a may chap 6 new1 by 5i32VE

VIEWS: 43 PAGES: 95

									          ั
การบัญชีข้นกลาง 2
     บทที่ 6
      กาไรต่ อหุ้น
 (Earnings Per Share)
กาไรต่ อห้ ุน (Earnings per Share)
แสดงถึงผลประกอบการของกิจการ (กาไร) ต่ อจานวนหุ้นที่
                ่
   ออกจาหน่ ายทีอยู่ในมือบุคคลภายนอก (หุ้ นสามัญ)
                       แบ่ งเป็ น

                     ้
1. กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (Basic EPS)
2. กาไรต่ อหุ้นปรับลด (Diluted EPS)
                                                  2
การคานวณกาไรต่ อหุ้น
   บริษัท นนทรี จากัด มีกาไรสุ ทธิ 300,000 บาท
   จานวนหุ้นสามัญที่ออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือหุ้นสาหรับปี เท่ ากับ 100,000 หุ้น
   การคานวณกาไรต่ อหุ้น
          กาไรต่ อหุ้น      =                         กาไรสุ ทธิ                .
                                       จานวนหุ้นสามัญที่อยู่ในมือบุคคลภายนอก
                            =          300,000 / 100,000 = 3 บาท ต่ อหุ้น
   การแสดงรายการกาไรต่ อหุ้น ในงบกาไรขาดทุน
         กาไรสุ ทธิ                                                   300,000 บาท
         กาไรต่ อหุ้น                                                    3.00 บาท      3
ส่ วนประกอบของกาไรต่ อหุ้น (EPS Components)
กาไรต่ อหุ้น:
   กาไรจากการดาเนินงาน                                       4.00      บาท
   ขาดทุนจากการยกเลิกส่ วนงาน (สุ ทธิภาษี)                   0.60      บาท
   กาไรก่ อนรายการพิเศษและผลสะสมจากการเปลี่ยนแปลงนโยบาย   ..........   .......
   การบัญชี                                                 .3.40      บาท
   กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)                           1.00      บาท
                      ่
   ผลสะสมจากการเปลียนแปลงนโยบายการบัญชี                      0.50      บาท
   กาไรสุ ทธิ                                                4.90      บาท
                                                                             4
การคานวณกาไรต่ อหุ้น
     ้     ั
    ขึนอยู่กบโครงสร้ างทุน (capital structure) มี 2 แบบ คือ
1. โครงสร้ างทุนแบบง่ าย :
     หุ้นสามัญอย่ างเดียว
                                  ื่ ่
     หุ้นสามัญ + หลักทรั พย์ อนทีไม่ สามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้น

      สามัญได้ เช่ น หุ้นบุริมสิ ทธิ์ หุ้นกู้

                                    ้
             คานวณกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (Basic EPS)
                                                                5
การคานวณกาไรต่ อหุ้น
2. โครงสร้ างทุนแบบซับซ้ อน :
     หุ้นสามัญ + หุ้นสามัญเทียบเท่ า (เครื่ องมือทางการเงิน หรื อ
               ่                            ี่
      สั ญญาทีอาจทาให้ ผ้ ูถือได้ รับสิ ทธิทจะเลือกซื้อหุ้น) ได้ แก่ หุ้น
      บุริมสิ ทธิแปลงสภาพ หุ้นกู้แปลงสภาพ สิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ

                ั                            ้
            บริษทต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (Basic EPS)
            และ กาไรต่ อหุ้นปรับลด (Diluted EPS)
                                                                        6
   ่
เมือใดจึงต้ องคานวณ basic-EPS และ
     ่
 เมือใดจึงต้ องคานวณ diluted-EPS?




                                    7
ต้ องพิจารณาโครงสร้ างทุน
    (Capital structure)
         ของบริษัท




                            8
                    การพิจารณาโครงสร้ างทุน


           ไม่ มี                                      มี
                        มีห้ ุนสามัญเทียบเท่ า?


โครงสร้ างทุนแบบง่ าย                             โครงสร้ างทุนแบบซับซ้ อน


                                                   คานวณ basic-EPS
คานวณ basic-EPS                                     และ diluted-EPS      9
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (Basic EPS)
หมายถึง กาไร (ขาดทุน) สุ ทธิ สาหรับงวดเฉพาะที่เป็ นของหุ้นสามัญต่ อ
                     ่        ้      ื
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนักที่ถอโดยบุคคลภายนอก
       กาไรสุ ทธิที่เป็ นของหุ้นสามัญ เท่ ากับ
             กาไรสุ ทธิ หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
       ขาดทุนสุ ทธิที่เป็ นของหุ้นสามัญ เท่ ากับ
             ขาดทุนสุ ทธิ บวก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
                   ้
 กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน = กาไรสุ ทธิหรือขาดทุนสุ ทธิทเี่ ป็ นของหุ้นสามัญ .
                                          ่       ้
                             จานวนถัวเฉลียถ่ วงนาหนักของหุ้นสามัญ             10
 การหักเงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิชนิดไม่ สะสม
         กิจการจะนาเงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิมาหักออกจากกาไรสุ ทธิก็
ต่ อเมื่อกิจการมีการประกาศจ่ ายเท่ านั้น

เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิชนิดสะสม
       กิจการจะนาเงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิมาหักออกจากกาไรสุ ทธิ
   ทุกกรณีไม่ ว่าจะประกาศจ่ ายปันผลหรือไม่ แต่ จะต้ องหักเงินปันผล
   เฉพาะงวดปัจจุบันเท่ านั้น                                    11
กาไรสาหรับหุ้นสามัญ
 วันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัทได้ออกหุ้นบุริมสิ ทธิ 6% มูลค่ า 100,000 บาท
และออกหุ้นสามัญ 200,000 หุ้น มูลค่ าหุ้นละ 5 บาท
 ในปี พ.ศ.25X4 บริ ษัทมีผลกาไรสุ ทธิเท่ ากับ 600,000 บาท

 กิจการไม่ ได้ ประกาศจ่ ายเงินปั นผลในช่ วง 3 ปี ที่ผ่านมา แต่ ได้ ประกาศจ่ าย

ในปี 25x4
 การคานวณกาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญมีดงนี้   ั
 กาไรสุ ทธิสาหรับปี 25X4                                     600,000 บาท
 หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ (6% x 100,000)                    6,000 บาท
 กาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญ                     594,000 บาท   12
กาไรสาหรับหุ้นสามัญ
 วันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัทได้ออกหุ้นบุริมสิ ทธิ 6% มูลค่ า 100,000 บาท
และออกหุ้นสามัญ 200,000 หุ้น มูลค่ าหุ้นละ 5 บาท
 ในปี พ.ศ.25X4 บริ ษัทมีผลกาไรสุ ทธิเท่ ากับ 600,000 บาท

 กิจการไม่ ได้ ประกาศจ่ ายเงินปั นผลจนถึงปี ปั จจุบัน


                                                   ั
 การคานวณกาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญมีดงนี้
 กาไรสุ ทธิสาหรับปี 25X4                             600,000 บาท
 หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ (6% x 100,000)            -0- บาท
 กาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญ             600,000 บาท     13
กาไรสาหรับหุ้นสามัญ
 วันที่ 1 มกราคม 25X1 บริษัทได้ออกหุ้นบุริมสิ ทธิ่ชนิดสะสม 6% มูลค่ า
100,000 บาท และออกหุ้นสามัญ 200,000 หุ้น มูลค่ าหุ้นละ 5 บาท
 ในปี พ.ศ.25X4 บริ ษัทมีผลกาไรสุ ทธิเท่ ากับ 600,000 บาท

 กิจการไม่ ได้ ประกาศจ่ ายเงินปั นผลจนถึงปี ปั จจุบัน


                                                   ั
 การคานวณกาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญมีดงนี้
 กาไรสุ ทธิสาหรับปี 25X4                             600,000 บาท
 หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ (6% x 100,000)            6,000 บาท
 กาไรสุ ทธิสาหรับงวดที่เป็ นของหุ้นสามัญ             594,000 บาท     14
             ่                        ื
จานวนหุ้นทีออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถอหุ้น
       ่       ้
ถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                                      ่
กิจการจึงต้ องปรับปรุงจานวนหุ้นสามัญทีถือโดยบุคคลภายนอก ณ ต้ นงวดด้ วย
                      ่    ่
   จานวนหุ้นสามัญทีออกเพิมหรือรับคืนระหว่ างงวดตามสั ดส่ วนของเวลา

