮ2 در ﺳﺎل 8591 آﻣﺎرﻫﺎ و دادهﻫﺎي ﺑﻌﺪ از ﺗﺠﺎرت را ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻛﻤـﻲ ﻛـﺮدن ﻣﺰﻳـﺖ‬

     ‫ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻜﺎر ﺑﺮد. در اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻧﺴﺒﻲ ﺻﺎدرات ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﺗﻘﺮﻳـﺐ‬

     ‫)ﭘﺮاﻛﺴﻲ( ﺑﺮاي ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻧﺴﺒﻲ و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ورود ﺑﻪ ﺑﺎزار ﻣﺸﺘﺮك اروﭘـﺎ ﺑـﺮ ﺻـﻨﻌﺖ‬

     ‫ﻛﺸﻮر ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. وي ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺷﺼـﺖ ﺻـﻨﻌﺖ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﺔ ﻳـﻚ ﺷـﺎﺧﺺ‬

     ‫ﻣﺮﻛﺐ ﻛﻪ ﻣﻌﺎدل ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮع ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي وزﻧﻲ رﺷﺪ ﻧﺴﺒﻲ ﺻﺎدرات و ﺳﻄﻮح ﻧﺴـﺒﻲ ﺻـﺎدرات ﺑـﻴﻦ‬

     ‫ﻛﺸﻮر ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ و ﺳﻪ ﻧﻮع از ﺑﺰرﮔﺘﺮﻳﻦ ﻋﺮﺿﻪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﺶ ﻛﺸﻮر دارﻧﺪة ﻓﻮﻻد و زﻏـﺎل‬

     ‫اروﭘﺎ و ﻛﺸﻮر ﺳﻮﺋﺪ ﭘﺮداﺧﺖ و ﺑﺎ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﺑﺮآورد ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ دو ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻴﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴـﺎ‬

                                        ‫و ﻛﺸﻮرﻫﺎي رﻗﻴﺐ اروﭘﺎﻳﻲ ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﻣﻨﻔﺮد ﻣﻲﭘﺮدازد.‬




     ‫1‬
         ‫)1( ‪Revealed comparative advantge‬‬
     ‫2‬
         ‫‪H.H.Liesner‬‬
‫11‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

           ‫‪X ei‬‬
              ‫‪e‬‬  ‫‪i‬‬
           ‫‪Xa‬‬   ‫‪Xa‬‬
     ‫‪RCAa  d  d‬‬
        ‫‪i‬‬

           ‫‪Xa‬‬   ‫‪Xa‬‬
              ‫‪e‬‬
           ‫‪Xa‬‬


                              ‫‪ = RCAia‬ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﻛﺸﻮر ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪a‬‬

                                               ‫‪ = Xia‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪) a‬ﻛﺸﻮر ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ(‬

                                    ‫‪ = Xda‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪) a‬ﻳﻜﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎي اروﭘﺎﻳﻲ(‬

                                 ‫‪ = xea‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ ) a‬ﻫﻔﺖ ﻛﺸﻮر ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اروﭘﺎﻳﻲ (‬


     ‫اﺷﻜﺎﻻﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ وارد اﺳﺖ در اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺻـﺎدرات ﻛﺸـﻮر‬

     ‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ را ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﻲ از ﻛﺸﻮرﻫﺎي اروﭘﺎﻳﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸﻮرﻫﺎ را در ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲﮔﻴـﺮد و‬

                                           ‫ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻧﻴﺰ در اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ وارد ﻧﻤﻲﺷﻮﻧﺪ1.‬


                                                                       ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻻﺳﺎ‬


     ‫ﺑﺎﻻﺳﺎ2 )5691( اﺑﺘﺪا ﻋﺒﺎرت ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ را ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻮد و ﺳﭙﺲ روش ﻟﻴﺰﻧﺮ را ﺑﻪ‬

     ‫ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺎﻫﻴﺖ آﺛﺎر ﻧﺎﺷﻲ از آزادﺳﺎزي ﺗﺠﺎري ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲﻛﻨﺪ. وي ﺷﺎﺧﺺ ﺻـﺎدرات ﻧﺴـﺒﻲ‬

     ‫را از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺳﻬﻢ ﺻﺎدراﺗﻲ ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﻣﻌﻴﻦ در ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺑﺮ ﺳﻬﻢ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ در‬

                                                    ‫11 ﻛﺸﻮر ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﺑﺪﺳﺖ آورد:‬


     ‫1‬
         ‫813-203 ‪H. Liesner (1958), P‬‬
     ‫2‬
         ‫‪B .Balassa‬‬
‫21‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

            ‫‪i‬‬
           ‫‪Xa‬‬
            ‫‪c‬‬
           ‫‪Xa‬‬
     ‫‪RCAa  i‬‬
        ‫‪i‬‬

           ‫‪Xm‬‬
            ‫‪c‬‬
           ‫‪Xm‬‬


                                                    ‫‪ = RCAia‬ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﻛﺸﻮر‬

                                          ‫‪ = Xia‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ a‬در ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‬

                                         ‫‪ = Xca‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ a‬ﺑﺎ 11 ﻛﺸﻮر ﺻﻨﻌﺘﻲ‬

                        ‫‪ = X im‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻫﻔﺘﺎد و ﭼﻬﺎر ﻗﻠﻢ ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ‬

                        ‫‪ = Xcm‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻫﻔﺘﺎدو ﭼﻬﺎر ﻗﻠﻢ ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪي 11 ﻛﺸﻮر ﺻﻨﻌﺘﻲ‬


     ‫ﻛﻪ اﻧﺪﻳﺲ ‪ m‬اﺷﺎره ﺑﻪ ﺻﺎدرات 47 ﻗﻠﻢ ﻛﺎﻻي ﺻﻨﻌﺘﻲ و اﻧﺪﻳﺲ ‪ i‬ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻳـﺎزده‬

     ‫ﻛﺸﻮر ﺑﻠﮋﻳﻚ، ﻛﺎﻧﺎدا، ﻓﺮاﻧﺴﻪ، اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ، ژاﭘﻦ، ﻟﻮﮔﺰاﻣﺒﻮرگ، ﻫﻠﻨﺪ، ﺳﻮﺋﺪ، ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ، آﻣﺮﻳﻜـﺎ و آﻟﻤـﺎن‬

                                        ‫اﺷﺎره دارد. و اﻧﺪﻳﺲ ‪ c‬اﺷﺎره ﺑﻪ ﺗﻤﺎم 11 ﻛﺸﻮر ﺻﻨﻌﺘﻲ دارد.‬


     ‫ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﺑﺎﻻﺳﺎ و ﻟﻴﺰﻧﺮ ﻫﺮ دو ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﻛﺎﻻﻳﻲ و ﻛﺸﻮري ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺷﺎﺧﺺ‬

     ‫ﺑﺎﻻﺳﺎ ﻳﻚ ﺷﺎﺧﺺ ﺻﺎدراﺗﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪهﺗﺮ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻟﻴﺰﻧﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ، اﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺ‬

                                                ‫ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻏﻴﺮواﻗﻌﻲ ﺑﻮدن ﻓﺮوض اﺑﻬﺎﻣﺎت ﻓﺮاواﻧﻲ دارد1.‬




     ‫1‬
         ‫021-001 ‪Balassa , 1965, p‬‬
‫31‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                    ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ وﻟﺮاث‬


     ‫ﺗﻮﻣﺎس وﻟﺮاث1 در ﺳﺎل 1991 ﺿﻤﻦ اﺷﺎره ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺼـﻬﺎي ﻟﻴﺰﻧـﺮ و ﺑﺎﻻﺳـﺎ آﻧﻬـﺎ را داراي‬

     ‫ﻣﺤﺪودﻳﺘﻬﺎﻳﻲ داﻧﺴﺘﻪ و ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎي ﻧﺴـﺒﻲ ﺻـﺎدرات ﺗﻤﺮﻛـﺰ ﺑﻴﺸـﺘﺮي ﺑـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ و‬

     ‫ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ دارﻧـﺪ و ﻛﻤﺘـﺮ از ﻛﺸـﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و داراي ﻣﺤﺼـﻮﻻت‬

     ‫ﻛﺸﺎورزي ﺻﺤﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻴﺎن ﻣﻲآورﻧﺪ. از ﻧﻈﺮ او ﺑﻪ راﺣﺘـﻲ ﻣـﻲﺗـﻮان ﻣﻌﻴـﺎر ﺑﺎﻻﺳـﺎ را ﻣﺸـﻤﻮل ﻫﻤـﻪ‬

                             ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎ و ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻧﻤﻮد و ﺑﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﮔﺴﺘﺮش داد.‬


                    ‫‪i‬‬
                   ‫‪Xa‬‬
                   ‫‪X ti‬‬
     ‫‪RCAa ‬‬
        ‫‪i‬‬

                  ‫‪X aw‬‬
                  ‫‪X Tw‬‬

                                                        ‫‪ = x ia‬ارزش ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ a‬ﻛﺸﻮر‪i‬‬

                                                            ‫‪ = x ti‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر ‪i‬‬

                                                    ‫‪ = x wa‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﺎﻻي ‪a‬‬

                                                              ‫‪ = xwt‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﺟﻬﺎﻧﻲ‬


     ‫ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮاي ﻫـﺮ ﻛـﺎﻻي ﺧـﺎص ﺑﺰرﮔﺘـﺮ از واﺣـﺪ ﺑﺎﺷـﺪ‬

     ‫ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺸﻮر ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ a‬داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﺳـﺖ و اﮔـﺮ‬

     ‫اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻤﺘﺮ از واﺣﺪ ﺷﻮد ﻛﺸﻮر ﻣﺮﺟﻊ در ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻي ‪ a‬داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻧﻤـﻲﺑﺎﺷـﺪ‬


     ‫1‬
         ‫‪T .L .A Vollrath‬‬
‫41‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫و اﮔﺮ ﻣﺴﺎوي واﺣﺪ ﮔﺮدد ﻛﺸﻮر ﻣﺮﺟﻊ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮﺗﺮي ﻳﺎ ﻋﺪم ﺑﺮﺗﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﮕﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي‬

     ‫ﺟﻬﺎن در ﻣﻮرد آن ﻛﺎﻻ ﻧﺪارد. اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻗﺒﻠﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮد ﮔﺴﺘﺮدهﺗـﺮي‬

                                              ‫دارد و از اﻫﻤﻴﺖ و اﻋﺘﺒﺎر ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺧﻮدرار اﺳﺖ1.‬


                                                                  ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻛﻮﻧﻴﻤﻮﺗﻮ‬


     ‫ﻛﻮﻧﻴﻤﻮﺗﻮ 2 )7791( ﺷﺎﺧﺺ ﻗﺪرت ﺗﺠﺎرت را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻛﺮد. اﻳـﻦ ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﻌـﺎدل ﻧﺴـﺒﺖ ﺗﺠـﺎرت‬

     ‫واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﺗﺠﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر اﺳﺖ. او ﺗﻼش ﺧﻮد را ﺑﺮ روي ﻳﻚ ﺷﺎﺧﺺ وﻳـﮋه ﻛـﻪ ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﻨـﺪه‬




                ‫‪X ij‬‬
               ‫‪X iw‬‬
     ‫‪G ij ‬‬
               ‫‪M iw‬‬
               ‫‪M ww‬‬
            ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦ دو ﻛﺸﻮر ‪ I‬و ‪ J‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ. اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﺪرت ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﻧﻴﺰ ﻧﺎم دارد.‬


                                                     ‫‪ : Xij‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر ‪ i‬ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ‪j‬‬

                                                  ‫‪ : Xiw‬ارزش ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر ‪ i‬ﺑﻪ ﻛﻞ ﺟﻬﺎن‬

                                                      ‫‪ : Miw‬ارزش واردات ﻛﺸﻮر ‪ i‬از ﻛﻞ ﺟﻬﺎن‬

                            ‫‪ : Mww‬ارزش واردات ﻛﻞ از ﺗﻤﺎم ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن )ارزش واردات ﺟﻬﺎﻧﻲ(‬



     ‫1‬
         ‫872 – 562 ‪Vollrath 1991 , p‬‬
     ‫2‬
         ‫‪Kunimoto‬‬
‫51‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻛﻮﻧﻴﻤﻮﺗﻮ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﺠﺎري و ﻳﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻛﻨﻨﺪه ﺗﺠﺎرت ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ‬

                                    ‫اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ اﺛﺮ ﺑﮕﺬارد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ را ﺑﻪ دو دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


              ‫1- ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﻛﻞ ﻛﺸﻮرﻫﺎ در ﺟﻬﺎن اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺬارد.‬

                                      ‫2- ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺗﻮزﻳﻊ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارﻧﺪ.‬


     ‫ﻟﺬا ‪ Gij‬ﻣﻌﺎدل ﻧﺴﺒﺖ ﺗﺠﺎرت واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﺗﺠﺎرت ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر ﻣﻲﺷـﻮد. ﺗﺠـﺎرت ﻣـﻮرد اﻧﺘﻈـﺎر ﺑﺮاﺑـﺮ‬

            ‫ﻛﻞ اﻗﻼم ﺻﺎدراﺗﻲ ﻛﺸﻮر ‪ i‬در ﺳﻬﻢ واردات آن ﻛﺸﻮر در ﻋﺮﺻﻪ ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


                           ‫‪M iw‬‬
     ‫( ‪E (X i j )  X iw‬‬        ‫)‬
                           ‫‪M ww‬‬


                                                  ‫ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﺎﺧﺺ ‪ Gij‬ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ‬


     ‫)‪Gij = Xij / E (Xij‬‬


     ‫ﻛﻮﻧﻴﻤﻮﺗﻮ اﺷﺎره ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻛﻪ وﻗﺘﻲ ﺗﺠﺎرت ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺳﻬﻢ ﺷﺮﻛﺎي آﻧﻬﺎ در ﺗﺠـﺎرت‬

     ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻲﺷﻮد اﻧﺤﺮاف ‪ GIJ‬ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪه وﺟـﻮد ﻋـﻮاﻣﻠﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﺟﻬـﺖ ﺟﺮﻳﺎﻧﻬـﺎي‬

          ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻞ، ﺑﺪون آﻧﻜﻪ ﺑﺮ ﺳﻄﺢ ﺗﺠﺎرت ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺟﻬﺎن اﺛﺮ ﮔﺬارد ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارﻧﺪ.‬


                                                                           ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻮن‬
‫61‬                                           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﻮن )3891(1 ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ‪ RCA‬را ﻧﻤﻲﺗﻮان ﺑﺮاي اﺳـﺘﻨﺘﺎج ﻣﺰﻳـﺖ ﻳـﺎ ﻋـﺪم‬

     ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﻣﻌﻴﻦ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. ﺑﻮن از ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺎﻻﺳـﺎ اﻧﺘﻘـﺎد ﻧﻤـﻮده و ﺧﺎﻃﺮﻧﺸـﺎن‬

     ‫ﻣﻲﺳﺎزد ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺎﻻﺳﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ را ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﺗﺠﺎرت ﺧﺎﻟﺺ ﻣـﻲداﻧـﺪ ﺑـﻪ ﻣﻨﻈـﻮر رﻓـﻊ اﻳـﻦ‬

     ‫ﻣﺸﻜﻞ وي دو ﺷﺎﺧﺺ ﻗﺪرت ﺗﻮﻟﻴـﺪ )‪ (PI‬و ﻗـﺪرت ﺗﺠـﺎري )‪ (NI‬را ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻧﻤـﻮده ﻛـﻪ ﺑـﺮ ﭘﺎﻳـﻪ‬

                                               ‫ارﺗﺒﺎط ﺑﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻣﺼﺮف و ﺗﺠﺎرت ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ:‬


                                ‫‪T ai‬‬
     ‫‪NI ‬‬               ‫‪i‬‬
                ‫‪Y‬‬
                            ‫‪Y‬‬   ‫‪W‬‬
                                       ‫‪Qa‬‬
                                         ‫‪W‬‬




                            ‫‪Qai‬‬
     ‫‪PI ‬‬           ‫‪i‬‬
            ‫‪Y‬‬
                        ‫‪Y W Qa‬‬
                              ‫‪w‬‬


                                                                   ‫‪ = Yi‬ﻣﺼﺮف ﻣﺤﺼﻮل ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ‬

                                                   ‫‪ = Tia‬ﺗﺠﺎرت ﺧﺎﻟﺺ ﻛﺸﻮر ‪ i‬در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪ a‬اﺳﺖ‬

                                                                               ‫‪ = Q ia‬ﺗﻮﻟﻴﺪات داﺧﻠﻲ‬


       ‫ـ‬         ‫ـ‬     ‫ـ‬
     ‫ﺑـﺎﻻﻧﺲ )5891( اﻋﺘﺒـﺎر ﺷﺎﺧﺼـﻬﺎي ﺑـﻮن را زﻳـﺮ ﺳـﻮال ﺑـﺮد. در ﻣـﻮرد ﺻـﺤﺖ و اﻋﺘﺒـﺎر‬
                                ‫ـ ـ ـ‬              ‫ـ‬     ‫ـ‬       ‫ـ‬                ‫ـ‬

     ‫ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﺑﻮن ﻣﻲﺗﻮان ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻴﺎن ﻛﺮد ﻛﻪ آﻧﻬﺎ دو ﻓﺮض ﺳﺎده را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻄﻮر اﺳﺎﺳﻲ‬

     ‫ﻧﻘﺶ ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ را ﺧﻨﺜﻲ ﻣﻲﺳﺎزد. اﺑﺘﺪا ﻓﺮﺿﻴﻪ ﺗﺮﺟﻴﺤـﺎت ﻣﻌـﻴﻦ و‬

     ‫‪ RCAai‬را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﺗﺠﺎرت ﺧﺎﻟﺺ واﻗﻌﻲ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﺑﺮآوردي‬                ‫ﻫﻤﮕﻦ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و‬



     ‫1‬
         ‫‪Bone‬‬
‫71‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                           ‫) ‪ E (C ai‬ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. ﺑﻄﻮري ﻛﻪ:‬


                      ‫‪Tai‬‬
         ‫= ‪RCAia‬‬
                    ‫) ‪E (C a‬‬
                          ‫‪i‬‬




     ‫‪E (C a )  (Y i / Y w ).Qaw‬‬
          ‫‪i‬‬




     ‫در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ ‪ Y‬ﻣﻌﺮف ﻣﺤﺼﻮل ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ و ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻗﺒﻞ ‪ Tai‬ﻣﻌﺮف ﺗﺠﺎرت ﺧـﺎﻟﺺ ﻛﺸـﻮر‪ i‬در‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪ a‬اﺳﺖ. دوﻣﻴﻦ ﻓﺮض اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ داراي ﻋﻮاﻣـﻞ ﻧﺴـﺒﻲ ﻳﻜﺴـﺎن ﻋﺮﺿـﻪ و‬

     ‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﺑﻮن ﻧﻘﺶ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻛﻨﻨـﺪه ﻣﺰﻳـﺖ‬

                ‫ﻧﺴﺒﻲ ﻳﻌﻨﻲ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎ را ﺧﻨﺜﻲ ﻣﻲﺳﺎزﻧﺪ و ﺻﺤﺖ و اﻋﺘﺒﺎر آﻧﻬﺎ ﺳﺆال ﺑﺮاﻧﮕﻴﺰ اﺳﺖ1.‬


                                                                   ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻻﻧﺲ‬


     ‫ﺑﺎﻻﻧﺲ2 و ﻫﻤﻜﺎران ﻧﻴﺰ دو ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺠﺎري دﻳﮕﺮ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ را ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ ﻛـﻪ‬

     ‫ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺼـﻬﺎي ﻳﻮﻧﻴـﺪو و داﻧﮕﺰرﻳـﺪل )‪ ( DR‬اﺳـﺖ. ﺷـﺎﺧﺺ داﻧﮕﺰرﻳـﺪل از ﻧﺴـﺒﺖ ﺳـﻬﻢ‬

     ‫ﺧﺎﻟﺺ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر از ﻛﻞ ﺗﺠﺎرت ﻛﺎﻻ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﺮ ﻫﻤﻴﻦ ﻧﺴـﺒﺖ از ﻛـﻞ ﻓـﺮاوردهﻫـﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪي‬

     ‫اﺳﺖ و ﻣﺰﻳﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺎﻻﺳﺎ دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛـﻪ واردات را ﻫـﻢ در ﻧﻈـﺮ ﻣـﻲﮔﻴـﺮد و‬

     ‫ﻳﻮﻧﻴﺪو ﻧﻴﺰ از دو ﺷﺎﺧﺺ ﻧﺴﺒﺖ ﺧﺎﻟﺺ ﺻﺎدرات و ﻧﺴﺒﺖ ﺧﺎﻟﺺ ﺻﺎدرات ﺗﻌﺪﻳﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮده‬



     ‫1‬
         ‫076 -464 ‪Harry. P Bowen, 1983, p‬‬
     ‫2‬
         ‫.‪Balance J‬‬
‫81‬                                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                           ‫اﺳﺖ. ﻓﺮﻣﻮﻟﻬﺎي اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪاز :‬


                ‫) ‪(X a  M a‬‬
                   ‫‪i‬‬     ‫‪i‬‬
      ‫‪RCA i ‬‬                                                          ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻳﻮﻧﻴﺪو‬
                ‫) ‪(X a  M a‬‬
                   ‫‪i‬‬     ‫‪i‬‬



                ‫) ‪( X ij  M ij ) /( X ij  M ij‬‬
       ‫‪DR ‬‬                                                     ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ داﻧﮕﺰ - رﻳﺪل‬
              ‫) ‪( X fj  M ij ) /( X fj  M fj‬‬


                                                                                             ‫‪ i‬ﻛﺎﻻ‬

                                                                                         ‫‪ j‬ﻛﺸﻮر‬

                                                                    ‫‪ f‬ﻛﻞ ﻓﺮاوردهﻫﺎي ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ اي‬


     ‫اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪه ﺻﺎدرات و واردات ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻓﺮآورده ﻫﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑـﻪ‬

     ‫ﻳﻚ ﺑﺨﺶ ﻳﺎ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﺮ ﻳﻚ ﻛﺎﻻي ﻣﻨﻔﺮد ﻣﺘﻤﺮﻛﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺳـﺎﻳﺮ‬

                                                                        ‫ﻛﺎﻻﻫﺎ را در ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲﮔﻴﺮد.‬


                     ‫ﻣﺸﻜﻼت ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ را ﻣﻲﺗﻮان در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻧﻤﻮد:‬


     ‫از ﻋﻤﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻣﻌﺎﻳﺐ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي ﺗﻤـﺎم ﺷـﺪه‬              ‫1-‬

     ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ و ﺗﻄﺒﻴﻖ آن ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻫﺮ ﻳـﻚ از‬

     ‫اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﻚ اوﻟﻮﻳﺖ ﺑﻨـﺪي در ﺧﺼـﻮص ﻫـﺮ ﻛـﺎﻻ )ﻫـﺮ ﻛﺸـﻮر( و ﮔﺮوﻫـﻲ از‬

                                                          ‫ﻛﺎﻻﻫﺎ )ﻛﺸﻮرﻫﺎ( را اراﺋﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ.‬

     ‫اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ را ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺻـﺎدرات و واردات ﻣﺤﻘـﻖ ﺷـﺪه و ﺳـﻬﻢ آﻧﻬـﺎ‬           ‫2-‬
‫91‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻣﻲﻛﻨﺪ )ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ(. در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﺑﻪ دﻻﻳﻠﻲ از ﺟﻤﻠـﻪ‬

     ‫ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﮔﻤﺮﻛﻲ و ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬار ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎي داﺧﻠﻲ ﺻﺎدر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ‬

                                               ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ )ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه(.‬

     ‫در اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻋﻤﻮﻣـﺎً ﻣﺸـﻜﻞ ﻛﻤﺒـﻮد آﻣـﺎر و اﻃﻼﻋـﺎت وﺟـﻮد دارد. آﻣـﺎر‬         ‫3-‬

     ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﻪ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ و وارداﺗﻲ ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻤﻲﺷﻮد و ﻟﺬا ﻣﺠﺒﻮر ﺑﻪ اﺳـﺘﻔﺎده‬

                                 ‫از آﻣﺎر ﮔﺮوﻫﻬﺎي ﻛﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻴﻢ.‬

     ‫ﻓﻘﺪان ﺷﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣﻞ در ﺑﺎزار ﻛﺎﻻﻫﺎ، ﺧﺪﻣﺎت و ﺑﺎزار ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ در اﻗﺘﺼﺎد ﻋﻤﻠﻲ‬        ‫4-‬

     ‫ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ و واﻗﻌﻲ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ از روﺷـﻬﺎي ﻣﻌﻤـﻮل ﻏﻴـﺮﻣﻤﻜﻦ‬

     ‫ﺑﻮده و ﺑﺠﺎي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار از ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﺑـﺮآورد ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

                                                                     ‫واﻗﻌﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬

     ‫در ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﻻزم اﺳﺖ ﻣﻌﻴﺎري اﻧﺘﺨﺎب ﺷﻮد ﻛﻪ دو وﻳﮋﮔﻲ ﭘـﺲ ﻧﮕـﺮ‬               ‫5-‬

     ‫)‪ (Ex-post‬و ﭘﻴﺶ ﻧﮕﺮ )‪ (Ex-Ante‬را ﺗﻮاﻣﺎً دارا ﺑﺎﺷﺪ ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺗﻨﻬـﺎ داراي‬

     ‫وﻳﮋﮔﻲ ﭘﺲ ﻧﮕﺮ اﺳﺖ، زﻳﺮا ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺗﺠـﺎرت ﻳـﺎ اﻃﻼﻋـﺎت ﭘﻴﺸـﻴﻦ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ‬

                                                                                ‫ﻣﻲﺷﻮد1.‬

     ‫ﻋﻤﻮﻣﺎً ﻛﺸﻮري ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛـﺎﻻﻳﻲ ﻣـﻲﭘـﺮدازد‬           ‫6-‬

     ‫ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﺤﻮ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬



                                                                   ‫1 )3891(.‪ .Warr. P.G‬ﺻﻔﺤﺔ 203.‬
‫02‬   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

          ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻻزم ﺑﺮاي ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ را ﻧﺪارﻧﺪ.‬
‫12‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                     ‫ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ‬


     ‫اﻗﺘﺼﺎد داﻧﺎن ﻧﺌﻮﻛﻼﺳﻴﻚ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﻮد ﻛﻪ در ﺳـﻄﺢ ﺟﻬـﺎن‬

     ‫داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻـﻮرت ﺑﺎﻳـﺪ آن ﻛـﺎﻻ را وارد ﻛـﺮد. اﻳـﻦ‬

     ‫ﻧﮕﺮش از آن ﺟﻬﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺨﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ از دﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﻲﻛﻨﺪ‬

     ‫ﺑﻪ دﻳـﺪﮔﺎه ﻃـﺮف ﻋﺮﺿـﻪ ﻣﻌـﺮوف اﺳـﺖ. ﻧﺌﻮﻛﻼﺳـﻴﻜﻬﺎ روﺷـﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ ﺟﻬـﺖ اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي‬

     ‫ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺻﺎدرات و ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات اراﺋﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﺳـﻪ روش زﻳـﺮ ﺑﻴﺸـﺘﺮ ﻣﺘـﺪاول‬

                                                                                       ‫اﺳﺖ.‬
‫22‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                          ‫ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ‬


     ‫روش ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ1 )‪ (ERP‬ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺑﺎر ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻧﺴﻮن2 و ﮔﻮردن3 ﺑﺴﻂ و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬

     ‫ﭘﻴﺪا ﻛﺮد. اﻳﻦ روش ارزش اﻓﺰودة اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ را در دو ﺣﺎﻟﺖ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺣﻤﺎﻳـﺖ از‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ و ﺑﺪون ﺣﻤﺎﻳﺖ از آن ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ. در ﻏﺎﻟـﺐ ﻣﺤﺼـﻮﻻت، ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ از‬

     ‫ﺳﻄﻮح ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ آن ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨﺪ. ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺣﻤﺎﻳﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺗﺎ ﺣﺪي ﺻﻮرت ﻣـﻲﮔﻴـﺮد ﻛـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

     ‫داﺧﻠﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد. در واﻗﻊ ﺣﻤﺎﻳﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﻣﻨـﺎﺑﻊ را از‬

     ‫ﻳﻚ اﻟﮕﻮي ﻛﺎراﺗﺮ، ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﻲﺗﻮاﻧﺴﺖ از اﻋﺘﻤﺎد و ﺗﻜﻴﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮ ﻣﻜﺎﻧﻴﺰم ﺗﺠﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

     ‫ﺑﻪ آن دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ، ﻣﻨﺤﺮف ﻛـﺮده و رﻓـﺎه اﻗﺘﺼـﺎدي در دﻳﮕـﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎ را، ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﻛـﺎﻫﺶ دادن‬

     ‫ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﺷﺮﻛﺖ در ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ. ﻧﺮخ ﺣﻤﺎﻳﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ‬

     ‫ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺎﺷﺪ. اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ آن ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪه ﻳـﻚ ﻳﺎراﻧـﻪ‬

     ‫ﺿﻤﻨﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﻛﻨﻨﺪة ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻣﺜﺒـﺖ اﺳـﺖ، و ﺑـﺮﻋﻜﺲ. ﻧـﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳـﺖ،‬

                      ‫درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ در ارزش اﻓﺰودة داﺧﻠﻲ را در اﺛﺮ وﺿﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ4.‬


                  ‫‪W V‬‬
     ‫= ‪ERP‬‬             ‫1‪ W /V ‬‬
                   ‫‪V‬‬




     ‫1‬
         ‫‪Effective Rate of protection‬‬
     ‫2‬
         ‫‪Johnson‬‬
     ‫3‬
         ‫‪Gordon‬‬
                                                                          ‫4 ﻓﺮزﻳﻦ، 8731، ص 71.‬
‫32‬     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                ‫‪ : W‬ارزش اﻓﺰوده داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل‬

               ‫‪ : v‬ارزش اﻓﺰوده ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل در ﺷﺮاﻳﻂ آزاد‬

      ‫ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺿﻤﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻧﻬﺎده اﺳﺖ. 1 > ‪ERP‬‬

      ‫1 = ‪ERP‬‬               ‫ﻋﺪم ﻣﺪاﺧﻠﻪ در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺤﺼﻮل و ﻧﻬﺎده‬

     ‫1 < ‪ERP‬‬       ‫ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺿﻤﻨﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزار ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻧﻬﺎده اﺳﺖ.‬
‫42‬                                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                                                                       ‫ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‬


     ‫ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ1 )‪ (NSP‬ﻳﻜﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﻮد )ﻳـﺎ‬

     ‫زﻳﺎن( ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﺑـﺮاي ﻋﻮاﻣـﻞ و‬

     ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﻤـﻪ اﺛـﺮات ﺧـﺎرﺟﻲ روي اﻗﺘﺼـﺎد داﺧﻠـﻲ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ ارزش‬

     ‫ﮔﺬاري اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، آﻧﮕﺎه، ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻣﻨﻔﻌﺖ )ﻳﺎ زﻳﺎن( ﺧـﺎﻟﺺ‬

     ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. در اﻳـﻦ روش از ارزش ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼـﻮل )ﺑﺮﺣﺴـﺐ ﭘـﻮل‬

     ‫داﺧﻠﻲ( ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري )ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ، و ﻛﺎﻻﻫﺎي واﺳـﻄﻪاي( و داﺧﻠـﻲ )ﺷـﺎﻣﻞ ﻧﻴـﺮوي‬

     ‫ﻛﺎر، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ( و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠـﺎري ﻣﺤﺼـﻮل ﻛﺴـﺮ ﻣـﻲﮔـﺮدد و ﺳـﻮدآوري ﺧـﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‬

     ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻣﻮﺟﻪ ﺑﻮدن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﻣﻨﻔـﻲ ﺑـﻮدن آن‬

                                                             ‫ﺣﺎﻛﻲ از زﻳﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آن اﺳﺖ.‬


      ‫‪NSP  ( POS   a. j PJS   bK .PKS ) . Y‬‬
                                    ‫‪J‬‬




         ‫‪ POS , PJS , PKS‬ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﺤﺼﻮل ‪ o‬و ﻧﻬﺎده ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ‪ j‬و ﻧﻬﺎدة ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ‪k‬‬

                                      ‫‪ = aJ‬ﻣﻴﺰان ﻧﻬﺎده ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ‪o‬‬

                                          ‫‪ = bkj‬ﻣﻴﺰان ﻧﻬﺎده ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ‪o‬‬

                                                                      ‫‪ = Y‬ﻣﻴﺰان ﻣﺤﺼﻮل ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه‬


     ‫1‬
         ‫‪NSP: Net Social Profitability‬‬
‫52‬                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدن اﻳﻦ ‪ NSP‬ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه وﺟﻮد ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪي اﺳﺖ.‬
‫62‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                          ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ‬


     ‫ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ در ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ1 )‪ (DRC‬اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳـﺖ ﻛـﻪ‬

                                                           ‫ذﻳﻼً ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﻮرد از آﻧﻬﺎ اﺷﺎره ﻣﻲﺷﻮد:‬


     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻣﻌﻴﺎري اﺳﺖ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻛـﻪ ﻳـﻚ واﺣـﺪ ارز‬         ‫1-‬

                                                  ‫ﺧﺎرﺟﻲ را اﻳﺠﺎد ﻳﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ2.‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺑﺼﻮرت ﻫﺰﻳﻨﻪ ﭘﺲاﻧﺪاز ارز ﺧﺎرﺟﻲ )از ﻃﺮﻳﻖ ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات( ﻳـﺎ‬         ‫2-‬

                                ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺴﺐ ارز ﺧﺎرﺟﻲ )از ﻃﺮﻳﻖ ﺻﺎدرات( ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد3.‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻋﺒـﺎرت از ﻧﺴـﺒﺖ ارزش ﺳـﺎﻳﻪاي دادهﻫـﺎي ﺧـﺎﻟﺺ داﺧﻠـﻲ ﺑـﻪ ارزش‬          ‫3-‬

                                               ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺘﺎﻧﺪهﻫﺎي ﺧﺎﻟﺺ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ4.‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻋﺒﺎرت از ارزش اﻓﺰوده ﺑـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ در‬        ‫4-‬

                                            ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ارزش اﻓﺰوده ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺖ5.‬

     ‫از ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي اﺻـﻠﻲ )ﻣﻨـﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌـﻲ، ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر و ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ( ﻣـﻮرد‬     ‫5-‬

     ‫اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﺑﺎ ارزش اﻓﺰوده آن ﻛﺎﻻ ﺑـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﻣـﺮزي )‪(border price‬‬

     ‫ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻘﺪار ﺿﺮﻳﺐ از ﻳﻚ ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ ﺑﺎﺷـﺪ‬

     ‫1‬
      ‫.‪Domestic Resource Cost‬‬
     ‫2‬
      ‫.ص 61.)2791( ‪Bruno, M‬‬
     ‫3‬
         ‫. ص056.‪Greenaway D., Milner‬‬
     ‫4‬
         ‫.ص 366 – 566.)5991( ‪Fane‬‬
                                                                         ‫5 دروﻳﺲ، 2891، ص 772.‬
‫72‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎرا ﺑﻬﺮه ﺑـﺮداري ﺷـﺪهاﻧـﺪ و در ﻧﺘﻴﺠـﻪ‬

     ‫ﻛـﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴـﺪي در رﻗﺎﺑـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﺳـﺖ و ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﺿـﺮﻳﺐ ‪DRC‬‬
            ‫ـ ـ‬           ‫ـ‬     ‫ـ‬    ‫ـ‬             ‫ـ‬    ‫ـ‬          ‫ـ‬        ‫ـ‬

     ‫ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺪم ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻛﺎﻻ را در ﺻﺤﻨﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ و اﮔـﺮ ﺑﺮاﺑـﺮ‬

     ‫ﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ ارزش ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ ﻫﻤـﺎن ﻣﻴـﺰان ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺧﺮﻳـﺪ ﻛـﺎﻻ در‬

                                                                   ‫ﺑﺎزارﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺖ.‬


     ‫ﺑﺮاي ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ ارﺗﺒﺎط ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻓـﺮض ﻛﻨﻴـﺪ ﻛـﻪ ﻳـﻚ‬

     ‫ﭘﺮوژه ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري را ﻣﻲﺧﻮاﻫﻴﻢ از ﻧﻈﺮ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻛﻨـﻴﻢ. اﻳـﻦ ﭘـﺮوژه‬

     ‫ﻛﺎﻻي ‪ X‬را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻧﻬﺎدهﻫـﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠـﺎري داﺧﻠـﻲ ﺑـﻮده و ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ‪ K‬و ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر ‪L‬‬

     ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺗﺠﺎري ‪ Y‬اﺳﺖ. ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺗﺠﺎري در ﻣﺮز ﺑﻪ واﺣﺪ ﭘـﻮل‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ‪ Px‬و ‪ Py‬ﺑﻮده و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ و ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر ﺑـﻪ‬

     ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ‪ r‬و ‪ w‬و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻫﺮ واﺣﺪ ارز ﺧﺎرﺟﻲ ‪ S‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺣﺎﺻـﻞ‬

                                                          ‫از ﺑﻪ ﻛﺎرﮔﻴﺮي اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﻋﺒﺎرﺗﺴﺖ از1:‬


     ‫) ‪NSP = ( Px . X – Py . Y ) S – ( w L + r K‬‬
     ‫‪NSP = 0  ( w L + r K ) = ( Px . X – Py . Y ) . S‬‬
         ‫) ‪(WL  rK‬‬
     ‫‪S‬‬                ‫‪ DRC‬‬
        ‫‪Px .x _ PX . y‬‬



     ‫ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻳﻦ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ‪ S=DRC‬ﺑﺎﺷﺪ ﭘﺮوژه ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔـﺬاري از 0=‪ NSP‬ﺑﻬـﺮهﻣﻨـﺪ ﻣـﻲﺷـﻮد و‬


                                                                      ‫1 )2791( ‪ ، Bruno, M‬ص 81.‬
‫82‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺻـﻔﺮ ﺑﺮﺧـﻮردار ﺑـﻮده و از اﻳـﻦ ﭘـﺮوژه ﺳـﻮدي‬

                                      ‫ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻲﺷﻮد. ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﺻﻮرﺗﻲ رخ ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ:‬


     ‫0 > ‪S > DRC  NSP‬‬


     ‫ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﺻﺎدراﺗﻲ ‪ X‬ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ دارد و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري رخ ﻣﻲدﻫـﺪ. ﻳﻌﻨـﻲ‬

     ‫اﮔﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻛﺎﻻﻳﻲ از ﻧـﺮخ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز ﻛﻤﺘـﺮ ﺑﺎﺷـﺪ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ آن ﻛـﺎﻻ داراي‬

     ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﺳﺖ. در واﻗﻊ ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ و ﺧـﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ راﺑﻄـﻪ ﻣﺸﺨﺼـﻲ‬

     ‫وﺟﻮد دارد. ﻣﻌﻴﺎر ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ وﻗﺘﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﺴـﺮ ﺷـﺪه و در ﺧـﺎﻟﺺ‬

     ‫ارز ﺧﺎرﺟﻲ ) ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﻳﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﺋﻲ ﺷﺪه( ﺿﺮب ﺷﻮد ﺑﻪ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲرﺳﻴﻢ.‬

     ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ دﻳـﺪه ﺷـﺪ وﻗﺘـﻲ 0=‪ NSP‬ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻘـﺪار ‪ DRC‬ﺑـﺎ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز ﺧـﺎرﺟﻲ ﺑﺮاﺑـﺮ‬

     ‫ﻣـﻲﺷـﻮد و در ﺷـﺮاﻳﻂ 0>‪ NSP‬ﻣﻘـﺪار ‪ DRC‬از ﻣﻘـﺪار ﺳـﺎﻳﻪاي ارز ﺧـﺎرﺟﻲ ﻛـﻮﭼﻜﺘﺮ ﺷـﺪه و‬
         ‫ـ‬       ‫ـ‬      ‫ـ‬           ‫ـ‬     ‫ـ‬             ‫ـ‬             ‫ـ‬         ‫ـ ـ‬

     ‫ﺳﻮدآوري ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ آﺷﻜﺎر ﻣﻲﺷﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ ‪ DRC‬را ﻣﻲﺗﻮان ﺷـﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨـﻪ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﺣﻤﺎﻳـﺖ‬

                 ‫ﻧﻴﺰ ﻗﻠﻤﺪاد ﻧﻤﻮد. ﻫﺮﭼﻪ ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﻫﺰﻳﻨﻪ زﻳﺎد ﺣﻤﺎﻳﺖ اﺳﺖ.‬


                                          ‫در ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ:‬


     ‫ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﺳﻬﻢ ارزي ﭘﺮوژهﻫﺎ و ﻧﻴﺰ از آن ﺟﻬﺖ ﻛﻪ ﻧـﺮخ ارز ﺑﻴﺸـﺘﺮﻳﻦ ﻣﺰﻳـﺖ را دارد‬       ‫1-‬

                                    ‫ﻟﺬا ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دو ﻣﻌﻴﺎر دﻳﮕﺮ ﻛﺎراﻳﻲ ﺑﺎﻻﺗﺮي دارد.‬
‫92‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                            ‫‪ DRC‬ﺑﻴﺎن ﺻﺮﻳﺤﻲ از اﺻﻞ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ دارد1.‬        ‫2-‬

     ‫در ‪ DRC‬و ‪ ERP‬ﻓﺮض ﺗـﺪاوم ﻳـﺎ ﺑﺮﻃـﺮف ﺷـﺪن ﺳﻴﺎﺳـﺘﻬﺎي ﺗﺤﺮﻳﻔـﻲ ﻣﻬـﻢ اﺳـﺖ. اﮔـﺮ‬            ‫3-‬

     ‫ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻧﻬﺎدهﻫﺎي واﺳﻄﻪاي داﺧﻠﻲ ﺷﻮﻧﺪ ‪ DRC‬و ‪ ERP‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ‬

     ‫دارﻧﺪ. زﻳﺮا ﻧﻬﺎدهﻫﺎي واﺳﻄﻪاي ﺗﺠﺎري و ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري در ﻫﺮ دو ﻣﻌﻴﺎر ﺑـﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ واردات ﺑـﻪ‬

     ‫ﺣﺴﺎب ﻣﻲآﻳﻨﺪ2. اﮔﺮ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺗﺤﺮﻳﻔﻲ ﺗﺠﺎري ﺗـﺪاوم ﻳﺎﺑـﺪ. ﺗﻨﻬـﺎ ﺑﺎﻳـﺪ از ‪ DRC‬ﺟﻬـﺖ‬

                                                            ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮد.‬

     ‫‪ DRC‬ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺎﻻ را ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻟﺤﺎظ ﻛﻨﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻛـﻪ‬            ‫4-‬

                                  ‫ﺗﻨﻬﺎ آﺧﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺳﺎﺧﺖ را در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮد رﺟﺤﺎن دارد.‬




                                                                     ‫1 )2791( ‪ ، Bruno, M‬ص 91‬
     ‫2‬
         ‫. ص 323)6791( .‪Pearson S. R‬‬
‫03‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                              ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺠﺮﺑﻲ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ‬


     ‫در اﻳــﻦ ﻗﺴــﻤﺖ ﺑــﻪ ﺑﺮﺧــﻲ ﺑﺮرﺳــﻲﻫــﺎي ﻛــﺎرﺑﺮدي در اﻳــﻦ زﻣﻴﻨــﻪ اﺷــﺎره ﻣــﻲﻧﻤــﺎﻳﻴﻢ و‬

                                    ‫وﻳﺮاﻳﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ از ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ را ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد.‬


     ‫ﺗﺮﻛﻴﻪ در دﻫﻪ 0591 ﺑﺎ ﻛﺴﺮي ﺗﺮازﭘﺮداﺧﺘﻬﺎ ﻣﻮاﺟـﻪ ﺷـﺪه ﺑـﻮد و ﺑـﻪ ﻧﺎﭼـﺎر ﺑـﻪ ﻛﻨﺘـﺮل ارز‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺘﻮﺳﻞ ﺷﺪ. ﻛﺮوﮔﺮ1 از روش ‪ DRC‬ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي ﺗﺮﻛﻴـﻪ در ﺷـﺮاﻳﻂ‬

     ‫ﻛﻨﺘﺮل ﺳﻴﺴﺘﻢ ارزي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﺪ. از ﻧﻈﺮ وي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻳﻚ ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻨﺎﺳـﺐ از‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ. وي ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﺎﺷﻲ از ﻛﻨﺘﺮل ارز را ﺑـﺮاي ﺳـﺎل 5691 ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ ﻗـﺮار‬

     ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﺗﺎ از اﻳﻦ رﻫﮕـﺬر ﺑﺨـﺶ ﺻـﻨﻌﺖ ﺗﺮﻛﻴـﻪ را ﺗﺠﺰﻳـﻪ و ﺗﺤﻠﻴـﻞ ﻛﻨـﺪ. ﻛﺮوﮔـﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از‬

     ‫اﻃﻼﻋﺎت ﻗﻴﻤﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺮ ﺑﻨﮕﺎه اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﺸﻜﻼت و ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ‬

                                           ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﻣﻌﻴﺎر ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻛﺮوﮔﺮ ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ.‬


                 ‫‪DCi‬‬    ‫‪ j V ji S J   h  J d hiV Jh S J‬‬
     ‫‪DRCi ‬‬           ‫‪‬‬
                 ‫‪NVAi‬‬      ‫‪1   J m Ji   f r f V fi‬‬


             ‫‪ = DRCi‬ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ واﺣﺪ از ﻛﺎﻻ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬

                         ‫‪ = NVAi‬ارزش اﻓﺰوده ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ ﺑﺮاي ﻫﺮ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل.‬

                ‫‪ = Vji‬ﻣﻘﺪاري از ‪ j‬اﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻪ در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ i‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬



     ‫1‬
         ‫‪A. O. Krueger‬‬
‫13‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                   ‫‪ =Sj‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ‪ j‬اﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ.‬

                           ‫‪ = dhi‬ﻣﻘﺪار ‪ h‬اﻣﻴﻦ ﻛﺎﻻي ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‬

                                                      ‫‪ = rf‬ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﻪ ‪ f‬اﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﺎرﺟﻲ‬

           ‫‪ = Vfi‬ﻣﻘﺪاري از ‪f‬اﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ واﺣﺪ ‪ i‬ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬

     ‫‪ = mji‬ﻣﻘﺪار ﻧﻬﺎده ﺗﺠﺎري ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ‪ i‬ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه و ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ ارزﺷـﮕﺬاري ﺷـﺪه‬

                                                                                          ‫اﺳﺖ.‬

     ‫ﻛﺮوﮔﺮ از ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻣﻲرﺳﺪ1 ﻛﻪ ﺳﻴﺴﺘﻤﻬﺎي ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﻧﺮخ ارز ﻣﻮﺟﺐ‬

     ‫ﺷﻜﺴﺖ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺗﺮﻛﻴﻪ ﺷﺪه و از ﻃﺮﻓـﻲ ﻣﺤـﺪودﻳﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺑﺎﻋـﺚ ﻛـﺎﻫﺶ اﻧﮕﻴـﺰه‬

                                          ‫ﺻﺎدرات در ﺑﻨﮕﺎﻫﻬﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي در اﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ.‬


     ‫ﮔﺮﻳﻦ وي و ﻣﻴﻠﻨﺮ1 ﺑﺮاي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻣﺎداﮔﺎﺳـﻜﺎر 11 ﺻـﻨﻌﺖ اﻳـﻦ‬

     ‫ﻛﺸﻮر را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. آﻧﻬﺎ 72 واﺣﺪ اﻗﺘﺼﺎدي از ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ را اﻧﺘﺨـﺎب ﻛـﺮده و ﻣﻴـﺰان‬

     ‫‪ DRC‬ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮ ﻳﻚ از آﻧﻬﺎ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻓﺮﻣﻮل ‪ DRC‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده اﻳﺸﺎن ﺑﺼﻮرت‬

                                                                                      ‫زﻳﺮ اﺳﺖ:‬


                ‫‪DC J‬‬
     ‫= ‪DRC J‬‬
                ‫‪IVA J‬‬


     ‫‪ : DCj‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛـﺎﻻي ‪ J‬در ﺣﺎﻟﻴﻜـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺑﺼـﻮرت ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ از‬

     ‫1‬
      ‫.85-05 .‪A. O. Krueger (1996).PP‬‬
     ‫1‬
      ‫.‪Greenway and Milner‬‬
‫23‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                              ‫دﺳﺖ رﻓﺘﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد0‬

     ‫‪ = IVAj‬ارزش اﻓﺰوده در ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ J‬ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮز ﺧﺮوﺟﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد.‬


                             ‫ﺑﺮآورد ﻣﺘﻮﺳﻂ ‪ DRC‬در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺎداﮔﺎﺳﻜﺎر‬


        ‫داﻣﻨﻪ ﺻﻨﻌﺖ‬        ‫‪ DRC‬ﻣﺘﻮﺳﻂ‬           ‫ﺗﻌﺪاد ﺑﻨﮕﺎﻫﻬﺎ‬         ‫ﺻﻨﻌﺖ‬            ‫ردﻳﻒ‬


        ‫53.9_28.0‬             ‫94/3‬                 ‫5‬           ‫ﻏﺬاﻳﻲ و آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ‬       ‫1‬

        ‫86.3_97.0‬             ‫94/2‬                 ‫3‬                ‫داروﻳﻲ‬            ‫2‬

        ‫83.2_87.0‬              ‫4/1‬                 ‫4‬                ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ‬           ‫3‬

             ‫_‬                ‫17/1‬                 ‫1‬                ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ‬             ‫4‬

        ‫19.1_93.1‬             ‫56/1‬                 ‫2‬                ‫ﭘﻮﺷﺎك‬             ‫5‬

        ‫85.3_94.2‬              ‫4/3‬                 ‫2‬            ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ‬           ‫6‬

        ‫20.3_33.1‬             ‫51/2‬                 ‫5‬            ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬           ‫7‬

             ‫_‬                 ‫4/1‬                 ‫1‬            ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺮﻗﻲ‬           ‫8‬

         ‫86.0_6.0‬             ‫46/0‬                 ‫2‬           ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻏﺬي‬           ‫9‬

             ‫_‬                 ‫7/1‬                 ‫1‬          ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ‬        ‫01‬


     ‫.691.‪Greena way and C. Milner, 1993, P‬‬



     ‫در ﺑﻴﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻏـﺬي )46/0 = ‪ (DRC‬از ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺑﺮﺧـﻮردار‬
‫33‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                ‫ﺑﻮد و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻋﺪم ﻣﺰﻳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏﺬاﻳﻲ و آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺑﻮد1.‬


     ‫ﭼﺎدري و ﺻﺎﺣﺒﺰاد ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﭘﻨﺒﻪ، ﻧﻴﺸﻜﺮ، ﮔﻨﺪم و ﺑﺮﻧﺞ را ﺑﺮاي ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ‬

     ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. اﻳﻦ ﺳﺌﻮال را ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ آﻳﺎ ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻣﺤﺼﻮل ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ و‬

     ‫ﻳﺎ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﻤﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺸﺎورزي ﺑﭙﺮدازد؟ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺌﻮال ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ‬

     ‫‪ DRC‬ﺑﺮاي ﮔﻨﺪم، ﺑﺮﻧﺞ، ﭘﻨﺒﻪ و ﻧﻴﺸﻜﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﭼﻬﺎر‬

     ‫ﻣﺤﺼﻮل داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﻛﺸﺎورزي ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه‬

     ‫ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ از ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻻ دور ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺎ‬

                       ‫ﻛﺎراﻳﻲ ﻛﻤﺘﺮ روﻧﺪ. ﻓﺮﻣﻮل ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده اﻳﺸﺎن ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ2:‬


          ‫) ‪(DFC J V NTB J‬‬
                              ‫= ‪DRC J‬‬
          ‫‪(PJ V TB )  M J‬‬


                                                       ‫‪ : PJ‬ﻗﻴﻤﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻫﺮ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ‪J‬‬

                    ‫‪ :MJ‬ارزش دادهﻫﺎي وارداﺗﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ‪J‬‬

                                        ‫)‪ :(Pj-Mj‬ﺧﺎﻟﺺ ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﭘﺲ اﻧﺪاز ﺷﺪه ﻳﺎ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه.‬

                                     ‫‪ : DFCJ‬ارزش اﻓﺰوده ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪J‬‬

     ‫‪ : VNTBj‬ارزش ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ در ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻓﺮﻋـﻲ ﻛـﻪ ﺑﺨﺸـﻲ از ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛـﺎﻻي ‪J‬‬

                                                                                      ‫اﺳﺖ.‬


     ‫1‬
      ‫.908-508 .‪Greenway and Milner (1990), pp‬‬
     ‫2‬
      ‫718-308.‪Chaffar Chaudhry and Shamin a Sahibzada (1994) pp‬‬
‫43‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫‪ : VTB‬ارزش ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺪﻧﻲ در ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﺮﻋﻲ ﻛﻪ ﺑﺨﺸﻲ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻛـﺎﻻي‬

                                                                                       ‫‪ J‬اﺳﺖ.‬


     ‫ﭘﺮﻛﻨﻴﺰ1 در ﺳﺎل 7991 ﺑﻪ ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ و ﻧﻮﺳﺎزي ﺻﻨﻌﺘﻲ آن‬

     ‫ﻛﺸﻮر ﭘﺮداﺧﺖ. در دوره 51 ﺳﺎﻟﻪ اﺧﻴﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ رﺷﺪ ﺳـﺎﻻﻧﻪ ﺻـﺎدرات اﻳـﻦ ﻛﺸـﻮر ﺑـﻪ 31 درﺻـﺪ‬

     ‫ﻣﻲ رﺳﺪ و در ﺳﻪ ﺳﺎل آﺧﺮ دوره رﻗﻢ 02 درﺻﺪ در ﺳﺎل ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷـﻮد. اﻳـﻦ ارﻗـﺎم ﮔﻮﻳـﺎي‬

     ‫ﺗﺤﻮﻻت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺻﺎدرات در ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ اﺳﺖ ﭘﺮﻛﻴﻨﺰ از دﻻﻳﻞ اﻳﻦ رﺷﺪ را ﺑﺴﺘﺮﺳﺎزي ﻣﻨﺎﺳﺐ‬

     ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ آزادﺳﺎزي ﺗﺠﺎري در ﭼﻴﻦ داﻧﺴﺘﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎري از اﺳﺘﺎﻧﻬﺎي اﻳﻦ ﻛﺸـﻮر در‬

     ‫ﻗﻠﻤﺮو ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﺧﻮد ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ ﻳﺎﺑﻨـﺪ1. ﭘﺮﻛﻴﻨـﺰ از ﻳـﻚ ﻓﺮﻣـﻮل ﺳـﺎده ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬

                             ‫داﺧﻠﻲ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻛﺎﻻﻳﻲ در ﻫﺮ اﺳﺘﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮده اﺳﺖ:‬


         ‫‪C T  BT‬‬   ‫1‬
                  ‫‪‬‬    ‫=‪DRC‬‬
         ‫‪B F  C F EER‬‬


                                            ‫‪ : CT‬ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي داﺧﻠﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﻮل داﺧﻠﻲ‬

                                                   ‫‪ : BT‬ﻓﺮوش داﺧﻠﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﻮل داﺧﻠﻲ‬

                                  ‫‪ : CF‬ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي وارداﺗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ )ﺑﻪ دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ(‬

                                                ‫‪ : BF‬ﻋﺎﻳﺪات ﺻﺎدراﺗﻲ ﺷﺮﻛﺖ ) ﺑﻪ دﻻر آﻣﺮﻳﻜﺎﻳﻲ (‬

                                                                          ‫‪ : EER‬ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ارز‬

     ‫1‬
         ‫‪F.C.Perkins‬‬
     ‫1‬
         ‫.935-105 .‪Perkins (1997). pp‬‬
‫53‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

           ‫ﺟﺪول زﻳﺮ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ از ﺑﺮرﺳﻲ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ.‬


                           ‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ )‪ (DRC‬ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ ) 0891ـ 2991(‬


‫0991 1991 2991‬              ‫7891‬       ‫6891‬    ‫4891 5891‬       ‫0891‬                  ‫ﺻﻨﻌﺖ‬

‫59/0‬       ‫19/0‬    ‫69/0‬         ‫48/0‬   ‫69/0‬     ‫86/0‬   ‫26/0‬     ‫16/0‬                    ‫ﭘﻨﺒﻪ‬
‫69/0‬       ‫29/0‬    ‫67/0‬           ‫-‬       ‫-‬     ‫15/0‬      ‫-‬     ‫45/0‬     ‫ﻣﻨﺴﻮﺟﺎت ﻏﻴﺮﭘﻨﺒﻪاي‬
‫59/0‬       ‫70/1‬    ‫49/0‬         ‫68/0‬   ‫19/0‬     ‫18/0‬   ‫97/0‬     ‫39/0‬                ‫ﭘﻮﺷﺎك‬
 ‫9/0‬        ‫8/0‬    ‫60/1‬         ‫88/0‬   ‫18/0‬     ‫17/0‬   ‫46/0‬     ‫50/1‬      ‫ﺗﺠﻬﻴﺰات اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ‬
‫98/0‬       ‫58/0‬    ‫19/0‬         ‫35/0‬   ‫54/0‬        ‫-‬      ‫-‬        ‫-‬           ‫وﺳﺎﻳﻞ ﻣﺎﺷﻴﻨﻲ‬
‫79/0‬       ‫28/0‬    ‫77/0‬          ‫2/1‬      ‫1‬        ‫-‬      ‫-‬        ‫-‬            ‫آﻫﻦ و ﻓﻮﻻد‬
 ‫8/0‬          ‫1‬    ‫71/1‬           ‫-‬       ‫-‬        ‫-‬      ‫-‬        ‫-‬    ‫ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻓﻠﺰي ﺳﻨﮕﻴﻦ‬
‫78/0‬       ‫68/0‬      ‫9/0‬          ‫-‬       ‫-‬   ‫896/0‬       ‫-‬     ‫57/0‬   ‫ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻏﻴﺮاﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ‬
‫77/0‬       ‫16/0‬    ‫97/0‬           ‫-‬       ‫-‬        ‫-‬      ‫-‬        ‫-‬       ‫ﺑﺮﻗﻲﻫﺎ و ﺻﻮﺗﻲﻫﺎ‬
‫48/0‬       ‫89/0‬    ‫30/1‬         ‫18/0‬      ‫-‬     ‫65/0‬      ‫-‬     ‫10/1‬                   ‫ﺳﺎﻳﺮ‬
     ‫525.‪F.C Perkins, 1997, p‬‬


     ‫ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺰﻳﺘﻬﺎي ﻛﺸﺎورزي در ﺟﻤﻬﻮري ﭼﻚ و ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن و ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ آن ﺑﺎ اﺗﺤﺎدﻳـﻪ‬

     ‫اروﭘﺎ اﻳﻦ ﻣﺰﻳﺘﻬﺎ ﺑﺮﺣﺴﺐ ‪ RCA‬و ‪ DRC‬اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺷﺪﻧﺪ و ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻌﻴﺎر ‪ DRC‬ﻣﻲﺗﻮان دﻳﺪ‬

     ‫ﻛﻪ اﻳﻦ دو ﻛﺸﻮر در ﺗﻮﻟﻴﺪات ﻏﻠﻪاي داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ‪ DRC‬ﮔﻨﺪم و ﺟـﻮ در ﺑﻠﻐﺎرﺳـﺘﺎن‬

     ‫ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ 5/. و 49/. ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه و ﺑﺮاي ﺟﻤﻬﻮري ﭼﻚ 6/. و 48/. اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﺷﺪه اﺳـﺖ. اﻣـﺎ‬

     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪات داﻣﻲ در اﻳﻦ دو ﻛﺸﻮر ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ اﻳﻨﻬـﺎ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬
‫63‬                                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                   ‫ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ ﻧﺪارﻧﺪ1.‬


          ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﻨﺎﺑﻊ اوﻟﻴﻪ داﺧﻠﻲ ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ + ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي دادهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ و ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬
     ‫=‪DRC‬‬
                                   ‫ارزش اﻓﺰوده ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي )ﺑﻪ ارز(‬

     ‫ﺗﺎﺑﺎن در ﻣﻘﺎﻟﻪاي ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ روش ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ را ﺑـﺮاي‬

     ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻋﻮاﻳﺪ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﭼﻬﺎرده رﺷﺘﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺻﻨﻌﺘﻲ در اﻳﺮان ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺖ. اﻟﮕﻮﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺎﺑـﺎن‬

     ‫ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗـﺮار داد ﺑﺮﮔﺮﻓﺘـﻪ از اﻟﮕـﻮي ﻛﺮوﮔـﺮ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ‬

                                                                 ‫ﺗﻐﻴﻴﺮاﺗﻲ ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ در آﻣﺪه اﺳﺖ:‬


                   ‫‪V J   a njVn   Dnj‬‬
     ‫‪DRC j ‬‬
                  ‫‪PJ   M ij   FJ‬‬
                         ‫‪i‬‬          ‫‪J‬‬




     ‫‪ : Vj‬ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﻠﻴﻪ ﻋﻮاﻣﻞ اوﻟﻴﻪ داﺧﻠﻲ ﻛﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛـﺎﻻي ‪ J‬ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده ﻗـﺮار‬

                                                                                           ‫ﻣﻲﮔﻴﺮد.‬

     ‫‪ : Vn‬ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﺗﻤﺎم ﻋﻮاﻣﻞ اوﻟﻴﻪ داﺧﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ‬

             ‫واﺣﺪ از ‪ n‬اﻣﻴﻦ داده ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪ J‬ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده واﻗﻊ ﻣﻲﺷﻮد.‬

                                                                 ‫‪ : p j‬ﻗﻴﻤﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺳﻴﻒ ﻛﺎﻻي ‪j‬‬

                                        ‫‪ :Mij‬ارزش ﺳﻴﻒ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي وارداﺗﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻛﺎﻻي ‪s‬‬

                        ‫‪ : anj‬ﺿﺮﻳﺐ داده ﺑﺮاي دادهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻛﺎﻻي ‪j‬‬


     ‫1‬
         ‫.055-005.‪Journal of economic studies (2000), pp‬‬
‫73‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫‪ :fj‬ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺎﺑﺖ ﻣﻨﺎﻓﻌﻲ از آﻧﻬﺎ ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ‪ J‬ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود.‬

     ‫‪ : Dnj‬ارزش ﺳــﺎﻳﻪاي ﻋﻮاﻣــﻞ داﺧﻠــﻲ ﻗﺎﺑــﻞ ﻣﺒﺎدﻟــﻪاي اﺳــﺖ ﻛــﻪ ﻣﺴــﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻮﻟﻴــﺪ ﻛــﺎﻻي ‪ j‬و‬

                                                        ‫ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪ n‬ام ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود.‬


                     ‫وي در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر از دو روش ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


     ‫ﻣﻮﺳﻲﻧـﮋاد و ﺿـﺮﻏﺎﻣﻲ ﺑـﺮاي اﻧـﺪازهﮔﻴـﺮي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ و ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣـﺪاﺧﻼت دوﻟـﺖ ﺑـﺮ‬

     ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻋﻤﺪه زراﻋﻲ از ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻧـﺪ. در اﻳـﻦ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺑـﺪﻟﻴﻞ‬

     ‫اﻳﻨﻜﻪ ﺗﻤﺎم اﻗﻼم ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ در ﺻﻮرت ﻛﺴﺮ و اﻗﻼم ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ داﺧﻠـﻲ و وارداﺗـﻲ ﺑـﺎ ﻋﻼﻣـﺖ‬

     ‫ﻣﻨﻔﻲ در ﻣﺨﺮج ﻛﺴﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺰرگ ﺷﻤﺎري ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺷﺪه اﺳـﺖ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ اﻳـﻦ‬

     ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ‪ DRC‬ﺑﺮاي ﻫﻔﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﮔﻨـﺪم وﮔﻨـﺪم آﺑـﻲ، ذرت، ﭘﻨﺒـﻪ، ﭘﻴـﺎز‬

     ‫آﺑﻲ، ﻟﻮﺑﻴﺎي ﺳﻔﻴﺪ و ﭼﻴﺘﻲ ،ﻛﻤﺘﺮ از ﻳﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎي وﺟـﻮد ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻫﻔـﺖ‬

                                                                                 ‫ﻣﺤﺼﻮل ﻓﻮق اﺳﺖ1.‬


     ‫ﺑﻬﻜﻴﺶ ﺟﻬﺖ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺘﻬﺎي ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﭘﺘﺮوﺷـﻴﻤﻲ ﺧـﺎرك روﺷـﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬

     ‫‪ DRC‬را ﺑﺮرﺳﻲ و اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و ﺿﻤﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ‪ DRC‬ﺑـﺮاي ﺗﻮﻟﻴـﺪات ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧـﻪ ﮔـﻮﮔﺮد،‬

     ‫ﭘﺮوﭘﺎن، ﺑﻮﺗﺎن، ﭘﻨﺘﺎن، ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ ‪ DRC‬ﺑﺮاي ﻫﺮﻳﻚ از ﭼﻬﺎر ﻣﺤﺼـﻮل ﻓـﻮق ﻛﻤﺘـﺮ از ﻳـﻚ‬




                                                                                                     ‫1‬
                                                                         ‫ﺿﺮﻏﺎﻣﻲ و ﻣﻮﺳﻲ ﻧﮋاد )4731(‬
‫83‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫اﺳﺖ و ﻛﺸﻮر در ﺗﻮﻟﻴﺪ اﻳـﻦ ﻣﺤﺼـﻮﻻت در ﻋﺮﺻـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧـﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑـﺖ دارد1. ﻓﺮﻣـﻮل ﻣـﻮرد‬

                                                          ‫اﺳﺘﻔﺎده وي در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬ﻋﺒﺎرت اﺳﺖ از:‬


                ‫‪n‬‬              ‫‪m‬‬                  ‫‪p‬‬              ‫‪q‬‬

               ‫‪‬‬      ‫‪PVA ij   NTG rj   OVC ej   TGej‬‬
     ‫‪DRC J ‬‬    ‫‪i‬‬               ‫‪r‬‬
                                              ‫‪r‬‬
                                                  ‫‪e‬‬              ‫‪t‬‬


                                    ‫‪( P j cif   IMGsi ).e‬‬
                                              ‫‪s‬‬



                                                                                              ‫‪n‬‬
     ‫‪ :  PVAi j‬ﻣﺠﻤﻮع ارزش اﻓﺰوده رﻳﺎﻟﻲ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر زﻣﻴﻦ و ﺧـﺪﻣﺎت‬
                                                                                              ‫‪i‬‬



                                                        ‫ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻛﺎﻻي ‪ j‬ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‬

                                                                                          ‫‪m‬‬
                    ‫‪:  NTG rj‬ﻣﺠﻤﻮع ارزش رﻳﺎﻟﻲ ﺗﻤﺎم اﻗﻼم ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ آب و ﮔﺎز و ﺑﺮق‬
                                                                                          ‫‪r‬‬


                                                                                          ‫‪p‬‬
     ‫‪ :  OVC ej‬ﻣﺠﻤﻮع ارزش رﻳﺎﻟﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺳﺮﺑﺎر ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻪ در ﻓﻬﺮﺳﺖ اﻗـﻼم ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﻧﻤـﻲ‬
                                                                                          ‫‪e‬‬



                                                              ‫ﮔﻨﺠﺪ و در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ‪ j‬ﺑﻜﺎر ﻣﻲرود‬

                                                                                                  ‫‪q‬‬
                                                  ‫‪ :  TGej‬ﻣﺠﻤﻮع ارزش رﻳﺎﻟﻲ ﺗﻤﺎم اﻗﻼم ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬
                                                                                                  ‫‪t‬‬


                                                                       ‫‪ : Pcif‬ﻗﻴﻤﺖ ‪ j‬ﺑﻪ ﺳﻴﻒ )ﺑﻪ دﻻر(‬
                                                                                                  ‫‪j‬‬



                                                                                              ‫‪r‬‬
                                                      ‫‪  IMGsi‬ﻣﺠﻤﻮع ارزش دﻻري ﻧﻬﺎدهﻫﺎي وارداﺗﻲ‬
                                                                                              ‫‪s‬‬




     ‫زﻧﻮز در ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﺗﺠـﺎري و ﺻـﻨﻌﺘﻲ در اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ‪ DRC‬ﺑـﺮاي ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬



                                                                            ‫1 ﺑﻬﻜﻴﺶ، 8731 ،ص 62-2.‬
‫93‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺳﻴﻤﺎن و ﻧﺴﺎﺟﻲ و ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ و ﺻﻨﻌﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ورق ﻓﻮﻻد ﭘﺮداﺧﺘﻪ و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺠـﺰ‬

     ‫ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺴﺎﺟﻲ ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﺎ ﻋﺪم ﻛﺎراﻳﻲ رو ﺑﻪ رو ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻋﻠﺖ ﻋـﺪم ﻛـﺎراﻳﻲ ﻧﻴـﺰ‬

     ‫اﺗﻼف اﻧﺮژي در ﺻﻨﺎﻳﻊ اﻧﺮژيﺑﺮ اﺳﺖ1. ﻓﺮﻣﻮل ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ارﺋـﻪ ﺷـﺪه ﻋﺒـﺎرت‬

                                                                                           ‫اﺳﺖ از:‬


              ‫2 ‪CFL1.  a L1 .L1  CFl 2 .  al 2 .L 2   a K 1 K 1   a K 2 .k‬‬
     ‫‪DRCi ‬‬
                                ‫‪Pi   a Ji Pi    a ni rJn Pi‬‬


     ‫1‪ : C FL‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺰد و ﺣﻘﻮق ﻧﻴﺮوي ﻛﺎري ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺷﺮﻛﺖ‬

                                                                                              ‫دارد.‬

     ‫2‪ : C Fl‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﻧﻴﺮوي ﻛﺎري ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

                              ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ.‬

                       ‫1‪ :  a L1. L‬ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺷﺎﻏﻞ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار‬

     ‫2‪ :  a l2. L‬ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت‬

                        ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي اﺷﺘﻐﺎل داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ.‬

     ‫1‪ :  a K1 k‬ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑﻜـﺎر‬

                                                                          ‫رﻓﺘﻪ ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ارزش اﺳﺘﻬﻼك.‬

     ‫2 ‪ :  a k1. k‬ارزش ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪاي ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬



