Trybunal Konstytucyjny jest org wladzy sadowniczej, choc nie

Document Sample
Trybunal Konstytucyjny jest org wladzy sadowniczej, choc nie Powered By Docstoc
					Trybunał Konstytucyjny jest org         FUNKCJE TK                                 dochowanie trybu wymaganego
władzy sądowniczej, choć nie jest       1)Kontrola norm, tzn. orzekanie o          przep pr do wydania aktu lub
sądem w rozumieniu art.175 K.           hierarchicznej (pionowej) zgodności        zawarcia i ratyfik um 3)zgodności
Pozycję ustrojową TK                    aktów normatywnych (zawartych w            kompetencyjnej – TK bada czy
charakteryzuje zasada                   nich norm) niższego rzędu z aktami         organ wydający dany akt miał do
niezależności. Jako org wł              (normami) wyższego rzędu i na              tego kompetencje.
sądowniczej jest on niezależny od       eliminowaniu tych pierwszych z             Inicjatywa kontr może przybierać
wł wyk i wł ustawod (Sejm i Prezyd      systemu obowiązującego prawa w             formy: a)inicjatywy konkretnej (pyt
dysponują uprawnieniami                 razie     stwierdzenia      braku    tej   prawnych) musi być zawsze
kreacyjnymi wobec TK). W ramach         zgodności.                                 związana z konkretną sprawą
wł sąd ma on pozycję odrębną            Kontr norm ma charakter następczy          zawisłą przed sądami. Jeżeli w
wobec Tr Stanu, sądów z SN i NSA        tzn. może dot tylko aktów, które już       trakcie rozpoznania spr pojawi się
na czele, nie ma też związku z          zostały ustanowione i albo nabrały         wątpliwość co do zgodności z konst
KRS.                                    mocy obowiązującej albo znajdują           przep który ma być zastos, sąd
W skład TK wchodzi 15 sędziów           się jeszcze w okresie vacatio legis.       może przedstawić TK pytanie
(muszą wyróżniać się wiedzą             Tylko wyjątkowo kontr może mieć            prawne - jest to uprawnienie
prawniczą, sędzią może zostać           charakter prewencyjny (uprzedni), a        wyłącznie każdego sądu i może być
osoba posiadająca kwalifikacje do       jedynym podmiotem uprawnionym              realizowane na każdym etapie post
zajmowania stanowiska sędziego          do jej inicjowania jest Prezydent RP       sądowego. Pyt pr można objąć
SN lub NSA tzn. przynajmniej 10         -po pierwsze dot to ustaw już              tylko przepis który ma być podst
lat stażu w jednym z zawodów            uchwalonych         przez     Izby     i   rozstrzygnięcia spr. Przedstawienie
prawniczych, zwolnione z tego są        przedstawionych Prezydentowi do            pyt powoduje zatrzymanie toku
osoby zatrudnione na stanowisku         podpisania.       Jeżeli     Prezydent     post, po wydaniu orzeczenia przez
profesora oraz mające stopień           skieruje ust do TK i ten orzeknie o        TK, post zostaje podęte a spr
naukowy dr hab. nauk prawnych),         jej konstytucyjności, to Prezyd musi       rozstrzyga się zgodnie z tym
wybierani są przez Sejm na 9 lat.       podpisać ust gdyż orzeczenie ma            orzeczeniem.
