model islm

Document Sample
model islm Powered By Docstoc
					 MAKROEKONOMIA



MODEL IS-LM
                                                Model ISLM

DEFINICJA



 Model ISLM to model opisujący równowagę w
 gospodarce na rynku dóbr i na rynku pieniądza.

 Model wyprowadza się w sposób analityczny
 (równania) i graficzny (krzywe w układzie
 współrzędnych).

 Graficznie, krzywe IS i LM konstruuje i analizuje
 się w układzie współrzędnych wyznaczonych
 przez dochód i stopę procentową.

 MAKROEKONOMIA                                          2
                                            Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR (1)




 Krzywa IS to zbiór punktów, obrazujących
 różne kombinacje wytwarzanego w
 gospodarce dochodu i stopy procentowej,
 przy których rynek dóbr znajduje się w stanie
 równowagi.

 Punkty leżące poza krzywą IS oznaczają
 stany nierównowagi rynku dóbr gospodarki.


 MAKROEKONOMIA                                      3
                                                           Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (1)


 Aby wyprowadzić graficznie krzywą IS, potrzebne
 są następujące zależności (wykresy):
 1. długookresowa funkcja oszczędności

  S                 45°
                                     Ponieważ długookresowa
                                     skłonność do oszczędzania
                                     (s) jest mniejsza niż 100%
                              S(Y)   (np. 20%), to kąt nachylenia
                                     funkcji będzie mniejszy niż
                                     45°. Funkcja opisana jest
                                     równaniem S(Y) = s · Y, na
                                     przykład S(Y) = 0,2 · Y

                          Y
 MAKROEKONOMIA                                                      4
                                                 Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (2)


 2. warunek równowagi na rynku dóbr




  S                 45°
                              Warunek równowagi
                              (równość inwestycji i
                              oszczędności) jest
                              obrazowany na wykresie
                              przez linię 45°.




                          I
 MAKROEKONOMIA                                           5
                                                  Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (3)


 3. zależność inwestycji od stopy procentowej




  r                          Wraz ze wzrostem stopy
                             procentowej inwestycje
           I(r)              maleją, a przy tym maleje
                             ich wrażliwość na zmiany
                             stopy procentowej.
                             (Więcej: w prezentacji
                             dotyczącej równowagi na
                             rynku dóbr inwestycyjnych)
                       I
 MAKROEKONOMIA                                            6
                                              Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (4)


 Składamy wszystkie trzy zależności...



        zależność inwestycji   tu otrzymamy
       od stopy procentowej      krzywą IS




       warunek równowagi         funkcja
         na rynku dóbr         oszczędności




 MAKROEKONOMIA                                        7
                                                Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (5)


   r                          r
            I(r)                    IS



                          I                        Y
  S                 45°   S               45°



                                                  S(Y)




                          I                       Y
 MAKROEKONOMIA                                           8
                                                         Model ISLM

    KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – GRAFICZNIE (6)

                                  Przesunięcie krzywej IS w
                                  prawo (1) rozumiemy jako
r                                 wzrost popytu (ekspansywna
                                  polityka fiskalna).
                IS’   AD<AS
                                  Przesunięcie krzywej IS w lewo
                                  (2) rozumiemy jako spadek
       IS     (2                  popytu (restrykcyjna polityka
               )                  fiskalna).

                                  Stąd, wszystkie punkty
                       (1         powyżej krzywej IS oznaczają
     AD>AS              )         przewagę podaży nad popytem
                              Y   (bo aby je osiągnąć trzeba
                                  zwiększyć popyt), zaś pod
                                  krzywą nadwyżkę popytu.

     MAKROEKONOMIA                                                 9
                                                     Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (1)


 Aby wyprowadzić analitycznie krzywą IS, potrzebne
 są następujące zależności (równania):

 tożsamość dochodu        Y = C + I + G + NX
 funkcja konsumpcji       C(Y) = Ca + c·(1-t)·Y
 funkcja inwestycji       I(r) = Ia + b(r)·r
 wydatki rządowe          G = Ga
 funkcja eksportu netto   NX(Y,r) = NXa– m·Y – n·r

 Podstawiając zależności do pierwszego równania oraz
 oznaczając ADa = Ca + Ia + Ga + NXa otrzymujemy...


