Get documents about "AFET Y�NETIMI
Shared by: BH9Jg9
-
Stats
- views:
- 18
- posted:
- 5/29/2012
- language:
- pages:
- 32
Document Sample
İstanbul Sismik Riskin Azaltılması
ve Acil Durum Hazırlık Projesi
(ISMEP)
Kazım Gökhan ELGİN
Direktör
İstanbul Proje Koordinasyon Birimi
18 Mayıs 2006
KALKINMA-AFET İLİŞKİSİ
DÜNYADA;
Doğal afetler son 20 yılda 1.5 milyon kişinin
hayatını kaybetmesine neden olmuştur.
Riske maruz nüfusun % 15’i gelişmiş
ülkelerde olmasına rağmen afette can
kayıplarının% 1.8’i bu ülkelerde meydana
gelmektedir.
Doğal afetlerin %94’ü gelişmekte olan
ülkelerde meydana gelmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen insanların %98’i
gelişmekte olan ülkelerde yaşamaktadır.
KALKINMA-AFET İLİŞKİSİ
DÜNYADA;
Gelişmekte olan ülkelerde yıllık G.S.Y.İ.H.
kaybı %2-15 arasında değişmektedir.
Kalkınmakta olan ülkelerin ekonomik kayıpları
(G.S.M.H. %’si olarak) gelişmiş ülkelerin 20
mislidir.
1990’larda afetlerden kaynaklanan ortalama
yıllık kayıplar 63 milyar $’dır.
2050’de doğal afetlerin yıllık faturasının 300
milyar $ olacağı tahmin edilmektedir.
TÜRKİYE VE DOĞAL AFETLER
Depremler
• Ülkemiz sismik açıdan Dünyanın en aktif bölgelerindendir.
• Nüfusunun %70’i deprem riski yüksek olan alanlarda yaşamaktadır.
• Topraklarının % 66’sı aktif fay bölgelerinde bulunmaktadır.
• Son yüzyılda meydana gelen afetlerin yol açtığı kayıpların % 64’ü ve
hasar gören binaların % 75’i depremlerden kaynaklanmıştır.
Seller
• Genelikle kıyı bölgelerinde meydana gelmekte ve orman alanlarının
azalması, erozyon ve kontrolsüz gelişmeye bağlı olarak şiddeti
artmaktadır.
• Selden kaynaklanan kayıplar, toplam afet kayıplarının %15’idir.
• Yıllık ortalama kayıp 100 milyon $ üzerindedir.
Heyelanlar
• Toprakların % 25’i heyelana maruz kalmaktadır.
• Nüfusun % 11’i bu alanlarda yaşamaktadır.
• Toplam afet kayıplarının % 16’sı heyelanlardan kaynaklanmaktadır.
TÜRKİYE
Son 10 yılda tahmini birincil ekonomik kayıplar yılda
1 milyar $’ın üzerindedir.
Richter ölçeği ile 5.5 üzerinde yıllık deprem sıklığı: 0.76
(Dünyada 6. Sırada)
Afet nedeniyle yıllık can kaybı: 950
(Dünyada 3. Sırada)
Nüfus başına (milyon) can kaybı: 15,58
(Dünyada 4. Sırada)
Yıllık ortalama afete maruz nüfus: 2.745.757 kişi
(Dünyada 8. Sırada)
Maruz nüfus başına (milyon) can kaybı: 346 kişi
(Dünyada 4. Sırada)
1999 Marmara Depreminden Alınan Dersler
HABERLEŞME
• Haberleşmenin sağlanamaması
• İlk saatlerde bütün telefonların kullanım dışı kalması
MÜDAHALE
• Arama kurtarma faaliyetleri organize ve koordineli olamaması
• Kaos ortamı
• Yardım için resmi prosedür ve izin
• Geceleri aydınlatmada sorun yaşandığından kurtarma faaliyetlerinin etkin yürütülememesi
• Lojistik desteklerde yetersizlik
• Sağlık ve bina yapı bilgisine yeterince sahip olmayan amatör kurtarma görevlileri ve
gönüllülerin yarattığı karmaşa/ tehlike
HASAR
• 77,000 den fazla ağır hasarlı bina
• Kamu binalarında hasar
• Deprem sonrası kullanılamayan ve hasar gören altyapı
• Bina hasarlarının değerlendirilmesindeki karmaşa
EKONOMİK KAYIPLAR
• 10-15 milyar $ birincil ekonomik kayıp
• Türkiye G.S.M.H.’nın %5-7’si
TÜRKİYE’DE POLİTİKA DEĞİŞİKLİKLERİ
• Kader • Tercih
• Reaktif • Proaktif
• Yara sarma • Zarar Azaltma
• Bekle ve gör • Tahmin et ve önle
• Kriz Yönetimi • Risk Yönetimi
• Kısa süreli çabalar • Bütüncül Yaklaşım
• Riske maruz gelişme • Sürdürülebilir gelişme
İSTANBUL
San Francisco, Los Angeles ve Tokyo ile
karşılaştırılabilir ölçüde sismik risk
30 yıl içinde büyük bir deprem yaşanma
olasılığı %50’den fazla,
10 yıl içinde büyük bir deprem yaşanma
olasılığı %20’den fazla
İstanbul’ da 7.5 büyüklüğünde deprem olduğunda
oluşacak sosyal ve ekonomik etkiler
Yaklaşık 70 bin ölü,120 bin yaralı-ağır yaralı,
400.000 hafif yaralı
Birincil ekonomik kayıplar ~30 Milyar $
Bütüncül Afet Yönetimi İlkeleri Işığında
İstanbul’un Afete Hazırlıklı Hale Gelmesi
Acil Durum Mevzuat - Eğitim ve
Altyapı Üstyapı Tarihi Yapılar
Yönetimi Araştırmalar Katılım
İmar ve Halkın
Haberleşme Kamu
• Liman, ŞehircilikKanunu bilinçlen.