Pozycja       sędziego      TK     –    charakter wiążący. Gdy ust jest            b)inicjatywy abstrakcyjnej (wnioski)
ukształtowana analogicznie do poz       niezgodna z konst Prezyd musi              jest ona podejmowana w oderwaniu
sędziego      SN.     Podstawowym       odmówić podpisania.                        od konkretnych przypadków stos
elementem jego syt prawnej jest         -po drugie kontr prewencyjna dot           kwestionowanego aktu czy normy,
zas niezawisłości. Konst stanowi iż     umów               międzynarodowych        należy rozróżnić: ogólną i szczeg
ponowny wybór do TK jest                przedstawionych          prezyd      do    leg do wyst z wnioskami o kontrolę
niedopuszczalny. Ust o TK stwarza       ratyfikacji.                               norm, og leg ozn. prawo do
byłemu     sędziemu      prawo    do    Podst      rolę    należy     przypisać    zakwestionowania każdego aktu
powrotu na poprzednio zajmowane         procedurze kontr następczej. Z             niezależnie od tego na ile treść
stanowisko, otrzymania stanowiska       punktu       widzenia      przedmiotu      tego aktu dot zakresu działania
równorzędnego lub przejścia w stan      kontroli obejmuje następujące              wnioskodaw. Przysługuje:
spoczynku.                              akty: 1)ustawy, co do ich zgodności        Prezydentowi RP, marsz. Sejmu i
W okresie kadencji sędziowie są         z konst i um międzynar rat w               Senatu, premierowi, Pierwszemu
nieusuwalni, chyba że zostanie          oparciu o ust akceptującą, 2)um            Prezesowi SN, prezesowi NSA,
skazany prawomocnym wyrokiem            międzynar – gdy chodzi o ich               Prokuratorowi Generaln, Ministrowi
sądu za przestępstwo lub sąd            zgodność z konst, z art.188pkt1 K          Sprawiedl, prezesowi NIK, Rzeczn
dyscyplinarny złożony z sędziów         wynika, że jest to jedyny punkt            Praw Obywat, także grupie 50
TK orzeknie wobec niego karę            odniesienia      do    kontr     umów.     posłów bądź 30 senatorów. Szczeg
usunięcia.      Mandat      sędziego    Przedmiotem kontr mogą być um              leg ozn. prawo kwestionowania
wygaśnie:      w    razie    śmierci,   wszelkiego typu, niezależnie od            tylko takich aktów, które dot spr
zrzeczenia się, orzeczenia komisji      sposobu ich dojścia do skutku i            objętych      zakresem      działania
lekarskiej o trwałej niezdolności do    znaczenia dla prawa wewn. 3)inne           wnioskodawcy. Przysługuje ona:
pełnienia               obowiązków.     przep pr wydawane przez centralne          KRS       w    zakresie    spr    dot
Wygaśnięcie mandatu musi zostać         org państw w zakresie ich                  niezależności sądów i niezawisłości
stwierdzone uchwałą Zgr Og TK i         zgodności z konst, rat um                  sędziów, organom stanowiącym
wtedy     Sejm     ma      możliwość    międzynar i ustawami                       jednostek       samorządu       teryt,
dokonania wyboru następcy.              Przedmiotem kontr mogą stać się            ogólnokraj organom związków zaw
Organami TK są Zgromadzenie             wszystkie          normy         prawa     oraz        ogólnokraj      władzom
Ogólne (w jego skład wchodzą            obowiązującego, niezależnie od             organizacji      pracodawców         i
wszyscy sędziowie TK, a dla             tego kiedy zostały wydane.                 organizacji zawodowych, kościołom
prawomocności jego uchwał musi          Podstawą kontr jest Konstytucja,           i innym związkom wyznaniowym.
być obecnych przynajmniej 10            akt z 2.04.1997 r. podst rolę w            Post. przed TK jest podobne do
sędziów,      Zgr     Og     omawia     wydobyciu i konkretyzacji treści           post sądowego, stosuje się również
przynajmniej raz w roku działalność     konst       odgrywa       doktryna     i   przepisy Kpc. TK rozpatruje spr o
TK,     problemy     wynikające    z    orzecznictwo sądowe, zwłaszcza             kontrolę norm w składzie pięcioos
orzecznictwa),       Prezes       TK    orzeczn TK. Drugim punktem                 - gdy chodzi o ust i um międzynar,
reprezentuje T na zewnątrz,             odniesienia są rat um międzynar:           lub trzyos – gdy chodzi o akty
wykonuje czynności związane z           wszystkie jeśli chodzi o kontr aktów       podust. Składy orzekające są
bieżącym organizowaniem pracy T i       podustawowych, w przyp kontr ust-          wyznaczane przez Prezesa TK
kierowaniem                aparatem     jedynie te które ratyfikowano w            odpowiednio do kolejności wpływu
wykonawczym – Biurem Tr),               oparciu o ust akceptującą. Podst           spraw. Uczestnikami post są:
Wiceprezes zastępuje Prezesa w          kontr są także ustawy, dot to tylko        wnioskodawca tj. podmiot który
razie jego nieobecności i wykonuje      kontr aktów podust.                        złożył pyt pr, organ który wydał
inne obowiązki wynikające z             Kontr zgodności jest dokonywana w          zakwestionowany         akt      oraz
podziału czynności. Prezesa i           oparciu o3 kryt:           1)zgodności     Prokurator Generalny. Spr           z
Wiceprezesa powołuje Prezydent          materialnej – badana jest treściowa        wniosków lub pyt pr zawsze muszą
RP        spośród        kandydatów     zgodn regulacji zawartej w akcie           być rozpatrywane na rozprawie w
przedstawionych przez Zgr Og TK         niższym z regul zawart w aktach            sposób        kontradyktoryjny       i
                                        wyższych,                  2)zgodności     publiczny. Jawność rozpr może być
                                        proceduralnej – badane jest                wyłączona tylko ze wzgl na bezp
państwa lub ochronę tajemnicy           Podstawą skargi konst jest zarzut            nowego składu Tr., ponowny wybór
państw. Po zamknięciu rozpr skład       naruszenia konstytucyjnych praw i            jest dopuszczalny.