                                                                                       ‫1 زﻧﻮز )9731(‬
‫04‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

              ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ارزش اﺳﺘﻬﻼك‬

                                                     ‫‪ : Pi‬ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻫﺮ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل دﻻر.‬

     ‫‪:  aJi Pi‬ارزش ﻣـﺮزي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻣﺒﺎدﻟـﻪاي ﻛـﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎ در ﺗﻮﻟﻴـﺪﻛﺎﻻي ﻣﻮردﻧﻈﺮﺑﻜـﺎر رﻓﺘـﻪ‬
      ‫ـ‬      ‫ـ‬               ‫ـ‬             ‫ـ ـ‬        ‫ـ‬        ‫ـ ـ‬         ‫ـ‬

                                                                                 ‫اﺳﺖ)دﻻر(.‬

     ‫‪ : ani r Jnpi‬ارزش ﻣﺮزي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

             ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ و در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ از آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ )دﻻر(.‬
‫14‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                                                         ‫روش ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ‬


     ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮرﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ )ﻳﺎ ﭘﺲاﻧﺪاز( ﻳﻚ واﺣـﺪ ارز ﺧـﺎرﺟﻲ اﺳـﺖ اﻳـﻦ ﻣﻌﻴـﺎر از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﻣﻌﻴـﺎر ﻧـﺮخ‬

     ‫ﺑﺎزدﻫﻲ داﺧﻠﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري در ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻌﻴﺎر ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه واﻗﻌـﻲ ﻧﺴـﺒﺖ‬

     ‫ﺑﻪ ﻫﻢ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از آﻧﻬﺎ ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ )‪ (NSP‬آن ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ ﻧﻴـﺰ‬

                                                                            ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


     ‫در ارزﻳﺎﺑﻲ ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﺑـﺎ ﻣﻨـﺎﻓﻊ‬

     ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ واﻗﻌﻲ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﮔﺮدﻳﺪه ﺗﺎ ﻫﻤﻪ دﺧﺎﻟﺘﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺎزارﻫـﺎ در ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت وارد ﺷـﻮﻧﺪ.از‬

     ‫روﺷﻬﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﻠﻲ از ﻃﺮﻳـﻖ روﺷـﻬﺎي ﺗﻌـﺎدل ﻋﻤـﻮﻣﻲ و‬

                            ‫داده ـ ﺳﺘﺎﻧﺪه)‪ (IO‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. اﻗﺘﺼﺎدي را ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ زﻳﺮ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ:‬


                                                       ‫‪n‬ﮔﺮوه ﻛﺎﻻي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ‪ n‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي‬

                                                              ‫‪ m‬ﻧﻬﺎدة اوﻟﻴﻪ ﺑﺎ ‪ m‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي‬

                                                          ‫‪ vs‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎده ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ‪s‬‬

                                                           ‫‪ : Pi‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﺎﻻي ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ‪i‬‬

                                                ‫‪ aij‬ﺿﺮﻳﺐ ﺛﺎﺑﺖ )ﻓﻨﻲ( ‪i‬اﻣﻴﻦ ﻛﺎﻻ در ‪j‬اﻣﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬

                                               ‫‪fsi‬ﺿﺮﻳﺐ ﺛﺎﺑﺖ )ﻓﻨﻲ( ‪s‬اﻣﻴﻦ ﻧﻬﺎده در ‪j‬اﻣﻴﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‬
‫24‬                                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                        ‫ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻔﻊ ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ‪ j‬ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ:‬


               ‫‪n‬‬          ‫‪m‬‬
     ‫‪NSPj   aij pi   f si v s‬‬
              ‫1‪i ‬‬       ‫1‪s ‬‬




     ‫اﮔﺮ 0>‪ NSPj‬ﺑﺎﺷﺪ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺳﻮدآور ﺗﻠﻘﻲ ﺷﺪه و اﮔﺮ 0<‪ NSPj‬ﺑﺎﺷﺪ، زﻳـﺎنده ﻣﺤﺴـﻮب‬

     ‫ﻣﻲﮔﺮدد. وﻗﺘﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در داده - ﺳﺘﺎﻧﺪه ﺧﺎﺻﻲ در ﺻﺤﻨﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻇـﺎﻫﺮ ﻣـﻲﮔـﺮدد، در‬

     ‫اﻳﻦ ﺻﻮرت داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه ارز ﺧﺎرﺟﻲ )ﺻﺎدرات ﻳﺎ ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات( ﻣﻄﺮح ﻣﻲﺷـﻮد ﺑـﺎ ﻓـﺮض‬

     ‫اﻳﻨﻜﻪ اوﻟﻴﻦ ﻧﻬﺎده ﻫﻤﺎن ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺎﺷﺪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺿﺮﻳﺐ ارز )ﺧﺎﻟﺺ( ﺧـﺎرﺟﻲ)‪ (fij‬ﺑﺮاﺑـﺮ‬

                                                                                            ‫اﺳﺖ ﺑﺎ:‬


     ‫)واردات ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز - درآﻣﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﺮواﺣﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ( = ) ‪fij=(uj-mj‬‬



                                                               ‫در ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻮق ﻧﻔﻊ ﺧﺎﻟﺺ ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ:‬


                                  ‫‪m‬‬             ‫‪m‬‬
     ‫‪NSPj  (u j  m j )do   f sj v s   aij pi‬‬
                                 ‫2 ‪s‬‬          ‫1‪i ‬‬




     ‫ﻛﻪ 1‪ = do=v‬واﺣﺪ ﻧﺮخ ارز )ﭘﻮل داﺧﻠﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﻫﺮ واﺣﺪ ﭘﻮل ﺧﺎرﺟﻲ( ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ. از راﺑﻄـﻪ ﺑـﺎﻻ‬

          ‫در ﺣﺎﻟﺖ 0=‪ NSPj‬راﺑﻄﺔ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﮔﺮدد:‬


                     ‫) ‪ ( f sj v s   aij pi‬‬
     ‫‪DRC j  d j ‬‬                                    ‫‪ do‬‬
                                ‫‪uj  mj‬‬
‫34‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                        ‫ﻛﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ‪j‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻴﺎر زﻳﺮ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﻲﺷﻮد:‬


        ‫‪‬‬               ‫‪‬‬
     ‫0 ‪d j  d 0  NSPj ‬‬
        ‫‪‬‬               ‫‪‬‬




                   ‫در ﻧﺘﻴﺠﻪ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ‪ j‬وﻗﺘﻲ داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺷﺮط زﻳﺮ را دارا ﺑﺎﺷﺪ:‬


     ‫0 ‪DRC j  d o  NSPj ‬‬


     ‫در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻓﺎﻗﺪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺑـﻮده و ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ اﻳـﻦ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ از‬

                                            ‫ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺻﻔﺮ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ:‬


     ‫0 ‪DRC j  d o  NSPj ‬‬


                                                    ‫ﭘﺲ در ﻳﻚ ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪي ﻛﻠﻲ در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ:‬


                                                                            ‫‪ : x‬ﻛﺎﻻي ﺗﺠﺎري‬

                                                                             ‫‪ : Y‬ﻧﻬﺎده ﺗﺠﺎري‬

                                                  ‫‪ : k,L‬ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬

                                                          ‫‪ = Pxo‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﺎﻻي ﺗﺠﺎري ‪x‬‬

                                                        ‫‪ = Pyo‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺗﺠﺎري ‪y‬‬

                                 ‫‪ = r,w‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري )ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ(‬
‫44‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                 ‫‪ = df‬ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ﺧﺎرﺟﻲ‬


     ‫‪NSPJ = (P0x. X – P0y. Y ). d f - wL – rK‬‬


                                       ‫‪W L  rK‬‬
     ‫= ‪NSPJ = 0  DRCJ = d f‬‬
                                     ‫‪P X J  Pyo .YJ‬‬
                                       ‫‪o‬‬
                                       ‫‪X‬‬




     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ را ﻣﻲﺗﻮان ﻋـﻼوه ﺑـﺮ روش ﻓـﻮق از ﻃﺮﻳـﻖ ﻧﺴـﺒﺖ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ آن‬

     ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺑﻪ ارزش اﻓﺰوده ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ از ﻫﺮ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻧﻴـﺰ ﺑﺪﺳـﺖ‬

     ‫آورد. در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺤﺖ ﻓﺮوض ﺧﺎﺻﻲ ﻛﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﻧﺮخ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ‬

                                                                             ‫ﺑﺮاﺑﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ1.‬


     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ )‪ (DRC‬در ﭼﻨﺪ دﻫـﻪ ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑﺼـﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ دو روش‬

     ‫ﻣﺘﺪاول ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ )‪ (NSP‬و )‪ (EPR‬ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ ﻣﻨﻔﻌـﺖ ﺧـﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ و ﻧـﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ‬

     ‫ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻳﻚ واﺣﺪ اﻗﺘﺼﺎدي را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮده ﺗﺎ از ﻃﺮﻳﻖ ﻫـﺮ ﻳـﻚ ﺑـﻪ ارزﻳـﺎﺑﻲ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ‬

     ‫ﮔﺬاري ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﻳﺪ. در ﻫﺮ ﻳﻚ از روﺷﻬﺎي ﻣﺬﻛﻮر ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ‪ DRC‬ﺑـﻪ‬

     ‫ﺷﻜﻞ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪه ﺗﺎ رﺟﺤﺎن واﺣﺪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻮﻟﻴﺪي را رﺗﺒﻪ ﺑﻨـﺪي‬

                    ‫ﻧﻤﺎﻳﺪ. در روﺷﻬﺎي ﻣﺬﻛﻮر از ﺿﺮاﻳﺐ ﻓﻨﻲ ﺟﺪول داده-ﺳﺘﺎﻧﺪه ﻣﻲﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد.‬


     ‫ﻣﺸﻜﻼت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬از روش ﺟﺪاول داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه را ﻣﻲﺗﻮان در ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ‬

                                                                                        ‫ﻛﺮد:‬

     ‫1‬
         ‫.25 .‪A. O. Krueger, p‬‬
‫54‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه ﺑﻪ ﻳﻚ اﻟﮕﻮي ﺗﻌﺎدل ﻋﻤـﻮﻣﻲ و ﺣـﻞ آن واﺑﺴـﺘﻪ اﺳـﺖ‬        ‫1.‬

                                              ‫ﻛﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ اﻳﻦ اﻟﮕﻮ دﺷﻮار و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ اﺳﺖ.‬

            ‫دﻗﺖ در ﺑﺮآورد ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬      ‫2.‬

     ‫ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه در ﺳﻄﻮح ﺑﺨﺸﻲ ﺗﻬﻴـﻪ ﺷـﺪه ﺗـﺎ ارﺗﺒﺎﻃـﺎت ﺑـﻴﻦ ﺑﺨـﺶ را ﻣﺸـﺨﺺ‬        ‫3.‬

                               ‫ﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻳﻦ ﺿﺮاﻳﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻤﻴﻢ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻي ﺧﺎص ﻧﻴﺴﺖ.‬

                   ‫ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺘﻬﺎي ﻏﻴﺮ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﺣﺴﺎس و ﺗﻐﻴﻴﺮﭘﺬﻳﺮﻧﺪ.‬   ‫4.‬

                  ‫ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزاري اﻳﺠﺎد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬      ‫5.‬


     ‫ﻣﻨﻄﻖ ‪ ،DRC‬در ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ آن ﻣﻲﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي ﻓﺮﺻـﺖ داﺧﻠـﻲ ﻛﺴـﺐ ﻳـﻚ واﺣـﺪ ارز‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد. راه ﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﻛﻪ ﺑﺮوﻧﻮ )2791( و ﻛﺮوﮔﺮ )2791( ﻣﻄﺮح ﻛﺮدﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده از‬

     ‫اﻟﮕﻮي ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺣﻞ آن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺿﺮاﻳﺐ ﻓﻨﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ اﺳﺖ. اﻣﺎ اﻳﻦ روش ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ‬

     ‫ﺿﺮاﻳﺐ داده و ﺳﺘﺎده ﺗﻨﻬﺎ در ﺳﻄﺢ ﺑﺨﺸـﻲ ﻗﺎﺑـﻞ اﻋﺘﻤﺎدﻧـﺪ، ﺑﻨـﺎﺑﺮاﻳﻦ ﺑـﻪ ‪ DRC‬در ﺳـﻄﺢ ﻛـﺎﻻﻳﻲ‬

     ‫ﻣﺤﺪود و ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ واﺣﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻣﻨﻔﺮد ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ. ﻟﺬا در ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺣﺎﺿﺮ از ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎي‬

                                          ‫ﺣﺴﺎﺑﺪاري واﺣﺪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﻳﻌﻨﻲ:‬


                      ‫)ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻋﻮاﻣﻞ داﺧﻞ ﺑﻪ ﭘﻮل ﻣﻠﻲ(‬
     ‫=‪DRC‬‬
               ‫)ﻧﺮخ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز( ×)ارزش اﻓﺰوده ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﭘﻮل ﺧﺎرﺟﻲ(‬

                                            ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي داﺧﻠﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮارد زﻳﺮ اﺳﺖ:‬
‫64‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻋﻮاﻣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ: ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑـﻪ ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر اﻋـﻢ از دﺳـﺘﻤﺰد ﺣﻘـﻮق و ﭘـﺎداش‬   ‫‪‬‬

     ‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻛﺎﻻ ﻛﻪ ﺑﺮاي اﻧﻌﻜﺎس ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ ﺗﻌـﺪﻳﻞ‬

                                                                              ‫ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ.‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻛﻪ ﻣﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨـﺪه ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ از دﺳـﺖ رﻓﺘـﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ‬        ‫‪‬‬

     ‫ارزش ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻨﮕﺎه ﺑﺎﺷﺪ و از ﺿـﺮب ﻧـﺮخ ﺑﻬـﺮه ﻣﻨﺎﺳـﺐ در ارزش اﺳـﻤﻲ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻨﮕـﺎه‬

                                                                          ‫ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ.‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ: آب، ﺳﻮﺧﺖ، ﻣﺎﻟﻴـﺎت، اﺟـﺎره، ﺗﻌﻤﻴـﺮات و ﻧﮕﻬـﺪاري، ﺑﻴﻤـﻪ و‬      ‫‪‬‬

     ‫دﻳﮕﺮ ﻣﻮارد ﻛﻪ ﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮان آﻧﻬﺎ را ﺻﺎدر ﻧﻤﻮد و ﻧﻪ اﻣﻜﺎن ﺗﻬﻴﻪ آﻧﻬﺎ از ﻃﺮﻳﻖ واردات ﻣﻴﺴـﺮ‬

                                                                                  ‫اﺳﺖ.‬

     ‫در ﻣﺨﺮج ﻛﺴﺮ ارزش اﻓﺰوده ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻟﺬا داﻧﺴﺘﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ‬              ‫‪‬‬

     ‫ﻣﺤﺼﻮل ﻻزم اﺳﺖ. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﺎﻻ ﺻﺎدراﺗﻲ ﺑﺎﺷﺪ از ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب )‪ (fob‬و اﮔﺮ وارداﺗﻲ ﺑـﻮد‬

     ‫از ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ )‪ (cif‬اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد. ﭘﺲ از ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪن ﺑﻬﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ ارز‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ، ﻣﻲﺑﺎﻳﺴـﺖ ارزش اﻗـﻼم و ﻣـﻮارد ﺗﺠـﺎري ﻣﺼـﺮف ﺷـﺪه در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻳـﻚ واﺣـﺪ‬

     ‫ﻣﺤﺼﻮل را ﺑﻪ ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و از آن ﻛﺴﺮ ﻛﺮد ﺗﺎ ارزش اﻓﺰوده ﺧﺎﻟﺺ ارز ﺧﺎرﺟﻲ‬

     ‫ﺑﺪﺳﺖ آﻳﺪ. ﺳﭙﺲ آن را در ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﺿـﺮب ﻣـﻲﻛﻨـﻴﻢ. از ﻓﺮﻣـﻮل زﻳـﺮ ﻛـﻪ‬

                                           ‫اﻧﻄﺒﺎق ﺑﺎ ﻧﻜﺎت ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪه دارد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد:‬
‫74‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                 ‫2 ‪CFL 1 . al 1 .L1  CFl 2 . al 2 .L2   a k 1 k 1   a k 2 .k‬‬
     ‫‪DRCi ‬‬
                                 ‫‪Pi   aji Pi   a ni rJn Pi‬‬


     ‫در ﻓﺮﻣﻮل ﻓﻮق ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ واﺣﺪ ﻣﺤﺼﻮل اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه اﺳـﺖ. در اداﻣـﻪ ﺑـﻪ ﺑﻴـﺎن‬

           ‫دﻻﻳﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي1 ﺑﻪ روﺷﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ.‬




     ‫1‬
         ‫‪Shadow Price‬‬
‫84‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                              ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي‬


     ‫در ﻓﻀﺎي اﻳﺪهآل رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻋﻤﻞ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻫﺰاران ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨـﺪه ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻛﻨﻨـﺪة ﺳـﻮد و‬

     ‫ﻫﺰاران ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺘﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘـﺎرﺗﻮ ﻧـﺎم دارد.‬

     ‫در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺼﻮرت ﻛﺎرا ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻛﺎرا ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻣﺼـﺮف‬

     ‫ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ﻳﻚ واﺣﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ )ارزش ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛـﺎﻻ( درﺳـﺖ ﺑﺮاﺑـﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

     ‫ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎﻻ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﺘﺼﺎدي ﻋﻤﻠﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣـﻞ و‬

     ‫ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘﺎرﺗﻮ دور اﺳﺖ و ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛﺎرا ﺗﻔﺎوت زﻳﺎدي وﺟـﻮد دارد. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬

     ‫ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻻ اﻏﻠﺐ اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﻣﻲﻛﻮﺷﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻧﺪﻫﻨﺪه ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛـﺎرا‬

     ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و آن ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي اﺳﺖ. ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﻌﺮف ﻫﺰﻳﻨـﻪ واﻗﻌـﻲ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ و ﻣـﻮاد‬

            ‫اوﻟﻴﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ آن ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ زﻳﺮا:‬


     ‫ﺑﺎزارﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻳﻜﭙﺎرﭼﻪ و ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺑﻬﺮه ﻣﺘﻔﺎوﺗﻲ در ﺑﺨﺸـﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬          ‫1.‬

                    ‫اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺑﻬﺮه ﺗﻜﻠﻴﻔﻲ وﺟﻮد دارد.‬

     ‫ﻧﻬﺎدﻫﺎ و ﻗﺮاردادﻫﺎي ﻣﺪتدار ﺑﺎزار ﻛﺎر از ﻗﻴﻤـﺖ ﮔـﺬاري ﻛـﺎر ﺑﺮاﺳـﺎس ﻧﻴﺮوﻫـﺎي ﺑـﺎزار‬       ‫2.‬

     ‫ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ ﻟﺬا ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﺎ وﺟﻮد ﻧﻴﺮوي ﺑﻴﻜﺎر دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ از اﻧﻌﻄﺎف ﻻزم ﺑﺮاي ﻛـﺎﻫﺶ‬

                                                                         ‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ.‬

     ‫ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ، ﺳﻬﻤﻴﻪ ﺑﻨﺪي واردات و ﺻﺎدرات و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺑﺎﻋﺚ اﺧﺘﻼف ﺑـﻴﻦ‬             ‫3.‬

                                                        ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و داﺧﻠﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬
‫94‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                 ‫ﺗﻮزﻳﻊ درآﻣﺪ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ.‬      ‫4.‬

     ‫ﻋﻤﻮﻣﺎ در ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧـﺮخ ارز دﭼـﺎر دﺳـﺘﻜﺎري ﻣـﻲﺷـﻮد و ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﻨـﺪه‬              ‫5.‬

          ‫ﻗﺪرت ﺧﺮﻳﺪ واﻗﻌﻲ آن ﻛﺸﻮر ﻧﻴﺴﺖ زﻳﺮا ﻛﻪ ﺳﻬﻤﻴﻪ ﺑﻨﺪي ارزي اﻣﺮي ﻣﺘﺪاول اﺳﺖ.‬


     ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ ﭼﻨـﻴﻦ ﻣﻼﺣﻈـﺎﺗﻲ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي ﻣﻨﺎﺳـﺐ )ﺑـﻪ ﺟـﺎي ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

     ‫ﺑﺎزاري( ﺑﺮاي ارزش ﮔﺬاري ﻧﻬﺎدهﻫﺎ و ﺳﺘﺎدهﻫﺎ در ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري اﻣـﺮي ﻻزم‬

                                                                                             ‫اﺳﺖ.‬


     ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﺴﺘﻠﺰم داﺷﺘﻦ ﻳﻚ اﻟﮕﻮي ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮاي ﻛﻞ اﻗﺘﺼﺎد اﺳـﺖ.‬

     ‫در اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﻳﻚ ﺗﺎﺑﻊ ﻫﺪف ﻣﻘﺒﻮل ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺼﺮف ﻛﻞ )ﻳـﺎ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻛـﻞ( را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﻗﻴـﺪﻫﺎﻳﻲ ﻛـﻪ‬

     ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺷـﺎﻣﻞ ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ، ﺗﺤﺮﻳﻔﻬـﺎي ﻣﻮﺟـﻮد در اﻗﺘﺼـﺎد و … ﺑﺎﺷـﺪ ﺣـﺪاﻛﺜﺮ‬

     ‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﺑﺮاي ﻳﻚ ﻣﻨﺒﻊ ﻛﻤﻴﺎب اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻴـﺎﻧﮕﺮ ﺗﻐﻴﻴـﺮ در ارزش‬

     ‫ﺗﺎﺑﻊ ﻫﺪف ﺑﺮ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﻬﺎﻳﻲ در ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ دﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ آن ﻣﻨﺒـﻊ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و اﺳـﺘﻔﺎده از اﻟﮕـﻮي ﺗﻌـﺎدل‬

     ‫ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮاي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﺎري دﺷﻮار ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺴﺘﻠﺰم اﻃﻼﻋﺎت زﻳﺎدي اﺳﺖ. ﻟﺬا در ﻋﻤﻞ‬

                                                          ‫از روﺷﻬﺎي ﺗﻌﺎدل ﺟﺰﺋﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد1.‬


     ‫از اوﻟﻴﻦ ﺗﻼﺷﻬﺎي ﻣﻨﻈﻢ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي اﺳـﺘﻔﺎده از روش ‪ OECD‬ﺑـﻮد.‬

     ‫روش ﺑﻌﺪي ﻛﻪ در ﺳﺎل 2791 ﺗﻮﺳﻂ داس ﮔﻮﭘﺘﺎ و ﻣﺎرﮔﻠﻴﻦ و ﺳـﻦ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪ ﺑـﻪ روش ﻳﻮﻧﻴـﺪو‬



                                                              ‫.)0991( .‪ ،Munasinghe. M‬ص 291-091‬
‫05‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ. اﻳﻦ دو ﻣﺪل روش واﺣﺪي را در ارزﺷﻴﺎﺑﻲ ﻃﺮﺣﻬﺎ ﺑﻜﺎر ﮔﺮﻓﺘـﻪاﻧـﺪ و در ﻫـﺮ دو ارز‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ و ﭘﺲ اﻧﺪاز و ﻛﺎرﮔﺮ ﺳﺎده را ﺑﻌﻨﻮان ﻣﻨﺎﺑﻊ اﺻﻠﻲ ﺗﺤﺮﻳﻒ ﻣﻜﺎﻧﻴﺴﻢ ﻗﻴﻤﺖ ﻗﻠﻤﺪاد ﻛﺮدهاﻧﺪ.‬

                                 ‫ﺑﻌﺪ از آﻧﻬﺎ روﺷﻬﺎي اﺳﻜﻮاﻳﺮوون در ﺗﻚ و ﻣﻮﻧﺎﺳﻴﻨﮕﻪ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪ.‬


     ‫اﺳﺘﻔﺎده از روﺷﻬﺎي رﻳﺎﺿﻲ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي ﺧﻄﻲ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﻞ ﻳﻚ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺣﺠـﻴﻢ ﺧﻄـﻲ‬

     ‫ﺑﺎ ‪ n‬ﻣﻌﺎدﻟﻪ و ‪ n‬ﻣﺠﻬﻮل ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺑﻊ ﻫﺪف و ﻣﺤﺪودﻳﺘﻬﺎي آن ﻳﻜﻲ از روﺷﻬﺎي ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ.‬

     ‫اﻳﻦ روش از ﻳﻚ ﻃﺮف ﻣﺴﺘﻠﺰم داﺷﺘﻦ آﻣﺎر و اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﻛﺎﻣﻞ اﺳـﺖ و از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ ﺑـﺎ‬

     ‫ﻓﺮوض ﺳﺎدهاي ﻣﺜﻞ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺛﺎﺑﺖ ﻫﻤﺮاه اﺳـﺖ ﻛـﻪ دور از واﻗـﻊ اﺳـﺖ. روﺷـﻬﺎي دﻳﮕـﺮي ﻧﻴـﺰ‬

     ‫وﺟﻮد دارد ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد. اﻳﻦ روﺷﻬﺎ ﻫﻢ از ﺟﻬﺖ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي‬

     ‫ﻣﺒﻨﺎ ﺑﺮاي ﺗﻌﺪﻳﻞ و ﻫﻢ از ﺟﻬﺖ روﺷﻬﺎي ﺗﻌﺪﻳﻞ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺒﻨﺎ ﻣﺘﻨﻮع ﻫﺴﺘﻨﺪ و در ﺑﺮﺧﻲ روﺷـﻬﺎ‬

     ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ و ﭼﻨﻴﻦ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﻲﮔﺮدد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﻋـﺪم‬

     ‫ﻛﺎراﻳﻲ ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ واﻗﻌﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ. ﺑﺮﺧﻲ دﻳﮕﺮ از روﺷﻬﺎ ﻣﺒﻨﺎي ﺑﺮآورد ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي‬

     ‫را ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮز ﻣﻲداﻧﻨﺪ زﻳﺮا ﻛﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻫﻤﻴـﺖ ﺗﺠـﺎرت در ﻋﺼـﺮ ﺣﺎﺿـﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

     ‫ﻣﺮزي ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر را ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﻣﻲدﻫﻨـﺪ. در ﻧﻬﺎﻳـﺖ ﺑﺮﺧـﻲ از روﺷـﻬﺎ ﺳـﻌﻲ در‬

                                                    ‫ﺑﺮآورد ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬


                                                    ‫1. روش ﻟﻴﺘﻞ ﻣﻴﺮﻳﺲ ﻳﺎ روش ‪OECD‬‬

                                ‫2. روش اﺳﻜﻮاﻳﺮوون در ﺗﻚ ﻛﻪ ﺑﺴﻂ روش ‪ OECD‬اﺳﺖ.‬

                                                                         ‫3. روش ﻳﻮﻧﻴﺪو‬
‫15‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                         ‫4. روش ﻣﻮﻧﺎﺳﻴﻨﮕﻪ‬


                                                                    ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر‬


     ‫ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر1 از آن ﺟﻬﺖ ﺑﺎ اﻫﻤﻴﺘﻨـﺪ ﻛـﻪ دﺳـﺘﻤﺰدﻫﺎ از اﻫﻤﻴـﺖ ﺑـﺎﻻﻳﻲ در‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻧﻮع ﭘﺮوژهﻫﺎ ﺗﻮﻗﻊ دارﻳﻢ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر در‬

     ‫ﭘﺮوژه ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد. ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔـﻲ وﺟـﻮد دارد‬

                                                ‫ﻛﻪ از آن ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ روﺷﻬﺎي زﻳﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد.‬


     ‫ﻧﮕﺮش دﻳﮕﺮي وﺟﻮد دارد ﻛﻪ ﺑﻪ اﺻﻼح ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎزار ﻛﺎر ﻧﺎﺷﻲ از وﺟﻮد ﺳﺎز و ﻛﺎرﻫﺎي‬

     ‫ﻧﻬﺎدي ﻣﻲﭘﺮدازد. ﺑﻌﺒﺎرت دﻳﮕﺮ وﺟﻮد ﻗﻮاﻧﻴﻦ و ﻣﺤﺪودﻳﺘﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺎزار ﻛﺎر ﺑﺎﻋﺚ ﻣـﻲﺷـﻮد‬

     ‫ﺗﺎ دﺳﺘﻤﺰد ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎرﮔﺮ ﺑﺮاﺑـﺮ ﻧﺒﺎﺷـﺪ. ﺗﻌـﺪﻳﻼﺗﻲ از اﻳـﻦ ﻗﺒﻴـﻞ را ﻗﻴﻤـﺖ ﮔـﺬاري‬

                                                                        ‫ﺳﺎﻳﻪاي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻲﻧﺎﻣﻨﺪ.‬


     ‫ﺑﺎﻧﻚ ﭼﻬﺎﻧﻲ در اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻣﻮﺟﻮد در ﻫﺮ ﺑﺨﺶ را ﺑﻪ دو ﮔﺮوه ﻣﺎﻫﺮ‬

     ‫و ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺎﻫﺮ2 ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮده ﺳﭙﺲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي ﻣﻮﺟﻮد در ﺑـﺎزار ﻛـﺎر در ﺳـﺎل ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ‬

                                                            ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ آﻧﻬﺎ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.‬


                   ‫‪PW AG  PW co  PW un‬‬
     ‫‪EW RR ‬‬        ‫1‬       ‫2‬       ‫3‬
                           ‫‪Wdi‬‬

     ‫1‬
         ‫‪Shadow Price of Labor‬‬
     ‫2‬
         ‫‪Skilled and Unskilled‬‬
‫25‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                         ‫‪ :WCO‬ﻣﺘﻮﺳﻂ دﺳﺘﻤﺰد ﻛﺎرﮔﺮان ﺳﺎده در ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن‬

                                        ‫‪ :WAG‬ﻣﺘﻮﺳﻂ دﺳﺘﻤﺰد ﻛﺎرﮔﺮان ﺳﺎده در ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزي‬

                                                            ‫‪ :Wun‬ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻓﺮاد ﺑﻴﻜﺎر‬

                                                          ‫1‪ :p‬اﺣﺘﻤﺎل ﺣﻀﻮر در ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزي‬

                                                           ‫2‪ :p‬اﺣﺘﻤﺎل ﺣﻀﻮر در ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن‬

                                                                             ‫3‪ :p‬اﺣﺘﻤﺎل ﺑﻴﻜﺎري‬

                                          ‫‪ :wdi‬ﻣﺘﻮﺳﻂ دﺳﺘﻤﺰد ﻛﺎرﮔﺮان ﻏﻴﺮﻣﺎﻫﺮ در ﺑﺨﺶ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ‬

                                               ‫‪ :EWRR‬ﻣﺘﻮﺳﻂ دﺳﺘﻤﺰد ﻛﺎراي ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻏﻴﺮﻣﺎﻫﺮ‬


     ‫ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺳﻴﺎﻳﻲ ﭘﺲ از آﻧﻜﻪ ﻫﻤﭽﻮن ﻣﻮارد ﺑﺎﻻ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر را ﺑﻌﻨـﻮان‬

     ‫ﻗﻴﻤﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺮ ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻴﺮوي ﻛـﺎر ﻣـﻲﭘـﺮدازد و‬

     ‫ﻛﺎرﮔﺮان را ﻃﺒﻖ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﻣﺎﻫﺮ و ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺎﻫﺮ و ﺳﺎده ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﻣـﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ. از ﻧﻈـﺮ اﻳـﻦ‬

     ‫اﻟﮕﻮ ﻛﺎرﮔﺮان ﻣﺎﻫﺮ ﻛﺎرﮔﺮاﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﺧﻮد را در ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻋﺮﺿـﻪ ﻛﺎرﺷـﺎن ﻋﺮﺿـﻪ‬

     ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ و در اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﺮﺿﻪ، ﺣـﻖ ﺑﻴﻤـﻪ و ﺧﺎﻧـﻪ و ﺳـﺎﻳﺮ اﺳـﺘﻔﺎدهﻫـﺎ ﻟﺤـﺎظ ﺷـﺪه اﺳـﺖ. ﺑـﺮاي‬

     ‫ﻛﺎرﮔﺮان ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺎﻫﺮ دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ اﺗﺤﺎدﻳﻪﻫﺎي ﻛﺎرﮔﺮي و ﺑﺼـﻮرت ﻛﻨﺘـﺮل ﻣﻘـﺮرات دﺳـﺘﻤﺰد‬

     ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﻜﺎري در ﻧﻮاﺣﻲ ﭘﺮوژه ﻫـﻢ ارﺗﺒـﺎط ﺗﻨﮕـﺎﺗﻨﮕﻲ ﭘﻴـﺪا ﻣـﻲﻛﻨـﺪ. ﻗﻴﻤـﺖ‬

     ‫ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻧﻴﻤـﻪ ﻣـﺎﻫﺮ ﺑﻮﺳـﻴﻠﻪ ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ وزﻧـﻲ دﺳـﺘﻤﺰد در ﺑﺨﺸـﻬﺎي رﺳـﻤﻲ و ﻏﻴﺮرﺳـﻤﻲ‬

     ‫ﺳﻨﺠﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ وزﻧﻬﺎ ﺑﻮﺳﻴﻠﻪ ﺳﻬﻢ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر در ﻫﺮ ﺑﺨﺶ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑـﺮاي ﻛـﺎرﮔﺮان‬
‫35‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻏﻴﺮﻣﺎﻫﺮ ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي دﺳﺘﻤﺰد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻧﺮخ دﺳﺘﻤﺰد ﻏﻴﺮﺣﻤﺎﻳﺘﻲ ﺗﺨﻤﻴﻦ زده ﻣﻲﺷﻮد ﻳـﻚ ﻛـﺎرﮔﺮ‬

     ‫ﻏﻴﺮﻣﺎﻫﺮ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮي دﺳﺖ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﻏﻴﺮرﺳﻤﻲ ﻣﻲزﻧﺪ و در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﻳﻲ ﻋـﺪم اﺷـﺘﻐﺎل‬

     ‫ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ آﻧﻬﺎ را ﺑﻪ ﻛﺸﺎورزي ﺧﺎﻧﻮادﮔﻲ ﺳﻮق دﻫﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻛﺎرﻫـﺎي ﻓﺼـﻠﻲ در ﻧﺰدﻳﻜـﻲ ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬

     ‫ﺑﻜﺸﺎﻧﺪ. ﻟﺬا در ﺗﺨﻤﻴﻦ )‪ (SWr‬ﻣﻴﺰان و ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺑﻴﻜﺎري در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮح و ﺣﻮﻣﻪﻫـﺎي اﻃـﺮاف ﺑﺎﻳـﺪ‬

     ‫ﺑﺎ دﻗﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﺷﻮد. در اﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛـﺎر از ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ وزﻧـﻲ دﺳـﺘﻤﺰد‬

                          ‫ﻣﺎﻫﻴﺎﻧﻪ )ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻓﺮوض ﺑﺎﻻ( ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻛﺴﺮ ﻣﺎﻟﻴﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد1.‬


     ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻣﻲداﻧﻴﻢ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر ﺑـﻪ دﺳـﺘﻤﺰد ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر ﻛـﻪ از ﺗﻌـﺎدل‬

     ‫ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿﺎي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد اﻃﻼق ﻣﻲﮔﺮدد. اﻣﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛـﺎر‬

     ‫ﺑﻪ روش ﻓﻮق ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ زﻳﺮا ﻛﻪ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت دﻗﻴﻖ و ﻣﻨﻈﻢ ﻧﻴﺎز دارد. ﺑﻪ ﻋﻘﻴﺪة ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳـﺎن‬

     ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ ﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﻓﺮض ﻋﺪم وﺟﻮد ﻣﺎزاد ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻣﺎﻫﺮ در اﻗﺘﺼﺎد و وﺟﻮد ﻣﺎزاد ﻋﺮﺿﻪ‬

     ‫ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر در ﺑﺨﺶ ﻛﺸﺎورزي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي اﻧﻮاع ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻛﺎر ﻣﺘﺨﺼﺺ، ﻣﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺑﺮاﺳـﺎس‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎرﮔﺮان از روﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺻﻨﻌﺘﻲ در ﺷـﻬﺮﻫﺎ و ﺗـﺄﻣﻴﻦ ﻣﺴـﻜﻦ و … ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﻮد.‬

     ‫ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ ﻛﻪ در ﺑﺎﻻ ﺑﻪ آن اﺷـﺎره ﺷـﺪ ﺗﺨﻤـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﻧﻴـﺮوي ﻛـﺎر را ﺑﻴـﺎن ﻣـﻲﻛﻨـﺪ ﻛـﻪ از‬

     ‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ و زﻣﺎنﺑـﺮي ﻓـﻮقاﻟﻌـﺎدهاي ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ و ﭘـﮋوﻫﺶ ﻣﺴـﺘﻘﻠﻲ را ﻣـﻲﻃﻠﺒـﺪ. در اﻳـﻦ‬

     ‫ﭘﮋوﻫﺶ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر از ﭘﮋوﻫﺶ ﺗﻮﻛﻠﻲ و ﻫﺎﺷﻤﻴﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد ﻛـﻪ‬

     ‫ﺿﺮﻳﺐ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر را 57% در اﻳﺮان ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻛـﺮدهاﻧـﺪ.‬


                                                               ‫1 ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺳﻴﺎﻳﻲ، 5991، ص 6-2‬
‫45‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر اﻧﺘﺨﺎب ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎﻧﻲ ﻛﻪ در‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﺑﻜﺎر رﻓﺘـﻪاﻧـﺪ از ﻧﺘـﺎﻳﺞ زﻧـﻮز ﻛـﻪ اﻳـﻦ رﻗـﻢ را 529/0 ﺑـﺮآورد ﻛـﺮده‬

                                                                                 ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬


                                                                            ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز‬


     ‫در ﺑﺴﻴﺎري از ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻓﺎﺻـﻠﺔ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﻼﺣﻈـﻪاي ﺑـﻴﻦ ﻧـﺮخ رﺳـﻤﻲ ارز‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ و ارزش ﻧﻬﺎﻳﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ آن )ﻗﻴﻤﺖ واﻗﻌﻲ ارز( وﺟﻮد دارد ﻛﻪ اﻳﻦ واﮔﺮاﻳﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬

     ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ دﺧﺎﻟﺘﻬﺎي دوﻟﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮخ ﺛﺎﺑﺖ ارز، ﺗﻌﺮﻓﻪ و ﺳﻬﻤﻴﻪ ﺑﻨﺪي ﺑﺎﺷﺪ. ﻗﻴﻤﺖ ارز واﻗﻌـﻲ در ﺑﻴﺸـﺘﺮ‬

     ‫ﭘﺮوژهﻫﺎ و ﻃﺮﺣﻬﺎ ﭘﺎراﻣﺘﺮ ﻣﻬﻤﻲ اﺳﺖ و ﺑﺴﻴﺎري از ﺗﺼﻤﻴﻤﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺑﻪ ﻧـﺮخ ارز‬

     ‫1‬
         ‫ﺣﺴﺎس ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪ اﺷﺎرهاي ﻣﺨﺘﺼﺮ از ﺗﻜﻨﻴﻜﻬﺎي ﻣﺘﺪاول در ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻧـﺮخ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز‬

                                                                                ‫ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ.‬


     ‫در ادﺑﻴﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻧـﺮخ واﻗﻌـﻲ ارز ﻋﺒـﺎرت اﺳـﺖ از ﻧـﺮخ اﺳـﻤﻲ ارز )ﻗﻴﻤـﺖ ﭘـﻮل ﻣﻠـﻲ‬

     ‫ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﻮل ﺧﺎرﺟﻲ( ﺿﺮب در ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷـﻲ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي ﺧـﺎرﺟﻲ ﺑـﻪ ﺷـﺎﺧﺺ‬

     ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن داﺧﻠﻲ. در روش ﻳﻮﻧﻴﺪو از روش ﺑﺮاﺑﺮي ﻗﺪرت ﺧﺮﻳﺪ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧـﺮخ‬

                                                      ‫ﺳﺎﻳﻪاي ارز اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻛﻪ:‬




     ‫1‬
         ‫‪Shadow Exchange rate‬‬
‫55‬                                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                           ‫‪Pi D‬‬
     ‫‪P F   fi‬‬
                ‫‪f‬‬

                          ‫‪Pi Cif‬‬


     ‫ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ وزﻧﻲ ﻧﺴـﺒﺘﻬﺎي ﻗﻴﻤـﺖ ﺑـﺎزار ﺑـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﻴﻒ. وزﻧﻬـﺎي ﻣﺮﺑﻮﻃـﻪ ﻣـﻨﻌﻜﺲ ﻛﻨﻨـﺪه‬

     ‫ﻣﺤﺘﻮاي ﻧﻬﺎﻳﻲ واردات ﻫﺴﺘﻨﺪ. در اﻳﻨﺠﺎ 1‪ f‬و 2‪ … f‬ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از اﺟﺰا ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

     ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ وارداﺗﻲ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و )‪ (f1,f2,…fn+h‬ﺻﺎدرات را ﻫـﻢ ﻣـﻲﺗـﻮان در ﻓﺮﻣـﻮل ﺑـﺎﻻ‬

     ‫ﻣﻨﻈﻮر ﻛـﺮد. ﺑـﺪﻳﻦ ﮔﻮﻧـﻪ ﻛـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺻـﺎدرات را ﻣﻌـﺎدل ﻛـﺎﻫﺶ واردات و ﺑـﺎﻟﻌﻜﺲ ﺣﺴـﺎب‬

                                                                                              ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.‬


                        ‫‪Pi D‬‬                  ‫‪Pi D‬‬
     ‫‪P  f‬‬                    ‫‪ i  n 1 X i fob‬‬
       ‫‪F‬‬        ‫‪n‬‬                 ‫‪nh‬‬

                    ‫‪i‬‬
                        ‫‪Pi cif‬‬                ‫‪Pi‬‬


     ‫در اﻳﻦ ﻓﺮﻣﻮل ‪ Pi D‬ﻣﻌﺮف ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻬﺎﺗﺮي ﺑﺎزار ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ‪ i‬و ) ‪ ( Pi fob‬ﻣﻌﺮف ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب‬

     ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺮخ رﺳﻤﻲ ارز اﺳﺖ. در روش ﻟﻴﺘﻞ و ﻣﻴﺮﻟﻴﺲ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪ ارز ﺧﺎرﺟﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد زﻳﺮا‬

     ‫آﻧﻬﺎ ﻣﻌﻴﺎر ارزش را ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻴﺰان ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻳﺎ ﭘﺲاﻧﺪاز ﺑﻨﺎ ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ و درروش ﻣﻮﻧﺎ ﺳﻴﻨﮕﻪ ﻧـﺮخ‬

                                                                  ‫ارز ﺧﺎرﺟﻲ را ﻧﺮخ رﺳﻤﻲ ارز ﻣﻲداﻧﺪ.‬


     ‫ﺑﻨــﺎﺑﺮ ﺗﻌﺮﻳــﻒ، ﻧــﺮخ ﺳــﺎﻳﻪاي ارز ﻧﺮﺧــﻲ اﺳــﺖ ﻛــﻪ اﺧــﺘﻼف ﺑــﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬــﺎي ﻣﺒﺎدﻟــﻪاي و‬

     ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي را اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ. وﻟﻲ ﮔـﺎه ﻣﻨﻈـﻮر از ﻧـﺮخ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز آن ﻧـﺮخ رﺳـﻤﻲ ارزي‬

     ‫اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺑﺮﻗﺮاري ﻣﻮازﻧﻪ ﺗﺠﺎري ﻻزم اﺳﺖ و در ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻮارد ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪ ارز آن ﻧﺮخ رﺳـﻤﻲ‬

     ‫ارز اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻬﺎي ﺣﺴﺎب ﺟﺎري را ﺑﻪ ﺗﻮازن ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ و ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز ﺑﺎﻧـﻚ‬
‫65‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                ‫ﺗﻮﺳﻌﺔ آﺳﻴﺎﻳﻲ در ﻛﺸﻮر ﻓﻴﻠﻴﭙﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ اﺟﺰاء زﻳﺮ ﭘﺮداﺧﺘﻪ اﺳﺖ.‬


                                                                           ‫‪ :dm‬واردات ﺧﺎﻟﺺ‬

                                                                          ‫‪ :dx‬ﺻﺎدرات ﺧﺎﻟﺺ‬

                                                                             ‫‪ :es‬ﻛﺸﺶ ﻋﺮﺿﻪ‬

                                                                       ‫‪ :dm-dx‬ﻛﺴﺮي ﺗﺠﺎرت‬

                                                                              ‫‪ :ed‬ﻛﺸﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ‬

                                                                          ‫‪ :it‬ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي وارداﺗﻲ‬

      ‫‪tm=(it+tr)/dm‬‬
                     ‫‪ d ‬‬
     ‫‪Ws  es / eds  e d ( m )‬‬
                     ‫‪‬‬     ‫‪dx ‬‬

            ‫‪e d  ‬‬         ‫‪ d ‬‬
     ‫‪Wd    d m  / e s  ed ( m )‬‬
            ‫‪ dx  ‬‬         ‫‪ d x ‬‬
     ‫)‪SER=Ws  OER(1-tx)+WdOER (1+tm‬‬


     ‫ﻧﺮخ ارز ﻛﺎرا ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺴﺒﺖ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠـﻲ ﻋﻼﻣـﺖ‬

     ‫ﻣﻬﻤﻲ را ﺑﺮاي ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدي اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺮخ ارز ﻛﺎرا ﻫﻤـﻮاره روي ﺗـﺮاز ﭘﺮداﺧﺘﻬـﺎ‬

     ‫اﺛﺮ ﻣﻲﮔﺬارد، ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨـﺎﺑﻊ را ﺑـﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴـﺪﻛﺎﻻﻫﺎي ﺗﺠـﺎري و ﻏﻴﺮﺗﺠـﺎري ﻧﺸـﺎن‬

     ‫ﻣﻲدﻫﺪ. اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ ﻛﺎراي ارز ﺑﺎﻋﺚ ﻗﻮي ﺷﺪن ﺑﺨﺶ ﺧﺎرﺟﻲ اﻗﺘﺼﺎد و اﻓﺰاﻳﺶ ﻗـﺪرت رﻗﺎﺑـﺖ‬

     ‫در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺴﻴﺎري از اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﺑﺮاﻳﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﺴﻴﺮ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪت ﻧﺮخ ارز ﻛـﺎرا‬

     ‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺑﻨﻴﺎدي اﻗﺘﺼﺎد ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮد. ﻟﺬا ﺑﺮاي ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻧـﺮخ ارز ﻛـﺎرا در اﻳـﺮان ﻣـﻲﺗـﻮان‬
‫75‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻧﻔﺖ، رﺷﺪ ﺑﻬﺮهوري، ﻧﺮخ اﻧﺒﺎﺷـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ، ﺷـﺪت ﻛﻨﺘﺮﻟﻬـﺎي ﺗﺠـﺎري و‬

                       ‫ارزي، ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﭘﻮﻟﻲ، ﻣﺎﻟﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻧﺮخ ﻛﺎراي ارز در اﻳﺮان ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬


     ‫ﺑــﺎ ﺗﻮﺟــﻪ ﺑــﻪ اﻳﻨﻜــﻪ در ﺳــﺎﻟﻬﺎي اﺧﻴــﺮ اﻧﺘﻈــﺎرات و اﻃﻼﻋــﺎت ﺟﺪﻳــﺪ ﺗﻮﻟﻴــﺪ ﻛﻨﻨــﺪﮔﺎن و‬

     ‫ﻣﺼﺮفﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺣﺘﻲ ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺮخ ارز ﺑﺎزار آزاد ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از ﻃﺮف‬

     ‫دﻳﮕﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧـﺮخ‬

     ‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﺪه ﻟﺬا ﭘـﺬﻳﺮش ﻧـﺮخ ارز ﺑـﺎزار آزاد ﺑﻌﻨـﻮان ﻧـﺮخ ارز ﺳـﺎﻳﻪاي دور از اﻧﺘﻈـﺎر ﻧﻴﺴـﺖ و‬

     ‫ﻣﻲﺗﻮان ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﺎت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﻧـﺮخ ﺣﻘﻴﻘـﻲ ارز را در اﻳـﺮان ﻫﻤـﺎن ﻧـﺮخ ﺑـﺎزار آزاد‬

                                                                                              ‫ﻓﺮض ﻛﺮد.‬


                                                                               ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬


     ‫ﻧﺤﻮه ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺣﺴﺎﺑﺪاري و ﻧﻮاﻗﺺ ﺑﺎزار ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﺑﺎﻋـﺚ اﻧﺤـﺮاف ﺷـﺪﻳﺪ ﺑـﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

     ‫ﺳﺎﻳﻪاي1 و دﻓﺘﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ واﺣﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺷـﺪه اﺳـﺖ. ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺷـﺮﻛﺘﻬﺎ ﺑﺮاﺳـﺎس‬

     ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺧﺮﻳﺪ و ﻛﺴﺮاﺳﺘﻬﻼك، ﻋﺪم وﺟﻮد ﻧﻈﺎم ﺣﺴﺎﺑﺪاري ﺗﻮرﻣﻲ، وﺟﻮد ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺑﻬﺮه ﺗﻜﻠﻴﻔﻲ از‬

     ‫ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ دﻻﻳﻞ ﺗﻔﺎوت در ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي و دﻓﺘﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﻮد و ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎﻳـﺪ اﺑﺘـﺪا‬

                                                                            ‫ﻣﻮﺟﻮدي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد.‬



     ‫1‬
         ‫‪Shadow Price of Capital‬‬
‫85‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺟﺮﮔﻨﺴﻮن1 ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ آن ﻣـﻲﭘـﺮدازد.‬

     ‫ﻟﺬا در اﻳﻦ روش اﺑﺘﺪا ﺑﺎﻳﺪ ارزش ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﺑﻪ روش زﻳـﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ آﻧـﺮا‬

                                                                                    ‫ﺑﺪﺳﺖ آورد.‬


                                                                                     ‫‪ :f‬ﻧﺮخ ﺗﻮرم‬

                                                                                ‫‪ :d‬ﻧﺮخ اﺳﺘﻬﻼك‬

                                                                               ‫‪ :rn‬ﻧﺮخ ﺑﻬﺮه اﺳﻤﻲ‬


     ‫‪rk=rn-f+d‬‬


     ‫اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ از اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﺎﺋﻴﻢ. ﺑﺎﻳـﺪ ﻧـﺮخ ﺑﻬـﺮه‬

                        ‫اﺳﻤﻲ، ﻧﺮخ ﺗﻮرم در ﻛﺸﻮر و ﻧﺮخ اﺳﺘﻬﻼك واﺣﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪي را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬


     ‫ﺑﺮاي ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨـﺔ ﻓﺮﺻـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ در اﻳـﺮان ﻣﻼﺣﻈـﺎﺗﻲ را در ﻧﻈـﺮ ﻣـﻲﮔﻴـﺮﻳﻢ. ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري اﺳﺖ ﻛﻪ از دﻳﺪ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺑﻨﮕﺎه ﺟﻬـﺖ ﺗﺤﻘـﻖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري‬

     ‫ﻻزم اﺳﺖ. اﻳﻦ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﺎزده ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر اﺣﺘﻴﺎج ﺑـﻪ ﺳـﻪ ﻋﺎﻣـﻞ دارد. ﻋﺎﻣـﻞ اول رﻳﺴـﻚ اﺣﺘﻤـﺎﻟﻲ‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬاري و ﺑﺨﺶ ﻣﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺟﻬـﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري‬

     ‫دارد. ﻋﺎﻣﻞ دوم ﻗﻴﻤﺖ رﻳﺴﻚ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﻧﻮع رﻓﺘﺎر ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاران و ﻧﻮع ﺗـﺎﺑﻊ‬

     ‫ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ اﻓﺮاد و ﺑﺎزده ﭘﺮﺗﻔﻮﻟﻴﻮ ﺑﺎزار دارد. ﻋﺎﻣﻞ ﺳﻮم ﻧﻮع ﺑﺎزده داراﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ‬



     ‫1‬
         ‫‪Jergenson‬‬
‫95‬                                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

         ‫1‬
             ‫ﻣﻮﺛﺮ اﺳﺖ. ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﺎﺋﻴﻨﻲ و ﺑﺨﺸﻴﺎﻧﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻟﮕـﻮي ‪APT‬‬

     ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻌﺎل در ﺑﻮرس ﺗﻬﺮان )ﺻﻨﺎﻳﻊ داروﺳﺎزي، ﺳﻴﻤﺎن، ﺧﻮدروﺳﺎزي و ﻗﻄﻌﺎت، ﺗﻮﻟﻴﺪات ﭼﻮب،‬

     ‫ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، ﻗﻨﺪ، ﻏﺬاﻳﻲ، ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، وﺳﺎﻳﻞ ﺧﺎﻧﮕﻲ، ﻓﻮﻻد( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬

     ‫اﺳﺖ. در ﺗﺨﻤﻴﻦ ‪ APT‬از ﻫﺮ دو روش راﻳـﺞ ﻳﻌﻨـﻲ آﻧـﺎﻟﻴﺰ ﻋﺎﻣـﻞ )‪ (Factor Analysis‬و از روش‬

     ‫ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﻛﻼن اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده از ﻫﺮ ﻛـﺪام از دو روش ذﻛـﺮ ﺷـﺪه در‬

     ‫ﺑﺎﻻ ﺟﻬﺖ ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻌـﺎل در ﺑـﻮرس در ﺳـﺎﻟﻬﺎي 8731-1731 ﺑﻮﺳـﻴﻠﻪ‬

     ‫ﻣﺪل ‪ APT‬ﺑﺎ ﻫﺸﺖ ﻓﺎﻛﺘﻮر و ﻧﻴﺰ روﺷﻬﺎي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻼن اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از دادهﻫـﺎي ﺳـﺮي‬

     ‫زﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎزدهﻫﺎي 77 ﺷﺮﻛﺖ ﻓﻌﺎل ﺑﻮرس ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺪل‬

     ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﻧﺮخ ﺗﻮرم، ﻧﺮخ ﺗﻮرم ﻣﻮرد اﻧﺘﻈﺎر، ﻗﻴﻤﺖ ﻧﻔـﺖ و رﺷـﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑﺨـﺶ‬

     ‫ﺻﻨﻌﺖ، ﻣﺨﺎرج ﻣﺼﺮﻓﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻓﺎﻛﺘﻮرﻫﺎي ﻣﻮﺛﺮ در ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاري داراﻳﻲ ﻟﺤـﺎظ ﺷـﺪﻧﺪ. ﺑـﺎ‬

     ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﺪﻟﻲ آﻧﻬﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ را در ﭼﻨﻴﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎﻳﻲ 4%-3% درﺻﺪ در ﺳـﺎل‬

     ‫ﺑﺮآورد ﻛﺮدﻧﺪ. ﻟﺬا در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻴﺰ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ را در اﻳﺮان 3 درﺻﺪ ﻓﺮض ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬




     ‫1‬
         ‫‪Arbitrage Pricing Theard‬‬
‫06‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                        ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬


     ‫ﻟﻴﺘﻞ و ﻣﻴﺮﻟﻴﺲ ارزﺷـﮕﺬاري ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﺠـﺎرت را ﺑﺮاﺳـﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻗـﺮار‬

     ‫ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﻟﺬا اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻓﻮب ﻳﺎ ﺳﻴﻒ را ﺑﻌﻨﻮان ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي اﻳـﻦ ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎ ﺗﻮﺻـﻴﻪ‬

     ‫ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. در روش ﻳﻮﻧﻴﺪو ﻧﻴﺰ ﺑﺮاي ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي وارد ﺷﺪﻧﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻒ ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠـﻲ‬

     ‫ﻫﺮﻛﺪام ﻛﻤﺘﺮ و ﺑﺮاي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ از ﻗﻴﻤﺖ ﻓﻮب ﻣﺤﺼﻮﻻت و ﻛﺎﻻﻫﺎ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ و‬

     ‫ﻣﻮﻧﺎﺳﻴﻨﮕﻪ ﻧﻴﺰ از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫﺎ ﺑﺮاي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺷـﺪﻧﻲ اﺳـﺘﻔﺎده‬

     ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮﺧﻲ از اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎ داراي ﺗﻮرﺷـﻬﺎي ذاﺗـﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ و از ﻃـﺮف‬

     ‫دﻳﮕﺮ ﺳﻨﺠﺶ اﻳﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ ﺑﻌﻠﺖ ﺗﻨﻮع ﻛﺎﻻﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻮع ﻣﺎرك و ﺣﺠﻢ ﺧﺮﻳﺪ و ﻛﺸﻮر ﺧﺮﻳﺪاري‬

     ‫ﺷﺪه ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ ﺧﺎﺻﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺑﺨﺸﻲ از ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺷﺎﺧﺺ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد )ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

     ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺳﻬﻢ ﻣﻌﺎﻣﻼت در آن دﺳﺘﻪ از ﻛﺎﻻﻫﺎ وﺟﻮد دارد( اﻳﻦ روش‬

     ‫را ﻣﻮرد اﻧﺘﻘﺎد ﻗﺮار دادﻧﺪ. ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻌﺎﻳﺐ ﻓﻮق ﺑﻌﻠﺖ ﻋﺪم ﻣﻌﺮﻓﻲ روش ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﻣﻨﺎﺳـﺐ‬

     ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺑﻌﻨﻮان ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي از ﻣﺘﺪاوﻟﺘﺮﻳﻦ روﺷـﻬﺎي ﻣـﻮرد اﺳـﺘﻔﺎده اﺳـﺖ و‬

     ‫اﻣﺮوزه ﻫﻢ ﺑﺎ ﺟﺪي ﺷﺪن ﺑﺤﺚ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺷﺪن و ﺗﺴﻠﻂ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي در‬

                                            ‫اﻗﺘﺼﺎد داﺧﻠﻲ از ﻣﺰﻳﺘﻬﺎي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار ﺷﺪه اﺳﺖ.‬
‫16‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                    ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬


     ‫اﻗﻼﻣﻲ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ آﻧﻬﺎ از ﻗﻴﻤﺖ ﺻﺎدراﺗﻲ آن ﺑﻴﺸﺘﺮ و از ﻗﻴﻤﺖ وارداﺗـﻲ آن ﻛﻤﺘـﺮ‬

     ‫اﺳﺖ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻧﺎﻣﻴـﺪه ﻣـﻲﺷـﻮد. اﻧـﺮژي، آب، ﺳـﻮﺧﺖ، ﻣﺎﻟﻴـﺎت )ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺑﻬـﺎي ﺧـﺪﻣﺎت‬

     ‫دوﻟﺘﻲ(، اﺟﺎره، ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﻌﻤﻴﺮات و ﻧﮕﻬﺪاري، ﺑﻴﻤﻪ و اﻗﻼﻣﻲ دﻳﮕﺮ ﻧﻈﻴﺮ ﺳﻨﮓ و ﺧـﺎك اﺻـﻮﻻً‬

     ‫ﺑﻪ ﻣﻮاردي اﻃﻼق ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﻪ ﻣـﻲﺗـﻮان آﻧﻬـﺎ را ﺻـﺎدر ﻧﻤـﻮد و ﻧـﻪ اﻣﻜـﺎن ﺗﻬﻴـﻪ آﻧﻬـﺎ از ﻃﺮﻳـﻖ‬

     ‫واردات ﻣﻴﺴﺮ اﺳﺖ. ﻣﺜﻼ ﺳﻨﮓ و ﺧﺎك ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ زﻳﺎد )ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ارزش ﺧـﻮد‬

     ‫آﻧﻬﺎ( در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺻﺎدر ﺷﻮد ﻋﺎﻳﺪي ﻛﻤﺘﺮي ﺑﺮاي ﺻﺎدرﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻧﺴـﺒﺖ ارزش آﻧﻬـﺎ در‬

     ‫ﻓﺮوش داﺧﻠﻲ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻫﺪ از ﺧﺎرج وارد ﺷﻮد ﺑﺪﻟﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻤـﻞ و ﻧﻘـﻞ‬

                                            ‫ﺑﺎﻻ ﻣﺨﺎرج آن ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺧﺮﻳﺪ آن از داﺧﻞ اﺳﺖ1.‬


     ‫ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ از ﺿـﺮاﻳﺐ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﺟـﺪول داده و‬

     ‫ﺳﺘﺎﻧﺪه 87 ﺑﺨﺸﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎل 0731 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻛﻤﻚ ﺣﺴﺎﺑﻬﺎي ﻣﻠـﻲ‬

     ‫ﻣﺮﻛﺰ آﻣﺎر اﻳﺮان ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ را ﺑﻪ ارزش اﻓـﺰوده و ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي واﺳـﻄﻪ ﺗﻘﺴـﻴﻢ ﺑﻨـﺪي‬

     ‫ﻧﻤﻮده ﺳﭙﺲ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي واﺳﻄﻪاي را ﺑﻪ ﺑﺮق و ﮔـﺎز و ﻓـﺮآوردهﻫـﺎي ﻧﻔﺘـﻲ و ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﻣﺒﺎدﻟـﻪاي و‬

             ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮده ﺳﭙﺲ ارزش ﻣﺮزي ﻫﺮ ﻳﻚ از اﻳﻦ ﻧﻬﺎدهﻫﺎ را ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآورﻳﻢ.‬




                                 ‫1 ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺳﻴﺎﻳﻲ، 6731 ص 801. .)0991( .‪ ،Munasinghe. M‬ص 81‬
‫26‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                        ‫ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ در ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


     ‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ روش اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

     ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷﺪ، ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ )‪ (DRC‬از ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي اﺻﻠﻲ )ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻛـﺎﻻ ﺑـﺎ ارزش اﻓـﺰوده‬

     ‫آن ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ اﻳـﻦ ﺿـﺮﻳﺐ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز، ﻗﻴﻤـﺖ‬

     ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﺳـﺘﺎﻧﺪه ﺻـﻨﻌﺖ، ﻗﻴﻤـﺖ‬

     ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻏﻴـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ را ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺑـﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺔ‬

     ‫‪ DRC‬ﻣﻲﭘـﺮدازﻳﻢ و ﻧﻬﺎﻳﺘـﺎً ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ‪ DRC‬را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻧـﺮخ ارز و ﻗﻴﻤـﺖ ﺑﺮرﺳـﻲ‬

                                                                                         ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬


                                              ‫ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ‪ DRC‬از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ:‬


                ‫2 ‪CFL 1. aLi L1  CFL 2  aL 2 .L 2   aki .K 1   ak 2 .K‬‬
     ‫‪DRC ‬‬
                              ‫‪Pi   a ji Pi   an i Pni r j n‬‬


            ‫1 ‪ : CFL‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﺰد و ﺣﻘﻮق ﻧﻴﺮوي ﻛﺎري ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ.‬

     ‫2 ‪ : CFL‬ﻋﺎﻣﻞ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺎزار ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻛﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛـﺎﻻي ﻏﻴـﺮ‬

                                                ‫ﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ.‬

                                         ‫1‪ :  a L1 .L‬ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺷﺎﻏﻞ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن‬
‫36‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫2‪ :  a L 2 .L‬ﺟﺒــﺮان ﺧــﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨــﺎﻧﻲ ﻛــﻪ ﺑﻄــﻮر ﻣﺴــﺘﻘﻴﻢ و ﻏﻴﺮﻣﺴــﺘﻘﻴﻢ ﺑــﻪ ﺗﻮﻟﻴــﺪ ﻛﺎﻻﻫــﺎي‬

                                         ‫ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي اﺷﺘﻐﺎل داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ.‬

     ‫1 ‪ :  a k1 .K‬ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻛﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺳـﻴﻤﺎن ﺑﻜـﺎر رﻓﺘـﻪاﻧـﺪ +‬

                                                                                             ‫اﺳﺘﻬﻼك‬

     ‫2 ‪ :  a k 2 .K‬ارزش ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪاي ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در‬

                                                                               ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻜﺎر رﻓﺘﻪ.‬

                                                                        ‫‪ : Pi‬ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫‪ :  a ji .Pi‬ارزش ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫـﺎي ﻣﺒﺎدﻟـﻪاي ﻛـﻪ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﺎً در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻣﺤﺼـﻮل ﻣـﻮرد ﻧﻈـﺮ ﺑﻜـﺎر‬

                                                                                               ‫رﻓﺘﻪاﻧﺪ.‬

     ‫: ارزش ﻣﺮزي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﻛﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ و ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﺑـﺮاي ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬         ‫‪ a‬‬     ‫‪ni‬‬   ‫‪.Pi r jn‬‬

                    ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي ﺑﻪ ﻛﺎر رﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن از آﻧﻬﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


     ‫ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻧﺮخ ارز ﺑﺎزار آزاد در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. در ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﻴـﺮ اﻧﺘﻈـﺎرات‬

     ‫و اﻃﻼﻋﺎت ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن، ﺣﺘـﻲ ﺗﻮزﻳـﻊﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻧـﺮخ ارز‬

     ‫ﺑﺎزار آزاد ﺷﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎ اﻳﻦ ﻧـﺮخ‬

     ‫ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ اﺳﺖ، ﻟﺬا ﭘﺬﻳﺮش ﻧﺮخ ارز ﺑﺎزار آزاد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي ارز و ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً در ﺳﺎلﻫﺎي‬

     ‫اﺧﻴﺮ، دور از ذﻫﻦ ﻧﻴﺴﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ دﻻﻳﻞ ﻣﻄـﺮح ﺷـﺪه ﻓـﻮق ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻧـﺮخ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز از‬

                          ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﺮخ آزاد ارز ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﺳﺎل 2831 ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬
‫46‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                                     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﺮخ ارز‬


        ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﺮخ‬     ‫ﻧﺮخ آزاد ارز ﺳﻪ‬    ‫ﻧﺮخ آزاد ارز‬      ‫ﻧﺮخ آزاد ارز‬     ‫ﻧﺮخ آزاد ارز ﺳﻪ‬
          ‫آزاد ارز‬        ‫ﻣﺎﻫﻪ ﭼﻬﺎرم‬       ‫ﺳﻪ ﻣﺎﻫﻪ ﺳﻮم‬       ‫ﺳﻪ ﻣﺎﻫﻪ دوم‬          ‫ﻣﺎﻫﻪ اول‬
           ‫3238‬            ‫65/2938‬           ‫21/1838‬          ‫23/5238‬            ‫36/5818‬

                           ‫ﻣﺎﺧﺬ: ﻧﻤﺎﮔﺮ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰي ﺟﻤﻬﻮري اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان ﺳﺎل 3831 ﺷﻤﺎرة 63‬


     ‫ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر از ارﻗﺎم ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺧﻮزﺳﺘﺎن در ﻣـﻮرد ﭘـﺮوژه‬

     ‫0005 ﺗﻨﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻳﻢ. اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﻪ 08 ﻧﻔﺮ ﻧﻴﺮوي اﻧﺴﺎﻧﻲ اﺣﺘﻴﺎج دارد ﻛـﻪ ﺟﻤﻌـﺎً‬

     ‫ﺑﻄﻮر ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ 000057063 رﻳﺎل دﺳﺘﻤﺰد درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. از ﻣﺠﻤﻮع 08 ﻧﻔﺮ ﻧﻴﺮوي اﻧﺴﺎﻧﻲ 56 ﻧﻔـﺮ‬

                                  ‫ﻛﺎرﺷﻨﺎس و ﻛﺎرﮔﺮ ﻣﺎﻫﺮ و 51 ﻧﻔﺮ ﻛﺎرﮔﺮ ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺎﻫﺮ و ﺳﺎده ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬


     ‫ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر از ﺿﺮاﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ 5% ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي‬

                                          ‫ﻛﺎر ﻏﻴﺮ ﻣﺎﻫﺮ و 1 ﺑﺮاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻣﺎﻫﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬
‫56‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                 ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر در ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس و ﺧﻮزﺳﺘﺎن‬


       ‫ﻗﻴﻤﺖ‬      ‫ﺿﺮﻳﺐ‬        ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ‬          ‫ﻗﻴﻤﺖ‬        ‫ﺗﻌﺪاد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻘﻮق‬        ‫ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر‬
      ‫ﺳﺎﻳﻪاي‬      ‫ﺗﺒﺪﻳﻞ‬     ‫ﺣﻘﻮق‬          ‫ﺣﺴﺎﺑﺪاري‬         ‫ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ‬
      ‫ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ‬              ‫ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﺑﻪ‬    ‫ﺣﻘﻮق ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ‬     ‫)رﻳﺎل(‬
     ‫ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر‬            ‫ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ‬        ‫)رﻳﺎل(‬
      ‫)رﻳﺎل(‬                ‫)رﻳﺎل(‬
      ‫824/171‬       ‫5/0‬      ‫58/243‬       ‫000000684‬      ‫00000504‬      ‫ﻧﻴـــــﺮوي ﻛـــــﺎر 51‬
                                                                            ‫ﻏﻴﺮﻣـــﺎﻫﺮ و ﻧﻴﻤـــﻪ‬
                                                                                           ‫ﻣﺎﻫﺮ‬
      ‫11/1172‬         ‫1‬         ‫000052023 0000003483 1172‬              ‫56‬     ‫ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﻣﺎﻫﺮ‬

     ‫935/2882‬                                                               ‫1‪ CFl . ali L‬و‬
                                                                                     ‫ﺟﻤﻊ ﻛﻞ‬
                                          ‫ﻣﺎﺧﺬ: ﺻﻮرت ﺣﺴﺎب ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳﺘﺎن‬


     ‫ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﺑـﺮاي ﭘـﺮوژه 0057141 ﺗﻨـﻲ در ﺳـﺎل )ﺑـﺎ ﻓـﺮض 59% ﻇﺮﻓﻴـﺖ‬

     ‫ﻛﺎري ﻳﻚ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﺔ 0005 ﺗﻨـﻲ در روز( ﻧﻴـﺎز ﺑـﻪ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان 00000693 ﻳـﻮرو و‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري رﻳﺎﻟﻲ 000000436166 رﻳﺎل دارد. ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﺧـﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣـﻞ‬

     ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ از ﺿﺮاﺋﺐ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدة زﻧﻮز در زﻣﻴﻨﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن و ﭘﺘﺮوﺷـﻴﻤﻲ‬
‫66‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫و ﻧﺴﺎﺟﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﺟـﺪول زﻳـﺮ ارزش رﻳـﺎﻟﻲ‬