   หุ้นออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือ ณ วันที่ 1 ม.ค. 25x1 จานวน 100,000 หุ้น หาก
                                     ่                         ่
    ระหว่ างปี จานวนหุ้นไม่ มีการเปลียนแปลงจานวนหุ้นถัวเฉลียถ่ วงน้าหนักเท่ ากับ
    100,000 หุ้น
   หุ้นออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือ ณ วันที่ 1 ม.ค. 25x1 จานวน 100,000 หุ้น หาก
                              ่
    ระหว่ างปี มีการออกหุ้นเพิม ณ วันที่ 1 ก.ค. 25x1 อีก 100,000 หุ้น และมีการซื้อหุ้น
                                                                      ่
    กลับคืน ณ วันที่ 1 ต.ค. 25x1 จานวน 5,000 หุ้น จานวนหุ้นถัวเฉลียถ่ วงน้าหนักจะ
    เท่ ากับเท่ าใด ?                                                                    15
                ่
สาเหตุของการเปลียนแปลงจานวนหุ้น
       ี่               ่
 กรณีทจานวนหุ้นสามัญเพิมหรือลดโดยทาให้ ทรั พยากรของกิจการ
      ่
  เปลียนแปลงไป
                    ่
    การออกหุ้นเพิม (Stock issue)
    การซื้อหุ้นคืนของกิจการ (Treasury Stock)
          ี่               ่            ่
 กรณีทจานวนหุ้นสามัญเพิมหรือลดโดยทีไม่ ทาให้ ทรั พยากรของกิจการ
        ่
  เปลียนแปลงไป
    การจ่ ายหุ้นปันผล (Stock Dividend)
    การแตกหุ้น (Stock Split)
                                                             16
                               ่
กรณีทาให้ ทรัพยากรของกิจการเปลียนแปลงไป
                         ่       ้
การคานวณจากจานวนถัวเฉลียถ่ วงนาหนักของหุ้นสามัญทาได้ โดย
               ่ื                               ่          ่
1. จานวนหุ้นทีถอโดยบุคคลภายนอกสะสมถัวเฉลีย ด้ วยระยะเวลาทียอด
   คงเหลือนั้นออกยอดอยู่หารด้ วยระยะเวลาทั้งสิ้นของงวดหรือ

                                                   ่
2. จานวนหุ้นต้ นงวดปรับด้วย จานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมหรือลดหลังจากถัว
        ่                                            ่
   เฉลียด้ วยช่ วงระยะเวลาที่จานวนหุ้น (เฉพาะส่ วนเพิมหรือลด)
   ออกจาหน่ ายและถูกถือครองโดยบุคคลภายนอกหารด้ วยระยะเวลา
   ทั้งสิ้นของงวด
                                                                17
ตัวอย่ าง : 6-1 บริษัทนนทรี จากัด
  วันที่                                ่
                       จานวนหุ้นทีเ่ ปลียนแปลง   จานวนหุ้น
 1 ม.ค.    คงเหลือต้ นงวด                             90,000
 1 เม.ย.   ออกจาหน่ าย 30,000 หุ้น เป็ นเงินสด        30,000
                                                     120,000
 1 ก.ค.    ซื้อคืน 39,000 หุ้น                      (39,000)
                                                      81,000
 1 พ.ย.    ออกจาหน่ าย 60,000 หุ้น เป็ นเงินสด        60,000
 31 ธ.ค.   คงเหลือปลายงวด                            141,000
                                                          18
ตัวอย่ าง : 6-1 บริษัทนนทรี จากัด
วิธีที่ 1 ใช้ ยอดจานวนหุ้นสะสม
      วันที่                      ่
                    จานวนหุ้นทีออกและ สั ดส่ วนของปี จานวนหุ้นถัว
                      อยู่ในมือผู้ถือหุ้น                            ่       ้
                                                                 เฉลียถ่ วงนาหนัก
 1 ม.ค. – 1 เม.ย.           90,000                    3/12                  22,500
 1 เม.ย. - 1 ก.ค.          120,000                    3/12                  30,000
 1 ก.ค. - 1 พ.ย.            81,000                    4/12                  27,000
 1 พ.ย. - 31 ธ.ค.          141,000                    2/12                  23,500
     จานวนหุ้นทีออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                 ่                                  ่      ้               103,000
                                                                                 19
ตัวอย่ าง : 6-1 บริษัทนนทรี จากัด
                    ่ ้
วิธีที่ 1 ใช้ ยอดเพิมขึน/ลดลง
      วันที่             จานวนหุ้นที่         สั ดส่ วนของปี       จานวนหุ้นถัว
                             ่
                         เปลียนแปลง                                  ่        ้
                                                                 เฉลียถ่ วงนาหนัก
     1 ม.ค.                 90,000                    12/12                  90,000
     1 เม.ย.                30,000                    9/12                   22,500
     1 ก.ค.                (39,000)                   6/12                 (19,500)
     1 พ.ย.                 60,000                    2/12                   10,000
     จานวนหุ้นทีออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                ่                                   ่      ้                103,000
                                                                                  20
     ี่                             ่
กรณีทไม่ ทาให้ ทรัพยากรของกิจการเปลียนแปลง
                                ่
หมายถึง การออกจานวนหุ้นสามัญเพิมหรือลดจานวนหุ้น โดยไม่ มีการ
       ่
แลกเปลียนกับทรัพยากรของกิจการ เช่ น หุ้นปันผล และการแยกหุ้น
                  ตามมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 38
                                              ื
“กิจการต้ องปรั บปรุงจานวนห้ ุนสามัญที่ถอโดยบุคคลภายนอก สาหรั บงบ
                      ่                         ่
  การเงินทุกงวดทีนาเสนอตามสัดส่ วนทีเ่ ปลียนแปลงไปของจานวนห้ ุน
        ่ ื
สามัญทีถอโดยบุคคลภายนอก เสมือนว่ า การให้ ห้ ุนปันผลหรื อการแตกห้ ุน
                    ้         ั
          ได้ เกิดขึนตั้งแต่ วนเริ่ มต้ นของงวดแรกทีเ่ สนอรายงาน”
                                                                 21
     ี่                             ่
กรณีทไม่ ทาให้ ทรัพยากรของกิจการเปลียนแปลง
• ณ วันที่ 1 ม.ค. 25x2 กิจการมีหุ้นสามัญทีถือโดยบุคคลภายนอก เท่ ากับ 50,000 หุ้น
                                          ่
• ต่ อมา ณ วันที่ 1 ส.ค. 25x2 ประกาศจ่ ายหุ้นปันผลในอัตรา 10% (ไม่ ได้ ทาให้
                           ่
ทรัพยากรของกิจการเปลียนแปลงไป) ส่ งผลให้ ภายหลังจ่ ายหุ้นปันผล จานวนหุ้นที่
อยู่ในมือบุคคลภายนอกจะเท่ ากับ 55,000 หุ้น
• ให้ ถือว่ ากิจการมีหุ้นทีถือโดยบุคคลภายนอกจานวน 55,000 หุ้น ตั้งแต่ วนต้ นงวด
                           ่                                           ั
คือวันที่ 1 ม.ค. 25x2


                                                                              22
ตัวอย่ าง : 6-2 บริษัทนนทรี จากัด
  วันที่                                ่
                       จานวนหุ้นทีเ่ ปลียนแปลง           จานวนหุ้น
 1 ม.ค.    คงเหลือต้ นงวด                                   100,000
 1 มี.ค.   ออกจาหน่ าย 20,000 หุ้น เป็ นเงินสด               20,000
                                                            120,000
 1 มิ.ย.   หุ้นปันผล 50% (120,000 x 50%) = 60,000 หุ้น       60,000
                                                            180,000
 1 พ.ย.    ออกจาหน่ าย 30,000 หุ้น เป็ นเงินสด               30,000
 31 ธ.ค.   คงเหลือปลายงวด                                   210,000
                                                                  23
ตัวอย่ าง : 6-2 บริษัทนนทรี จากัด
วิธีที่ 1 ใช้ ยอดจานวนหุ้นสะสม
    วันที่                        ่
                   จานวนหุ้นทีออกและ Restatement สั ดส่ วน จานวนหุ้น
                                                                       ้
                      อยู่ในมือผู้ถือหุ้น จานวนหุ้นใหม่ ของปี ถ่ วงนาหนัก
1 ม.ค. – 1 มี.ค.           100,000             1.5            2/12    25,000
 1 มี.ค. - 1 มิ.ย.         120,000             1.5            3/12    45,000
1 มิ.ย. - 1 พ.ย.           180,000                            5/12    75,000
1 พ.ย. - 31 ธ.ค.           210,000                            2/12    35,000
                    ่                                   ่      ้
         จานวนหุ้นทีออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก 180,000
                                                                        24
การประกาศจ่ ายหุ้นปันผลภายหลังจากปิ ดบัญชี
                                                 ่
 หากกิจการมีการประกาศจ่ ายหุ้นปันผล ภายหลังจากทีได้ ปิดบัญชี แล้ ว   แต่ ก่อน
  เผยแพร่ งบการเงิน กิจการจะต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นใหม่ และปรับปรุงกาไร
                              ่
  ต่ อหุ้นสาหรับงบการเงินทีนามาเปรียบเทียบด้ วย
                                     ่
 ตัวอย่ าง กิจการมีห้ ุนสามัญถัวเฉลีย ณ วันสิ้นปี 25x4 จานวน 100,000 หุ้น
  ต่ อมาในวันที่ 1 มกราคม 25x5 ซึ่งเป็ นวันก่อนการเผยแพร่ งบการเงิน กิจการได้
  แยกหุ้นในอัตราส่ วน 3:1 กิจการจะต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นใหม่ โดย
                                   ่
      ปรับปรุ งจานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียสาหรับปี 25x4 ใหม่ กลายเป็ น 300,000 หุ้น
                                      ่
     ปรับปรุ งจานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียสาหรับปี 25x5 ใหม่ สาหรั บการแยกหุ้น