orzekający udaje się na naradę i        wolności skarżącego. S.k. musi w             ZAKRES ODPOWIEDZIAL. KONST
wydaje orzeczenie. Orzeczenie           sposób       konkretny       wskazywać       Odpowiedzialność        konstytucyjna
musi zapaść większością głosów.         jakiego przepisu dotyczy i jakie             ma ograniczony podmiotowo
Orzeczenie skł się z sentencji          prawo czy wolność konstytucyjna              charakter i dot wyliczonej przez
wskazującej rozważane przep i           zostały       przez      ten     przepis     przepisy    prawa      grupy      osób
określającej, czy są one wzajemne       naruszone.         Naruszenie       praw     zajmujących najwyższe stanowiska
zgodne lub niezgodne i w jakim          skarżącego musi nastąpić w wyniku            w państwie, wyliczenie to ma
zakresie oraz z uzasadnienia.           orzeczenia sądu lub organu adm               charakter enumeratywny, a są to:
Sędzia który zgłosił sprzeciw, może     publ., orzeczenie to musi mieć               Prezydent RP, Marszałek Sejmu
(ale nie musi) złożyć zdanie            charakter ostateczny, skarga może            bądź       Senatu         zastępujący
odrębne, które jest publikowane         być skierowana tylko przeciwko               Prezydenta, Prezesa oraz członków
razem z tekstem orzeczenia.             normie prawnej, wniesienie skargi            RM, osoby którym Prezes RM
Skutki prawne orzeczeń TK               dopuszczalne jest tylko w terminie           powierzył kierow. ministerstwem,
muszą być rozpatrzone na 2              3 mies. od doręczenia skarżącemu             Prezesa NBP, Prezesa NIK,
podstawowych         płaszczyznach:     prawomocnego wyroku, ostatecznej             członków     KRRiT,       Naczelnego
skutku orzeczenia dla dalszego          decyzji lub innego ostatecznego              Dowódcę Sił Zbrojnych oraz
losu skontrolowanego aktu lub           rozstrzygnięcia, skarga musi być             obejmuje także posłów i senatorów,
zawartej w nim normy (skutki            sporządzona przez adwokata lub               ale tylko w odniesieniu do
makro) oraz skutku orzeczenia dla       radcę prawnego,                              naruszenia przep antykorupcyjnych
decyzji, orzeczeń i rozstrzygnięć       Postępowanie           toczy się wg          Zakres przedmiotowy obejmuje
podjętych w przeszłości na podst        podobnego modelu co post. w spr.             odpowiedzialność za naruszenie
takiego aktu lub normy (skutki          kontroli norm.                               Konst lub ustawy, popełnione w
mikro). Wszystkie akty TK mają          3)rozstrzyg sporów kompetencyjn.,            związku        z        zajmowanym
moc powszechnie obowiązującą i          ich       istotą jest rozbieżność            stanowiskiem lub w zakresie jego
są ostateczne. Orzeczenia dot           stanowisk        co      do     zakresu      urzędowania        przez        osobę
kontroli norm zapadają w formie         kompetencji stron tego sporu. Spór           podlegającą       odpowiedzialności
wyroku i podlegają ogłoszeniu w         kompetencyjny może dot tylko                 przed TS, odpowiedzialność za
organie urzędowym, w którym był         rozbieżności stanowisk co do                 popełnienie     deliktu     konstytuc.
