haziran 2009 by HC12052808115

VIEWS: 0 PAGES: 12

									         T.C.
 SOFYA BÜYÜKELÇİLİĞİ
 TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ




 BULGARİSTAN
HAKKINDA AYLIK
    RAPOR




    HAZİRAN 2009
       SOFYA




                       1
1. Giriş
Bu rapor, T.C. Sofya Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğince Bulgaristan kaynaklı verilere
dayanılarak hazırlanmıştır. Bulgaristan hakkında makroekonomik veriler, ticari, ekonomik
haberler ve müteahhitlik hizmetleri, yatırımlar ve ihaleler hakkında bilgiler içeren bu rapor
Türk firma ve yatırımcılarının daha çok uygulamaya dönük ihtiyaçlarını karşılamak amacı
gütmektedir.




GENEL BİLGİLER (2008 verileri)

Nüfus                          : 7 606 551
Yüzölçümü                      : 110.993 km2
Önemli Şehirler                : Sofya (başkent), Plovdiv (Filibe), Varna (liman), Burgaz
                               (liman), Ruse (Rusçuk-liman), Veliko Tırnovo, Stara
                               Zagora, Plevne
GSYİH                          : 34,117 milyon Euro
Enflasyon                      : % 7,8
İthalat                        : 25,334 milyon Euro
İhracat                        : 15,278 milyon Euro
Döviz Kuru                     : Leva/Dolar-1,40 (değişken), Leva/€ – 1,95583 (sabit)
Yıllık nüfus artışı (%)        : (-) 0,4 %
İlgili uluslararası kuruluşlar : AB, NATO, BM, IMF, WTO, Dünya Bankası
Yabancı Sermaye Yatırımları : 6,163 milyon Euro
Asgari ücret                   : 240 Leva (yaklaşık 120 Euro)




                                                                                            2
2. Dış Ticaret Verileri

               Bulgaristan'ın İhracatı, Mayıs 2008-Nisan 2009
              Ülkeler                 Milyon EURO                     Pay
 1   Yunanistan                               1320,5               8,32%
 2   Almanya                                  1314,2               8,28%
 3   İtalya                                   1167,3               7,36%
 4   Romanya                                  1150,3               7,25%
 5   Türkiye                                    1010               6,36%
 6   Belçika                                   686,4               4,33%
 7   Sırbistan                                 596,6               3,76%
 8   Fransa                                    563,1               3,55%
 9   Rusya                                     406,4               2,56%
10   İspanya                                   340,6               2,15%
     İlk 10 toplamı                           8555,4              53,91%
     Toplam (FOB)                           13752,5              100,00%
Kaynak: Bulgar Merkez Bankası




            Bulgaristan'ın İthalatı, İlk 10, Mayıs 2008-Nisan 2009
              Ülkeler               Milyon EURO                         Pay
 1   Rusya                                     3858,6               14,82%
 2   Almanya                                   2494,3                9,58%
 3   İtalya                                    1783,9                6,85%
 4   Türkiye                                   1280,6                4,92%
 5   Çin                                       1277,8                4,91%
 6   Yunanistan                                   1081               4,15%
 7   Romanya                                      1027               3,94%
 8   Fransa                                      837,8               3,22%
 9   Ukrayna                                     734,5               2,82%
10   Avusturya                                     541               2,08%
     İlk 10 toplam                            14916,5               57,29%
     Toplam (CIF)                             22735,2              100,00%

Kaynak: Bulgar Merkez Bankası




                                                                              3
          Bulgaristan'ın Dış Ticareti, İlk 10, Mayıs 2008-Nisan 2009
              Ülkeler                 Ticaret Hacmi        Pay
 1   Rusya                                            4265           10,18%
 2   Almanya                                       3808,5             9,09%
 3   İtalya                                        2951,2             7,04%
 4   Yunanistan                                    2401,5             5,73%
 5   Türkiye                                       2290,6             5,47%
 6   Romanya                                       2177,3             5,20%
 7   Fransa                                        1400,9             3,34%
 8   Çin                                           1372,2             3,27%
 9   Belçika                                       1030,7             2,46%
10   Ukrayna                                         886,1            2,11%
     İlk 10 Toplamı                                 22584            53,89%
     Toplam                                      36487,7           100,00%
Kaynak: Bulgar Merkez Bankası

3. Bulgaristan - Türkiye Ticari ve Ekonomik İlişkileri

Türkiye, Bulgaristan’ın önemli bir ticaret ortağı durumundadır. AB üyeliğinin ardından
Bulgaristan Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapısı olma pozisyonunu daha da güçlendirmiştir.
Türkiye’nin Avrupa ülkeleriyle yaptığı ticaretin karayolu ile taşınan kısmının büyük bir
bölümü Bulgaristan güzergahını kullanmaktadır. Ayrıca Bulgaristan, Balkanların coğrafi
olarak merkezi konumundadır. İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi Türkiye’nin üretim
merkezlerine de çok yakındır. 2007 yılından itibaren Bulgaristan’ın AB üyeliği ve Türkiye ile
AB arasındaki gümrük birliğine dahil olması, bu nedenle ikili ticarette gümrük vergilerinin
sıfırlanması, Bulgaristan’da kurumlar ve gelir vergisi oranlarının yüzde ona düşmesi gibi
gelişmeler nedeniyle Bulgaristan’ı Türk yatırımcıları gözünde cazip kılan özellikler daha da
artmıştır.