Sistemleri Binaları
havalimanı • Kültür Bakanlığı
• Yol, köprü • Vakıflar Gn. Md. Bina Güç. Yönet. Karar
Acil Durum Konutlar- vericiler
• Doğalgaz • Büyükşehir Bld.
Bilgi Sistemi İşyerleri Zemin İyi.Yönet.
• Elektrik • T.B.M.M.
• Özel Mülkiyet Kamu
Müdahale • Su
• Kanalizasyon Sanayi DASK personeli
Kapasitesinin
Güçlendirilmesi • Diğer Siteleri ve
Endüstri İmar Haklarının Özel
Yapıları • Envanter Transferi sektör
• Önceliklendirme
• Çoklu afet risk Yapı Denetimi
değerlendirmesi Kanunu
• İşbirliği
Kat Mülkiyeti
(Tarihçiler,
Kanunu
mimarlar,
yurdışında
Araştırmalar
uygulamalar,
uluslar-arası
anlaşmalar) • Sosyo-ekonomik
• Pilot uygulamalar • Katılım Eğilimi
• Çevresel Etki
Bütüncül Afet Yönetimi İlkeleri Işığında
İstanbul’un Afete Hazırlıklı Hale Gelmesi
Acil Durum Mevzuat - Eğitim ve
Altyapı Üstyapı Tarihi Yapılar
Yönetimi Araştırmalar Katılım
Sanayi Siteleri ve
Kamu Binaları Konutlar-İşyerleri
EndüstriYapıları
Mikrobölgeleme
• Hastane • Organize Sanayi
• Okul Siteleri
• Emniyet Fiziki Planlama • Endüstri Bölgeleri
• İtfaiye • Büyük Fabrikalar
• Üniversite Bina • Büyük LPG Depolama
• Yurtlar Değerlendirmesi Tesisleri
• Diğer • Rafineriler
Güçlendirme / • Şehir Merkezinde
Kentsel Dönüşüm tehlike arzedebilecek
Öncelik Belirleme
Benzin ve LPG
Yıkım / Yeniden İstasyonları
Değerlendirme Yapım • Nazım İmar Planına
Yoğunluk göre şehir dışına
Güçlendirme Azaltma taşınması gereken sanayi
• Yeni yerleşim tesisleri
Yıkım-Yeniden alanları
Yapım • Uydu kentler
İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve
Acil Durum Hazırlık (ISMEP) Projesi
Ülke/Bölge : Türkiye/İstanbul
Proje Süresi : 5 Yıl
Uygulayıcı Kurum: İstanbul İl Özel İdaresi /
İstanbul Proje Koordinasyon Birimi (İPKB)
Finans Desteği : Dünya Bankası
Kredi Tutarı : 400 milyon$ (310 milyon Avro)
ISMEP PROJESİ AMAÇLARI
Afet yönetiminin kurumsal ve teknik kapasitesinin
arttırılması,
Halkın acil durumlara hazırlık ve müdahale bilincinin
arttırılması,
Öncelikli kamu binalarının güçlendirilmesi/yeniden
yapılması,
Kültürel ve tarihi miras kapsamındaki binaların sismik
risk envanterinin çıkarılması ve projelendirilmesi,
İmar ve yapı mevzuatının daha etkin uygulanabilmesine
yönelik destekleyici önlemler alınması.