                                                                                 25
                          ้
การคานวณกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
   ตัวอย่ าง 6-3 บริษัทนนทรี จากัด มีกาไรก่ อนรายการพิเศษ 580,000 บาท และมีกาไร
                                                    ั
    จากรายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี) 240,000 บาท บริษทได้ ประกาศจ่ ายปันผลหุ้น
                                                      ี่                        ื
    บุริมสิ ทธิ 1 บาทต่ อหุ้น จากจานวนหุ้นบุริมสิทธิทออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถอ
                                     ่           ื         ั
    จานวน 100,000 หุ้น หุ้นสามัญทีอยู่ในมือผู้ถอภายนอกมีดงนี้
         วันที่                                       ่
                                     จานวนหุ้นทีเ่ ปลียนแปลง        จานวนหุ้น
        1 ม.ค.    คงเหลือต้ นงวด                                        180,000
       1 พ.ค.     ซื้อหุ้นกลับคืน 30,000 หุ้น                           (30,000)
                                                                         150,000
        1 ก.ค.    แยกหุ้นในอัตรา 3:1                                     300,000
                           ่ ้
                  (หุ้ นเพิมขึนเป็ น 150,000 x3)                         450,000
       31 ธ.ค.    ออกจาหน่ าย 50,000 หุ้น เป็ นเงินสด                     50,000   26

       31 ธ.ค.    คงเหลือปลายงวด                                         500,000
ตัวอย่ าง : 6-3 บริษัทนนทรี จากัด
วิธีที่ 1 ใช้ ยอดจานวนหุ้นสะสม
     วันที่                       ่
                  จานวนหุ้นทีออกและ Restatement สั ดส่ วน จานวนหุ้น
                                                                       ้
                      อยู่ในมือผู้ถือหุ้น จานวนหุ้นใหม่ ของปี ถ่ วงนาหนัก
 1 ม.ค. - 1 พ.ค.           180,000              3             4/12   180,000
 1 พ.ค. - 1 ก.ค.           150,000              3             2/12    75,000
 1 ก.ค. - 31 ธ.ค.          450,000                            6/12   225,000
                    ่                                   ่      ้
         จานวนหุ้นทีออกจาหน่ ายและอยู่ในมือผู้ถือถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก 480,000
                                                                   ่
หมายเหตุ การออกหุ้น ณ วันสิ้นปี ไม่ ต้องนามาคานวณหาจานวนหุ้นถัวเฉลีย    27
ตัวอย่ าง : 6-3 บริษัทนนทรี จากัด
                          ้
การคานวรกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
                                กาไร (บาท)   จานวนหุ้น   กาไรต่ อหุ้น
กาไรก่อนรายการพิเศษ               580,000
หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ     (100,000)
กาไรก่อนรายการพิเศษของหุ้นสามัญ 480,000       480,000       1.00
บวก รายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)      240,000     480,000       0.50
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ         720,000                   1.50

                                                                 28
การแสดงกาไรต่ อหุ้น (งบกาไรขาดทุน)
      กาไรก่อนรายการพิเศษ                580,000 บาท
      กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)    240,000 บาท
      กาไรสุ ทธิ                         820,000 บาท

                        ้
      กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
       กาไรก่อนรายการพิเศษ                 1.00 บาท
       กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)     0.50 บาท
       กาไรสุ ทธิ                          1.50 บาท
                                                       29
             ่
แบบฝึ กหัดเพิมเติม
                                                หน่ วย : บาท
 กาไรก่ อนรายการพิเศษ                                493,000
 กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิจากภาษี)                   25,000
 กาไรสุ ทธิ                                          518,000
                                ่
 ในระหว่ างปี 25X5 มีรายการเปลียนแปลงในหุ้นสามัญดังต่ อไปนี้
     1 มกราคม ยอดจานวนหุ้นสามัญ 80,000 หุ้น
                                   ่
     1 มีนาคม ออกหุ้นสามัญเพิมจานวน 20,000 หุ้น
     1 กันยายน ประกาศจ่ ายหุ้นปันผลในอัตรา 10%
     1 ตุลาคม      ซื้อคืนหุ้นสามัญจานวน 15,000 หุ้น           30
             ่
แบบฝึ กหัดเพิมเติม
                               ั
นอกจากหุ้นสามัญแล้ ว บริษทมีห้ ุนบุริมสิ ทธิออกจาหน่ ายและอยู่ในมือ
บุคคลภายนอก จานวน 1,000 หุ้น มูลค่ าหุ้นละ 100 บาท หุ้นบุริมสิ ทธิเป็ น
                                                     ั
ชนิดสะสม แปลงสภาพไม่ ได้ อัตราเงินปันผล 5% บริษทไม่ เคยประกาศ
จ่ ายเงินปันผลในช่ วง 2 ปี ที่ผ่านมา

คาสั่ ง 1.   ให้ คานวณกาไรสาหรับหุ้นสามัญ
        2.                             ่     ้
             ให้ คานวณหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
        3.   ให้ คานวณกาไรต่ อหุ้น
        4.   ให้ แสดงรายการกาไรต่ อหุ้นในงบกาไรขาดทุน               31
             ่
แบบฝึ กหัดเพิมเติม
1. ให้ คานวณกาไรสาหรับหุ้นสามัญ
                                                หน่ วย : บาท
  กาไรก่ อนรายการพิเศษ                               493,000
  หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ (100,000 x 5%)         (5,000)
  กาไรก่ อนรายการพิเศษของหุ้นสามัญ                   488,000
  กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิจากภาษี)                  25,000
  กาไรสุ ทธิของหุ้นสามัญ                             513,000
                                                                32
                                        ่      ้
           การคานวณจานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                                                           ่
1 ก.ย. ประกาศจ่ ายหุ้นปันผลในอัตรา 10% (ไม่ มีการแลกเปลียนทรัพยากรของ
                                                                        ้         ั
กิจการ) การคานวนจานวนหุ้นจึงให้ ถือเสมือนว่ า การให้ หุ้นปันผลได้ เกิดขึนตั้งแต่ วน
เริ่มต้ นของงวดแรกที่เสนอรายงาน
 วันที่    จานวนหุ้นก่ อน   การปรับปรุ งจาก     จานวนหุ้นหลัง   สั ดส่ วนเวลา     จานวนหุ้นถัว
             ปรับปรุ ง      การจ่ ายหุ้นปันผล     ปรับปรุ ง                         ่
                                                                                เฉลียถ่ วงน้าหนัก
                                   10%
 1 ม.ค.        80,000              1.1 *            88,000          2/12            14,667
 1 มี.ค.      100,000              1.1 *           110,000          6/12            55,000
 1 ก.ย.       110,000                              110,000          1/12             9,167
 1 ต.ค.        95,000                               95,000          3/12            23,750
                รวม                                                                 102,584   33
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
              =            กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ .
                                               ่     ้
                         จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
              =          513,000      =       5.00 บาท
                         102,584

                                               ั
                  การแสดงรายการกาไรต่ อหุ้น มีดงนี้
  กาไรก่อนรายการพิเศษ [(493,000-5,000)/102,584]              4.76
  กาไรจากรายการพิเศษ (สุ ทธิจากภาษี) (25,000/102,584)        0.24
  กาไรสุ ทธิ [(518,000-5,000)/102,584]                       5.00   34
กาไรต่ อหุ้นปรับลด - โครงสร้ างทุนซับซ้ อน
            ี่ ิ
    ในกรณีทกจการได้ ออกเครื่องมือ หรือตราสารทางการเงิน หรือ
         ่
สั ญญาทีอาจทาให้ ผ้ ูถือได้ รับสิ ทธิในหุ้นสามัญของกิจการ ซึ่งจะทา
                        ่ ้
ให้ จานวนหุ้นสามัญเพิมขึน ในขณะเดียวกันก็ส่งผลกระทบต่ อกาไร
สุ ทธิสาหรับผู้ถือหุ้นสามัญ จนทาให้ กาไรต่ อหุ้นลดลง กิจการต้ อง
คานวณและรายงานกาไรต่ อหุ้นปรับลดด้ วย


                                                               35
หลักทรัพย์ ปรับลด Dilutive Security
Security that can be converted to common stock and that
upon conversion or exercise.