Bulgaristan Merkez Bankası’nın Mayıs 2008- Nisan 2009 dönemine ilişkin verilerine göre
Türkiye ile Bulgaristan arasındaki toplam ticaret hacmi bir önceki yılın aynı dönemine oranla
% 28 azalarak 2,290 milyon Euro olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde Türkiye’nin
Bulgaristan’a ihracatı 1,280.6 (% -16) milyon, Bulgaristan’dan ithalatı ise 1,010 (% -38.6)
milyon Euro olmuştur.

Bulgaristan dünyadan en çok ham petrol ve doğalgaz, makina ve teçhizat, hammaddeler,
araçlar, tekstil, maden cevheri, demir-çelik, plastik ve kauçuk ile mobilya ve ev aletleri
almaktadır. En önemli ihraç kalemleri ise sırasıyla işlenmiş petrol ürünleri, demir dışı
metaller, konfeksiyon ve ayakkabı, hammaddeler ve demir-çeliktir.

Bulgaristan özelinde Türk ihracatçı firmaları için potansiyel arz eden sektörler hakkında
Müşavirliğimizce hazırlanan bir liste aşağıda yer almaktadır. Bu sektörlerin belirlenmesinde
Müşavirliğimizce sektörün Bulgaristan ekonomisi ve ithalatındaki payı, sektörün gelecekte
vaad ettiği potansiyel, AB fonlarının kullanımının sektörde yaratacağı potansiyel, sektörün
Bulgaristan’ın Türkiye’den ithalatındaki payı, Türk üretici ve ihracatçılarının sektördeki
rekabet gücü gibi kriterler göz önüne alınmıştır.

                                                                                           4
Müşavirliğimizce önerilen sektörler:
1) Makina ve cihazlar, aletler, parçaları,
2) Plastik ve plastikten mamul eşya, PVC ürünleri
    Özellikle şişe, damacana, tank, depo, ambalaj malzemeleri, kutular, kasalar, sandıklar,
       tapalar, tıpalar, kapsül, kapak, tüp, boru ve hortumlar, sofra ve mutfak eşyası, ev,
       banyo ve tuvalet eşyası, okul ve büro malzemeleri, PVC kapı ve pencere doğramaları,
3) Kağıt ve karton, oluklu mukavva, kağıt hamurundan, kağıt ve kartondan eşya,
    Özellikle ambalaj, kutu, duvar kağıt ve kaplamaları,
4) Taze, kurutulmuş ve konserve meyvalar, sebzeler, kabuklu yemişler, turunçgil,
    Özellikle üzüm, kiraz, vişne, şeftali ve nektarin, kayısı, domates, zeytin, hıyarlar ve
       kornişonlar, soğan, fındık, antep fıstığı, yer fıstığı, badem ve ceviz, limon, portakal,
       mandalina ve greyfurt.
5) Mobilyalar, ağaç ürünleri ve aydınlatma,
    Özellikle, ahşap ev mobilyası, ofis mobilyaları, mağaza, showrom ve depolar için
       metal mobilya ve aksesuarlar,
    avizeler, aplikler ve lambalar, soketler ve fişler, prizler,
    mobilya tekstili, el ve makina halısı, kilimi ve perdeler, nevresim ve çarşaflar, masa
       örtüleri,
    kapı ve pencere pervazları, doğramaları, menteşeler ve
    ağaç yonga, levha, sunta, mdf ve kaplamalar, ahşap ve laminant parke ve doğramalar.
6) Seramik mamulleri
    Özellikle zemin ve duvar döşeme ve kaplama, banyo, tuvalet ve mutfak lavabo, küvet
       ve tezgahları, pisuarlar.
7) Ev için demir/çelik ve aluminyum mamulleri,
    Özellikle sobalar, eviye-lavabolar, musluklar, tüpler, tencere, tava vb. kap kacak,
       aspiratörlü davlumbazlar, merdivenler, ütü masası, çamaşırlık vb.,
8) Taş, mermer, alçı, çimento ve bunlardan üretilen eşya,
9) Altyapı ekipmanları, ürünleri ve her türlü sıhhi ve elektrik tesisat ürünleri,
    Özellikle su arıtma ve kanalizasyon tesisleri için sistemler, su, yakıt ve doğalgaz
       boruları, muslukları, takım ve tankları, kazanlar, merkezi ısıtma kazan ve kalorifer
       petekleri, havalandırma cihazları, elektrik, telefon ve internet tel, kablo ve direkleri,
       santral ve kontrol-dağıtım tabloları, devreleri, merkezi ısıtma kazanları, kaldırım parke
       ve taşları, trafik sinyalizasyon sistemleri, trafik ve yol tabelaları ve işaretleri, tüpler,
       borular ve hortumlar.