 MAKROEKONOMIA                                              10
                                                     Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (2)




 ... równanie krzywej IS (zależność pomiędzy stopą
 procentową i dochodem):


                           1           AD a
           r Y                Y 
                      α  b  n      b n


 gdzie  jest mnożnikiem wydatków autonomicznych.




 MAKROEKONOMIA                                              11
                                           Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA (1)




 Krzywa LM to zbiór punktów, obrazujących
 różne kombinacje wytwarzanego w
 gospodarce dochodu i stopy procentowej,
 przy których rynek pieniądza znajduje się w
 stanie równowagi.

 Punkty leżące poza krzywą LM oznaczają
 stany nierównowagi rynku pieniądza.


 MAKROEKONOMIA                                    12
                                                       Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (1)


 Aby wyprowadzić graficznie krzywą LM,
 potrzebne są następujące zależności (wykresy):
 1. funkcja popytu na pieniądz transakcyjny

 MT                45°
                                 Wraz ze wzrostem dochodu
                                 popyt na pieniądz transak-
                                 cyjny rośnie, na ogół jednak
                         MT(Y)   w tempie wolniejszym niż
                                 sam dochód (współczynnik
                                 kierunkowy jest mniejszy
                                 niż 1), np. MT(Y) = 0,2 ·Y


                         Y
 MAKROEKONOMIA                                                  13
                                                              Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (2)


 2. równowaga popytu na pieniądz (transakcyjny i
 spekulacyjny) i podaży pieniądza (L)
                                      Linia (L) oznacza podaż
                                      pieniądza. Jeżeli ma zachodzić
 MT                                   równowaga, to popyt na
                                      pieniądz ogółem musi równać
            1                         się podaży, czyli MT + MS = L.
 180
                                      Zależność ta jest obrazowana
                                      przez funkcję liniową (dla
                 L1         L2        danego L) nachyloną pod
  50                                  kątem 45° jak na rysunku.
                                      Wzrost podaży pieniądza
                      45°             oznacza przesunięcie krzywej
       20        150                  w prawo (1).
                                 MS
 MAKROEKONOMIA                                                         14
                                                  Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (3)


 3. zależność popytu (inwestycji) spekulacyjnego
 od stopy procentowej


                             Wraz ze wzrostem stopy
  r                          procentowej popyt
                             spekulacyjny na pieniądz
           I(r)              maleje podobnie jak w
                             przypadku inwestycji w
                             ogóle.
                             (Zobacz prezentację
                             dotyczącą równowagi na
                             rynku dóbr inwestycyjnych)
                     MS
 MAKROEKONOMIA                                            15
                                                     Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (4)


 Składamy wszystkie trzy zależności...



        popyt spekulacyjny      tu otrzymamy
        a stopa procentowa        krzywą LM




       warunek równowagi       funkcja popytu na
       na rynku pieniądza    pieniądz transakcyjny




 MAKROEKONOMIA                                              16
                                                 Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (5)


   r                           r
            I(r)
                                   LM



                          MS                        Y
 MT                 45°   MT               45°



                                                  MT(Y)




                          MS                       Y
 MAKROEKONOMIA                                            17
                                                                 Model ISLM

    KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – GRAFICZNIE (6)


                                       Przesunięcie krzywej LM w prawo
r                                      (1) rozumiemy jako wzrost realnej
                                       podaży pieniądza (ekspansywna
          L>M               (2         polityka monetarna).

                 LM          )         Przesunięcie krzywej LM w lewo
                                       (2) rozumiemy jako spadek realnej
                                       podaży pieniądza (restrykcyjna
                                       polityka monetarna).
                             LM’       Stąd, wszystkie punkty powyżej
                (1                     krzywej LM oznaczają przewagę
                                       popytu nad podażą na pieniądz (bo
                 )                     aby je osiągnąć trzeba zwiększyć
                      L<M              podaż pieniądza), zaś pod krzywą
                                   Y   nadwyżkę podaży.