     ‫اﻗﻼم ﺳﺮﻣﺎﻳﻪاي را در ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ )11/0( ﺿﺮﻳﺐ ﻣﻲﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. )ﻧـﺮخ اﺳـﺘﻬﻼك اﻗـﻼم ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ 5‬

                                    ‫درﺻﺪ و ﻧﺮخ اﺟﺎره ﺳﺎﻻﻧﻪ 6 درﺻﺪ در ﺳﺎل ﻓﺮض ﺷﺪه اﺳﺖ(.‬


                      ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﺳﺎل 2831‬


      ‫ارزش ﺳﺎﻳﻪاي‬       ‫ﻧﺮخ ﺗﺒﺪﻳﻞ )ﻧﺮخ‬       ‫ارزش رﻳﺎﻟﻲ‬
     ‫ﺧﺪﻣﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و‬       ‫اﺟﺎره+ﻧﺮخ‬        ‫ﻣﻮﺟﻮدي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬                ‫اﻗﻼم ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬
        ‫اﺳﺘﻬﻼك‬             ‫اﺳﺘﻬﻼك‬            ‫)ﻫﺰار رﻳﺎل(‬
                                  ‫11/0‬            ‫00005643‬                 ‫داراﺋﻴﻬﺎي ﻧﺎﻣﺸﻬﻮد‬

                                      ‫"‬         ‫926996922‬         ‫ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎي ﺟﻨﺒﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪي‬

                                      ‫"‬         ‫000028367‬        ‫ﻣﺎﺷﻴﻦآﻻت ﻣﻜﺎﻧﻴﻜﻲ و ﺑﺮﻗﻲ‬

                                      ‫"‬           ‫00004243‬                  ‫ﺗﺎﺳﻴﺴﺎت ﻋﻤﻮﻣﻲ‬

                                      ‫"‬            ‫ﻣﺎﺷﻴﻦآﻻت و ﺗﺠﻬﻴﺰات ﻛﻤﻜﻲ 0005154‬

                                      ‫"‬           ‫00013881‬        ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻗﺒﻞ از ﺑﻬﺮهﺑﺮداري‬

                                      ‫"‬           ‫00097411‬                 ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﮔﺮدش‬

                                      ‫"‬            ‫2326054‬           ‫ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻧﺸﺪه‬

                                      ‫"‬        ‫ﺟﻤﻊ داراﺋﻴﻬﺎي ﺛﺎﺑﺖ و ﻏﻴﺮ ﺛﺎﺑﺖ 2680471011‬

         ‫546/69458‬                ‫11/0‬           ‫ﺟﻤﻊ داراﺋﻴﻬﺎي ﺛﺎﺑﺖ و ﻏﻴﺮ ﺛﺎﺑﺖ 32/242777‬
                                                                       ‫ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ در رﻳﺎل‬
‫76‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


          ‫546/69458‬                                                                    ‫‪a‬‬   ‫‪ki‬‬   ‫1‪K‬‬


                                                ‫ﻣﺎﺧﺬ: ﺻﻮرﺗﺤﺴﺎب ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳﺘﺎن‬


     ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﻠﻪ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﻗﻴﻤـﺖ ﻳـﻚ ﺗـﻦ‬

     ‫ﺳــﻴﻤﺎن ﺻــﺎدراﺗﻲ در آﻣﺮﻳﻜــﺎ 08 دﻻر، ﻫﻨﺪوﺳــﺘﺎن 03 دﻻر، ﻣــﺎﻟﺰي 94 دﻻر، ﺳــﻨﮕﺎﭘﻮر 34 دﻻر‬

                                         ‫اﺳﺖ. ﻣﺎ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن را 23 دﻻر ﻓﺮض ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬


                                      ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬


 ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن )دﻻر( ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ) رﻳﺎل( ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن =‪Pi‬‬

               ‫633662‬                            ‫3238‬                          ‫23‬

     ‫‪http .//www/iran cement.com/f-price html‬‬                        ‫ماخذ:‬


              ‫ﻋﻤﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ در ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬


                                                                             ‫1- ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت‬

                                                                         ‫2- ﺳﻮﺧﺖ )ﻣﺎزوت(‬

                                                                             ‫3- اﻧﺮژي )ﺑﺮق(‬

                                                                             ‫4- ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ‬
‫86‬                                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪات ﺷـﺮﻛﺖ ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ ﺟـﺪول زﻳـﺮ‬

     ‫ﺻﻮرت ﻣﻲﮔﻴﺮد. ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺼﺮف ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺑـﺮق،‬

     ‫ﻣﺎزوت را ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﻮده و ﺳﭙﺲ در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي )ﺳـﻴﻒ ﻳـﺎ ﻓـﻮب( ﻧﻬـﺎده‬

     ‫ﺿﺮب ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. در ﭘﺎﻳﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺮخ ﺳﺎﻳﻪاي ارز، ﻗﻴﻤﺖ ﻣـﺮزي ﻫـﺮ ﻳـﻚ از ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ‬

                                            ‫ﻣﺒﺎدﻟﻪ را ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻪ رﻳﺎل ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآورﻳﻢ.‬


                                      ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬

     ‫ارزش ﻣﺮزي ارزش ﻣﺮزي‬
                                          ‫ﻗﻴﻤﺖ‬          ‫ﻗﻴﻤﺖ‬
      ‫ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ‬     ‫ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ‬
                                          ‫ﻣﺮزي‬         ‫داﺧﻠﻲ‬             ‫واﺣﺪ‬           ‫ﺷﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ‬
       ‫ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬      ‫ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬
                                          ‫)دﻻر(‬        ‫)رﻳﺎل(‬
        ‫)رﻳﺎل(‬         ‫)دﻻر(‬

          ‫29233‬                   ‫4‬          ‫40/0‬           ‫ﻛﻴﻠﻮوات ﺳﺎﻋﺖ 051‬                   ‫ﺑﺮق‬

       ‫85/72176‬            ‫60/8‬            ‫1290/0‬           ‫001‬                  ‫ﻟﻴﺘﺮ‬       ‫ﻣﺎزوت‬

       ‫12/11403‬            ‫40739715 56/3‬                        ‫-‬               ‫واﺣﺪ‬    ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت‬

          ‫29/233‬           ‫40/0‬                   ‫-‬             ‫-‬               ‫ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ واﺣﺬ‬

          ‫ﻣﺎﺧﺬ: ﺻﻮرﺗﺤﺴﺎب ﺳﻮد و زﻳﺎن ﺷﺮﻛﺖ ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳﺘﺎن و وزارت ﻧﻴﺮو – ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ اﻧﺮژي ﺳﺎل 2831‬


     ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺣﺎﻣﻠﻬﺎي اﻧﺮژي و ﺳﻮﺧﺖ ﻣﺎ را ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﻣﻄﻠـﺐ‬

     ‫ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ ﻛـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﻣـﺮزي اﻳـﻦ ﺣﺎﻣﻠﻬـﺎ ﻫﻤﮕـﻲ از ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ ﺑـﺎﻻﺗﺮ اﺳـﺖ. ﻋﻠـﺖ اﻳـﻦ‬
‫96‬                                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫اﺧﺘﻼﻓﺎت را در ﻳﺎراﻧﻪﻫﺎي ﭘﺮداﺧﺘﻲ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ )ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎن( و ﻓﺮاواﻧﻲ ذﺧﺎﻳﺮ اﻧـﺮژي در‬

                                                                                  ‫اﻳﺮان ﻣﻲﺗﻮان ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﺮد.‬


     ‫در ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﻣﺼﺮف ﻣﺎزوت و ﺑﺮق ﻫـﺮ ﻛـﺪام ﺗﻘﺮﻳﺒـﺎً 03 درﺻـﺪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

     ‫ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲدﻫﻨﺪ. ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻣﺼﺮف ﺳﻮﺧﺖ در آﻟﻤﺎن در ﺳﺎل 0991 ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ‬

     ‫ﺗﻦ ﻣﺤﺼﻮل 48 ﻟﻴﺘﺮ اﺳﺖ در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ رﻗﻢ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺑﺮاي اﻳﺮان 58 ﻟﻴﺘﺮ اﺳﺖ. ﺑﺮق ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑـﺮاي ﻫـﺮ‬

     ‫ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن در آﻟﻤﺎن 401 ﻛﻴﻠـﻮوات ﺳـﺎﻋﺖ ﺑـﻮد اﻣـﺎ در اﻳـﺮان اﻛﻨـﻮن ﺑـﻪ 001 ﻛﻴﻠـﻮ وات ﺳـﺎﻋﺖ‬

                                                                                                      ‫ﻣﻲرﺳﺪ1.‬


         ‫ـ‬         ‫ـ‬    ‫ـ‬
     ‫ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﻛـﻪ ﻋﻤﻮﻣـﺎً ﻗﻴﻤـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻧﺪارﻧـﺪ از‬
                                      ‫ـ ـ‬         ‫ـ‬         ‫ـ ـ‬           ‫ـ ـ‬        ‫ـ‬

     ‫ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺑﺮﺧـﻮردار اﺳـﺖ. ﻳﻜـﻲ از روشﻫـﺎي ﻣﺘـﺪاول‬

     ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزاري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. از آﻧﺠـﺎ ﻛـﻪ ﺑﺴـﻴﺎري از ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي‬

     ‫ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﻣﺘﺸﻜﻞ از اﺟﺰاء ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ وارداﺗـﻲ ﻫﺴـﺘﻨﺪ اﻳـﻦ روش از دﻗـﺖ ﻻزم ﺑﺮﺧـﻮردار‬

     ‫ﻧﻴﺴﺖ. ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ از ﺿـﺮاﻳﺐ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﺟـﺪاول داده و‬

     ‫ﺳﺘﺎﻧﺪه ﻣﺮﻛﺰ آﻣﺎر اﻳﺮان ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎل 0731 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد2. ارزش ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ را‬

     ‫ﺑﻪ دو ﺣﺴﺎب ارزش اﻓﺰوده و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي واﺳﻄﻪاي ﺗﻔﻜﻴـﻚ ﻣـﻲﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. ارزش اﻓـﺰوده ﺑـﺮ اﺳـﺎس‬


                                                             ‫1 ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺳﻴﻤﺎن، ش 71، ﺷﻬﺮﻳﻮر 5731، ص 11-51‬
     ‫2 - اﻳﻦ ﺟﺪول آﺧﺮﻳﻦ ﺟﺪول ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺮاي اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان اﺳﺖ و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﻴﻪﻫـﺎي ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣﻠـﻞ ﻣﺒﻨـﻲ ﺑـﺮ‬
     ‫ﻋﺪم ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت ﻣﺠـﺪد ﺟـﺪاول داده ﺳـﺘﺎﻧﺪه ﺑـﺮاي ﻣـﺪﺗﻬﺎي ﻛﻤﺘـﺮ از ده ﺳـﺎل از ﺟـﺪول 0731 اﺳـﺘﻔﺎده‬
                             ‫ﻧﻤﻮدﻳﻢ. ارﻗﺎم ﺿﺮاﺋﺐ ﻓﻨﻲ اﻳﻦ ﺟﺪاول ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﺎ ﺛﺒﺎﺗﻨﺪ و ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ و ﻛﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ.‬
‫07‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺣﺴﺎﺑﻬﺎي ﻣﻠﻲ ﻣﺮﻛﺰ آﻣﺎر اﻳـﺮان ﺑـﻪ دو ﺟـﺰء ﺟﺒـﺮان ﺧـﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨـﺎن و ﻣـﺎزاد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺗﻘﺴـﻴﻢ‬

                                ‫ﻣﻲﺷﻮد. ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي واﺳﻄﻪاي را ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮارد ذﻳﻞ ﺗﻘﻠﻴﻞ داد:‬


                                                        ‫1- ﺑﺮق و ﮔﺎز و ﻓﺮآوردهﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ‬

                                                                  ‫2- ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬

                                                              ‫3- ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬


     ‫زﻧﻮز ﺑﺮاي ﺻﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ ارزش ﻣـﺮزي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ در‬

     ‫ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳـﻴﻤﺎن 76/1 دﻻر اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺧﺼﻮﺻـﻴﺖ‬

              ‫ﺧﻄﻲ ﺿﺮاﻳﺐ ﺟﺪاول داده و ﺳﺘﺎﻧﺪه اﻳﻦ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﻤﻴﻢ و اﺳﺘﻔﺎده در اﻳﻨﺠﺎ ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺖ.‬


     ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ ارزش ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﻪ ارزش اﻓﺰوده و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي واﺳـﻄﻪاي‬

     ‫ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﺷﻮد و ﻧﻴﺰ ﺧﻮد ارزش اﻓﺰوده ﺑـﻪ ﺟﺒـﺮان ﺧـﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨـﺎن و ﻣـﺎزاد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ ﺗﻔﻜﻴـﻚ‬

     ‫ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ. ﺟﻤﻊ ﺳﺘﻮﻧﻬﺎي ﻣﺎزاد ﻋﻤﻠﻴـﺎﺗﻲ و ﺟﺒـﺮان ﺧـﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨـﺎن ارزش ﺳـﺎﻳﻪاي ﺟﺒـﺮان‬

     ‫ﺧﺪﻣﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ارزش ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ارزش ﺳـﺎﻳﻪاي‬

     ‫ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﻧﻬﺎدهﻫـﺎي ﻏﻴـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺿـﺮﻳﺐ ﺗﺒـﺪﻳﻞ 49/0 را در ارزش ﺧـﺪﻣﺎت‬

     ‫ﻛﺎرﻛﻨﺎن ﺿﺮب ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ. ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ 49/0 از ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺣﻘﻮق‬

                                                              ‫ﺳﺎﻟﻴﺎﻧﻪ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ.‬
‫17‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




       ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن و ﺧﺪﻣﺎت ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻣﺒﺎدﻟﻪاي‬


             ‫ارزش اﻓﺰوده ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ )رﻳﺎل(‬                  ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ‬

         ‫ﻣﺎزاد ﻋﻤﻠﻴﺎﺗﻲ‬          ‫ﺟﺒﺮان ﺧﺪﻣﺎت ﻛﺎرﻛﻨﺎن‬

                ‫712/8192‬                          ‫87/909‬     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻌﻤﻴﺮ و ﻧﮕﻬﺪاري‬

                    ‫0521‬                          ‫21/682‬         ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻏﺬا و ﻧﻈﺎﻓﺖ‬

                 ‫43/8097‬                         ‫87/3031‬           ‫اﺳﺘﺨﺮاج و ﺣﻤﻞ‬

                 ‫53/6022‬                         ‫24/3911‬         ‫ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ و ﻛﻤﻜﻲ‬

                ‫98/55961‬                         ‫14/0524‬              ‫ﺳﺎﻳﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎ‬

                ‫98/55961‬                         ‫14/0524‬                    ‫ﺟﻤﻊ ﻛﻞ‬

                         ‫1‬                           ‫49/0‬            ‫ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬

                ‫98/55961‬                         ‫93/5993‬                     ‫ﻣﺠﻤﻮع‬


       ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬از ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.‬


             ‫2 ‪CFL 1. aLi L1  CFL 2  aL 2 .L 2   aki .K 1   ak 2 .K‬‬
     ‫‪DRC ‬‬
                           ‫‪Pi   a ji Pi   an i Pni r j n‬‬
‫27‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                  ‫ﻛﻪ اﺟﺰاء آن در ﺟﺪول زﻳﺮ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬




                           ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺒﻊ داﺧﻠﻲ ﺑﺮاي ﺳﻴﻤﺎن‬


         ‫5/2882‬                                              ‫1‪CFL1  a L1 L‬‬             ‫1‬

        ‫6/69458‬                                                  ‫‪a‬‬      ‫1‪k‬‬   ‫1 ‪.K‬‬      ‫2‬

         ‫3/5993‬                                            ‫2‪CFL 2  a L 2 .L‬‬            ‫3‬

        ‫8/55961‬                                                  ‫‪a‬‬      ‫2‪k‬‬   ‫2 ‪.K‬‬      ‫4‬

      ‫4/033901‬       ‫2 ‪CFL1  aL1.L1  CF L 2  aL 2 .L 2   aK 1 .K 1   aK 2 .K‬‬     ‫5‬

        ‫633662‬                                                                     ‫‪Pi‬‬   ‫6‬

      ‫7/361131‬                                                     ‫‪a‬‬         ‫‪Ji‬‬   ‫‪Pi‬‬   ‫7‬

        ‫2/38431‬                                             ‫‪ a‬‬    ‫‪ni‬‬   ‫‪Pni rJn‬‬        ‫8‬

        ‫986121‬                              ‫‪Pi   a Ji Pi   a ni Pni rJn‬‬            ‫9‬

           ‫09/0‬                                                   ‫‪DRC‬‬                   ‫01‬




     ‫ﻣﻌﻴﺎر ‪ DRC‬در ﻧﺮخ ارز ﺳﺎﻳﻪاي 3238 رﻳﺎل و ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي 23 دﻻر ﻣﻌﺎدل 9/0 ﻣـﻲﺷـﻮد و‬

     ‫ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻋﺪد ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ از ﻳﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻣـﻲﺗـﻮان ﺑﻴـﺎن ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﻓـﺎرس‬
‫37‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺧﻮزﺳﺘﺎن در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺻﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﻳﺴـﺘﺎ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. اﻳـﻦ رﻗـﻢ ﻧﺸـﺎن‬

     ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺮدن 9/0 دﻻر ﻳﻚ دﻻر ﺑﺪﺳـﺖ آورده ﻳـﺎ 01 درﺻـﺪ‬

                                               ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺻﺮﻓﻪﺟﻮﺋﻲ ارزي ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬


                                        ‫ﻛﺸﺶ ارزي و ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن‬


     ‫ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ واﻛﻨﺶ و ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻧـﺮخ ارز و ﻗﻴﻤـﺖ ﻣـﺮزي‬

     ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺒﺤﺚ ﻛﺸﺶ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﻟﺬا در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑـﻪ ﻣﻘﻮﻟـﻪ ﻛﺸـﺶ ارزي و ﻗﻴﻤﺘـﻲ‬

                                                                                 ‫ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ.‬


     ‫راﺑﻄﻪاي ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻧﺮخ ارز ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗـﺮار‬

                                                                   ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


              ‫‪DRC‬‬   ‫‪e‬‬
       ‫‪Ee ‬‬        ‫0 .‬
               ‫‪e‬‬   ‫0 ‪DRC‬‬

                                                                           ‫0‪ :0e‬ﻧﺮخ ارز اوﻟﻴﻪ‬

                                                                        ‫0‪ DRC :DRC‬اوﻟﻴﻪ‬


                                                                  ‫‪ : E e‬ﻛﺸﺶ ﻗﻴﻤﺘﻲ ‪DRC‬‬
‫47‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﮔﺮ ﻧﺮخ ارز ده درﺻﺪ ﺑﺎﻻ رود و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ‬

     ‫ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﻪ 28/0 و ﻣﻴﺰان ﻛﺸﺶ ‪ DRC‬ﺑﻪ 88/0 ﻣﻲرﺳـﺪ ﻛـﻪ ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪه ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ‬

     ‫‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ده درﺻﺪي ﻧﺮخ ارز اﺳﺖ. ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣـﺪه ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ ﻛـﻪ‬

     ‫اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ارز ﺑﻪ 0057 رﻳﺎل ﺑﺮﺳﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑـﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻴـﺰان ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ ﻳـﻚ‬

     ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓـﺖ در ﺻـﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ارز ﺑـﻪ ﻛﻤﺘـﺮ از 0057 رﻳـﺎل ﺑﺮﺳـﺪ و‬

              ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﻴﻢ.‬


                           ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬در ﻧﺮخ ارز 0057 رﻳﺎل‬


     ‫2 ‪10930/45 CFL 1  aL 1.L1  CF L 2  aL 2 .L 2   aK 1 .K 1   aK 2 .K‬‬                   ‫1‬

        ‫00042‬                                                                               ‫‪Pi‬‬   ‫2‬

       ‫491811‬                                                                  ‫‪a‬‬      ‫‪Ji‬‬   ‫‪Pi‬‬   ‫3‬

        ‫05121‬                                                           ‫‪ a‬‬    ‫‪ni‬‬   ‫‪Pni rJn‬‬     ‫4‬

       ‫656901‬                                           ‫‪Pi   a Ji Pi   a ni Pni rJn‬‬         ‫5‬

              ‫1‬                                                                  ‫6 ‪DRC‬‬




                                  ‫ﻛﺸﺶ ﻗﻴﻤﺘﻲ ‪ DRC‬را از راﺑﻄﻪ زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ :‬
‫57‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

             ‫‪DRC‬‬   ‫0‪P‬‬
     ‫‪EP ‬‬         ‫.‬
              ‫0 ‪P DRC‬‬

                                                                      ‫0‪ : P‬ﻗﻴﻤﺖ اوﻟﻴﻪ ﻣﺤﺼﻮل‬

                                                                         ‫0‪ DRC :DRC‬اوﻟﻴﻪ‬

                                                                    ‫‪ : E P‬ﻛﺸﺶ ﻗﻴﻤﺘﻲ ‪DRC‬‬


     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺸﺸﻲ ﻗﻴﻤﺘﻲ ‪ DRC‬ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓـﺎرس ﺧﻮزﺳـﺘﺎن ﺑـﺮاي ﺳـﺎل 3831 ﻧﺸـﺎن‬

     ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮخ ارز ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻤﺎﻧﺪ آﻧﮕﺎه‬

                                                             ‫ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬


     ‫اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن از 23 دﻻر ﺑﻪ 5/53 دﻻر ﺑﺮﺳﺪ )ﭼﻴﺰي ﺣﺪود 01 درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬

     ‫ﻛﻨﺪ( آﻧﮕﺎه ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﻪ 47/0 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ و ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳـﻦ ﺗﻐﻴﻴـﺮات‬

     ‫ﻗﻴﻤﺖ 77/1 ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻋـﺪم ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ده درﺻـﺪي‬

                                                                                 ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ اﺳﺖ.‬


     ‫اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن در ﺑﺎزار ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ 5/03 دﻻر ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ‬

     ‫ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗـﻦ ﺳـﻴﻤﺎن ﺑـﻪ ﻛﻤﺘـﺮ از 5/03‬

     ‫دﻻر ﺑﺮﺳﺪ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ‬

     ‫از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻓﻘـﻂ ﻗﻴﻤـﺖ ﺑـﺮق از 4‬
‫67‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺳﻨﺖ ﺑﻪ 5/5 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮﺳﺪ. ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺪﺳﺖ آﻣـﺪه ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺟـﺪول‬

     ‫ﺑﻌﺪي ﻳﻚ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﺑـﻪ ﺑـﻴﺶ از 5/5 ﺳـﻨﺖ ﺑـﻪ ازاي ﻫـﺮ ﻛﻴﻠـﻮ‬

     ‫وات ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮﺳﺪ ‪ DRC‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻣـﺎ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺧـﻮد را در‬

                                                            ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد.‬




               ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي 05/03 دﻻر ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬


            ‫2 ‪109330/4 CFL 1  aL 1.L1  CF L 2  aL 2 .L 2   aK 1.K 1   aK 2 .K‬‬           ‫1‬

            ‫5/158352‬                                                                      ‫‪Pi‬‬   ‫2‬

            ‫7/361131‬                                                         ‫‪a‬‬      ‫‪Ji‬‬   ‫‪Pi‬‬   ‫3‬

             ‫2/38431‬                                                  ‫‪ a‬‬    ‫‪ni‬‬   ‫‪Pni rJn‬‬     ‫4‬

            ‫5/402901‬                                  ‫‪Pi   a Ji Pi   a ni Pni rJn‬‬         ‫5‬

                    ‫1‬                                                          ‫‪DRC‬‬             ‫6‬
‫77‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                        ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي 5/5 ﺳﻨﺖ ﺑﺮق‬


     ‫ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ‬                   ‫ﺷﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ‬                        ‫ردﻳﻒ‬

                    ‫4/033901‬       ‫ﻣﺠﻤﻮع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ )رﻳﺎل(‬        ‫1‬

                            ‫23‬                        ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش ﺳﻴﻤﺎن )دﻻر(‬          ‫2‬

                           ‫6/3‬                   ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت )دﻻر(‬           ‫3‬

                           ‫5/5‬              ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ )دﻻر(‬          ‫4‬

                         ‫70/8‬                  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻣﺎزوت ﻣﺼﺮﻓﻲ )دﻻر(‬           ‫5‬

                         ‫40/0‬                   ‫ارزش ﻣﺮزي ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ )دﻻر(‬           ‫6‬

                         ‫2/71‬             ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ )دﻻر(‬       ‫7‬

                           ‫6/1‬         ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ )دﻻر(‬      ‫8‬
‫87‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                        ‫1/31‬                         ‫ارزش اﻓﺰوده ﺟﻬﺎﻧﻲ )دﻻر(‬                  ‫9‬

                        ‫3238‬                                  ‫ﻧﺮخ ارز ﺑﺎزار آزاد‬          ‫01‬

                            ‫1‬                      ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ )‪(DRC‬‬                 ‫11‬




                      ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬در ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي 11 ﺳﻨﺖ ﻣﺎزوت‬


     ‫ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ‬                  ‫ﺷﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ‬                          ‫ردﻳﻒ‬

                   ‫4/033901‬      ‫ﻣﺠﻤﻮع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ )رﻳﺎل(‬               ‫1‬

                           ‫23‬                       ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش ﺳﻴﻤﺎن )دﻻر(‬                 ‫2‬

                         ‫56/3‬                  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻣﺎﺳﻴﻦآﻻت )دﻻر(‬                   ‫3‬

                            ‫4‬            ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﻣﺼﺮﻓﻲ ﺳﺎﻻﻧﻪ )دﻻر(‬                  ‫4‬

                          ‫5/9‬               ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻣﺎزوت ﻣﺼﺮﻓﻲ )دﻻر(‬                   ‫5‬

                         ‫40/0‬                      ‫ارزش ﻣﺮزي ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ‬                   ‫6‬

                         ‫2/71‬                 ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬              ‫7‬
‫97‬           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


      ‫26/1‬            ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬      ‫8‬

     ‫21/31‬                           ‫ارزش اﻓﺰوده ﺟﻬﺎﻧﻲ‬        ‫9‬

     ‫3238‬                              ‫ﻧﺮخ ارز ﺑﺎزار آزاد‬    ‫01‬

        ‫1‬                   ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ )‪(DRC‬‬           ‫11‬
‫08‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                   ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ‬


     ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳـﺘﺎن ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ ﻣﻄـﺎﺑﻖ‬

     ‫ﺟﺪول زﻳﺮ ﻣﺎ را ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ 0/46 (DRC‬ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑـﺎ ﺷـﺎﺧﺺ ‪DRC‬‬

     ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي )09/0( داراي ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻳـﺎدي اﺳـﺖ. ﻋﻠـﺖ اﻳـﻦ اﺧـﺘﻼف را ﻣـﻲﺗـﻮان در‬

     ‫ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺳـﻮﺧﺖ و اﻧـﺮژي ﺟﺴـﺘﺠﻮ ﻛـﺮد. ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ ﺑـﺮق، ﻣـﺎزوت ﻫﻤﮕـﻲ‬

     ‫اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻳﺎدي ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺧﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ دوﻟـﺖ ﺳﻮﺑﺴـﻴﺪﻫﺎي ﺑـﺎﻻﻳﻲ را ﺑـﻪ‬

                                                  ‫ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺣﺎﻣﻠﻬﺎي اﻧﺮژي ﻣﻲﭘﺮدازد.‬
‫18‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                           ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ‬


 ‫ﻣﻴﺰان ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﺗﻦ )رﻳﺎل (‬                    ‫ﺷﺮح ﻫﺰﻳﻨﻪ‬                   ‫ردﻳﻒ‬

             ‫4/033901‬                 ‫ﻣﺠﻤﻮع ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ‬        ‫1‬

              ‫000003‬                        ‫ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ ﻓﺮوش ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬              ‫2‬

               ‫00051‬                        ‫ارزش داﺧﻠﻲ ﻣﺼﺮف ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﺮق‬                ‫3‬

               ‫1758‬                           ‫ارزش داﺧﻠﻲ ﻣﺎزوت ﻣﺼﺮﻓﻲ‬                 ‫4‬

                ‫233‬                           ‫ارزش داﺧﻠﻲ ﻗﻄﻌﺎت ﻳﺪﻛﻲ‬                  ‫5‬

              ‫8/37342‬                          ‫ارزش داﺧﻠﻲ ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت‬                  ‫6‬

              ‫8/67284‬                      ‫ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬           ‫7‬

               ‫38431‬                      ‫ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ‬        ‫8‬

             ‫2/042832‬                    ‫ارزش اﻓﺰوده داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن‬         ‫9‬

                ‫64/0‬                            ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺎﺧﺺ ‪DRC‬‬                      ‫01‬


     ‫در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ﺷـﺮﻛﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﻓـﺎرس ﺧﻮزﺳـﺘﺎن در ﻛﻠﻴـﻪ‬

     ‫ﻣﺮاﺣﻞ از ﻧﻈﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻳﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺘﻲ ﻧﻘﺶ ﺣﺴﺎﺳﻲ دارﻧﺪ. ﺑﺪﻳﻦ‬

                            ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻧﺮخ ارز ﺑﺼﻮرت زﻳﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد.‬


                        ‫1- ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﺮخ ارز ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻧﺮخ ﺑﺎزار آزاد در ﺳﺎل 2831 اﺳﺖ.‬
‫28‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                           ‫2- ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ 11/0 ﻓﺮض ﻣﻲﺷﻮد.‬

     ‫3- ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ داراي ﺿﺮﻳﺐ ﺗﺒﺪﻳﻞ 1، 5/0 و 49/0 اﺳﺖ.‬

          ‫4- ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي اﻧﺮژي و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ و ﺳﻮﺧﺖ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬

                              ‫5- ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺿﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ 23 دﻻر ﻓﺮض ﻣﻲﺷﻮد.‬

     ‫6- ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟﺪاول داده و ﺳـﺘﺎﻧﺪه ﺑـﻪ ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ‬

                                 ‫ﺗﻘﺴﻴﻢ و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي آﻧﻬﺎ را 26/1 دﻻر در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ.‬

     ‫7- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺑﺎﻻ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮ اﺳـﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي و ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

     ‫ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 09/0 ﮔﺮدﻳﺪ. ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺷـﺎﺧﺺ ﻛﻤﺘـﺮ از ﻳـﻚ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ،‬

     ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ اﺳﺖ، ﻟﺬا در ﺻﻮرت ﻧﺰدﻳـﻚ ﺷـﺪن ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎ‬

                ‫ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ زﻳﺎدي در ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ.‬

     ‫8- اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ 05/03 دﻻر در ﻋﺮﺻﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺑﺮﺳـﺪ )ﺑـﺎ ﺛﺎﺑـﺖ در ﻧﻈـﺮ‬

     ‫ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ( ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻳﻌﻨﻲ زﻳﺮ ﻗﻴﻤـﺖ ﻓـﻮق‬

                                                             ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺘﻮﺟﻪ زﻳﺎن اﺳﺖ.‬

     ‫9- اﮔﺮ ﻧﺮخ ﺑﺮاﺑﺮي دﻻر ﺑﻪ 0057 رﻳﺎل ﺗﻨﺰل ﻛﻨﺪ )ﺑﺎ ﺛﺎﺑﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ(‬

     ‫ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻳﻌﻨﻲ زﻳـﺮ ﻧـﺮخ ﻓـﻮق ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺳـﻴﻤﺎن ﻣﺘﻮﺟـﻪ زﻳـﺎن‬

                                                                                      ‫اﺳﺖ.‬

           ‫01- ﻛﺸﺶ ارزي ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ده درﺻﺪي ﻧﺮخ ارز 88/0 ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬
‫38‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫11- از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻓﻬﻤﻴـﺪ در ﺻـﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤـﺖ‬

                   ‫ﺳﻴﻤﺎن 01 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ آﻧﮕﺎه ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﻪ 47/0 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ.‬

     ‫21- اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ از 4 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ 5/5 ﺳﻨﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑـﺪ‬

     ‫و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ 1=‪ DRC‬ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﺮق‬

          ‫از 5/5 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺎﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬

     ‫31- اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ در ﻣﻮرد ﺳﻮﺧﺖ ﻣﺎزوت ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﻳﻌﻨﻲ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣـﺮزي ﻣـﺎزوت از‬

     ‫9 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ 11 ﺳﻨﺖ ﺑﺮﺳﺪ ﻣﻴﺰان 1=‪ DRC‬ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا در ﻋﻴﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ‬

           ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﻣﺎزوت ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از 11 ﺳﻨﺖ ﻣﺎﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬

     ‫41- ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ‪ DRC‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه )09/0 = ‪ (DRC‬ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و ‪ DRC‬ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه‬

     ‫ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ )64/0 = ‪ (DRC‬ﻣﺎ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿـﻮع ﻣـﻲ رﺳـﺎﻧﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ‬

     ‫ﺳﻴﻤﺎن از ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻴﻢ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﻣﺎ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳـﻴﻤﺎن در‬

     ‫ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ دارﻳﻢ و از ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﻳﺴﺘﺎ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻴﻢ اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ‬

     ‫در ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺗﺠﺎري ﻛﺸﻮر و ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎ اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ در ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺮه ﮔﻴﺮي‬

                                                         ‫از ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻓﻮق ﺑﻌﻤﻞ آﻳﺪ.‬
‫48‬                                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




                                                                        ‫اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ‬


     ‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻣﺼﺮف، واردات و ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫اﻳﺮان در اﺛﺮ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ. ﺑﺮاي ﺷﺮوع ﻣﺒﺤﺚ ﺑﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي‬

                    ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ.‬


                                                        ‫ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ‬


     ‫از ﻟﺤﺎظ ﻧﻈﺮي1 واردات، ﺗﺎﺑﻊ ﻧﺮخ ارز، ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ، ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ‬

     ‫و ﻣﻴﺰان درآﻣﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻫﺪف از آوردن ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ و ﻧﺮخ ارز در ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي‬

     ‫واردات، اﺣﺘﺴﺎب ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش رﻓﺘﺔ )ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪار( ﻛﺎﻻي وارداﺗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻗﻴﻤﺖ‬

     ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ، رﻗﺎﺑﺖ ﺑﻴﻦ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ را در ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات ﻣﻄﺮح‬

     ‫ﻣﻲﺳﺎزد. ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﮔﻤﺮﻛﻲ و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪاي ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش رﻓﺘﻪ )ﺗﻤﺎم‬

                                                                        ‫ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪار( ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


     ‫در اﻳﺮان در دوران ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب ﻧﺮخﻫﺎي ارز ﻣﺘﻌﺪدي راﻳﺞ ﮔﺮدﻳﺪ و ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً از ﻧﺮخ ارز‬



     ‫1 - ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻧﻈﺮي ﺗﻮاﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات و ﻋﺮﺿﺔ ﺻﺎدرات در ﻣﺘﻮن اﻗﺘﺼﺎد ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠـﻞ ﺑـﻪ ﺗﻔﺼـﻴﻞ آورده‬
     ‫ﺷﺪه اﺳﺖ و از ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺑﻴﺸﺘﺮ در اﻳﻦ ﺑﺎب ﺧﻮدداري ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳـﻲ اﻳـﻦ ﻧﻈﺮﻳـﻪﻫـﺎ ﻧﮕـﺎه ﻛﻨﻴـﺪ ﺑـﻪ: ‪Heller‬‬
                 ‫)5991(. ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻈﺮي و اﻗﺘﺼﺎدﺳﻨﺠﻲ اﻳﻦ ﺗﻮاﺑﻊ در اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: ﺑﻴﺪآﺑﺎد )3831(.‬
‫58‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻌﺮﻳﻔﻲ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻧﺮخﻫﺎي ارز ﺑﻜﺎرﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻧﺮخﻫﺎي‬

     ‫ﻣﻮﺛﺮ ارز در اﻳﻦ دوره ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺑﺨﺸﻲ ﻣﺘﻔﺎوت از ﺑﺨﺶ دﻳﮕﺮ اﺳﺖ ﭼﻪ ارزﻫﺎي ﺗﺨﺼﻴﺼﻲ ﺑﺎ‬

     ‫ﻧﺮخﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺑﺨﺸﻲ از اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ ارز‬

     ‫در ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ و ﺗﻘﺴﻴﻢ آن ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺾ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ، ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ‬

                                ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻲآﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎدة ﻣﺎ در اﻟﮕﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


     ‫ﻋﻠﻲاﻻﺻﻮل در ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﺎ درآﻣﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﻣﻠﻲ ﻳﺎ داﺧﻠﻲ ﻳﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮي‬

     ‫ﻛﻪ ﺣﺎﻛﻲ از درآﻣﺪ ﻛﺸﻮر ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻌﻨﻮان ﻣﺘﻐﻴﺮ درآﻣﺪ در ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎ درج ﻣﻲﺷﻮد. در ﻣﻌﺎدﻻت زﻳﺮ‬

     ‫ﻧﻴﺰ از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺎﺑﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻳﻢ و ﭼﻮن ﺑﻪ ﺟﻮابﻫﺎي ﻣﻄﻠﻮب ﻧﺮﺳﻴﺪﻳﻢ‬

     ‫از ﻣﺘﻐﻴﺮ درآﻣﺪﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ﺑﺮاي درآﻣﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ‬

     ‫ﺑﻬﺒﻮد ﻧﺘﺎﻳﺞ آﻣﺎري اﻟﮕﻮﻫﺎ ﮔﺮدﻳﺪ. ﺗﻮﺟﻴﻪ اﻳﻦ ﻗﻀﻴﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮﮔﺎه ارز ﻧﺎﺷﻲ از‬

     ‫درآﻣﺪ ﻧﻔﺖ در اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮده ﺗﺨﺼﻴﺺ آن ﺑﻪ ﺑﺨﺸﻬﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮاي واردات ﻧﻴﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮده‬

     ‫اﺳﺖ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﭼﺎرﭼﻮب اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺟﺎزة واردات در اﻛﺜﺮ ﻣﻮارد‬

     ‫ﻣﻨﻮط ﺑﻪ ﺗﺨﺼﻴﺺ ارز ﺑﻮده و ﺗﺨﺼﻴﺺ ارز ﻫﻤﻮاره ﻣﻨﺘﺞ از درآﻣﺪ ﻧﻔﺘﻲ ﺑﻮده. اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ‬

     ‫ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻧﻴﺰ اداﻣﻪ دارد. اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﺮاي اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻴﺎن واﻗﻌﻲﺗﺮي از درآﻣﺪ ارزي و ﻳﺎ ﺗﻮان ﺧﺮﻳﺪ‬

     ‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻬﺘﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ آن را ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ‬

                                                                       ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮدﻳﻢ.‬


     ‫آﻣﺎر ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﺔ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻛﺪﻫﺎي ‪ ISIC‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﺑﺪﺳﺖ آوردن اﻳﻦ‬
‫68‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ارﻗﺎم ﺑﺮاي دورة ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ از ﻓﺎﻳﻞﻫﺎي ﻛﺎﻣﭙﻴﻮﺗﺮي ﮔﻤﺮﻛﺎت ﻛﺸﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده و ﭘﺲ از‬

     ‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﺪﻫﺎي ‪ CCCN‬ﮔﻤﺮگ ﺑﻪ ‪ ISIC‬از ﺗﻘﺴﻴﻢ ارزش ﺗﻌﺮﻓﻪ درﻳﺎﻓﺘﻲ ﻫﺮ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺑﺮ ارزش‬

                                        ‫واردات ﻫﻤﺎن زﻳﺮﺑﺨﺶ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﺔ ﻣﺆﺛﺮ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ1.‬


                          ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ‪ ISIC‬از ﻗﺮار ذﻳﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ:‬


                                                               ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم‬          ‫1.‬

                                                                    ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ‬      ‫2.‬

                                                            ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻧﻲ وﻏﻴﺮﻓﻠﺰي‬           ‫3.‬

                                              ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، زﻏﺎﻟﺴﻨﮓ، ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ‬             ‫4.‬

                                                          ‫ﻏﺬاﻳﻲ، آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻴﻬﺎ و دﺧﺎﻧﻴﺎت‬      ‫5.‬

                                                             ‫ﭼﻮب و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ‬             ‫6.‬

                                       ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﺑﺰار و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬             ‫7.‬

                                                                      ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬     ‫8.‬

                                                           ‫ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﻘﻮا، ﭼﺎپ و ﺻﺤﺎﻓﻲ‬         ‫9.‬


                    ‫ﻟﺬا ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻲﺗﻮان ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻮد:‬




                         ‫1 - ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در ﺑﻴﺪآﺑﺎد )5731( ﺻﻔﺤﺎت 815-074 ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ.‬
‫78‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                          ‫‪ EREt WWSPINDEX _69t   IMTRit ‬‬           ‫‪ EXOILDt‬‬       ‫‪‬‬
                    ‫‪ ‬‬
     ‫‪R _ IMVALDit  C A  ‬‬                      ‫‪1 100  C  B   WWSPINDEX _69t  C C  Ut‬‬
                          ‫‪‬‬     ‫‪WSPIIMC _69t‬‬     ‫‪ ‬‬        ‫‪‬‬           ‫‪‬‬               ‫‪‬‬

       ‫)1(‬


     ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ )1( ﺗﻌﺮﻳﻒ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺧﻄﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي )‪ C(B) ،C(A‬و )‪ C(C‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎﻗﻲ‬

                                                                  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪهاﻧﺪ:‬


     ‫‪R_IMVALDit‬‬                ‫ﻣﻘﺪار واردات زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺘﻲ ‪ i‬در زﻣﺎن ‪ t‬ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺳﺎل 9631‬

     ‫‪ERE‬‬                                 ‫ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ )ﺗﻌﺪاد رﻳﺎل ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻫﺮ واﺣﺪ دﻻر( در زﻣﺎن ‪t‬‬

     ‫96_‪WWSPINDEX‬‬                         ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ 001 = 9631 در زﻣﺎن ‪t‬‬

     ‫‪WSPIIMC_69t‬‬                ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎي وارداﺗﻲ در اﻳﺮان 001 = 9631‬
                                                                                            ‫در زﻣﺎن ‪t‬‬
     ‫‪IMTRit‬‬                                          ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﺆﺛﺮ در زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺘﻲ ‪ i‬در زﻣﺎن ‪t‬‬

     ‫‪EXOILDt‬‬                                                             ‫درآﻣﺪ ﻧﻔﺖ در ﺳﺎل ‪ t‬ﺑﻪ دﻻر‬

     ‫‪Ut‬‬                                                                                   ‫ﺟﻤﻠﻪ اﺧﻼل‬

     ‫9 ,…,1 =‪i‬‬                                                    ‫اﻧﺪﻳﺲ زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ‬

     ‫3731-3531=‪t‬‬                                                                          ‫اﻧﺪﻳﺲ زﻣﺎن‬


     ‫ﺗﺎﺑﻊ )1( واردات را ﺗﺎﺑﻌﻲ از ﻧﺮخ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻘﻴﻘﻲ واردات و درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﺸﻮر‬

     ‫ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻛﺮوﺷﻪ اول ﻣﺒﻴﻦ ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﻮده و ﻛﺮوﺷﻪ دوم ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ‬

     ‫ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻳﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب دو ﻛﺮوﺷﻪ اول در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻧﺮخ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻘﻴﻘﻲ‬
‫88‬                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫واردات را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﺪ. ﻛﺮوﺷﻪ ﺳﻮم ﻣﺒﻴﻦ درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ﻧﺎﺷﻲ از ﺻﺪور ﻧﻔﺖ‬

     ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺗﺼﺮﻳﺢ اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﻜﻞ ﻛﺎﻣﻼً از اﺑﻌﺎد ﻧﻈﺮي ﻣﻮرد ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮريﻛﻪ‬

           ‫اﻧﺘﻈﺎر دارﻳﻢ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي )‪ C(A‬ﻣﻨﻔﻲ و )‪ C(B‬ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻳﻦ ﻋﻼﻣﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ زﻳﺮ اﺳﺖ.‬


     ‫‪d R _ IMVALDi‬‬         ‫‪d R _ IMVALDi‬‬          ‫‪d R _ IMVALDi‬‬         ‫‪d R _ IMVALDi‬‬
                     ‫‪‬‬                      ‫‪‬‬                    ‫‪‬‬               ‫‪‬‬
        ‫‪d ERE‬‬             ‫96 _ ‪d WWSPINDEX‬‬        ‫96 _ ‪d WSPIIMC‬‬           ‫‪d IMTRi‬‬

     ‫‪d R _ IMVALDi‬‬
                     ‫‪‬‬
       ‫‪d EXOILD‬‬



     ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ )1( ﺑﺮاي ﻧﻪ زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺠﺰا ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد،‬

     ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻌﺎدﻻت ﻧﺎﺷﻲ از )1( ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه 9 ﻣﻌﺎدﻟﻪاي رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت‬

     ‫3_‪ 0SYS_IM‬ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ اﻧﺪﻳﺲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ دو رﻗﻤﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ‬

     ‫رﻗﻢ اول آن اﻧﺪﻳﺲ ﺑﺨﺶ و رﻗﻢ دوم آن ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ در‬

                           ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ )2( ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﻤﺎدﻫﺎي ﻛﻠﻲ )‪ C(C), C(B), C(A‬ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪهاﻧﺪ.‬


     ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻛﺮوﺷﻪ دوم ﻛﻪ در ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﺆﺛﺮ واردات ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﺑﻪ ﻋﻼوه ﻧﺮخ‬

     ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻮزون آورده ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺠﺰا در درون رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﺪ ﺳﺒﺐ‬

     ‫اﻳﺠﺎد ﺧﻄﺎي ﺗﺼﺮﻳﺢ در اﻟﮕﻮ ﻣﻲﮔﺮدﻳﺪ. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﻢ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻧﺮخ ﻣﻮزون ﺗﻌﺮﻓﻪ و ﻫﻢ‬

     ‫ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز ﻫﺮ دو در ﺗﺎﺑﻊ واردات از دﻳﺪﮔﺎه ﻫﺰﻳﻨﻪ واردات ﻳﻚ ﺧﺎﺻﻴﺖ را در ﻣﻮرد‬

     ‫ﻣﺘﻐﻴﺮ واردات ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻟﺬا ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ دو ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه در‬

     ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ )2( آورده ﺷﻮﻧﺪ. زﻳﺮا از ﻟﺤﺎظ واردﻛﻨﻨﺪه ﭼﻪ ﻧﺮخ ارز اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﭼﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي‬
‫98‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ و ﭼﻪ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﮔﻤﺮﻛﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻫﻤﮕﻲ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪ واردات وي‬

     ‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ و واردﻛﻨﻨﺪه در اﻳﻦ راﺑﻄﻪ از ﺑﻌﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻛﺎﻻي وارداﺗﻲ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً‬

     ‫ﺑﻲﺗﻔﺎوت اﺳﺖ. ﺟﺪا ﺟﺪا وارد ﻛﺮدن ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻛﺮوﺷﻪ اول ﻣﻌﺎدﻟﻪ )1( ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ ﻫﺮ ﻛﺪام از‬

     ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻗﺴﻤﺘﻲ از ﺗﻐﻴﻴﺮات واردات را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ‬

     ‫ﻗﺪرت ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻨﺪﮔﻲ رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ، زﻳﺮا در اﺻﻞ اﻳﻦ ﺗﺼﺮﻳﺢ ﺳﺒﺐ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ‬

     ‫ﻧﻘﺎط ﭘﺮت ﻛﻪ در اﺛﺮ ورود ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ و ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ ﺣﻘﻴﻘﻲ ارز ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﻚ ﺗﻚ در‬

     ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ اﻳﺠﺎد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻳﻦ دو ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب ﺗﺎ ﺣﺪودي‬

                                                                                ‫از ﺑﻴﻦ ﺑﺮوﻧﺪ.‬


     ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﺘﻌﺪدي در اﻳﺮان ﺑﻄﻮر ﻣﺠﺰا در ﺑﺨﺸﻬﺎي ﺻﺎدرات و واردات ﺻﻨﻌﺖ‬

     ‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪﻧﺪ. در اﻳﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮارد زﻳﺮ ﺑﺮاي ﻫﺮﻛﺪام از زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ اﺣﺼﺎء و‬

          ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﮔﺮدﻳﺪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ وارد ﺗﻚﺗﻚ ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﻴﺴﺘﻢ واردات ﮔﺮدﻳﺪ:‬


                                                                        ‫1- واردات ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز‬

                                                                           ‫2- واردات ﻣﺠﺎز‬

                                                                         ‫3- واردات ﻣﺸﺮوط‬

                                                     ‫4- واردات ارزي ﺑﺎ ارز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ )دوﻟﺘﻲ(‬

                                                       ‫5- واردات ﻏﻴﺮ ارزي )ﺑﺪون اﻧﺘﻘﺎل ارز(‬

                                                     ‫6- واردات در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎدرات ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‬
‫09‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                               ‫7- ﺣﻖ ﺛﺒﺖ ﺳﻔﺎرش‬

     ‫8- اﻟﺰاﻣﺎت ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ )ﺑﻬﺪاﺷﺖ، اﺳﺘﺎﻧﺪارد، ﺛﺒﺖ ﺳﻔﺎرش در وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ، ﺛﺒﺖ ﺳﻔﺎرش در‬

                                                            ‫ﺑﺎﻧﻚ، ﺗﻮدﻳﻊ ودﻳﻌﻪ واردات و ﻏﻴﺮه(‬

                                                                         ‫9- ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود‬

                                                                      ‫01- ﻛﺎﻻي ﻣﺠﺎز ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود‬

     ‫11- واردات ﻏﻴﺮ ارزي ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻣﻮارد ﺧﺎص )ﻧﻈﻴﺮ آﻧﭽﻪ در ﻣﻘﺮرات ﺳﺎل 2731 )4/7/2731(‬

     ‫وﺿﻊ ﺷﺪه و ﻓﻘﻂ واردات ﺑﺪون اﻧﺘﻘﺎل ارز را ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻣﻮارد ﺧﺎص ﻧﻤﻮده ـ ﻣﺎده 83 آﺋﻴﻨﻨﺎﻣﻪ‬

                                                   ‫ﻣﻘﺮرات ﺻﺎدرات و واردات ﻧﻴﻤﻪ دوم 2731(‬

     ‫21- واردات در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎدرات ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻣﻮارد ﺧﺎص ) ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ واردات از ﻛﺸﻮرﻫﺎي آﺳﻴﺎي‬

                                                    ‫ﻣﻴﺎﻧﻪ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻ ﺑﻪاﻳﻦ ﻛﺸﻮرﻫﺎ(‬

                                                                          ‫31- واردات ارزي ﻣﺤﺪود‬


     ‫ﭼﻨﺎﻧﭽـــﻪ ﺑﺨـــﻮاﻫﻴﻢ ﻣﻮاﻧـــﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـــﻪاي را ﻧﻴـــﺰ در درون اﻟﮕـــﻮ ﻣﻠﺤـــﻮظ دارﻳـــﻢ‬

     ‫ﻣﻲﺗـﻮاﻧﻴﻢ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﻛﻴﻔـﻲ ﻛـﻪ ﻗـﺒﻼً ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺷـﺪهاﻧـﺪ در اﻟﮕـﻮ اﺳـﺘﻔﺎده ﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬

     ‫ﻫﻤﺒﺴــﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣــﻞ ﻳــﺎ ﻋــﺪم ﻫﻤﺒﺴــﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣــﻞ ﻳــﺎ ﻋــﺪم ﺗﻐﻴﻴــﺮ ﺑﺮﺧــﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫــﺎي ﻛﻴﻔــﻲ در‬

     ‫درون زﻳﺮﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻧﻤـﻲﺗـﻮان ﻫﻤـﻪ آﻧﻬـﺎ را در ﺗﻤـﺎم ﻣﻌـﺎدﻻت ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮد.‬
‫19‬                                         ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                        ‫ﻧﺎم ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﻠﻲ زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ و در ﻣﻌﺎدﻻت ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﺪهاﻧﺪ1:‬


                                                    ‫ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻛﻴﻔﻲ ‪ k‬ام در زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ‪i‬ام اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﺳﺖ‬
                    ‫‪‬‬‫1‬
             ‫‪IMiNk ‬‬
                    ‫‪‬‬                                                                  ‫در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت‬
                              ‫31,…,1=‪i =1,…,9 k‬‬


     ‫ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص در دوران ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻧﻈﻴﺮ ﺷﻮﻛﻬﺎي‬

     ‫ﻧﻔﺘﻲ، اﻧﻘﻼب، دوران ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب، ﺳﺎلﻫﺎي اﻓﺰاﻳﺶ واردات ﺑﺮاﺳﺎس اﺳﺘﻘﺮاض، ﺟﻨﮓ و ﻏﻴﺮه‬

                                        ‫ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺷﻜﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﻮﻧﺪ ‪ D‬ﺷﺮوع ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


     ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص دﺳﺘﮕﺎه‬

     ‫ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮده و دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﺟﺪﻳﺪي ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬

     ‫اﻳﻨﻜﻪ واردات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﻟﺬا روش "رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎي ﺑﻪ‬

     ‫ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻣﺮﺗﺒﻂ"2 را ﺑﺮاي ﺑﺮآورد ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺰﺑﻮر اﻧﺘﺨﺎب ﻧﻤﻮدﻳﻢ ﻛﻪ در ﻳﻚ زﻣﺎن، 9 ﻣﻌﺎدﻟﻪ‬

     ‫دﺳﺘﮕﺎه را ﻳﻜﺠﺎ ﺑﺮآورد ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮآورد دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ از ﻗﺪرت ﺗﻮﺿﻴﺢ‬

     ‫دﻫﻨﺪﮔﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻋﻼﺋﻢ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎ ﻫﻤﮕﻲ ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ اﻧﺘﻈﺎر ﻧﻈﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ و‬

     ‫ﻫﺎ ﮔﺮﭼﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺎﻻ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ وﻟﻲ ﺗﻮان رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ را ﺗﺄﻳﻴﺪ‬             ‫‪R‬‬
                                                                         ‫2‬
                                                                             ‫آﻣﺎرﻫﺎي ‪ t‬ﺑﺎﻣﻌﻨﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻣﻘﺎدﻳﺮ‬

     ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻋﻠﻲرﻏﻢ وﺟﻮد ﻧﻘﺎط ﭘﺮت در رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﻣﻌﺬاﻟﻚ ﺑﺮآوردﻫﺎ در ﺳﺎلﻫﺎي آﺧﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ‬



                      ‫1 - ﺷﺮح ﻛﺎﻣﻞ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﺑﻴﺪآﺑﺎد )5731( آﻣﺪه اﺳﺖ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: ﺑﻴﺪآﺑﺎد )2831(.‬
     ‫2‬
         ‫.ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: )8791( ‪- Seemingly Unrelated Regressions. Intriligator‬‬
‫29‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﺒﻴﻦ ﺧﻮﺑﻲ رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﺑﺮاي ﺑﺮآورد در زﻣﺎنﻫﺎي‬

     ‫آﻳﻨﺪه ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﺎلﻫﺎي آﺧﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﻣﻮرد‬

     ‫ارﺗﺒﺎط ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪه از ﻟﺤﺎظ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﻋﺪم ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﻋﺪم‬

     ‫ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻃﻮل ﻧﻤﻮﻧﻪ، ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻌﺪاد ﻣﻤﻜﻦ ﻗﺎﺑﻞ ورود آﻧﻬﺎ ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه وارد ﺷﺪهاﻧﺪ. ﻋﻠﺖ اﻳﻦ اﻣﺮ،‬

     ‫وﺟﻮد ﻫﻢﺧﻄﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ اﻟﮕﻮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ورود‬

     ‫ﺑﺮﺧﻲ از اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺿﺮاﻳﺐ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﺮخ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ واردات در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ را از ﻟﺤﺎظ آﻣﺎري‬

     ‫ﺑﻲﻣﻌﻨﻲ ﻣﻲﺳﺎﺧﺖ. ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻋﻤﻼً ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮخ‬

     ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ واردات ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ از آن‬

     ‫اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ ﻣﻲﺗﻮان اﻳﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط را داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﺟﺎي ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي از‬

     ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻳﺎ ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﺳﺎدﮔﻲ آن در ﻓﺮآﻳﻨﺪ‬

     ‫ﺗﻌﺮﻓﻪﺳﺎزي )‪ (Tariffication‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺠﺎي ﻫﺮﻛﺪام از ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻴﺰان‬

     ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻲﺗﻮان وﺿﻊ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻴﺰان اﺛﺮ را ﺑﺮ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در ﻣﻔﺎد‬

     ‫ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ دور اروﮔﻮﺋﻪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺬف ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ دارد، ﺑﺴﻴﺎر‬

     ‫ﻗﺎﺑﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮاي اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮي ﻛﻪ از آن ﺷﺪ از‬

     ‫اﻟﮕﻮ ﺣﺬف ﻛﻨﻴﻢ، اﻟﮕﻮي زﻳﺮ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻴﻦ‬

     ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ در اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﺧﻮاﺳﺘﻴﻢ در ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ دور اروﮔﻮﺋﻪ ﻛﻪ‬

     ‫ﺣﺬف ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد ﻣﻲﻛﻨﺪ، ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ واردات اداﻣﻪ دﻫﻴﻢ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآورد اﻳﻦ اﻟﮕﻮ‬
‫39‬                                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫ﻛﻪ دﻻﻟﺖ ﺑﺮ اﺳﺘﺤﻜﺎم ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﺑﺮآورده ﺷﺪه دارد و از ﻟﺤﺎظ آﻣﺎرهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻲﺷﻮد.‬

     ‫ﺑﺮاي ﺗﺸﺮﻳﺢ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺿﺮاﻳﺐ اﺻﻠﻲ اﻟﮕﻮ و اﺛﺮ آن ﺑﺮ واردات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ‬

     ‫اﺷﺎره ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر از ﺗﻚ ﺗﻚ ﻣﻌﺎدﻻت دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻞ ﻛﻠﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ و اﻳﻦ دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻞ‬

                                                           ‫را ﺑﺮاي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي، ﺻﻔﺮ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ.‬


     ‫1‪dR _ IMVALDit  C i‬‬ ‫‪  WWSPINDEX _ 69t  1  IMTRit d ERE‬‬
                                                ‫‪‬‬           ‫‪‬‬
                               ‫‪WSPIIMC _ 69t‬‬      ‫‪‬‬   ‫001‬      ‫‪‬‬
                        ‫‪ IMTRi‬‬
     ‫‪ Ci1‬‬
                 ‫‪ERE‬‬
                       ‫‪1 ‬‬     ‫96 ‪ d WWSPIMDEX‬‬
                                             ‫_‬
             ‫‪WSPIIMC 69 ‬‬
                    ‫_‬        ‫‪100 ‬‬




           ‫‪ ‬‬                 ‫‪‬‬
     ‫‪ C i1 WWSPINDEX _ 69  1 ‬‬
                                       ‫96 _ ‪IMTRi  d WSPIIMC‬‬                         ‫‪‬‬
                                                                     ‫‪ WWSPINDEX _ 69  ERE‬‬
                                                                     ‫‪ ‬‬                      ‫‪  d IMTRi‬‬
                                             ‫‪‬‬                ‫‪ C i1 ‬‬                         ‫‪‬‬
                               ‫‪‬‬              ‫‪‬‬
                                        ‫96 _ ‪100  WSPIIMC‬‬ ‫‪‬‬‫2‬
                                                                     ‫‪‬‬     ‫96 _ ‪WSPIIMC‬‬        ‫‪‬‬   ‫001‬

                                       ‫96 _ ‪dWWSPIMDEX‬‬               ‫1‬
                       ‫‪ ‬‬
                 ‫‪ C i 2 EXOILD‬‬    ‫‪‬‬                    ‫2‪ C i‬‬ ‫‪ ‬‬            ‫‪d EXOILD‬‬
                                       ‫‪‬‬
                                       ‫96 _ ‪WWSPINDEX‬‬ ‫‪‬‬
                                                      ‫2‬        ‫96 _ ‪WWSPIMDEX‬‬


     ‫)2(‬


     ‫در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ‪ i‬ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ‪i‬ام ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و 9، … ، 1 = ‪ i‬اﺳﺖ. ﺑﺎ‬

     ‫اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻓﻮق ﻣﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺮ ﻛﺪام از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﻤﺖ راﺳﺖ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت زﻳﺮ‬

                                   ‫را ﺑﺮ ﻣﻴﺰان واردات ﻛﺎﻻ در زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ ﺻﻨﻌﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ.‬


                                              ‫دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت واردات‬


     ‫3_‪System SYS_IM‬‬

     ‫)001/1‪R_IMVALD1= C(11)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69* (1+IMTR‬‬
     ‫45‪+ C(12)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(13)+ C(19)*D‬‬
94                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     R_IMVALD2 =C(21)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+IMTR2/100)
     + C(22)* EXOILD/WWSPINDEX_69+ C(23)+ C(27) * D62

     R_IMVALD3 = C(31)*
     ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+IMTR3/100)+C(32)*
     EXOILD/WWSPINDEX_69+ C(33) + C(35) *D59

     R_IMVALD4= C(41)* ERE* WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+
     IMTR4/100) + C(42)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(43)

     R_IMVALD5 = C(51)*
     ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+IMTR5/100) +C(52)*
     EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(53) +C(58) * D5

     R_IMVALD6 = C(61)* ERE*
     WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+IMTR6/100) + C(62)*
     EXOILD/WWSPINDEX_69+ C(63) + C(68)*D5
     R_IMVALD7 = C(71)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR7/100) + C(72)* EXOILD/WWSPINDEX_69+C(73) + C(78)*D5

     R_IMVALD8= C(81)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*(1+IMTR8/100)
     + C(82)*EXOILD/WWSPINDEX_69+C(83)+C(84)* D7072

     R_IMVALD9 = C(91)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR9/100) + C(92)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(93)

                     ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآورد رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎي دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت واردات‬
     System SYS_IM_3
     Estimation Method: Seemingly Unrelated Regression
     Sample: 1353 – 1373

                     Coefficient     Std.Error      T.Statistic      Prob.