4. Müşavirliğimizce sunulan bazı temel hizmetler:
Müşavirliğimize e-posta (dtsofia@bitex.com) aracılığıyla başvurmanız halinde Bulgaristan'da
talep etmiş olduğunuz sektörde faaliyet gösteren firmaların listesini edinebilir,
Müşavirliğimizce     hazırlanan  sektörel     raporlara   Müşavirliğimiz     web     sayfası
www.musavirlikler.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Bu adrese girdikten sonra, Bulgaristan'ı
seçmeniz halinde ulaşacağınız Müşavirliğimiz web sayfasını ziyaret etmenizi önermekteyiz.

Bu sitede;
       1- Müşavirliğimizce hazırlanan Bulgaristan hakkındaki yıllık, aylık ve sektörel
           raporları bulabilir,
       2- Bu raporlarda veya sitenin ilgili bölümlerine girerek istatistiki bilgileri görebilir,



                                                                                                 5
        3- Bulgaristan'da iş ve şirket kurma, vergi oranları, sigorta primleri, elektrik ve su
            gibi çeşitli maliyetler, yatırım teşvikleri hakkında bilgi alabileceğiniz "pratik
            bilgiler notu"nu edinebilir,
        4- Bulgaristan hakkındaki son güncel ticari ve ekonomik haber, duyuru, uyarı ve
            bilgileri takip edebilir,
        5- Çeşitli gazetelerde, web sayfalarında veya diğer haber kaynakları taranarak
            Müşavirliğimizce derlenmiş güncel ihale duyurularını izleyebilir,
        6- İlgili Bulgar mevzuatına ulaşabilir,
        7- Müşavirliğimizce önerilen danışmanlık, avukatlık, muhasebe, gümrük,
            çevirmenlik gibi Bulgar firmalarının listesini (iş ve yatırım yöntemleri başlıgı
            altında) bulabilir,
        8- Bulgaristan vize prosedürleri, oteller vb. faydalı bilgileri öğrenebilir,
        9- Bulgaristan'da faaliyet yürüten Türk Dernek ve firma listesini edinebilir,
        10- Devlet yardımları hakkında bilgi alabilir,
        11- Bulgar firma arama motorlarının bilgilerine ulaşabilir ve
        12- Bulgar kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odaları ve derneklerinin linklerini
            bulabilirsiniz.
Diger ihtiyac duydugunuz bilgiler icin Müşavirliğimize e-posta adresimiz veya telefonlar
aracılığıyla ulaşip sorularınızı iletebilirsiniz.

Müşavirliğimiz web sayfamızda Bulgaristan genelinde güncel ihale duyuruları, yatırım
haberleri, uyarılar, mevzuat ve yasal prosedürler ile ekonomik ve ticari haberler de
yayınlanmaktadır. Birtakım internet kaynakları ile çeşitli basın yayın organları
Müşavirliğimizce günlük olarak taranmakta ve tespit edilen güncel ihale ve projelere ilişkin
bilgiler belirli bir format çerçevesinde düzenlenerek web sayfamızda yayımlanmaktadır.
“Güncel                  ihale                duyuruları”na                Müşavirliğimizin
http://www.musavirlikler.gov.tr/haberdetay.cfm?HaberID=5611&ulke=BG&dil=TR
adresinden ulaşmak mümkündür. Diğer taraftan, Müşavirliğimizce takip edilen web
sayfalarına                    Müşavirliğimiz                  web                    sayfası
(http://www.musavirlikler.gov.tr/detay.cfm?AlanID=5&dil=TR&ulke=BG) üzerinden de link
verilmektedir:
     Kamu İhaleleri Ajansı (Bulgaristan’da kamu tarafından açılan ihaleler bu sitede
        yayımlanmakta olup dili Bulgarcadır.): http://www.aop.bg
     Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanlığı çerçevesindeki ihaleler:
        http://www.mrrb.government.bg/index.php?lang=en&do=notice
     Ulaştırma Bakanlığı çerçevesindeki ihaleler:
        http://www.mt.government.bg/page.php?category=140
     Çevre ve Sular Bakanlığı çerçevesindeki ihaleler:
        http://www.moew.government.bg/index_e.html
     Maliye Bakanlığı çerçevesindeki ihaleler: http://www.minfin.bg/en/tenders




                                                                                            6
5. Başlıca Ekonomik ve Ticari Olaylar
Not: Bu bölümde yer alan haberler Müşavirliğimizce Bulgaristan kaynaklı basın yayın
organları, internet siteleri taranarak derlenmiş ve Türkçe’ye Müşavirliğimizce çevrilmiştir.
Bir tarih sırasına konularak haber kaynağı ve yayın tarihi ile birlikte verilen bilgiler
Bulgaristan ekonomisini, ticari ilişkilerini ve yatırım ortamını ilgilendirmekte olup özellikle
Türk yatırımcı ve ihracatçısı için potansiyel arz edecek haberleri konu almaktadır. Haberler,
herhangi bir yorum eklenmeden özetlenerek verilmektedir. Haberin doğruluğu konusunda
Müşavirliğimiz herhangi bir sorumluluk üstlenmemektedir.