            ้               ่
  ตราสารหนีหรือตราสารทุนทีสามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้นสามัญได้
(Convertible securities)
 ใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ (Warrant)


                    ่
    ผลตอบแทนพนักงานทีให้ เป็ นหุ้นสามัญ (Options)
                 ่      ิ
  เงื่อนไขสั ญญาทีทาให้ กจการต้ องออกหุ้นสามัญ (Other rights that upon
conversion or exercise)                                                  36
หลักทรัพย์ ที่ต้านการปรับลด Antidilutive Security
Antidilutive are securities that upon conversion or exercise
increase earnings per share (or reduce the loss per share).

เหตุผลของการแสดงกาไรต่ อหุ้นปรับลด
    ่                                              ี่ ิ
  เพือให้ ข้อมูลแก่ผู้ใช้ งบการเงินสาหรับสถานการณ์ ทกจการมีการปรับลดกาไร
จะส่ งกระทบต่ อกาไรต่ อหุ้นอย่ างไร
                              ี่
 หากกิจการมีหลักทรั พย์ ทต้านการปรั บลด (Antidilutive Security) ก็ให้ แสดง

                           ้
เฉพาะกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (Basic EPS) โดยไม่ ต้องแสดงกาไรต่ อหุ้นปรับลด
(Dilute EPS)
                                                                         37
กาไรต่ อหุ้นปรับลด - หลักทรัพย์ แปลงสภาพ
 หลักทรัพย์ แปลงสภาพ
    หุ้นกู้แปลงสภาพ
      หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ
 If-converted Method
                                                ้
       ปรับปรุ งกาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ (ดอกเบีย, เงินปันผล) (ตัวตั้ง = Numerator)
                                                           ้
         หากหุ้นกู้มาแปลงสภาพกิจการก็จะไม่ ต้องจ่ ายดอกเบีย

         หากหุ้นบุริมสิ ทธิมาแปลงสภาพกิจการก็จะไม่ ต้องจ่ ายเงินปันผล

                                 ้                            ั
    การแปลงสภาพหลักทรัพย์ เกิดขึน ณ วันต้ นงวด (หรือตั้งแต่ วนออกจาหน่ าย
       หลักทรัพย์ หากมีการออกหลักทรัพย์ ระหว่ างงวด) (ตัวหาร = Denominator)
                                                                            ่ ้
         หากหลักทรั พย์ มาแปลงสภาพจะทาให้ จานวนหุ้นสามัญในมือบุคคลภายนอกเพิมขึน   38
การปรับปรุ งกาไรสุ ทธิสาหรับงวดทีเ่ ป็ นของหุ้นสามัญ
• หุ้นกู้แปลงสภาพ
        กาไรของหุ้นสามัญ                                            ้
                                   = กาไรสุ ทธิของหุ้นสามัญ + ดอกเบียจ่ ายสุ ทธิภาษี
                                                        ้
                                   = กาไรสุ ทธิ + ดอกเบีย (1- Tax)
                                                 ้                                ่ ้
 หากหุ้นกู้มาแปลงสภาพ กิจการก็ไม่ ต้องจ่ ายดอกเบีย ทาให้ กาไรสุ ทธิของหุ้นสามัญเพิมขึน

• หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ
        กาไรของหุ้นสามัญ         = กาไรสุ ทธิของหุ้นสามัญ + เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
                                 = กาไรสุ ทธิ
                                                                                    ่ ้
 หากบุริมสิ ทธิมาแปลงสภาพ กิจการก็ไม่ ต้องจ่ ายปันผล ทาให้ กาไรสุ ทธิของหุ้นสามัญเพิมขึน
                                                                                    39
                                ่      ้
การปรับปรุงจานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                                                  ิ
    หากกิจการออกหลักทรัพย์ แปลงสภาพในปี ก่ อน ให้ กจการรวมจานวน
              ่ิ                 ่
หุ้นสามัญทีกจการต้ องออกเพือแปลงหลักทรัพย์ แปลงสภาพให้ เป็ นหุ้น
สามัญ โดยกิจการต้ องสมมติว่าได้ มีการแปลงหลักทรัพย์ แปลงสภาพนั้น
                           ั
ให้ เป็ นหุ้นสามัญตั้งแต่ วนต้ นงวด
                  ิ
    ยกเว้ นกรณีที่กจการออกหลักทรัพย์ แปลงสภาพในระหว่ างงวด ให้ สมมติ
                          ้       ่
ว่ าการแปลงสภาพหุ้นเกิดขึน ณ วันทีออกจาหน่ ายหลักทรัพย์ แปลงสภาพ

                                                                 40
ตัวอย่ าง 6-4 บริษัทนนทรี จากัด (หุ้ นกู้แปลงสหภาพ)
 Corporation has net income for the year of $210,000 and a
weighted average number of common shares outstanding during the
period of 100,000 shares. The basic EPS is $2.10 (210,000 / 100,000)

   The company has two convertible debenture bond.
     One is a 6% issue sold at 100 (total $1,000,000) in a prior year
      and convertible into 20,000 common shares.
     The other is a 10% issued sold at 100 (total $1,000,000) on April

      1 of the current year and convertible into 32,000 common stock.
      The tax rate is 40%.                                           41
ปรับปรุงกาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ
           Computation of Adjusted Net Income
Net income for the year                         210,000
Add. Adjustment for interest (net of tax)
 6% bond [60,000 x (1-0.40)]                     36,000
10% bond (100,000 x 9/12 x 0.60)                 45,000
Adjusted Net Income                             291,000




                                                     42
                             ่      ้
ปรับปรุงจานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
Computation of Adjusted Weighted Average No. of shares

Weighted average no. of share outstanding                              100,000
Add. Shares assumed to be issued
 6% bond (as of beginning of year)                                          20,000
10% bond as of date of issue, 32,000 x 9/12                             24,000
Weighted average no. of share adj. for dilutive security               144,000

                    ่ ้                   ่ ้
พิสูจน์ (กาไรที่เพิมขึน / หุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน) = 81,000 / 44,000 = $1.84
                          ้
ต่ากว่ ากาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน $2.10 (210,000 / 100,000) ต้ องปรับลด
                                                                                43
การแสดงกาไรต่ อหุ้น
                 Income Statement
           (Earnings Per Share Disclosure)

 Net income for the year                           210,000
 Earnings per share
  Basic earnings per share (210,000 / 100,000)        2.10
  Diluted earnings per share (291,000 / 144,000)      2.02



                                                         44
หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ
                             ั                                    ่ื
ตัวอย่ าง ในปี 25X4 บริษท มีกาไรสุ ทธิ 315,000 บาท มีห้ ุนสามัญทีถอ
                                              ั
โดยบุคคลภายนอก จานวน 55,000 หุ้น บริษทมีห้ ุนบุริมสิ ทธิออกจาหน่ าย
                                            ั
อยู่ 10,000 หุ้น หุ้นบุริมสิ ทธิชนิดสะสม มีอตราเงินปันผล 4% มูลค่ าหุ้น
                               ้
ละ 100 บาท หุ้นบุริมสิ ทธินีสามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้นสามัญได้ ใน
อัตราส่ วน 1 : 4 หุ้น
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน =      275,000 (315,000 - 40,000)
                              55,000               10,000 หุ้น x 100 x 4/100
                      =       5 บาท ต่ อหุ้น
                                                                          45
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ
        = กาไรสุ ทธิ – เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ (หากหุ้ นบุริมสิทธิมาแปลงสภาพ-ไม่ ต้องจ่ ายปันผล)
        = กาไรสุ ทธิ – (เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ + เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ)
        = 315,000 – 40,000 + 40,000
        = 315,000 บาท
                                                                               46
                     ่      ้
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                       ่ ้
  จานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน     =      10,000 x 4
                                =      40,000 หุ้น
                        ่ ้                     ่ ้
  อัตรากาไรสุ ทธิทเี่ พิมขึนต่ อจานวนหุ้นทีเ่ พิมขึน
                                  = 40,000 = 1 บาทต่ อหุ้น
                                        40,000
                      ่      ้
 จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนักหากมีการแปลงสภาพ
                               = 55,000 + 40,000 = 95,000 หุ้น   47
กาไรต่ อหุ้นปรับลด
  กาไรต่ อหุ้นปรับลด       =     315,000        = 3.32 บาทต่ อหุ้น
                                  95,000
 Net income for the year                                 315,000
 Earnings per share
  Basic earnings per share (275,000 / 55,000)               5.00
  Diluted earnings per share (315,000 / 95,000)             3.32


                                                               48
        ่
ปัจจัยอืน ๆ
   If the bonds are sold at a premium or discount, interest expense
    must be adjusted each period to account for this occurrence.
    Therefore, the amount of interest expense added back, net of tax,
    to net income is the interest reported on the income statement,
    not the interest paid in cash during the period
   In addition, the conversion rate on a dilutive security may change
    over the period during which the dilutive security is outstanding.
    In this situation, for the diluted EPS computation, the most
    advantageous conversion rate available to the holder is used.