ISMEP PROJESİ
Acil Durum Hazırlık
Öncelikli Kamu Binaları için İmar Mevzuatının
Kapasitesinin
Sismik Riskin Azaltılması (310.9) Etkin Olarak Uygulanması (7.54)
Arttırılması (73.36)
Haberleşme Öncelikli Kamu Binalarının Halkın Bilinçlendirilmesi
Sistemleri Güçlendirilmesi/Yeniden İnşaası
32,84 milyon $ 305,62 milyon $ 0,23 milyon $
Acil Durum Mevzuat Çerçevesinin
Bilgi Sistemi Altyapı risk değerlendirmesi Geliştirilmesi
7,66 milyon $ 2,45 milyon $ 0,56 milyon $
Müdahale Tarihi Yapıların risk Mühendislerin Eğitimi
Kapasitesinin değerlendirmesi
Güçlendirilmesi 1,20 milyon $
14,64 milyon $ 2,83 milyon $
İnşaat ruhsatı verme
AYM’nin Kurumsal yöntemlerinin izlenmesi
Kapasitesinin Güçlen.
5,55 milyon $
9,77 milyon $
Bilinçlendirme ve
eğitim
8,45 milyon $
PROJE BİLEŞENLERİNİN DAĞILIMI
$7,54
$73,30
2%
19%
Acil Durum Hazırlık
Kapasitesinin Arttırılması
(A Bileşeni)
Öncelikli Kamu Binaları
için Sismik Riskinin
Azaltılması (B bileşeni)
İmar M evzuatının Etkin
olarakUygulanması (C
Bileşeni)
$310,90
79%
ISMEP PROJE BİLEŞENLERİ
A BİLEŞENİ
Acil Durum Hazırlık Kapasitesinin Arttırılması
Haberleşme sistemlerinin geliştirilmesi,
Acil durum yönetim bilgi sisteminin kurulması,
Afet Yönetim Merkezi’nin (AYM) kurumsal
kapasitesinin arttırılması,
Acil Durum Müdahale kapasitesinin arttırılması,
Kamuoyunun bilinçlendirilme ve bilgilendirilmesi.
A BİLEŞENİ
Acil Durum Hazırlık Kapasitesinin Arttırılması
En yüksek kullanıcı sayısı (yaklaşık 70.000) ve
çeşitliliğine sahip ,
Bütüncül,
Sahada da mobil eşgüdümü sağlayan,
İlk ve en büyük sayısal telsiz iletişim ağına sahip,
İmardan nüfusa tüm verilerin toplandığı en yoğun ve
yüksek kapasiteli,
Yedekli
kamusal bilgi ve iletişim sistemi oluşturulması
hedeflenmektedir.
A BİLEŞENİ BÜTÇE (MİLYON DOLAR)
$8,45
$32,84
$9,77 12%
45%
13%
Haberleşme Sistemleri
Acil Durum Bilgi Sistemi
M üdahale Kapasitesinin
Güçlendirilmes
AYM ’nin Kurumsal
Kapasitesinin Güçlen
$14,64 Bilinçlendirme ve eğitim
$7,66
20%
10%
B BİLEŞENİ
Öncelikli Kamu Binaları için Sismik Riskin Azaltılması
Okul, hastane, yurt, idari ve sosyal hizmet binalarından oluşan
öncelikli kamu binalarının güçlendirilmesi veya yeniden yapılması,
Doğal gaz, su, elektrik, telekomünikasyon, ulaşım ve hayati önem
taşıyan diğer alt yapı ile ilgili sismik risk değerlendirmesi,
İstanbul’daki tarihi ve kültürel miras kapsamında Kültür ve Turizm
Bakanlığı himayesi altındaki binaların envanterinin çıkarılması ve bu
kapsamda seçilen binalara ilişkin sismik risk değerlendirmesinin
yapılarak güçlendirme projelerinin hazırlanması,
Yeniden yapım ve yer değiştirmeye ilişkin olarak kamu
arsa/arazilerinin farklı şekillerde değerlendirilebilmesi amacıyla
mevcut arsa/arazi yönetimi politika ve araçlarının analiz edilmesi.