Dnevnik Gazetesi, 2 Haziran 2009
Azalan bütçe gelirlerine, işadamları ve uluslararası kurumların uyarılarına rağmen Hükümet
giderlerini artırmaktadır. Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre yılın ilk dört ayında giderleri
yıllık bazda % 22 artarak 8,4 milyar levaya ulaşmıştır. Gelirler ise % 5 azalarak 9,1 milyar
leva olmuştur. Uzman değerlendirmelerine göre yılın sonunda 2-3,5 milyar leva arasında bir
bütçe açığı meydana gelecektir.

Capital Gazetesi 30 Mayıs-5 Haziran
Bulgar Merkez Bankası verilerine göre Bulgaristan’ın brüt dış borcu, 2008 yılı sonundakine
göre 318 milyon EUR ile azalmıştır. Mart 2009’da ülkenin brüt dış borcu 36.4 milyar EUR,
başka bir deyişle GSYİH’nın % 107.4’ü değerindedir. Dış borç, yıllık bazda ortalama 6.2
milyar EUR ile artmaktadır.
***************************************************************************
Avusturyalı şirketler EVN ve Alpine, Ceylan Holdıng’in halefiyle, ‘Yukarı Arda’ projesinin
% 30’un elde etmelerini düzenleyen anlaşma imzaladı.

Trud Gazetesi, 6 Haziran 2009
Bulgaristan’da 2. ve 3. sınıf yolların rehabilitasyonu için “Bölgesel Kalkınma” operasyonel
programı çerçevesinde 501.091.393 leva tahsis edilmiştir. Söz konusu paranın % 85’i Avrupa
Bölgesel Kalkınma Fonu’ndan, diğer % 15’i ise ulusal bütçeden sağlanacaktır. Program
çerçevesinde iki aşamada 660 kilometre uzunluğunda yolun onarılması planlanmaktadır.
****************
Ulusal Yol Altyapısı Ajansı, Temmuz ayının sonunda Buçino ve Vladaya geçitleri
tamamlandığında Lyulin otobanının ilk 5 kilometrelik bölümünün trafiğe açılacağını
açıklamıştır. Yeni yol Sofya ile Pernik arasındaki yoğun trafiği hafifletecektir. 148,45 milyon
EURO değerindeki Lyulin otobanının finansmanı ISPA programı çerçevesinde
gerçekleşmekte ve Türk Mapa – Cengiz konsorsiyumu tarafından inşaa edilmektedir.
Otobanın Ağustos 2009’a kadar tamamlanması gerekmekteydi. Ancak bitiş süresi 30 Nisan
2010’a kadar uzatılmıştır.

Dnevnik Gazetesi, 9 Haziran 2009
Maliye Bakanlığı uzmanlarının yaptığı bazı değerlendirmelere göre kesin önlemler alınmadığı
takdirde bütçenin 2-3 milyar leva açıkla kapatılacağı ortaya çıkmaktadır. Bu rakamlar bütçede
öngörülen bazı tampon önlemlerin tüketilmesini de dikkate almaktadır. Gelir tahsilatındaki
sorunlar en şiddetli zorunlu sigortalarda belirmektedir. İlk dört ayda gerçekleşen gelirler
önceki yıla göre % 5 azalmıştır, giderler ise % 20 artmıştır. Fark, Ocak ayında biriken bütçe
fazlasıyla telafi edilmektedir. Nisan sonu itibariyle 670 milyon leva bütçe fazlası söz
konusudur.