                                                                     49
                           ่
หุ้นกู้จาหน่ ายได้ สูงหรือตากว่ ามูลค่ า
   The company has two convertible debenture bond.
      One is a 6% issue sold at 102 (total $1,000,000) in a prior year and
       convertible into 20,000 common shares.
                                                            ี                           ่
         ตัดจาหน่ ายส่ วนเกินด้ วยวิธีเส้ นตรง สมมติห้ ุนกู้มอายุ 5 ปี ออกจาหน่ ายในปี ทีแล้ ว
                 ้
           ดอกเบียจ่ ายที่ประหยัดได้ = (1,000,000 x 6%) – (20,000/5)
                                            = 56,000 บาท
        The other is a 10% issued sold at 98 (total $1,000,000) on April 1 of the
         current year and convertible into 32,000 common stock. The tax rate is
         40%.
        ตัดจาหน่ ายส่ วนลดด้ วยวิธีเส้ นตรง สมมติห้ ุนกู้มีอายุ 5 ปี
                 ้
           ดอกเบียที่ประหยัดได้           = (1,000,000 x 10% x 9/12) + (20,000/5 x 9/12)
                                                                                                 50
                                          = 78,000 บาท
กาไรต่ อหุ้นปรับลด – Option & Warrant
• สิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ แสดงถึงโอกาสทีกจการอาจต้ องออกหุ้นสามัญเพิม
                                           ่ิ                           ่
                                         ่
ให้ แก่ ผ้ ูใช้ สิทธิ โดยเฉพาะเมื่อราคาทีกาหนดตามสิ ทธิซื้อหุ้น (Exercise)
  ่                   ิ
ตากว่ ามูลค่ ายุตธรรมของหุ้นสามัญ
• ผลกระทบต่ อกาไรต่ อหุ้น
   • กาไรสุ ทธิ => จะไม่ เปลียนแปลง
                             ่
   • หุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก => จะเพิมขึนจากการออกหุ้นให้ แก่
                     ่      ้             ่ ้
   ผู้นาสิ ทธิมาใช้                                                     51
กาไรต่ อหุ้นปรับลด – Option & Warrant
                                                          ั
    If-exercise หากสิ ทธิมาใช้ ซื้อหุ้น (ทั้งที่จริงสิ ทธิยงไม่ มาใช้ ) กิจการจะต้ อง
                  ั
    ออกหุ้นใหม่ ท้งหมดหรือไม่ ?
                                                              ่
    กิจการต้ องคานวณหาจานวนหุ้นสามัญที่ต้องออกเพิมว่ าจะเท่ ากับกีห้ ุน       ่
                                                   ิ         ิ
    มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 38 กาหนดให้ กจการใช้ วธีห้ ุนซื้อคืน (Treasury
    Stock Method) ดังนี้
                                       ี่
    “กิจการจะนาสิ่ งตอบแทนสุ ทธิทได้ รับจากผู้ถือหุ้นสามัญเทียบเท่ าไปซื้อหุ้น
                                                        ่
    สามัญจากบุคคลภายนอกคืนมาด้ วยมูลค่ ายุติธรรม เพือนาหุ้นสามัญดังกล่าว
                                   ี่                ่ิ
    มาใช้ ในการแปลงหุ้น ในกรณีทจานวนหุ้นสามัญทีกจการต้ องใช้ แปลงหุ้นสู ง
                           ่ิ                                         ่
    กว่ าจานวนหุ้นสามัญทีกจการซื้อคืนมา กิจการต้ องออกหุ้นสามัญเพิมเติมให้ ผู้
    ถือหุ้นสามัญเทียบเท่ าโดยไม่ ได้ รับสิ่งตอบแทนใด ๆ”                                 52
กาไรต่ อหุ้นปรับลด – Option & Warrant
   ปกติการนาสิ ทธิมาใช้ ซื้อหุ้น จะเปรียบเทียบระหว่ างราคา Exercise Price กับ
    ราคายุติธรรมของหุ้น ณ วันมาใช้ สิทธิ
                                             ั
    ในกรณีของการคานวณกาไรต่ อหุ้น (สิ ทธิยงไม่ มีการนามาใช้ ) จะเปรียบเทียบ
                                                  ่
    ระหว่ างราคา Exercise Price กับราคาตลาดเฉลียของหุ้น (Average Market
    Price) ในระหว่ างปี




                                                                                 53
                               ่         ่
ขั้นตอนการคานวณจานวนหุ้นสามัญทีต้องออกเพิม
                   ่                             ี่
  หาราคาตลาดเฉลียของหุ้นสามัญ (เฉพาะกรณีทราคา Exercise ต่ากว่ า
  ราคาตลาด)
                      ่                     ี่
 คานวณจานวนหุ้นทีต้องออกให้ ในกรณีทสิทธิถูกนามาใช้

 คานวณเงินที่ได้ รับจากการใช้ สิทธิ เปรี ยบเทียบระหว่ างราคา Exercise
  กับ Average Market Price
                        ่                                      ่
 คานวณจานวนหุ้นทีซื้อกลับคืน (Treasury Stock) โดยใช้ เงินทีได้ รับ

  หากมีการใช้ สิทธิ
                           ่
 คานวณจานวนหุ้นสามัญทีต้องมีการออกเพิม        ่                    54
 ตัวอย่ าง กาไรปรับลด – Option & Warrant
• Assume 1,500 options outstanding at an exercise price of
$30 for a common share and a common stock market price per
share of $50.
Proceeds from exercise of 1,500 options x $30         45,000
Shares issued upon exercise of options                 1,500
Treasury shares purchasable with proceeds (45,000/50)    900
Incremental shares outstanding                          600

• Incremental Shares outstanding
  = Market price – Option price x Number of Options
            Market price
  = [(50 – 30)/50 x 1,500 Options] = 600 shares                55
                      ิ
ตัวอย่ าง แสดงการใช้ วธีห้ ุนทุนซื้อคืน
   Nontri Industrial, Inc. has net income for the period
    of $220,000.
   The average number of shares outstanding for the
    period was 100,000 shares.
   Hence, basic EPS-ignoring all dilutive securities-is
    $2.20. The average number of shares under
    outstanding options (although not exercisable at this
    time), at an option price of $20 per share, is 5,000
    shares. The average market price of the common
    stock during the year was $28.
                                                            56
                                                          Basic       Diluted
                                                          EPS          EPS
Avg. no. of shares under option outstanding                               5,000
Option price per share                                                      $20
Proceeds upon exercise of options                                      $100,000
Avg. market price of common stock                                           $28
Treasury shares that could be repurchased with proceeds
($100,000 / 28)                                                           3,571
Excess of shares under option over the treasury shares
that could be repurchased (5,000 – 3,571) – potential
common incremental shares                                                 1,429
Avg. number of common shares outstanding                    100,000     100,000
Total avg. number of common shares outstanding and
potential common shares                                     100,000     101,429
Net income for the year                                    $220,000    $220,000
Earnings per share                                            $2.20       $2.17
                                                                           57
             ่                                   ้
แบบฝึ กหัดเพิมเติม 1 มกราคม 25X4 บริษัทฟาใสจากัด มีหุ้นสามัญทีถือโดย     ่
บุคคลภายนอก 100,000 หุ้น มีใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้นสามัญทีถือโดย      ่
บุคคลภายนอก จานวน 15,000 ใบ สิ ทธิแต่ ละใบซื้อหุ้นได้ 1 หุ้น ในราคาหุ้นละ 15
                       ่
บาท ราคาตลาดถัวเฉลียของหุ้นสามัญ ระหว่ างปี ของกิจการเท่ ากับ 20 บาท
ระหว่ างปี 25X4 บริษัทมีกาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญเท่ ากับ 275,000 บาท


                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน =         กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ
                                                  ่      ้
                             จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก
                       =       275,000
                               100,000
                       =       2.75 บาทต่ อหุ้น                          58
            การคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลด

ผลกระทบของใบสาคัญแสดงสิ ทธิ
1. กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ ไม่ มีผลกระทบ
                          ่       ้
2. จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก ต้ องมีการ
                               ่ิ                ่
ปรับปรุงด้ วยจานวนหุ้นสามัญทีกจการต้ องออกเพิมถ้ ามี
                             ่
การใช้ สิทธิ โดยการออกหุ้นเพิมนั้นไม่ ได้ รับผลตอบแทนใด
ๆ                                                     59
           ่     ่
หุ้นสามัญทีออกเพิมโดยไม่ ได้ รับค่ าตอบแทน      = (20-15) x 15,000
                                                    20
                                                =         3,750     หุ้น
                     ่
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียหลังปรับปรุ ง             =         100,000 + 3,750
                                                =         103,750 หุ้น