     C(11)           -0.518786       0.174903       -2.966134        0.0035
     C(12)           1.385819        0.200799       6.901526         0.0000
     C(13)           3383.783        265.4450       12.74759         0.0000
‫59‬                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫)91(‪C‬‬   ‫428.6532-‬       ‫1810.202‬       ‫04666.11-‬        ‫0000.0‬
     ‫)12(‪C‬‬   ‫329597.0-‬       ‫984263.0‬       ‫417591.2-‬        ‫6920.0‬
     ‫)22(‪C‬‬   ‫837826.1‬        ‫635274.0‬       ‫008644.3‬         ‫7000.0‬
     ‫)32(‪C‬‬   ‫664.8113‬        ‫7416.034‬       ‫398142.7‬         ‫0000.0‬
     ‫)72(‪C‬‬   ‫828.8871-‬       ‫6518.342‬       ‫708633.7-‬        ‫0000.0‬
     ‫)13(‪C‬‬   ‫034621.0-‬       ‫335860.0‬       ‫418448.1-‬        ‫0760.0‬
     ‫)23(‪C‬‬   ‫309794.0‬        ‫124590.0‬       ‫849712.5‬         ‫0000.0‬
     ‫)33(‪C‬‬   ‫9143.279‬        ‫77717.28‬       ‫49457.11‬         ‫0000.0‬
     ‫)53(‪C‬‬   ‫3498.618-‬       ‫57036.55‬       ‫22486.41-‬        ‫0000.0‬
     ‫)14(‪C‬‬   ‫945642.0-‬       ‫084301.0‬       ‫875283.2-‬        ‫4810.0‬
     ‫)24(‪C‬‬   ‫919765.0‬        ‫795021.0‬       ‫822907.4‬         ‫0000.0‬
     ‫)34(‪C‬‬   ‫2589.054‬        ‫82108.19‬       ‫426219.4‬         ‫0000.0‬
     ‫)15(‪C‬‬   ‫033036.2-‬       ‫323806.0‬       ‫409323.4-‬        ‫0000.0‬
     ‫)25(‪C‬‬   ‫725363.2‬        ‫719567.0‬       ‫088580.3‬         ‫4200.0‬
     ‫)35(‪C‬‬   ‫768.8554‬        ‫6572.485‬       ‫819413.8‬         ‫0000.0‬
     ‫)85(‪C‬‬   ‫318.5911-‬       ‫3802.781‬       ‫706783.6-‬        ‫0000.0‬
     ‫)16(‪C‬‬   ‫675232.0-‬       ‫219931.0‬       ‫892266.1-‬        ‫5890.0‬
     ‫)26(‪C‬‬   ‫562474.0‬        ‫672532.0‬       ‫387510.2‬         ‫6540.0‬
     ‫)36(‪C‬‬   ‫8694.943‬        ‫0989.831‬       ‫465415.2‬         ‫9210.0‬
     ‫)86(‪C‬‬   ‫5660.324‬        ‫9664.041‬       ‫068110.3‬         ‫0300.0‬
     ‫)17(‪C‬‬   ‫533362.0-‬       ‫716651.0‬       ‫493186.1-‬        ‫7490.0‬
     ‫)27(‪C‬‬   ‫951398.0‬        ‫759242.0‬       ‫302676.3‬         ‫3000.0‬
     ‫)37(‪C‬‬   ‫8056.493‬        ‫8292.641‬       ‫876796.2‬         ‫8700.0‬
     ‫)87(‪C‬‬   ‫0533.204-‬       ‫3352.531‬       ‫976479.2-‬        ‫4300.0‬
     ‫)18(‪C‬‬   ‫900267.5-‬       ‫844310.3‬       ‫890219.1-‬        ‫7750.0‬
     ‫)28(‪C‬‬   ‫83429.12‬        ‫158175.3‬       ‫101831.6‬         ‫0000.0‬
     ‫)38(‪C‬‬   ‫67.06751‬        ‫763.4023‬       ‫625819.4‬         ‫0000.0‬
     ‫)48(‪C‬‬   ‫570.3297-‬       ‫994.3921‬       ‫503521.6-‬        ‫0000.0‬
     ‫)19(‪C‬‬   ‫65527.0-‬        ‫986841.0‬       ‫379784.0-‬        ‫3626.0‬
96                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     C(92)                0.766897       0.196745       3.897924         0.0001
     C(93)                50.96516       153.1939       0.332684         0.7398
     Dererminant residual covariance                    2.13E + 42
     Observations: 21
 auation: R_IMVALD1= C(11)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69
     *(1+IMTR1/100) + C(12)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(13)+ C(19)*D54
     R- Squared                      0.930626     Mean dependent var     1485.392
     Adjusted R – squared            0.918384     S.D. dependent var     978.0471
     S.E. of regression              279.4143     Sum squared resid      1327230
     Durbin – Watson stat            2.147650
 auation: R_IMVALD2 = C(21)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR2/100) + C(22)*EXOILD/WWSPINDEX_69+C(23)+C(27)*D62
     R- Squared                      0.720407     Mean dependent var     1675584
     Adjusted R – squared            0.671067     S.D. dependent var     1182156
     S.E. of regression              677.9983     Sum squared resid      781590
     Durbin – Watson stat            1.180833
 auation: R_IMVALD3 = C(31)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR3/100) +C(32)*EXOILD/WWSPINDEX_69+ C(33) + C(35)*D59
     R- Squared                      0.833027     Mean dependent var     337.2711
     Adjusted R – squared            0.803561     S.D. dependent var     317.3877
     S.E. of regression              140.6706     Sum squared resid      336399.9
     Durbin – Watson stat            1.234549
 auation:R_IMVALD4= C(41)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
 + IMTR4/100) + C(42)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(43)
     R- Squared                      0.737193     Mean dependent var     577.9393
     Adjusted R – squared            0.707992     S.D. dependent var     320.8924
     S.E. of regression              173.4030     Sum squared resid      541235.0
     Durbin – Watson stat            2.119965
97                          ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

 auation: R_IMVALD5 = C(51)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR5/100) + C(52)*EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(53) + C(58)*D5
     R- Squared             0.645882     Mean dependent var     4119.039
     Adjusted R – squared   0.583390     S.D. dependent var     1731.653
     S.E. of regression     1117.701     Sum squared resid      21237361
     Durbin – Watson stat   1.659901
 auation: R_IMVALD6 = C(61)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR6/100) + C(62)*EXOILD/WWSPINDEX_69+ C(63) + C(68)*D5
     R- Squared             0.748128     Mean dependent var     535.8284
     Adjusted R – squared   0.703680     S.D. dependent var     474.0066
     S.E. of regression     258.0270     Sum squared resid      1131825
     Durbin – Watson stat   1.446970
 auation: R_IMVALD7 = C(71)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR7/100) + C(72)*EXOILD/WWSPINDEX_69+C(73) + C(78)*D5
     R- Squared             0.529215     Mean dependent var     553.9593
     Adjusted R – squared   0.446136     S.D. dependent var     380.1075
     S.E. of regression     282.8838     Sum squared resid      1360395
     Durbin – Watson stat   0.932110
 auation: R_IMVALD8 = C(81)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR8/100) + C(82)* EXOILD/WWSPINDEX_69 + C(83) + C(84)*
     D7072
     R- Squared             0.761723     Mean dependent var     15344.41
     Adjusted R – squared   0.719674     S.D. dependent var     9900958
     S.E. of regression     5242.140     Sum squared resid      4.67E+08
     Durbin – Watson stat   1.915563
 auation: R_IMVALD9 = C(91)* ERE* WWSPINDEX_69/WSPIIMC_69*
     (1+IMTR9/100) + C(92)* EXOILD/WWSPINDEX–69 + C(93)
‫89‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫‪R- Squared‬‬                       ‫063865.0‬       ‫‪Mean dependent var‬‬           ‫6183.133‬
     ‫‪Adjusted R – squared‬‬             ‫004025.0‬       ‫‪S.D. dependent var‬‬           ‫2263.693‬
     ‫‪S.E. of regression‬‬               ‫3394.472‬       ‫‪Sum squared resid‬‬            ‫8326531‬
     ‫‪Durbin – Watson stat‬‬             ‫959515.1‬


     ‫ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در اﻟﮕﻮﻫﺎي ﺑﺮآورد ﺷﺪه، ﻣـﻲﺗـﻮان اذﻋـﺎن داﺷـﺖ ﻛـﻪ‬

     ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي اﺛﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺷﺪﻳﺪي ﺑﺮ واردات دارﻧﺪ و در ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ اﺛـﺮات ﺑﺴـﺰاﻳﻲ‬

     ‫در ﺣﺠﻢ واردات داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، وﻟـﻲ در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪت ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ وارد ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺗـﺪاﺑﻴﺮي‬

     ‫اﻧﺪﻳﺸﻴﺪه و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را دور ﻣﻲزﻧﻨﺪ و راه ﺣﻞﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﭘﻴـﺪا ﻣـﻲﻛﻨﻨـﺪ، اﻳـﻦ ﻣﻮاﻧـﻊ‬

     ‫ﻋﻤﻼً ﻛﻢ اﺛﺮ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ واردﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻔﺮﻫـﺎي ﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮﻗـﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟـﻮد ﺑـﺮاي‬

     ‫ﻓﺮار از ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺰﺑﻮر را ﻣﻲﻳﺎﺑﻨـﺪ و ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از اﻳـﻦ ﻣﻔﺮﻫـﺎ از ﻣﺤـﺪودﻳﺖﻫـﺎي ﻧﺴـﺒﻲ اﻳـﻦ ﻣﻮاﻧـﻊ‬

     ‫ﻣﻲﮔﺮﻳﺰﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در اﻳﺮان ﺑﻠﻜﻪ در ﻫﻤﺔ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﻳﻦ اﻣﺮ‬

     ‫ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻋﺪم ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻧﻴﺴﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻟﮕﻮﻫـﺎي ﻣﻴـﺎﻧﻲ درﻣـﻲﻳـﺎﺑﻴﻢ ﻛـﻪ در زﻳـﺮ‬

     ‫ﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﻘﻮا، ﭼﺎپ و ﺻﺤﺎﻓﻲ زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ورود اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻣﺠﺎز ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣـﻲﺷـﻮد،‬

     ‫ﻣﻴﺰان 251 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر ﺑﻪ واردات اﻳﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶ اﻓﺰوده ﻣﻲﺷﻮد. اﻳﻦ رﻗﻢ در اﺻﻞ، ﻣﻔﻬـﻮم ﻛﻮﺗـﺎه‬

     ‫ﻣﺪت اﺛﺮ ﻣﺠﺎز ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ واردات ﻛﺎﻻﻫﺎي اﻳﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺗﺤﺖ اﺛﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺎﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي 2‪IM4N‬‬

     ‫ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮد. در زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ و ذﻏﺎل ﺳـﻨﮓ و ﻻﺳـﺘﻴﻚ و ﭘﻼﺳـﺘﻴﻚ، ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻛﻴﻔـﻲ‬

     ‫ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز ﺑﻮدن 1‪ IM5N‬واردات، ﺳﺒﺐ ﻛﺎﻫﺶ 254 ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر واردات ﻛﺎﻻ در اﻳﻦ زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶ‬

     ‫ﺷﺪه اﺳﺖ. در زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻛـﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮﻓﻠـﺰي ﻧﻴـﺰ ﻫﻤـﻴﻦ دو ﻣـﺎﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي اﺛـﺮ‬

     ‫ﻋﻤﺪهاي را ﺑﺮ واردات اﻳﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﮔﺬاﺷﺘﻪاﻧﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﺿـﺮﻳﺐ ﻣـﺎﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي ﻳـﻚ‬
‫99‬                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     ‫)1‪ (IM6N‬در اﻳﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﻣﻨﻔﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻣﻲﺗﻮان درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﻋﻤﻼً ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺠﺎزي اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟـﻪ در‬

     ‫ﺣﺎل ﺗﻮﺻﻴﻒ ﭘﺪﻳﺪه دﻳﮕﺮي اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺎرن ﺑـﺎ وﻗـﻮع ﻣﺤـﺪودﻳﺖ ﻏﻴﺮﻣﺠـﺎز ﺑـﻮدن واردات ﺷـﺪه‬

     ‫اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي در اﻟﮕﻮﻫﺎ وارد ﺷـﺪه اﺳـﺖ‬

     ‫ﻋﻤﻼً ﻣﺒﺤﺚ اﺛﺮات ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت را در اﻟﮕﻮﻫﺎ وارد ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒـﺎرت دﻳﮕـﺮ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ‬

     ‫اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در زﻣﺎنﻫﺎي ﺧﺎﺻﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻳﻚ ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ اﻋﻤﺎل ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ،‬

     ‫اﺛﺮ اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎ در ﻃﻮل زﻣﺎن ﺑﺎ ﻳﺎﻓﺘﻦ راهﺣﻞﻫﺎﻳﻲ ﺗﻮﺳﻂ واردﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻋﻤﻼً ﻛﻤﺮﻧﮓ ﺷـﺪه‬

     ‫و ﺳﺒﺐ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﭘـﺲ از ﻣـﺪﺗﻲ ﻛـﺎراﻳﻲ ﺧـﻮد را از دﺳـﺖ ﺑﺪﻫﻨـﺪ. ﺑـﻪ ﻫـﺮ ﺣـﺎل ﺑﺮﺧـﻲ ﻣﻮاﻧـﻊ‬

     ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻛﻪ در اﻟﮕﻮﻫﺎي ﻣﻴﺎﻧﻲ آورده ﺷﺪﻧﺪ، ﻋﻤﻼً از ﻟﺤﺎظ آﻣﺎري ﺑﻲﻣﻌﻨﻲ ﻧﻴﺰ ﺑﻮدﻧﺪ ﻛـﻪ اﻳـﻦ‬

     ‫اﻣﺮ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ وﺟﻮد ﭘﺪﻳﺪه ﻓﻮق اﺳﺖ. ﻣﺴﺘﻤﺮﺗﺮﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻛﻪ آﺛﺎر وﺿﻊ آﻧﻬﺎ دﻳﺮﺗﺮ از ﺑﻴﻦ‬

     ‫ﻣﻲرود، ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي ﻣﺠﺎز ﻳﺎ ﻏﻴﺮﻣﺠﺎز ﻧﻤﻮدن واردات اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻟﮕـﻮي اﺧﻴـﺮ ﻧﻴـﺰ ﻫﻨـﻮز در‬

     ‫ﺑﺮﺧﻲ از زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺎ ﻣﻌﻨﻲ ﺑﻮده و از اﻟﮕﻮ ﺣﺬف ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬

     ‫وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ، ﻣﺠﻮز ورود ﺑﺮاي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺻـﺎدر ﻧﻤـﻮده و ﻳـﺎ ﻣﺠـﻮز ورود را ﻟﻐـﻮ ﻧﻤـﻮده‬

                                    ‫ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﺛﺮ را در ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺠﻢ واردات ﺻﻨﻌﺘﻲ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ.‬


                                                     ‫ﻋﺮﺿﻪ ﺻﺎدارت در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬


     ‫ﻣﺸــﺎﺑﻪ ﺗــﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿــﺎي واردات، ﻋﺮﺿــﻪ ﺻــﺎدرات، ﺗــﺎﺑﻌﻲ از ﻧــﺮخ ارز، ﻗﻴﻤــﺖ ﻛﺎﻻﻫــﺎي‬

     ‫ﺧﺎرﺟﻲ، ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﻣﻴﺰان درآﻣﺪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. وﺟﻮد ﻧﺮخﮔﺬاريﻫﺎي ﻣﺘﻌـﺪد‬

     ‫و ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ در ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﺎ را ﺑﺮ آن داﺷﺖ ﺗﺎ ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ ﻛﻪ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ وزﻧﻲ ﻧﺮخﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬
‫001‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ارز اﺳﺖ را در ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﻜﺎر ﺑﺮﻳﻢ. ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤـﺪه ﻓﺮوﺷـﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎ در ﺟﻬـﺎن و ﺷـﺎﺧﺺ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ در اﻳﺮان ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ و داﺧﻠﻲ در ﻧﻈـﺮ ﮔﺮﻓﺘـﻪ‬

                ‫ﺷﺪﻧﺪ. ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺻﺎدرات ﺑﺮاي زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ‪i‬ام ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد:‬


                              ‫‪ EREt  WWSPINDEX  69t  C B   WGDPt  C C   Ut‬‬          ‫)3(‬
       ‫‪R  EXVALDi  C  A  ‬‬                        ‫‪‬‬
                              ‫‪‬‬      ‫‪WSPIEXC  69t‬‬     ‫‪‬‬



  ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻓﻮق ﻳﻚ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺧﻄﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي )‪ C(C), C(B), C(A‬ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و‬

                                                               ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي آن ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


                                  ‫ﻣﻘﺪار ﺻﺎدرات زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺘﻲ ‪ i‬در زﻣـﺎن ‪ t‬ﺑـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺛﺎﺑـﺖ ﺳـﺎل‬
  ‫‪R_IMVALDit‬‬
                                                                                               ‫9631‬
  ‫‪EREt‬‬                                     ‫ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ )ﺗﻌﺪاد رﻳﺎل ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻫﺮ واﺣﺪ دﻻر( در زﻣﺎن ‪t‬‬


  ‫96_‪WWSPINDEX‬‬                              ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ 001 = 9631 در زﻣﺎن ‪t‬‬


  ‫‪WSPIIMC_69t‬‬                        ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ در اﻳﺮان 001 = 9631 در زﻣﺎن ‪t‬‬


  ‫‪WGDPt‬‬                                  ‫ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﺟﻬﺎﻧﻲ در زﻣﺎن ‪ t‬ﺳﺎل ﭘﺎﻳﻪ 001 = 4631‬

  ‫‪Ut‬‬                                                                                      ‫ﺟﻤﻠﻪ اﺧﻼل‬

  ‫9,…,1 = ‪i‬‬                                                             ‫اﻧﺪﻳﺲ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ‬

  ‫3731-3531=‪T‬‬                                                                             ‫اﻧﺪﻳﺲ زﻣﺎن‬


  ‫در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ، ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي درون ﻛﺮوﺷﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮم درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ.‬
‫101‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ارﻗﺎم ﺳـﺮي زﻣـﺎﻧﻲ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن ﺑـﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﺻـﺎدراﺗﻲ ﻣـﺎ در اﺧﺘﻴـﺎر ﻧﺒـﻮد.‬

  ‫ﻧﺘﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ در زﻣﺎن ﺑﺮآورد اﻟﮕﻮ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﺳﺮي در اﺧﺘﻴﺎر ﻗـﺮار ﻣـﻲﮔﺮﻓـﺖ،‬

                                                        ‫ﻃﺮاﺣﻲ اﻟﮕﻮ ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ زﻳﺮ ﺑﺎﺷﺪ:‬


                       ‫‪ EREtWWSPINDEX 69t   EXTRi‬‬
                                         ‫_‬
  ‫‪R  EXVALDit C A  ‬‬
             ‫‪‬‬                              ‫‪ 1‬‬     ‫‪  CB  WGDPt CC  Ut‬‬
                                                                     ‫‪‬‬
                       ‫‪‬‬           ‫_‬
                             ‫‪WSPIEXC 69t‬‬    ‫‪‬‬    ‫‪100 ‬‬

  ‫)4(‬


  ‫ﻛﻪ در ان ‪ EXTRi‬ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدارﺗﻲ اﻳﺮان ﺑـﻪ درﺻـﺪ اﺳـﺖ. ﺣـﺎل ﺑـﺎ‬

  ‫ﻋﺪم وﺟﻮد ﻳﻚ ﺳﺮي ﻣﻨﺴﺠﻢ از ارﻗﺎم ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن، اﻟﮕﻮ را در اﺑﺘﺪا ﺑـﺪون ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﺛـﺮ ﻧـﺮخ‬

  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮآورد ﻧﻤﻮده و ﺳﭙﺲ ﺑﺮاي ﺳﺎلﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ارﻗﺎم آن وﺟﻮد دارد از آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮ‬

  ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻛﺮد. در آن ﺳﺎلﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ارﻗـﺎم وﺟـﻮد دارد، ﻣـﻲﺗـﻮاﻧﻴﻢ ﻣﻘـﺪار )‪ C(A‬را ﺑـﺮ -1(‬

  ‫)001/‪ EXTRi‬ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻧﻤﻮده و اﺛﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن را ﺑﺮ ﺿـﺮﻳﺐ )‪ C(A‬ﻛـﻪ ﺿـﺮﻳﺐ درآﻣـﺪ ﻣـﺆﺛﺮ‬

  ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺻﺎدرات اﺳﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات اﺛﺮ ﻛـﺎﻫﺶ ﻧـﺮخﻫـﺎي ﺗﻌﺮﻓـﻪ‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻴﺎن در ﺻﻮرت ﭘﺬﻳﺮش ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ دور اروﮔﻮﺋﻪ، ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣـﺎل‬

  ‫در زﻣﺎن ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﻪ اﻳﻦ ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ. ﻣﺸﺘﻘﺎت ﺟﺰﺋﻲ ﺗﺎﺑﻊ ﻓﻮق ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﺟـﺰاء آن از‬

                                                                                 ‫ﻗﺮار زﻳﺮ اﺳﺖ:‬



  ‫‪d R _ EXVALDi‬‬            ‫‪d R _ EXVALDi‬‬               ‫‪d R _ EXVALDi‬‬       ‫‪d R _ EXVALDi‬‬
                ‫‪‬‬                       ‫‪‬‬        ‫‪‬‬                  ‫‪‬‬                  ‫‪‬‬
       ‫‪d ERE‬‬             ‫96 ‪d WWSPINDEX‬‬              ‫96 ‪d WSPIEXC‬‬           ‫‪d WGDP‬‬
‫201‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺘﻘﺎت ﺟﺰﺋﻲ ﻓﻮق ﺗﻮﻗﻊ دارﻳﻢ ﻛﻪ در ﺑﺮآورد ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻓﻮق ﺑﺮاي ﻫـﺮ زﻳـﺮﺑﺨﺶ‬

  ‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﺑﺮآورد ﺷﺪه )‪ C(B), C(A‬ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻓﻮق ﺑﺮاي 9 زﻳﺮﺑﺨﺶ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد، ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت رﮔﺮﺳﻴﻮﻧﻲ ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ 9 ﻣﻌﺎدﻟﻪ را ﻣـﻲدﻫـﺪ‬

  ‫ﻛﻪ در دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت زﻳﺮ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺸﺨﺺ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﻳﻦ دﺳﺘﮕﺎه، اﻧﺪﻳﺲ ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫـﺎ‬

  ‫دورﻗﻤﻲ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ رﻗﻢ اول آن اﻧﺪﻳﺲ ﺑﺨﺶ و رﻗﻢ دوم آن، ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي‬

  ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﺨﺶ واردات، ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي را ﻧﻴـﺰ ﻣـﻲﺗـﻮان درون‬

  ‫اﻟﮕﻮ ﻣﻠﺤﻮظ داﺷﺖ. در اﻳﻨﺠﺎ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ زﻳﺮ ﺑﺮاي ﺗﻌﺮﻳـﻒ ﺳﻴﺎﺳـﺖﻫـﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي در‬

                                                                  ‫ﺻﺎدرات اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ:‬


                                                                     ‫ﺻﺎدرات ﻣﺠﺎز‬     ‫1-‬

                                                             ‫ﺻﺎدرات ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻣﺸﺮوط‬     ‫2-‬

                               ‫واردات در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎدرات ﻣﺠﺎز اﺳﺖ )ﺑﺪون ﻣﺤﺪودﻳﺖ(‬        ‫3-‬

                                            ‫ﻣﺠﻮزﻫﺎي ﺧﺎص )اﺳﺘﺎﻧﺪارد، ﺑﻬﺪاﺷﺖ، …(‬       ‫4-‬

      ‫واردات در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎدرات ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود ﻳﺎ ﻣﻨﺘﻔﻲ اﺳﺖ )ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي آﺳﻴﺎي ﻣﻴﺎﻧﻪ(‬   ‫5-‬

  ‫ﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن ارزي )ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﺗﺨﻔﻴﻒ ﭘﻴﻤﺎن از 01% ﺗﺎ 03% ﻳﺎ ﺑﻴﺸـﺘﺮ ﻣﻌﻤـﻮل ﺑـﻮده‬    ‫6-‬

                                                                            ‫اﺳﺖ(‬

                                                                        ‫ﭘﻴﻤﺎن ارزي‬   ‫7-‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﮔﺬاري اﻟﺰاﻣﻲاﺳﺖ )ﻗﺒﻞ از ﺻﺪور ﻛﺎﻻ ﺗﻮﺳﻂ ﻛﻤﻴﺴﻴﻮن ﻧﺮخ ﮔﺬاري ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤـﺖ‬           ‫8-‬
‫301‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                           ‫ﻣﻲﺷﻮد(‬

  ‫ﭘﻴﻤﺎن ارزي ﺗﻘﺮﻳﺒﺎً ﺻﻮري اﺳﺖ )در ﻣﻮاردي ﻛﻪ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ اﺧـﺬ ﺗﻌﻬـﺪ ﻳـﺎ ﭘﻴﻤـﺎن، ﺑـﻪ ﻟﺤـﺎظ‬   ‫9-‬

  ‫ﻋﺪم ﺿﺮورت اﺣﺮاز اﻋﺘﺒﺎر ﺻﺎدراﺗﻲ ﺑﺼﻮرت ﺟﺪي ﺑﺮﻗﺮار ﻧﺒﻮده وﻟﻲ در ﻫﺮ ﺣﺎل ﺻـﺪور‬

      ‫ﻣﺠﻮز ﻳﺎ اداﻣﻪ ﺻﺎدرات، ﺻﺎدر ﻛﻨﻨﺪه را ﻣﻮﻛﻮل ﺑﻪ اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪات ارزي وي ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ(‬

  ‫01- ﭘﻴﻤﺎن ارزي ﺻﻮري اﺳﺖ )ﭘﻴﻤﺎن اﺧﺬ ﺷﺪه وﻟﻲ ﺑﺪون اﻳﻨﻜـﻪ ﭘﺸـﺘﻮاﻧﻪاي ﺑـﺮاي اﻃﻤﻴﻨـﺎن از‬

                                                               ‫اﻳﻔﺎي ﺗﻌﻬﺪ اﺧﺬ ﺷﻮد(‬

                                                                   ‫11- ﺻﺎدرات ﻣﺸﺮوط‬

                                                                 ‫21- ﺻﺎدرات ﻏﻴﺮ ﻣﺠﺎز‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﻋﺪم ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﻛﺎﻣﻞ ﻳﺎ ﻋﺪم ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ‬

  ‫ﻧﺎم ﺑﺮده ﺷﺪه در درون زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﺻـﻨﻌﺘﻲ، اﺟﺒـﺎراً ﺗﻌـﺪاد زﻳـﺎدي از آﻧﻬـﺎ را ﺣـﺬف‬

  ‫ﻧﻤﻮدﻳﻢ. ﺳﺎﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص دوران ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ذﻛـﺮ ﺷـﺪه در‬

  ‫ﺑﺨﺶ واردات ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﭘﻴﺸﻮﻧﺪ ‪ D‬ﺷﺮوع ﺷﺪه و ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻗﺒﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲﺷـﻮد. اﻳـﻦ دﺳـﺘﮕﺎه را ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ‬

  ‫دﺳﺘﮕﺎه واردات ﺑﻪ روش "رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎي ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻣﺮﺗﺒﻂ" ﺑﺮآورد ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻـﻞ ﻧﺸـﺎن‬

  ‫دﻫﻨﺪه اﻧﺘﻈﺎرات ﺗﺌﻮرﻳﻚ از ﻣﻌﺎدﻻت زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ، و ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻛﻠـﻲ ﻗـﺪرت ﺗﻮﺿـﻴﺢ‬

  ‫دﻫﻨﺪﮔﻲ رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل اﺳﺖ و آﻣﺎرهﻫﺎي ‪ t‬و اﺣﺘﻤﺎﻻت ﻣﻨﺴﻮب ﺑﻪ آن ﺣﻜﺎﻳـﺖ از ﺗﺄﻳﻴـﺪ‬

  ‫ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻮدن آﻣﺎره ‪ Durbin-Watson‬ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﺧﻄﺎي ﺗﺼﺮﻳﺢ‬

  ‫در ﺑﺮﺧﻲ از اﻟﮕﻮﻫﺎ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ رﻓﺘﺎرﻫﺎي ﺧﺎص در اﺛﺮ ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎ ﻳﺎ وﻗﺎﻳﻊ ﻣﺸـﺨﺺ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬
‫401‬                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص ﻛﻴﻔﻲ، روﻧﺪ ﺻﺎدرات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ را ﺗﺤﺖ ﺗـﺄﺛﻴﺮ ﺧـﻮد ﮔﺬاﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ.‬

  ‫ورود ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﺳﻴﺎﺳﺖﮔﺬاريﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻋﻤﻼً ﺳﺒﺐ آن ﺷﺪ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻛﻪ‬

  ‫ﻗﺒﻼً از ﻟﺤﺎظ وﻳﮋﮔﻲﻫﺎي آﻣﺎري ﻣﻮرد ﺗﺄﻳﻴﺪ ﺑﻮدﻧﺪ، دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻣﻌﻨﻲ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ، اﻳﻦ اﻣـﺮ ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ وﺟـﻮد‬

  ‫ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻏﻴﺮﻛﺎﻣﻞ و در ﺑﺮﺧﻲ اوﻗﺎت ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ اﻟﮕﻮﻫﺎ‬

  ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺷﺪت اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط در ﺑﺨﺶ ﺻﺎدرات ﺑﺴـﻴﺎر ﻛﻤﺘـﺮ از واردات اﺳـﺖ. ﺑـﺮآورد اﻳـﻦ اﻟﮕـﻮ‬

  ‫ﻧﻤﺎﻳﺸﮕﺮ روﻧﺪ ﺣﺮﻛﺖ ﺟﻤﻼت اﺧﻼل در ﺣﻮل و ﺣﻮش رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ اﻳـﻦ اﻟﮕـﻮ‬

  ‫را ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﻓﻘﻂ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﻛﻴﻔـﻲ دﻳﮕـﺮ ﺑـﺮآورد ﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ،‬

  ‫ﻫﻤﭽﻨﺎن ﭘﺎﺳﺨﻬﺎي ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه از ﻗـﺪرت ﺗﻮﺿـﻴﺢ دﻫﻨـﺪﮔﻲ ﺑـﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردارﻧـﺪ. از اﻳـﻦ اﻟﮕـﻮ‬

  ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﻻزم در ﺑﺨﺶ ﺻﺎدرات اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﺑـﺮاي ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﺑﻴﺸـﺘﺮ اﺛـﺮ‬

  ‫ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات، ﻣﻲﺗﻮان از ﺗﻚ ﺗﻚ ﻣﻌﺎدﻻت اﻟﮕﻮ دﻳﻔﺮاﻧﺴـﻴﻞ ﻛﻠـﻲ‬

  ‫ﮔﺮﻓﺖ. ﺑﺮاي ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺑﺤﺚ دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻞ، ﻛﻠﻴﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي را ﺻﻔﺮ در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴـﺮﻳﻢ. ﻣﻌﺎدﻟـﻪ‬

                                                                             ‫زﻳﺮ ﺣﺎﺻﻞ اﻳﻦ دﻳﻔﺮاﻧﺴﻴﻞ اﺳﺖ:‬


                                ‫96 _ ‪WWSPINDEX‬‬
       ‫‪d R _ EXVALDi  C i1‬‬                          ‫‪ C i1‬‬
                                                                      ‫‪ERE‬‬
                                               ‫‪d ERE‬‬                           ‫96 _ ‪d WWSPINDEX‬‬
                                 ‫96 _ ‪WSPIEXC‬‬                     ‫96 _ ‪WSPIEXC‬‬



          ‫‪ ERE  WWSPINDEX ‬‬
  ‫‪ C i1‬‬                 ‫‪ d WSPIEXC  69  d WGDP‬‬                                             ‫)6(‬
          ‫‪ WSPIEXC  69  ‬‬



  ‫در اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ، ‪ i‬ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﻨﺪه زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ‪i‬ام ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ و 9،…،1 = ‪ i‬اﺳـﺖ. ﺑـﺎ‬

  ‫اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ، ﻣﻲﺗﻮاﻧﻴﻢ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻫﺮ ﻛﺪام از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺳﻤﺖ راﺳﺖ را ﺑﺮ ﻣﻴﺰان ﺻـﺎدرات‬
105                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ،‫ﻛﺎﻻ در زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻧﻪﮔﺎﻧﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آورﻳﻢ. وﻟﻲ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ در اﻳـﻦ ﻣﻌﺎدﻟـﻪ‬

  ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ اﻳﺮان وارد ﻧﺸﺪه ﻛﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از‬

                       .‫ﺗﻮﺿﻴﺤﺎت داده ﺷﺪه در ﻣﻮرد اﺛﺮ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬




                                ‫دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﺻﺎدرات‬


  System SYS_IM_3

  R_EXVALD1 = C(11)* ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+ C(12)*WGDP
  + C(13)+C(15)*D56 + C(16)*D2

  R_EXVALD2 = C(21)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(22)*WGDP +C(23)+C(25)*D2

  R_EXVALD3 = C(31)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(32)*WGDP +C(33)+C(35)*D72 + C(36)*D71

  R_EXVALD4 = C(41)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 + C(42)*WGDP
  +C(43)+ C(45)*D72

  R_EXVALD5 = C(51)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 + C(52)*WGDP
  +C(55)* D72 + C(56)*D1

  R_EXVALD6 = C(61)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(62)*WGDP +C(63) + C(65)*D56 + C(66)*D1

  R_EXVALD7 = C(71)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+C(72)*WGDP
  +C(73) + C(75)*D7072
106                           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  R_EXVALD8 = C(81)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+C(82)* WGDP
  +C(83) + C(85)*D72

  R_EXVALD9 = C(91)*ERE* WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+C(92)* WGDP
  +C(93) + C(95)*D56 + C(96)* D72 + C(97)*D1




                  ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآورد رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎي دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﺻﺎدرات‬
  System SYS_EX_3
  Estimation Method: Seemingly Unrelated Regression
  Sample: 1353 – 1373

                  Coefficient     Std.Error        T.Statistic    Prob.

  C(11)           0.028461        0.005706         4.987942       0.0000
  C(12)           0.985891        0.149003         6.616597       0.0000
  C(13)           -56.06259       14.86540         -3.973158      0.0001
  C(15)           -23.17181       7.514334         -3.083681      0.0025
  C(16)           13.57837        2.160576         6.284604       0.0000
  C(21)           0.512241        0.145252         3.526575       0.0006
  C(22)           16.37535        3.738763         4.379884       0.0000
  C(23)           -1584.735       360.3573         -4.397676      0.0000
  C(25)           373.7633        69.30395         5.393102       0.0000
  C(31)           0.000783        0.000253         3.094821       0.0024
  C(32)           0.017290        0.006446         2.682410       0.0082
  C(33)           12.31297        0.941949         13.07180       0.0000
‫701‬                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫)53(‪C‬‬   ‫83657.01-‬       ‫077934.0‬         ‫90954.42-‬      ‫0000.0‬
  ‫)63(‪C‬‬   ‫942032.3-‬       ‫077842.0‬         ‫19489.21-‬      ‫0000.0‬
  ‫)14(‪C‬‬   ‫060300.0‬        ‫278000.0‬         ‫201705.3‬       ‫6000.0‬
  ‫)24(‪C‬‬   ‫951980.0‬        ‫458120.0‬         ‫466970.4‬       ‫0000.0‬
  ‫)34(‪C‬‬   ‫31933.01‬        ‫777329.2‬         ‫422635.3‬       ‫0000.0‬
  ‫)54(‪C‬‬   ‫89969.91-‬       ‫413984.1‬         ‫48804.31-‬      ‫0000.0‬
  ‫)15(‪C‬‬   ‫874911.0‬        ‫303120.0‬         ‫116806.5‬       ‫0220.0‬
  ‫)25(‪C‬‬   ‫766056.5‬        ‫506285.0‬         ‫379896.9‬       ‫0000.0‬
  ‫)35(‪C‬‬   ‫2871.551-‬       ‫86379.66‬         ‫300713.2-‬      ‫0000.0‬
  ‫)55(‪C‬‬   ‫0405.452-‬       ‫0657492‬          ‫393436.8-‬      ‫0000.0‬
  ‫)65(‪C‬‬   ‫1913.691-‬       ‫04205.41‬         ‫10735.31-‬      ‫0000.0‬
  ‫)16(‪C‬‬   ‫063710.0‬        ‫124300.0‬         ‫879470.5‬       ‫3800.0‬
  ‫)26(‪C‬‬   ‫844727.0‬        ‫931890.0‬         ‫393214.7‬       ‫0000.0‬
  ‫)36(‪C‬‬   ‫08757.42-‬       ‫669342.9‬         ‫662876.2-‬      ‫0000.0‬
  ‫)56(‪C‬‬   ‫17209.13-‬       ‫349428.3‬         ‫207043.8-‬      ‫1500.0‬
  ‫)66(‪C‬‬   ‫43633.71-‬       ‫948621.3‬         ‫843445.5-‬      ‫0000.0‬
  ‫)17(‪C‬‬   ‫901370.0‬        ‫956520.0‬         ‫802948.2‬       ‫3110.0‬
  ‫)27(‪C‬‬   ‫977923.4‬        ‫641317.0‬         ‫383170.6‬       ‫0000.0‬
  ‫)37(‪C‬‬   ‫9267.402-‬       ‫66947.97‬         ‫175765.2-‬      ‫5300.0‬
  ‫)57(‪C‬‬   ‫1316.902-‬       ‫90717.32‬         ‫560838.8-‬      ‫2800.0‬
  ‫)18(‪C‬‬   ‫877461.0‬        ‫424550.0‬         ‫250379.2‬       ‫0730.0‬
  ‫)28(‪C‬‬   ‫351817.3‬        ‫788683.1‬         ‫439086.2‬       ‫0000.0‬
  ‫)38(‪C‬‬   ‫2458.493‬        ‫8384.781‬         ‫270601.2‬       ‫2000.0‬
  ‫)58(‪C‬‬   ‫5128.787-‬       ‫38375.69‬         ‫317751.8-‬      ‫0000.0‬
  ‫)19(‪C‬‬   ‫101200.0‬        ‫855000.0‬         ‫080367.3‬       ‫2000.0‬
  ‫)29(‪C‬‬   ‫343880.0‬        ‫582510.0‬         ‫475977.5‬       ‫0000.0‬
  ‫)39(‪C‬‬   ‫77817.81‬        ‫485527.1‬         ‫97748.01‬       ‫0000.0‬
  ‫)59(‪C‬‬   ‫74559136-‬       ‫727527.0‬         ‫720735.8-‬      ‫0000.0‬
  ‫)69(‪C‬‬   ‫02317.61-‬       ‫431736.0‬         ‫38132.62-‬      ‫0000.0‬
108                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  C(97)              -5.379545       0.390564         -13.77379      0.0000
  Dererminant residual covariance                     1.17E+13
  Observations: 20
  Eauation: R_EXVALD1= C(11)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(12)* WGDP + C(13)+C(15)*D56 + C(16)*D2
  R- Squared                     0.855141    Mean dependent var      45.92161
  Adjusted R – squared           0.816512    S.D. dependent var      29.25046
  S.E. of regression             12.52957    Sum squared resid       2354.852
  Durbin – Watson stat           1.137438
  Eauation: R_EXVALD2= C(21)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_ 69 +
  C(22)* WGDP +C(23)+C(25)* D2
  R- Squared                     0.765669    Mean dependent var      634.2632
  Adjusted R – squared           0.721732    S.D. dependent var      582.6447
  S.E. of regression             307.3514    Sum squared resid       1511438.
  Durbin – Watson stat           1.134681
  Eauation: R_EXVALD3 = C(31)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(32)* WGDP +C(33)+C(35)* D72 + C(36)* D71
  R- Squared                     0.973414    Mean dependent var      1.323479
  Adjusted R – squared           0.966325    S.D. dependent var      2.891297
  S.E. of regression             0.530576    Sum squared resid       4.222663
  Durbin – Watson stat           0.887665
  Eauation: R_EXVALD4 = C(41)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(42)* WGDP +C(43) + C(45)*D72
  R- Squared                     0.935544    Mean dependent var      2.522678
  Adjusted R – squared           0.923458    S.D. dependent var      6.266789
  S.E. of regression             1.733780    Sum squared resid       48.09589
  Durbin – Watson stat           0.54526
  Eauation: R_EXVALD5 = C(51)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(52)*WGDP +C(55)*D72+C(56)* D1
109                       ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  R- Squared              0.926892    Mean dependent var      100.0579
  Adjusted R – squared    0.907397    S.D. dependent var      147.6121
  S.E. of regression      44.91952    Sum squared resid       30266.44
  Durbin – Watson stat    1.514666
  Eauation: R_EXVALD6 = C(61)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69 +
  C(62)* WGDP +C(63) + C(65)* D56+C(66)* D1
  R- Squared              0.845806    Mean dependent var      16.67455
  Adjusted R – squared    0.804688    S.D. dependent var      17.56849
  S.E. of regression      7.764237    Sum squared resid       904.2507
  Durbin – Watson stat    0.894437
  Eauation: R_EXVALD7 = C(71)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69
  +C(72)*WGDP +C(73) + C(75)* D7072
  R- Squared              0.902352    Mean dependent var      105.1372
  Adjusted R – squared    0.884043    S.D. dependent var      156.6973
  S.E. of regression      53.35918    Sum squared resid       45555.24
  Durbin – Watson stat    1.339812
  Eauation: R_EXVALD8 =
  C(81)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+C(82)* WGDP +C(83) +
  C(85)*D72
  R- Squared              0.866178    Mean dependent var      138.0336
  Adjusted R – squared    0.841086    S.D. dependent var      276.2143
  S.E. of regression      110.1100    Sum squared resid       193987.3
  Durbin – Watson stat    0.743159
  Eauation: R_EXVALD9 =
  C(91)*ERE*WWSPINDEX_69/WSPIEXC_69+C(92)*WGDP +C(93) +
  C(95)*D56+C(96)* D72+ C(97)* D1
‫011‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫‪R- Squared‬‬                    ‫618959.0‬      ‫‪Mean dependent var‬‬        ‫415340.3‬
  ‫‪Adjusted R – squared‬‬          ‫464549.0‬      ‫‪S.D. dependent var‬‬        ‫874842.5‬
  ‫‪S.E. of regression‬‬            ‫276522.1‬      ‫‪Sum squared resid‬‬         ‫18130.12‬
  ‫‪Durbin – Watson stat‬‬          ‫234733.1‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه در ﺣﺎﻟﺘﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻟﮕـﻮي ﺑﺨـﺶ ﺻـﺎدرات، ﻣـﻲﺗـﻮان‬

  ‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔـﻲ ﻣﻮاﻧـﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي، داراي اﺛـﺮات زﻳـﺎدي در ﺗﺤﺪﻳـﺪ ﻳـﺎ‬

  ‫ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ دارﻧﺪ. ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺠﺎز ﺑﻮدن ﺻﺎدرات، ﺻﻮري ﺑـﻮدن ﭘﻴﻤـﺎن ارزي و‬

  ‫ﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن ارزي و ﻣﺸﺮوط ﺑﻮدن ﺻﺎدرات ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺮﺣﺴﺐ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ، اﺛـﺮات‬

  ‫ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ در ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺠﻢ ﺻﺎدرات دارﻧﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل، ﻣﺠﺎز ﺑـﻮدن ﺻـﺎدرات، ﺻـﻮري ﺑـﻮدن ﭘﻴﻤـﺎن‬

  ‫ارزي و ﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن ارزي در زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻏـﺬاﻳﻲ، آﺷـﺎﻣﻴﺪﻧﻲ و دﺧﺎﻧﻴـﺎت ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﺆﺛﺮ‬

  ‫اﺳﺖ. در زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﭼﻮب و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﺸـﺮوط ﺑـﻮدن‬

  ‫ﺻﺎدرات اﺷﺎره ﻧﻤﻮد. در زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻛﺎﻏـﺬ، ﻣﻘـﻮا و ﭼـﻮب ﻫﻤـﻴﻦ ﻣـﺎﻧﻊ ﺑﺴـﻴﺎر ﻣـﺆﺛﺮ دﻳـﺪه‬

  ‫ﻣﻲﺷﻮد. در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ و ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ، ﻣﺠﺎز ﺑـﻮدن ﺻـﺎدرات از ﻟﺤـﺎظ‬

  ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي از اﻫﻤﻴﺖ ﺑﺴﺰاﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻧﻲ ﻏﻴﺮﻓﻠﺰي، ﻣﺠـﺎز‬

  ‫ﺑﻮدن ﺻﺎدرات و ﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن ارزي از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﺑـﺎ ﻣﻌﻨـﻲ ﺑـﻮده، در زﻳـﺮﺑﺨﺶ ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ، ﻣﺠﺎز ﺑﻮدن ﺻﺎدرات، ﺻﻮري ﺑﻮدن ﭘﻴﻤﺎن ارزي و ﺗﺨﻔﻴـﻒ در ﭘﻴﻤـﺎن ارزي،‬

  ‫ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺎﺷﻴﻦآﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﺑـﺰار و ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻓﻠـﺰي ﺑـﻪ اﻫﻤﻴـﺖ‬

  ‫ﻣﺠﺎز ﺑﻮدن ﺻﺎدرات وﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن ارزي ﻣﻲﺗـﻮان اﺷـﺎره ﻧﻤـﻮد و در ﺳـﺎﻳﺮ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴـﺪي،‬

  ‫ﻣﺠﺎز ﺑﻮدن ﺻﺎدرات، ﻣﺸﺮوط ﺑﻮدن ﺻﺎدرات و ﺗﺨﻔﻴﻒ در ﭘﻴﻤﺎن اﺛﺮﮔﺬار ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل در‬
‫111‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﺠﻤﻮع، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﺬف ﺗﺪرﻳﺠﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎز ﻛﻢ ﻣﻌﻨﻲﺗـﺮ از اﻟﮕـﻮ، واﺿـﺢ ﺷـﺪ ﻛـﻪ ﺷـﺮط‬

  ‫ﻣﺠﺎز ﺑﻮدن ﺻﺎدرات ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ اﺛﺮ را در ﻛﻨﺘـﺮل ﺻـﺎدرات ﺻـﻨﻌﺘﻲ دارد. در ﻣﺠﻤـﻮع، ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻣﺠـﺎز‬

                 ‫ﺑﻮدن ﺻﺎدرات در ﻫﻤﻪ ﻣﻌﺎدﻻت ﺗﻮاﻧﺴﺘﻪ اﺳﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻗﻮيﺗﺮ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


  ‫در ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺻﺎدرات ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﺬﻛﺮ ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻮاﻧﻊ، در ﻛﻮﺗﺎه‬

  ‫ﻣﺪت اﺛﺮ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮي داﺷﺘﻪ وﻟﻲ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت، ﺻﺎدرﻛﻨﻨﺪﮔﺎن راهﺣﻞﻫـﺎﻳﻲ ﺑـﺮاي رﻓـﻊ آﻧﻬـﺎ ﭘﻴـﺪا‬

  ‫ﻧﻤﻮده و ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﻣﻮاﻧﻊ را دور زده و ﺑﻪ ﻛﺎر ﺧﻮد اداﻣﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳـﻦ اﻣـﺮ در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪت،‬

  ‫اﺛﺮات ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ﻧﺎﻛﺎرآﻣﺪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﻟﺬا اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص زﻣﺎنﻫﺎي‬

      ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﻟﺤﺎظ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻋﻤﺪه در ﺻﺎدرات ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ.‬


                                          ‫ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬


  ‫در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻗﺒﻠﻲ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ ﺑﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎي واردات و ﺻﺎدرات در زﻳﺮﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮﺳﻴﻢ. اﻳﻦ اﻟﮕﻮﻫﺎ ﻋﻤﻼً ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ در زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ را ﻣﺸـﺨﺺ‬

  ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. از ﻟﺤﺎظ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻫﻤﻴﺖ و ﺗﺄﻳﻴﺪ، ﺑﻴﺸـﺘﺮ ﺑـﺮ ﺿـﺮﻳﺐ‬

  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﺪاﻧﻴﻢ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي وارداﺗﻲ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻓﺔ وارداﺗﻲ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻣﺎ ﭼﻪ اﺛﺮ ﺑﺮ ﺣﺠـﻢ واردات و‬

  ‫ﺻﺎدرات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ دارد. ﻗﺒـﻞ از ورود ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺑﺤـﺚ ﻣﻨﺎﺳـﺐ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﺪاﻧﻴﻢ ﺗـﺮاز‬

  ‫ﺗﺠﺎري زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻘﺎدﻳﺮ دﻻري و ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨـﺪ ﻛـﻪ ﻓﺰوﻧـﻲ‬
‫211‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫واردات ﺑﺮ ﺻﺎدرات، در اﻛﺜﺮ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ ﺑﻪ وﺿﻮح دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﺑـﺮاي ﺳـﺎل 3731 ﻣﻘـﺎدﻳﺮ اﻳـﻦ‬

  ‫ﺗﺮازﻫﺎ در ﺣﺪول زﻳﺮ آورده ﺷﺪهاﻧﺪ. در ﺻﻔﺤﺎت ﺑﻌﺪ، ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﻳﻦ ﺟﺪول را ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳﻨﺎرﻳﻮﻫﺎﻳﻲ‬

  ‫در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ آﺛﺎر و ﺗﺒﻌﺎت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻧﻤﻮد ﺗـﺎ ﺑﺘـﻮان ﺑـﻪ اﻳـﻦ‬

  ‫ﺳﺌﻮال اﺳﺎﺳﻲ ﭘﺎﺳﺦ داد ﻛﻪ آﻳﺎ اﻟﺤﺎق ﻣﺰﺑﻮر ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺗـﺮاز ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺧـﺎرﺟﻲ زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي‬

                                                                     ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟‬


                ‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ در ﺳﺎل 3731 )ﻣﻴﻠﻴﻮن دﻻر(‬

               ‫ﺻﺎدرات‬     ‫واردات‬        ‫ﺗﺮاز‬
       ‫ﺗﺮاز‬                                      ‫واردات ﺻﺎدرات‬
               ‫دﻻري‬       ‫دﻻري‬         ‫ﺗﺠﺎري‬                            ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬
  ‫ﺗﺠﺎري‬                                           ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ‬     ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ‬
                ‫اﺳﻤﻲ‬       ‫اﺳﻤﻲ‬        ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ‬

      ‫6/237-‬    ‫5/731‬       ‫1/378‬      ‫3/271-‬      ‫5/931‬     ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم 8/113‬
      ‫9/4591‬   ‫5/4042‬       ‫4/944‬      ‫3/8342 8/7722‬         ‫5/061‬         ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ‬
       ‫3/12-‬       ‫8/2‬        ‫0/42‬       ‫8/5-‬        ‫8/2‬        ‫ﻣﺤﺼـــــﻮﻻت ﻛـــــﺎﻧﻲ 6/8‬
                                                                                   ‫وﻏﻴﺮﻓﻠﺰي‬
      ‫1/762-‬       ‫3/9‬      ‫4/672‬       ‫3/98-‬        ‫4/9‬      ‫ﺷـــﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، زﻏﺎﻟﺴـــﻨﮓ، 7/89‬
                                                                          ‫ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ‬
  ‫7/5341-‬       ‫2/324‬      ‫8/8581‬      ‫6/432-‬      ‫2/924‬     ‫ﻏـــﺬاﻳﻲ، آﺷـــﺎﻣﻴﺪﻧﻴﻬﺎ و 8/366‬
                                                                                     ‫دﺧﺎﻧﻴﺎت‬
       ‫7/56-‬      ‫3/86‬      ‫0/431‬        ‫4/12‬       ‫9/26‬      ‫ﭼـــﻮب و ﻣﺤﺼـــﻮﻻت 8/74‬
                                                                                       ‫ﭼﻮﺑﻲ‬
       ‫9/562‬    ‫9/853‬         ‫0/39‬      ‫8/033‬      ‫0/463‬      ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، 2/33‬
                                                                       ‫اﺑﺰار و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬
  ‫4/4225-‬       ‫9/305‬      ‫7/4351- 4/8275‬          ‫7/5402 1/115‬              ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬
‫311‬                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


      ‫7/97-‬      ‫4/6‬        ‫2/68‬     ‫3/42-‬        ‫5/6‬     ‫ﻛﺎﻏــﺬ، ﻣﻘــﻮا، ﭼــﺎپ و 8/03‬
                                                                                ‫ﺻﺤﺎﻓﻲ‬

  ‫8/8065-‬     ‫6/4193‬     ‫4/3259‬      ‫1/1043 0/0793 0/965‬                     ‫ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ‬


                                                               ‫ﻣﺄﺧﺬ: ﺑﻴﺪآﺑﺎد )5731(.‬


  ‫ﺟﺪول زﻳـﺮ ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﻧﺘـﺎﻳﺞ دو اﻟﮕـﻮي 3_‪ SYS_EX_3, SYS_IM‬ﺗﺸـﻜﻴﻞ ﺷـﺪه‬

  ‫اﺳﺖ. در ﺳﺘﻮن آﺧﺮ اﻳﻦ ﺟﺪول ﺟﻤﻊ ﺟﺒﺮي ﭘﺎراﻣﺘﺮﻫﺎي واردات و ﺻﺎدرات ﻛﻪ ﻣﺮﺑـﻮط ﺑـﻪ ﻣﺘﻐﻴـﺮ‬

  ‫اﺻﻠﻲ ﻗﻴﻤﺖﻫـﺎ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺣﻘﻴﻘـﻲ ﻣـﺆﺛﺮ واردات و ﺻـﺎدرات ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ، آورده ﺷـﺪه اﺳـﺖ. ارﻗـﺎم‬

  ‫ﺳﺘﻮنﻫﺎي ﺳﻮم، ﺷﺸﻢ، و ﻫﻔﺘﻢ اﻳﻦ ﺟﺪول، ﺣـﺎﻛﻲ از اﻓـﺰاﻳﺶ در ﻣﻴـﺰان ﺻـﺎدرات ﻳـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ در‬

  ‫واردات ﻳﺎ اﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري زﻳﺮﺑﺨﺶ ﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ در اﺛﺮ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳـﻚ واﺣـﺪ ﻧـﺮخ ﻣـﺆﺛﺮ دﻻر،‬

  ‫اﻓﺰاﻳﺶ 001% ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ واردات، اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﻚ واﺣﺪ ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤـﺪه ﻓﺮوﺷـﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ در ﺧﺎرج و ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﻚ واﺣﺪ در ﺷـﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤـﺖ ﻛﺎﻻﻫـﺎ )وارداﺗـﻲ ﻳـﺎ ﺻـﺎدراﺗﻲ( در‬

                                                                    ‫داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬
‫411‬                                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




             ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻟﮕﻮﻫﺎي رﮔﺮﺳﻴﻮن واردات و ﺻﺎدرات ﺑﺮ ﺣﺴﺐ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ‬

                              ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ‬
                ‫ﺿﺮﻳﺐ‬
                              ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي‬           ‫ﺿﺮﻳﺐ‬       ‫ﺿﺮﻳﺐ‬
      ‫ﺟﻤﻊ‬        ‫درآﻣﺪ‬
                              ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ‬     ‫درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ‬   ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ‬
                                                                    ‫ﺷﻤﺎره ﭘﺎراﻣﺘﺮ‬




   ‫ﺿﺮاﻳﺐ‬      ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﺆﺛﺮ‬
                               ‫ﻛﺎﻻي‬          ‫ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات‬   ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ‬                       ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬
  ‫ﺻﺎدرات‬       ‫ﺻﺎدرات ﺑﺎ‬
                               ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ‬         ‫ﺑﺪون اﺣﺘﺴﺎب‬    ‫ﻣﺆﺛﺮ‬
  ‫و واردات‬      ‫اﺣﺘﺴﺎب‬
                 ‫2‬
                               ‫ﻗﺒﻞ از‬           ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ‬      ‫واردات‬
                     ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ‬     ‫1‬
                                   ‫اﻟﺤﺎق‬

  ‫4884/0-‬            ‫4030/0‬        ‫160/0‬         ‫8815/0- 5820/0‬           ‫11‬            ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم‬
  ‫5222/0-‬            ‫4375/0‬        ‫221/0‬         ‫9597/0- 2215/0‬           ‫12‬                ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ‬
  ‫6521/0-‬            ‫8000/0‬        ‫530/0‬         ‫4621/0- 8000/0‬           ‫13‬         ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻧﻲ وﻏﻴﺮﻓﻠﺰي‬
  ‫3342/0-‬            ‫2300/0‬        ‫530/0‬         ‫5642/0- 1300/0‬           ‫14‬        ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، زﻏﺎﻟﺴﻨﮓ، ﻻﺳﺘﻴﻚ‬


  ‫1 - ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒﻞ از دور اروﮔﻮﺋـﻪ، از )5991( ‪ N.S. Fieleke‬اﺳـﺘﻔﺎده ﺷـﺪه‬
             ‫اﺳﺖ. )ارﻗﺎم ﺑﺮ ﻣﺄﺧﺬ ﻳﻚ دﻻر ارزش ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ(. اﻳﻦ ارﻗﺎم ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻔﺘﻲ ﻧﻤﻲﺷﻮد.‬
  ‫2 - اﻳﻦ ﺿﺮﻳﺐ ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ، از ﺗﻘﺴﻴﻢ ارﻗﺎم ﺳﺘﻮن ﺿﺮﻳﺐ درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات ﺑﺪون اﺣﺘﺴﺎب ﻧـﺮخ‬
       ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻨﻬﺎي ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒﻞ از دور اروﮔﻮﺋﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬
‫511‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                                       ‫و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ‬
  ‫2205/2-‬       ‫1821/0‬       ‫760/0‬         ‫3036/2- 5911/0‬        ‫15‬    ‫ﻏﺬاﻳﻲ، آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻴﻬﺎ و دﺧﺎﻧﻴﺎت‬
  ‫8412/0-‬       ‫8710/0‬       ‫320/0‬         ‫6232/0- 4710/0‬        ‫16‬       ‫ﭼﻮب و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ‬
  ‫4781/0-‬       ‫9570/0‬       ‫730/0‬         ‫3362/0- 1370/0‬        ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﺑـﺰار 17‬
                                                                                ‫و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬
  ‫9885/5-‬       ‫1371/0‬       ‫840/0‬         ‫0262/5- 8461/0‬        ‫18‬               ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬
  ‫4070/0-‬       ‫2200/0‬       ‫550/0‬         ‫6270/0- 1200/0‬        ‫19‬     ‫ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﻘﻮا، ﭼﺎپ و ﺻﺤﺎﻓﻲ‬
        ‫-‬             ‫-‬      ‫360/0‬              ‫-‬          ‫-‬      ‫-‬                    ‫ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ‬


                                                                       ‫ﻣﺄﺧﺬ: ﺑﻴﺪآﺑﺎد )5731(‬


  ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻗﺒﻼً ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪ، ﺑﻪ دﻟﻴـﻞ اﻳﻨﻜـﻪ آﻣـﺎري در ﻣـﻮرد ﻧـﺮخ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﻣـﻮزون‬

  ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﺑﺮاي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻃﻮر ﺳﺮي زﻣﺎﻧﻲ وﺟﻮد ﻧﺪارد، ﻋﻤﻼً ﺿﺮاﻳﺐ‬

  ‫ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻌﺎدﻻت ﺻﺎدرات ﺑﺮاي ﻣﺘﻐﻴـﺮ درآﻣـﺪ ﺣﻘﻴﻘـﻲ در ﻣﻌﺎدﻟـﻪ ﺻـﺎدرات، ﺑـﻪ‬

  ‫ﻃﻮر ﺿﻤﻨﻲ ﺷﺎﻣﻞ اﺛﺮ ﻧﺮخ ﻣﻮزون ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻟﺬا ﺑﺮاي اﻳﻨﻜـﻪ ﺿـﺮاﻳﺐ ﺑـﻪ دﺳـﺖ آﻣـﺪه در‬

  ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺑﺮآوردي را ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﺛﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻛﻨﻴﻢ، ﺑﺎﻳـﺪ ﭘﺮاﻧﺘـﺰ -1(‬

  ‫)001/‪ EXTRi‬را از درون ﺿﺮﻳﺐ )‪ C(A‬در ﻣﻌﺎدﻻت ﺻﺎدرات ﺧﺎرج ﻛﻨﻴﻢ ﺗﺎ ﺿـﺮﻳﺐ )‪ C(A‬در‬

  ‫ﻣﻌﺎدﻟـﻪ ﺟﺪﻳـﺪ )3( ﻣﻔﻬـﻮم )‪ C(A‬در ﻣﻌﺎدﻟـﻪ )4( را داده و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎً ﺑـﺎ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﻣﺸـﺎﺑﻪ آن در ﻗﺴـﻤﺖ‬
    ‫ـ‬            ‫ـ‬       ‫ـ ـ‬                             ‫ـ‬                ‫ـ‬         ‫ـ‬     ‫ـ‬

  ‫واردات ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ )‪ C(A‬در ﻣﻌﺎدﻟﻪ )1( اﺳﺖ، ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛـﺎر ﻧـﺮخﻫـﺎي ﺗﻌﺮﻓـﻪ‬

  ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑـﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒـﻞ از دور اروﮔﻮﺋـﻪ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ ﻛﻤﻴـﺖ‬

  ‫ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺟﻬﺖ اﺻﻼح اﻳﻦ ﺿﺮاﻳﺐ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮدﻳﻢ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺷﺮح، ارﻗﺎم ﺳﺘﻮن ﺿـﺮﻳﺐ درآﻣـﺪ ﺣﻘﻴﻘـﻲ‬

  ‫ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺳـﺘﻮن ﺿـﺮﻳﺐ درآﻣـﺪ ﺣﻘﻴﻘـﻲ ﻣـﺆﺛﺮ‬
‫611‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺻﺎدرات ﺑﺪون اﺣﺘﺴﺎب ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ )001/‪ (1-EXTRi‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻛـﻪ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ‪ EXTRi‬از‬

       ‫ﺳﺘﻮن ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒﻞ از دور اروﮔﻮﺋﻪ آورده ﺷﺪهاﻧﺪ.‬


  ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ از ﺳﺘﻮن آﺧﺮ ﺟﺪول ﻓﻮق واﺿﺢ اﺳﺖ، اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﻜﺴﺎن در ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ارز ﻳـﺎ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﻳﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﻜﺴﺎن در ﻗﻴﻤـﺖ ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﺻـﺎدراﺗﻲ و وارداﺗـﻲ در داﺧـﻞ ﻛﺸـﻮر‬

  ‫ﺳﺒﺐ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺣﺎﻻ ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳـﺎزﻣﺎن‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ، اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻴﺰان واردات و ﺻﺎدرات و ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ را‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﺎد ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎ، ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻣﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ‬

  ‫از ﻛﺎﻫﺸﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ وارداﺗﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎي آﻧﻬﺎ وﺿﻊ ﻛﺮدهاﻳﻢ. در اﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ، ﻣﻴـﺰان‬

  ‫اﻓﺰاﻳﺶ در ﺻﺎدرات و واردات ﺑﻪ ﻳﻚ ﻣﻴﺰان و ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ارﻗﺎم ﺳﺘﻮنﻫـﺎي ﺟـﺪول ﻓـﻮق ﻧﺨﻮاﻫـﺪ‬

  ‫ﺑﻮد. در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﺳﻨﺎرﻳﻮي زﻳﺮ را در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ ﻛﻪ در ﺟـﺪول زﻳـﺮ آورده ﺷـﺪه اﺳـﺖ. اﻳـﻦ‬

  ‫ﺟﺪول، از ﺟﺪاول ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ‬

                                                          ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ1.‬


  ‫در ﺟﺪول زﻳﺮ ارﻗﺎم ﺳـﺘﻮن اول ﺑﻴـﺎﻧﮕﺮ ﻧـﺮخ ﺗﻌﺮﻓـﻪ واردات )ﺗﻮﺳـﻂ اﻳـﺮان ﺑـﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ( ﻗﺒﻞ از ﻗﺒﻮل ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ از آﻣﺎر ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﻣـﺆﺛﺮ ﻫـﺮ زﻳـﺮﺑﺨﺶ ﺻـﻨﻌﺖ در‬

  ‫ﺳﺎل 3731 آورده ﺷﺪه اﺳﺖ. در اﻳﻦ ﺳﻨﺎرﻳﻮ، ﻋﻤﻼً ﻓﺮض ﺑﺮ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﻪ‬

  ‫ﻣﺎ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ ﺣﺪود 41% اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﺘﺮ از ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻫﺸﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن ﺑـﺮ‬

                ‫1 - ﺷﺮح ﺟﺪاول در 1 ‪ General Agreement on Triffs and Trade (1994). Table‬آﻣﺪه اﺳﺖ.‬
‫711‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻣﺎ ﻣﻘﺮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺳﺎﺧﺖ. رﻗـﻢ 41% ﻛـﺎﻫﺶ در ﻧـﺮخ ﺗﻌﺮﻓـﻪ از ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت‬

  ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ وزﻧﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ1. ارﻗﺎم ﺳﺘﻮن دوم از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﺿـﺮب ﺳـﺘﻮن‬

  ‫اول و »ﻳﻚ ﻣﻨﻬﺎي ﺳﺘﻮن ﺳﻮم« ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ارﻗﺎم ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﺆﺛﺮ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن ﺑـﺮ‬

  ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي اﻳﺮاﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺴﺖ، اﻳﻦ ارﻗﺎم )ﺳﺘﻮن ﭼﻬﺎرم( از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﺳـﺘﺨﺮاج ﺷـﺪه اﺳـﺖ2.‬

  ‫ﺑﺮﺧﻲ از ارﻗﺎم درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻨﺪرج در ﺳﺘﻮن ﺷﺸﻢ، از ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺳﺎده زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ‬

  ‫ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ. ﺳﺘﻮن ﭘﻨﺠﻢ ﻛﻪ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﺆﺛﺮ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي اﻳﺮاﻧـﻲ ﺑﻌـﺪ از اﻟﺤـﺎق‬

                                 ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ، از ﺣﺎﺻﻞ ﺿﺮب ﺳﺘﻮن ﭼﻬﺎرم و ﺷﺸﻢ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه اﺳﺖ.‬




  ‫1 - درﺻﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ از )5991( ‪ N.S. Fieleke‬اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. ﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ رﻗﻢ ﻧﻤﻲﺗﻮاﻧـﺪ در واﻗﻌﻴـﺖ ﺑـﻪ‬
  ‫ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻴﺰان و ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮاي ﻫﻤﺔ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻘﺪار ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت‬
  ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﭘﺲ از اﻧﺠﺎم ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﻌﻴﻦ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. در اﻳﻨﺠﺎ اﻳﻦ رﻗـﻢ را ﺑـﺎ اﺳـﺘﻔﺎده از ﺗﺠﺮﺑﻴـﺎت ﺳـﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي‬
                                            ‫درﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان رﻗﻤﻲ ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻴﻢ.‬
                  ‫2 - ﺷﺮح ﺟﺪاول در 2 ‪ General Agreement on Triffs and Trade (1994). Table‬آﻣﺪه اﺳﺖ.‬
‫811‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬




  ‫ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺟﺪﻳﺪ واردات و ﺻﺎدرات ﺑﺮ اﺳﺎس ﺳﻨﺎرﻳﻮي ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪه در ﻧﻪ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺘﻲ‬


          ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺻﺎدرات‬               ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ واردات‬
 ‫ﺗﻮﺳﻂ اﻳﺮان ﺑﺮ ﻛﺎﻻي ﺧﺎرﺟﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻي اﻳﺮاﻧﻲ‬
                                                                             ‫زﻳﺮﺑﺨﺶ‬
      ‫%‬       ‫ﺑﻌﺪ از‬    ‫ﻗﺒﻞ از‬                 ‫ﺑﻌﺪ از‬   ‫ﻗﺒﻞ از‬
                                    ‫% ﻛﺎﻫﺶ‬
 ‫ﻛﺎﻫﺶ‬         ‫اﻟﺤﺎق‬     ‫اﻟﺤﺎق‬                  ‫اﻟﺤﺎق‬    ‫اﻟﺤﺎق‬

  ‫62%-‬          ‫5/4%‬         ‫1/6%‬      ‫41%-‬    ‫96/0%‬        ‫8/0%‬         ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم‬

  ‫02%-‬          ‫7/9%‬     ‫2/21%‬         ‫41%-‬    ‫12/4%‬        ‫9/4%‬             ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ‬

  ‫96%-‬          ‫1/1%‬         ‫5/3%‬      ‫41%-‬    ‫11/6%‬        ‫2/1%‬     ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻧﻲ وﻏﻴﺮﻓﻠﺰي‬

  ‫96%-‬          ‫1/1%‬         ‫5/3%‬      ‫41%-‬    ‫32/3%‬        ‫ﺷــــــﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، زﻏﺎﻟﺴــــــﻨﮓ، 8/3%‬
                                                                            ‫ﻻﺳﺘﻴﻚ و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ‬
  ‫54%-‬          ‫2/3%‬         ‫2/6%‬      ‫41%-‬    ‫98/1%‬        ‫ﻏــــــﺬاﻳﻲ، آﺷــــــﺎﻣﻴﺪﻧﻴﻬﺎ و 2/2%‬
                                                                                       ‫دﺧﺎﻧﻴﺎت‬
  ‫25%-‬          ‫1/1%‬         ‫3/2%‬      ‫41%-‬    ‫80/8%‬        ‫4/9%‬      ‫ﭼﻮب و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ‬
‫911‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


   ‫26%-‬          ‫4/1%‬         ‫7/3%‬        ‫41%-‬       ‫39/5%‬        ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﺑﺰار 9/6%‬
                                                                                     ‫و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬
   ‫06%-‬          ‫9/1%‬         ‫8/4%‬        ‫41%-‬       ‫95/5%‬        ‫5/6%‬                 ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

   ‫65%-‬          ‫4/2%‬         ‫5/5%‬        ‫41%-‬       ‫97/6%‬        ‫ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﻘﻮا، ﭼﺎپ و ﺻﺤﺎﻓﻲ 9/2%‬

      ‫04%‬        ‫8/3%‬         ‫3/6%‬        ‫41%-‬        ‫4/3%‬          ‫5%‬                       ‫ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ‬




  ‫ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب اﻳﻦ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ، ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات و واردات ﻛﺸﻮر ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺳﻨﺎرﻳﻮي ﻓـﻮق‬

  ‫ﺣﺎﺻﻞ ﺣﻞ دو اﻟﮕـﻮي 3_‪ SYS_EX_3, SYS_IM‬ﺑـﺮاي ﻣﻘـﺎدﻳﺮ واردات و ﺻـﺎدرات ﻛـﺎﻻ در‬

  ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻮده ﺑﻪ ﻃﻮري ﻛﻪ ﺗﻤـﺎم ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي دﻳﮕـﺮ آن ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﺑـﺎ وﺿـﻌﻴﺖ ﺳـﺎلﻫـﺎي‬

  ‫2731-3531 ﺑﺎﺷﺪ1. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻓﺮض ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ، درآﻣـﺪﻫﺎي ﻧﻔﺘـﻲ اﻳـﺮان،‬

  ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ارزش واﺣﺪ ﺻﺎدرات، ﻧﺮخ ﻣـﺆﺛﺮ ارز، ﺷـﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤـﺖ‬

  ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي وارداﺗﻲ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر و ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ در داﺧـﻞ ﻛﺸـﻮر، ﻫﻤﮕـﻲ‬

  ‫در ﺳﻄﺢ ﺳﺎلﻫﺎي 2731-3531 ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﻓﻘﻂ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺟﺪول ﻓﻮق در ﺗﻤﺎم ﺳﺎﻟﻬﺎي‬




  ‫1 - ﮔﺮﭼﻪ دورة اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﺎ ﺗـﺄﺧﻴﺮ ﻫﻤـﺮاه اﺳـﺖ وﻟـﻲ ﻣـﻲﺗـﻮان از آن در اﺳـﺘﻨﺒﺎط و اﻳﺠـﺎد ﺷـﺮاﻳﻂ‬
  ‫آزﻣﺎﻳﺸﮕﺎﻫﻲ ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﺔ ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤـﻮد. ﻣﺘﺄﺳـﻔﺎﻧﻪ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ آﻣـﺎر ﮔﻤـﺮك ﺑﺮﺣﺴـﺐ رﻳـﺰ‬
  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي ﻻزم ﺑﺮاي ﺗﺄﺧﻴﺮ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﻲ اﻣﻜﺎﻧﭙﺬﻳﺮ ﻧﺒﻮده و ﻟﺬا ﻧﻤﻲﺗﻮان ﺑـﻪ ﺳـﻬﻮﻟﺖ دورة آﻣـﺎري را ﺗـﺎ ﺳـﺎل‬
                                                                                          ‫ﺣﺎﺿﺮ اداﻣﻪ داد.‬
‫021‬                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                         ‫1‬
  ‫دورة ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺧﻴﺮ، ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎً در ﺗﻮاﺑﻊ واردات 3_‪SYS_IM‬‬

  ‫وارد ﺷﺪه اﺳﺖ، در اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ در ﺑﺨﺶ واردات دﭼﺎر اﺷـﻜﺎل ﭼﻨـﺪاﻧﻲ ﻧﺨـﻮاﻫﻴﻢ ﺷـﺪ. ﺑـﻪ‬

  ‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ )2( ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﺳﺘﻨﺒﺎط ﻛﺮد ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲﺗﻮان اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات‬

  ‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ را وارد ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻧﻤﻮد. در ﺗﻮاﺑﻊ ﺻﺎدرات 3_‪ SYS_ES‬اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ، ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻋﺪم وﺟﻮد‬

  ‫ﺳﺮيﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻻزم در ﻣﻮرد ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻛﺸﻮر وارد اﻟﮕﻮ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ‬

  ‫ﺑﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ )6( و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑـﺎ ﻣﻌﺎدﻟـﻪ )2( ﻣـﻲﺗـﻮان درﻳﺎﻓـﺖ ﻛـﻪ اﺛـﺮ ﻛـﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن ﺑـﺮ‬

  ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻛﺸﻮر را ﻣﻲﺗﻮان از ﻃﺮﻳﻖ ﻛﺎﻫﺶ ﭘﺎراﻣﺘﺮ اﺻﻠﻲ اﻟﮕﻮ ﻛﻪ ﺿﺮﻳﺐ درآﻣـﺪ ﻣـﺆﺛﺮ‬

  ‫ﺻﺎدرات )‪ C(A‬اﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ آورد. ﺑﺮاي اﻳـﻦ ﻛـﺎر ﻫﻤـﺎﻧﻄﻮر ﻛـﻪ در ﺟـﺪول ﻓـﻮق آورده ﺷـﺪه‬

  ‫اﺳﺖ، ﺿﺮﻳﺐ درآﻣﺪ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺿﺮﻳﺐ درآﻣـﺪ‬

  ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻣﺆﺛﺮ ﺻﺎدرات ﺑﺪون اﺣﺘﺴﺎب ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﻳﻚ ﻣﻨﻬﺎي ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ ﺑـﺮ‬

                                                    ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒﻞ از اﻟﺤﺎق ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


  ‫ﺑﺮ اﺳﺎس دﺳـﺘﮕﺎه ﻣﻌـﺎدﻻت 3_‪ SYS_EX_3, SYS_IM‬و ﺟـﺪول ﻓـﻮق ﭼﻬـﺎر ﻣﺮﺣﻠـﺔ‬

  ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﺑﺮاي واردات و ﺻﺎدرات ﻗﺒﻞ از اﻟﺤﺎق و ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣـﻲﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. ﻣﺮﺣﻠـﺔ اول‬

  ‫وﻇﻴﻔﻪ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي واردات و ﺻﺎدرات دﻻري و ﺣﻘﻴﻘﻲ، ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري دﻻري و ﺣﻘﻴﻘـﻲ و‬

  ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر را در ﻛﻠﻴﻪ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻛﻞ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ ﺑـﺮاي زﻣـﺎﻧﻲ ﻛـﻪ اﻳـﺮان‬



  ‫1 - ﻣﻔﻬﻮم اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻟﮕﻮي ﻓﻮق دو ﺣﺎﻟﺖ را ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺷـﺒﻴﻪﺳـﺎزي ﻧﻤﺎﻳـﺪ. ﻳﻜـﻲ ﺣﺎﻟـﺖ ﻗﺒـﻞ از اﻟﺤـﺎق‬
                                         ‫)وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد( و دﻳﮕﺮي ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ.‬
‫121‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻠﺤﻖ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ را ﻋﻬﺪهدار اﺳﺖ. ﻣﺮﺣﻠﺔ ﺑﻌـﺪي ﻫﻤـﻴﻦ ﺷـﺒﻴﻪﺳـﺎزي را‬

  ‫ﺑﺮاي ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺣﺪول ﻓﻮق ﻛﺎﻫﺶ داده ﺷﺪه اﺳﺖ را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣـﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ.‬

  ‫ﻣﺮﺣﻠﺔ ﺳﻮم ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻓﻮق در ﻗﺒـﻞ و ﺑﻌـﺪ از اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت و‬

  ‫ﻣﺮﺣﻠﺔ ﭼﻬﺎرم ﻣﺘﻮﺳﻂ درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺰﺑﻮر را در ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. اﻳﻦ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﻛﻼً ﺑﺮاي ﺳﺎلﻫﺎي 2731-3531 ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم ﺳﺎلﻫـﺎ اﻧﺠـﺎم‬

                                                                                                  ‫ﻣﻲﺷﻮد.‬


  ‫ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻓﺮض ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ در ﺳـﺎلﻫـﺎي 2731-3531 اﻳـﺮان ﻋﻀـﻮ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﻧﻴﺴﺖ، در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ در ﻣﺮﺣﻠﺔ اول ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑـﺮازش داده ﺷـﺪه واردات، ﺻـﺎدرات و ﺗـﺮاز‬

  ‫ﺗﺠﺎري ﺑﺮ ﺣﺴـﺐ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ اﺳـﻤﻲ و ﺣﻘﻴﻘـﻲ و ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آﺷـﻜﺎر1 را ﺑـﺮاي ﺗﻤـﺎم زﻳـﺮ‬

  ‫ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﻣﺮﺣﻠﺔ دوم اﻗﺪام ﺑﻪ اﺿـﺎﻓﻪ ﻛـﺮدن اﺛـﺮ ﻛـﺎﻫﺶ‬

  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ در اﻟﮕﻮﻫﺎ ﻧﻤﻮده و از اﻳﻨﺠﺎ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻓﻮق را ﺑﺮاي ﺳﺎلﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ ﻳﻌﻨـﻲ دوره 02‬

  ‫ﺳﺎﻟﻪ ﻣﺬﻛﻮر ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻣﻔﻬﻮم ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ اﺛـﺮ ﻋﻀـﻮﻳﺖ اﻳـﺮان در ﺳـﺎزﻣﺎن‬

  ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺎدﻳﺮ در ﻣﺮﺣﻠﺔ ﻓﻮق ﺗﻔﺎوت ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ ﻛـﻪ‬

  ‫در ﻣﺮﺣﻠﺔ ﺳﻮم ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد. در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻛﻠﻴﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه ﺣﺎﺻـﻞ از دو ﻣﺮﺣﻠـﺔ‬

  ‫ﻓﻮق ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ذﻛﺮ ﺷﺪه در ﻓﻮق و ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎ و ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم ﺳـﺎلﻫـﺎي دوره‬


  ‫1 - اﻳــﻦ ﺷــﺎﺧﺺ ﺑــﻪ ﻋﻨــﻮان ﻧﺴــﺒﺖ ﺗــﺮاز ﺗﺠــﺎري ﺑــﻪ ﻣﺠﻤــﻮع ﺻــﺎدرات و واردات ﺑﺨــﺶ ﺗﻌﺮﻳــﻒ ﻣــﻲﮔــﺮدد:‬
  ‫)واردات+ﺻﺎدرات(/)واردات- ﺻﺎدرات(=ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر. اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﻳﻮﻧﻴـﺪو‬
                           ‫ﻣﺸﻬﻮر اﺳﺖ ﺑﺮاي ﺗﻌﺎرﻳﻒ دﻳﮕﺮ ﻧﮕﺎه ﻛﻨﻴﺪ ﺑﻪ: )1791( ‪ Balassa‬و )1791( ‪.Cordon‬‬
‫221‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺗﻚ ﺑﻪ ﺗﻚ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻛﺮد ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺑـﺮازش داده ﺷـﺪه اﻧﺠـﺎم‬

  ‫ﻣﻲﮔﻴﺮد و ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮد و ﻧﻪ ﺗﻔﺎوت ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ ﻗﺒﻞ از‬

  ‫اﻟﺤﺎق و ﺑﺮازش داده ﺷﺪه ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق. ﺑـﺮاي ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ درﺻـﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻣﻘـﺪار ﻫـﺮ ﻣﺘﻐﻴـﺮ در ﻫـﺮ‬

  ‫زﻳﺮﺑﺨﺶ و در ﻫﺮ ﺳﺎل از دوره ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪه، ﻣﺮﺣﻠﺔ ﭼﻬﺎرم ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣـﻲﮔﻴـﺮد.‬

  ‫در اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ، درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻓﻮق را در ﻫـﺮ ﺳـﺎل و ﺑـﺮاي ﻫـﺮ زﻳـﺮﺑﺨﺶ ﺑـﺮاي‬

  ‫ﺣﺎﻟﺖ ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ. ﺑـﺎ‬

  ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺳﺎل ﺑﻪ ﺳﺎل ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ وﻗﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﻛﻪ در ﻃﻮل دوره‬

  ‫ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ واﻗﻊ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﺳﺒﺐ ارﻳﺐ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﻮد، ﻟﺬا از ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ﺑـﺮاي دوره‬

                                                                     ‫ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ.‬


  ‫ﻣﻲداﻧﻴﻢ ﻛﻪ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه در رﮔﺮﺳـﻴﻮن از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻈـﺮي ﺑـﺎ ﻣﺠﻤـﻮع‬

  ‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ ﻣﺴﺎوي اﺳﺖ. ﻟﺬا ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﻫﺎ آﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﺴـﺎوي ﻫـﻢ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ. از ﻃﺮﻓـﻲ ﻛﻤﻴـﺖﻫـﺎي‬

  ‫ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺎ ﺛﺒﺎﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻧﻘﺎط ﭘﺮت در داﻣﻨـﻪ ارﻗـﺎم ﺑـﻪ‬

  ‫ﻛﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﺒﺎﺷﺪ، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺷﺎﺧﺼـﻲ از وﺿـﻌﻴﺖ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي آﻣـﺎري ﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﻟـﺬا، ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ در‬

  ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزيﻫﺎ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه و ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﻫﺎي ﺑﻴﺴﺖﺳﺎﻟﻪ آﻧﺎن ﻗﺮار داده ﺷﺪ، زﻳـﺮا‬

  ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ذﻛﺮ ﺷﺪ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺑﺮازش داده ﺷﺪه در روش ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﺮﺑﻌﺎت ﺑﺮاﺑـﺮ ﺑـﺎ ﻣﺠﻤـﻮع‬

  ‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺳﻤﺖ ﭼﭗ در ﻫﺮ ﻣﻌﺎدﻟـﻪ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎً ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦﻫـﺎي آﻧـﺎن ﻣﺴـﺎوي ﻫـﻢ‬

  ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺮاي رﻓﻊ ارﻳﺐ ﻧﺎﺷﻲ از وﺟـﻮد ﺑﺮﺧـﻲ ﻧﻘـﺎط ﭘـﺮت ﻛـﻪ در اﺛـﺮ وﻗـﺎﻳﻊ ﺧـﺎص ﻳـﺎ‬
‫321‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫اﺷﺘﺒﺎﻫﺎت آﻣﺎري ﭘﺪﻳﺪه آﻣﺪه اﺳﺖ، ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠﺎزي ﺧﺎﺻﻲ در رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﺑﻪ ﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﺪ ﻛﻪ‬

  ‫اﻳﻦ ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﺳﺒﺐ اﺻﻼح ﺧﻄﺎي آن ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﻲﺷﻮد. اﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﻛـﺎر ﺑـﺮده‬

           ‫ﺷﺪ ﻛﻪ اﻳﻦ روش ﺑﻪ ﺻﻮرﺗﻲ، ﺗﺒﻴﻴﻦ روشﻫﺎي اﺻﻼح آﻣﺎر )‪ (data trimming‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


  ‫ﺑﺮاي ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻮان ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮﻫﺎ از آﻣﺎرهﻫﺎي ﻣﺘﻌﺪدي اﺳـﺘﻔﺎده ﮔﺮدﻳـﺪ ﻛـﻪ ﻫﻤﮕـﻲ‬

  ‫دﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺗﻮاﻧﺎﺋﻲ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮ در ﺣﺎﻟﺖ ‪ ex-post simulation‬دارﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺑﻴﺸﺘﺮ‬

                                                                  ‫از ذﻛﺮ آن ﺧﻮدداري ﻣﻲﺷﻮد1.‬


  ‫ﭘﺲ ﺑﺎ اﺣﺘﺴﺎب اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع، ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﻪ دﺳـﺖ آوردﻳـﻢ. ﺑـﻪ‬

  ‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﻴﺴـﺖ ﺳـﺎﻟﻪ ﻣﻘﺎدﻳﺮﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري، ﺻـﺎدرات و واردات ﺑﺮﺣﺴـﺐ‬

  ‫اﺳﻤﻲ و ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺎﺑﺖ و ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آﺷـﻜﺎر زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ و ﻛـﻞ ﺻـﻨﻌﺖ‬

  ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﻫﺎ ﺑﺮاي ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺒﻞ از ﻋﻀﻮﻳﺖ و ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ و ﺗﻔﺎوتﻫـﺎي ﻗﺒـﻞ و‬

  ‫ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ و ﻣﺘﻮﺳﻂ درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻧﻬﺎ ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻧﺸﺎن‬

                                                                                ‫داده ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ.‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ روش ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻧﺘﺨﺎب ﺷـﺪه، ‪ ex-post simulation‬ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ، روش‬

  ‫ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎل ﮔﺬﺷـﺘﻪ ﺑـﺎ ﻫﻤـﻪ وﻗـﺎﻳﻊ ﻣﺘﻨـﻮﻋﻲ ﻛـﻪ در‬

  ‫دوره ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﮔﺮ ﻣﺎ ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻨﺪرج در ﺟﺪاول ﻓـﻮق‬



           ‫1 - ﻧﺘﺎﻳﺞ ارزﻳﺎﺑﻲﻫﺎي ‪ ex-post simulation‬ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ در ﺑﻴﺪآﺑﺎد )5731( ﺻﻔﺤﺎت 304-083 درج اﺳﺖ.‬
‫421‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻲﺷـﺪﻳﻢ ﭼـﻪ اﺛﺮاﺗـﻲ در ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي واردات و ﺻـﺎدرات اﻋـﻢ از دﻻري و‬

   ‫ـ ـ‬          ‫ـ ـ ـ‬             ‫ـ‬     ‫ـ‬
  ‫ﺣﻘﻴﻘـﻲ و ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري دﻻري و ﺣﻘﻴﻘـﻲ و ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آﺷـﻜﺎر اﺗﻔـﺎق ﻣـﻲاﻓﺘـﺎد. ﺧﻼﺻـﺔ اﻳـﻦ‬
                                             ‫ـ‬       ‫ـ‬               ‫ـ‬      ‫ـ‬     ‫ـ‬

                                                   ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت در ﺟﺪول زﻳﺮ آورده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


  ‫ﺑﻄﻮر ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺪول زﻳـﺮ ﭘـﺲ از اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬

  ‫ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻴﺰان 75/0%- ﺑﻪ ﻛﺴﺮي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﻛﻞ ﺑﺨﺶ ﺻـﻨﻌﺖ اﻓـﺰوده ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ. اﻳـﻦ‬

  ‫رﻗﻢ ﺑﺮاي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 26/0%- ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات ﻛﻠﻴﻪ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ ﺑﺮ اﺳـﺎس‬

  ‫ﺟﺪول ﻓﻮق اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ ﻳﺎﻓﺖ و در ﻣﺠﻤﻮع اﻟﺤﺎق ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺳـﺎﻻﻧﻪ 47/2% ﺑـﺮ ﺻـﺎدرات‬

  ‫ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲاﻓﺰاﻳﺪ. اﻳﻦ رﻗـﻢ ﺑـﺮاي واردات دﻻري 36/0% اﺳـﺖ. اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﻟﺤﺎظ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آﺷـﻜﺎر‬

  ‫وﻟﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﺨﺶﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺘﻀﺮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻳﺎ ﺷﺎﺧﺺ آﻧﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. در‬

  ‫ﻣﺠﻤﻮع، ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ، ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر 11/0% ﺑﻬﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﮔﺮﭼﻪ ﻧﺮخ رﺷﺪ ﺻﺎدرات ﺑﻴﺶ‬

  ‫از واردات اﺳﺖ ﻟﻴﻜﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﺻﺎدرات ﺻﻨﻌﺘﻲ از ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر )ﻧﻔﺘـﻲ و‬

  ‫ﻏﻴﺮﻧﻔﺘﻲ(، اﻳﻦ اﻓﺰاﻳﺶ در ﺻﺎدرات ﺑﻪ آن ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺴﺖ ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺟﺒﺮان اﻓﺰاﻳﺶ واردات را در اﺛـﺮ‬

  ‫اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ. از ﻃﺮﻓﻲ ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺟﺪاول اراﺋﻪ ﺷﺪه‬

  ‫ﻧﺮخ ﻣﻮزون ﺗﻌﺮﻓﻪ در اﻳﺮان در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒـﻞ از ﻋﻀـﻮﻳﺖ در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎرت در ﻣﺠﻤﻮع ﻛﻤﺘﺮ از ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﺑـﺮ ﻛـﺎﻻي ﺻـﺎدراﺗﻲ ﻛﺸـﻮر ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ، ﺑـﻪ‬

  ‫ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ اﻳﻦ اﻣﺮ ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺑﺘﺪا ﻣﺎ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻫﺴﺘﻴﻢ‬
‫521‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫)ﺗﺎ ﻛﺎﻫﺶ آن( ﺗﺎ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺘﻮان ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻻاﻗﻞ از ﻟﺤﺎظ ﻧﺮخﻫـﺎي ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﻫـﻢ ﺳـﻄﺢ ﺷـﺪ.‬

                ‫ﻻاﻗﻞ ﭘﺲ از اﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺬاﻛﺮه در ﻣﻮرد ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬




      ‫% ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ در ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي اﺻﻠﻲ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬
  ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ‬     ‫ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري‬    ‫واردات‬    ‫ﺻﺎدرات‬    ‫ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري‬
                                                                  ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺖ‬
      ‫آﺷﻜﺎر‬       ‫ﺣﻘﻴﻘﻲ‬       ‫دﻻري‬      ‫دﻻري‬        ‫دﻻري‬

         ‫20/0‬        ‫54/0-‬       ‫44/0‬      ‫48/0‬       ‫34/0-‬        ‫ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم‬

        ‫73/2-‬        ‫63/2-‬       ‫57/1‬      ‫90/2‬       ‫91/3-‬            ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ‬

        ‫34/4-‬        ‫19/6-‬       ‫86/4‬      ‫69/9‬       ‫42/9-‬     ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻛﺎﻧﻲ وﻏﻴﺮﻓﻠﺰي‬

         ‫20/0‬        ‫54/0-‬       ‫54/0‬      ‫5/63‬       ‫ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ، زﻏﺎﻟﺴﻨﮓ، ﻻﺳﺘﻴﻚ 44/0-‬
                                                                             ‫و ﭘﻼﺳﺘﻴﻚ‬
         ‫31/0‬        ‫94/0-‬       ‫15/0‬     ‫84/11‬       ‫ﻏﺬاﻳﻲ، آﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻴﻬﺎ و دﺧﺎﻧﻴﺎت 54/0-‬

        ‫14/0-‬        ‫10/4-‬       ‫33/1‬      ‫35/5‬       ‫36/1-‬      ‫ﭼﻮب و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭼﻮﺑﻲ‬
‫621‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

       ‫96/0-‬         ‫13/1-‬        ‫85/0‬       ‫09/2‬        ‫ﻣﺎﺷﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴﺰات، اﺑﺰار 51/1-‬
                                                                           ‫و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي‬
        ‫50/0‬         ‫95/0-‬        ‫06/0‬       ‫48/8‬        ‫85/0-‬               ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

       ‫44/1-‬         ‫38/1-‬        ‫20/5‬     ‫52/01‬         ‫83/2-‬     ‫ﻛﺎﻏﺬ، ﻣﻘﻮا، ﭼﺎپ و ﺻﺤﺎﻓﻲ‬

        ‫11/0‬         ‫26/0-‬        ‫36/0‬       ‫47/2‬        ‫75/0-‬                    ‫ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ‬



  ‫ﻋﺪم ﺗﻌﺎدل ﻧﺴﺒﻲ در ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻋﻤﻼً ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﻛـﻪ در‬

  ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزﻳﻬﺎ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺎدﺗﺮ ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺗﻌﺮﻓﺔ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﺔ اﻳـﺮان،‬

  ‫ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﺪﺗﺮ ﺷﻮد. ﻋﻠـﺖ ﺑـﺪﺗﺮ ﺷـﺪن ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري ﻓﺰوﻧـﻲ ﺑﺴـﻴﺎر زﻳـﺎد‬

  ‫واردات ﺑﺮ ﺻﺎدرات در اﻳﻦ زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﺔ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن )ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان‬

  ‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ( و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﺔ اﻳﺮان )ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﺘﺮ( از ﻧﺮﺧﻬﺎي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪﺳـﺎزي‬

  ‫اﺳﺖ. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻄﻲ از ﺗﻌﺎدل ﻧﺴﺒﻲ در واردات و ﺻﺎدرات در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮﺳﻴﻢ‬

  ‫ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد وﺿـﻌﻴﺖ ﺗﺠـﺎرت ﺧـﺎرﺟﻲ ﺑﺨـﺶ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲﺷﻮد. در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ را‬

  ‫ﺑﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي ﺑﺎﻳـﺪ اذﻋـﺎن داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﮔﺮﭼـﻪ‬

  ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺳﺒﺐ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺻﺎدرات و واردات ﻣﻲﺷﻮد وﻟﻲ ﻋﻤﻼً در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪت‬

  ‫ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﻛﺎرآﻣﺪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه ﻣـﻲﺗـﻮان‬

  ‫ﮔﻔﺖ ﭼﻪ در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﺎدرات و ﭼﻪ در ﺑﺨـﺶﻫـﺎي واردات زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ، ﻣﺠـﻮز‬

  ‫ﺻﺪور ﻳﺎ ورود ﻳﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﻧﺎﺷﻲ از اﺟﺎزه ﺻﺎدرات ﻳـﺎ واردات، ﻃـﻮﻻﻧﻲﺗـﺮﻳﻦ و ﻣﺴـﺘﻤﺮﺗﺮﻳﻦ و‬
‫721‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻧﺤﻮه ﻛﻨﺘﺮلﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺨﻄﻲ ﻣﻮاﻧـﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي و ﺗﻌﺮﻓـﻪ‬

  ‫واﺿﺢ ﮔﺮدﻳﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤﻮد و اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در‬

  ‫ﻫﺮ ﻳﻚ از زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺪت اﺛﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﺘﻔـﺎوت اﺳـﺖ. ﻫﻤـﺎﻧﻄﻮر‬

  ‫ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ در اﻳﺮان ﺑﺴﻴﺎر ﭘـﺎﻳﻴﻦﺗـﺮ از ﻛﺸـﻮرﻫﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ اﺳـﺖ و ﻟـﺬا ﻣـﻲﺗـﻮان‬

  ‫ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ را ﺑﺎﻻ ﺑﺮده و ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤﻮد. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣـﺚ، ﻫﻤﮕـﻲ‬

  ‫اﺛﺮات اوﻟﻴﻪ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت و ﻧﻪ اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺨﺼـﻴﺺ ﻣﺠـﺪد ﻣﻨـﺎﺑﻊ در‬

                                           ‫اﺛﺮ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت را ﻋﻨﻮان ﻣﻲدارد.‬


  ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ‬

  ‫ﻫﺪف ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﭘﺲ از ﺷﻔﺎف ﻛـﺮدن ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺧـﺎرﺟﻲ ﺻـﻨﻌﺖ و اﺻـﻼح ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺻـﻨﻌﺖ در‬

  ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﻤﻴﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و اﺧﺘﻼل زداﻳﻲ ﻧﻈﺎم اﻗﺘﺼﺎدي ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻗﺎﺑﻞ‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺠﺪد اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان را ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ در رﻗﺎﺑﺖ ﺑـﺎ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﻧﻤﻲﺑﻴﻨﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﺑﺪ، اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺳـﺒﺐ‬

  ‫ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان ﺑﺸﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ ارﻗـﺎم ﺑـﻪ ﻛـﺎر‬

  ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﻨﺎرﻳﻮي اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﻠﻴﺖ ﻣﺘﺪاول در ﺟﻬﺎن از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﻪﻫـﺎي‬

  ‫داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه، وﻟﻲ اﻳﻦ ارﻗﺎم ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ در دور ﻣﺬاﻛﺮات ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﻮد. اﻟﮕـﻮي‬

  ‫اراﺋﻪ ﺷﺪه، اﻳﻦ اﺑﺰار را در اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮان ﻗﺮار ﻣﻲﻫﺪ ﺗﺎ ﺿﻤﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳـﻨﺎرﻳﻮﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ،‬

  ‫آﺛﺎر و ﺗﺒﻌﺎت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت را ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و از آن ﻣﻴـﺎن، ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ را‬
‫821‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ دﻳﮕﺮ در اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ، ﺛﺎﺑـﺖ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻦ ﺑـﺎﻗﻲ‬

  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ اﻗﺘﺼﺎدي و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻧﺎن ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧـﻮد اﺛـﺮات‬

  ‫ﺑﺴﺰاﻳﻲ در ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﮕﺬارﻧﺪ. در ﻫﺮ ﺣﺎل ﭘﻴﺎم اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﻣﻲﺗﻮان در ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم و ﺿﺮوري ﺑﻪ‬

  ‫ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻛﻠﻴﻪ وﺟﻮه ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان و اﺻـﻼح ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻣﻮﺟـﻮد ﺧﻼﺻـﻪ ﻧﻤـﻮد. ﺷـﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬

                                       ‫ﺧﻼﺻﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪﻫﺎي اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﺑﺘﻮان ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ذﻛﺮ ﻛﺮد:‬


  ‫1- ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي در اﻳﺮان در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻳﻜﺴﻮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﺸﺪهاﻧـﺪ و‬

               ‫اﻛﺜﺮاً اﺛﺮ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﺧﻨﺜﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ اﻻاﻗﻞ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ و اﻧﺴﺠﺎم ﻧﺪارﻧﺪ.‬

  ‫2- زﻳــﺮ ﺑﺨــﺶﻫــﺎي ﻧﺴــﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷــﺎك و ﭼــﺮم و ﺻــﻨﺎﻳﻊ ﻣﺎﺷــﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴــﺰات، اﺑــﺰار و‬

  ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻠﺰي ﻫﺮﻛﺪام ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ 4/52% و 6/32% و ﺟﻤﻌﺎً ﺣﺪود 05% از اﺷﺘﻐﺎل ﺻـﻨﻌﺘﻲ‬

                                                               ‫را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دادهاﻧﺪ.‬

  ‫3- زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷﺎك و ﭼﺮم در ﺑﻴﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر‬

  ‫586/0 و زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻠﺰات اﺳﺎﺳﻲ داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﺑﻪ ﻣﻴﺰان 885/0 ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ‬

  ‫ﻛــﻪ در ﺑــﻴﻦ زﻳــﺮﺑﺨﺶﻫــﺎي ﺻــﻨﻌﺘﻲ از وﺿــﻌﻴﺖ ﺑﻬﺘــﺮي ﺑﺮﺧــﻮردار ﻫﺴــﺘﻨﺪ. در ﺑــﺎﻗﻲ زﻳــﺮ‬

                                                      ‫ﺑﺨﺶﻫﺎي اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻨﻔﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

  ‫4- ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد، ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺎﻻﻧﻪ‬

  ‫47/2% ﺻﺎدرات ﺑﺨﺶ ﺻـﻨﻌﺖ و 36/0% درﺻـﺪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺎﻻﻧﻪ در واردات ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ.‬

  ‫ﮔﺮﭼﻪ ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺻﺎدرات ﺑﻴﺶ از واردات اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻴـﺰان واردات ﺑﺴـﻴﺎر‬
‫921‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات اﺳـﺖ، اﻳـﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ در ﺻـﺎدرات ﻧﻤـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري ﺑﺨـﺶ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ را ﺑﻪ ﺻﻔﺮ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در اﺛﺮ اﻟﺤـﺎق اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت‬

  ‫ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺣﺪود 6/0% ﺑﻪ ﻛﺴﺮي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ اﻓﺰوده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ. اﻳـﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻓﻘـﻂ‬

  ‫اراﺋﺔ ﺷﺎﺧﺼﻲ ﺑﺮاي ﮔﻤﺎﻧﻪزﻧﻲ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﻪ در ﻧﺘﻴﺠـﺔ اﻟﺤـﺎق ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و ﻧـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ در‬

                                                         ‫واﻗﻌﻴﺖ دﻗﻴﻘﺎً ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰي اﺗﻔﺎق ﺑﻴﺎﻓﺘﺪ.‬

  ‫5- ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه، ﺑﺎﻳـﺪ اذﻋـﺎن داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﻋﻀـﻮﻳﺖ در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان ﭼﻨﺪان ﺣﺴﻨﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻮﺟـﻮد ﻧﺨﻮاﻫـﺪ‬

  ‫آورد. وﻟﻲ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﻨﻌﺖ اﻳـﺮان ﺑﺘﻮاﻧـﺪ در ﺷـﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑـﺖ ﺑـﺎ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي دﻳﮕـﺮ درﻋﺮﺻـﻪ‬

                           ‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻗﺮار ﮔﺮد ﻣﻲﺗﻮان از ﻋﻀﻮﻳﺖ در آن ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺮه ﺟﺴﺖ.‬

  ‫6- اﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ، ﻫﻤﮕﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻌﻠﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﻴﺪا ﺷﺪهاﻧﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺑﻬﺒـﻮد‬

  ‫ﻳﺎﺑﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﻨﺎرﻳﻮي ﺧﺎص ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺷـﺮاﻳﻂ ﺳـﺎﻳﺮ‬

  ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن اﻳﻦ اﺛﺮات را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮدﻳﻢ. ﺣﺎل ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧـﺮخﻫـﺎي‬

  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﺸﺨﺺ ﮔﺮدد، ﻋﻮض ﺷﻮد )ﻛﻪ ﺣﺘﻤﺎً اﻳﻦﭼﻨﻴﻦ اﺳﺖ( ﭘﺎﺳﺦﻫـﺎ‬

                                                                          ‫1‬
                                                                              ‫ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬




  ‫1 ﺻﻨﺎﻳﻌﻲ ﻋﻠﻲ و ﻛﺮﻳﻢ آذرﺑﺎﻳﺠﺎﻧﻲ )8731( ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪاي ﻣﺒﺘﻨـﻲ ﺑـﺮ روش ﻓـﻮق و ﻣﺘﺄﺧـﺬ از ﺑﻴـﺪآﺑﺎد )5731( ﺗﺤـﺖ‬
  ‫ﻋﻨﻮان »ﭘﺬﻳﺮش اﻳﺮان در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ و ﭘـﻴﺶ ﺑﻴﻨـﻲ ﺗـﺎﺛﻴﺮات آن ﺑـﺮ ﺻـﻨﺎﻳﻊ«، اﻧﺠﻤـﻦ ﻣـﺪﻳﺮان ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬
  ‫اﺻﻔﻬﺎن، ﻧﺸﺮ آﺗﺮوﭘﺎت اﻧﺠﺎم دادهاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻳﻜﺴﺎن ﺑﻮدن روش و ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﻧﺘﺎﻳﺞ، از ذﻛﺮ آن ﺧﻮدداري ﻣﻲﺷﻮد.‬
‫031‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                         ‫اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


  ‫در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﻃـﺮح ﻳـﻚ اﻟﮕـﻮي ﻫﻤﺰﻣـﺎن دﺳـﺘﮕﺎه ﻣﻌـﺎدﻻت اﻗﺘﺼﺎدﺳـﻨﺠﻲ اﻗـﺪام ﺑـﻪ‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ، ﻣﺼﺮف، ﺗﺠﺎرت )واردات و ﺻﺎدرات( و ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻧﻤﻮد. روش اﺗﺨﺎذ ﺷﺪه ﻳﻚ اﻟﮕﻮي رﻓﺘﺎري ﻫﻤﺰﻣﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺎﺷـﻲ از‬

  ‫ﻣﺎزاد ﻋﺮﺿﻪ ﻳﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ و ﺑﻄـﻮر ﻫﻤﺰﻣـﺎن آن را در رﻓﺘـﺎر ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻣﺼـﺮف و‬

  ‫ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻠﺤﻮظ ﻣﻲدارد. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺧﺼﻮﺻﻴﺖ ﻧﺎم اﻳﻦ اﻟﮕﻮ را ﻛﻪ ﺳﻴﺎق ﻧﻮﻳﻨﻲ در اﻟﮕﻮﺳﺎزي‬

  ‫ﻧﻴﺰ دارد ﺑﺎ ﻧﺎم "اﻟﮕـﻮي ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﻋـﺪم ﺗﻌـﺎدل ﭘﻮﻳـﺎ" ‪Dynamic Disequilibrium Adjustment‬‬

  ‫)‪ Model (DDAM‬ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. اﻳـﻦ اﻟﮕـﻮ در ﻛﻨﻔـﺮاﻧﺲ ﺳـﻴﻤﺎن اروﭘـﺎ 4002 در ﺑﺎرﺳـﻠﻮن‬

  ‫اﺳﭙﺎﻧﻴﺎ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ و ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪ و در ﻛﺘﺎب و ‪ CD‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬

  ‫ﮔﺮدﻳﺪ1. اﻳﻦ اﻟﮕﻮ ﺑﺮاي ﺑﺮرﺳﻲ ﻗﻴﻤﺖ، ﺗﻮﻟﻴـﺪ، ﻣﺼـﺮف، واردات و ﺻـﺎدرات ﺳـﻴﻤﺎن از دادهﻫـﺎي‬

  ‫ﺳﺎﻟﻬﺎي 1831-2431 اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ و ﭘﺲ از ﺑﺮآورد آن آﺛﺎر ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﺎ‬

                                                ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮي ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮرﺳﻲ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﻧﻤﻮد.‬


  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در اﻳﺮان در ﻃـﻮل دوره ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳـﻲ 1831-2431 اﻟﮕـﻮ ﺷـﺎﻫﺪ ﻧﻮﺳـﺎﻧﺎﺗﻲ‬

  ‫ﺑﻮده اﺳﺖ، اﮔﺮﭼﻪ ﺑﻄﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺳﺎﻻﻧﻪ 01 درﺻﺪ در ﺧﻼل دوره ﻳﺎد ﺷﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳـﺖ. در‬

  ‫واﻗﻊ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑـﺪﻟﻴﻞ ﻓﺸـﺎر ﺗﻘﺎﺿـﺎ و ﻣﺤـﺪودﻳﺖ ﻫـﺎي وارداﺗـﻲ در ﺑﺮﺧـﻲ از ﺳـﺎﻟﻬﺎ ﺑـﻴﺶ از‬


  ‫1‬
   ‫,”‪B. Bidbad, N.Kalbasi Anaraki, “Effects of Iran’s WTO Accession on the cement Industry‬‬
  ‫‪presented at the 4th European Cement Conference, March 2004, Barcelona, Spain. Propubs‬‬
  ‫..‪publication company, U.K‬‬
‫131‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. در ﺧﻼل ﺳﺎﻟﻬﺎي 75-3531 ﺑﺎ ﺷﻮك اﻓﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤـﺖ ﻧﻔـﺖ و‬

  ‫اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺷﺪﻳﺪاً اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ اﻣﺎ ﭘﺲ از آن در ﺧﻼل ﺟﻨﮓ ﺑﻮاﺳـﻄﻪ‬

  ‫ﺧﺮاﺑﻴﻬﺎي ﺟﻨﮓ و ﻛﻤﺒﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ارز ﺧﺎرﺟﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ. ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺷﺎﻫﺪ رﺷـﺪ ﻣﻨﻔـﻲ 6/3-‬

  ‫درﺻﺪ، در ﺧﻼل ﺳﺎل 7631 ﺑﻮاﺳﻄﻪ وﺟﻮد ﻇﺮﻓﻴﺘﻬﺎي ﺑﻼاﺳﺘﻔﺎده و ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺑﻮده اﻣﺎ ﭘﺲ از‬

  ‫ﭘﺎﻳﺎن ﺟﻨﮓ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن روﻧﺪ ﺻﻌﻮدي ﻳﺎﻓﺖ و ﮔﺴﺘﺮش ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن رﺷﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑـﻪ‬

  ‫7/61% در ﺳﺎل 9631 رﺳﻴﺪ. ﺑﺎ ﺗﺎﺳﻴﺲ واﺣﺪﻫﺎي ﺟﺪﻳﺪ رﺷﺪ ﻋﺮﺿﻪ از ﺳﺎل 6731 از رﺷﺪ ﺗﻘﺎﺿـﺎ‬

  ‫ﻓﺰوﻧﻲ ﮔﺮﻓﺖ. اﻣﺎ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻋﺪم دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ و ﻣﺤـﺪودﻳﺘﻬﺎي ﺻـﺎدراﺗﻲ و‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖﮔﺬاري دوﻟﺘﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن را ﻧﺎﭼـﺎر ﺑـﻪ اﺗﺨـﺎذ ﺳﻴﺎﺳـﺘﻬﺎي ﻣﻘﻄﻌـﻲ و ﻧـﺎﻣﻄﻤﺌﻦ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

                                                                               ‫ﻧﻤﻮده اﺳﺖ.‬


  ‫ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ آن در ﺳﻄﺢ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﻧﺎزﻟﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد ﭼﺮا ﻛﻪ ﻣﻮاد‬

  ‫اوﻟﻴﻪ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ در اﻏﻠﺐ ﻛﺸﻮرﻫﺎ ﻳﺎﻓـﺖ ﻣـﻲﺷـﻮد. واردات ﺳـﻴﻤﺎن در اﻳـﺮان در ﻃـﻮل‬

  ‫دوره ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ اﻟﮕﻮي ‪ (1342-1381) DDAM‬ﺑﺎﺳﺘﺜﻨﺎء اواﺳﻂ دﻫـﻪ 0531 ﻧﺰدﻳـﻚ ﺑـﻪ ﺻـﻔﺮ‬

  ‫ﺑﻮده اﺳﺖ. اﻣﺎ اﻳﻦ روﻧﺪ در ﺧﻼل ﺳﺎﻟﻬﺎي 4731-4531 ﺗﻐﻴﻴﺮات زﻳﺎدي ﻳﺎﻓﺖ و ﺑـﺪﻟﻴﻞ ﺳﻴﺎﺳـﺘﻬﺎي‬

  ‫اﻋﻤﺎل ﺷﺪه ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻛﺎرآﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﻴﺰ ﮔﺮدﻳﺪ. در اواﺳﻂ دﻫـﻪ 0531 ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﺧﻠـﻲ‬

  ‫ﻗﺎدر ﺑﻪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻳﻲ ﺑﻪ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎي ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺒﻮد و ﻟﺬا واردات ﺳﻴﻤﺎن اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓـﺖ و رﻛـﻮرد‬

  ‫ﺑﻲﺳﺎﺑﻘﻪ رﺷﺪ 431 درﺻـﺪي را در ﺧـﻼل ﺳـﺎل 6531 ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺎل ﻗﺒـﻞ ﺗﺠﺮﺑـﻪ ﻧﻤـﻮد. اﮔﺮﭼـﻪ‬

  ‫واردات ﺳﻴﻤﺎن در ﺧﻼل ﺳﺎﻟﻬﺎي دﻫﻪ 0631 و 0731 ﻧﺴـﺒﺘﺎً ﺑـﺎ ﺛﺒـﺎت ﺑـﻮده اﻣـﺎ ﻃـﻲ ﺳـﺎﻟﻬﺎي اﺧﻴـﺮ‬
‫231‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﻮاﺳﻄﻪ روﻧﻖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬﺎي زﻳﺮﺑﻨﺎﻳﻲ و اﻓـﺰاﻳﺶ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ و ﻛﻤﺒـﻮد ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺳـﻴﻤﺎن داﺧﻠـﻲ‬

  ‫روﻧﺪ ﺻﻌﻮدي داﺷﺖ. واردات و ﺻـﺎدرات ﺳـﻴﻤﺎن در اﻳـﺮان ﺗـﺎﺑﻊ ﻣﻮاﻧـﻊ ﺗﻌﺮﻓـﻪاي و ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي‬

  ‫ﻓﺮاواﻧــﻲ ﺑــﻮده اﺳــﺖ و ﺣﺘــﻲ در ﺑﺮﺧــﻲ از ﺳــﺎﻟﻬﺎ در دوران ﺟﻨــﮓ، ﺻــﺎدرات ﻣﻨــﻮط ﺑــﻪ ﻣﺠــﻮز‬

  ‫وزارﺗﺨﺎﻧﻪﻫﺎي ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﻣﻌﺎدن ﺑﻮد. اﮔﺮﭼﻪ اﻧﮕﻴﺰهﻫﺎي ﺻـﺎدراﺗﻲ و ﻣﻌﺎﻓﻴﺘﻬـﺎي ﻣﺎﻟﻴـﺎﺗﻲ در ﺳـﺎل‬

  ‫6631 ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺷﺪﻧﺪ، ﻋﺪم ﺛﺒﺎت ﺳﻴﺎﺳﺖ ﮔﺬارﻳﻬﺎ و ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖ ﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻫﻤﻮاره ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﭘﺎﻳﻴﻦ‬

  ‫ﺻﺎدرات ﮔﺮدﻳﺪهاﻧﺪ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺻـﺎدرات اﻧـﻮاع ﺳـﻴﻤﺎن و ﻛﻠﻴﻨﻜـﺮ در ﺳـﺎﻟﻬﺎي 5731 و 6731‬

  ‫ﻣﻤﻨﻮع اﻋﻼم ﺷﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ زﻳﺎﻧﻬﺎي اﻳﺠﺎد ﺷﺪه ﻧﺎﺷﻲ از اﺗﺨﺎذ اﻳﻦ ﺳﻴﺎﺳﺖ، دوﻟﺖ در ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺑﻌﺪ‬

  ‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺬف اﻳﻦ ﻣﻤﻨﻮﻋﻴﺖﻫﺎ اﻗﺪام ﻧﻤﻮد. ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ روﻧﺪ واردات و ﺻـﺎدرات ﺳـﻴﻤﺎن را ﻃـﻲ‬

                                                      ‫دوره ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫﺪ.‬
‫331‬                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

        ‫ﺻﺎدرات و واردات ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان )ﺑﺮﺣﺴﺐ ﺗﻦ( در دورة 2831-2431 )3002-3691(‬


      ‫0000003‬
                 ‫‪Iran's Cement Export and Import‬‬

      ‫0000052‬


      ‫0000002‬

      ‫0000051‬


      ‫0000001‬


       ‫000005‬


             ‫0‬
                  ‫56‬      ‫07‬      ‫57‬     ‫08‬      ‫58‬      ‫09‬      ‫59‬     ‫00‬

                                        ‫‪IREXP‬‬          ‫‪IRIMP‬‬


  ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي دﺳﺘﻮري و اداره ﺷﺪه ﺗﺤﻤﻴﻠـﻲ ﺑـﺮ ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن در ﺧـﻼل دﻫـﻪﻫـﺎي 0631 و‬

  ‫0731 ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ رﺷﺪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻛﺸﻮر در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬

  ‫ﺷﺪ. در دوران ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ، ﺗﻮزﻳﻊ و ﻗﻴﻤـﺖ ﮔـﺬاري ﺳـﻴﻤﺎن ﺗﺤـﺖ ﻛﻨﺘـﺮل ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪرﻳـﺰي‬

  ‫ﺳﻴﻤﺎن در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰي ﻗﺮار داﺷﺖ. ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﻘﺮرات اﻳﻦ ﻛﻤﻴﺘـﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن‬

  ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻣﻲﺑﺎﻳﺴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮد را ﺑﻪ وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺗﺤﻮﻳﻞ دﻫﻨﺪ. ﺑـﺎ ﭘﺎﻳـﺎن ﺟﻨـﮓ در ﺳـﺎل 7631‬

  ‫ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ وزرات ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﻨﺘﻘﻞ و ﺗﺤﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺟﻴﺮهﺑﻨﺪي ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﺷـﺪه‬
‫431‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻳﻚ ﻣﺴﺌﻠﺔ ﻋﻤﺪه در ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن اﺳـﺖ. ﻧﻤـﻮدار زﻳـﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺑـﺎزار آزاد و ﻣﺼـﻮب را ﻧﺸـﺎن‬

                                                                                ‫ﻣﻲدﻫﺪ:‬


            ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ دو ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎي ﻣﺼﻮب و ﻋﻤﺪهﻓﺮوﺷﻲ ﺳﻴﻤﺎن 1831-2431 )2002-3691(‬


      ‫003‬
             ‫‪Approved and Market Cement Prices‬‬

      ‫052‬


      ‫002‬

      ‫051‬

      ‫001‬


       ‫05‬

        ‫0‬
              ‫56‬      ‫07‬      ‫57‬      ‫08‬       ‫58‬       ‫09‬      ‫59‬       ‫00‬

                            ‫055/‪IRPRICE‬‬                ‫‪IRWPRICE‬‬
‫531‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                   ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ )ﺑﺮﺣﺴﺐ دﻻر(‬

      ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ‬    ‫ﻗﻴﻤﺖ در اﻳﺮان ﺑﻪ دﻻر‬        ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه در ﻫﺮ ﺗﻦ ﺑﻪ رﻳﺎل‬        ‫ﺳﺎل‬
          ‫96/65‬                     ‫1/42‬                                     ‫0013‬     ‫1631‬
          ‫16/55‬                     ‫2/32‬                                     ‫0013‬     ‫2631‬
          ‫81/75‬                     ‫2/22‬                                     ‫0013‬     ‫3631‬
          ‫29/55‬                     ‫4/72‬                                     ‫0073‬     ‫4631‬
          ‫87/45‬                     ‫6/13‬                                     ‫0073‬     ‫5631‬
          ‫14/45‬                     ‫5/32‬                                     ‫0073‬     ‫6631‬
          ‫08/45‬                     ‫2/61‬                                     ‫0024‬     ‫7631‬
          ‫08/45‬                     ‫4/21‬                                     ‫0024‬     ‫8631‬
          ‫43/55‬                   ‫70/01‬                                      ‫0024‬     ‫9631‬
          ‫64/55‬                     ‫7/71‬                                   ‫00001‬      ‫0731‬
          ‫03/55‬                     ‫9/41‬                                   ‫00501‬      ‫1731‬
          ‫63/65‬                     ‫7/81‬                                   ‫00002‬      ‫2731‬
          ‫88/16‬                     ‫2/51‬                                   ‫00052‬      ‫3731‬
          ‫48/76‬                     ‫6/61‬                                   ‫00533‬      ‫4731‬
          ‫98/07‬                     ‫7/71‬                                   ‫00024‬      ‫5731‬
          ‫64/37‬                     ‫1/91‬                                   ‫00055‬      ‫6731‬
          ‫54/67‬                     ‫7/02‬                                   ‫00517‬      ‫7731‬
          ‫72/87‬                     ‫7/71‬                                   ‫00858‬      ‫8731‬
          ‫65/87‬                     ‫1/71‬                                  ‫069201‬      ‫9731‬

  ‫,‪B. Bidbad, N.Kalbasi Anaraki, “Effects of Iran’s WTO Accession on the cement Industry‬‬
  ‫.‪presented of at the 4th European Cement Conference, March 2004, Barcelona, Spain‬‬
‫631‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در ﺟﺪول ﻓﻮق ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲﺷﻮد ﻗﻴﻤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺳﻴﻤﺎن در ﺧﻼل ﺳﺎﻟﻬﺎي‬

  ‫66-1631 ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮده و ﺗﻔﺎوت ﻋﻤﺪهاي ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ دارد. ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﻗﻴﻤـﺖ ﻛﻨﺘـﺮل‬

  ‫ﺷﺪه در اﻳﺮان در ﺳﺎل 9731 )0002 ﻣﻴﻼدي( ﻣﻌﺎدل 1/71 دﻻر در ﻫﺮ ﺗﻦ ﺑـﻮده در ﺣﺎﻟﻴﻜـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ‬

  ‫1‬
    ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻌﺎدل 5/87 دﻻر در ﺗﻦ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﻌﺒﺎرﺗﻲ ﻗﻴﻤﺖﻫـﺎ در ﻛﺸـﻮر ﻣـﺎ در ﺳـﻄﺤﻲ ﻣﻌـﺎدل‬
  ‫4‬

                                                                  ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻗﺮار دارد.‬


  ‫ﻧﻤﻮدار زﻳﺮ دو ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن را ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻫﺮدو ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫داﺧﻠﻲ و ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺗﻦ ﺑﻪ دﻻر ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧـﺮخ ارز ﻣـﺆﺛﺮ‬

                                      ‫ﺻﺎدراﺗﻲ ﺑﺮاي ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻏﻴﺮﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ دﻻر ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ:‬


      ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن در داﺧﻞ و ﺧﺎرج اﻳﺮان ﺑﻪ دﻻر ﺑﺮاي ﺳﺎﻟﻬﺎي 2831-2431 )3002-3691(‬


       ‫08‬
             ‫‪Iran's Domestic and International Cement Prices‬‬
       ‫07‬

       ‫06‬

       ‫05‬

       ‫04‬

       ‫03‬

       ‫02‬

       ‫01‬

         ‫0‬
              ‫56‬      ‫07‬        ‫57‬       ‫08‬        ‫58‬       ‫09‬        ‫59‬        ‫00‬

                           ‫‪IRPRICE/IREENOIL‬‬                       ‫‪WPRICE‬‬
‫731‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺎ ﻳﻜﺴﺎن ﺳﺎزي ﻧﺮخ ارز در ﺳﺎل 1731 و ﺑﺪﻟﻴﻞ ﺷﻜﺎف ﻓﺰاﻳﻨﺪه ﻣﻴﺎن ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤـﺎم ﺷـﺪه و‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﻓﺸﺎرﻫﺎي ﻓﺰاﻳﻨﺪهاي ﺑﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠـﻲ اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪ. ﺑـﺎ آﻏـﺎز ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ ﺧﺼﻮﺻـﻲ‬

  ‫ﺳﺎزي و اﻓﺰاﻳﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﻧﺮژي و ﭘﺮﺳﻨﻠﻲ و ﺑﺎ ﺗﻔـﺎوت ﻧﺮﺧﻬـﺎي ارز ﺑـﺎزار رﺳـﻤﻲ و ﺑـﺎزار آزاد،‬

  ‫ﺑﻨﮕﺎﻫﻬﺎي زﻳﺎﻧﺪه ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺧﻮد ﻧﺒﻮدﻧﺪ. از آن ﻣﻮﻗﻊ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺗﻌﺎدﻟﻲ ﺗﻮﺳـﻂ ﻛﻤﻴﺘـﻪ‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺗﻮزﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻧﻲ از ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن،‬

  ‫وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﺟﻤﻊ ﻗﻴﻤﺖ دﻓﺘـﺮي ﺑـﺎ ﻳـﻚ ﻧـﺮخ ﺳـﻮد ﺣﺎﺷـﻴﻪاي‬

  ‫ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷـﻮد. ﺑـﺮ اﻳـﻦ اﺳـﺎس ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﻗـﺎدر ﺑﻮدﻧـﺪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺑـﻴﺶ از 09% ﻇﺮﻓﻴـﺖ اﺳـﻤﻲ‬

  ‫ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت را ﺷﺨﺼﺎً ﺗﻮزﻳﻊ ﻛﻨﻨـﺪ و ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠـﺎت ﺳـﻴﻤﺎن ﻣﻮﻇـﻒ ﺑـﻪ ﭘﺮداﺧـﺖ 0008 رﻳـﺎل ﺑـﻪ‬

  ‫وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﺮاي ﻫﺮﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﻌﻼوه ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن‬

  ‫و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاﺳﺎس ﻓﺮﻣﻮل زﻳﺮ ﻣﺒﻠﻐﻲ را از ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ﻫﺮﺗﻦ ﺳـﻴﻤﺎن ﻓـﺮوش رﻓﺘـﻪ‬

                                                                                    ‫اﺧﺬ ﻣﻲﻛﺮد:‬


  ‫)0005 رﻳﺎل+ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه( – )ﻗﻴﻤﺖ ﻓﺮوش رﻓﺘﻪ(* 9/ 0= ﺳﻬﻢ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﻣﺼﺮف‬
  ‫ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن‬

  ‫در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎ ﺟﻤﻊ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑﺎ 51 درﺻﺪ ﺣﺎﺷﻴﻪ ﺳﻮد، 1 درﺻﺪ ﺣﻖ‬

  ‫ﺷﻬﺮداري، 2 درﺻﺪ ﺣﻖ وزارت آﻣﻮزش و ﭘﺮورش و 0004 رﻳﺎل ﺣـﻖ وزارت اﻣـﻮر اﻗﺘﺼـﺎدي و‬

  ‫داراﻳــﻲ در ﻧﻈــﺮ ﮔﺮﻓﺘــﻪ ﺷــﺪه ﺑــﻮد. اﮔﺮﭼــﻪ در ﻧﻈــﺮ ﮔــﺮﻓﺘﻦ ﺣﺎﺷــﻴﻪ ﺳــﻮد 51 درﺻــﺪي ﺑــﺮاي‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺣﻞ ﻣﺸﻜﻞ ﻣﺎﻟﻲ ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي اﻧﺮژي و ﭘﺮﺳﻨﻠﻲ ﺷﺪه ﺑﻮد اﻣﺎ از ﺟﺒـﺮان‬
‫831‬                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻫﺰﻳﻨــﻪﻫــﺎي ﺳــﺮﻣﺎﻳﻪاي ﻧﺎﺷــﻲ از اﺳــﺘﻬﻼك ﻧــﺎﺗﻮان ﺑــﻮد. ﺑﻌــﻼوه در اﻳــﻦ روش ﻗﻴﻤــﺖﻫــﺎ ﺑــﺮاي‬

                      ‫ﻛﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت ﻗﺪﻳﻤﻲﺗﺮ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﻛﻤﺘﺮي دارﻧﺪ ﭘﺎﻳﻴﻦﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.‬


  ‫ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﻛﻪ در ﺟﺪول ﻓﻮق ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﻲﺷـﻮد ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻴﻤﺎن در ﺧـﻼل ﺳـﺎﻟﻬﺎي ﭘـﺲ از‬

  ‫ﺟﻨﮓ ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺑﺎ ﺛﺒﺎت ﺑﻮده اﺳﺖ. در ﻋﻴﻦ ﺣـﺎل از اواﺋـﻞ ﺳـﺎﻟﻬﺎي دﻫـﻪ 0731 ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﻛﻨﺘـﺮل ﺷـﺪه‬

                                                                              ‫ﺷﺪﻳﺪاً اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ.‬


  ‫آﻣﺎر ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ازﻛﺎرﺧﺎﻧﺠـﺎت ﺳـﻴﻤﺎن و آﻣﺎرﻫـﺎي ﻛـﻼن اﻗﺘﺼـﺎدي ﻧﻈﻴـﺮ‬

  ‫‪ ،GDP‬ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﺳﻴﻤﺎن، ﻧﺮخ ارز ﻣﻮﺛﺮ و .... از آﻣﺎرﻫﺎي ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰي و آﻣﺎر‬

  ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳـﻴﻤﺎن ازآﻣﺎرﻫـﺎي ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ اﺧـﺬ ﺷـﺪه اﺳـﺖ. ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي‬

                                                                           ‫اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:‬


                                                                     ‫‪ = IRYCD‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان‬

                                                      ‫‪ = IRIMP‬واردات ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺗﻦ‬

                                                                  ‫‪ = IREXP‬ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان‬

                                                                ‫‪ = WPRICE‬ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                     ‫‪ = IRPRICE‬ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺼﻮب ﻛﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺳﻴﻤﺎن )رﻳﺎل در ﺗﻦ(‬

                                        ‫‪ = IRWPRICE‬ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ ﺳﻴﻤﺎن اﻳﺮان‬

                       ‫‪ = IRGDP‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ اﻳﺮان ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺎﺑﺖ 1631‬
‫931‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

               ‫‪ =IRGDPNF‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ ﻏﻴﺮﻧﻔﺘﻲ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺛﺎﺑﺖ 1631‬

                                                        ‫‪ = IREENOIL‬ﻧﺮخ ارز ﻣﻮﺛﺮ در اﻳﺮان‬

                                         ‫‪ = EXCESS‬ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻮﺟﻮدي اﻧﺒﺎر ﺳﻴﻤﺎن در اﻳﺮان‬

                                       ‫‪ = NCAPACITY‬ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در اﻳﺮان‬

                                             ‫‪ = CONSD‬ﻣﺼﺮف ﺳﻴﻤﺎن از ﻣﺤﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ‬


  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺑﺎ ‪ D‬ﺷﺮوع ﺷﺪه و اﻋﺪاد 2 ﻳﺎ 4 رﻗﻤﻲ دارﻧﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺠـﺎزي ﻫﺴـﺘﻨﺪ ﻛـﻪ دو رﻗـﻢ‬

  ‫اول ﺳﺎل ﺷﺮوع دوره و دو رﻗﻢ دوم ﺳﺎل اﺧﺘﺘﺎم دورهاي را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺳـﺎﻟﻬﺎﻳ‪Ĥ‬ن دوره‬

  ‫رﻗﻢ ﻳﻚ و ﺳﺎﻟﻬﺎي ﺧﺎرج از آن دوره رﻗﻢ ﺻﻔﺮ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه اﺳﺖ. اﮔﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ‪ D‬داراي دو رﻗﻢ‬

                 ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ، آن دو رﻗﻢ ﻧﺸﺎﻧﺪﻫﻨﺪة ﺳﺎﻟﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻘﺪار ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺠﺎزي ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ اﺳﺖ.‬


                                      ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي دروﻧﺰا‬

  ‫‪Obs‬‬    ‫‪CONSD IREXP IRIMP IRWPRICE‬‬                     ‫‪IRYC‬‬     ‫‪EXCESS‬‬    ‫‪TBALANCE‬‬
  ‫3691‬    ‫79064 318317‬        ‫88032‬          ‫68.0‬       ‫000957‬   ‫91932-‬           ‫90032‬
  ‫4691‬   ‫014101 5166201‬       ‫84342‬          ‫98.0‬   ‫0007111‬      ‫78088-‬           ‫26077‬
  ‫5691‬   ‫905821 4766821‬       ‫62891‬          ‫98.0‬   ‫0009141‬      ‫668401-‬         ‫386801‬
  ‫6691‬   ‫35929 2308041‬       ‫485511‬          ‫98.0‬   ‫0005941‬      ‫64661‬            ‫13622-‬
  ‫7691‬   ‫49055 0672741‬        ‫94893‬          ‫38.0‬   ‫0005151‬      ‫99082-‬           ‫54251‬
  ‫8691‬   ‫30924 9147581‬        ‫13115‬           ‫8.0‬   ‫0004091‬      ‫60911‬             ‫8228-‬
  ‫9691‬   ‫25343 7281032‬        ‫73822‬          ‫87.0‬   ‫0002432‬       ‫4965-‬           ‫51511‬
  ‫0791‬   ‫19969 5396842‬       ‫177031‬          ‫87.0‬   ‫0007852‬      ‫45863‬            ‫08733-‬
  ‫1791‬   ‫027852 0698752‬       ‫05597‬          ‫77.0‬   ‫0000382‬      ‫058681-‬         ‫071971‬
  ‫2791‬   ‫40142 5008723‬        ‫56975‬          ‫77.0‬   ‫0008033‬      ‫25793‬            ‫16833-‬
140                         ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Obs    CONSD IREXP IRIMP IRWPRICE           IRYC      EXCESS     TBALANCE
  1973   3433175   6500   302545       0.92   3423000    279370         -296045
  1974   4373823   2093   738337       1.32   4382000    742328         -736244
  1975   5333793   1169 1229807        2.05   5340000   1233676        -1228638
  1976   6006891     1 1375380         2.86   6005000   1373487        -1375379
  1977   6207956     1 2962348         3.83   6279000   3033390        -2962347
  1978   6103232     1 2086247         3.69   6178000   2161013        -2086246
  1979   7920619     1    209455       4.13   7887000    175834         -209454
  1980   8214550     1    150756       5.03   8124000    60204          -150755
  1981   9649085     1    161513       5.14   9537000    49426          -161512
  1982 10442866     178    85934       5.78 10344000     -13288          -85756
  1983 11286323      1     89805       6.02 11179000     -17520          -89804
  1984 11349440      97    16006        6.6 11237000     -96628          -15909
  1985 12508989     250    16445       5.82 12450000     -43044          -16195
  1986 12408662     621    2033        7.79 12381000     -26871           -1412
  1987 12564161 126886        15       8.05 12660000    -157918          126871
  1988 12144364 68990      2342        8.78 12200000     -80002           66648
  1989 12710421 170261     1272        9.77 12870000    -179671          168989
  1990 14929947 88019      1957        11.9 15020000     -84028           86062
  1991 15097686 47165      89978      15.73 15122000     19962           -42813
  1992 15172353      1    115047      30.02 15148000     90692          -115046
  1993 16206554 111239     46985         48 16260000    -122047           64254
  1994 16266473 134488     7876       56.37 16273000    -254573          126612
  1995 15678350 197054     6205       68.18 16551000     484747          190849
  1996 17107958 260388     7717       85.31 17806000     184983          252671
  1997 18931072 235238     1369         100 18932441    -467738          233869
  1998 19583744 261208      917       126.9 19584661    -520582          260291
  1999 19500937 122375     4632      158.44 19505570 -235484.4           117742
  2000 22095048 155087     5905      195.82 22100954 -298363.0           149181
141                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Obs        CONSD IREXP IRIMP IRWPRICE                 IRYC     EXCESS   TBALANCE
  2001 25268340 194849          8234        220.89 25276575 -373230.9         186615
  2002 27401937 610693          9943       254.244 27411881 -1201498.9        600749
  2003              402972    200000                                          202972


                                        ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺑﺮونزا‬

      Obs     IREENOIL       IRGDP          IRGDPNF        NCAPACITY      WPRICE
      1963     104.0080      61846.00        35574.75          3120.000   18.94000
      1964     103.9549      66246.20        37631.97          3120.000   18.88000
      1965     101.5673      76962.18        43690.28          3520.000   18.65000
      1966     95.34317      84987.05        46622.96          3820.000   18.47000
      1967     89.16115      94018.66        51286.98          5420.000   18.59000
      1968     64.75017      105772.9        56152.21          5920.000   18.71000
      1969     64.96589      119424.3        60519.27          6920.000   18.94000
      1970     64.15789      131171.0        65450.55          8020.000   19.71000
      1971     62.23029      148196.0        73471.05          8020.000   20.95000
      1972     61.56088      172334.7        87980.19          10120.00   22.70000
      1973     67.97192      181871.1        92495.33          13620.00   24.50000
      1974     67.57043      198939.0        114776.5          15870.00   29.53000
      1975     67.88136      210385.6        134228.6          18570.00   34.62000
      1976     68.49659      247688.8        160885.2          18570.00   37.75000
      1977     71.14584      244467.3        161778.2          21470.00   40.52000
      1978     70.30956      226182.7        166022.0          29820.00   45.38000
      1979     70.37914      210069.1        168622.4          42070.00   51.38000
      1980     107.8142      182277.7        164651.6          44570.00   56.57000
      1981     117.8205      172801.7        155848.8          49870.00   57.83000
      1982     128.2316      195191.3        158739.8          49870.00   56.69000
      1983     133.5097      219801.4        179288.7          53110.00   55.61000
‫241‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

      ‫‪Obs‬‬    ‫‪IREENOIL‬‬       ‫‪IRGDP‬‬          ‫‪IRGDPNF‬‬        ‫‪NCAPACITY‬‬          ‫‪WPRICE‬‬
      ‫4891‬   ‫9782.931‬      ‫4.243612‬         ‫4.928181‬         ‫00.01155‬         ‫00087.15‬
      ‫5891‬   ‫2247.431‬      ‫1.018022‬         ‫2.225581‬         ‫00.01165‬         ‫00029.55‬
      ‫6891‬   ‫5087.611‬      ‫1.065002‬         ‫1.408961‬         ‫00.01165‬         ‫00087.45‬
      ‫7891‬   ‫8932.751‬      ‫8.447791‬         ‫9.694461‬         ‫00.01165‬         ‫00014.45‬
      ‫8891‬   ‫8604.852‬      ‫4.882581‬         ‫6.656151‬         ‫00.01185‬         ‫00008.45‬
      ‫9891‬   ‫2353.313‬      ‫5.537691‬         ‫8.452061‬         ‫00.01185‬         ‫00008.45‬
      ‫0991‬   ‫0109.614‬      ‫2.466322‬         ‫5.171181‬         ‫00.00406‬         ‫00043.55‬
      ‫1991‬   ‫9121.465‬      ‫2.338152‬         ‫4.624202‬         ‫00.00406‬         ‫00064.55‬
      ‫2991‬   ‫9741.107‬      ‫8.835262‬         ‫0.002212‬         ‫00.00895‬         ‫00003.55‬
      ‫3991‬   ‫256.4601‬      ‫8.104852‬         ‫8.348312‬         ‫00.00306‬         ‫00063.65‬
      ‫4991‬   ‫064.5361‬      ‫9.594752‬         ‫2.067712‬         ‫00.00626‬         ‫00088.16‬
      ‫5991‬   ‫730.5102‬      ‫5.623462‬         ‫0.508422‬         ‫00.00156‬         ‫00048.76‬
      ‫6991‬   ‫712.6632‬      ‫6.590382‬         ‫0.267042‬         ‫00.00707‬         ‫00098.07‬
      ‫7991‬   ‫692.4782‬      ‫9.776292‬         ‫2.500152‬         ‫00.00777‬         ‫00064.37‬
      ‫8991‬   ‫297.9443‬      ‫0.996003‬         ‫5.304852‬         ‫00.07458‬         ‫00054.67‬
      ‫9991‬   ‫279.9384‬      ‫9.315603‬         ‫7.524562‬         ‫00.71049‬         ‫00072.87‬
      ‫0002‬   ‫132.4006‬      ‫4.872223‬         ‫9.372772‬         ‫0.814301‬         ‫00065.87‬
      ‫1002‬   ‫395.4906‬      ‫6.109333‬         ‫0.742192‬         ‫0.067311‬         ‫00005.87‬
      ‫2002‬   ‫072.8408‬      ‫3.016853‬         ‫2.482323‬         ‫0.631521‬         ‫00000.67‬
      ‫3002‬   ‫000.0028‬          ‫‪NA‬‬           ‫0.641943‬         ‫4.735021‬         ‫00000.67‬


  ‫ﺑﺮاي اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﺑـﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ، ﻣﺼـﺮف و ﺗﺠـﺎرت ﺑـﺎ ﺗﺎﻛﻴـﺪ ﺑـﺮ‬

  ‫اﺛﺮات ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺎﺷﻲ از اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻣـﺪل ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﻋـﺪم ﺗﻌـﺎدل‬

                                                       ‫دﻧﻴﺎﻣﻴﻜﻲ )‪ (DDAM‬زﻳﺮ ﻃﺮاﺣﻲ ﺷﺪ:‬


  ‫(‪IRIMP=C(10)+C(11)*IRGDP+C(12)*IREENOIL*WPRICE/IRWPRICE+C‬‬
  ‫+77‪13)*IRIMP(-1)+ C(14)*D5972*IRIMP(-1)+C(15)*D‬‬
‫341‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫5097‪C(16)*D79+C(76)*D‬‬


  ‫*‪IREXP=(1-D7286)*(C(21)*NCAPACITY+C(22)*IREENOIL‬‬
  ‫17‪WPRICE/IRWPRICE+ C(23)*IREXP(-1))+C(24)*D0205+C(25)*D‬‬


  ‫)‪LOG(IRYCD)=C(30)+C(31)*LOG(IRWPRICE)+C(32)*LOG(NCAPACITY‬‬
  ‫))1-(‪+ C(33)*LOG(IRYCD‬‬


  ‫+)‪LOG(CONSD)=C(40)+C(41)*LOG(IRWPRICE)+C(42)*LOG(IRGDPNF‬‬
  ‫8795‪C(43)*@TREND+ C(44)*D‬‬


  ‫*)))1-(‪LOG(IRWPRICE) =(C(51)*EXCESS+C(52)*LOG(IRWPRICE‬‬
  ‫)5049‪(1+C(53)*D‬‬


  ‫‪EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP‬‬


  ‫‪TBALANCE = IREXP-IRIMP‬‬


  ‫اﻳﻦ ﻣﺪل از 5 ﻣﻌﺎدﻟﺔ اﺳﺘﻮﻛﺴﺘﻴﻚ و 2 اﺗﺤﺎد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. ارﺗﺒﺎﻃـﺎت دروﻧـﻲ ﻣـﺪل‬

  ‫ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ واردات، ﺻﺎدرات، ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﻮﺳـﻂ ﭼﻬـﺎر ﻣﻌﺎدﻟـﻪ اول‬

  ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و اﺗﺤﺎد ﺷﺸﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻣﻮﺟﻮدي اﻧﺒﺎر را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫در ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﺎدل ﺗﻔﺎﺿﻠﻲ اﺳﺖ از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻮﺟﻮدي اﻧﺒﺎر ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲﮔـﺮدد و ﻣﺠـﺪداً‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﺑﻄـﻮر ﻫﻤﺰﻣـﺎن ﺑـﺪﻳﻞ ﺣﻀـﻮر ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ در ﭼﻬﺎرﻣﻌﺎدﻟـﻪ اول ﺑـﺮ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ،‬

  ‫ﻣﺼﺮف، واردات و ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﺑﺴـﺘﺎر اﻟﮕـﻮ ﺑـﺎ ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ‬

                                                                             ‫ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬
‫441‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻌﺎدﻻت ﺑﻪ روش ‪ OLS‬ﺑﺮآورد ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺧﻼﺻﺔ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑـﺮآورد ﺷـﺪه در ﺟـﺪول‬

  ‫زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪهاﻧﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ واردات ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ‪ GDP‬ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒـﺖ‬

  ‫و ﻣﻌﻨﻲ دار و ﺑﺎ ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ارز واﻗﻌﻲ داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﻔﻲ اﺳﺖ. ﻣﻌﺎدﻻت ﺻـﺎدرات ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ‬

  ‫ﻛﻪ ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن در ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳـﻴﻤﺎن و ﻧـﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ارز‬

  ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ﺷـﺎﺧﺺ ﻋﻤـﺪه ﻓﺮوﺷـﻲ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫اﺳﺖ اﮔﺮﭼﻪ ﺿﺮﻳﺐ اﻫﻤﻴﺖ ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎض و ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ. اﻣـﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ اﺳـﻤﻲ داراي ارﺗﺒـﺎط‬

  ‫ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري و ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن دارد. ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ در ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﻔﻲ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ‬

          ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ اﺳﺖ و داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ‪ GDP‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬
145                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                ‫ ﺑﺮاي ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن دراﻳﺮان‬DDAM ‫ﺧﻼﺻﺔ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآوردﺷﺪه ﻣﺪل‬

      IRWPRICE       CONSD      IRYCD        IREXP     IRIM     ‫ﻣﺘﻐﻴﺮواﺑﺴﺘﻪ‬


                                                                   ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻣﺴﺘﻘﻞ‬
                                                        1/61              IRGDP

                                                       (4/12)
                                                                      IRGDPNF

                                             27/6       -167     IREENDNOIL

                                            (2/44)     (-3/4)
                                                        0/55          IRIMP(-1)

                                                       (11/3)
                                  0/27       0/69                 NCAPACITY

                                 (3/87)     (2/27)
                                             0/32                     IREXP(-1)

                                            (1/97)
        1/08          -0/20       0/02                               IRWPRICE

       (62/13)       -(7/51)     (2/41)
                                  0/59                               IRYCD(-1)

                                 (2/25)
      8/46 E-8                                                          EXCESS

       (2/55)
        0/99           0/99       0/99       0/88       0/97          R-Squared

        1/20           1/34       2/10       1/76       1/29     Durbin-Watson
146                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                            :‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﻔﺼﻴﻠﻲ ﺑﺮآورد اﻟﮕﻮ ذﻳﻼً آورده ﺷﺪه اﺳﺖ‬


  System: SYS02
  Estimation Method: Iterative Least Squares
  Date: 01/31/04 Time: 11:23
  Sample: 1963 2002
  Included observations: 40
  Total system (unbalanced) observations 196
  Convergence achieved after 2 iterations

                              Coefficient       Std. Error      t-Statistic       Prob.