     MAKROEKONOMIA                                                         18
                                                      Model ISLM

KRZYWA LM – RYNEK PIENIĄDZA – ANALITYCZNIE (1)



  Aby wyprowadzić analitycznie krzywą LM, potrzebna
  jest następująca zależność (równanie):

                    M = (k ·Y - h ·r) ·P
  gdzie

  k - współczynnik wrażliwości popytu transakcyjnego na
  zmiany dochodu
  h - współczynnik wrażliwości popytu spekulacyjnego na
  zmiany stopy procentowej
  P - poziom cen



 MAKROEKONOMIA                                               19
                                                Model ISLM

KRZYWA IS – RYNEK DÓBR – ANALITYCZNIE (2)




 Przekształcając otrzymujemy równanie krzywej LM
 (zależność pomiędzy stopą procentową i dochodem):


                         k     1 M
                 r Y    Y  
                         h     h P

 gdzie M/P oznacza realną podaż pieniądza.




 MAKROEKONOMIA                                         20
                                                                    Model ISLM

ROZWIĄZANIE UKŁADU IS-LM



 Traktując równania IS i LM jako układ możemy
 wyznaczyć dochód i stopę procentową odpowiednio
 dla równowagi w gospodarce jako:


                                                                   M
 Y                      h  AD a                       (b  n) 
    h    k  (b  n)              h    k  (b  n)             P


                                       M
                         k  AD a 
                    r                 P
                       h    k  (b  n)


 MAKROEKONOMIA                                                             21
                                                                    Model ISLM

ROZWIĄZANIE UKŁADU IS-LM


 Bardzo istotne jest zwłaszcza równanie dochodu,
 które pozwala stwierdzić o skuteczności polityki
 fiskalnej i monetarnej, jeśli zapiszemy je jako:

                                                                        M
 Y                       h  AD a                       (b  n)  
      h    k  (b  n)               h    k  (b  n)               P


         mnożnik fiskalny                  mnożnik monetarny
 Współczynniki mówiące o wpływie zmian popytu
 autonomicznego (skuteczność polityki fiskalnej) oraz
 zmian podaży pieniądza (skuteczność polityki
 monetarnej) określa się odpowiednio jako mnożnik
 fiskalny i mnożnik monetarny.

 MAKROEKONOMIA                                                                22
                                                           Model ISLM

MODEL IS-LM



 r                                    Punkt przecięcia się
                                      krzywych IS i LM wyznacza
                                      taki poziom dochodu i stopy
                                      procentowej, przy których
                 IS’                  osiągana jest jednocześnie
                                      równowaga na rynku dóbr
                                      (zagregowany popyt równa
                            LM’       się zagregowanej podaży)
                                      oraz na rynku pieniądza
r*                                    (popyt na pieniądz równa się
                                      podaży pieniądza).


                                  Y

                       Y*
     MAKROEKONOMIA                                                   23
                                                              Model ISLM

POLITYKA FISKALNA W MODELU IS-LM


                                        (1) Efektem towarzyszącym
 r            1                         ekspansywnej polityce
                                        fiskalnej - poza wzrostem
                       IS1              dochodu - jest wzrost stopy
                                        procentowej oraz tzw. efekt
                  IS                    wypierania (crowding-out),
                                        polegający na zmniejszeniu w
                                        strukturze dochodu udziału
r1                             LM       popytu sektora prywatnego
                                        (przez wzrost stopy
r*                                      procentowej), a zwiększenie
                                2       udziału sektora publicznego.
                                        (2) Analogicznie, restrykcyjna
                                    Y   polityka fiskalna prowadzi do
                                        zmniejszenia dochodu i stopy
                                        procentowej.
                       Y* Y1
     MAKROEKONOMIA                                                       24
                                                                  Model ISLM