กาไรต่ อหุ้นปรับลด         =           กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ
                                                 ่      ้
                            จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนักหลังปรับปรุ ง
                           =          275,000
                                      103,750
                           =          2.65          บาทต่ อหุ้น
                                                                             60
                    ้
ข้ อตกลงที่อาจเกิดขึน (Contingent Issue Agreement)
 ในการรวมกิจการ (Business Combination) ผู้ซื้ออาจสั ญญาที่จะออก
         ่                       ่      ้
  หุ้นเพิมเติม เรียกว่ า หุ้นทีอาจเกิดขึน ๖Contingent Shares) เมื่อมี
                   ้         ่       ่
  เหตุการณ์ เกิดขึนตามเงือนไขทีกาหนดไว้
     ่         ่ิ                                    ่    ้
 เงือนไขทีกจการอาจกาหนดไว้ เช่ น เมื่อราคาหุ้นเพิมสู งขึน หรื อเมื่อ
                                   ้
  กิจการมีผลประกอบการตามเปาหมาย เป็ นต้ น
           ่                               ้
 หากเงือนไขของการออกหุ้นใหม่ เกิดขึน ณ วันสิ้นปี กิจการต้ องนาหุ้นที่
             ้                 ่                        ื ่
  อาจเกิดขึนรวมเป็ นหุ้นทีออกจาหน่ าย และอยู่ในมือผู้ถอ เพือคานวณ
  กาไรต่ อหุ้นปรับลด
                                                                   61
                    ้
ข้ อตกลงที่อาจเกิดขึน (Contingent Issue Agreement)
                     ั                   ั
 ตัวอย่ างเช่ น บริษท นนทรี ได้ ซื้อบริษท โบนัส โดยข้ อตกลงในสั ญญา
                   ั
  ระบุว่าหากบริษทโบนัสสามารถทากาไรในปี 25x6 ได้ 90,000 บาท
      ั
  บริษท นนทรี จะมอบหุ้นให้ จานวน 20,000 หุ้น ในปี 25x7
               ั
 ปรากฏว่ าบริษท โบนัส สามารถทากาไรได้ 100,000 บาท ตั้งแต่ ปี 25x5
            ั                                       ่      ้
  และบริษทคาดการณ์ ว่าผลประกอบการของกิจการก็จะเพิมสู งขึน ใน
         ้ ั
  กรณีนีบริษท นนทรี จะต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นโดยการนาเอาหุ้นทีจะ่
          ั      ั
  ออกให้ กบบริษท โบนัส มารวมคานวณตั้งแต่ ปี 25x5


                                                                   62
ตรวจสอบการต้ านการปรับลด
(Antidilution Revisited)
 ในการคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลด กิจการต้ องพิจารณาหุ้นปรับลดทุกตัว โดย
                                            ั
  ต้ องประมาณการล่วงหน้ าว่ าหลักทรัพย์ ตวใดบ้ างที่ต้องปรับลด (Dilute) และ
              ั
  หลักทรัพย์ ตวใดไม่ ต้องปรับลด (Antidilute)
                     ี่
 โดยหลักทรัพย์ ทไม่ ต้องปรับลดไม่ ควรนามารวมคานวณกาไรต่ อหุ้น และไม่
                          ี่                                      ี่
  สามารถนาหลักทรัพย์ ทไม่ ต้องปรับลดมาหักกลบกับหลักทรัพย์ ทต้องปรับลด
  (Cannot Offset)
                  ี่
 หลักทรัพย์ ทไม่ ต้องปรับลด เช่ น หุ้นกู้แปลงสภาพ จะคานวณโดยนาดอกเบีย    ้
         ่                                                      ่
  จ่ ายทีประหยัดได้ สุทธิจากภาษี มาหารด้ วยจานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมจากการ
                               ่                      ้
  แปลงสภาพ หากได้ จานวนทีสูงกว่ ากาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐานแสดงว่ า
                ั
  หลักทรัพย์ ตวนั้นไม่ ต้องปรับลด (Antidilute)                          63
Sample : Antidilution Revisited
 บริษัท ออกหุ้นกู้แปลงสภาพ 6% มูลค่ า 1,000,000 บาท สามารถแปลงสภาพ
  เป็ นหุ้นสามัญได้ จานวน 10,000 หุ้น บริษัทมีกาไรสุ ทธิสาหรับปี จานวน
                                      ่     ้
  210,000 บาท และมีห้ ุนสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก 100,000 หุ้น โดยอัตราภาษี
  เงินได้ เท่ ากับ 40%

 กาไรสุ ทธิ                                              210,000 บาท
            ้ ่
 บวก ดอกเบียทีประหยัดได้ สุทธิภาษี
     (1,000,000 x 6%) x 1-0.4                             36,000 บาท
 กาไรสุ ทธิหลังปรับปรุง                                  246,000 บาท
                                                                       64
Sample : Antidilution Revisited
                ่      ้
หุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก                      100,000 หุ้น
                  ่        ่
บวก หุ้นสามัญทีต้องออกเพิมจากการแปลงสภาพ           10,000 หุ้น
           ่ ่           ้
หุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนักปรับลด                110,000 หุ้น

                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน (210,000 / 100,000)                 2.10
กาไรต่ อหุ้นปรับลด (246,000 / 110,000)                     2.24

      ้ ่                                  ่ ้
ดอกเบียทีประหยัดได้ / จานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน
                                                  Antidilutive
                                         ้
36,000/10,000 = 3.60 > กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน                     65
การแสดงรายการกาไรต่ อหุ้น และการเปิ ดเผยข้ อมูล
 แสดงต่ อท้ ายงบกาไรขาดทุน (ทั้งกาไร / ขาดทุนต่ อหุ้น)
            ่                                      ้
 กิจการทีมีห้ ุนสามัญ แสดงเฉพาะกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน

              ่
 กิจการทีมีห้ ุนสามัญเทียบเท่ าต้ องแสดง basic-EPS และ

  diluted-EPS
 ต้ องแสดง basic-EPS และ diluted-EPS อย่ างเด่ นชั ด และเท่ า

                           ่
  เทียมกันสาหรับทุกงวดทีแสดงในงบการเงิน
 ถ้ า basic-EPS < diluted-EPS ไม่ ต้องแสดง diluted-EPS    66
การแสดงกาไรต่ อหุ้น (งบกาไรขาดทุน)
                        ้
      กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
       กาไรก่อนรายการพิเศษ           4.80 บาท
       รายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)      0.80 บาท
      กาไรสุ ทธิ                     4.00 บาท

      กาไรต่ อหุ้นปรับลด
       กาไรก่อนรายการพิเศษ           4.35 บาท
       รายการพิเศษ (สุ ทธิภาษี)      0.65 บาท
      กาไรสุ ทธิ                     3.70 บาท
                                                67
การเปิ ดเผยข้ อมูล
   กิจการต้ องเปิ ดเผยข้ อมูลดังต่ อไปนี้ ในหมายเหตุ
    ประกอบงบการเงิน
                                 ่
      จานวนกาไรหรื อขาดทุนทีใช้ เป็ นตัวตั้ง

                               ่       ้      ่
      จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนักทีเป็ นตัวหาร




                                                        68
การเปิ ดเผยข้ อมูล
                      ้
31. กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
                            ้                                                  ่
บริษัทแสดงกาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน ซึ่งคานวณโดยการหารกาไรสุ ทธิ ด้ วยจานวนถัวเฉลีย
      ้                         ่
ถ่ วงนาหนักของจานวนหุ้นสามัญทีชาระแล้ วและถือโดยบุคคลภายนอกระหว่ างปี
                                                      งบการเงินรวม               งบการเงินเฉพาะบริษัท
                                                พ.ศ. 2548      พ.ศ. 2547       พ.ศ. 2548      พ.ศ. 2547
กาไรสุ ทธิที่เป็ นของผู้ ถื อหุ้นสามัญ (บาท)     263,904,048     314,386,641    263,904,048     314,072,610
จานวนหุ้นสามัญถั วเฉลี่ ย ในระหว่างปี (หุ้ น)    281,714,368     285,714,286    281,714,368     285,714,286
กาไรต่อหุ้นขั้นพื้นฐาน (บาท)                            0.94            1.10           0.94             1.10