                                                                                             7
Dnevnik Gazetesi, 10 Haziran 2009
Avrupa Komisyonu’nun Bulgaristan Gözlem Raporunu açıklamadan bir ay önce ve Stanişev
kabinesinin son günlerinde Başbakanın yabancı danışmanları yolsuzlukların ve kamu
idaresinde kapasite eksikliğinin ülkenin temel sorunları olmaya devam ettiğini açıklamıştır.
Onlara göre Bulgaristan, Rusya’nın etki alanından çıkması için hazırlıksız olarak AB’ye
alınmıştır ve ülkenin tekrar Rusya’nın etki alanına girmesi Birlik için tehlikelidir.
Bulgaristan’ın durumu belirsizdir ve devlet, AB’deki rolünü henüz netleştirmemiştir.
***************
“Ulaştırma” operasyonel programının gerçekleştirilmesi geciktiği için program çerçevesinde
tahsis edilen paranın tamamiyle kulanılamaması gündeme gelebilecektir. Diğer programlara
göre “Ulaştırma” operasyonel programı bütçesi en büyüktür; 2007 – 2013 döneminde 2
milyar EURO kullanılabilecektir. Başbakan Yardımcısı ve Avrupa Fonlarından Sorumlu
Bakan Meglena Plugçieva Mayıs 2009 itibarıyle 932 bin EURO’nun kulanıldığını
açıklamıştır. Gecikme nedeniyle para kaybına uğranmaması için AB uzmanları programın
yeni hazır projeleri dahil edecek şekilde genişletilmesini önermektedir. Ulaştırma Bakan
Yardımcısı Vesela Gospodinova, söz konusu yeni projeler arasında Trakya otobanının da yer
aldığını açıklamış, ancak daha ayrıntılı bilgi vermemiştir.
***************
Viyana Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü ve Milli İstatistik Enstitüsü’nün yayınladığı bazı
verilere göre yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda Bulgaristan’a gelen doğrudan yabancı yatırımlar
% 45, dış ticaret açığı ise üçte bir azalmıştır. Mart sonu itibariyle Bulgaristan’ın ticaret açığı
kriz ve azalan ekonomik hareketlilik nedeniyle yıllık bazda % 34 azalarak 2,227 milyar leva
olarak gerçekleşmiştir. Dış ticaret açığının daralması cari açığın daralmasına neden olmuştur.

Trud Gazetesi, 11 Haziran 2009
Resmi olarak Bulgaristan’ın durgunluk dönemine girdiği ortaya çıkmıştır. Milli İstatistik
Enstitüsü’nün yılın ilk çeyreğinde gerçekleşen GSYİH konusundaki yeni verileri bunu teyid
etmektedir. Ulusal ekonomide durgunluk olduğunun addedilebilmesi için ardarda yılın iki
çeyreğinde bir önceki döneme göre küçülme kaydedilmiş olması gerektiği bütün dünyada
kabul görmektedir. 2008 yılının son çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre GSYİH’da % 1,6
oranında bir daralma gözlenmiştir. Bu yılın ilk çeyreği verileri daha da kötüdür. Söz konusu
dönemde GSYİH % 5 azalmıştır. Milli İstatistik Enstitüsü verilerine göre Ocak-Mart 2009
aylarında Bulgaristan’daki GSYİH 13,961 milyar leva ya da 7,138 milyar EURO’dur, kişi
başına düşen GSYİH 936,4 EURO’dur. Bu ekonomik göstergenin geçen yılın aynı dönemine
göre reel düşüşü % 3,5’tir. 2009 yılının ilk çeyreğinde hem sanayide hem de tarımda düşüş
gözlenmiştir. Tarım, eknominin % 4’ünü teşkil etmektedir. Sanayi üretiminin payı % 31,1,
hizmetler sektörünün ise % 64,9’dur. İlk çeyrekte Bulgarların tüketimi bir önceki yılın aynı
dönemine göre % 6 azalmıştır. Dış ticaret hacmi % 21, ihracat % 17,4, ihtalat % 21,1
azalmıştır. Verimlilikte de düşüş gözlenmiştir. Her çalışan bir önceki yılın aynı dönemine
göre % 3,1 daha az GSYİH üretmiştir. Nisan 2009’daki sanayi üretimi Mart ayına göre % 4,7,
geçen yılın Nisan ayına göre % 20 azalmıştır. Nisan yında önceki aya göre % 1,2 büyüyerek
inşaat sektörü biraz canlanmıştır. Ancak bir önceki yılın Nisan ayına göre % 8,9 oranında bir
daralma söz konusudur. Milli İstatistik Enstitüsü verileri Nisan 2009’da bir önceki yılın aynı
ayına göre iç ticaretin % 10,7 daraldığına işaret etmektedir.

Capital Gazetesi 6-12 Haziran
Eurostat’ın verilerine göre, Bulgaristan’da 2008 yılında toplam verimsiz arazi miktarı 230 bin
hektardır.
***************************************************************************
                                                                                                8
Bulgaristan’da, 2001-2007 yılları arasında, tarım üreticilerine verilen toplam yardımların
miktarı 2.5 milyar Leva’dır.
***************************************************************************
2008 yılında, tarım sektörünün GSYİH içindeki payı % 6’dır.

Trud Gazetesi, 13 Haziran 2009
Mayıs 2009’da bir önceki aya göre mal ve hizmetlerin fiyatları ortalama % 0,3 oranında
düşmüştür. Yılın başlangıcından beri toplam enflasyon % 1’dir, yıllık bazda ise % 3,9.
Uzmanlar kriz döneminde negatif enflasyonun normal olduğunu ifade ederek gelecek aylarda
piyasaya ucuz tarım ürünlerinin sürümüyle enflasyon oranının negatif olacağını
öngörmektedir.