POLITYKA MONETARNA W MODELU IS-LM


                                            (1) Efektem towarzyszącym
 r                                          ekspansywnej polityce
                                            monetarnej - poza wzrostem
                                            dochodu - jest spadek stopy
                                  1         procentowej.
                 IS
                           LM0              (2) Analogicznie, restrykcyjna
                                            polityka monetarna prowadzi
                                      LM1   do zmniejszenia dochodu i
                                            podwyższenia poziomu stóp
                                            procentowych.
r*
r1              2
                                       Y
                      Y*     Y1
     MAKROEKONOMIA                                                           25
                                                                Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (1)



 r                                           Odpowiednia kombinacja
          1      IS1
                                             ekspansywnej polityki
                                             fiskalnej (1) i monetarnej
                                   2         (2) może prowadzić do
              IS
                        LM0                  wzrostu dochodu przy nie
                                             zmienionym poziomie stóp
                                       LM1   procentowych.


r*

                                        Y
                   Y*         Y1
 MAKROEKONOMIA                                                            26
                                                      Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (1)


 Łatwo sprawdzić na wykresie modelu IS-LM, że efekt
 polityki fiskalnej (wzrost dochodu) jest tym większy
 im bardziej płaska jest krzywa LM. Jednocześnie
 zmiany stopy procentowej są wtedy względnie
 niewielkie. Mówimy wtedy, że polityka fiskalna jest
 relatywnie bardziej skuteczna.
 Analogicznie, skuteczność polityki monetarnej
 rośnie tym bardziej, im bardziej płaska jest krzywa
 IS. Zmiany stóp procentowych są względnie małe, a
 zmiany dochodu duże.
 Oznacza to, że polityka fiskalna i monetarna są ze
 sobą powiązane.

 MAKROEKONOMIA                                               27
                                                                     Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (2)

            IS1           LM
r      IS                      LM1       Ekspansja monetarna w warunkach
                         1               niepełnego wykorzystania możliwości
            2
                                         produkcyjnych (Y<YP)
                                         (1) Ekspansja monetarna powoduje
                                         przesunięcie krzywej LM w prawo
                                         (2) Prowadzi to do zwiększenia
                                  Y      popytu: przesuwają się krzywe AD i IS
                                         w prawo
P                   LAS
     AD                        SAS1      (3) W reakcji na wzrost popytu
                                         zwiększa się podaż, więc przesuwa
                         3
            2                            się również krzywa krótkookresowej
                                         podaży (SAS), osiągnięty zostaje
                                         poziom dochodu niższy od
    SAS                        AD1       potencjalnego, wyznaczonego przez
                                         podaż długookresową (LAS)
                                     Y
                    YP
    MAKROEKONOMIA                                                             28
                                                                        Model ISLM

POLITYKA FISKALNA I MONETARNA W MODELU IS-LM (3)

            IS1        LM2      LM
r                                          Ekspansja monetarna w warunkach
       IS                        LM1       pełnego wykorzystania możliwości
            2
                                           produkcyjnych (Y=YP)
                        3
                                           (1) Ekspansja monetarna powoduje
                                           przesunięcie krzywej LM w prawo, co
                                           prowadzi to do zwiększenia popytu (2).
       1
                                           Nie jest możliwe zwiększenie podaży,
                                       Y   ponieważ już osiągnęła ona wielkość
P                 LAS SAS1                 maksymalną. Prowadzi to więc do
     AD                                    zwiększenia poziomu cen, a przez to
            2               4              daje efekt zmniejszenia realnej podaży
                                           pieniądza (M/P).
                                           Oznacza to restrykcję monetarną i
                                   AD1     przesuwa LM w lewo (3), co
    SAS
                                           podwyższa stopę procentową i obniża
                                       Y   podaż SAS (4).
                  YP
    MAKROEKONOMIA                                                                29

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:103
posted:6/7/2012
language:Polish
pages:29