          C(10)                356713.0         89239.77        3.997242        0.0001
          C(11)                1.614763         0.391224        4.127468        0.0001
          C(12)                -167.8328        49.08161        -3.419465       0.0008
          C(13)                0.553647         0.048830        11.33823        0.0000
          C(14)                -2.844118        0.717737        -3.962618       0.0001
          C(15)                1575730.         118637.0        13.28195        0.0000
          C(16)                -1029487.        139216.0        -7.394891       0.0000
          C(17)                -465079.1        65039.66        -7.150699       0.0000
          C(21)                0.693379         0.305329        2.270925        0.0244
          C(22)                27.63896         11.29419        2.447184        0.0154
          C(23)                0.324899         0.164908        1.970181        0.0504
          C(24)                394125.0         47465.98        8.303316        0.0000
          C(25)                174850.0         45179.54        3.870114        0.0002
          C(30)                3.553863         0.626057        5.676581        0.0000
          C(31)                0.029530         0.012247        2.411316        0.0170
          C(32)                0.271043         0.069899        3.877621        0.0002
          C(33)                0.598896         0.082511        7.258341        0.0000
          C(40)                4.136804         0.553261        7.477131        0.0000
147                          ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

          C(41)              -0.208590      0.027749      -7.517172       0.0000
          C(42)              0.910048       0.053252       17.08955       0.0000
          C(43)              0.059990       0.006514       9.208956       0.0000
          C(44)              -0.267502      0.044555      -6.003929       0.0000
          C(51)               8.46E-08      3.31E-08       2.557616       0.0114
          C(52)              1.089052       0.017527       62.13742       0.0000
          C(53)              -0.040562      0.018605      -2.180109       0.0306

  Determinant residual covariance           3.07E+12

  Equation: IRIMP=C(10)+C(11)*IRGDP+C(12)*IREENOIL*WPRICE
  /IRWPRICE+
      C(13)*IRIMP(-1)+C(14)*D5972*IRIMP(-
  1)+C(15)*D77+C(16)*D79+C(76)*D7905
  Observations: 39
  R-squared                  0.977260     Mean dependent var           263560.7
  Adjusted R-squared         0.972125     S.D. dependent var           620654.5
  S.E. of regression         103623.4     Sum squared resid            3.33E+11
  Durbin-Watson stat         1.296946

  Equation: IREXP=(1-D7286)*(C(21)*NCAPACITY+C(22)*IREENOIL
       *WPRICE/IRWPRICE+C(23)*IREXP(-1))+C(24)*D0205+C(25)*D71
  Observations: 39
  R-squared                  0.885778     Mean dependent var           93074.18
  Adjusted R-squared         0.872340     S.D. dependent var           120420.2
  S.E. of regression         43025.50     Sum squared resid            6.29E+10
  Durbin-Watson stat         1.767650

  Equation: LOG(IRYCD)=C(30)+C(31)*LOG(IRWPRICE)+C(32)
       *LOG(NCAPACITY)+C(33)*LOG(IRYCD(-1))
  Observations: 39
  R-squared                  0.995544     Mean dependent var           15.84935
148                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Adjusted R-squared            0.995162     S.D. dependent var             0.927457
  S.E. of regression            0.064510     Sum squared resid              0.145656
  Durbin-Watson stat            2.109574

  Equation: LOG(CONSD)=C(40)+C(41)*LOG(IRWPRICE)+C(42)
       *LOG(IRGDPNF)+C(43)*@TREND+C(44)*D5978
  Observations: 40
  R-squared                     0.995519     Mean dependent var             15.79203
  Adjusted R-squared            0.995006     S.D. dependent var             0.989941
  S.E. of regression            0.069955     Sum squared resid              0.171278
  Durbin-Watson stat            1.347284

  Equation: LOG(IRWPRICE) =(C(51)*EXCESS+C(52)*LOG(IRWPRICE(-
  1)))*
       (1+C(53)*D9405)
  Observations: 39
  R-squared                     0.994469     Mean dependent var             2.031391
  Adjusted R-squared            0.994161     S.D. dependent var             1.888493
  S.E. of regression            0.144301     Sum squared resid              0.749616
  Durbin-Watson stat            1.205921




  ‫ﻧﻤﻮدارﻫﺎي زﻳﺮ ﻣﻌﺎدﻻت ﻓﻮق را ﺑﻪ ﺷﻜﻞ روﻧﺪﻫﺎي زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ و ﺑﺮآورد ﺷﺪه و‬

                                                      .‫ﭘﺴﻤﺎﻧﺪﻫﺎي رﮔﺮﺳﻴﻮن ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ‬
149                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                                    IRIMP
                                                                    3000000

                                                                    2000000


 400000                                                             1000000

 300000
                                                                    0
 200000

 100000                                                             -1000000
      0

-100000
-200000
          65   70     75       80      85        90   95       00

                    Residual           Actual         Fitted




                                    IREXP
                                                                    800000

                                                                    600000

                                                                    400000

                                                                    200000
 100000
                                                                    0
  50000

      0

 -50000

-100000
          65   70     75       80       85       90    95      00

                    Residual            Actual        Fitted
150                           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                                 LOG(IRYC)
                                                                           18

                                                                           17

                                                                           16
      .2
                                                                           15
      .1                                                                   14

      .0                                                                   13


  -.1

  -.2
           65    70     75       80       85       90      95       00

                      Residual            Actual           Fitted




                               LOG(CONSD)
                                                                           18

                                                                           17

                                                                           16

                                                                           15
      .2
                                                                           14
      .1
                                                                           13
      .0

  -.1

  -.2

  -.3
            65   70      75       80       85      90       95      00

                      Residual            Actual           Fitted
‫151‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                                  ‫)‪LOG(IRWPRICE‬‬
                                                                                     ‫6‬

                                                                                     ‫4‬

                                                                                     ‫2‬
      ‫6.‬
                                                                                     ‫0‬
      ‫4.‬

      ‫2.‬                                                                             ‫2-‬

      ‫0.‬

  ‫2.-‬

  ‫4.-‬
           ‫56‬     ‫07‬        ‫57‬       ‫08‬        ‫58‬        ‫09‬        ‫59‬        ‫00‬

                        ‫‪Residual‬‬               ‫‪Actual‬‬             ‫‪Fitted‬‬




  ‫ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن اﻗﺪام ﺑﻪ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮي ﻓـﻮق‬

  ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي ﭘﺲﻧﮕﺮ )‪ (ex-post simulation‬اﻟﮕـﻮ را ﺑـﺮاي ﺳـﺎﻟﻬﺎي 18-2731‬

  ‫ﺣﻞ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺎ اﻳﻦ ﺣﻞ ﺟﻮاب ﻛﻨﺘﺮل ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه و در ﻣﻘﺎﺑﻞ آن ﺳـﻨﺎرﻳﻮي دﻳﮕـﺮي را ﺗﻌﺮﻳـﻒ‬

  ‫ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﻛﻪ در آن ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻣﻴـﺰان 41% و 96% ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪاﻧـﺪ. ﺑـﺎ‬

  ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﺳﺘﻮﻛﺴﺘﻴﻚ و دﻳﻨﺎﻣﻴﻚ اﻳﻦ دو ﺳـﻨﺎرﻳﻮ ﺑـﺎ ﻫـﺰار ﻣﺮﺗﺒـﻪ ﺗﻜـﺮار ﺟﻮاﺑﻬـﺎ را ﺑـﺎ ﻳﻜـﺪﻳﮕﺮ‬

                                                                             ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ.‬


  ‫از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ آﻣﺎرﻫﺎي ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮاي دوره زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ در دﺳـﺘﺮس ﻧﻴﺴـﺖ، ﺑﻤﻨﻈـﻮر‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮات ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ را ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻣﻀﺮب ﺑﻬـﺎي واﺣـﺪ ﻣﻌﺎﻣﻠـﺔ ﻛـﺎﻻي‬
152                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻮرد ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﮔﺮدد را ﺑﺮاي واردات و ﺻﺎدرات ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺪﻫﻴﻢ. ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﻛﺎر ﻧـﺮخ‬

  ‫ ﻣﻴـﺰان ﻛـﺎﻫﺶ‬ ‫ -1( ﺷﺪه در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ‬) ‫ارز ﻣﻮﺛﺮ در ﻣﻌﺎدﻻت واردات و ﺻﺎدرات ﻣﺪل ﺿﺮﺑﺪر‬

      :‫ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺖ. اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات در زﻳﺮ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪهاﻧﺪ‬


  Model for Baseline (Control) Solution

  IRIMP=356712.976885967+1.61476270618398*IRGDP-167.832811*
  IREENOIL* WPRICE/IRWPRICE+ 0.55364719 *IRIMP(-1)-
  2.84411769308308*D5972*IRIMP(-1)+1575730.35363319*D77-
  1029487.01407616*D79-465079.055437859*D7905
  @INNOV IRIMP 103623.3858

  IREXP=(1- D7286)*(0.693379435212086*NCAPACITY+27.638956
  *IREENOIL* WPRICE/IRWPRICE+0.3248989*IREXP(-1))+ 394125.04442*
  D0205+ 174849.960849296*D71
  @INNOV IREXP 43025.49704

  LOG(IRYCD)=3.553862530.0295302269*LOG(IRWPRICE)+0.271043101241
  564*LOG(NCAPACITY)+0.598896*LOG(IRYCD(-1))
  @INNOV IRYCD 0.06451036764

  LOG(CONSD)=4.13680392769509-
  0.20859037839689*LOG(IRWPRICE)+0.9100477*LOG(IRGDPNF)+0.05998
  955*@TREND-0.2675021*D5978
  @INNOV CONSD 0.06995458186

  LOG(IRWPRICE)=(8.45645793256322e-08*EXCESS +1.08905173285413*
  LOG(IRWPRICE(-1)))*(1-0.0405615985167576*D9405)
  @INNOV IRWPRICE 0.1443005985

  @IDENTITY EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP

  @IDENTITY TBALANCE=IREXP- IRIMP
‫351‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


  ‫‪Model for Alternative Scenario Solution‬‬

  ‫*)96.0-1(*118238.761-‪IRIMP=356712.976885967+1.61476270618398*IRGDP‬‬
  ‫*6711448.2-)1-(‪IREENOIL* WPRICE/IRWPRICE+0.5536471*IRIMP‬‬
  ‫-97‪D5972*IRIMP(-1)+1575730.35363319*D77-1029487.014076*D‬‬
  ‫5097‪465079.055437*D‬‬
  ‫8583.326301‪@INNOV IRIMP‬‬

  ‫*)41.0-1(*659836.72+‪IREXP=(1-D7286)*(0.6933794*NCAPACITY‬‬
  ‫+))1-(‪IREENOIL*WPRICE/IRWPRICE+0.32489891*IREXP‬‬
  ‫17‪394125.044423*D0205+174849.96084*D‬‬
  ‫40794.52034‪@INNOV IREXP‬‬

  ‫40172.0+)‪LOG(IRYCD)=3.55386253+0.0295302269682137*LOG(IRWPRICE‬‬
  ‫))1-(‪3101241564*LOG(NCAPACITY)+0.598896470243663*LOG(IRYCD‬‬
  ‫46763015460.0‪@INNOV IRYCD‬‬

  ‫+)‪LOG(CONSD)=4.13680392769509-0.20859037839689*LOG(IRWPRICE‬‬
  ‫-‪0.910047792543505*LOG(IRGDPNF)+0.0599895559828637*@TREND‬‬
  ‫8795‪0.267502133314843*D‬‬
  ‫68185459960.0‪@INNOV CONSD‬‬

  ‫*31458237150980.1+‪LOG(IRWPRICE)=(8.45645793256322e-08*EXCESS‬‬
  ‫)5049‪LOG(IRWPRICE(-1)))*(1-0.0405615985167576*D‬‬
  ‫5895003441.0‪@INNOV IRWPRICE‬‬

  ‫‪@IDENTITY EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP‬‬

  ‫‪@IDENTITY TBALANCE=IREXP-IRIMP‬‬

  ‫ﺑﻤﻨﻈﻮر اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﻴﺰان ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺗﻌﺮﻓﻪ از ﺗﻌﺮﻓﻪ واردات ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻗﺒـﻞ‬

  ‫و ﭘﺲ از اﻟﺤﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺗﺠـﺎرت ﺟﻬـﺎﻧﻲ در ﻛﺸـﻮرﻫﺎي در ﺣـﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﻛﻨـﻴﻢ.‬

  ‫ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮاي دﻧﻴﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑـﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌـﺎت‬

  ‫ﻗﺒﻠﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ 96/0 ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ واردات ﺳﻴﻤﺎن از ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳـﻌﻪ و 41% ﻛـﺎﻫﺶ‬

  ‫ﺑﺮاي ﺻﺎدرات ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. اﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ ارﻗﺎم ﺑﺮآوردﻫﺎي ﺧـﺎﻣﻲ‬
‫451‬                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                    ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﻤﺎي ﻛﻠﻲ اﺛﺮات اﻟﺤﺎق را ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ.‬


  ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي دو ﺟﻮاب در ﻧﻤﻮدارﻫﺎي زﻳـﺮ ﺑـﺮاي ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي درونزاي اﻟﮕـﻮ ﻧﺸـﺎن‬

                                                                           ‫داده ﺷﺪهاﻧﺪ:‬
155                                                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                          CONSD ± 2 S.E.                                                  EXCESS ± 2 S.E.                                                 IREXP ± 2 S.E.
3.6E+07                                                         1.5E+07                                                          800000
                                                                                                                                 700000
3.2E+07                                                         1.0E+07
                                                                                                                                 600000
2.8E+07                                                         5.0E+06                                                          500000
                                                                                                                                 400000
2.4E+07                                                         0.0E+00
                                                                                                                                 300000
2.0E+07                                                         -5.0E+06                                                         200000
                                                                                                                                 100000
1.6E+07                                                         -1.0E+07
                                                                                                                                      0
1.2E+07                                                         -1.5E+07                                                         -100000
          93   94   95    96   97    98   99    00    01   02              93   94   95    96   97   98    99   00     01   02             93   94   95   96   97   98   99    00   01   02

                          Actual                                                           Actual                                                         Actual
                          CONSD (Baseline Mean)                                            EXCESS (Baseline Mean)                                         IREXP (Baseline Mean)
                          CONSD (Scenario 1 Mean)                                          EXCESS (Scenario 1 Mean)                                       IREXP (Scenario 1 Mean)

                           IRIMP ± 2 S.E.                                                 IRWPRICE ± 2 S.E.                                               IRYCD ± 2 S.E.
800000                                                              700                                                          3.2E+07

600000                                                              600
                                                                                                                                 2.8E+07
                                                                    500
400000
                                                                    400                                                          2.4E+07
200000
                                                                    300
     0
                                                                    200                                                          2.0E+07
-200000
                                                                    100
                                                                                                                                 1.6E+07
-400000                                                               0

-600000                                                             -100                                                         1.2E+07
          93   94   95    96   97    98   99    00    01   02              93   94   95    96   97   98    99   00     01   02             93   94   95   96   97   98   99    00   01   02

                           Actual                                                         IRWPRICE                                                        Actual
                           IRIMP (Baseline Mean)                                          IRWPRICE (Baseline Mean)                                        IRYCD (Baseline Mean)
                           IRIMP (Scenario 1 Mean)                                        IRWPRICE (Scenario 1 Mean)                                      IRYCD (Scenario 1 Mean)

                         TBALANCE ± 2 S.E.
1500000



1000000



500000



     0



-500000
          93   94   95    96   97    98   99    00    01   02

                         Actual
                         TBALANCE (Baseline Mean)
                         TBALANCE (Scenario 1 Mean)
‫651‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻘﺎدﻳﺮ ﻫﺮ دو ﺳﻨﺎرﻳﻮ و اﺧﺘﻼف آﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ در ﻣﻮرد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي دروﻧﺰا در ﺟﺪول زﻳﺮ‬

                                                                            ‫آورده ﺷﺪهاﻧﺪ:‬


                     ‫3991‬           ‫4991‬          ‫5991‬           ‫6991‬           ‫7991‬
                     ‫2731‬           ‫3731‬          ‫4731‬           ‫5731‬           ‫6731‬

 ‫‪CONSD‬‬
      ‫‪Actual‬‬        ‫45560261‬       ‫37466261‬      ‫05387651‬       ‫85970171‬       ‫27013981‬
      ‫‪Baseline‬‬      ‫48873061‬       ‫03420951‬      ‫36581071‬       ‫83199781‬       ‫29545691‬
       ‫.‪S.E‬‬          ‫8035981‬        ‫4558771‬       ‫3988991‬        ‫2485242‬        ‫8877852‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬    ‫32267951‬       ‫56997651‬      ‫79360961‬       ‫47323681‬       ‫67746591‬
       ‫.‪S.E‬‬          ‫9984481‬        ‫1046071‬       ‫8386981‬        ‫3648122‬        ‫5472552‬
 ‫‪EXCESS‬‬
      ‫‪Actual‬‬          ‫740221-‬       ‫375452-‬         ‫747484‬        ‫389481‬           ‫837764-‬
      ‫‪Baseline‬‬        ‫908356-‬        ‫950733‬        ‫463136-‬      ‫2352391-‬       ‫2816731-‬
       ‫.‪S.E‬‬          ‫1823452‬        ‫1815152‬       ‫6375072‬        ‫9288713‬        ‫7703743‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬      ‫109353-‬        ‫030887‬        ‫640691-‬      ‫1545041-‬       ‫6019101-‬
       ‫.‪S.E‬‬          ‫9505742‬        ‫5860142‬       ‫6285552‬        ‫6040982‬        ‫4797233‬
 ‫‪IREXP‬‬
      ‫‪Actual‬‬           ‫932111‬        ‫884431‬         ‫450791‬        ‫883062‬           ‫832532‬
      ‫‪Baseline‬‬          ‫95768‬        ‫441821‬         ‫914251‬        ‫947081‬           ‫609602‬
       ‫.‪S.E‬‬             ‫09064‬          ‫78364‬         ‫43574‬          ‫27035‬           ‫46015‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬        ‫23587‬        ‫311021‬         ‫402831‬        ‫037961‬           ‫502491‬
       ‫.‪S.E‬‬             ‫36254‬          ‫66854‬         ‫79364‬          ‫40474‬           ‫08274‬
 ‫‪IRIMP‬‬
      ‫‪Actual‬‬            ‫58964‬           ‫6787‬          ‫5026‬           ‫7177‬            ‫9631‬
      ‫‪Baseline‬‬          ‫32889‬          ‫79513‬        ‫58425-‬         ‫71966-‬           ‫10463-‬
157                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                   1993           1994          1995         1996          1997
                   1372           1373          1374         1375          1376
       S.E.          141048         143723       164024        190253       201540
      Scenario 1    291764          239516       210658        227560       251176
       S.E.          106942         108506       106966        114738       117116
 IRWPRICE
      Actual              48           56.4         68.2          85.3            100
      Baseline         40.1              61         67.3          75.2         99.4
       S.E.            11.9            18.1         20.1          24.9         34.1
      Scenario 1          41           63.2         69.3          77.4        101.7
       S.E.               12           17.5         19.8          24.5             35
 IRYCD
      Actual       16148761      16138512      16353946     17545612      18697203
      Baseline     15372011      16336036      16592102     17114271      18521717
       S.E.         1063350       1127597       1118926      1165228       1255579
      Scenario 1   15409091      16348591      16637895     17169092      18488699
       S.E.         1092215       1180911       1124833      1183494       1282321
 TBALANCE
      Actual          64254         126612       190849        252671       233869
      Baseline       -12064          96547       204903        247666       243306
       S.E.          156447         160653       183615        218804       228204
      Scenario 1    -213231        -119403        -72455       -57830        -56971
       S.E.          118499         123734       121384        129132       135799
158                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                   1998            1999          2000         2001          2002
                   1377            1378          1379         1380          1381

 CONSD
      Actual       19583744       19500937      22095048     25268341      27401937
      Baseline     20660799       21119947      22179957     22987199      26442721
       S.E.         2795845        2892428       3153050       3566378      4324011
      Scenario 1   20407961       20885806      22170449     22716277      26485278
       S.E.         2651939        2814842       3110629       3361313      4625671
 EXCESS
      Actual        -520582         -235484      -298363       -373231     -1201499
      Baseline     -1178608         -490759      -763234       1109860        -57875
       S.E.         3802322        3931406       4260335       4836064      6000669
      Scenario 1    -530351           47128      -413340       1691128       176323
       S.E.         3506234        3732775       4017888       4483017      6098156
 IREXP
      Actual         261208          122375       155087        194850       610693
      Baseline      207866           225355       190251        183278       612082
       S.E.           53496           53706         60049        53014         63026
      Scenario 1    191684           210607       173976        173039       603892
       S.E.           47773           49995         53907        48096         60812
 IRIMP
      Actual              917          4633          5906         8234          9944
      Baseline       -49132          -66666        -43403       101500         54936
       S.E.          218589          234663       251001        215611       291782
      Scenario 1    251709           251855       275379        333432       344262
       S.E.          118803          115158       128777        109627       141848
‫951‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                     ‫8991‬            ‫9991‬          ‫0002‬          ‫1002‬          ‫2002‬
                     ‫7731‬            ‫8731‬          ‫9731‬          ‫0831‬          ‫1831‬
 ‫‪IRWPRICE‬‬
      ‫‪Actual‬‬             ‫9.621‬           ‫4.851‬        ‫8.591‬         ‫9.022‬           ‫2.452‬
      ‫‪Baseline‬‬           ‫3.021‬              ‫461‬       ‫2.402‬         ‫6.992‬           ‫4.623‬
       ‫.‪S.E‬‬               ‫5.54‬            ‫3.46‬         ‫5.28‬         ‫1.331‬           ‫7.371‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬            ‫621‬          ‫3.861‬        ‫1.702‬         ‫5.213‬           ‫3.133‬
       ‫.‪S.E‬‬               ‫4.44‬            ‫2.26‬         ‫4.08‬         ‫9.331‬           ‫9.571‬
 ‫‪IRYCD‬‬
      ‫‪Actual‬‬        ‫35432391‬        ‫59138391‬      ‫76854912‬      ‫52718052‬      ‫88110862‬
      ‫‪Baseline‬‬      ‫88193791‬        ‫90212902‬      ‫77305612‬      ‫83887142‬      ‫29914962‬
       ‫.‪S.E‬‬           ‫3503731‬        ‫6690641‬       ‫8044251‬       ‫9447871‬       ‫5776402‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬    ‫58571891‬        ‫78619802‬      ‫50755612‬      ‫31074242‬      ‫23212962‬
       ‫.‪S.E‬‬           ‫6089931‬        ‫0025941‬       ‫0358941‬       ‫2173071‬       ‫1432702‬
 ‫‪TBALANCE‬‬
      ‫‪Actual‬‬           ‫192062‬          ‫247711‬       ‫281941‬        ‫516681‬           ‫947006‬
      ‫‪Baseline‬‬         ‫899652‬          ‫120292‬       ‫456332‬          ‫87718‬          ‫541755‬
       ‫.‪S.E‬‬            ‫186052‬          ‫415762‬       ‫009192‬        ‫875842‬           ‫380833‬
      ‫1 ‪Scenario‬‬       ‫52006-‬          ‫74214-‬      ‫304101-‬        ‫293061-‬          ‫036952‬
       ‫.‪S.E‬‬            ‫274731‬          ‫569531‬       ‫101651‬        ‫319721‬           ‫277971‬




  ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزﻳﻬﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ از ﺑﻌﺪ ﻛـﺎﻫﺶ‬

                                                                        ‫ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ :‬
‫061‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                           ‫‪ ‬ﺗﻐﻴﻴﺮي در ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﻤﻲﺷﻮد.‬

                                   ‫‪ ‬داراي اﺛﺮات ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎض ﺑﺮ ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن اﺳﺖ.‬

                            ‫‪ ‬واردات ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاي اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ.‬

  ‫‪ ‬ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤـﺖﻫـﺎ ﺗﻮﺳـﻂ ﻋﺮﺿـﻪ و ﺗﻘﺎﺿـﺎ ﺑﻄـﻮر دﻳﻨﺎﻣﻴـﻚ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ از اﻟﺤـﺎق‬
    ‫ـ‬        ‫ـ‬       ‫ـ ـ‬        ‫ـ‬         ‫ـ ـ‬           ‫ـ‬     ‫ـ‬     ‫ـ ـ‬

                            ‫ﺑﻬﺴﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬

              ‫‪ ‬ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﻋﺮﺿﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺲ از اﻟﺤﺎق ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺰﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪﺑﻮد.‬

  ‫‪ ‬در ﻣﺠﻤﻮع اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺴﺮي ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري ﺳـﻴﻤﺎن را‬

                                                                      ‫ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


  ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﻧﺎﺷﻲ از اﻟﺤـﺎق اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺛﺮات ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎﺿﻲ ﺑﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف داﺧﻠـﻲ داﺷـﺘﻪ و ﺑـﺮ ﺻـﺎدرات ﺳـﻴﻤﺎن ﻧﻴـﺰ‬

  ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺰﻳﻲ دارد. در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ واردات ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاي اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد.‬
‫161‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                  ‫ﺧﻼﺻﻪ و ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮي‬


  ‫اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ از دو ﺟﻨﺒﺔ ﻛﻴﻔﻲ و ﻛﻤ‪‬ﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ. از‬

  ‫ﻟﺤﺎظ ﺟﻨﺒﺔ ﻛﻴﻔﻲ اﻳﻦ اﻟﺤﺎق ﻋﻤﻼً ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ اﻳﺮان در راﺳﺘﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎي‬

  ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻟﺰاﻣﺎً ﺑﺎﻳﺪ اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ را در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺣﻘﻮﻗﻲ، ﻣﺎﻟﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮد ﺑﭙﺬﻳﺮد‬

  ‫ﻛﻪ اﻳﻦ اﻣﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺳﺎﺧﺘﺎر اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان ﺷﻮد. از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﺣﺮﻛﺖ اﻳﺮان ﺑﺎ ﺟﻬﺖ‬

  ‫ﺣﺮﻛﺖ اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎن ﻫﻤﺴﻮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت آﺛﺎر ﺣﺴﻦ زﻳﺎدي ﺑﺮ اﻗﺘﺼﺎد اﻳﺮان‬

  ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ. از ﺑ‪‬ﻌﺪ ﻛﻤ‪‬ﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﺮان ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺻﺎدر ﻛﻨﻨﺪة ﻧﻔﺖ اﺳﺖ و ﻧﻔﺖ از‬

  ‫اﻗﻼم ﻣﺸﻤﻮل ﻣﻘﺮرات ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺧﺎرج اﺳﺖ و ﻧﺴﺒﺖ ﺻﺎدرات ﺑﻪ واردات اﻳﺮان‬

  ‫ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ و در ﺣﺪود رﺑﻊ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﮔﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﻳﺶ ﻧﺮخ‬

  ‫رﺷﺪ ﺻﺎدرات و واردات ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻳﻜﺴﺎن ﻫﻢ ﺷﻮد ﭼﻮن واردات ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﺻﺎدرات‬

  ‫ﻏﻴﺮﻧﻔﺘﻲ اﺳﺖ ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل‬

  ‫ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ ﻛﻠﻲ ﺑﺮاي اﻗﺘﺼﺎد ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻫﻤﺔ ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺴﺮي ﻧﻴﺴﺖ و اﻟﺤﺎق ﺑﻪ‬

  ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﺮﺧﻲ از ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻳﺎ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎ ﻳﺎ ﺣﺘﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ را‬

                                                                              ‫ﺑﻬﺒﻮد دﻫﺪ.‬


  ‫ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻛﻤ‪‬ﻲ آﺛﺎر اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ از دو‬

  ‫ﻣﻨﻈﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﺳﺖ. ﻣﻨﻈﺮ اول از اﺛﺮ اﻋﻤﺎل ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺣﺬف ﻳﺎراﻧﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

  ‫داﺧﻠﻲ و ﻧﺘﻴﺠﺘﺎً ﺑﻬﺎي ﺗﻤﺎم ﺷﺪة ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﺮ ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ ﭘﻴﺪا‬
‫261‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﻨﻈﺮ دوم اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ در اﺛﺮ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ‬

  ‫و ﺧﺎرﺟﻲ را در ﺧﺎرج و داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺗﻐﻴﻴﺮ داده و ﺳﺒﺐ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات و واردات‬

  ‫ﻣﻲﮔﺮدد. در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﻳﻦ دو اﺛﺮ اﺳﺎﺳﻲ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮداﺧﺘﻴﻢ. ﻟﺬا در ﺑﺨﺶ اول ﺑﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي اﺛﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

                                            ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻫﻢ از ﻟﺤﺎظ ﻧﻈﺮي و ﻫﻢ ﻛﺎرﺑﺮدي ﭘﺮداﺧﺘﻴﻢ.‬


  ‫ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺻﺎدرات ﻛﺎﻻﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻋـﺚ ﻣـﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ واﺣـﺪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪي‬

  ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﻳﺰﻳﻬﺎي ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس ﺑﺎزار رﻗﺎﺑﺘﻲ در ﺟﻬﺎن ﻃﺮاﺣﻲ و ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﺔ اﺟﺮا ﺑﮕﺬارﻧـﺪ. ﻣﻮﻓﻘﻴـﺖ‬

  ‫اﻳﻦ واﺣﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻳﺎﺑﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺴﺘﮕﻲ دارد. ﺑﻪ ﻣﻨﻈـﻮر ﻣﺸـﺨﺺ ﻧﻤـﻮدن ﺗـﻮان رﻗـﺎﺑﺘﻲ‬

  ‫ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪي از ﻣﻌﻴﺎر ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ (DRC‬اﺳـﺘﻔﺎده ﻣـﻲﺷـﻮد. اﻳـﻦ ﻣﻌﻴـﺎر ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ‬

  ‫ﺿﻤﻦ ﺣﺬف اﺧﺘﻼﻻت ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻧﺎﺷﻲ از ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات، ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎ‬

                                                                             ‫را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


  ‫ﻫﺪف ﻣﺎ در اﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺑﺮرﺳﻲ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﺑﻮد ﻛﻪ آﻳـﺎ اﻳـﺮان ﭘـﺲ از اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺖ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﺑـﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺳـﻴﻤﺎن را دارد ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ؟ ﺑـﺮاي اﻳـﻦ ﻛـﺎر‬

  ‫ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴﻚ ﻗﺰوﻳﻦ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻧﻤﻮﻧـﻪ اﻧﺘﺨـﺎب ﻧﻤـﻮدﻳﻢ ﺗـﺎ ﺑـﺎ ﻛﻤـﻚ ﺷـﺎﺧﺺ ‪DRC‬‬

  ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ ﻛﻪ آﻳﺎ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴﻚ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ ﻳـﺎ ﺧﻴـﺮ؟‬
‫361‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻳﻜﻲ از ﻧﻈﺮﻳﻪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي در زﻣﻴﻨﺔ ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻴﺎن ﻣﻲﻛﻨﺪ‬

  ‫ﻳﻚ ﻛﺸﻮر زﻣﺎﻧﻲ در وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺘﺮي ﻗﺮار ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﺗﺨﺼﺺ ﻳﺎﺑﺪ ﻛﻪ‬

  ‫آﻧﻬﺎ را ﻛﺎرآﻣﺪﺗﺮ از دﻳﮕﺮان ﺗﻮﻟﻴﺪﻛﻨﺪ و آﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﺻﺪور اﻳﻦ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ورود دﻳﮕﺮﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ‬

                            ‫ﻣﻲﭘﺮدازدﻛﻪ ﺑﺎ ﻛﺎراﻳﻲ ﻛﻤﺘﺮي ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﻳﮕﺮان آﻧﻬﺎ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬


  ‫در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﻬﻢ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ در‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻ در ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻳﺎ ﻣﻨﻄﻘﻪاي ﺧـﺎص ﺑﻜـﺎر ﻣـﻲرود ﭘـﺮداﺧﺘﻴﻢ. ﺷﺎﺧﺼـﻬﺎي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬

  ‫آﺷـﻜﺎر ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎي ﻃـﺮف ﺗﻘﺎﺿـﺎ ﻧﻴـﺰ ﻣﻌﺮوﻓﻨـﺪ را ﺗﺸـﺮﻳﺢ ﻧﻤـﻮده و ﻣﺸـﻜﻼت اﺳـﺘﻔﺎده از‬
          ‫ـ‬      ‫ـ‬        ‫ـ‬      ‫ـ‬       ‫ـ‬        ‫ـ ـ‬          ‫ـ‬    ‫ـ‬        ‫ـ ـ‬       ‫ـ‬

  ‫ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﺰﺑﻮر را ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮدﻳﻢ. ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﻟﻴﺰﻧـﺮ، ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺑﺎﻻﺳـﺎ،‬

  ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ وﻟﺮاث، ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻛﻮﻧﻴﻤﻮﺗﻮ، ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻮن و ﺷـﺎﺧﺺ‬

  ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻻﻧﺲ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻳﻮﻧﻴﺪو و داﻧﮕﺰرﻳـﺪل را ﺑﺮرﺳـﻲ ﻧﻤـﻮدﻳﻢ و ﻣﺸـﻜﻼت اﻳـﻦ‬

                                             ‫ﺷﺎﺧﺺﻫﺎ را در اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺮﺷﻤﺮدﻳﻢ.‬


  ‫از ﻋﻤﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻣﻌﺎﻳﺐ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﻋﺪم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎي ﺗﻤـﺎم ﺷـﺪه‬

  ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ و ﺗﻄﺒﻴﻖ آن ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺼﻬﺎ ﻣﺰﻳﺖ‬

  ‫ﻧﺴﺒﻲ را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺻﺎدرات و واردات ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪه و ﺳـﻬﻢ آﻧﻬـﺎ ﺟﺴـﺘﺠﻮ ﻣـﻲﻛﻨـﺪ )ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬

  ‫ﺑﺎﻟﻔﻌــﻞ(. در ﺣﺎﻟﻴﻜــﻪ ﻣﻤﻜــﻦ اﺳــﺖ ﻛــﺎﻻﻳﻲ ﺑــﻪ دﻻﻳﻠــﻲ از ﺟﻤﻠــﻪ ﻗــﻮاﻧﻴﻦ ﮔﻤﺮﻛــﻲ و ﺣﺴﺎﺳــﻴﺖ‬

  ‫ﺳﻴﺎﺳﺘﮕﺬار ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎي داﺧﻠﻲ ﺻﺎدر ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ وﻟﻲ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﺪ )ﻣﺰﻳـﺖ‬

  ‫ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺎﻟﻘﻮه(. ﻓﻘﺪان ﺷﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣﻞ در ﺑﺎزار ﻛﺎﻻﻫﺎ، ﺧﺪﻣﺎت و ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛـﻪ‬
‫461‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺎزار ﻧﻘﺶ اﺻﻠﻲ ﺧﻮد را در ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ و ﻟﺬا ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي رﻗﺎﺑﺘﻲ و واﻗﻌـﻲ‬

  ‫ﻳﻚ ﻛﺎﻻ از روﺷﻬﺎي ﻣﻌﻤﻮل ﻏﻴﺮﻣﻤﻜﻦ ﺑﻮده و ﺑﺠـﺎي ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺑـﺎزار از ﻃﺮﻳـﻖ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

  ‫ﺳﺎﻳﻪاي اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﺮآورد ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي واﻗﻌﻲ ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ. ﻋﻤﻮﻣﺎً ﻛﺸﻮري ﻛﻪ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ‬

  ‫ﺧﻮد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻣﻲﭘﺮدازد ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﺤﻮ ﻗﺎدر ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳـﻦ‬

                ‫ﺷﺮاﻳﻂ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ ﻻزم ﺑﺮاي ﺗﻮﺿﻴﺢ اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ را ﻧﺪارﻧﺪ.‬


  ‫در ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ از ﻧﻈﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ اﺳﺖ ﺑﺪﻳﻦ ﺻﻮرت ﻛﻪ ﻫـﺮ‬

  ‫ﻛﺸﻮر ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ را ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎن ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ در ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ آن دارد و‬

  ‫در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺑﺎﻳﺪ آن ﻛﺎﻻ را وارد ﻧﻤﺎﻳـﺪ. اﻳـﻦ ﻧﮕـﺮش از آن ﺟﻬـﺖ ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺑﺨـﺶ ﺗﻘﺎﺿـﺎ‬

  ‫ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﻛﺎراﻳﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ از دﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻪ دﻳﺪﮔﺎه ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﻣﻌﺮوف اﺳـﺖ‬

  ‫و روﺷﻬﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺟﻬﺖ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺻـﺎدرات و ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات در اﻳـﻦ‬

  ‫زﻣﻴﻨﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ ﺳﻪ روش ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ‬

                                                                ‫داﺧﻠﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺘﺪاول ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.‬


  ‫روش ﻧﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ارزش اﻓـﺰودة اﻳﺠـﺎد ﺷـﺪه در ﺗﻮﻟﻴـﺪ داﺧﻠـﻲ را در دو ﺣﺎﻟـﺖ‬

  ‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺣﻤﺎﻳﺖ از ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ و ﺑﺪون ﺣﻤﺎﻳﺖ از آن ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳـﺪ. ﻧـﺮخ ﺣﻤﺎﻳـﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي‬

  ‫ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺜﺒﺖ ﻳﺎ ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺎﺷﺪ. اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻗﻴﻤﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ آن ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻳـﻚ‬

  ‫ﻳﺎراﻧﻪ ﺿﻤﻨﻲ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ آن اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺑﻴـﺎن ﻛﻨﻨـﺪة ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻣﺜﺒـﺖ اﺳـﺖ، و ﺑـﺮﻋﻜﺲ. ﻧـﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ‬

        ‫ﺣﻤﺎﻳﺖ، درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ در ارزش اﻓﺰودة داﺧﻠﻲ را در اﺛﺮ وﺿﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪ اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﻲﻛﻨﺪ.‬
‫561‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻌﻴﺎر ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻜﻲ دﻳﮕـﺮ از ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎﻳﻲ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺳـﻮد )ﻳـﺎ زﻳـﺎن(‬

  ‫ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴـﺖ را اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮي ﻣـﻲﻛﻨـﺪ. اﮔـﺮ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي ﺑـﺮاي ﻋﻮاﻣـﻞ و‬

  ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷـﻨﺪ و ﻫﻤـﻪ اﺛـﺮات ﺧـﺎرﺟﻲ روي اﻗﺘﺼـﺎد داﺧﻠـﻲ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ ارزش‬

  ‫ﮔﺬاري اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻟﺤﺎظ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، آﻧﮕﺎه، ﺳﻮدآوري ﺧﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻣﻨﻔﻌﺖ )ﻳﺎ زﻳﺎن( ﺧـﺎﻟﺺ‬

  ‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻳﻚ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ. در اﻳـﻦ روش از ارزش ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﻣﺤﺼـﻮل )ﺑﺮﺣﺴـﺐ ﭘـﻮل‬

  ‫داﺧﻠﻲ( ﻛﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺗﺠﺎري )ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ، و ﻛﺎﻻﻫﺎي واﺳـﻄﻪاي( و داﺧﻠـﻲ )ﺷـﺎﻣﻞ ﻧﻴـﺮوي‬

  ‫ﻛﺎر، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ( و ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﺠـﺎري ﻣﺤﺼـﻮل ﻛﺴـﺮ ﻣـﻲﮔـﺮدد و ﺳـﻮدآوري ﺧـﺎﻟﺺ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ‬

  ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﮔﺮدد. ﻣﺜﺒﺖ ﺑﻮدن اﻳﻦ ﻣﻌﻴﺎر ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه ﻣﻮﺟﻪ ﺑﻮدن ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﻣﻨﻔـﻲ ﺑـﻮدن آن‬

                                                   ‫ﺣﺎﻛﻲ از زﻳﺎن اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﺗﻮﻟﻴﺪ آن اﺳﺖ.‬


  ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻣﻌﻴﺎري اﺳﺖ از ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ واﻗﻌﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻛﻪ ﻳـﻚ واﺣـﺪ ارز‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ را اﻳﺠﺎد ﻳﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﻳﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ. ﺑـﻪ ﺗﻌﺮﻳـﻒ دﻳﮕـﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ﺑﺼـﻮرت ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

   ‫ـ‬            ‫ـ‬       ‫ـ‬
  ‫ﭘـﺲاﻧـﺪاز ارز ﺧـﺎرﺟﻲ )از ﻃﺮﻳـﻖ ﺟـﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ واردات( ﻳـﺎ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻛﺴـﺐ ارز ﺧـﺎرﺟﻲ )از ﻃﺮﻳـﻖ‬
                             ‫ـ‬      ‫ـ‬                 ‫ـ ـ‬              ‫ـ‬         ‫ـ ـ‬

  ‫ﺻﺎدرات( ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. در ﺗﻌﺎرﻳﻒ دﻳﮕﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﻋﺒﺎرت از ﻧﺴﺒﺖ ارزش ﺳﺎﻳﻪاي دادهﻫـﺎي‬

  ‫ﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ارزش ﺳﺎﻳﻪاي ﺳﺘﺎﻧﺪهﻫـﺎي ﺧـﺎﻟﺺ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ ﺷـﺪه ﻳـﺎ ﻋﺒـﺎرت از ارزش اﻓـﺰوده ﺑـﻪ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ارزش اﻓﺰوده ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ اﺳـﺖ و از ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻓﺮﺻـﺖ‬

  ‫ﻧﻬﺎدهﻫﺎي اﺻﻠﻲ )ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ، ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻳـﻚ ﻛـﺎﻻ ﺑـﺎ ارزش‬

  ‫اﻓﺰوده آن ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي، ﺿﺮﻳﺐ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ﺣﺎﺻـﻞ ﻣـﻲﺷـﻮد. ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﻣﻘـﺪار‬
‫661‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺿﺮﻳﺐ از ﻳﻚ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻛﺎرا ﺑﻬﺮه ﺑﺮداري‬

  ‫ﺷﺪهاﻧﺪ و در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎﻻي ﺗﻮﻟﻴﺪي در رﻗﺎﺑﺖ ﺟﻬﺎﻧﻲ داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﺳـﺖ و ﭼﻨﺎﻧﭽـﻪ ﺿـﺮﻳﺐ‬

  ‫‪ DRC‬ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺪم ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﻛﺎﻻ را در ﺻﺤﻨﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫـﺪ و اﮔـﺮ ﺑﺮاﺑـﺮ‬

  ‫ﻳﻚ ﺑﺎﺷﺪ ارزش ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻫﻤـﺎن ﻣﻴـﺰان ﻗﺎﺑﻠﻴـﺖ ﺧﺮﻳـﺪ ﻛـﺎﻻ در ﺑﺎزارﻫـﺎي‬

                                                                                ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺳﺖ.‬


  ‫ﺑﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ و ﺧـﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ راﺑﻄـﻪ ﻣﺸﺨﺼـﻲ وﺟـﻮد دارد. ﻣﻌﻴـﺎر‬

  ‫ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ وﻗﺘـﻲ از ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز ﺧـﺎرﺟﻲ ﻛﺴـﺮ ﺷـﺪه و در ﺧـﺎﻟﺺ ارز ﺧـﺎرﺟﻲ )‬

               ‫ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﻳﺎ ﺻﺮﻓﻪ ﺟﻮﺋﻲ ﺷﺪه( ﺿﺮب ﺷﻮد ﺑﻪ ﺧﺎﻟﺺ ﻣﻨﻔﻌﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻣﻲرﺳﻴﻢ.‬


  ‫در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎي ﻃﺮف ﻋﺮﺿﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﺳﻬﻢ ارزي ﭘﺮوژهﻫﺎ و ﻧﻴـﺰ‬

  ‫از آن ﺟﻬﺖ ﻛﻪ ﻧـﺮخ ارز ﺑﻴﺸـﺘﺮﻳﻦ ﻣﺰﻳـﺖ را دارد ﻟـﺬا ‪ DRC‬ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ دو ﻣﻌﻴـﺎر دﻳﮕـﺮ ﻛـﺎراﻳﻲ‬

  ‫ﺑﺎﻻﺗﺮي دارد و ‪ DRC‬ﺑﻴﺎن ﺻﺮﻳﺤﻲ از اﺻﻞ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ دارد. در ‪ DRC‬و ﻧـﺮخ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻣـﺆﺛﺮ‬

  ‫‪ ERP‬ﻓﺮض ﺗﺪاوم ﻳﺎ ﺑﺮﻃﺮف ﺷﺪن ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺗﺤﺮﻳﻔﻲ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ. اﮔﺮ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ از‬

  ‫ﻧﻬﺎدهﻫﺎي واﺳﻄﻪاي داﺧﻠﻲ ﺷﻮﻧﺪ ‪ DRC‬و ‪ ERP‬ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻣﺸﺎﺑﻬﻲ دارﻧـﺪ. زﻳـﺮا ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي واﺳـﻄﻪاي‬

  ‫ﺗﺠﺎري و ﻏﻴﺮﺗﺠﺎري در ﻫﺮ دو ﻣﻌﻴﺎر ﺑﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ واردات ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﻲآﻳﻨﺪ. اﮔﺮ ﺳﻴﺎﺳـﺘﻬﺎي ﺗﺤﺮﻳﻔـﻲ‬

  ‫ﺗﺠﺎري ﺗﺪاوم ﻳﺎﺑﺪ. ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ از ‪ DRC‬ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎﺑﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. ‪ DRC‬ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﺣﻞ ﺳﺎﺧﺖ ﻛﺎﻻ‬

  ‫را ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻟﺤﺎظ ﻛﻨﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻛـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ آﺧـﺮﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺳـﺎﺧﺖ را در ﻧﻈـﺮ‬

                                                                       ‫ﻣﻲﮔﻴﺮد رﺟﺤﺎن دارد.‬
‫761‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي ﻛﺎرﺑﺮدي زﻳﺎدي در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻛﻪ از ﻣﻴﺎن آﻧﻬﺎ ﺑﺮرﺳﻲﻫـﺎﻳﻲ را‬

  ‫درﺑﺎرة ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻋﺪم ﻣﻮﻓﻘﻴﻴﺖ ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﻛﻨﺘﺮل ارزي ﺗﺮﻛﻴﻪ، ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬

    ‫ـ‬            ‫ـ‬         ‫ـ‬        ‫ـ‬      ‫ـ‬
  ‫ﻣﺎداﮔﺎﺳـﻜﺎر، ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﭘﻨﺒـﻪ، ﻧﻴﺸـﻜﺮ، ﮔﻨـﺪم و ﺑـﺮﻧﺞ ﭘﺎﻛﺴـﺘﺎن، ارزﺷـﻴﺎﺑﻲ ﻓﻌﺎﻟﻴﺘﻬـﺎي‬
                                                  ‫ـ‬      ‫ـ‬      ‫ـ‬    ‫ـ‬     ‫ـ‬         ‫ـ‬

  ‫ﺻﺎدراﺗﻲ ﻛﺸﻮر ﭼﻴﻦ و ﻧﻮﺳﺎزي ﺻـﻨﻌﺘﻲ آن ﻛﺸـﻮر، ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣﺰﻳﺘﻬـﺎي ﻛﺸـﺎورزي در ﺟﻤﻬـﻮري‬

  ‫ﭼﻚ و ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن و ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ آن ﺑﺎ اﺗﺤﺎدﻳﻪ اروﭘﺎ، ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﻤﺎﻳﺖ و ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﭼﻬـﺎرده رﺷـﺘﻪ‬

  ‫ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان، اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ و ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣـﺪاﺧﻼت دوﻟـﺖ ﺑـﺮ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻋﻤـﺪه‬

  ‫زراﻋﻲ اﻳﺮان، اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺘﻬﺎي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ ﺧﺎرك ﺷﺎﻣﻞ ﮔﻮﮔﺮد، ﭘﺮوﭘـﺎن، ﺑﻮﺗـﺎن،‬

  ‫ﭘﻨﺘﺎن، اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﺗﺠﺎري و ﺻﻨﻌﺘﻲ در اﻳﺮان ﺑﺮاي ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺳـﻴﻤﺎن و ﻧﺴـﺎﺟﻲ و ﭘﺘﺮوﺷـﻴﻤﻲ و ﺻـﻨﻌﺖ‬

                                                 ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ورق ﻓﻮﻻد ﺑﻪ اﺧﺘﺼﺎر ﺗﻮﺿﻴﺢ داده ﺷﺪﻧﺪ.‬


  ‫روش ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ و دﻻﻳﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي و ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

                     ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﺑﻪ روﺷﻬﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن از ﻣﺒﺎﺣﺚ دﻳﮕﺮي ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻪ ذﻛﺮ آن ﭘﺮداﺧﺘﻴﻢ.‬


  ‫در ﻓﻀﺎي اﻳﺪهآل رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣﻞ ﻋﻤﻞ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻫﺰاران ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨـﺪه ﺣـﺪاﻛﺜﺮ ﻛﻨﻨـﺪة ﺳـﻮد و‬

  ‫ﻫﺰاران ﻣﺼﺮف ﻛﻨﻨﺪه ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻄﻠﻮﺑﻴﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﻴﺘﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘـﺎرﺗﻮ ﻧـﺎم دارد.‬

  ‫در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺼﻮرت ﻛﺎرا ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﻲﻳﺎﺑﻨﺪ و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﻛﺎرا ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻣﺼـﺮف‬

  ‫ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺑﺮاي ﻳﻚ واﺣﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ )ارزش ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛـﺎﻻ( درﺳـﺖ ﺑﺮاﺑـﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪ‬

  ‫ﻧﻬﺎﻳﻲ ﻛﺎﻻ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه اﺳﺖ. ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟﻮد ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﺘﺼﺎدي ﻋﻤﻠﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑﺖ ﻛﺎﻣـﻞ و‬

  ‫ﺑﻬﻴﻨﻪ ﭘﺎرﺗﻮ دور اﺳﺖ و ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار و ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛﺎرا ﺗﻔﺎوت زﻳﺎدي وﺟـﻮد دارد. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ‬
‫861‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻮﺿﻮع ﺑﺎﻻ اﻏﻠﺐ اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن ﻣﻲﻛﻮﺷﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎﻳﻲ را ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻧﺪﻫﻨﺪه ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻛـﺎرا‬

  ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ و آن ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي اﺳﺖ. ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﻌﺮف ﻫﺰﻳﻨـﻪ واﻗﻌـﻲ اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ ﻣﻨـﺎﺑﻊ و ﻣـﻮاد‬

             ‫اوﻟﻴﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺳﺎﺧﺖ ﻣﺤﺼﻮل ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺑﺎزار ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ آن ﻧﻤﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


  ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻣﺴﺘﻠﺰم داﺷﺘﻦ ﻳﻚ اﻟﮕﻮي ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮاي ﻛﻞ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ و‬

  ‫اﺳﺘﻔﺎده از اﻟﮕﻮي ﺗﻌﺎدل ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮاي ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺳﺎﻳﻪاي ﻛﺎري دﺷﻮار و ﭘﺮﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺴـﺘﻠﺰم‬

                     ‫اﻃﻼﻋﺎت زﻳﺎدي اﺳﺖ ﻟﺬا در ﻋﻤﻞ از روﺷﻬﺎي ﺗﻌﺎدل ﺟﺰﺋﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.‬


  ‫ﺑﺮﺧـﻲ از روﺷـﻬﺎي ﺑـﺮآورد ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي ﻋﺒﺎرﺗﻨـﺪ از: روش ﻟﻴﺘـﻞ ﻣﻴـﺮﻳﺲ ﻳـﺎ روش‬
       ‫ـ‬     ‫ـ ـ‬                ‫ـ‬            ‫ـ‬    ‫ـ‬           ‫ـ‬     ‫ـ‬        ‫ـ‬

  ‫‪ ،OECD‬روش اﺳﻜﻮاﻳﺮوون در ﺗﻚ ﻛﻪ ﺑﺴﻂ روش ‪ ،OECD‬روش ﻳﻮﻧﻴـﺪو و روش ﻣﻮﻧﺎﺳـﻴﻨﮕﻪ.‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر، ﺑﺎ روش ﺑﺎﻧﻚ ﺟﻬﺎﻧﻲ و روش ﺑﺎﻧـﻚ ﺗﻮﺳـﻌﻪ آﺳـﻴﺎﻳﻲ و ﻧﺤـﻮة ﻣﺤﺎﺳـﺒﺔ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر در ﺑﺮرﺳﻲ ﺣﺎﺿﺮ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ارز ﺧﺎرﺟﻲ در روش ﻳﻮﻧﻴﺪو ﻣﺘﺨـﺬ از‬

  ‫روش ﺑﺮاﺑﺮي ﻗﺪرت ﺧﺮﻳﺪ و روش ﺑﺎﻧﻚ ﺗﻮﺳﻌﻪ آﺳﻴﺎﻳﻲ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ اﺧﺘﻼف ﺑﻴﻦ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺒﺎدﻟـﻪاي‬

  ‫و ﻏﻴﺮﻣﺒﺎدﻟﻪاي و ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻧﺮخ ارز ﻛﺎرا در اﻳـﺮان، روش ﻣﺤﺎﺳـﺒﺔ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑـﻪ روش‬

  ‫ﺟﺮﮔﻨﺴﻮن و ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در اﻳﺮان و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ و ﻗﻴﻤﺖ‬

                                ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ از ﻣﺒﺎﺣﺚ دﻳﮕﺮ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻮد.‬


  ‫در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ روش اﻧﺪازهﮔﻴﺮي ﻫﺰﻳﻨﺔ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ‬

  ‫ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺮداﺧﺘﻴﻢ. ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﺑﺪان اﺷﺎره ﺷـﺪ، ﺿـﺮﻳﺐ ﻫﺰﻳﻨـﻪ ﻣﻨـﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ )‪ (DRC‬از ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ‬
‫961‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﻬﺎدهﻫﺎي اﺻﻠﻲ )ﻛﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ( ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻳﻚ ﻛـﺎﻻ ﺑـﺎ ارزش اﻓـﺰوده‬

  ‫آن ﻛﺎﻻ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻣﺮزي ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﺔ اﻳـﻦ ﺿـﺮﻳﺐ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ارز، ﻗﻴﻤـﺖ‬

  ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﺧﺪﻣﺎت ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﺎﻳﻪاي ﺳـﺘﺎﻧﺪه ﺻـﻨﻌﺖ، ﻗﻴﻤـﺖ‬

  ‫ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬﺎدهﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺒﺎدﻟﻪ، ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﻪاي ﻧﻬـﺎدهﻫـﺎي ﻏﻴـﺮ ﻗﺎﺑـﻞ ﻣﺒﺎدﻟـﻪ را ﺗﻌﻴـﻴﻦ و ﺑـﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺔ‬

  ‫‪ DRC‬ﻣﻲﭘـﺮدازﻳﻢ و ﻧﻬﺎﻳﺘـﺎً ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ‪ DRC‬را ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻧـﺮخ ارز و ﻗﻴﻤـﺖ ﺑﺮرﺳـﻲ‬

                                                                                      ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﺋﻴﻢ.‬


  ‫ﻣﻌﻴﺎر ‪ DRC‬در ﻧﺮخ ارز ﺳﺎﻳﻪاي 3238 رﻳﺎل و ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي 23 دﻻر ﻣﻌﺎدل 9/0 ﻣـﻲﺷـﻮد و‬

  ‫ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﻋﺪد ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ از ﻳﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻣـﻲﺗـﻮان ﺑﻴـﺎن ﻛـﺮد ﻛـﻪ ﺷـﺮﻛﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﻓـﺎرس‬

  ‫ﺧﻮزﺳﺘﺎن در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺻﺔ ﺟﻬﺎﻧﻲ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ اﻳﺴـﺘﺎ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. اﻳـﻦ رﻗـﻢ ﻧﺸـﺎن‬

  ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻛﺮدن 9/0 دﻻر ﻳﻚ دﻻر ﺑﺪﺳـﺖ آورده ﻳـﺎ 01 درﺻـﺪ‬

                                                ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺻﺮﻓﻪﺟﻮﺋﻲ ارزي ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.‬


  ‫ﺟﻬﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ واﻛﻨﺶ و ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻧـﺮخ ارز و ﻗﻴﻤـﺖ ﻣـﺮزي‬

  ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺒﺤﺚ ﻛﺸﺶ را ﻣﻄﺮح ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻴﻢ. ﻟﺬا در اداﻣﻪ اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑـﻪ ﻣﻘﻮﻟـﻪ ﻛﺸـﺶ ارزي و ﻗﻴﻤﺘـﻲ‬

  ‫ﻣﻲﭘﺮدازﻳﻢ. ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣﺪه اﮔﺮ ﻧﺮخ ارز ده درﺻﺪ ﺑﺎﻻ رود و ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ‬

  ‫ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷـﺪ ﻣﻴـﺰان ‪ DRC‬ﺑـﻪ 28/0 و ﻣﻴـﺰان ﻛﺸـﺶ ‪ DRC‬ﺑـﻪ 88/0 ﻣـﻲرﺳـﺪ ﻛـﻪ ﻧﺸـﺎن دﻫﻨـﺪه‬

  ‫ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ده درﺻﺪي ﻧﺮخ ارز اﺳـﺖ. ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت ﺑـﻪ ﻋﻤـﻞ آﻣـﺪه ﻧﺸـﺎن‬

  ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ارز ﺑﻪ 0057 رﻳﺎل ﺑﺮﺳﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ‬
‫071‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺎ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﻣﻲﺗﻮان ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ در ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤﺖ ارز ﺑﻪ ﻛﻤﺘﺮ از 0057 رﻳﺎل ﺑﺮﺳـﺪ‬

         ‫و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﻴﻢ.‬


  ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻛﺸﺸﻲ ﻗﻴﻤﺘﻲ ‪ DRC‬ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓـﺎرس ﺧﻮزﺳـﺘﺎن ﺑـﺮاي ﺳـﺎل 3831 ﻧﺸـﺎن‬

  ‫ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮخ ارز ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻤﺎﻧﺪ آﻧﮕﺎه‬

  ‫ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﮔﺮ ﻗﻴﻤـﺖ ﻳـﻚ ﺗـﻦ ﺳـﻴﻤﺎن از 23 دﻻر ﺑـﻪ 5/53 دﻻر ﺑﺮﺳـﺪ‬

  ‫)ﭼﻴﺰي ﺣﺪود 01 درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻛﻨﺪ( آﻧﮕﺎه ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﻪ 47/0 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ و ﻣﻴﺰان ﺣﺴﺎﺳـﻴﺖ‬

  ‫‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ 77/1 ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن در ﺑـﺎزار ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺑﻪ 5/03 دﻻر ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷـﺪ. ﻟـﺬا ﻣـﻲﺗـﻮان ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﮔﺮﻓـﺖ در‬

  ‫ﺻﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ ﻛﻤﺘﺮ از 5/03 دﻻر ﺑﺮﺳﺪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣـﻞ ﺛﺎﺑـﺖ ﺑﺎﺷـﻨﺪ ﻣـﺎ‬

  ‫ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﻲ از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد. از ﻃـﺮف دﻳﮕـﺮ اﮔـﺮ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻓﻘﻂ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺮق از 4 ﺳﻨﺖ ﺑـﻪ 5/5 ﺳـﻨﺖ ﺑـﻪ ازاي ﻫـﺮ ﻛﻴﻠـﻮ وات‬

  ‫ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮﺳﺪ. ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺟﺪول ﺑﻌﺪي ﻳﻚ ﻣـﻲﺷـﻮد. ﺑـﻪ اﻳـﻦ ﺗﺮﺗﻴـﺐ اﮔـﺮ‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از 5/5 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳـﺎﻋﺖ ﺑﺮﺳـﺪ ‪ DRC‬ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ ﺷـﺪه‬

         ‫ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ و ﻣﺎ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن از دﺳﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ داد.‬


  ‫ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻓﺎرس ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﺑﺮ اﺳﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي داﺧﻠـﻲ ﻣـﺎ را ﺑـﻪ‬

  ‫ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠﻲ )‪ 0/46 (DRC‬ﻣﻲرﺳﺎﻧﺪ ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑـﺮ اﺳـﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

  ‫ﻣﺮزي )09/0( داراي ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻳﺎدي اﺳﺖ. ﻋﻠﺖ اﻳﻦ اﺧﺘﻼف را ﻣﻲﺗﻮان در ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﭘﻨﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﻪ‬
‫171‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺳﻮﺧﺖ و اﻧﺮژي ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻛﺮد. ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ ﺑﺮق، ﻣﺎزوت ﻫﻤﮕﻲ اﺧﺘﻼﻓﺎت زﻳﺎدي ﺑـﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

  ‫ﻣﺮزي ﺧﻮد دارﻧﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ دوﻟﺖ ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﺑـﺎﻻﻳﻲ را ﺑـﻪ ﻣﺼـﺮف ﻛﻨﻨـﺪﮔﺎن ﺣﺎﻣﻠﻬـﺎي‬

                                                                         ‫اﻧﺮژي ﻣﻲﭘﺮدازد.‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﺮوﺿﺎت ﺑﺎﻻ ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮ اﺳـﺎس ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺳـﺎﻳﻪاي و ﻋﻤﻠﻜـﺮد ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

  ‫ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 09/0 ﮔﺮدﻳﺪ. ﺑﺪﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻛﻤﺘﺮ از ﻳﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫داراي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﻲ اﺳﺖ، ﻟـﺬا در ﺻـﻮرت ﻧﺰدﻳـﻚ ﺷـﺪن ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎ ﺑـﻪ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

                                     ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ زﻳﺎدي در ﻋﺮﺿﻪ ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻧﺨﻮاﻫﻴﻢ داﺷﺖ.‬


  ‫اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻳﻚ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﻪ 05/03 دﻻر در ﻋﺮﺻﻪ ﺑـﻴﻦاﻟﻤﻠﻠـﻲ ﺑﺮﺳـﺪ )ﺑـﺎ ﺛﺎﺑـﺖ در ﻧﻈـﺮ‬

  ‫ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ( ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑـﻮد. ﻳﻌﻨـﻲ زﻳـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ ﻓـﻮق ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

                                                                  ‫ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺘﻮﺟﻪ زﻳﺎن اﺳﺖ.‬


  ‫اﮔﺮ ﻧﺮخ ﺑﺮاﺑﺮي دﻻر ﺑﻪ 0057 رﻳﺎل ﺗﻨﺰل ﻛﻨﺪ )ﺑﺎ ﺛﺎﺑﺖ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ(‬

         ‫ﺷﺎﺧﺺ ‪ DRC‬ﺑﺮاﺑﺮ ﻳﻚ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد. ﻳﻌﻨﻲ زﻳﺮ ﻧﺮخ ﻓﻮق ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن ﻣﺘﻮﺟﻪ زﻳﺎن اﺳﺖ.‬


       ‫ﻛﺸﺶ ارزي ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮات ده درﺻﺪي ﻧﺮخ ارز 88/0 ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﮔﺮدﻳﺪ.‬


  ‫از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ‪ DRC‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣـﻲ ﺗـﻮان ﻓﻬﻤﻴـﺪ در ﺻـﻮرﺗﻴﻜﻪ ﻗﻴﻤـﺖ‬

                        ‫ﺳﻴﻤﺎن 01 درﺻﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ آﻧﮕﺎه ﻣﻴﺰان ‪ DRC‬ﺑﻪ 47/0 ﺧﻮاﻫﺪ رﺳﻴﺪ.‬
‫271‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺮزي ﺑﺮق ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ از 4 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ 5/5 ﺳﻨﺖ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑـﺪ‬

  ‫و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﺎﻳﺮ ﻋﻮاﻣﻞ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ 1=‪ DRC‬ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤـﺖ ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺑـﺮق از 5/5‬

                     ‫ﺳﻨﺖ ﺑﻪ ازاي ﻫﺮ ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺎﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬


  ‫اﻳﻦ وﺿﻌﻴﺖ در ﻣﻮرد ﺳﻮﺧﺖ ﻣﺎزوت ﻧﻴﺰ ﻣﺸﺎﺑﻪ اﺳﺖ ﻳﻌﻨﻲ اﮔﺮ ﻗﻴﻤﺖ ﻣـﺮزي ﻣـﺎزوت از‬

  ‫9 ﺳﻨﺖ ﺑﻪ 11 ﺳﻨﺖ ﺑﺮﺳﺪ ﻣﻴﺰان 1=‪ DRC‬ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻟﺬا در ﻋـﻴﻦ ﺣﺎﻟـﺖ ﻧﻴـﺰ ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻗﻴﻤـﺖ‬

                      ‫ﻣﺮزي ﻣﺎزوت ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از 11 ﺳﻨﺖ ﻣﺎﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﻲ دﻫﻴﻢ.‬


  ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ‪ DRC‬ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺷﺪه )09/0 = ‪ (DRC‬ﻳﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و ‪ DRC‬ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه‬

  ‫ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي داﺧﻠﻲ )64/0 = ‪ (DRC‬ﻣﺎ را ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻣـﻲ رﺳـﺎﻧﺪ ﻛـﻪ ﻣـﺎ در ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن از‬

  ‫ﺳﻮﺑﺴﻴﺪﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎﻻﻳﻲ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻴﻢ ﺑﺎ اﻳﻦ وﺟـﻮد ﻣـﺎ در ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﺳـﻴﻤﺎن در ﻋﺮﺻـﻪ ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﺗﻮاﻧﺎﻳﻲ رﻗﺎﺑﺖ دارﻳﻢ و از ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ اﻳﺴﺘﺎ ﺑﺮﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻴﻢ اﻣﺎ ﻻزم اﺳﺖ در ﺳﻴﺎﺳـﺘﻬﺎي ﺗﺠـﺎري‬

  ‫ﻛﺸﻮر و ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎ اﺻﻼﺣﺎﺗﻲ در ﺟﻬﺖ ﺑﻬـﺮه ﮔﻴـﺮي از ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﻓـﻮق ﺑﻌﻤـﻞ‬

                                                                                     ‫آﻳﺪ.‬


  ‫در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑـﺮ ﺻـﻨﻌﺖ ﭘـﺮداﺧﺘﻴﻢ. ﺑـﺎ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺗﻘﺎﺿـﺎي‬

  ‫واردات و ﻋﺮﺿﺔ ﺻﺎدرات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻣﻮﺿـﻮع را آﻏـﺎز ﻣـﻲﻧﻤـﺎﻳﻴﻢ. از ﻟﺤـﺎظ ﻧﻈـﺮي‬

  ‫واردات، ﺗﺎﺑﻊ ﻧﺮخ ارز، ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧﺎرﺟﻲ، ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﻣﻴﺰان درآﻣﺪ ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ.‬

  ‫ﻫﺪف از آوردن ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺧـﺎرﺟﻲ و ﻧـﺮخ ارز در ﺗـﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿـﺎي واردات، اﺣﺘﺴـﺎب ﻗﻴﻤـﺖ‬
‫371‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻓﺮوش رﻓﺘﺔ )ﺗﻤﺎم ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺧﺮﻳﺪار( ﻛﺎﻻي وارداﺗﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫـﺎي داﺧﻠـﻲ، رﻗﺎﺑـﺖ‬

  ‫ﺑﻴﻦ ﻛﺎﻻﻫﺎي داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ را در ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿﺎي واردات ﻣﻄﺮح ﻣﻲﺳﺎزد. ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎي ﮔﻤﺮﻛـﻲ و‬

  ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻫﺰﻳﻨﻪاي ﺑﺮ ﻗﻴﻤـﺖ ﻓـﺮوش رﻓﺘـﻪ )ﺗﻤـﺎم ﺷـﺪه ﺑـﺮاي ﺧﺮﻳـﺪار( ﺗﻠﻘـﻲ‬

                                                                                    ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


  ‫زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮاﺳﺎس ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي ﻧﻬﮕﺎﻧﺔ ‪ ISIC‬ﻣﺪ ﻧﻈﺮ اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﻮد و ﻣﻮاﻧﻊ‬

  ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﺘﻌﺪدي ﺑﻄﻮر ﻣﺠﺰا در ﺑﺨﺸﻬﺎي ﺻﺎدرات و واردات ﺻﻨﻌﺖ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و در اﻟﮕﻮﻫﺎ‬

  ‫ﻟﺤﺎظ ﺷﺪﻧﺪ. دو دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻫﺮﻛﺪام ﺑﺎ ﻧﻪ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﺑﺮاي ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﺎدرات و‬

  ‫واردات ﻃﺮاﺣﻲ ﮔﺮدﻳﺪﻧﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ‬

  ‫وﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎص دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را ﻛﺎﻣﻞ ﻧﻤﻮده و ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ واردات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻟﺬا از روش "رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎي ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﺎﻣﺮﺗﺒﻂ" ﺑﺮاي ﺑﺮآورد‬

  ‫ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻣﻌﺎدﻻت ﻣﺰﺑﻮر اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮدﻳﻢ ﻛﻪ در ﻳﻚ زﻣﺎن، 9 ﻣﻌﺎدﻟﻪ دﺳﺘﮕﺎه را ﻳﻜﺠﺎ ﺑﺮآورد‬

  ‫ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﺪ. ﺑﺮآورد دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ از ﻗﺪرت ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻨﺪﮔﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻟﻲ ﺑﺮﺧﻮردار‬

  ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻋﻠﻲرﻏﻢ وﺟﻮد ﻧﻘﺎط ﭘﺮت در رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﻣﻌﺬاﻟﻚ ﺑﺮآوردﻫﺎ در ﺳﺎلﻫﺎي آﺧﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ‬

  ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻘﺎدﻳﺮ واﻗﻌﻲ ﻧﺰدﻳﻚﺗﺮ ﺷﺪهاﻧﺪ و ﻣﺒﻴﻦ ﺧﻮﺑﻲ رﮔﺮﺳﻴﻮنﻫﺎ ﺑﺮاي ﺑﺮآورد در زﻣﺎنﻫﺎي‬

  ‫آﻳﻨﺪه ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ ﺳﺎلﻫﺎي آﺧﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ.ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻋﻤﻼً‬

  ‫ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﺮخ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﺆﺛﺮ واردات ﻋﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت‬

  ‫ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ از آن اﺳﺘﻔﺎده ﻛﻨﻴﻢ ﻣﻲﺗﻮان اﻳﻦ اﺳﺘﻨﺒﺎط را داﺷﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ ﺟﺎي ﻣﻮاﻧﻊ‬
‫471‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي از اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻳﺎ ﻧﺮخ ارز ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮد. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﺳﺎدﮔﻲ آن در‬

  ‫ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺗﻌﺮﻓﻪﺳﺎزي )‪ (Tariffication‬ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺠﺎي ﻫﺮﻛﺪام از ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺑﻪ ﭼﻪ‬

  ‫ﻣﻴﺰان ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻲﺗﻮان وﺿﻊ ﻧﻤﻮد ﻛﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﻴﺰان اﺛﺮ را ﺑﺮ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع در‬

  ‫ﻣﻔﺎد ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪ دور اروﮔﻮﺋﻪ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺣﺬف ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي و ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﺑﻪ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ دارد،‬

                                                                 ‫ﺑﺴﻴﺎر ﻗﺎﺑﻞ اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺎﺷﺪ.‬


  ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي در ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت ﻣـﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ اﺛـﺮات ﺑﺴـﺰاﻳﻲ در ﺣﺠـﻢ واردات داﺷـﺘﻪ‬

  ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ، وﻟﻲ در ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ وارد ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﺗﺪاﺑﻴﺮي اﻧﺪﻳﺸﻴﺪه و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را‬

  ‫دور ﻣﻲزﻧﻨﺪ و راه ﺣﻞﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي آﻧﻬﺎ ﭘﻴﺪا ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﻋﻤﻼً ﻛﻢ اﺛـﺮ ﻣـﻲﺷـﻮد. ﺑـﻪ ﻋﺒـﺎرت‬

  ‫دﻳﮕﺮ واردﻛﻨﻨﺪﮔﺎن ﻣﻔﺮﻫﺎي ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﻏﻴﺮﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﻣﻮﺟﻮد ﺑﺮاي ﻓﺮار از ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺰﺑﻮر را ﻣﻲﻳﺎﺑﻨـﺪ و ﺑـﺎ‬

                                ‫اﺳﺘﻔﺎده از اﻳﻦ ﻣﻔﺮﻫﺎ از ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎي ﻧﺴﺒﻲ اﻳﻦ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﻲﮔﺮﻳﺰﻧﺪ.‬


  ‫ﻣﺸــﺎﺑﻪ ﺗــﺎﺑﻊ ﺗﻘﺎﺿــﺎي واردات، ﻋﺮﺿــﻪ ﺻــﺎدرات، ﺗــﺎﺑﻌﻲ از ﻧــﺮخ ارز، ﻗﻴﻤــﺖ ﻛﺎﻻﻫــﺎي‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ، ﻗﻴﻤـﺖ ﻛﺎﻻﻫـﺎي داﺧﻠـﻲ و ﻣﻴـﺰان درآﻣـﺪ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ. ﻫﻤﺎﻧﻨـﺪ ﺑﺨـﺶ واردات،‬

  ‫ﺳﻴﺎﺳﺖﻫﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ورود ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻴﻔﻲ در اﻟﮕﻮه وارد ﻛـﺮدﻳﻢ. ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻣﺤﺎﺳـﺒﺎت‬

   ‫ـ‬      ‫ـ ـ‬       ‫ـ‬        ‫ـ ـ‬
  ‫اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه در ﺣﺎﻟﺘﻬـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ اﻟﮕـﻮي ﺑﺨـﺶ ﺻـﺎدرات، ﻣـﻲﺗـﻮان ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﮔﺮﻓـﺖ ﻛـﻪ ﻣﻮاﻧـﻊ‬
                                         ‫ـ‬   ‫ـ‬     ‫ـ‬     ‫ـ‬       ‫ـ‬           ‫ـ ـ‬

  ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي، داراي اﺛﺮات زﻳﺎدي در ﺗﺤﺪﻳﺪ ﻳﺎ ﺗﺸـﻮﻳﻖ ﺻـﺎدرات ﻛﺎﻻﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ دارﻧـﺪ. ﻣﻮاﻧـﻊ‬

  ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓــﻪاي ﺻــﺎدرات ﻫﻤﭽﻨــﺎن در ﻛﻮﺗــﺎه ﻣــﺪت اﺛــﺮ ﭼﺸــﻤﮕﻴﺮي داﺷــﺘﻪ وﻟــﻲ در ﺑﻠﻨــﺪ ﻣــﺪت،‬

  ‫ﺻﺎدرﻛﻨﻨﺪﮔﺎن راهﺣﻞﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮاي رﻓﻊ آﻧﻬﺎ ﭘﻴﺪا ﻧﻤـﻮده و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎً ﻣﻮاﻧـﻊ را دور زده و ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﺧـﻮد‬
‫571‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫اداﻣﻪ ﻣﻲدﻫﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳـﻦ اﻣـﺮ در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪت، اﺛـﺮات ﻣﻮاﻧـﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي را ﻧﺎﻛﺎرآﻣـﺪ ﺗﻠﻘـﻲ‬

                                                                                       ‫ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ.‬


  ‫در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻗﺒﻠﻲ ﺗﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ ﺑﻪ اﻟﮕﻮﻫﺎي واردات و ﺻﺎدرات در زﻳﺮﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮﺳﻴﻢ. اﻳﻦ اﻟﮕﻮﻫﺎ ﻋﻤﻼً ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ در زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ را ﻣﺸـﺨﺺ‬

  ‫ﻧﻤﻮدﻧﺪ. از ﻟﺤﺎظ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﻫﻤﻴـﺖ و ﺗﺄﻳﻴـﺪ، ﺑﻴﺸـﺘﺮ ﺑـﺮ ﺿـﺮﻳﺐ‬

  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﻣﻲﺧﻮاﻫﻴﻢ ﺑﺪاﻧﻴﻢ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي وارداﺗﻲ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻲ و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﻓﺔ وارداﺗﻲ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻣﺎ ﭼﻪ اﺛﺮ ﺑﺮ ﺣﺠـﻢ واردات و‬

  ‫ﺻﺎدرات زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ دارد. اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را ﺑﺎ ﺑﺮرﺳـﻲ ﺳـﻨﺎرﻳﻮﻫﺎﻳﻲ در ارﺗﺒـﺎط ﺑـﺎ آﺛـﺎر و‬

  ‫ﺗﺒﻌﺎت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻤﻮدﻳﻢ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺌﻮال اﺳﺎﺳﻲ ﭘﺎﺳﺦ داد ﻛـﻪ‬

      ‫آﻳﺎ اﻟﺤﺎق ﻣﺰﺑﻮر ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟‬


  ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﻜﺴﺎن در ﻧﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ارز ﻳـﺎ ﻗﻴﻤـﺖﻫـﺎي ﺧـﺎرﺟﻲ ﻳـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﻜﺴـﺎن در ﻗﻴﻤـﺖ‬

  ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ و وارداﺗﻲ در داﺧﻞ ﻛﺸﻮر ﺳﺒﺐ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ‬

  ‫ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ، اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ در ﻣﻴﺰان واردات و ﺻﺎدرات‬

  ‫و ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ را ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﻔﺎد ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣﻪﻫﺎ، ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ‬

  ‫ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ ﻣﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻛﺎﻫﺸﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ ﻣﺎ ﺑـﺮ ﺗﻌﺮﻓـﻪ وارداﺗـﻲ ﻛﺎﻻﻫـﺎي‬

  ‫آﻧﻬﺎ وﺿﻊ ﻛﺮدهاﻳﻢ. در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ، ﻣﻴﺰان اﻓﺰاﻳﺶ در ﺻﺎدرات و واردات ﺑـﻪ ﻳـﻚ ﻣﻴـﺰان ﻧﺨﻮاﻫـﺪ‬

  ‫ﺑﻮد. در اﻳﻦ ارﺗﺒﺎط ﺳﻨﺎرﻳﻮﻳﻲ را در ﻧﻈﺮ ﻣﻲﮔﻴﺮﻳﻢ ﻛﻪ از ﺟﺪاول ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘـﻪ ﺑـﺮ‬
‫671‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

               ‫ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺑﺮ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ.‬


  ‫ﻓﺮض ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ ﺳﻄﺢ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺟﻬﺎﻧﻲ، درآﻣﺪﻫﺎي ﻧﻔﺘـﻲ اﻳـﺮان، ﺷـﺎﺧﺺﻫـﺎي ﻗﻴﻤـﺖ ﻋﻤـﺪه‬

  ‫ﻓﺮوﺷﻲ ﺟﻬﺎﻧﻲ، ارزش واﺣﺪ ﺻﺎدرات، ﻧﺮخ ﻣﺆﺛﺮ ارز، ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي وارداﺗﻲ در داﺧـﻞ‬

  ‫ﻛﺸﻮر و ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺻﺎدراﺗﻲ در داﺧﻞ ﻛﺸـﻮر، ﻫﻤﮕـﻲ در ﺳـﻄﺢ ﻗﺒﻠـﻲ ﺧـﻮد ﺑـﺎﻗﻲ‬

  ‫ﺑﻤﺎﻧﺪ و ﻓﻘﻂ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑـﺪ و ﺑـﺎ اﺣﺘﺴـﺎب اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع، ﻣﻴـﺎﻧﮕﻴﻦ ﺑﻴﺴـﺖ ﺳـﺎﻟﻪ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ‬

  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري، ﺻﺎدرات و واردات ﺑﺮﺣﺴﺐ اﺳـﻤﻲ و ﺑـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ ﺛﺎﺑـﺖ و ﺷـﺎﺧﺺ ﻣﺰﻳـﺖ‬

  ‫ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦﻫﺎ ﺑﺮاي ﺷﺮاﻳﻂ ﻗﺒﻞ از‬

  ‫ﻋﻀﻮﻳﺖ و ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ و ﺗﻔﺎوتﻫﺎي ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﺤﺎﺳـﺒﻪ و ﻣﺘﻮﺳـﻂ درﺻـﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ‬

                                  ‫آﻧﻬﺎ ﺑﻌﺪ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻞ از ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪﻧﺪ.‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻳﻨﻜﻪ روش ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه، ‪ ex-post simulation‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ، ارزﻳـﺎﺑﻲ‬

  ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺷﺮح اﺳﺖ ﻛﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در دورة ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ وﻗـﺎﻳﻊ ﻣﺘﻨـﻮﻋﻲ ﻛـﻪ اﺗﻔـﺎق اﻓﺘـﺎده‬

  ‫اﮔﺮ ﻣﺎ ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﻣﻲﺷﺪﻳﻢ ﭼﻪ اﺛﺮاﺗﻲ در ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي واردات و ﺻﺎدرات اﻋـﻢ از‬

  ‫دﻻري و ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري دﻻري و ﺣﻘﻴﻘﻲ و ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر ﺑﺮ زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ‬

                                                                               ‫اﺗﻔﺎق ﻣﻲاﻓﺘﺎد.‬


  ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺪﺳﺖ آﻣﺪه ﭘﺲ از اﻟﺤﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻣﺘﻮﺳـﻂ‬

  ‫ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﻴﺰان 75/0%- ﺑﻪ ﻛﺴﺮي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﻛﻞ ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ اﻓﺰوده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﻳﻦ رﻗـﻢ ﺑـﺮاي‬
‫771‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 26/0%- ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات ﻛﻠﻴﻪ زﻳـﺮﺑﺨـﺶﻫـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫـﺪ‬

  ‫ﻳﺎﻓﺖ و در ﻣﺠﻤﻮع اﻟﺤﺎق ﺑﻪ اﻳﻦ ﺳﺎزﻣﺎن ﺳﺎﻻﻧﻪ 47/2% ﺑﺮ ﺻﺎدرات ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ ﻣـﻲاﻓﺰاﻳـﺪ. اﻳـﻦ‬

  ‫رﻗﻢ ﺑﺮاي واردات دﻻري 36/0% اﺳﺖ. اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺳـﺒﺐ ﺑﻬﺒـﻮد وﺿـﻌﻴﺖ‬

  ‫زﻳﺮﺑﺨﺶ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺷﻴﻤﻴﺎﻳﻲ از ﻟﺤﺎظ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر وﻟﻲ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﺨﺶﻫﺎ از ﻟﺤﺎظ اﻳﻦ‬

  ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻣﺘﻀﺮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻳﺎ ﺷﺎﺧﺺ آﻧﺎن ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. در ﻣﺠﻤﻮع، ﻛـﻞ ﺻـﻨﻌﺖ، ﻣﺰﻳـﺖ‬

  ‫ﻧﺴﺒﻲ آﺷﻜﺎر 11/0% ﺑﻬﺘﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﮔﺮﭼﻪ ﻧﺮخ رﺷﺪ ﺻـﺎدرات ﺑـﻴﺶ از واردات اﺳـﺖ ﻟـﻴﻜﻦ ﺑـﺎ‬

  ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻢ ﺻﺎدرات ﺻﻨﻌﺘﻲ از ﻛﻞ ﺻﺎدرات ﻛﺸﻮر )ﻧﻔﺘﻲ و ﻏﻴﺮﻧﻔﺘـﻲ(، اﻳـﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ‬

  ‫در ﺻﺎدرات ﺑﻪ آن ﻣﻴﺰان ﻧﻴﺴﺖ ﻛـﻪ ﺑﺘﻮاﻧـﺪ ﺟﺒـﺮان اﻓـﺰاﻳﺶ واردات را در اﺛـﺮ اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬

                                                                       ‫ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ.‬


  ‫ﻋﺪم ﺗﻌﺎدل ﻧﺴﺒﻲ در ﺗﺮاز ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺧﺎرﺟﻲ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻋﻤﻼً ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﻛـﻪ در‬

  ‫ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزﻳﻬﺎ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﻛﺎﻫﺶ زﻳﺎدﺗﺮ ﻧﺮﺧﻬﺎي ﺗﻌﺮﻓﺔ ﺧﺎرﺟﻴﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﺮخﻫﺎي ﺗﻌﺮﻓﺔ اﻳـﺮان،‬

  ‫ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﻌﺪ از اﻟﺤﺎق ﺑﺪﺗﺮ ﺷﻮد. ﻋﻠـﺖ ﺑـﺪﺗﺮ ﺷـﺪن ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري ﻓﺰوﻧـﻲ ﺑﺴـﻴﺎر زﻳـﺎد‬

  ‫واردات ﺑﺮ ﺻﺎدرات در اﻳﻦ زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨـﺪ ﻛـﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﺔ ﺧﺎرﺟﻴـﺎن )ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان‬

  ‫ﺑﺴﻴﺎر ﺑﻴﺸﺘﺮ( و ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﺔ اﻳﺮان )ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﺴﻴﺎر ﻛﻤﺘﺮ( از ﻧﺮﺧﻬﺎي اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﺮاي ﺷﺒﻴﻪﺳـﺎزي‬

  ‫اﺳﺖ. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻄﻲ از ﺗﻌﺎدل ﻧﺴﺒﻲ در واردات و ﺻﺎدرات در زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮﺳﻴﻢ‬

  ‫ﻣﻲﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﻛﻪ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺒﻮد وﺿـﻌﻴﺖ ﺗﺠـﺎرت ﺧـﺎرﺟﻲ ﺑﺨـﺶ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ ﻣﻲﺷﻮد. در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ را‬
‫871‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺪﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي ﺑﺎﻳـﺪ اذﻋـﺎن داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﮔﺮﭼـﻪ‬

  ‫ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺳﺒﺐ ﻛﻨﺘﺮل ﻛﻮﺗﺎه ﻣﺪت ﺻﺎدرات و واردات ﻣﻲﺷﻮد وﻟﻲ ﻋﻤﻼً در ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪت‬

                                          ‫ﻛﻨﺎر ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﺪه و ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﻛﺎرآﻣﺪ ﺗﻠﻘﻲ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.‬


  ‫ﺑﺮ اﺳﺎس ﻣﺤﺎﺳﺒﺎت اﻧﺠﺎم ﺷـﺪه ﻣـﻲﺗـﻮان ﮔﻔـﺖ ﭼـﻪ در ﺑﺨـﺶﻫـﺎي ﺻـﺎدرات و ﭼـﻪ در‬

  ‫ﺑﺨﺶﻫﺎي واردات زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ، ﻣﺠﻮز ﺻـﺪور ﻳـﺎ ورود ﻳـﺎ ﻣﺤـﺪودﻳﺖ ﻧﺎﺷـﻲ از اﺟـﺎزه‬

     ‫ـ‬          ‫ـ ـ‬        ‫ـ‬          ‫ـ‬
  ‫ﺻـﺎدرات ﻳـﺎ واردات، ﻃـﻮﻻﻧﻲﺗـﺮﻳﻦ و ﻣﺴـﺘﻤﺮﺗﺮﻳﻦ و ﻣـﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﻧﺤـﻮه ﻛﻨﺘـﺮلﻫـﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي‬
                                                  ‫ـ‬        ‫ـ‬     ‫ـ‬           ‫ـ‬       ‫ـ‬

  ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻫﻤﺨﻄـﻲ ﻣﻮاﻧـﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي و ﺗﻌﺮﻓـﻪ واﺿـﺢ ﮔﺮدﻳـﺪ ﻛـﻪ ﻣـﻲﺗـﻮان ﻣﻮاﻧـﻊ‬

  ‫ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي را ﺑﺎ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻌﺮﻓﻪاي ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻧﻤـﻮد و اﻳـﻦ ﻣﻮﺿـﻮع در ﻫـﺮ ﻳـﻚ از زﻳـﺮ ﺑﺨـﺶﻫـﺎي‬

  ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺷﺪت اﺛﺮ ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل اﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ، ﻫﻤﮕﻲ اﺛﺮات‬

  ‫اوﻟﻴﻪ اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت و اﺛﺮات ﺛﺎﻧﻮﻳﻪ ﻧﺎﺷﻲ از ﺗﺨﺼﻴﺺ ﻣﺠﺪد ﻣﻨﺎﺑﻊ در اﺛـﺮ اﻟﺤـﺎق‬

                                                  ‫ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت را ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻲدارد.‬


  ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﻛﻪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﻳـﻚ‬

  ‫ﻫﺪف ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺪت ﭘﺲ از ﺷﻔﺎف ﻛـﺮدن ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺧـﺎرﺟﻲ ﺻـﻨﻌﺖ و اﺻـﻼح ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﺻـﻨﻌﺖ در‬

  ‫اﻓﺰاﻳﺶ ﻛﻴﻔﻴﺖ و ﻛﻤﻴﺖ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه و اﺧﺘﻼل زداﻳﻲ ﻧﻈﺎم اﻗﺘﺼﺎدي ﺻﻨﻌﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﻗﺎﺑﻞ‬

  ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺠﺪد اﺳﺖ. ﻧﺘﺎﻳﺞ اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان را ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ در رﻗﺎﺑﺖ ﺑـﺎ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬

  ‫ﻧﻤﻲﺑﻴﻨﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﻬﺒﻮد ﻳﺎﺑﺪ، اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﻣـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺳـﺒﺐ‬

  ‫ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﻴﺖ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺻﻨﻌﺘﻲ اﻳﺮان ﺑﺸﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن داﺷﺖ ﻛﻪ ارﻗـﺎم ﺑـﻪ ﻛـﺎر‬
‫971‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺳﻨﺎرﻳﻮي اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺮ اﺳﺎس ﻛﻠﻴﺖ ﻣﺘﺪاول در ﺟﻬﺎن از ﻟﺤﺎظ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓـﻪﻫـﺎي‬

  ‫داﺧﻠﻲ و ﺧﺎرﺟﻲ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه، وﻟﻲ اﻳﻦ ارﻗﺎم ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ در دور ﻣﺬاﻛﺮات ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﺷـﻮد. اﻟﮕـﻮي‬

  ‫اراﺋﻪ ﺷﺪه، اﻳﻦ اﺑﺰار را در اﺧﺘﻴﺎر ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮان ﻗﺮار ﻣﻲﻫﺪ ﺗﺎ ﺿﻤﻦ ﺑﺮرﺳﻲ ﺳـﻨﺎرﻳﻮﻫـﺎي ﻣﺨﺘﻠـﻒ،‬

  ‫آﺛﺎر و ﺗﺒﻌﺎت اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت را ارزﻳـﺎﺑﻲ ﻛﻨﻨـﺪ و از آن ﻣﻴـﺎن، ﺑﻬﺘـﺮﻳﻦ ﺣﺎﻟـﺖ را‬

  ‫ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ. ﻧﻜﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ دﻳﮕﺮ در اﻳﻦ ﺑﺮرﺳﻲ، ﺛﺎﺑـﺖ اﻧﮕﺎﺷـﺘﻦ ﺑـﺎﻗﻲ‬

  ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎي ﻛﻤﻲ و ﻛﻴﻔﻲ اﻗﺘﺼﺎدي و ﻏﻴﺮاﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ ﻛﻪ ﺗﻐﻴﻴﺮ آﻧﺎن ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧـﻮد اﺛـﺮات‬

  ‫ﺑﺴﺰاﻳﻲ در ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ ﺑﮕﺬارﻧﺪ. در ﻫﺮ ﺣﺎل ﭘﻴﺎم اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ را ﻣﻲﺗﻮان در ﻧﻴﺎز ﻣﺒﺮم و ﺿﺮوري ﺑﻪ‬

  ‫ﺑﺎزﺑﻴﻨﻲ ﻛﻠﻴﻪ وﺟﻮه ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان و اﺻـﻼح ﺳـﺎﺧﺘﺎر ﻣﻮﺟـﻮد ﺧﻼﺻـﻪ ﻧﻤـﻮد. ﺷـﺎﻳﺪ ﺑـﻪ ﻃـﻮر‬

                                                                           ‫ﺧﻼﺻﻪ ﺑﺘﻮان ﮔﻔﺖ:‬


  ‫ﺳﻴﺎﺳﺘﻬﺎي ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي در اﻳﺮان در ﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ و ﻳﻜﺴﻮ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﺸـﺪهاﻧـﺪ‬              ‫‪‬‬

           ‫و اﻛﺜﺮاً اﺛﺮ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ را ﺧﻨﺜﻲ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ اﻻاﻗﻞ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ و اﻧﺴﺠﺎم ﻧﺪارﻧﺪ.‬

  ‫زﻳــﺮ ﺑﺨــﺶﻫــﺎي ﻧﺴــﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷــﺎك و ﭼــﺮم و ﺻــﻨﺎﻳﻊ ﻣﺎﺷــﻴﻦ آﻻت، ﺗﺠﻬﻴــﺰات، اﺑــﺰار و‬   ‫‪‬‬

  ‫ﻣﺤﺼــﻮﻻت ﻓﻠــﺰي ﻫﺮﻛــﺪام ﺑــﻪ ﺗﺮﺗﻴــﺐ 4/52% و 6/32% و ﺟﻤﻌ ـﺎً ﺣــﺪود 05% از اﺷــﺘﻐﺎل‬

                                                    ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص دادهاﻧﺪ.‬

  ‫زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﻧﺴﺎﺟﻲ، ﭘﻮﺷـﺎك و ﭼـﺮم در ﺑـﻴﻦ زﻳـﺮﺑﺨﺶﻫـﺎي ﺻـﻨﻌﺘﻲ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬               ‫‪‬‬

  ‫آﺷﻜﺎر 586/0 و زﻳﺮ ﺑﺨﺶ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ﻓﻠـﺰات اﺳﺎﺳـﻲ داراي ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ آﺷـﻜﺎر ﺑـﻪ ﻣﻴـﺰان‬

  ‫885/0 ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ در ﺑﻴﻦ زﻳﺮﺑﺨﺶﻫﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ از وﺿﻌﻴﺖ ﺑﻬﺘﺮي ﺑﺮﺧـﻮردار ﻫﺴـﺘﻨﺪ. در‬
‫081‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                        ‫ﺑﺎﻗﻲ زﻳﺮ ﺑﺨﺶﻫﺎي اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻨﻔﻲ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬

  ‫ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻮﺟﻮد، ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺳـﺒﺐ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺎﻻﻧﻪ‬            ‫‪‬‬

  ‫47/2% ﺻﺎدرات ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ و 36/0% درﺻﺪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺎﻻﻧﻪ در واردات ﺧﻮاﻫـﺪ ﺷـﺪ.‬

  ‫ﮔﺮﭼﻪ ﻧﺮخ اﻓﺰاﻳﺶ ﺻﺎدرات ﺑﻴﺶ از واردات اﺳﺖ وﻟﻲ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻴﺰان واردات ﺑﺴﻴﺎر‬

  ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ از ﻣﻴﺰان ﺻﺎدرات اﺳﺖ، اﻳﻦ اﻓـﺰاﻳﺶ در ﺻـﺎدرات ﻧﻤـﻲﺗﻮاﻧـﺪ ﺗـﺮاز ﺗﺠـﺎري ﺑﺨـﺶ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ را ﺑﻪ ﺻﻔﺮ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در اﺛﺮ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت‬

  ‫ﺳﺎﻻﻧﻪ ﺣﺪود 6/0% ﺑﻪ ﻛﺴﺮي ﺗﺮاز ﺗﺠﺎري ﻛﻞ ﺻﻨﻌﺖ اﻓﺰوده ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﻓﻘـﻂ‬

  ‫اراﺋﺔ ﺷﺎﺧﺼﻲ ﺑﺮاي ﮔﻤﺎﻧﻪزﻧﻲ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ در ﻧﺘﻴﺠﺔ اﻟﺤـﺎق ﻣـﻲﺑﺎﺷـﺪ و ﻧـﻪ اﻳﻨﻜـﻪ در‬

                                                ‫واﻗﻌﻴﺖ دﻗﻴﻘﺎً ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰي اﺗﻔﺎق ﺑﻴﺎﻓﺘﺪ.‬

  ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﻲﻫﺎي اﻧﺠﺎم ﺷﺪه، ﺑﺎﻳـﺪ اذﻋـﺎن داﺷـﺖ ﻛـﻪ ﻋﻀـﻮﻳﺖ در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ‬        ‫‪‬‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﻌﻠﻲ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان ﭼﻨﺪان ﺣﺴﻨﻲ ﺑﺮاي اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻮﺟﻮد ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬

  ‫آورد. وﻟﻲ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺻﻨﻌﺖ اﻳﺮان ﺑﺘﻮاﻧﺪ در ﺷـﺮاﻳﻂ رﻗﺎﺑـﺖ ﺑـﺎ ﻛﺸـﻮرﻫﺎي دﻳﮕـﺮ درﻋﺮﺻـﻪ‬

                      ‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ ﻗﺮار ﮔﺮد ﻣﻲﺗﻮان از ﻋﻀﻮﻳﺖ در آن ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﻬﺮه ﺟﺴﺖ.‬

  ‫اﻳﻦ ﻧﺘﺎﻳﺞ، ﻫﻤﮕﻲ در ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻓﻌﻠﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﭘﻴﺪا ﺷﺪهاﻧﺪ و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑﻬﺒﻮد‬       ‫‪‬‬

  ‫ﻳﺎﺑﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎً ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻧﻤﻮد. از ﻃﺮﻓﻲ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻳﻚ ﺳﻨﺎرﻳﻮي ﺧﺎص ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂ ﺳﺎﻳﺮ‬

  ‫ﻛﺸﻮرﻫﺎي ﻋﻀﻮ ﺳﺎزﻣﺎن اﻳﻦ اﺛﺮات را ارزﻳﺎﺑﻲ ﻛﺮدﻳﻢ. ﺣﺎل ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﺮخﻫـﺎي‬

  ‫ﺗﻌﺮﻓﻪ ﻛﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﺸـﺨﺺ ﮔـﺮدد، ﻋـﻮض ﺷـﻮد )ﻛـﻪ ﺣﺘﻤـﺎً اﻳـﻦﭼﻨـﻴﻦ اﺳـﺖ(‬
‫181‬                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                 ‫ﭘﺎﺳﺦﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﻛﺮد.‬


  ‫در ﺑﺨﺶ ﺑﻌﺪي ﺑﻪ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑـﺮ ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﭘـﺮداﺧﺘﻴﻢ و ﺑـﺎ ﻃـﺮح ﻳـﻚ اﻟﮕـﻮي‬

  ‫ﻫﻤﺰﻣﺎن دﺳﺘﮕﺎه ﻣﻌﺎدﻻت اﻗﺘﺼﺎدﺳـﻨﺠﻲ اﻗـﺪام ﺑـﻪ ﺑﺮرﺳـﻲ اﺛـﺮ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﺑـﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫـﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪ،‬

  ‫ﻣﺼﺮف، ﺗﺠﺎرت )واردات و ﺻﺎدرات( و ﻗﻴﻤﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﻤـﻮدﻳﻢ. روش اﺗﺨـﺎذ ﺷـﺪه ﻳـﻚ اﻟﮕـﻮي‬

  ‫رﻓﺘﺎري ﻫﻤﺰﻣﺎن اﺳﺖ ﻛﻪ اﺛﺮ ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻗﻴﻤﺖ ﻧﺎﺷﻲ از ﻣﺎزاد ﻋﺮﺿﻪ ﻳﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎ را ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﻣﻲدﻫـﺪ‬

  ‫و ﺑﻄﻮر ﻫﻤﺰﻣـﺎن آن را در رﻓﺘـﺎر ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻣﺼـﺮف و ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺳـﻴﻤﺎن ﻣﻠﺤـﻮظ ﻣـﻲدارد. ﺑـﺎ اﻳـﻦ‬

  ‫ﺧﺼﻮﺻﻴﺖ ﻧﺎم اﻳﻦ اﻟﮕﻮ را ﻛﻪ ﺳﻴﺎق ﻧﻮﻳﻨﻲ در اﻟﮕﻮﺳـﺎزي ﻧﻴـﺰ دارد ﺑـﺎ ﻧـﺎم "اﻟﮕـﻮي ﺗﻌـﺪﻳﻞ ﻋـﺪم‬

  ‫ﺗﻌـﺎدل ﭘﻮﻳـﺎ")‪ Dynamic Disequilibrium Adjustment Model (DDAM‬ﻣﻌﺮﻓـﻲ ﻧﻤـﻮدﻳﻢ1.‬

  ‫اﻳﻦ ﻣﺪل از 5 ﻣﻌﺎدﻟﺔ اﺳﺘﻮﻛﺴﺘﻴﻚ و 2 اﺗﺤﺎد ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﺪه اﺳﺖ. ارﺗﺒﺎﻃﺎت دروﻧﻲ ﻣﺪل ﺑﺪﻳﻦ ﺷﻜﻞ‬

  ‫اﺳﺖ ﻛـﻪ واردات، ﺻـﺎدرات، ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻣﺼـﺮف داﺧﻠـﻲ ﺳـﻴﻤﺎن ﺗﻮﺳـﻂ ﭼﻬـﺎر ﻣﻌﺎدﻟـﻪ اول ﺗﻌﻴـﻴﻦ‬

  ‫ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ و اﺗﺤﺎد ﺷﺸﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮات در ﻣﻮﺟﻮدي اﻧﺒﺎر را ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﻲﻛﻨـﺪ. ﺗﻐﻴﻴـﺮات ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻴﻤﺎن در‬

  ‫ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﻌﺎدل ﺗﻔﺎﺿﻠﻲ اﺳﺖ از ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻮﺟـﻮدي اﻧﺒـﺎر ﺗﻌﻴـﻴﻦ ﻣـﻲﮔـﺮدد و ﻣﺠـﺪداً‬

  ‫ﻗﻴﻤﺖ ﺳـﻴﻤﺎن ﺑﻄـﻮر ﻫﻤﺰﻣـﺎن ﺑـﺪﻳﻞ ﺣﻀـﻮر ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ در ﭼﻬﺎرﻣﻌﺎدﻟـﻪ اول ﺑـﺮ ﻣﻘـﺎدﻳﺮ ﺗﻮﻟﻴـﺪ،‬

  ‫ﻣﺼﺮف، واردات و ﺻﺎﺋﺮات ﺳﻴﻤﺎن ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻲﮔﺬارد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕـﺮ ﺑﺴـﺘﺎر اﻟﮕـﻮ ﺑـﺎ ﻣﺘﻐﻴـﺮ ﻗﻴﻤـﺖ‬



  ‫1اﻳﻦ اﻟﮕﻮ در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﻴﻤﺎن اروﭘﺎ 4002 در ﺑﺎرﺳﻠﻮن اﺳﭙﺎﻧﻴﺎ اراﺋﻪ ﮔﺮدﻳﺪ و ﺑﻪ ﺑﺤـﺚ ﮔﺬاﺷـﺘﻪ ﺷـﺪ و در ﻛﺘـﺎب و‬
                                                             ‫‪ CD‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮدﻳﺪ‬
  ‫‪B. Bidbad, N.Kalbasi Anaraki, “Effects of Iran’s WTO Accession on the cement Industry”, 4th‬‬
  ‫,‪European Cement Conference, March 2004, Barcelona, Spain. Propubs publication company‬‬
  ‫..‪U.K‬‬
‫281‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                           ‫ﻛﺎﻣﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬


  ‫ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ واردات ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ داﺧﻠﻲ ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ‬

  ‫و ﻣﻌﻨﻲ دار و ﺑﺎ ﻧﺮخ ﻣﻮﺛﺮ ارز واﻗﻌﻲ داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﻔﻲ اﺳﺖ. ﻣﻌﺎدﻻت ﺻـﺎدرات ﻧﺸـﺎن ﻣـﻲدﻫـﺪ‬

  ‫ﻛﻪ ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن در ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳـﻴﻤﺎن و ﻧـﺮخ ﻣـﻮﺛﺮ ارز‬

  ‫ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺳﻴﻤﺎن داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ﺷـﺎﺧﺺ ﻋﻤـﺪه ﻓﺮوﺷـﻲ ﻗﻴﻤـﺖ ﺳـﻴﻤﺎن‬

  ‫اﺳﺖ اﮔﺮﭼﻪ ﺿﺮﻳﺐ اﻫﻤﻴﺖ ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎض و ﻛﻮﭼﻚ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ. اﻣـﺎ ﻇﺮﻓﻴـﺖ اﺳـﻤﻲ داراي ارﺗﺒـﺎط‬

  ‫ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري و ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻴﺪ داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن دارد. ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ در ارﺗﺒﺎط ﻣﻨﻔﻲ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ‬

          ‫ﺷﺎﺧﺺ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﻤﺪه ﻓﺮوﺷﻲ اﺳﺖ و داراي ارﺗﺒﺎط ﻣﺜﺒﺖ و ﻣﻌﻨﻲ داري ﺑﺎ ‪ GDP‬ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.‬


  ‫ﺑﺮاي ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن اﻗﺪام ﺑﻪ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزي اﻟﮕﻮي ﻓﻮق‬

  ‫ﻧﻤﻮدﻳﻢ. ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﺮاي دﻧﻴﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺘﻪ و در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ‬

  ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻗﺒﻠﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ 96/0 ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪ ﺑﺮ واردات ﺳﻴﻤﺎن از ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ و 41%‬

  ‫ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺮاي ﺻﺎدرات ﺑﻪ ﻛﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﻛﻨﻴﻢ. اﮔﺮﭼﻪ اﻳﻦ ارﻗﺎم‬

  ‫ﺑﺮآوردﻫﺎي ﺧﺎﻣﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺷﻤﺎي ﻛﻠﻲ اﺛﺮات اﻟﺤﺎق را ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪ.‬

  ‫ﻣﻘﺎﻳﺴﺔ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺒﻴﻪﺳﺎزﻳﻬﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ اﻟﺤﺎق اﻳﺮان ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ از ﺑﻌﺪ ﻛﺎﻫﺶ‬

                                                                         ‫ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ:‬


                                         ‫ﺗﻐﻴﻴﺮي در ﻣﺼﺮف داﺧﻠﻲ ﺳﻴﻤﺎن ﻧﻤﻲﺷﻮد.‬           ‫‪‬‬
‫381‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                   ‫داراي اﺛﺮات ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎض ﺑﺮ ﺻﺎدرات ﺳﻴﻤﺎن اﺳﺖ.‬          ‫‪‬‬

                           ‫واردات ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﻪ ﻣﻘﺪار ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاي اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ.‬          ‫‪‬‬

  ‫ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻗﻴﻤﺖﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺮﺿﻪ و ﺗﻘﺎﺿـﺎ ﺑﻄـﻮر دﻳﻨﺎﻣﻴـﻚ اﻧﺠـﺎم ﺷـﺪه و ﺑﻌـﺪ از اﻟﺤـﺎق ﺑـﻪ‬       ‫‪‬‬

                              ‫ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮي ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮد.‬

             ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﻋﺮﺿﻪ ﺳﻴﻤﺎن ﭘﺲ از اﻟﺤﺎق ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺰﻳﻲ ﺧﻮاﻫﺪﺑﻮد.‬          ‫‪‬‬

  ‫در ﻣﺠﻤﻮع اﻟﺤﺎق ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻛﺴﺮي ﺗﺮاز ﺗﺠـﺎري ﺳـﻴﻤﺎن را‬              ‫‪‬‬

                                                                      ‫ﺗﺸﺪﻳﺪ ﻧﻤﺎﻳﺪ.‬


  ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ اﺛﺮ ﻛﺎﻫﺶ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎ ﻧﺎﺷﻲ از اﻟﺤـﺎق اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﺳـﺎزﻣﺎن‬

  ‫ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ اﺛﺮات ﻗﺎﺑﻞ اﻏﻤﺎﺿﻲ ﺑﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف داﺧﻠـﻲ داﺷـﺘﻪ و ﺑـﺮ ﺻـﺎدرات ﺳـﻴﻤﺎن ﻧﻴـﺰ‬

  ‫ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺟﺰﻳﻲ دارد. در ﺣﺎﻟﻴﻜﻪ واردات ﺳﻴﻤﺎن را ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪاي اﻓﺰاﻳﺶ ﺧﻮاﻫﺪ داد.‬


  ‫ﮔﻔﺘﻨﻲ اﺳﺖ اﻳﺮان ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻛﻪ ﺑـﺎ ﻣﻮاﻧـﻊ ﺗﻌﺮﻓـﻪاي و ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓـﻪاي و‬

  ‫ﺣﻤﺎﻳﺘﻬﺎي دوﻟﺘﻲ ﺑﺴﻴﺎري ﻣﻮاﺟﻪ اﺳـﺖ ﺑﺎﻳـﺪ ﻫﺮﭼـﻪ ﺳـﺮﻳﻌﺘﺮ ﻧﺴـﺒﺖ ﺑـﻪ ﺣـﺬف اﻳـﻦ ﻣﻮاﻧـﻊ و آﻏـﺎز‬

  ‫ﻣﺬاﻛﺮات ﻣﺒﺎدرت ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ از ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺣﺎﺻﻞ از ﻋﻀـﻮﻳﺖ از ﻗﺒﻴـﻞ دﺳﺘﺮﺳـﻲ ﺑـﻪ ﺑﺎزارﻫـﺎي ﺟﻬـﺎﻧﻲ و‬

                                                ‫اﻣﻜﺎن رﺷﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﻨﺘﻔﻊ ﺷﻮد.‬
184                                    ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                             ‫ﺿﻤﻴﻤﻪ: ﻣﻘﺎﻟﻪ اراﺋﻪ ﺷﺪه در ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺳﻴﻤﺎن اروﭘﺎ‬


         Effects of Iran's WTO Accession on the cement industry
                                 B. Bidabad1, N. Kalbasi Anaraki2 and
                                             M.M. Rezai3

                                     Fars_o_Khozestan Cement Co.4

                     Paper to be presented at the 4th European Cement Conference

                                             Barcelona, Spain

                                             14-17 March 2004

  Abstract: Many companies around the globe are re-examining their business operations to
  explore profitable growth in international markets. The attractiveness of the membership in
  WTO can be recognized not only in the growing number of its members, but also as a result of
  increasing access to potential markets around the world.

  Iranian economy suffers from huge inefficiency in its trade relationships with other countries
  due to import compression policy and strict import controls. Iran's import profile is heavily
  skewed towards those tradables that are not strongly under the effects of WTO, indicating
  protectionism policy in the industry sector. Besides the need for easing protectionism, the
  emphasis placed on the growth of non-oil exports and reducing oil dependency as an objective in
  the five year development plans provides a strong argument for joining WTO. Measuring
  technical efficiency in the cement industry in Iran suggests that companies with export-
  orientation policy have potentials to succeed in increasing their technical efficiency.

  The new discovering realm of WTO for Iran's trade policy has been evaluated in this paper. The
  pros and cons for joining induced us to investigate the effects of Iran's membership on the
  cement industry. By designing a dynamic disequilibrium adjustment model (DDAM) we use
  annual data for the period 1963-2002 to estimate a simultaneous system of econometric
  equations including cement supply, exports, imports, and consumption functions in order to
  quantify the effects of joining on the cement industry of Iran. One of the main challenges
  confronting the Iranian cement industry is to improve the competitiveness of the industry
  through reducing the subsidies, removing restrictions and price controls. Indeed, the experience
  of other counties after joining WTO portrays a conflicting profile on the effects of accession on
  domestic economies. While some countries have developed important trading partners, others
  have suffered due to the loss of domestic industries. In this paper we intend to examine the
  hypothesis that whether reducing the tariff rates will promote Iranian cement industry. The
  results reveal that joining WTO has negligible effects on consumption, production and exports,
  though, will raise imports substantially.


  1
    -Professor Bijan Bidabad, Fars-o-Khozestan Cement Co. economic advisor.
  2
    -Professor Nahid Kalbasi Anaraki, Fars-o-Khozestan Cement Co. economic consultant.
  3
    -Professor Morteza Mir Mohammad Rezai, Fars-o-Khozestan Cement Co. research coordinator.
  4
    -This paper has been prepared by the order of Fars-o-Khozestan and the authors acknowledge financial
      support of this company. The views expressed herein are those of the authors and not necessarily those of
      Fars-o-Khozestan Cement Co.
185                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Introduction:
  Iran has special geographical advantage regarding mining products international trade due to
  locating in Persian Golf region with high potentials, since mineral products have been among
  top ten imports of the Persian Gulf region. Due to import compression policy and strict import
  controls, Iran's import as a share of GDP is relatively low. Moreover, her import profile is
  heavily skewed towards bulk foodstuffs and essential capital goods, reflecting recent currency
  shortage, import bans on many products and heavily protected industrial base. However, higher
  oil revenue since 2000 has eased pressures on Iran's debt obligations, permitting growth of
  imports in the essential goods. Though, the cement imports as a share of GDP still stands at very
  low level and is estimated to reach 0.025% in 2004.

  Iran's cement is a 70 years old industry. The Iranian cement industry dates back to 1993, when
  the first manufacture established in Rai city. Trends of consumption, production and trade show
  that Iran has a more or less closed cement economy due to import restrictions and export bans in
  specific years. As fluctuations of cement demand and supply clarify, whenever the price of oil
  grows up demand increases due to increasing government development expenditures. As a result
  excess demand appears, cement price increases, and import of cement grows up. To respond the
  excess demand, cement producers try to enlarge cement production capacity with some lags and
  after few years excess demand is removed by domestic supply, instead of imports. For many
  years, this was the case for the Iranian economy. According to this dynamic procedure we try to
  build up a dynamic disequilibrium adjustment model (DDAM) to explain this phenomenon. But
  before going through this procedure, we will have a closer look at the cement industry with
  emphasis on its output and trade.

  Production: This section portrays a profile of the industry production. Cement output has
  experienced sharp fluctuations during the period under investigation, 1963-2002. Though
  cement production has increased by an average annual growth rate of 10 percent during the
  mentioned period, it stands at very low level compared with other developing countries like
  China, India, and Korea. Indeed, the industry has produced above the nominal capacity due to
  demand pressures and restricted imports. Over the period 1973-1978 with the oil shock and
  sharp increase in oil revenues cement production increased dramatically. However, after then
  and during the imposed war the production plunged due to the war damages and scarcity of
  foreign exchange resources. The industry experienced a negative growth rate of -3.6% in 1988
  due to unused capacity and reduction of productivity. However, during the post war era the
  production turned to an increasing trend due to the reconstruction activities in such a way that
  the output growth reached 16.7 percent in 1990.

  Supply has exceeded the demand growth with the establishment of new plants and with the
  reduction in government expenditures since 1997. However, lack of access to international
  markets has induced cement producers to reduce their production due to the restriction imposed
  on cement exports.

  Imports and Exports: Word trade of cement stands at lower level than its production, since the
  raw material for production are abundant and generally found in most parts of the world. Despite
  the low ratio of world cement trade to the world production (7 percent in 1995) the growth of the
  cement trade has exceeded that of output due to the high volume of trade in south East Asia.
  Cement imports has been close to zero during the period under investigation except for the mid
  1970s, when Iran confronted with sharp increase in its oil revenues. However, this trend turned
  dramatically during the 1975-1995, leaving the industry without any competitors due to high
  level of protection, which has adversely affected the productivity of the industry.

  With the increase in the demand during the 1970s, domestic production failed to respond the
  aggregate demand and as a result of this failure the cement import increased substantially,
186                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  recording a growth rate of 134% in 1977, compared with the previous year. Though cement
  import has been relatively stable during the 1980s and 1990s, it experienced gradual growth in
  the early 2000s due to reconstruction activities and higher growth of real-estate sector of the
  economy compared with other sectors.
                 Graph (1). Iran's cement imports and exports  Indeed, Iran's cement imports and
                                                               exports have been subject to tariff
                                                               and non-tariff barriers. Despite
    3000000
             Iran's Cement Export and Import                   the cement shortage during the
    2500000
                                                               war, exports were subject to the
                                                               permission of the ministries of
    2000000
                                                               commerce and mining. Although,
                                                               exports incentives and tax
    1500000
                                                               exemptions were introduced in
                                                               1987, the instability of policy
    1000000
                                                               decisions and export bans in
                                                               specific years contributed to the
     500000                                                    low growth of exports. For
                                                               instance, export of different types
           0                                                   of cement and clinker was
               65    70    75     80    85    90   95 00       abandoned in 1996 and 1997.
                                                               However, the government was
                                IREXP        IRIMP
                                                               induced to remove exports
                                                               barriers in order to avoid greater
  loss of manufactures in the following years.

  Pricing: Administrative controlled prices during the 1980s and 1990s have led to the low
  production of cement industry compared with other developing countries. It is worthwhile
  mentioning that a major factor contributing to cement prices is personnel expenses, which makes
  up 34 to 42 percent of the total costs, whereas the share of raw materials in total costs does not
  exceed 6 to 7 percent. The share of energy expenses and foreign exchange resources amounts to
  18 and 14 percent of total costs, respectively.

  During the post war era, the distribution and pricing policy was under the control of the
  government through the "Cement Planning Committee" established in the management and
  planning organization (MPO). According to the regulations approved by this committee, cement
  producers were obliged to deliver their production to the ministry of commerce. With the end of
  the war in 1988 the distribution came under the control of the ministry of industries within the
  framework of a rationing system and the share of private sector, capital expenditures, and public
  sector amounted to 50, 40, and 10 percent, respectively.

  A major challenge confronting Iranian cement industry is administrative controlled prices. As it
  is seen in Table (1), controlled prices have been fixed for a long period of time during 1982-87
  and have huge gaps with international prices. For instance, the controlled price in Iran has been
  $17.1 per ton, compared with $78.5 of the world price in 2000, which is almost less than one
  fourth of the world price. Indeed, the prices have been kept at very low levels artificially as
  result of high amount of revealed and disguised subsidies which have been allocated through the
  central government.

  With the exchange rate unification in 1990-91 and due to increasing gap between the controlled
  and mark-up prices, there has been increasing pressures on domestic prices. With the start of the
  privatization program and the increase in the personnel and energy expenses, and with the
  increasing gap of the official exchange rate with the parallel black market exchange rate, the
  loss-making enterprises were unable to bear depreciation costs and as a result prices were
187                                      ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  liberalized in 1992, though still stand at much lower level than the world prices. Since then, the
  equilibrium prices have been set through adding the book price with a margin profit rate set by
  the "Production and Distribution of Cement Committee" including the members of "Protection
  of Producers and Consumers Organization (PPCO)", ministry of industry and management and
  planning organization (MPO). Meanwhile, producers were allowed to distribute the production
  of higher than 90 percent of the nominal capacity and the cement enterprises were obliged to pay
  $ 0.9 to the ministry of industries for each ton of cement they deliver in order to help the cement
  projects. In addition, the PPCO received the following share from each ton of sold prices.
            Share of PPCO=.9[sold price – (mark-up price+5000Rls)]

  However, the consumer price was calculated by adding up the mark-up price to 15 percent
  margin of profit and 1 percent municipalities' fee, 2 percent ministry of education fees, and $ 0.5
  for helping the ministry of economic affairs and finance.

                                                               Although considering 15 percent margin of
  Table (1) - Iran's cement controlled prices
                                                              profit rate for produces has alleviated the
  compared with the world prices
                                                              financing problem of energy inputs and
  Year     Controlled      $ Price       World                personnel expenses, this method of pricing
           prices per      per ton in    price ($             has failed to cover the depreciation costs. In
           ton in Rials    Iran          per ton)             addition, the prices are lower for the older
  1982     3100            24.1          56.69                plants due to lower mark-up prices.
  1983     3100            23.2          55.61
  1984     3100            22.2          57.18                As Table (1) suggests price of cement has
  1985     3700            27.4          55.92                been relatively stable during the post war
  1986     3700            31.6          54.78                period throughout 1982-1990. However,
  1987     3700            23.5          54.41                since the early 1990s controlled price has
  1988     4200            16.2          54.80                jumped up dramatically and has reached $
  1989     4200            13.4          54.80                17.1 in 2000, which is around one forth of
  1990     4200            10.07         55.34                the world price, $78.5.
  1991     10000           17.7          55.46
  1992     10500           14.9          55.30          Literature Review:
  1993     20000           18.7          56.36          Unfortunately, little empirical study has
  1994     25000           15.2          61.88          been carried out on the cement industry of
  1995     33500           16.6          67.84          Iran. Ramin Dadras (1999) tries to measure
                                                        the technical efficiency of the industry,
  1996     42000           17.7          70.89
                                                        using     Stochastic    Frontier      Translog
  1997     55000           19.1          73.46
                                                        Production and Cobb-Douglas functions.1
  1998     71500           20.7          76.45
                                                        The estimated results suggest that the
  1999     85800           17.7          78.27
                                                        inefficiency has increased during the time
  2000     102960          17.1          78.56
                                                        and the ownership type and presence of
  exports affect the efficiency of the industry. Moreover, the estimated elasticities for the Translog
  function suggest increasing returns to scale in the cement industry. The estimated elasticities
  with respect to capital and labor according to the Translog function are 0.82 and 0.22,
  respectively. The estimated technical efficiency of the industry according to the Translog
  function and Cobb-Douglas functions amounts to 0.87 and 0.85, respectively. Put differently, the
  industry has produced 13 percent less than it could, given the amount of inputs and energy.

  As it is seen in Table (2), mean of efficiency has jumped up since 1992, with the start of the First
  Five Year Development Plan. However, since 1994 the industry has experienced decreasing
  trend of the technical efficiency. This shift, in turn, is attributed to the excess supply and to

  1
      -Dadras, Ramin, "Measuring the technical efficiency of the cement industry in Iran, a dissertation guided
       by B. H. Zonooz, Allameh University, 1999.
188                                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  substantial reduction in government expenditures in infrastructure and real estate sectors. As a
  result of the excess supply, the number of enterprises forced to export their products increased
  from 8 in 1994 to 13 in 1996. However, cement export bans in 1996 acted as a slash to
  efficiency of the industry. It is worthwhile mentioning that some of the enterprises have
  experienced stable efficiency during the period under investigation. For example, Fars Cement
  and Sepahan Cement enterprises have experienced stable efficiency during the time and the
  highest amount of efficiency in the sample, whereas Khazar Cement Co. had the lowest

      80                                                          300
           Iran's Domestic and International Cement Prices              Approved and Market Cement Prices
      70
                                                                  250
      60
                                                                  200
      50

      40                                                          150

      30
                                                                  100
      20
                                                                   50
      10

       0                                                            0
            65    70     75     80    85     90     95       00          65    70    75    80     85   90   95    00

                       IRPRICE/IREENOIL           WPRICE                            IRPRICE/550        IRWPRICE

       Graph 2.
       Iran's cement controlled prices and the wholesale price index of cement
       Iran’s domestic and world cement prices (ton/dollar)

  efficiency score.
  Since 1994 with the entry of the cement enterprises to the Tehran Stock Exchange (TSE)
  efficiency has decreased substantially. However, one cannot argue that the decreasing trend of
  efficiency can be attributed to the accession to TSE. Indeed, one of the main reasons for
  decreasing trend of efficiency is the instability of regulations governing exports of the industry,
  particularly, exports bans in 1996 and 1997.

    Table (2)-Technical efficiency of the cement industry in Iran during 1991-1997
                            1991       1992      1993       1994       1995      1996   1997
   Number of plants              9         13        14          15         16       16     16
   Mean Efficiency            0.80       0.90      0.91        0.89       0.87     0.88   0.85
   Standard Deviation         0.10       0.06      0.05        0.06       0.16     0.14   0.11
   Minimum                    0.59       0.73      0.76        0.73       0.27     0.40   0.50
   Maximum                    0.93       0.95      0.95        0.95       0.95     0.96   0.94
  Source: Dadras, Ramin, "Measuring the technical efficiency of the cement industry in Iran, a
  dissertation guided by B. H. Zonooz, Allameh University, 1999
189                                     ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  In another study, Morteza Sameti (1995)1 measures the efficiency of cement industry in different
  sectors. His sample includes four cement companies, two public enterprises, one private, and
  one cement company affiliated to the Mostazafan and Janbazan Foundation, which is a semi-
  government organization. He uses a Cobb-Douglas production function to measure the
  efficiency of the production. The estimated results suggest that the elasticity of production with
  respect to labor force for Tehran Cement Company, which is affiliated to the Foundation, has
  had the highest elasticity score. The private cement company, Shargh Cement Co. stands at the
  second level and finally, the public sector companies have had the lowest elasticities.

  He also has estimated the productivity of the labor force in different companies. His results
  indicate the highest level of labor productivity in Tehran Cement Co. and the lowest level in
  public sectors companies. However, with respect to capital productivity, the private sector
  company has experienced the highest productivity level.

  Finally, a long-run total cost function has been estimated with pooling data on different
  companies with different types of ownership. The estimated results indicate that the Tehran
  Cement company has had the lowest production costs and then the private sector and public
  sector companies stood at the second and third levels, supporting the estimated results of
  productivity. Put differently, companies with higher productivity have experienced lower
  production costs. Indeed, the estimated results suggest that public sector enterprises confront
  with higher costs, since they have been assured to receive large amount of government subsidies
  and has taken no important invention to reduce their operating costs.

  WTO and countries experiences
  The treaty negotiated during the Uruguay round established the WTO, the international
  institution to govern the world trade. The success of GATT as a dynamic institution that has
  fostered dramatic increase in worldwide trade lies in its founding principles of most favored
  nations treatment (MFNT), voluntary export restrictions (VERs), orderly marketing
  arrangements (OMAs), rules of origin, government procurement, safety rules, market access
  commitments and reciprocity and nondiscrimination. Thus, nondiscrimination extends the
  benefits of a reciprocal tariff reduction beyond the two parties. Nondiscrimination is a
  convenient way to reduce the complexity of the international trade relations. As an importer, a
  country can charge a single nondiscriminatory tariff on imports from all countries or it can set
  different tariffs on imports from different countries. Under a nondiscriminatory tariff system,
  imports will be sourced from the lowest-cost producers in the world. When a country uses a
  nondiscriminatory tariff, this facilitates the allocation of resources worldwide to their most
  productive uses.

  Countries' experiences portray a contradictory profile. While some countries like China has
  benefited from joining WTO others have suffered due to the loss of domestic industries. In
  China, foreign investment is playing an increasingly important role in shaping up the Chinese
  market. In 1998, there were 287 foreign invested enterprises accounting for about 3% of all
  cement producers and 15% of national output. China is the world's second largest cement
  exporter, accounting for about 17% of total global cement trade. China has cut the average tariff
  level of imported goods from 15.3 percent to 12 percent in 2002; this reduction is fully in
  conformity with the commitment China has made for its accession to the World Trade
  Organization. Indeed, WTO accession should not have much of an impact on the cement
  industry, as tariff on cement and clinker dropped only from 12 percent to 10 percent in 2001 and
  is not due to fall any further. In sum, China's experience reveals a success story because
  domestic protection has not stood at high levels before joining WTO.


  1
      -Sameti M., "Reducing Government Interventions", Ministry of Economic Affairs and Finance, 1995.
190                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


  Taiwan is another success story. Before accession, the average levels of tariffs on imports of
  industrial and agricultural products into Taiwan were 6.03 and 20.02 percent, respectively. Upon
  accession (2002), the two figures were reduced to 5.78 and 14.01 percent, respectively.
  Following the completion of all the scheduled tariff reductions on the 3470, industrial and 1021
  agriculture products for which Taiwan has made commitments; the average levels of tariffs
  applied on industrial and agricultural products fell further to 4.15 and 12.86 percent,
  respectively. The economic impact of its WTO membership on the economies of its trading
  partners, as well as Taiwan itself, will be worth billions of dollars annually. According to a
  recent report by the Council of Economic Planning and Development (CEPD), Taiwan's GDP is
  likely to expand by an additional 0.77-4.7 percent in the first five to ten years of WTO
  membership.

  Others, like Indonesia confronts possible crisis. When the crisis was at its peak in 1998 in
  Indonesia, the utilization rent of cement industry went down to 50 percent. This forced the
  producer to export at lower margins than those available in the domestic market. Indonesia
  exported some 4.5 million tons of cement and clinker in 1998 following the plunge in domestic
  demand, while production reached 22 million tons per year. The increasing cement exports since
  the crisis pushed export's share of total cement production from 1 percent in 1996 to 33 percent
  in 1999. Though there was an increase in exports, the country's total cement production
  continued to decrease as domestic consumption dwindled. Now that increasing domestic
  demand has pushed up the cement industry back to its pre crisis levels, the Indonesian Cement
  Association (ASI) has signaled that cement exports would likely decrease. Last year, exports
  reached around 8 million tons. However, the increasing domestic demand could bring about
  rising crisis in the years to come if present production capacity is not increased. As itself, has
  projected a problem will rise in the cement supply in the coming years, because the growth of
  product capacities would be less than the average of 3-5 percent growth rate of demand. To
  prevent possible crisis, new plants and more supply of raw materials are needed. To encourage
  investment, the government could provide such incentives as tax holidays.

  WTO membership and associated trade liberalization is crucial for the Persian Gulf region's
  future economic prospect, lifting economic growth and boosting foreign investor confidence.
  Oman, Saudi Arabia, and Yemen have applied for membership and are negotiating entry
  conditions, although Yemen's accession is in its infancy. Iran's application for WTO
  membership has not been scheduled for consideration due to US opposition. Indeed, WTO
  membership is an important driver of reform, limiting the amount of protection. Trade
  liberalization, particularly elimination of subsidies, protection of intellectual property rights, and
  equal treatments for domestic and foreign companies are all requirements of WTO
  memberships. Members also must remove non-tariff barriers, such as certification, licensing,
  government procurements, and inspections not in accordance with WTO rules.                    Oman's
  accession is imminent. The accession process has driven major reforms. Oman has agreed to
  liberalize tariff and bind tariff commitments for agricultural exports as well as minerals, cars,
  information technology products, chemicals, paper products and construction materials. Oman
  has also agreed on no tax discrimination between domestic and foreign companies, and has
  increased foreign ownership limit from 49 percent to 70 percent.

  Saudi Arabia WTO accession has important domestic and regional implications, given the Saudi
  economy's size. Saudi Arabia's unilateral foreign investment liberalization announcement in
  April 2000 and its improved tax treatment for foreign companies already has placed the region
  countries like UAE under pressure to improve their treatment of foreign investors. Bilaterally
  agreed market access improvements, which will apply to all WTO members, will yield
  significant benefits. Multilateral negotiations also could yield major improvements in access to
  the Saudi Arabia market via reduced agriculture subsidies, fewer quantitative restriction,
191                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  improved intellectual property rights, equal tax treatment for domestic and foreign companies,
  and improved customs procedures.

  Indeed, countries' experiences reveals that a crucial factor affecting success story of countries is
  the structure of domestic industry and the level of protection on domestic industry before joining
  WTO. Countries that have already reduced their tariff rates before joining WTO, more likely
  will benefit from entry, though, countries with high tariff rates that need to liberalize their
  domestic markets to imports suddenly will more likely confront with potential losses.


  Tariff and non-tariff barriers in Iran:
  Tariff barriers vary substantially across the Persian Gulf economies; Kuwait and the UAE have
  the lowest average tariffs around 3.5 percent, and Saudi Arabia has had the highest tariff rates
  among Arab countries. In the UAE, most tariffs are 4 percent, although around 75 percent of
  import is duty free including foodstuffs, medicines and public sector imports. Saudi Arabia's
  simple average tariff rate is 12.5 percent. Imports of basic foodstuffs and medicines are duty
  free, with a general 12 percent tariff on most other imports, and a 20 percent tariff on many
  imports which also are produced locally.

  Qatar: The general tariff rate is 4 percent but tariffs of 20 to 30 percent apply to goods
  competing with local products such as cement, steel and urea.

  Bahrain: Imports of raw materials, semi-manufactured goods and products for development
  projects or re-exports are duty free. Tariff starts at 5 percent on foodstuffs and necessities, and as
  in many other regional economies, much higher rates apply to cigarettes (50 percent).

  Oman: A wide range of essentials consumer goods enter duty free, as do industrial inputs.
  Luxury consuming goods, including tea, coffee and prepared foods, attract 15 percent tariff,
  while cars incur 10 to 15 percent tariff rates depending on the engine size.

  Yemen: Since 1996, as part of the IMF sponsored reform program, tariffs have fallen to domain
  of 5 to 25 percent.

  Iran: Most consumer goods imports incur 30 to 50 percent tariffs. Capital and intermediate
  goods attract lower tariffs, while medicines, wheat and other strategic/essential goods are duty
  free and non-essential imports are often banned. Indeed, the cement industry has been heavily
  regulated through tariff and non-tariff barriers on cement imports and exports resulting in low
  level of trade compared with domestic production. To review the tariff and non-tariff barriers in
  Iran we focus on the data in 1999, the most recent available data on tariffs. According to export-
  import regulations, goods and commodities are categorized under 21 sectors.

  Table (3) presents the minimum, maximum, and average tariff rates of different categories in
  1999. As it is seen the lowest tariff rate applies to chemical industries among different sectors.
  The cement industry in the fifth category has experienced an average tariff rate of 35.7 percent.
  Indeed, the cement industry has been relatively less protected than sectors like food industries or
  textile, however, has been heavily protected compared with sectors like chemical industries with
  an average tariff rate of 18.9 percent. Moreover, the industry has confronted with export bans in
  specific years, especially in 1995 and 1996. Indeed, the high level of tariff and non-tariff barriers
  has contributed to low level of cement production in Iran.

  Comparing average tariff rates in Iran with other countries as revealed in Table (4), shows that
  Iran has experienced much higher level of protections. For instance, the average tariff rates in
  industrial sector in Turkey, Singapore and Philippine amounts to 5.7, 2.7, and 9.1, respectively.
192                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Even compared with Thailand with an average tariff rate of 43.7, and India with an average tariff
  rate of 29.5, Iran has experienced much higher tariff rates in some industries including food and
  textile. The matter of the fact is that Iran's protectionism policy has been very intense compared
  with other developing countries leading to smuggling and trafficking of goods due to high
  amount of subsidies allocated to some sectors through the central government. .

  With new era of international trade many countries have reduced their tariff and non-tariff
  barriers to be eligible to join WTO. The research studies carried out in developing countries
  suggest that amount of reduction in tariff rates vary substantially depending on trading partners,
  the composition of foreign trade, the structure of the ownership, and the level of protection
  before joining WTO.

  Table (3). Average tariff rates for different categories in Iran (1999)
  Category Items                                                     No of Min        Max      Average
                                                                     tariffs tariff tariff tariff
  1           Animal and animal products                             201      0        180     62.3
  2           Vegetables, fruits and wheat                           271      0        200     85.9
  3           Soya bean oil and non-vegetarian oil                   46       0       175      55.0
  4           Food industry, beverage and tobacco                    186      0        200     103.7
  5           Mineral products                                       148      5        110     22.6
  6           Chemical industries and related items                  786      0        210     18.8
  7           Crude rubber and caoutchouc                            198      5        215     38.5
  8           Leather and leather made commodities                   74       5        215     127.1
  9           Wood and wood products                                 81       5        215     71.6
  10          Paper and paper products                               148      5        135     37.9
  11          Textile and related items                              824      10      270      109.0
  12          Shoes, umbrella, and sun-glasses                       55       120      220     204.7
  13          Chalk, asbestos, tile, and glass                       147      5        220     78.3
  14          Pearl. Precious stones and gold                        52       5       270      39.0
  15          Non-precious stones                                    571      5        325     43.7
  16          Electronic instruments, tape records, TV               804      0        180     41.5
  17          Transportation vehicles                                132      0        190     Na
  18          Optics, cameras, medical and surgery 238                        5        145     35.6
              instruments
  19          Guns and related items                                 17       80       80      80
  20          Sport goods and toys                                   130      15       215     130.6
  21          Paintings and antiques                                 7        5       5        5
  Source: Razini Ali, rationalizing tariff rates in Iran, trade research center, ministry of commerce,
  1999.

  Table (4)- Tariff commitments of selected countries         for industrial
  products in 1999
  Member            Percent of imports Current mean            Applied
                    with bound tariffs industrial tariff       bound tariff
  Philippines       67.4               9.1                     21.3
  Indonesia         92.3               14.9                    36.9
  Malaysia          79.3               9.4                     8.9
  Singapore         96.5               2.7                     6.9
  Thailand          67.4               43.7                    27.3
  Brazil            100                18.3                    27.7
  Chile             100                10.9                    24.9
  India             69.3               29.5                    34.2
193                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  Sri Lanka           9.2                     19.8             17.9
  Turkey              49.3                    5.7              16.3
  Zimbabwe            13.6                    20.5             23.6
  Australia           96.9                    4.4              12.1
  Canada              99.8                    3.2              4.3
  European Union 100                          3.5              3.2
  Korea               89.9                    7.8              6.9
  Mexico              100                     12               33.3
  United States       100                     2.7              3.5
  Source:www.cementdistribution.com/industryinfo/trade.html
  Non-tariff barriers in Iran:
  The Market Regulating Committee1 is in charge with cement pricing and has approved the
  following regulations in 2002 regarding the cement industry in Iran. According to these
  regulations the clinker price for the year 2003 is obtained by adding up the base price in 2002 to
  15 percent growth rate. The amount of sale by each company should be determined by a
  committee, which consists of the vice minister of commerce, vice minister of industries and vice
  minister of housing. According to the regulations approved by the cited committee, enterprises
  are obliged to use the difference between controlled price and the equilibrium price for
  increasing the capacity of the cement industry. Meanwhile, the main shareholders of the cement
  industry including; Social Security Organization, Mostazafan and Janbazan Foundation, and the
  National Bank of Iran are responsible to import cement or clinker according to the needs
  announced through the above mentioned committee.

  Controlled price will be set on a quarterly basis. In addition, the profit margins for the wholesale
  and retail sellers will be determined by this committee and will be approved by the Consumers
  and Producers Protection Organization (CPPO). The ministry of industries will be in charge for
  determining the cement prices in different enterprises depending on the region and the quality of
  production. All producers and distributors are subject to administrative controlled prices.
  Moreover, the cement producers are responsible to allocate a portion of their profits for
  financing the difference in the controlled price and the import price of cement and clinker.
  Ministry of industries is responsible for the imports of clinker and cement. The Management and
  Planning Organization (MPO) and the Central Bank of Iran (CBI) are committed to provide
  financial facilities to respond to the needs of establishment and specially for increasing the
  existent capacities. However, white cement is excluded from the above-mentioned regulations.

  As it is seen the cement industry in Iran is heavily regulated and protected through different
  committees and organizations, which are involved in determining administrative controlled
  prices and distribution mechanism. Indeed, the industry has failed to respond to domestic
  demand due to the existence of tariff and non-tariff barriers. Accession to the World Trade
  Organization (WTO) requires removing the controlled prices, quantitative restrictions, and bans
  on imports and exports, which are all requirements for improving the competitiveness of the
  industry. Indeed, joining the WTO requires carrying out essential reforms to reduce the tariff
  rates substantially. To assess the effects of tariff reduction on the cement industry, next section
  develops a structural system of equations including supply, demand, exports, imports and prices.

  Future Trade Prospects:
  Trade prospects are good in the short-run and medium term. During 2000-2003 high oil prices
  have driven rapid import growth in the Persian Gulf economies, though beyond 2003 this factor
  may not sustain continued growth. In the medium term, WTO is becoming an increasingly


  1
   - A committee established for confronting with shortage of the essential goods and commodities which is
     under the control of the expediency council.
194                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  important force for liberalization in the region, reducing tariff and removing non-tariff barriers,
  improving intellectual property right protection, deregulating and liberalizing agency
  arrangements and opening rapidly growing sectors such as telecommunications and e-
  technologies. Its influence is likely to increase if Saudi Arabia's accession is successful.
  Common GCC external tariffs may raise average tariffs in some of the region's most open
  economies, like the UAE and Kuwait; however, increased integration also can promote intra-
  regional trade and hence manufacturer's ability to move beyond the Gulf region from base
  manufacturing, the oil.

  In the medium term Iran may become a substantially more important trading nation in the
  Persian Gulf region since she has rapid population growth and is willing to carry out economic
  reforms in accordance with WTO agreements.
  Methodology:
  To determine the quantitative effects of Iran's joining WTO on her cement industry we try to
  build up a dynamic disequilibrium adjustment model (DDAM) to investigate the effects of tariff
  reductions on production, consumption, and trade, with emphasis on simultaneous domestic
  price effect in changing domestic production and consumption. The sample under investigation
  covers the period 1963-2002. The data on the cement industry has been obtained form the
  cement companies and macroeconomic data including GDP , cement wholesale price index, and
  Iran's effective exchange rate has been obtained from the data bank of the central Bank of Iran.
  The world production and prices have been obtained from the International Trade Statistics.

  List of Variables:
  IRYCD=Iran's cement output (domestic supply)
  IRIMP=Iran's cement imports in tons
  IREXP=Iran's cement exports
  WPRICE=World price of cement
  IRPRICE=Iran's approved cement price (Rials per ton)
  IRWPRICE=Iran's cement wholesale price index
  IRGDP=Iran's GDP at constant factor prices
  IRGDPNF=Non oil GDP at factor costs
  IREENOIL=Iran's effective exchange rate (Units of Rials per U.S. dollars)
  EXCESS=Change in cement inventory in Iran
  NCAPACITY=nominal capacity of cement production in Iran
  CONSD=Cement consumption of domestic production
  Variables starting with "D" and following with two or four digit numbers are dummy variables
  whose values are one for the specific period denoted by digits and zero otherwise. The proposed
  DDAM consists of the following equations:

  IRIMP=C(10)+C(11)*IRGDP+C(12)*IREENOIL*WPRICE/IRWPRICE+C(13)*IRIMP(-1)+
  C(14)*D5972*IRIMP(-1)+C(15)*D77+C(16)*D79+C(76)*D7905

  IREXP=(1-D7286)*(C(21)*NCAPACITY+C(22)*IREENOIL*WPRICE/IRWPRICE+
  C(23)*IREXP(-1))+C(24)*D0205+C(25)*D71

  LOG(IRYCD)=C(30)+C(31)*LOG(IRWPRICE)+C(32)*LOG(NCAPACITY)+
  C(33)*LOG(IRYCD(-1))

  LOG(CONSD)=C(40)+C(41)*LOG(IRWPRICE)+C(42)*LOG(IRGDPNF)+C(43)*@TREN
  D+
  C(44)*D5978

  LOG(IRWPRICE) =(C(51)*EXCESS+C(52)*LOG(IRWPRICE(-1)))*(1+C(53)*D9405)
195                                  ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


  EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP

  TBALANCE = IREXP-IRIMP

  The interaction mechanism of the model is very simple. Import, export and domestic production
  and consumption of cement is determined by the first fourth equations and the sixth identity
  calculates changes in the inventory of cement. Price of cement is determined by the fifth
  equation which is a difference equation and can oscillate in varieties of ways based on its lags
  structure, parameters' signs and magnitudes. Cement price simultaneously is determined by
  existence of this variable in the first four equations.

  Estimated Results:
  All equations have been estimated by OLS method. The estimated results suggest as presented in
  Table (5) that all statistics are econometrically meaningful and statistically significant in all
  equations.

  The estimated results suggest that cement import covaries positively and significantly with GDP
  and negatively with real effective exchange rate. Export equation reveals the fact that cement
  export is significantly and positively related to nominal capacity and real effective exchange
  rate.

  Cement production covaries positively and significantly with the cement wholesale price index
  through the size of influence is negligible. However, the nominal capacity has a positive and
  significant influence on the domestic production. Domestic consumption is negatively and
  significantly related to the cement wholesale price index, as expected and positively and
  significantly in relation with GDP.

       Table (5). Estimated results for the DDAM for the cement industry of Iran
      Independent variable IRIMP            IREXP         IRYCD        CONSD       IRWPRICE
      IRGDP                      1.61
                                (4.12)
      IRGDPNF                                                             0.91
                                                                        (17.08)
      IRENONOIL                  -167           27.6
                                (-3.4)         (2.44)
      IRIMP (-1)                 0.55
                                (11.3)
      NCAPACITY                                 0.69         0.27
                                               (2.27)       (3.87)
      IREXP(-1)                                 0.32
                                               (1.97)
      IRWPRICE                                               0.02         -0.20        1.08
                                                            (2.41)       (-7.51)      (62.13)
      IRYCD(-1)                                              0.59
                                                            (7.25)
      EXCESS                                                                         8.46E-08
                                                                                       (2.55)
      R-Squared              0.97         0.88           0.99          0.99        0.99
      Adjusted R-squared     0.97         0.87           0.99          0.99        0.99
      Durbin-Watson          1.29         1.76           2.10          1.34        1.20
196                                   ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  To analyze the effects of Iran's WTO accession on the Iranian cement industry we solve the
  model for the period of 1993-2002 by stochastic simulation with 1000 replication to find out the
  baseline scenario which is used as a control solution to compare with alternative scenario which
  has been modified to measure Iran's WTO joining effect. The result for baseline solution model
  is presented in Annex 1.