Trud Gazetesi, 15 Haziran 2009
Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası’nın üye firmalar arasında yapmış olduğu bir araştırmaya
göre kriz döneminde en çok azalan tüketim olumsuz etki yaratmaktadır. Ankete dahil
olanlardan 42 firma daralan piyasadan şikayet etmiştir, % 32,6’sı bankaların sınırlayıcı kredi
politikalarını ve nakit eksikliğini faaliyetlerini etkileyen faktörler olarak belirlemiştir, %
13,8’i firmalararası borçlanmadan ve tahsil edilemeyen alacaklardan, % 7,2’si yabancı
yatırımların azalmasından, % 4,3’ü istikrarlı iş ortamının eksikliğinden şikayet etmiştir.
Firmaların büyük bir çoğonluğu krizin olumsuz etkilerinin en erken bu yılın sonunda
azalmaya başlayacağını ifade etmektedir. Ankete katılanların % 7’si iflastan korkmaktadır.

Trud Gazetesi, 16 Haziran 2009
Gümrükler Ajansı yetkilileri ticari araç depolarında bulunan akaryakıta uygulanan vergisiz
200 litre ithalat sınırlamasına ilişkin uygulamanın bugünden itibaren kaldırıldığını
açıklamışlardır. Kamyon ve otobüs depolarındaki yakıt için miktarı farketmeksizin herhangi
bir vergi alınmayacaktır. Gümrük mevzuatı değişiklikleri 12 Haziran 2009’da Resmi
Gazete’de yayınlanmıştır.

Trud Gazetesi, 17 Haziran 2009
2010 yılında ulusal ağa 50 mW’lık bir rüzgar enerjisi parkı dahil olacaktır. Proje Avusturyalı
EVN şirketinin kurduğu EVN Enertrag – Kavarna şirketine aittir. Yatırımın değeri 95 milyon
EURO’dur. Park, Kavarna Belediyesi’ne bağlı Bılgarevo köyünde inşaa edilecektir. Bu yılın
sonuna kadar EVN, Sliven yakınlarında 1 mW’lık bir fotovoltaik parkı da faaliyete açacaktır.

Dnevnik Gazetesi, 17 Haziran 2009
On yedi inşaat firması Burgas’ta inşaa edilecek ilk açık alış veriş merkezinin yapımı için
yarışacaktır. The Strand adını taşıyacak merkez, 60.000 metre kare üzerine inşaa edilecek,
ticari alanı ise 30.000 metre kare olacaktır. Eğlence yerleri ve büyük bir araç park etme alanı
öngörülmektedir. Yatırım değeri 30 milyon EURO’yu aşan alış veriş merkezinin yapımına
Temmuz 2009’da başlanması ve açılışının 2010 yılında olması planlanmaktadır.

Dnevnik Gazetesi, 18 Haziran 2009
Bulgar Merkez Bankası’nın (BNB) ödemeler bilançosu verilerine göre Bulgaristan’a yapılan
doğrudan yabancı yatırımlar ciddi bir şekilde azalmaktadır. 2009 yılının ilk dört ayında
toplam 955 milyon EURO ya da önceki yılın yatırımlarından % 50 daha az doğrudan yabancı
yatırım yapılmıştır. Durumun kötüleşmesinin temel nedeni Nisan 2008’deki 722 milyon
EURO’ya karşılık bir sene sonra 205 milyon EURO yatırım yapılmış olmasıdır.

                                                                                             9
Trud Gazetesi, 18 Haziran 2009
Piyasa payı % 36 olan Slovenya’nın en büyük perakende ticaret şirketi Mercator Group 2009
yılının sonuna kadar Bulgaristan’da iki, bundan sonraki iki yılda daha yedi hipermarket
açmayı planlamaktadır. 2012 yılında % 3 büyüklüğünde bir piyasa payına sahip olmayı da
amaçlamaktadır. Şirket, Hırvatistan, Sırbistan ve Bosna Hersek piyasalarında gücünü
pekiştirmiş ve bu ülkelerde 2010 yılına kadar sırasıyla % 12, % 10 ve % 7 oranında piyasa
paylarına ulaşmayı hedeflemektedir.