Önceliklendirme Çalışmaları Kapsamında
Değerlendirilen Kamu Binaları
BİNALAR Adet
1. Tedavi Kurumları (Hastaneler) 49 kompleks (308 bina)
2. Semt Poliklinikleri 241
3. Okullar 1.783
4. İdari Binalar 68
5. Öğrenci Yurtları 46
6. Sosyal Hizmet Binaları 27
TOPLAM 2.473
Sektörler İçin Belirlenen
Öncelik Kriterleri
Kullanılan kriterler:
Afet anı ulaşım durumu
Deprem kaynağına uzaklık
Afet planlamasındaki önemi
Binanın teknik özellikleri
Hastaneler için öncelik kriterleri
No. KRİTERLER PUAN
1. Afet Anı Ulaşım Durumu (x0,20)
Hava Ulaşımı (x 0,05) (evet)-100 (hayır)-0
Kara Ulaşımı (x 0,15) 0-100 arası
2. Binanın Teknik Özellikleri (x0,20)
1980 sonrası yapılan binalar (40)
1980 öncesi yapılan binalar (100)
3. Deprem Kaynağına Uzaklık (x0,10)
Fay hattına uzaklık >20km. (40)
Fay hattına uzaklık <20km. (100)
4. Afet Planlamasındaki Önemi (Stratejik Konumu)* (x0,40)
5. Yatak Kapasitesi (x0,10)
0-100 yatak (30)
100-500 yatak (60)
500 yatak ve üstü (100)
TOPLAM
Okullar için öncelik kriterleri
No. KRİTERLER Puan
1. Afet Anı Ulaşım Durumu (x0.10)
Ulaşım 0-100 arası
2. Binanın Teknik Özellikleri (x0.40)
Yapı Yılı (x0.20)
(a)1965’ten önce (b) 1965-1980 arası (c) 1980 sonrası
(100) (60) (40)
Kat Adedi (x0.20)
(a) > 5 kat (100) (b) 3-4 kat (60) (c) 1-2 kat (20)
3. Deprem Kaynağına Uzaklık (x0.10)
Fay hattına uzaklık >20km. (40)
Fay hattına uzaklık <20km. (100)
4. Afet Planlamasındaki Önemi (Stratejik Konumu) (x0.10)
5. Öğrenci Sayısı (x0.20)
0-500 öğrenci (30)
500-1000 öğrenci (60)
1000 öğrenci ve üstü (100)
6. Çalışma Saati (x0.10)
Tek tedrisat (60)
Çift tedrisat (100)
TOPLAM
Öncelikli Kamu Binalarının Güçlendirilmesi
için Ayrılan Bütçeye Göre Bina Sayıları
Bina Sayısı
Değerlen
Sektörlere Güçlendirmenin Sektöre
Ayrılan Bütçe Güçlendirilecek dirilen
No Sektörler Ayrılan Birim Maliyeti Katkısı
(US$Milyon) Bina Sayısı Bina
Bütçe (%) (US$/m2) Sayısı (%)
Tedavi
1 Kurumları 38,75 116,25 200 130 308 0,42
(Hastaneler)
Semt
2 0,75 2,25 100 14 241 0,06
Poliklinikleri
3 Okullar 48 144 100 598 1.783 0,34
4 İdari 8 24 100 45 68 0,66
Öğrenci
5 3 9 100 26 46 0,57
Yurtları
Sosyal
6 1,5 4,5 100 27 27 1,00
Hizmetler
Toplam 100 300 840 2.473 0,34
•(güçlendirmenin m2 birim maliyeti dikkate alınmıştır)
B BİLEŞENİ (MİLYON DOLAR)
$2,83
1%
$2,45
1%
Öncelikli Kamu
Binalarının
Güçlendirilmesi
Altyapı risk
değerlendirmesi
Tarihi Yapıların risk
değerlendirmesi
$305,62
98%
C BİLEŞENİ
İmar ve Yapı Mevzuatının Uygulanması
İmar mevzuatına uyumlu yapılaşmanın kamu güvenliği
açısından önemi hususunda halkın bilinçlendirilmesi,
Belediyelerin imar mevzuatı uygulamalarında
karşılaştıkları sorunların tespit edilmesi amacıyla
mevzuatın incelenmesi ve çözüm önerileri getirilmesi,
Mühendislerin gönüllü yetkilendirme/eğitimlerine ilişkin
çalışmalar yürütülmesi,
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve iki pilot belediyenin
imar mevzuatı ve arsa/arazi kullanım planlarını daha
etkin bir şekilde uygulamalarını desteklemek amacıyla
kurumsal ve teknik kapasitelerinin arttırılması.
C BİLEŞENİ (MİLYON DOLAR)
$0,56
$0,23
7%
3%
Halkın
$1,20 Bilinçlendirilmesi
16%
M evzuat Çerçevesinin
Geliştirilmesi
M ühendislerin Eğitimi
İnşaat ruhsatı verme
yöntemlerinin izlenmesi
$5,55
74%
ISMEP PROJESİ
Muhtemel can kayıplarını önleyecek,
Olası bir depremden kaynaklanacak sosyal, ekonomik ve
finansal etkileri azaltacak,
Afete ilişkin diğer proje ve faaliyetler açısından iyi bir
model oluşturacak,
Yerel yönetimlerin acil durum yönetim kapasitelerinin
güçlendirilmesi alanında bir örnek teşkil edecektir.
Teşekkür Ederiz...