  Since the data on tariff rate for the time period under investigation is not available, to measure
  the effects of tariff reduction within the model we decrease book price of cement both for
  imports and exports to be in conformity with WTO agreements. To do so, we multiply the real
  effective exchange rate variable in both import demand and export supply equations of the
  model by (1   ) , where  is the percentage of tariff reduction that may be proposed by
  WTO. The results are presented in Annex 2.

  To measure the amount of tariff reduction we use pre and post WTO joining tariff profiles for
  imports of industrial products by country group as a proxy for the tariff reduction rate.
  According to unbalanced tariff reductions for developed and less developed countries, and
  regarding previous studies1 we adopt to apply 69% tariff reduction on Iran's import of cement
  from DCs and 14% tariff reduction for Iran's exports to DCs. Though these numbers are guess
  estimates but can show the effects of joining WTO on Iran's cement economics. Using stochastic
  simulation of model 2 with the same characteristics of model 1, regarding the sample period and
  1000 replication we produced the alternative solution which can be compared with the control
  solution (Annex 3).

  The following graphs and tables compare the mean and standard deviations of these two
  solutions. The results of simulations are presented in Annex 4.

  In sum, the estimated results and simulations indicate that Iran's joining WTO:
        Does not affect her domestic cement consumption.
        Has negligible decreasing effects on cement exports
        Will dramatically increase Iran's cement imports
        Price adjustment is as dynamic as changes in total cement demand and supply and will
           adjust itself more rapidly after joining WTO
        Changes in domestic supply will be negligible after joining WTO
        All in all, joining WTO may cause cement trade deficit




  1
   Bidabad B., "Designing econometric model to measure the changes in imports and exports of the industry
     sector", Chapter 5, 1996.
  ______ "Quantitative effects of joining WTO on Iran industrial sector", 2004.
197                                                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                CONSD ± 2 S.E.                                                  EXCESS ± 2 S.E.                                                 IREXP ± 2 S.E.
      3.6E+07                                                         1.5E+07                                                          800000
                                                                                                                                       700000
      3.2E+07                                                         1.0E+07
                                                                                                                                       600000
      2.8E+07                                                         5.0E+06                                                          500000

                                                                                                                                       400000
      2.4E+07                                                         0.0E+00
                                                                                                                                       300000

      2.0E+07                                                         -5.0E+06                                                         200000
                                                                                                                                       100000
      1.6E+07                                                         -1.0E+07
                                                                                                                                            0
      1.2E+07                                                         -1.5E+07                                                         -100000
                93   94   95    96   97    98   99    00    01   02              93   94   95    96   97   98    99   00     01   02             93   94   95   96   97   98   99    00   01   02

                                Actual                                                           Actual                                                         Actual
                                CONSD (Baseline Mean)                                            EXCESS (Baseline Mean)                                         IREXP (Baseline Mean)
                                CONSD (Scenario 1 Mean)                                          EXCESS (Scenario 1 Mean)                                       IREXP (Scenario 1 Mean)

                                 IRIMP ± 2 S.E.                                                 IRWPRICE ± 2 S.E.                                               IRYCD ± 2 S.E.
      800000                                                              700                                                          3.2E+07

      600000                                                              600
                                                                                                                                       2.8E+07
                                                                          500
      400000
                                                                          400                                                          2.4E+07
      200000
                                                                          300
           0
                                                                          200                                                          2.0E+07

      -200000
                                                                          100
                                                                                                                                       1.6E+07
      -400000                                                               0

      -600000                                                             -100                                                         1.2E+07
                93   94   95    96   97    98   99    00    01   02              93   94   95    96   97   98    99   00     01   02             93   94   95   96   97   98   99    00   01   02

                                 Actual                                                         IRWPRICE                                                        Actual
                                 IRIMP (Baseline Mean)                                          IRWPRICE (Baseline Mean)                                        IRYCD (Baseline Mean)
                                 IRIMP (Scenario 1 Mean)                                        IRWPRICE (Scenario 1 Mean)                                      IRYCD (Scenario 1 Mean)

                               TBALANCE ± 2 S.E.
      1500000



      1000000



      500000



           0



      -500000
                93   94   95    96   97    98   99    00    01   02

                               Actual
                               TBALANCE (Baseline Mean)
                               TBALANCE (Scenario 1 Mean)




  Conclusion:
  Iran has unique geographical situation in the Persian Gulf region for boosting the trade in
  different commodities, especially minerals. Reducing the oil dependency as one of the main
  objectives of the Five Years Development Plans has induced the Iranian officials to undertake
  some essential reforms in trade and government policies. Though, Iran still suffers from high
  levels of tariff and non-tariff barriers on her trade relations and internal obstacles on domestic
  industries, in the medium term, Iran may become a substantially more important trading nation
  in the Persian Gulf region since she has rapid population growth and is willing to carry out
  economic reforms.

  The administrative price controls besides import compression policy have contributed to the low
  level of cement production. Iran's import profile is heavily skewed towards those tradables that
  are not strongly under the effects of WTO, indicating protectionism in the industry sector. Trade
  liberalization that has been carried among the Persian Gulf region's economies provides a
  supportive argument for Iran's accession to WTO. Since countries' experiences provide a
  contradictory profile after joining WTO, this paper tried to investigate the quantitative effects of
  the entry accession on the cement industry of Iran.

  To do so, we developed a dynamic disequilibrium adjustment model (DDAM) with data
  covering the period 1963-2002. Assuming 69 percent tariff reduction on Iran's imports of cement
  from DCs and 14 percent tariff reduction for Iran's exports to DCs after accession and applying
  stochastic dynamic simulation results for the period 1993-2002 with one thousand replications
  suggest that Iran's accession to WTO has negligible effects on her domestic consumption,
  production and exports, while it substantially raises its cement imports.
198                                 ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  All in all, the results suggest that Iran's WTO accession does not have tremendous effects on its
  production, exports, and consumption. Though the entry may accelerate cement imports. Since
  cement is used as an essential input for the industry and real-estate sectors, which has highly
  contributed to the GDP growth in recent years, it is expected that it may contribute to higher
  level of economic growth in years to come.

  To pave the way for joining WTO, Iran has to take important measures to liberalize controlled
  prices, to remove quantitative restrictions, and to deregulate the industry in conformity with
  WTO arrangements.

             Annex 1

  System: SYS02
  Estimation Method: Iterative Least Squares
  Date: 01/31/04 Time: 11:23
  Sample: 1963 2002
  Included observations: 40
  Total system (unbalanced) observations 196
  Convergence achieved after 2 iterations
                                    Coefficient        Std. Error        t-Statistic        Prob.
            C(10)                     356713.0         89239.77          3.997242          0.0001
            C(11)                     1.614763         0.391224          4.127468          0.0001
            C(12)                    -167.8328         49.08161         -3.419465          0.0008
            C(13)                     0.553647         0.048830          11.33823          0.0000
            C(14)                    -2.844118         0.717737         -3.962618          0.0001
            C(15)                     1575730.         118637.0          13.28195          0.0000
            C(16)                    -1029487.         139216.0         -7.394891          0.0000
            C(76)                    -465079.1         65039.66         -7.150699          0.0000
            C(21)                     0.693379         0.305329          2.270925          0.0244
            C(22)                     27.63896         11.29419          2.447184          0.0154
            C(23)                     0.324899         0.164908          1.970181          0.0504
            C(24)                     394125.0         47465.98          8.303316          0.0000
            C(25)                     174850.0         45179.54          3.870114          0.0002
            C(30)                     3.553863         0.626057          5.676581          0.0000
            C(31)                     0.029530         0.012247          2.411316          0.0170
            C(32)                     0.271043         0.069899          3.877621          0.0002
            C(33)                     0.598896         0.082511          7.258341          0.0000
            C(40)                     4.136804         0.553261          7.477131          0.0000
            C(41)                    -0.208590         0.027749         -7.517172          0.0000
            C(42)                     0.910048         0.053252          17.08955          0.0000
            C(43)                     0.059990         0.006514          9.208956          0.0000
            C(44)                    -0.267502         0.044555         -6.003929          0.0000
            C(51)                     8.46E-08         3.31E-08          2.557616          0.0114
            C(52)                     1.089052         0.017527          62.13742          0.0000
            C(53)                    -0.040562         0.018605         -2.180109          0.0306
  Determinant residual covariance                      3.07E+12
  Equation: IRIMP=C(10)+C(11)*IRGDP+C(12)*IREENOIL*WPRICE /IRWPRICE+
      C(13)*IRIMP(-1)+C(14)*D5972*IRIMP(-1)+C(15)*D77+C(16)*D79+C(76)*D7905
  Observations: 39
  R-squared                    0.977260 Mean dependent var            263560.7
  Adjusted R-squared           0.972125 S.D. dependent var            620654.5
199                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  S.E. of regression        103623.4   Sum squared resid              3.33E+11
  Durbin-Watson stat        1.296946
  Equation: IREXP=(1-D7286)*(C(21)*NCAPACITY+C(22)*IREENOIL
       *WPRICE/IRWPRICE+C(23)*IREXP(-1))+C(24)*D0205+C(25)*D71
  Observations: 39
  R-squared                    0.885778 Mean dependent var            93074.18
  Adjusted R-squared           0.872340 S.D. dependent var            120420.2
  S.E. of regression           43025.50 Sum squared resid             6.29E+10
  Durbin-Watson stat           1.767650
  Equation: LOG(IRYCD)=C(30)+C(31)*LOG(IRWPRICE)+C(32)
       *LOG(NCAPACITY)+C(33)*LOG(IRYCD(-1))
  Observations: 39
  R-squared                  0.995544 Mean dependent var              15.84935
  Adjusted R-squared         0.995162 S.D. dependent var              0.927457
  S.E. of regression         0.064510 Sum squared resid               0.145656
  Durbin-Watson stat         2.109574
  Equation: LOG(CONSD)=C(40)+C(41)*LOG(IRWPRICE)+C(42)
       *LOG(IRGDPNF)+C(43)*@TREND+C(44)*D5978
  Observations: 40
  R-squared                  0.995519 Mean dependent var              15.79203
  Adjusted R-squared         0.995006 S.D. dependent var              0.989941
  S.E. of regression         0.069955 Sum squared resid               0.171278
  Durbin-Watson stat         1.347284
  Equation: LOG(IRWPRICE) =(C(51)*EXCESS+C(52)*LOG(IRWPRICE(-1)))*
       (1+C(53)*D9405)
  Observations: 39
  R-squared                  0.994469 Mean dependent var           2.031391
  Adjusted R-squared         0.994161 S.D. dependent var           1.888493
  S.E. of regression         0.144301 Sum squared resid            0.749616
  Durbin-Watson stat         1.205921
200                                        ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


                            IRIMP Residuals                                       IREXP Residuals
      400000                                               100000


      300000
                                                            50000
      200000


      100000                                                    0


           0
                                                            -50000
      -100000


      -200000                                              -100000
                65   70     75   80   85   90    95   00             65   70     75   80   85   90   95   00



                          LOG(IRYCD) Residuals                                 LOG(CONSD) Residuals
          .15                                                  .15

          .10                                                  .10

                                                               .05
          .05
                                                               .00
          .00
                                                              -.05
         -.05
                                                              -.10
         -.10
                                                              -.15
         -.15                                                 -.20

         -.20                                                 -.25
                65   70     75   80   85   90    95   00             65   70     75   80   85   90   95   00



                     LOG(IRWPRICE) Residuals
           .4

           .3

           .2

           .1

           .0

          -.1

          -.2

          -.3

          -.4
                65   70     75   80   85   90    95   00




  Annex 2. Model for Baseline Solution

  IRIMP=356712.976885967+1.61476270618398*IRGDP-
  167.832811413045*IREENOIL* WPRICE/IRWPRICE+0.553647193085624*IRIMP(-1)-
  2.84411769308308*D5972*IRIMP(-1)+1575730.35363319*D77-
  1029487.01407616*D79-465079.055437859*D7905
  @INNOV IRIMP 103623.3858
201                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  IREXP=(1-
  D7286)*(0.693379435212086*NCAPACITY+27.6389569885331*IREENOIL*
  WPRICE/IRWPRICE+0.324898912988592*IREXP(-1))+394125.044423648* D0205+
  174849.960849296*D71
  @INNOV IREXP 43025.49704

  LOG(IRYCD)=3.55386253259695+0.0295302269682137*LOG(IRWPRICE)+0.271043
  101241564*LOG(NCAPACITY)+0.598896470243663*LOG(IRYCD(-1))
  @INNOV IRYCD 0.06451036764

  LOG(CONSD)=4.13680392769509-
  0.20859037839689*LOG(IRWPRICE)+0.910047792543505*LOG(IRGDPNF)+0.05998
  95559828637*@TREND-0.267502133314843*D5978
  @INNOV CONSD 0.06995458186

  LOG(IRWPRICE)=(8.45645793256322e-
  08*EXCESS+1.08905173285413*LOG(IRWPRICE(-1)))*(1-
  0.0405615985167576*D9405)
  @INNOV IRWPRICE 0.1443005985

  @IDENTITY EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP

  @IDENTITY TBALANCE=IREXP- IRIMP



  Annex 3. Model for Alternative Scenario Solution

  IRIMP=356712.976885967+1.61476270618398*IRGDP-167.832811413045*(1-0.69)*
  IREENOIL* WPRICE/IRWPRICE+0.553647193085624*IRIMP(-1)-2.84411769308308*
  D5972*IRIMP(-1)+1575730.35363319*D77-1029487.01407616*D79-
  465079.055437859*D7905
  @INNOV IRIMP103623.3858

  IREXP=(1-D7286)*(0.693379435212086*NCAPACITY+27.6389569885331*(1-0.14)*
  IREENOIL*WPRICE/IRWPRICE+0.324898912988592*IREXP(-1))+
  394125.044423648*D0205+174849.960849296*D71
  @INNOV IREXP43025.49704

  LOG(IRYCD)=3.55386253259695+0.0295302269682137*LOG(IRWPRICE)+0.271043
  101241564*LOG(NCAPACITY)+0.598896470243663*LOG(IRYCD(-1))
  @INNOV IRYCD0.06451036764

  LOG(CONSD)=4.13680392769509-0.20859037839689*LOG(IRWPRICE)+
  0.910047792543505*LOG(IRGDPNF)+0.0599895559828637*@TREND-
  0.267502133314843*D5978
  @INNOV CONSD0.06995458186

  LOG(IRWPRICE)=(8.45645793256322e-08*EXCESS+1.08905173285413*
  LOG(IRWPRICE(-1)))*(1-0.0405615985167576*D9405)
  @INNOV IRWPRICE0.1443005985

  @IDENTITY EXCESS=IRYCD+IRIMP-CONSD-IREXP
202                                         ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬


  @IDENTITY TBALANCE=IREXP-IRIMP
  Annex 4. Simulation results
                     1993       1994       1995       1996       1997       1998       1999       2000        2001      2002
  CONSD
     Actual       16206554   16266473   15678350   17107958   18931072   19583744   19500937   22095048   25268341   27401937
     Baseline     16037884   15902430   17018563   18799138   19654592   20660799   21119947   22179957   22987199   26442721
       S.E.        1895308    1778554    1998893    2425842    2587788    2795845    2892428    3153050    3566378    4324011
     Scenario 1   15976223   15679965   16906397   18632374   19564776   20407961   20885806   22170449   22716277   26485278
       S.E.        1844899    1706401    1896838    2218463    2552745    2651939    2814842    3110629    3361313    4625671
  EXCESS
     Actual        -122047 -254573  484747           184983    -467738 -520582 -235484 -298363             -373231 -1201499
     Baseline      -653809  337059 -631364         -1932532   -1376182 -1178608 -490759 -763234            1109860   -57875
       S.E.        2543281 2515181 2705736          3178829    3473077 3802322 3931406 4260335             4836064 6000669
     Scenario 1    -353901  788030 -196046         -1405451   -1019106 -530351    47128 -413340            1691128   176323
       S.E.        2475059 2410685 2555826          2890406    3327974 3506234 3732775 4017888             4483017 6098156
  IREXP
     Actual         111239    134488     197054     260388     235238     261208      122375     155087     194850     610693
     Baseline        86759    128144     152419     180749     206906     207866      225355     190251     183278     612082
       S.E.          46090     46387      47534      53072      51064      53496       53706      60049      53014      63026
     Scenario 1      78532    120113     138204     169730     194205     191684      210607     173976     173039     603892
       S.E.          45263     45866      46397      47404      47280      47773       49995      53907      48096      60812
  IRIMP
     Actual         46985       7876       6205       7717       1369         917       4633       5906       8234       9944
     Baseline       98823      31597     -52485     -66917     -36401      -49132     -66666     -43403     101500      54936
       S.E.        141048     143723     164024     190253     201540      218589     234663     251001     215611     291782
     Scenario 1    291764     239516     210658     227560     251176      251709     251855     275379     333432     344262
       S.E.        106942     108506     106966     114738     117116      118803     115158     128777     109627     141848
  IRWPRICE
     Actual           48.0       56.4       68.2       85.3      100.0      126.9      158.4      195.8      220.9      254.2
     Baseline         40.1       61.0       67.3       75.2       99.4      120.3      164.0      204.2      299.6      326.4
       S.E.           11.9       18.1       20.1       24.9       34.1       45.5       64.3       82.5      133.1      173.7
     Scenario 1       41.0       63.2       69.3       77.4      101.7      126.0      168.3      207.1      312.5      331.3
       S.E.           12.0       17.5       19.8       24.5       35.0       44.4       62.2       80.4      133.9      175.9
  IRYCD
     Actual       16148761   16138512   16353946   17545612   18697203   19323453   19383195   21945867   25081725   26801188
     Baseline     15372011   16336036   16592102   17114271   18521717   19739188   20921209   21650377   24178838   26941992
       S.E.        1063350    1127597    1118926    1165228    1255579    1373053    1460966    1524408    1787449    2046775
     Scenario 1   15409091   16348591   16637895   17169092   18488699   19817585   20891687   21655705   24247013   26921232
       S.E.        1092215    1180911    1124833    1183494    1282321    1399806    1495200    1498530    1703712    2072341
  TBALANCE
     Actual          64254     126612     190849     252671     233869     260291     117742     149182     186615     600749
     Baseline       -12064      96547     204903     247666     243306     256998     292021     233654      81778     557145
       S.E.         156447     160653     183615     218804     228204     250681     267514     291900     248578     338083
     Scenario 1    -213231    -119403     -72455     -57830     -56971     -60025     -41247    -101403    -160392     259630
       S.E.         118499     123734     121384     129132     135799     137472     135965     156101     127913     179772


  References:
   Balassa B. (1971) The structure of protection in developing countries. John Hopkins press,
     Baltimore.
   Baldwin, Richard E. (2000), Regulatory protectionism developing nations, and a two-tier
     world trade system.
   Bidabad, B., 'Quantitative effects of joining WTO on Iran industrial sector', 1994.
   Bidabad, B., 'Designing econometric model to measure the changes in imports and exports of
     the industry sector ', Chapter 5, 1994.
   Bora, B., A. Kuwahara, S., Laird, (2002), Quantification of non-tariff measures, Policy
     issues in international trade and commodities, study series no. 18. United Nations, Trade
     Analysis Branch, Division on International Trade in Goods and Services, and Commodities,
     United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD), Geneva, Switzerland.
     http://r0.unctad.org/p166/module2002Bangk/Module4/boralairdkuwa.pdf
   Borland, B., 2000, Gulf 2000: The WTO and GCC, paper presented at the Gulf 2000: Energy
     Infrastructure and Finance Conference, Abu Dhabi, 28 and 29 March
   Bosworth, Malcom (1999). Non-Tariff measures as trade barriers: yesterday problem or
     what? Paper prepared for the OECD workshop with non-member economies on barriers to
     trade in goods and services in the post-Uruguay round context. Paris, 27-28 September.
203                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

   Bouet, A., L. Fontagne, M. Mimouni, X. Pichot (2001), Market access maps: A bilateral and
      disaggregated measure of market access.
   Corden W.M. (1971) The theory of protection. Clarendon press, Oxford.
   Dadras, R. 1999, 'Measuring the technical efficiency of the cement industry in Iran, a
      dissertation guided by Dr. B. H. Zonooz, Allameh University, Tehran.
   Deardorff, A., R. Stern (1998), The measurement of non-tariff barriers, OECD, Economic
      Department Working Papers No. 179, OECD, Washington.
   Fieleke N.S. (1995) The Uruguay round of trade negotiations. Industrial and geographic
      effects in the United States. New England economic review. Federal Reserve Bank of
      Boston. July/August.
   Fieleke N.S. (1995) The Uruguay round of trade negotiations. Industrial and geographic
      effects in the United States. New England economic review, Federal Reserve Bank of
      Boston, May/June.
   General Agreement on Tariffs and Trade. “The results of the Uruguay round of multilateral
      trade negotiations”, Geneva, November 1994.
   Heller H.R. (1995) International trade, theory and empirical evidence, prentice hall of India,
      New Delhi.
   http://heiwww.unige.ch/~baldwin/papers/NTBs_brookings_trade_forum00_baldwin.pdf
   Intriligator M.D. (1978) Econometric models, techniques and applications. North-Holland
      publishing company.
   Mohammed Reza Raf'ati, 1995, ' Iran's standing in Global Trade and Upshots of Membership
      the GATT, Payame Darya (Economic-Scientific Monthly), Vol. 4, No.33, pp. 14-25.
   Razini Ali, rationalizing tariff rates in Iran, trade research center, ministry of commerce,
      1999.
   Sameti, M. 1995. 'Reducing Government Interventions', Ministry of Economic Affairs and
      Finance, Tehran, Iran.
      http://www.cepii.fr/anglaisgraph/communications/pdf/2001/washington/macmaps.pdf
      http://www.nuca.ie.ufrj.br/infosucro/biblioteca/negociacoes/Baldwin_regulatory.pdf
‫402‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                            ‫ﺿﻤﻴﻤﻪ: ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ آن ﺑﺎ ﺳﻴﻤﺎن‬


  ‫در ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﻨﺎﻳﻊ دﻳﮕﺮ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓـﻮﻻد ﺑﻨﺤـﻮي ﮔﺴـﺘﺮش ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﻛـﻪ ﺑـﻪ‬

  ‫ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺼﻮل اﺳﺖ. اﻳﺮان از ﻧﻈﺮ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ ﻣﻮاد اوﻟﻴﻪ اﺻﻠﻲ و ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺮژي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز اﻳـﻦ‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ از وﺿﻌﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. ذﺧـﺎﻳﺮ ﻗﻄﻌـﻲ ﺳـﻨﮓ آﻫـﻦ ﻛﺸـﻮر 0701 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ‬

  ‫اﺳﺖ و ذﺧﺎﻳﺮ ﻗﻄﻌﻲ ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ اﻳﺮان ﺣﺪود 033 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ ﺑﺮآورد ﻣـﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ اﻟﺒﺘـﻪ ﻣﺨـﺎرج‬

  ‫اﺳﺘﺨﺮاج در ﻣﻌﺎدن ﻣﻮﺟﻮد ﻛﺸﻮر ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﺑﺎرﻳﻚ ﺑﻮدن رﮔﻪﻫﺎ و ﻋﻤﻖ ﺑﺴﻴﺎر آﻧﻬـﺎ دﺷـﻮار و ﻧﺘﻴﺠﺘـﺎً‬

                                                                                ‫ﮔﺮان اﺳﺖ.‬


  ‫ﭘﺲ از ﺗﻼﺷﻬﺎي ﻧﺎﻣﻮﻓﻖ دوﻟﺘﻬﺎ از ﺳﺎل 5031 ﺑﻪ ﺑﻌـﺪ، در 32 دي ﻣـﺎه 4431 ﻣﻮاﻓﻘﺘﻨﺎﻣـﻪاي‬

  ‫ﻣﻴﺎن دوﻟﺖ اﻳﺮان و اﺗﺤﺎدﻳﻪ ﺟﻤﺎﻫﻴﺮ ﺷﻮروي در زﻣﻴﻨﻪ ﻃﺮح، اﺣﺪاث ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ و ﻃﺮاﺣـﻲ و ﺗﺠﻬﻴـﺰ‬

  ‫ﻣﻌﺎدن آﻫﻦ و ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ ﻣﻨﻌﻘﺪ و ﻣﻘﺮر ﺷﺪ ﺗﺎ دوﻟﺖ اﻳـﺮان ﺑـﻪ ﺗـﺪرﻳﺞ از ﻃﺮﻳـﻖ ﺻـﺪور ﮔـﺎز ﺑـﻪ‬

  ‫ﺷﻮروي ﻫﺰﻳﻨﺔ اﻳﻦ ﭘﺮوژه را ﺑﻪ آن دوﻟﺖ ﺑﺎزﭘﺮداﺧﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ. ﻋﻤﻠﻴـﺎت ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ اﻳـﻦ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ در‬

  ‫ﺳﺎل 6431 آﻏﺎز ﺷﺪ و واﺣﺪ ﭼـﺪن رﻳـﺰي آن در ﺳـﺎل 0531 آﻏـﺎز ﺑـﻪ ﻛـﺎر ﻛـﺮد. ﻇﺮﻓﻴـﺖ اوﻟﻴـﻪ‬

  ‫ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ذوب آﻫـﻦ اﺻـﻔﻬﺎن 055 ﻫـﺰار ﺗـﻦ در ﺳـﺎل ﺑـﻮد و ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ 2 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗﻨـﻲ‬

  ‫ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت اﺻﻔﻬﺎن ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪي ﻏﻴﺮ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻮد. در ﺳﺎل 6531 ﺗﻮﻟﻴﺪ ذوب آﻫﻦ ﺑﻪ 542795 ﺗﻦ‬

  ‫رﺳﻴﺪ ﻛﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه در دوره ﻗﺒﻞ از اﻧﻘﻼب ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﺪ1. در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘـﻨﺠﻢ‬

  ‫ﻋﻤﺮاﻧﻲ، اﺣﺪاث ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ورق ﻓﻮﻻدي در ﺑﻨﺪر ﻋﺒﺎس ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴـﺖ 2/3 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ ﺑـﻪ روش‬


                                                              ‫1 ﺑﻬﺮوز ﻫﺎدي زﻧﻮز، 9731 ص 932‬
‫502‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫اﺣﻴﺎي ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﺷﺪه ﺑﻮد ﻛﻪ ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب ﻣﺤﻞ اﻳﻦ ﭘﺮوژه ﺑﻪ ﻣﺒﺎرﻛﻪ اﺻﻔﻬﺎن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷـﺪ.‬

  ‫در ﻗﺒﻞ از اﻧﻘﻼب، دوﻟـﺖ ﺑـﺎ ﺑﺴـﺘﻦ ﺗﻌﺮﻓـﻪ ﮔﻤﺮﻛـﻲ ﺑـﺮ واردات آﻫـﻦآﻻت ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ، درﻳﺎﻓـﺖ‬

  ‫ﻣﺎﺑﻪاﻟﺘﻔﺎوت ﻗﻴﻤﺖ واردات و ﻗﻴﻤﺖ داﺧﻠﻲ و ﻛﻨﺘﺮل ﺣﺠﻢ واردات از ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد ﻛﺸﻮر ﺣﻤﺎﻳﺖ‬

  ‫ﻣﻲﻛﺮد و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺮاي ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ و اﺟﺮاي ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺟﺪﻳـﺪ ﻧﻴـﺰ از ﻃﺮﻳـﻖ اﻋﺘﺒـﺎرات ﻋﻤﺮاﻧـﻲ‬

  ‫ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲﺷﺪ. در دورة ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﻨﺠﻢ ﻋﻤﺮاﻧﻲ دوﻟﺖ 2/521 ﻣﻴﻠﻴـﺎرد رﻳـﺎل در زﻣﻴﻨـﻪ اﻳﺠـﺎد و ﺗﻮﺳـﻌﻪ‬

  ‫ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻠﺰي و ذوب ﻓﻠﺰات ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﻛﺮد ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻋﻤﺪه آن ﺻﺮف ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪ‬

  ‫ذوب آﻫﻦ و اﻳﺠﺎد ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻓﻮﻻد ﭘﻬﻠﻮي ﺷﺪ1. ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب ﺑـﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ اﺻـﻞ 44 ﻗـﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳـﻲ‬

  ‫دوﻟﺖ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد را ﺑﻪ اﻧﺤﺼﺎر ﺧﻮد درآورد و ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺗﺎﺧﻴﺮ در ﺳﺎل 2631 ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻛـﻚ‬

  ‫ﺳﺎزي، ﻛﻠﻮﺧﻪ ﺳﺎزي آن ﻧﻴﺰ راه اﻧﺪازي ﺷﺪ و ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از واﺣـﺪ ﻧـﻮرد 005 در ﻧﻴﻤـﻪ دوم ﺳـﺎل‬

  ‫4631 آﻏﺎز ﺷﺪ. در دوران ﺑﻌﺪ از ﺟﻨﮓ، ﻧﺮخ ﺑﻬـﺮهﺑـﺮداري از ﻇﺮﻓﻴﺘﻬـﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪ در اﻳـﻦ ﻣﺠﺘﻤـﻊ‬

  ‫وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮﺑﻲ ﻧﺪاﺷﺖ. ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻮﻻد ﺧﺎم در ذوب آﻫﻦ اﺻﻔﻬﺎن در ﺳﺎل 7631 ﺑـﻪ 4/387 ﻫـﺰار ﺗـﻦ‬

  ‫رﺳﻴﺪ2 و ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﺪم ﺣﺼﻮل ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ ﺑﺨﺸﻬﺎي ﻓﻮﻻد رﻳﺰي و رﻳﺨﺘﻪﮔﺮﻳﻬﺎي ﻣﺪاوم، ذوب‬

  ‫آﻫﻦ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻇﺮﻓﻴﺖ اﺳﻤﻲ دﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ در اواﺧﺮ دﻫﻪ 0631 ذوب آﻫﻦ ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ‬

                  ‫ﮔﺮدﻳﺪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺷﻤﺸﻬﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز واﺣﺪﻫﺎي ﻧﻮرد ﺧﻮد را از ﺧﺎرج وارد ﻛﻨﺪ.‬




                                                                                             ‫1‬
                                        ‫ﮔﺰارش اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰي و ﺗﺮازﻧﺎﻣﻪ ﺳﺎل 6531، ص 25‬
                                                                                             ‫2‬
                                                              ‫ﺑﻬﺮوز ﻫﺎدي زﻧﻮز، 9731 ص 043‬
‫602‬                                ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫در دورة 9631 – 3531 ، ﻗﻴﻤﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ذوب آﻫﻦ، آﻫﺴﺘﻪﺗﺮ از ﻗﻴﻤـﺖ ﻣﺤﺼـﻮﻻت‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﻣﺼﺮف ﺷﺪه داﺧﻞ ﻛﺸﻮر رﺷﺪ داﺷﺖ و در واﻗﻊ ﻗﻴﻤﺘﻬﺎي ﻧﺴﺒﻲ آن در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺘﻬـﺎي‬

  ‫داﺧﻠﻲ ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ. از ﺳﻮي دﻳﮕﺮ ﺑﻪ دﻟﻴﻞ ﻣﻀﻴﻘﻪ ارزي واردات آﻫـﻦآﻻت ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ در دورة‬

  ‫ﺟﻨﮓ ﻣﺤﺪود ﺷﺪ. اﻳﻦ ﻣﺤﺪودﻳﺖ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ روﻧﻖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫـﺎي ﺳـﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺨـﺶ ﺧﺼﻮﺻـﻲ ﺑـﻪ‬

  ‫ﭘﻴﺪاﻳﺶ ﺑﺎزار ﺳﻴﺎه ﺑﺮاي ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻮﻻدي اﻧﺠﺎﻣﻴـﺪ. در اﻳـﻦ وﺿـﻊ ﻗﻴﻤـﺖ آزاد ﻳـﻚ ﻛﻴﻠـﻮﮔﺮم‬

  ‫ﺗﻴﺮآﻫﻦ 41 در ﺑﺎزار آزاد در ﺳﺎل 9631، 907 رﻳﺎل ﺑـﻮد در ﺣﺎﻟﻴﻜـﻪ ﻗﻴﻤـﺖ رﺳـﻤﻲ آن 831 رﻳـﺎل‬

  ‫ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه ﺑﻮد. در ﻫﻤﺎن ﺳﺎل ﻗﻴﻤﺖ ﻣﻴﻠﮕﺮد آﺟﺪار ﺑﺎ ﻗﻄﺮ 01 در دو ﺑـﺎزار ﺑـﻪ ﺗﺮﺗﻴـﺐ 087 و 741‬

                                                                                      ‫رﻳﺎل ﺑﻮد.‬


  ‫در دورة ﺟﻨﮓ، ﺣﻘﻮق ﮔﻤﺮﻛﻲ و ﺳﻮد ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺗﻴﺮ آﻫﻦ، ﻣﻴﻠﮕﺮد ﺟﻤﻌﺎً 02 درﺻﺪ ﺷﺪه‬

  ‫ﺑﻮد و واردات اﻳﻦ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﻮﻛﻮل ﺑﻪ ﻛﺴﺐ ﻣﺠﻮز از وزارت ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ، وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﻨﮕﻴﻦ‬

  ‫و وزارت ﻣﻌﺎدن و ﻓﻠﺰات ﺑﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮ اﻳﻦ ﻫﺰﻳﻨـﺔ ﺣـﻖ ﺛﺒـﺖ و ﺳـﻔﺎرش و ﻛـﺎرﻣﺰد ﻣﺮﻛـﺰ ﺗﻬﻴـﻪ و‬

  ‫ﺗﻮزﻳﻊ ﻓﻠﺰات ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺎدل 81 درﺻﺪ ارزش واردات درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﺷﺪ. ﺳـﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﻧﻴـﺰ ﻣﺒﻠﻐـﻲ را‬

  ‫ﺑﺎﺑﺖ ﻣﺎﺑﻪاﻟﺘﻔﺎوت ﻗﻴﻤﺖ از واردﻛﻨﻨﺪه درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻛﺮد. وارد ﻛﻨﻨﺪه ﻧـﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑـﻮد ﺳـﺎﻳﺮ ﻫﺰﻳﻨـﻪﻫـﺎي‬

                             ‫ﮔﻤﺮﻛﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎي ﺑﺎﻧﻜﻲ و ﺑﻴﻤﻪ و ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ داﺧﻠﻲ را ﻧﻴﺰ ﺑﭙﺮدازد.‬


  ‫در دورة ﭘــﺲ از ﺟﻨــﮓ، ﻛﺸــﻮر از اﻧــﺰواي ﺳﻴﺎﺳــﻲ ﺧــﺎرج ﺷــﺪ و راه را ﺑــﺮاي ﺗﻮﺳــﻌﻪ‬

  ‫ﻫﻤﻜﺎرﻳﻬﺎي ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در زﻣﻴﻨﻪﻫﺎي ﻓﻨﻲ و اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺎ ﻛﺸﻮرﻫﺎي اروﭘﺎﻳﻲ و ژاﭘﻦ ﮔﺸﻮده دﻳﺪ. در‬

  ‫اﻳﻦ ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺴﺎﻋﺪﺗﺮ، اﺟﺮاي ﻃﺮﺣﻬﺎي ﻋﻤﺮاﻧﻲ ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﻓـﻮﻻد ﺧـﺎم ﻛﺸـﻮر‬
‫702‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫در ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل 7731 در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دوران ﺟﻨﮓ ﺑﻨﺤﻮ ﻧﻤﺎﻳـﺎﻧﻲ رﺷـﺪ ﻳﺎﻓـﺖ. در ﻣﺠﺘﻤـﻊ ذوب آﻫـﻦ‬

  ‫اﺻﻔﻬﺎن ﺑﺎ اﺟﺮاي ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ، ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓـﻮﻻد ﺧـﺎم ﺑـﻪ 2/3 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ در ﺳـﺎل رﺳـﻴﺪ.‬

  ‫ﻓﻮﻻد ﺧﻮزﺳﺘﺎن ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ 6/2 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ ﻓـﻮﻻد ﺧـﺎم از ﺳـﺎل 9631 ﺷـﺮوع ﺑـﻪ ﺗﻮﻟﻴـﺪ ورقﻫـﺎي‬

  ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ و ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﻛﺮد. ﻓﻮﻻد ﻣﺒﺎرﻛﻪ ﺑﺎ ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺗﻮﻟﻴﺪ 2/3 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗﻦ ﻓﻮﻻد ﺧـﺎم در ﺳـﺎل‬

  ‫0731 ﭘﺲ از 71 ﺳﺎل از اﻧﻌﻘﺎد اوﻟﻴﻦ ﻗﺮارداد ﺑﺎ ﺷﺮﻛﺖ اﻳﺘﺎﻟﻴﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﻴﺪ ورﻗﻬﺎي ﺻﻨﻌﺘﻲ ﭘﺮداﺧـﺖ‬

  ‫و ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﺮوژهﻫﺎي ﻓﻮق، اﻗﺪام ﺑﻪ اﺣﺪاث ﺗﻌﺪادي ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻓﻮﻻد ﺳﺎزي ﻛﻮﭼـﻚ در ﺧﺮاﺳـﺎن،‬

                                                                     ‫ﻛﺮﻣﺎن و ﻫﺮﻣﺰﮔﺎن ﺷﺪ.‬


  ‫ﺑﻌﺪ از ﺟﻨﮓ، ﻧﺮخ ﺑﻬﺮهﺑﺮداري از ﻇﺮﻓﻴﺘﻬﺎي ﻧﺼﺐ ﺷﺪه اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ و از 54 درﺻـﺪ در‬

  ‫ﺳﺎل 8631 ﺑﻪ 09 درﺻﺪ در ﺳﺎﻟﻬﺎي 3731 و 4731 رﺳﻴﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻇﺮﻓﻴﺘﻬـﺎي ﺗﻮﻟﻴـﺪ و‬

  ‫ﺑﻬﺒﻮد ﻛﺎرآﻳﻲ ﻓﻨﻲ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد، ﻣﻴﺰان ﺗﻮﻟﻴﺪات اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻧﻤﺎﻳﺎﻧﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ و در‬

  ‫ﺳﺎل 5731 ﺑﻪ ﺑﻴﺶ از 5 ﻣﻴﻠﻴﻮن ﺗـﻦ ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻗﺎﺑـﻞ ﻓـﺮوش رﺳـﻴﺪ. ﺑﺮاﺳـﺎس آﺧـﺮﻳﻦ اﻃﻼﻋـﺎت‬

  ‫درﻳﺎﻓﺖ ﺷﺪه از ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﻓﻮﻻد اﻳﺮان، ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻮﻻد ﺧﺎم اﻳﺮان در ﺳﺎل 8731 از ﻣﺮز 3/6 ﻣﻴﻠﻴـﻮن‬

  ‫ﺗﻦ ﻓﺮاﺗﺮ رﻓﺖ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻧﻬﺎﻳﻲ اﻓﺰون ﺑﺮ 992/5 ﻫﺰار ﺗﻦ رﺳﻴﺪ. واردات ﻓﻮﻻد ﻛﺸﻮر ﺑـﻪ‬

  ‫دﻧﺒﺎل آﻏﺎز دورة ﺑﺎزﺳﺎزي ﭘﺲ از ﺟﻨﮓ ﺑﻪ ﺷﺪت اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ، اﻣﺎ ﺑﺘـﺪرﻳﺞ ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻋﺮﺿـﻪ از‬

  ‫ﻣﺤﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪات داﺧﻠﻲ، واردات آﻫﻦ و ﻓﻮﻻد ﺳﻴﺮ ﻧﺰوﻟﻲ ﭘﻴﻤﻮد. در ﺳﺎل 5731 ﺣﻘـﻮق ﮔﻤﺮﻛـﻲ و‬

  ‫ﺳﻮد ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ واردات اﻧﻮاع ﻓﻮﻻدﻫﺎي ﻣﻤﺰوج و ﻏﻴﺮﻣﻤﺰوج اﻋﻢ از اﻳﻨﻜﻪ ﺑـﻪ روش ﺳـﺮد ﻳـﺎ ﮔـﺮم‬

  ‫ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺟﻤﻌﺎً 01 درﺻﺪ ﺑﻮد ﻛﻪ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﺮﻓﻪﻫﺎي ﺳﺎل 3631 ﺑﻪ ﻧﺼﻒ ﺗﻘﻠﻴـﻞ ﻳﺎﻓﺘـﻪ‬
‫802‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﻮد. ﮔﻔﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺮخ رﺳﻤﻲ ارز ﺑﺮاي ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮ واردات در ﺳﺎل 5731، 1571 رﻳﺎل و‬

  ‫در ﺳﺎل 3631، 5/07 رﻳﺎل ﺑﻮد. در ﺳﺎل 5731 واردﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑﻮد ﺑﺮاي ﻫـﺮ دﻻر واردات 0054‬

  ‫رﻳﺎل ﺑﭙﺮدازد. ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎ ﺗﻨﺰل ارزش ﭘﻮل ﻣﻠﻲ، ﺻـﻨﻌﺖ ﻓـﻮﻻد از ﺣﻤﺎﻳـﺖ ﺑـﺎﻻﺗﺮي ﺑﺮﺧـﻮردار‬

  ‫ﺷﺪ. ﺑﺨﺼﻮص آﻧﻜﻪ واردﻛﻨﻨﺪه ﻧﺎﮔﺰﻳﺮ ﺑﻮد ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺣﻘﻮق ﮔﻤﺮﻛﻲ و ﺳـﻮد ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺣـﻖ ﺛﺒـﺖ‬

  ‫ﺳﻔﺎرش از ﻗﺮار ﻫﺮ دﻻر 001 رﻳﺎل، ﻫﺰﻳﻨﻪﻫـﺎي ﮔﻤﺮﻛـﻲ، و ﻣﺎﺑـﻪاﻟﺘﻔـﺎوت ﻗﻴﻤـﺖ واردات و ﺗﻮﻟﻴـﺪ‬

  ‫داﺧﻠﻲ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﭙﺮدازد. ﮔﻔﺘﻨﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ ﮔﺮان ﺷﺪن ﻧﺮخ ارز در دوره ﺑﻌﺪ از ﺟﻨـﮓ،‬

  ‫ﺗﻼش ﻣﺴﺘﻤﺮي در ﺟﻬﺖ ﻛﺎﻫﺶ ﻧﻴﺎزﻫﺎي ارزي ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻣـﺪ در ﻧﺘﻴﺠـﻪ ارزﺑـﺮي ﻫـﺮ‬

                    ‫ﺗﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ از 761 دﻻر در ﺳﺎل 8631 ﺑﻪ 98 دﻻر در ﺳﺎل 4731 ﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ.‬


  ‫ﺑﺎ ﺗﻨﺰل ارزش رﻳﺎل و رﻓﻊ ﺗﺒﻌﻴﺾ ﻋﻠﻴﻪ ﺻـﺎدرات، ارادهاي ﻗـﻮي ﺑـﺮاي ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺻـﺎدرات‬

  ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪ. ﻃﻲ دورهﻫﺎي 8731 – 8631 ﻧﺰدﻳﻚ ﺑﻪ 6 ﻣﻴﻠﻴـﻮن ﺗـﻦ ﻓـﻮﻻد از‬

  ‫ﻛﺸﻮر ﺧﺎرج ﺷﺪ. در ﺳﺎﻟﻬﺎي 7731 – 5731 ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد ﻛﺸـﻮر ﺑـﺎ ﻛـﺎﻫﺶ ﻗﻴﻤـﺖ ﻣﺤﺼـﻮﻻت‬

                                               ‫ﺻﺎدراﺗﻲ ﺧﻮد در ﺑﺎزارﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ.‬


  ‫ﺑﺮرﺳﻲ ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﻓﻮﻻد اﻳﺮان ﺑﻴﺎﻧﮕﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻲ در دورة 8631‬

  ‫– 9731 ﺳﻮد ﺷﺮﻛﺖ ﭘﺲ از ﻛﺴﺮ ﻣﺎﻟﻴﺎت در اﻏﻠﺐ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻣﻨﻔـﻲ ﺑـﻮده اﺳـﺖ1. از ﻃﺮﻓـﻲ ذﺧـﺎﻳﺮ و‬

  ‫اﻧﺪوﺧﺘﻪﻫﺎي داﺧﻠﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﻧﻘﺶ اﻧﺪﻛﻲ را در ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻲ ﻣﺨـﺎرج ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪاي آن داﺷـﺘﻪ اﺳـﺖ و‬

  ‫اﻳﻦ ﺷﺮﻛﺖ از اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﻄﻮر ﻋﻤﺪه ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ درآﻣﺪﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﻲ و ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺑﺎﻧﻜﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺑﺨﺶ‬

                                                               ‫1 ﺑﻬﺮوز ﻫﺎدي زﻧﻮز 9731، 543‬
‫902‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫اﻋﻈﻢ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﺠﻬﻴﺰ ﺷﺪه، ﺻﺮف ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در ﻃـﺮحﻫـﺎي ﻋﻤﺮاﻧـﻲ و اﻓـﺰاﻳﺶ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ در‬

  ‫ﮔﺮدش ﺷﺮﻛﺖ ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻳﻦ دادهﻫﺎ ﺑﺎزﮔﻮﻛﻨﻨﺪه اﻳـﻦ واﻗﻌﻴـﺖ اﺳـﺖ ﻛـﻪ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺻـﻨﻌﺖ ذوب‬

  ‫آﻫﻦ در اﻳﺮان ﻣﺘﻜﻲ ﺑﺮ ﭘﺲاﻧﺪاز ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻮده اﺳﺖ. در دوره ﺟﻨﮓ ﻛﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ رﻳﺎﻟﻲ و ارزي‬

  ‫ﭘﺲاﻧﺪاز دوﻟﺖ اﻧﺪك ﺑﻮد، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﻋﻤﻮﻣﻲ در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ در ﻫﺮ ﺳﺎل ﻣﺤﺪود ﺑﻮد و‬

  ‫اﺟﺮاي ﻃﺮﺣﻬﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﺎ ﺗﺎﺧﻴﺮﻫﺎي ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﻮاﺟﻪ ﺷﺪ. اﻣﺎ ﺑﻌﺪ از ﺟﻨﮓ ﺑﺪﻟﻴﻞ ﺑﻬﺒﻮد وﺿـﻊ ﻣـﺎﻟﻲ‬

  ‫دوﻟﺖ و ﮔﺸﺎﻳﺶ ارزي، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬارﻳﻬﺎي دوﻟﺖ در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ و ﻛﺎرﻫـﺎي اﺟﺮاﻳـﻲ‬

                                                                          ‫ﺳﺮﻋﺖ ﮔﺮﻓﺖ.‬


  ‫ﺑﺎ ﻣﺮوري ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد ﻛﺸﻮر در دوره ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب، اﻳﻦ ﻧﻜﺘﻪ آﺷـﻜﺎر ﻣـﻲﺷـﻮد ﻛـﻪ‬

  ‫ﺑﺴﻴﺎري از ﻃﺮحﻫﺎي ﻋﻤﺪه اﻳـﻦ ﺻـﻨﻌﺖ در دوره ﻗﺒـﻞ از اﻧﻘـﻼب ﺷـﻜﻞ ﮔﺮﻓﺘـﻪ ﺑـﻮد و ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت‬

  ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاري در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺒﺘﻨﻲ ﺑﺮ وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻏﻨﻲ ﺳﻨﮓ آﻫﻦ، ذﻏﺎل ﺳﻨﮓ و ﮔﺎز در ﻛﺸﻮر‬

  ‫ﺑﻮده اﺳﺖ و دوره ﺟﻨـﮓ و ﺑﻌـﺪ از آن ﺗـﺎﺛﻴﺮ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻤﻲ ﺑـﺮ ﺗﺼـﻤﻴﻤﺎت ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪﮔـﺬاري و اﻧﺘﺨـﺎب‬

  ‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژي ﺗﻮﻟﻴﺪ در اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﻣﻨﺘﻬﻲ ﺑﺎﻳﺪ اذﻋﺎن ﻧﻤـﻮد ﻛـﻪ در دورة 8631 – 8531‬

  ‫دوﻟﺖ ﺑﺎ ﻗﻴﻤﺖﮔﺬاري رﺳﻤﻲ ﺳﻴﻤﺎن و ﻓﻮﻻد ﺑﺠﺎي ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺑﻪ اﻋﻄﺎي ﻛﻤﻚ ﺑـﻪ‬

  ‫ﺑﺨﺶ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﻣﺴﻜﻦ ﺗﺎﻛﻴﺪ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻲﺗﺮدﻳﺪ ﺗﻨﺰل ارزش رﻳﺎل و رﻓﻊ ﺗﺒﻌﻴﺾ ﺻﺎدرات در‬

  ‫ﺳﺎﻟﻬﺎي اﺧﻴﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻮﺟﻪ اﻳﻦ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻪ ﺑﺎزارﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﻲ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﺎدرات ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﺻـﻨﻌﺘﻲ‬

  ‫ﺷﺪ. در ﺳﺎﻳﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻛﺎر، اﺳـﺘﺎﻧﺪارد ﻛـﺮدن ﻣﺤﺼـﻮﻻت ﻓـﻮﻻدي ﻣﻄـﺎﺑﻖ ﻣﻌﻴﺎرﻫـﺎي ﭘﺬﻳﺮﻓﺘـﻪ ﺷـﺪه‬

  ‫ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻠﻲ در دﺳﺘﻮر ﻛﺎر ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻠﻲ ﻓﻮﻻد اﻳﺮان ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. در ﺣـﺎل ﺣﺎﺿـﺮ در ﺻـﻨﻌﺖ ﻓـﻮﻻد‬
‫012‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻛﺸﻮر، ﺗﻌﺪﻳﻞ ﻧﻴﺮوي اﻧﺴﺎﻧﻲ، آﻣﻮزش ﻧﻴﺮوي ﻛﺎر و از ﻣﻴﺎن ﺑﺮدن ﺗﻨﮕﻨﺎﻫﺎي ﻣﻮﺟﻮد در دﺳـﺘﻮرﻛﺎر‬

                                                                               ‫ﻗﺮار دارد.‬


     ‫ـ ـ‬           ‫ـ‬         ‫ـ ـ‬
  ‫ﺻـﻨﻌﺖ ﺳـﻴﻤﺎن و ﻓـﻮﻻد ﻣﺸـﻤﻮل ﺻـﺮﻓﻪﻫـﺎي ﻣﻘﻴـﺎساﻧـﺪ و در دﻫـﻪ 0891 ﺑـﺎ ﺗﺤـﻮﻻت‬
                                         ‫ـ ـ‬        ‫ـ‬      ‫ـ‬        ‫ـ‬     ‫ـ‬

  ‫ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژﻳﻜﻲ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ رخ داد ﺟﻬﺎن ﺷـﺎﻫﺪ ﭘﻴـﺪاﻳﺶ ﻛﺎرﺧﺎﻧـﻪﻫـﺎي ﻛﻮﭼـﻚ در اﻳـﻦ دو‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻮده اﺳﺖ. ﺷﺪت ﻛﺎرﺑﺮي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن و ﻓﻮﻻد ﺑﺎﻻ اﺳﺖ. ﻫﻤﻴﻦ ﻋﺎﻣـﻞ ﻫﻤـﺮاه‬

  ‫ﺑﺎ ﺻﺮﻓﻪﻫﺎي ﻣﻘﻴﺎس در زﻣﺮه ﻣﻮاﻧﻊ ورود ﺑﻪ ﺻﻨﻌﺖ در اﻳﻦ رﺷﺘﻪﻫﺎ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷـﻮد. اﻳـﻦ ﺻـﻨﺎﻳﻊ‬

  ‫ﺟﺰو ﺻﻨﺎﻳﻊ اﻧﺮژي ﺑﺮ و آﻟﻮده ﻛﻨﻨﺪهاﻧـﺪ. ﺑـﻪ ﻫﻤـﻴﻦ ﺟﻬـﺖ، ﻛﺸـﻮرﻫﺎي ﭘﻴﺸـﺮﻓﺘﻪ ﺻـﻨﻌﺘﻲ ﻣﻘـﺮرات‬

  ‫ﺳﺨﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ در ﻣﻮرد آﻧﻬﺎ وﺿﻊ ﻛﺮدهاﻧﺪ. ﺷﺪت ﻛﺎرﺑﺮد اﻧﺮژي در ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﻴﻤﺎن و ﻓﻮﻻد‬

                                                                               ‫ﺑﺎﻻ اﺳﺖ.‬


  ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﻮﻻد و ﺳﻴﻤﺎن ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺤﺼﻮﻻت اﻧﺒﻮه )‪ (bulk‬ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ و‬

  ‫در اﻳﻦ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺗﻤﺎﻳﺰ در ﻣﺤﺼﻮﻻت از ﻧﻈﺮ ﻛﺴﺐ ﺗﻮان رﻗﺎﺑﺘﻲ و ﺟﻠﺐ ﻣﺸﺘﺮي ﻋﻤﻮﻣﺎً در ﻣﻘﺎﻳﺴـﻪ ﺑـﺎ‬

  ‫ﺑﺴﻴﺎري از ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺼﺮﻓﻲ و ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺳﺮﻣﺎﻳﻪاي اﻫﻤﻴـﺖ ﻛﻤﺘـﺮي دارد. ﺗﻨـﻮع ﻣﺤﺼـﻮﻻت در‬

  ‫ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪك اﺳﺖ در ﺻﻨﻌﺖ ﻓﻮﻻد اﮔﺮ از ﻓﻮﻻدﻫﺎي ﻣﺨﺼـﻮص و ﻓﻮﻻدﻫـﺎي ﺿـﺪ‬

  ‫زﻧﮓ ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ ﻛﻨﻴﻢ ﺗﻨﻮع ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻣﺤﺪود اﺳﺖ. ﺳﺎﺧﺘﺎر ﺑـﺎزار داﺧﻠـﻲ در اﻳـﻦ ﺻـﻨﺎﻳﻊ رﻗـﺎﺑﺘﻲ‬

                                                                                   ‫اﺳﺖ.‬


  ‫در ﻓﻮﻻد ﻣﺒﺎرﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻫـﺮ ﺗـﻦ ﻣﺤﺼـﻮل 4031 ﻛﻴﻠـﻮوات ﺳـﺎﻋﺖ ﺑـﺮق و 195 ﻣﺘـﺮ‬
‫112‬                            ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﻣﻜﻌﺐ ﮔﺎز ﻻزم اﺳﺖ و ﺑﺮاي ﻫﺮ ﺗﻦ ﺳﻴﻤﺎن 001 ﻛﻴﻠﻮ وات ﺳﺎﻋﺖ ﺑﺮق و 09 ﻣﺘﺮﻣﻜﻌـﺐ ﻣـﺎزوت‬

  ‫ﻻزم اﺳﺖ. زﻧﻮز1 ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻫﺮ دو ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺪﻟﻴﻞ اﺗﻼف اﻧﺮژي ﺑﺴـﻴﺎر ﺑـﺎﻻ از ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ‬

                                                                        ‫ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ.‬




                                  ‫1 ﺑﻬﺮوز ﻫﺎدي زﻧﻮز، رﺳﺎﻟﺔ دﻛﺘﺮي، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﻲ.‬
212                           ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                    ‫ﺧﺬ‬Ĥ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣ‬


     Holmes Peter , Michlek ; Jan Smith Alasdair, Comparative advantage,
      changes in Polands trade, and the Ec response Russian. East European
      finance and trade fall 1993.
     Chaffar Chaudhry and Shamin Sahibzada. Comparative advantage in
      Pakistan’s agriculture, the concept and the policies. 1994. pp 803-817.
      http://international.econ.com/forum/dcBoard.CGI
     Hughes,G.; Hare P. The international competitiveness of Czechoslovakia.
      Hungary and Poland. Oxford Econmic paper. Vol 46. 1994. pp 200-221.
     Jonnap Estudillo, Manabu Fujimura, Mahbub Hossian. New rice
      technology and comparative advantage in rice production in the
      Philippines. The journal of development studies. London .Jan 1999.
     The competitiveness of agriculture in Bulgaria & the czech republic. Vis -
      a-vis the European union .Comparative economic studies. Spring 2000.
     Balassa, B. (1965) Trade liberalization and revealed comprative
      advantage. The manchester school of economics.
     Balance, R.H et.al. (1986) Consistensy tests of alternative measures of
      comparative advantage. Rev. Econ. Stat. 69 157-161.
     Bowen H. P. (1973) On the theoretical interpretation of indices of trade
      Intensity and revealed comparative advantage, Weltwirtsschaftliches
      Archiv, 119 464, 472.
     Bruno, M (1972) Domestic resource cost and effective protection
      classifications synthesis. J.P.E, 90,16-33.
     Krueger A.O. (1966) Some economic costs of exchange control. Turkish
      case J.P.E.47, 466-480.
     Krueger A.O. (1972) Evaluating restrictionist trade regime. Theory and
      measurement JPE 80,48-62.
     Kumimoto. K. (1977) Typology of trade Intensity Indices. Hitetsubashi J.
213                          ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

      Econ. 17,15-32.
     Liesner. H.H. (1958) The European Common Market and British Industry
      E.J 68, 30L-316.
     Greenaway D., Milner (1993) Trade and industrial policy in developing
      countries. London. The Macmillan press.
     Taban, Tizhush (1978) Protection and the cost of protection. A case study
      of Iran, PhD.Dissertation.
     Perkins FC. (1997) Export performances and enterprise reform in China
      coastal provinces. Econ Dev. and Cul. Change 501-539.
     Pearson S. R. (1976) Net social productivity. Domestic resource cost
      effective protection Jour. Dev. Stud. 12,320-333.
     Warr. P.G.(1983) Domestic resource cost as an investment criterion. Oxf.
      Econ Paper 35.302-306.
     Vollrath T. L. A. (1991) Theoretical evaluation of alternative trade of
      revealed comparative advantage, Weltwirts chaftiliches Archive, Intensity
      Measures. 127,265-276.
     Fane, G (1995) The average and marginal domestic resource cost of
      foreign exchange. Oxf. Econ. Papers.
     Chaffar Chaudhry, Shamin Sahibzada (1994). Comparative advantage in
      Pakistans agriculture, the concept and the poilices. pp 803-817.
     Comparative economic studies. Spring 2000 The competitiveness of
      agriculture in Bulgria The czech republic vis-a-vis the European union.
     Little I. M. D. and Mirreless. J. A. (1974) Project appraisal and planning
      for develpping countries, N.Y. Basic Books.
     Munasinghe. M. (1990). Energy analysis and policy. London. Butter
      Worths, pp. 190-208.
     ADB. (2000) Estamating the shadow exchange rate factor and the standard
      (or Average) Asian Develop. Bank, p 1-8.
     Balassa B. (1971) The structure of protection in developing countries.
      John Hopkins press, Baltimore.
214                          ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

     Corden W.M. (1971) The theory of protection. Clarendon press, Oxford.
     Fieleke N.S. (1995) The Uruguay round of trade negotiations. Industrial
      and geographic effects in the United States. New England economic
      review. Federal Reserve Bank of Boston. July/August.
     Fieleke N.S. (1995) The Uruguay round of trade negotiations. Industrial
      and geographic effects in the United States. New England economic
      review, Federal Reserve Bank of Boston, May/June.
     General Agreement on Triffs and Trade. “The results of the Uruguay
      round of mutilateral trade negotiations”, Geneva, November 1994.
     Heller H.R. (1995) International trade, theory and empirical evidence,
      Printice hall of India, New Delhi.
     Intriligator M.D. (1978) Econometric models, techniques and applications.
      North-Holland publishing company.
     Baldwin, Richard E. (2000), Regulatory protectionism developing nations,
      and a two-tier world trade system.
     Bora, B., A. Kuwahara, S., Laird, (2002), Quantification of non-tariff
      measures, Policy issues in international trade and commodities, study
      series no. 18. United Nations, Trade Analysis Branch, Division on
      International Trade in Goods and Services, and Commodities, United
      Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD), Geneva,
      Switzerland.
      http://r0.unctad.org/p166/module2002Bangk/Module4/boralairdkuwa.pdf
     Borland, B., 2000, Gulf 2000: The WTO and GCC, paper presented at the
      Gulf 2000: Energy Infrastructure and Finance Conference, Abu Dhabi, 28
      and 29 March
     Bosworth, Malcom (1999). Non-Tariff measures as trade barriers:
      yesterday problem or what? Paper prepared for the OECD workshop with
      non-member economies on barriers to trade in goods and services in the
      post-Uruguay round context. Paris, 27-28 September.
     Bouet, A., L. Fontagne, M. Mimouni, X. Pichot (2001), Market access
‫512‬                             ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

        ‫.‪maps: A bilateral and disaggregated measure of market access‬‬
  ‫‪‬‬     ‫.‪Corden W.M. (1971) The theory of protection. Clarendon press, Oxford‬‬




  ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻮﺳﻲ ﻧﮋاد و ﻣﺼﻄﻔﻲ ﺿﺮﻏﺎﻣﻲ: اﻧﺪازه ﮔﻴﺮي ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴﺒﻲ و ﻣـﺪاﺧﻼت دوﻟـﺖ ﺑـﺮ‬           ‫‪‬‬

                                   ‫ﻣﺤﺼﻮﻻت زراﻋﻲ داﻧﺸﮕﺎه ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻬﺸﺘﻲ ﺳﺎل 6731.‬

  ‫ﻓﺮﻳﺪون آﻻﺗﻲ: ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﺰﻳـﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﻓـﻮﻻد ﺑـﻪ روش ﻛـﻮره ﺑﻠﻨـﺪ در ذوب آﻫـﻦ و روش‬        ‫‪‬‬

  ‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ در ﻓﻮﻻد ﻣﺒﺎرﻛﻪ رﺳﺎﻟﺔ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻲ ارﺷﺪ داﻧﺸـﻜﺪه اﻗﺘﺼـﺎد ﻋﻼﻣـﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒـﺎﻳﻲ ﺳـﺎل‬

                                                                            ‫6731.‬

  ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻬﻜﻴﺶ : ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ داﺧﻠـﻲ ﺷﺎﺧﺼـﻲ ﺑـﺮاي اﻧـﺪازه ﮔﻴـﺮي ﻣﺰﻳﺘﻬـﺎي اﻗﺘﺼـﺎدي و‬     ‫‪‬‬

                         ‫ﻛﺎرﺑﺮد آن در اﻳﺮان ﻣﺠﻠﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﺷﻤﺎرة 63 ﺳﺎل 8731.‬

  ‫ﺑﻬﺮوز زﻧﻮز : اﺳﺘﺮاﺗﮋي ﺗﺠﺎري و ﺗﻮﺳﻌﺔ ﺻﻨﻌﺘﻲ در اﻳﺮان رﺳﺎﻟﻪ دﻛﺘﺮاي داﻧﺸـﻜﺪة اﻗﺘﺼـﺎد‬   ‫‪‬‬

                                                         ‫ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﺋﻲ ﺳﺎل 9731.‬

               ‫اداره ﻛﻞ آﻣﺎر وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺗﻔﻀﻴﻠﻲ وزارت ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺳﺎل 8731.‬        ‫‪‬‬

                                         ‫ﺻﻮرﺗﻬﺎي ﻣﺎﻟﻲ ﺷﺮﻛﺖ ﺳﻴﻤﺎن آﺑﻴﻚ. 2831.‬         ‫‪‬‬

  ‫ﺟﺎن ﻫﺎﻧﺴﻦ ،راﻫﻨﻤﺎي ارزﻳﺎﺑﻲ ﻋﻤﻠﻲ ﻃﺮح ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻫﺰﻳﻨﻪ – ﻓﺎﻳـﺪه اﺟﺘﻤـﺎﻋﻲ در ﻛﺸـﻮرﻫﺎي‬      ‫‪‬‬

                                                             ‫در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ، 9631.‬

  ‫ﺣﺴﻦ ﺛﺎﺑﺖ، ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﺰﻳﺖ ﻧﺴـﺒﻲ ﺗﻮﻟﻴـﺪ و ﺻـﺎدرات ﻣﻴـﺮه ﻛﻴـﻮي ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ ﺑـﺮ روي اﺳـﺘﺎن‬     ‫‪‬‬

                                                               ‫ﻣﺎزﻧﺪران ﺳﺎل 8731.‬
‫612‬                              ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

  ‫ﺑﺨﺸﻴﺎﻧﻲ، ﻣﺤﻤﺪ، ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻓﻌﺎل در ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬـﺎدار ﺗﻬـﺮان ﻣﺮﻛـﺰ‬    ‫‪‬‬

                                     ‫ﻋﺎﻟﻲ ﭘﮋوﻫﺶ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﻳﺰي و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎل 8731.‬

  ‫ﻧﺎﺋﻴﻨﻲ، ﺑﺮآورد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺳـﺮﻣﺎﻳﻪ در اﻳـﺮان ﻣﺮﻛـﺰ ﻋـﺎﻟﻲ ﭘـﮋوﻫﺶ در ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ رﻳـﺰي و‬   ‫‪‬‬

                                                                  ‫ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎل 9731.‬

  ‫ﮔﭽﻠـﻮ، ﺑﺮرﺳـﻲ رﻓﺘـﺎر ﻛﻮﺗـﺎه ﻣـﺪت و ﺑﻠﻨﺪﻣـﺪت ﻧـﺮخ ﺣﻘﻴﻘـﻲ ارز در اﻳـﺮان ﺳـﺎل 0831‬
         ‫ـ‬     ‫ـ‬           ‫ـ‬       ‫ـ‬    ‫ـ‬          ‫ـ ـ‬         ‫ـ‬     ‫ـ‬       ‫ـ‬        ‫‪‬‬

                                                     ‫ﭘﮋوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺳﺎل 0831.‬

  ‫اﺳﻜﻮﻳﻲ، ﻣﺤﻤﺪ، ﺗﺨﻤﻴﻦ ﻧﺮخ ارز واﻗﻌـﻲ ﻣﺮﻛـﺰ ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎت و ﭘﮋوﻫﺸـﻬﺎي ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ ﺳـﺎل‬        ‫‪‬‬

                                                                             ‫8731.‬

                          ‫ﺣﺴﻴﻨﻲ روزﺑﻪ، ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﻌﺎدل و ﻧﺎﻣﻴﺰاﻧﻲ در ﻧﺮخ ارز ﺳﺎل 8731.‬    ‫‪‬‬

  ‫ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﻴﮋن )5731(، ﻃﺮاﺣﻲ ﻣﺪل اﻗﺘﺼﺎد ﺳﻨﺠﻲ ﺑﺮاي ﺗﻌﻴـﻴﻦ روﻧـﺪ واردات و ﺻـﺎدرات‬      ‫‪‬‬

  ‫در ﺑﺨﺶ ﺻﻨﻌﺖ و اراﺋﻪ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻠﻪ. ﻓﺼﻞ ﭘـﻨﺠﻢ از: ﺑﺮرﺳـﻲ آﺛـﺎر ﻋﻀـﻮﻳﺖ ﺟﻤﻬـﻮري‬

  ‫اﺳﻼﻣﻲ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬـﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت ﺑـﺮ ﺑﺨـﺶ ﺻـﻨﻌﺖ. ﭘـﺮوژه ﺗﺤﻘﻴﻘـﺎﺗﻲ ﻣﺸـﺘﺮك‬

  ‫ﺗﻮﺳﻂ اﻛﺒﺮ ﻛﻤﻴﺠـﺎﻧﻲ، ﻣﺤﻤـﺪ ﺣﺴـﻴﻦ ﺣﻜﻴﻤﻴـﺎن، ﺗﻘـﻲ ﻧﺎﺻـﺮ ﺷـﺮﻳﻌﺘﻲ، ﻣﺠﻴـﺪ دروﻳـﺶ،‬

  ‫ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ اﺷﺮﻓﺰاده، رﺿﺎ ﺑﻨﺎﺋﻲ، ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ رﻓﻌﺘـﻲ، اﺳـﻔﻨﺪﻳﺎر اﻣﻴـﺪﺑﺨﺶ، ﺑﻴـﮋن ﺑﻴـﺪآﺑﺎد،‬

  ‫ﻣﻘﺘﺪراﻻﻧﺎم رواﻧﺒﺨﺶ، ﻋﺒﺎﺳﻌﻠﻲ اﻛﺒﺮﻳﺎن، ﻣﺮﻳﻢ رﺟﺎﺋﻴﺎن، ﻣﻬﻨﺎز ﺗﻬﺮاﻧـﻲ، ﺳـﺎزﻣﺎن ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ‬

                                                                            ‫ﺻﻨﻌﺘﻲ.‬

  ‫ﺑﻴﺪآﺑﺎد، ﺑﻴﮋن )2831( ﻣﻮاﻧﻊ ﻏﻴﺮﺗﻌﺮﻓﻪاي در ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠﺎرت و ﺣﺬف از ﺑﺎزرﮔـﺎﻧﻲ‬      ‫‪‬‬
‫712‬                               ‫آﺛﺎر ﻋﻀﻮﻳﺖ اﻳﺮان در ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺠﺎرت ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺳﻴﻤﺎن‬

                                                                         ‫ﺧﺎرﺟﻲ اﻳﺮان.‬

  ‫ﺑﻴﺪآﺑﺎد )3831( اﻟﮕﻮي اﻗﺘﺼﺎدﺳـﻨﺠﻲ ﻛـﻼن اﻳـﺮان. وﻳـﺮاﻳﺶ 00/5. ﭘﮋوﻫﺸـﻜﺪة ﭘـﻮﻟﻲ و‬           ‫‪‬‬

                                                            ‫ﺑﺎﻧﻜﻲ. ﺑﺎﻧﻚ ﻣﺮﻛﺰي اﻳﺮان.‬

  ‫ﻣﺮﻛﺰ ﺗﺠﺎرت ﺑﻴﻦاﻟﻤﻠﻞ ﻛﻨﻔﺮاﻧﺲ ﺗﺠﺎرت و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ و ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺗﺠـﺎرت و‬              ‫‪‬‬

  ‫دﺑﻴﺮﺧﺎﻧــﻪ ﻣﺸــﺘﺮك اﻟﻤﻨــﺎﻓﻊ )5731(. راﻫﻨﻤــﺎي ﺗﺠــﺎري دور اروﮔﻮﺋــﻪ، ﺗﺮﺟﻤــﻪ ﻣﺆﺳﺴــﻪ‬

                                                       ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﭘﮋوﻫﺸﻬﺎي ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ.‬

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:16
posted:6/10/2012
language:
pages:221