           ี
บริษัทไม่ มการออกหุ้นสามัญเทียบเท่ าปรับลดสาหรับปี บัญชีสิ้นสุ ดวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ.
2548 และ พ.ศ. 2547                                                                                        69
                                         ่
  การพิจารณาลาดับของหุ้นสามัญเทียบเท่ าทีนามา
           คานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลด
                                             ่
       พิจารณาผลกระทบของหุ้นสามัญเทียบเท่ าทีทาให้
                                  ่        ่
กาไรต่ อหุ้นก่ อนรวมผลกระทบนั้นลดตาลงมากทีสุดก่ อน
แล้ วรวมผลกระทบดังกล่ าวในการคานวณกาไรต่ อหุ้น
จากนั้นจึงคานึงถึงผลกระทบของหุ้นสามัญเทียบเท่ าชนิด
  ่
อืนโดยใช้ หลักเดียวกัน
                                                      70
 ตัวอย่ าง
                        ่
 การคานวณกาไรต่ อหุ้นเมือมีหลักทรัพย์ ปรับลดหลายชนิด
                                  ั
                            บริษท Webster
                            งบดุล (บางส่ วน)
                        ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2004
     ้
หนีสินระยะยาว
   ๋                     ้
 ตัวเงินจ่ าย อัตราดอกเบีย 14%                     1,000,000
 หุ้นกู้แปลงสภาพอัตรา 8%                           2,500,000
 หุ้นกู้แปลงสภาพอัตรา 10%                          2,500,000
         ้
รวมหนีสินระยะยาว                                   6,000,000
                                                        71
                       ่
การคานวณกาไรต่ อหุ้นเมือมีหลักทรัพย์ ปรับลดหลายชนิด
              ื
ส่ วนของผู้ถอหุ้น
 หุ้นบุริมสิ ทธิชนิด สะสม 10% แปลงสภาพได้ มูลค่ าหุ้นละ 100
                                                  ื
    บาท จดทะเบียน 100,000 หุ้น ออกและอยู่ในมือผู้ถอ 25,000 หุ้น    2,500,000
 หุ้นสามัญ มูลค่ าหุ้นละ 1 บาท จดทะเบียน 5,000,000 หุ้น
                            ื
    ออกจาหน่ ายอยู่ในมือผู้ถอ 500,000 หุ้น                           500,000
 ส่ วนเกินมูลค่ าหุ้นสามัญ                                         2,000,000
 กาไรสะสม                                                          9,000,000
                  ื
รวมส่ วนของผู้ถอหุน                                               14,000,000
                                                                        72
           ่
 ข้ อมูลเพิมเติม
1. บริษัทได้ ให้ สิทธิซื้อหุ้นสามัญในเดือนกรกฎาคม 2002 จานวน 50,000 หุ้น ใน
                                             ่
   ราคาหุ้นละ 20 บาท ราคาหุ้นสามัญถัวเฉลียของบริษัทสาหรับปี 2004 มีมูลค่ า
   30 บาท และระหว่ างปี 2004 ยังไม่ มีการใช้ สิทธิ
            ั
2. หุ้นกู้ท้งสองประเภทออกจาหน่ ายในปี 2003 ในราคาตามมูลค่ า โดยหุ้นกู้แต่ ละ
   หุ้นสามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้นสามัญได้ 40 หุ้น โดยหุ้นกู้มีราคาหุ้นละ 1,000
   บาท
3. หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ 10% ออกจาหน่ าย ณ วันต้ นปี 2004 ในราคาตาม
                   ั
   มูลค่ า โดยมีอตราแปลงสภาพ 1:4
4. อัตราภาษีเงินได้ เท่ ากับ 40%                                         73
               ่
     ข้ อมูลเพิมเติม
5.                                                              ื
       หุ้นสามัญยกมาต้ นปี มีจานวน 500,000 หุ้น และอยู่ในมือผู้ถอหุ้นตลอดทั้งปี
6.     บริษัทไม่ มีการประกาศจ่ ายปันผลในปี นี้
7.     กาไรสุ ทธิสาหรับปี 2004 มีจานวน 1,750,000 บาท
8.     ไม่ มีห้ ุนกู้ หรือหุ้นบุริมสิ ทธิมาแปลงสภาพในปี นี้




                                                                                  74
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
กาไรสุ ทธิ                                            1,750,000
หัก เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิชนิดสะสม
     ี
ไม่ มการประกาศจ่ ายปันผล (2,500,000 x 10%)              250,000
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ                             1,500,000
                         ่      ้
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงนาหนัก (500,000 x 12/12)     500,000
กาไรต่ อหุ้น                                               3.00

                                                            75
                          ี
  กาไรต่ อหุ้นปรับลด กรณีมห้ ุนสามัญเทียบเท่ าหลายประเภท

ขั้นที่ 1 พิจารณาหุ้นสามัญเทียบเท่ าทุกประเภท
         - หุ้นกู้แปลงสภาพชนิด 8%
         - หุ้นกู้แปลงสภาพชนิด 10%
         - หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพชนิดสะสมปันผล 10%
         - สิ ทธิในการซื้อหุ้นสามัญ จานวน 50,000 หุ้น
                ิ                                                       ่ ้
ขั้นที่ 2 ให้ พจารณาผลกระทบที่มีต่อกาไรต่ อหุ้น คานวณโดยนากาไรที่เพิมขึนหารด้ วยจานวน
                        ่ ้
         หุ้นสามัญที่เพิมขึน และจะเริ่มคานวณโดยนาหุ้นสามัญเทียบเท่ าที่มีผลกระทบให้ กาไรต่ อ
         หุ้นลดลงมาที่สุดมาคานวณก่ อน
ขั้นที่ 3 กิจการต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลดจากหุ้นสามัญเทียบเท่ าทุกตัวจนกระทั่งมีการ
         ต้ านการปรับลด (Antidilutive) จึงหยุดคานวณ                                     76
 สิ ทธิในการซื้อหุ้นสามัญ (Options)
      ั
 บริษทได้ ให้ สิทธิซื้อหุ้นสามัญในเดือนกรกฎาคม 2002 จานวน 50,000 หุ้น ในราคาหุ้นละ
                                ่           ั
 20 บาท ราคาหุ้นสามัญถัวเฉลียของบริษทสาหรับปี 2004 มีมูลค่ า 30 บาท และระหว่ างปี
 2004 ยังไม่ มีการใช้ สิทธิ
 พิจารณาว่ าสิ ทธิในการซื้อหุ้นต่ากว่ าท้ องตลาดหรือไม่
                                                     ่
   => ราคา Exercise Price 20 บาท < ราคาหุ้นถัวเฉลีย 30 บาท
 จานวนหุ้นสามัญที่ต้องออกเพิม    ่
 (30 – 20)/ 30 x 50,000 สิ ทธิ = 16,667 หุ้น
   ผลกระทบต่ อกาไรต่ อหุ้น
                     ่ ้
        รายได้ ที่เพิมขึน     =       None      =       0.00 บาท
                          ่ ้
     จานวนหุ้นสามัญที่เพิมขึน        16,667                                    77
 หุ้นกู้แปลงสภาพ
 หุ้นกู้ท้ังสองประเภทออกจาหน่ ายในปี 2003 ในราคาตามมูลค่ า โดยหุ้นกู้แต่ ละ
                                                        ี
 หุ้นสามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้นสามัญได้ 40 หุ้น โดยหุ้นกู้มราคาหุ้นละ 1,000
 บาท
      ้
ดอกเบียที่ประหยัดได้ (2,500,000 x 8% x 0.6)                120,000 บาท
                           ่
จานวนหุ้นสามัญที่ต้องออกเพิม (2,500,000 / 1,000) x 40      100,000 หุ้น
ผลกระทบต่ อหุ้น (120,000 / 100,000)                        1.20 บาท
      ้
ดอกเบียที่ประหยัดได้ (2,500,000 x 10% x 0.6)               150,000 บาท
                           ่
จานวนหุ้นสามัญที่ต้องออกเพิม (2,500,000 / 1,000) x 40      100,000 หุ้น
ผลกระทบต่ อหุ้น (150,000 / 100,000)                        1.50 บาท       78
หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ
หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ 10% ออกจาหน่ าย ณ วันต้ นปี 2004 ในราคา
                  ั
ตามมูลค่ า โดยมีอตราแปลงสภาพ 1:4

เงินปันผลที่ประหยัดได้ (2,500,000 x 10%)            250,000 บาท
                 ่           ่
จานวนหุ้นสามัญทีต้องออกเพิม (25,000 x 4)            100,000 หุ้น
ผลกระทบต่ อหุ้น (250,000 / 100,000)                 2.50 บาท


                                                                  79
ผลกระทบต่ อหุ้นเรียงตามลาดับ
                                                             ผลกระทบต่ อหุ้น
1. สิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ                                          0.00 บาท
2. หุ้นกู้แปลงสภาพชนิด 8%                                       1.20 บาท
3. หุ้นกู้แปลงสภาพชนิด 10%                                      1.50 บาท
4. หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ                                      2.50 บาท