Trud Gazetesi, 19 Haziran 2009
18 Haziran 2009 tarihinde Lyulin otobanının ilk 5 kilometresinin açılışı planlanmaktaydı,
ancak söz konusu bölüm tamamlanamadığı için siyasetçiler, devlet yetkilileri, uzmanlar, yerel
yöneticilerin katılımıyla yerinde denetim yapılmıştır. Projeyi gerçekleştiren Türk Mapa-
Cengiz Konsorsiyumu yetkilileri bu bölümün faaliyete açılışının Temmuz sonunda olacağını
ifade etmişlerdir. Onlara göre bu yılın sonuna kadar otobanın 12 kilometresi, 2010 yılının
sonuna kadar ise otobanın tamamı faaliyete geçirilecektir. Avrupa Fonlarından Sorumlu
Bakan Plugçieva, son sürenin 2010 ortalarında dolduğunu ve gecikme olmaması gerektiğini
ifade etmiştir. Aslında 21 Aralık 2006’da imzalanan sözleşmeye göre projenin süresi 36 aydır.
Fakat daha sonra 123 gün uzatılmış ve 30 Nisan 2010 son tarih olarak belirlenmiştir.
*********************
Ulusal Yol Altyapısı Ajansı yetkilisi İvan Atanasov, “Bölgesel Kalkınma” ve “Ulaştırma”
operasyonel programları çerçevesinde olan Bulgaristan’da yol yapma yasağının Avrupa
Komisyonu’nca kaldırıldığı haberini vermiştir. Buna göre Struma, Maritsa, Trakya
otobanlarının ve diğer bazı yolların ihale prosedürlerinin ilerleyen aylarda açıklanması
muhtemeldir.

Dnevnik Gazetesi, 23 Haziran 2009
Dünya Bankası, 2009 küresel finans raporunda Bulgaristan’ın döviz rezervinin dış borcunu
ödemesinde yetersiz kalacağı konusunda uyarıda bulunmuştur. Raporda Bulgaristan’ın dış
finansmana ihtiyacı olacağı belirtilmektedir. Bu görüşe temel teşkil eden husus Bulgaristan’ın
kısa vadeli borçlarının döviz rezervine olan % 100 oranıdır. Ancak rapor, vadesi gelmiş
ödemelerin revize edilmesi (rollover) konusunda Bulgaristan’ın zorluk yaşamaması
gerektiğini de ortaya koymaktadır. Uzmanlara göre ise Dünya Bankası’nın analizinde bazı
önemli hatalar yapılmıştır. Bunlardan biri dış borcun özelliklerinin dikkate alınmadığına işaret
etmektedir. Örneğin özel borçlardan yarısı bankacılık sektörüne olan borçlardır. Bunların
%90’ı ise yurtdışında bulunan ana bankalara olan borçlardır. Uzmanlara göre kriz
koşullarında merkezlerden borçların uzatılmayacağının beklenilmesi yanlıştır. Borcun geri
kalan kısmında da aynı gelişmeler görülebilecektir, çünkü o da firma içi borçtur.

Dnevnik Gazetesi, 24 Haziran 2009
Üye ülkelerin mali durumunu inceleyen ayrıntılı Avrupa Komisyonu raporunda Bulgaristan
ekonomisi ile ilgili beklentilerin olumsuz olduğu değerlendirilmektedir. Komisyon,
Bulgaristan’da yürütülen politikada bir değişiklik olmadığı müddetçe 2009 yılında
GSYİH’nın % 0,5, 2010 yılında ise % 0,3 oranında bir bütçe açığı meydana geleceğini
öngörmektedir. Rapora göre bütçe fazlasının azalmasının temel nedeni daha düşük gelirler ve
kamu giderleri üzerinde sıkı denetim eksikliğidir.
****************
Bulgar Merkez Bankası’nın doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin Şubat 2009 verileri revize
edilmiş ve daha önce 226 milyon EURO olarak açıklanan yatırımlar 141 milyon EURO olarak
değiştirilmiştir. Ocak 2009 revize yatırımlar önceden açıklanandan 89 milyon EURO, Mart
                                                                                             10
2009 ayı revize yatırımlar ise 104 milyon EURO fazladır. Söz konusu farklar, önverilerin
gerçekleşmeyen tahminlere ve iptal edilen veya ertelenen projelere dayanmasından
kaynaklanmaktadır.
****************
Bulgargaz, doğalgaz nakliyatı ve alımı ile Marmara – Ereğli sıkıştırılmış gaz istasyonunun
genişletilmesinde yer alması konusunda Türk Botaş ile bir aya kadar memorandum
imzalayacaktır. Söz konusu anlaşma sadece kriz döneminde gaz temini değil de Katar ve
Mısır’dan gaz alımına imkan verecektir.

Dnevnik Gazetesi, 26 Haziran 2009
Avrupa Komisyonu, doğalgaz ve elektrik piyasası direktiflerinin ihlali nedeniyle Bulgaristan
ve 24 başka üye devlete karşı ceza prosedürü başlatmıştır. Brüksel’e göre gaz ve elektrik nakli
operatörleri serbest enerji miktarları konusunda yeterli bilgi vermemekte ve bu nedenle
tedarikçi firmalar ağlara efektif erişim sağlayamamaktadır. Komisyon yetkilileri, tüketicilerin
seçim ve daha iyi fiyat fırsatından yararlanabilmesini temin etmek amacıyla Komisyonun
gerekli işlemleri yapacağını açıklamışlardır. Sorun yaratan hususlardan biri Avrupa
direktifleri ihlali durumunda Hükümetlerin ceza uygulamamasıdır. Büyük kullanıcıların
lehine denetlenen fiyatların uygulanması ve tüketicilerle olan ihtilafların çözümü konusunda
prosedürlerin yetersiz kalması ihlal olarak belirtilmiştir.