ogłoszony dany akt normatywny.          kompetencji                  centralnych     Możliwe jest oskarżenie przed TS z
Uznanie przez TK) aktu normat za        konstytucyjnych organów państwa.             powodu popełnienia przestępstwa,
niezgodny z aktami wyższego             Spór      może       mieć      charakter     Tr działa wtedy jak sąd karny, ale
rzędu powoduje jego uchylenie           pozytywny, gdy dwa (lub więcej)              zakres jego właściwości dot
(utratę mocy obow). Niezgodność         centralne organy konst państwa               obecnie tylko Prezydenta RP i
aktu     nie      powoduje       jego   uznają się za właściwe do                    osoby wchodzące w skład RM. W
nieważności a jedynie uchylenie, to     rozstrzygnięcia tej samej sprawy,            odniesieniu do Prezydenta RP
domniemuje się też ważność              lub negatywny, gdy dwa (lub                  właściwość TS ma charakter
wszelkich indywidual. rozstrzygnięć     wiecej) centr org konst państw               -zupełny, bo obejmuje wszelkie
wyd w jego zastosow.                    uznają się za niewłaściwe do                 przestępstwa jakich Prezydent RP
2)skarga konstytucyjna jej istotą       rozstrzygnięcia       określonej     spr.    dopuścił się w okresie sprawowania
jest bezpośrednie powiązanie tej        Inicjatywa post w tej spr należy do          urzędu,     -wyłączny,       bo      za
procedury       z ochroną praw          Prezydenta RP, Marszałków Sejmu              popełnione przestępstwa Prezydent
jednostki. S.k. jest to szczególny      i Senatu, Premiera, Pierwszego               może      być     pociągnięty        do
środek      prawny       pozwalający    Prezesa       SN,     Prezesa      NSA,      odpowiedzialności tylko przed TS.
jednostce na zwrócenie się do sądu      Prezesa NIK. Postępowanie toczy              W odniesieniu do członków RM
konstytucyjnego o zweryfikowanie        się zawsze przed pełnym składem              właściwość TS ma charakter
ostatecznych rozstrzygnięć władz        TK, rozstrzygnięcie zapada w                 częściowy,     może       dot     tylko
publicznych, o ile rozstrzygnięcia te   formie postanowienia i ogłaszane             przestępstw      popełnionych         w
naruszają              konstytucyjnie   jest w Monitorze Polskim.                    związku        z        zajmowanym
zagwarantowane        prawa     bądź    4)orzekanie o zgodności z Konst              stanowiskiem,          za          inne
wolności skarżącego. Istotne są 4       celów      lub     działalności     partii   przestępstwa osoba taka ponosi
elementy: a)incydentalny charakter      politycznych, istotą jest ustalenie          odpowiedzialność       tylko     przed
skargi, b)ograniczenie podstawy         czy cele lub działalność partii polit.       sądami powszechnymi.
skargi do naruszeń praw i wolności      są zgodne z Konst. Wniosek do TK             POSTĘPOWANIE, procedura ta
o        konstyt         charakterze,   mogą zgłosić te same podmioty                obejmuje 5 zasadniczych stadiów:
c)subsydiarny charakter skargi,         którym       przysługuje      generalne      1)zgłoszenie wstępnego wniosku,
pozwalający na jej wniesienie           prawo inicjowania abstrakcyjnej              2)postępowanie         w       Komisji
dopiero      po      bezskutecznym      kontroli norm. Orzeczenie TK o               Odpowiedzialności               Konst,
wyczerpaniu      innych     środków     sprzeczności z Konst celów lub               3)postawienie w stan oskarżenia,
prawnych, d)przyznania prawa            działalności już istniejącej partii          4)rozpoznanie spr przed TS w I inst
rozpoznania      skarg      organom     polit powoduje wykreślenie partii z          5)rozpozn spr przed TS w II inst
sądownictwa       konstyt,    których   ewidencji        i     poddanie       jej    Trzy pierwsze stadia rozgrywają się
rozstrzygnięcia wiążą wszystkie         postępowaniu likwidacyjnemu. TK              w parlamencie.
organy państwowe. W konst               zawsze orzeka w pełnym składzie.
przyjęto wąskie ujęcie skargi konst.,
polega na ogranioczeniu podstaw         TRYBUNAŁ STANU jest odrębnym
skargi do zarzutu, że orzeczenie        organem wł. sądowniczej, w jego
naruszjace prawa bądź wolności          skład wchodzi: przewodniczący, 2
skarżącego zostało wyd w oparciu        zastępców przewodniczącego i 16
o przep pr sprzeczny z konst, jest      członków. Przewodniczącym TS
to skarga przeciwko normie.             jest z urzędu Pierwszy Prezes SN,
Podmiotem prawa uprawnionym do          pozostali członkowie TS wybierani
wystąpienia ze s.k. jest każdy,         są przez Sejm na okres jego
czyje konstytucyjne wolności lub        kadencji, ale zachowują swoje
prawa zostały naruszone.                kompetencje do czasu wyboru

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:7
posted:5/26/2012
language:Polish
pages:3