หมายเหตุ
• เลือกหุ้นสามัญเทียบเท่ าทีมีผลกระทบต่ อกาไรต่ อหุ้นมากทีสุดปรับลดก่อน
                            ่                             ่
                                                                               80
กาไรต่ อหุ้นปรับลด - สิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ      = กาไรสุ ทธิ – เงินปันผลหุ้นบุริมสิ ทธิ
                              = 1,750,000 - 250,000 = 1,500,000 บาท
                     ่
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงน้าหนัก
                              = 500,000 + 16,667 = 516,667 หุ้น
กาไรต่ อหุ้นปรับลด           = 1,500,000 / 516,667
                              = 2.90 บาทต่ อหุ้น (ปรับลด)



                                                                         81
 กาไรต่ อหุ้นปรับลด – หุ้นกู้แปลงสภาพ 8%
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ                 =      1,500,000 + 120,000
                      ่
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงน้าหนัก            500,000 + 16,667 + 100,000

กาไรต่ อหุ้นปรับลด                        =         1,620,000 / 616,667
                                          =         2.63 บาทต่ อหุ้น
ต่ากว่ ากาไรต่ อหุ้นปรับลดเดิม 2.90 บาท             ปรับลด




                                                                           82
 กาไรต่ อหุ้นปรับลด – หุ้นกู้แปลงสภาพ 10%
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ                 = 1,500,000 + 120,000 + 150,000
                      ่
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงน้าหนัก            500,000 + 16,667 + 100,000 + 100,000

กาไรต่ อหุ้นปรับลด                            =        1,770,000 / 716,667
                                              =        2.469 บาทต่ อหุ้น
ต่ากว่ ากาไรต่ อหุ้นปรับลดเดิม 2.63 บาท                ปรับลด




                                                                                     83
 กาไรต่ อหุ้นปรับลด – หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ 10%
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญ                   = 1,770,000 + 250,000
                      ่
จานวนหุ้นสามัญถัวเฉลียถ่ วงน้าหนัก            716,667 + 100,000

กาไรต่ อหุ้นปรับลด                          =       2,020,000 / 816,667
                                            =       2.473 บาทต่ อหุ้น
ต่ากว่ ากาไรต่ อหุ้นปรับลดเดิม 2.469 บาท   ต้ านการปรับลด (Antidilutive)




                                                                           84
การนาเสนอรายการ
กาไรสุ ทธิ                 1,750,000
กาไรต่ อหุ้น
                    ้
  กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน     3.00
  กาไรต่ อหุ้นปรับลด        2.469




                                    85
            ่
ตัวอย่ างเพิมเติม

                ั                             ่           ื
 ในปี 25X4 บริษทสหรัฐ จากัดมีกาไรสุ ทธิส่วนทีเป็ นของผู้ถอหุ้น
                                                  ่ื
  สามัญเท่ ากับ 750,000 บาท จานวนหุ้นสามัญทีถอโดยบุคคลภายนอก
                          ้ ี           ิ          ่
  150,000 หุ้น หุ้นสามัญนีมมูลค่ ายุตธรรมถัวเฉลียระหว่ างปี 25X4
  เท่ ากับ 25 บาท อัตราภาษีเงินได้ เท่ ากับ 30% ในระหว่ างปี 25X4
        ั
  บริษทมี หุ้นสามัญเทียบเท่ าดังนี้



                                                                  86
            ่
ตัวอย่ างเพิมเติม (ต่ อ)
- ใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ จานวน 20,000 หุ้น ในราคาหุ้นละ 15 บาท
- หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ ชนิดสะสม จานวน 50,000 หุ้น มูลค่ าหุ้นละ 10
บาท อัตราเงินปันผล 4% หุ้นบุริมสิ ทธิ 1 หุ้น สามารถแปลงสภาพเป็ นหุ้น
สามัญได้ 2 หุ้น (อัตราการแปลงสภาพ 1:2)
- หุ้นกู้แปลงสภาพชนิด 6% มูลค่ าหุ้นละ 1,000 บาท จานวน 1,000 หุ้น อัตรา
การแปลงสภาพ หุ้นกู้มูลค่ า 1,000 บาท แปลงสภาพเป็ นหุ้นสามัญได้ 10 หุ้น
                                                                   87
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
        =                กาไรสุ ทธิ
                            ่ื
            จานวนหุ้นสามัญทีถอโดยบุคคลภายนอก
        =       750,000 บาท
                150,000 หุ้น
        =       5 บาทต่ อหุ้น
การคานวณผลกระทบของใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้น
         หากมีผลนาใบสาคัญแสดงสิ ทธิมาใช้ ซื้อหุ้น กิจการต้ องออกหุ้นโดยไม่ ได้ รับ
สิ่ งตอบแทนจานวน เท่ ากับ 20,000 x (25 - 15) / 25 = 8,000 หุ้น                  88
      การคานวณผลกระทบของหุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ
                            ่ ้
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญเพิมขึน            =        50,000 x 10 x 0.04
                                            =        20,000 บาท
                     ่ ้
จานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน                   =        50,000 x 2
                                            =        100,000 หุ้น

                 ่ ้                          ่ ้
กาไรสุ ทธิทเี่ พิมขึนต่ อจานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน    =      20,000
                                                             100,000
                                                      =      0.20 บาทต่ อหุ้น   89
             การคานวณผลกระทบจากหุ้นกู้แปลงสภาพ
                            ่ ้
กาไรสุ ทธิสาหรับหุ้นสามัญเพิมขึน =    1,000 x 1,000 x 0.06 x (1-.3)
                                =     42,000 บาท

                     ่ ้
จานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึนจากการแปลงสภาพ        =    1,000 หุ้น x 10
                                               =    10,000 หุ้น
                 ่ ้                          ่ ้
กาไรสุ ทธิทเี่ พิมขึนต่ อจานวนหุ้นสามัญทีเ่ พิมขึน = 42,000
                                                  10,000
                                               =     4.2 บาทต่ อหุ้น   90
  ในการพิจารณาว่ าต้ องคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลดหรือไม่ ต้ อง
        คานึงถึงผลกระทบของหุ้นสามัญเทียบเท่ าดังนี้
ใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้นสามัญ       ทาให้ ห้ ุนสามัญ
                                 ่ ้
                              เพิมขึน 8,000 หุ้น
หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพ                               ่ ้
                               กาไรสุ ทธิต่อหุ้นที่เพิมขึน
                               0.20 บาทต่ อหุ้น
หุ้นกู้แปลงสภาพ                                       ่ ้
                               กาไรสุ ทธิต่อหุ้นที่เพิมขึน
                               4.20 บาทต่ อหุ้น               91
            การคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลด

1. รวมผลกระทบของใบสาคัญแสดงสิ ทธิซื้อหุ้น
กาไรต่ อหุ้นปรับลด =        750,000
                         150,000 + 8,000
                   =   4.75   บาทต่ อหุ้น   ปรับลด
รวมผลกระทบในการรายงานกาไรต่ อหุ้น

                                                     92
2. พิจารณาเปรียบเทียบผลกระทบของหุ้นบุริมสิทธิแปลงสภาพและหุ้นกู้
แปลงสภาพ
                                   ั                     ่
         หุ้นบุริมสิ ทธิแปลงสภาพมีอตรากาไรสุ ทธิต่อหุ้นทีต่ากว่าอัตรากาไรต่ อหุ้น
ของหุ้นกู้แปลงสภาพ (0.20 < 4.2) ดังนั้น กิจการควรรวมผลกระทบของหุ้น
บุริมสิ ทธิแปลงสภาพก่อน
        กาไรต่ อหุ้นปรับลด       =      750,000+20,000
                                       158,000+100,000
                                 =     770,000
                                       258,000
                                 =      2.98 บาทต่ อหุ้น            ปรับลด
                                                                               93

        รวมผลกระทบในการรายงานกาไรต่ อหุ้น
3. พิจารณาผลกระทบของหุ้นกู้แปลงสภาพ
กาไรต่ อหุ้นปรับลด    =          750,000+20,000+42,000
                               150,000+8,000+100,000+10,000
                      =        812,000
                               268,000
                      =        3.03 บาทต่ อหุ้น                      ่
                                                              ปรับเพิม
        ไม่ ต้องรวมผลกระทบในการคานวณกาไรต่ อหุ้นปรับลด
การรายงานกาไรต่ อหุ้น
                        ้
      กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน                        5.00
      กาไรต่ อหุ้นปรับลด                            2.98                 94
                         การเปิ ดเผยข้ อมูล
                     บริษัท สุ ขใจ จากัด
                 งบกาไรขาดทุน (บางส่ วน)
            สาหรับปี สิ้นสุ ดวันที่ 31 ธันวาคม 25X4
กาไรสุ ทธิ                                            750,000
                  ้
กาไรต่ อหุ้นขั้นพืนฐาน
กาไรก่อนรายการพิเศษ                                      7.07
รายการพิเศษ                                             (2.07)
กาไรสุ ทธิ                                               5.00
กาไรต่ อหุ้นปรับลด
กาไรก่อนรายการพิเศษ                                       4.03
รายการพิเศษ                                             (1.05)   95

กาไรสุ ทธิ                                               2.28

								
To top