Dnevnik Gazetesi, 29 Haziran 2009
Özelleştirme Ajansı’nın yaptığı duyuruya göre devlet, Plovdiv Serbest Bölgesi’ndeki payını
Bulgar Menkul Kıymetler Borsası aracılığıyla yapılacak ihale ile satacaktır. Bölge
sermayesinin Maliye Bakanlığı’nın payına tekabül eden % 46,4’ü satışa sunulmaktadır.
Satılacak 142 bin hissenin asgari fiyatları henüz belli değildir.

Dnevnik Gazetesi, 30 Haziran 2009
Ekonomik krizin olumsuz etkileri Bulgaristan’da daha da derinleşmektedir. Kayıtlar Ajansı
verilerine göre bu yılın ilk dört ayında iflas eden şirketlerin sayısı önceki yılın aynı dönemine
göre nerdeyse ikiye katlanmıştır, yani 67’den 118’e ulaşmıştır. Tasfiye prosedürleri başlatılan
şirketlerin sayısı da aynı oranla artmaktadır. İşveren kuruluşları bu yılın sonunda ve bir
sonraki yılın başında durumun kötüleşeceğini öngörmektedir.

6. Görüş ve Öneriler:
 Sözleşme yapın: Bulgaristan’da senet ve çek kullanımı yaygın değildir. Bankacılık sistemi
  ise gelişmiştir. Bir ihtilaf halinde izlenecek prosedürü sözleşmede açıkça belirtin.
  Unutmayın ki, işlerin iyi olduğu dönemde kimsenin sözleşmeye ihityacı olmaz. Ancak,
  olası ihtilafları düşünerek aradaki ilişkiyi kayda geçirin. Zorunlu olmamakla beraber
  sözleşmelerin Bulgar Noterliklerinde kaydı resmiyetini güçlendirir. İmzaların teyidi
  açısından yararlıdır. Sözleşme yaparken mümkünse bir Bulgar avukattan faydalanın.
  Müşavirliğimizce önerilen avukat listesini Müşavirliğimiz web sayfasından
  (www.musavirlikler.gov.tr) temin edebilirsiniz.
 AB teknik mevzuatına dikkat edin: Bulgaristan’ın da üyesi olduğu AB’nin insan
  sağlığının, çevrenin ve tüketicinin korunması gibi temel gerekleri koruyup gözetleyen
  teknik mevuzatının gereklerini yerine getirin ve aranan sertifikaları temin edip özellikle
  hayvansal, tarımsal ve su ürünlerinde Bulgarca örneğini de ürün beraberinde bulundurun.
  Sözkonusu mevzuatın büyük çoğunluğu Türkiye’de de uygulandığı veya takip edildiği


                                                                                              11
    için yetkili Türk kurumlarından mevzuat hakkında bilgi temin edebilirsiniz. Yetkili
    kurumlar için bakınız: www.dtm.gov.tr ve teknik düzenlemeler sayfası.
   AB’nin ve Bulgaristan’ın marka tescil, fikri ve mülkiyet hakları ile ilgili mevzuatına ve
    prosedürlerine uyunuz. Markanızı Bulgaristan’da kendiniz tescil ettiriniz. Bir başkası
    aracılığıyla (distribütör vb.) yapıyor iseniz işlemleri takip ediniz ve denetleyiniz.
   Firmalar ile temasta mümkün ise Bulgarca bilen eleman kullanınız.
   Sizden aşina olmadığınız bir vergi/ücret/ceza istendiği takdirde nedenini sorgulayınız.
   Ürünüzü tanıtan Bulgarca katalog hazırlayınız ve potansiyel alıcı firmalara gönderiniz.
   Ürünüzle ilgili şikayetleri takip edip, en kısa zamanda düzeltilmesini sağlayınız. Satış
    sonrası hizmetin en az satışın kendisi kadar önemli olduğunu unutmayınız. Bulgar
    pazarının küçük olduğunu, hem memnuniyetin hem de hoşnutsuzlukların çok çabuk
    yayıldığını aklınızdan çıkarmayınız.

İthalatçı firmaların güncel listesini ve bu firmaların                  iletişim   bilgilerini
Müşavirliğimizden e-posta aracılığıyla temin edebilirsiniz.

Müşavirliğimizin iletişim bilgileri:

98 Bulgaria Blvd., Floor 7,
Office 13D-14D,
1680 Sofia, BULGARIA
Tel     : + (359 2) 958 12 02,
          + (359 2) 854 87 25,
Faks : + (359 2) 958 14 25
e-posta : dtsofia@bitex.com




                                                                                           12

								
To top