???? ????? ??? ????????? ??????? ???? ??????? ???????????? ?????? Quality assurance targets Preanalytic

Document Sample
???? ????? ??? ????????? ??????? ???? ??????? ???????????? ?????? Quality assurance targets Preanalytic Powered By Docstoc
					‫با نام خالق هستی بخش‬
   ‫کنترل کيفی داخلی‬

        ‫دکتر فريده رضی‬
       ‫آزمايشگاه بيوشيمی‬
‫مرکز تحقيقات آزمايشگاههای رفرانس‬
      Quality assurance targets

Preanalytic process

Analytic Process

Post analytic process
                     Quality
                    Planning.


                                     Quality
  Quality                           Laboratory
Improvement                          Process

              Quality requirement



        Quality                 Quality
       Assessment               Control
    ‫چگونه ميتوان يک سيستم کنترل كيفي‬
       ‫منظم درآزمايشگاه برقرار كرد؟‬
                ‫‪ ‬نيازهاي كيفي خود را مشخص نماييد.‬

  ‫‪ ‬مشخصات كاركردي متد مورد استفاده را تعيين كنيد.‬

              ‫‪ ‬استراتژي كنترل كيفي را انتخاب نماييد.‬

‫‪ ‬قابليتهاي برنامه كنترل كيفي مورد نظر را بررسي كنيد.‬

                 ‫‪ ‬اهدافي براي برنامه خود قائل شويد.‬
                  ‫انواع كنترل كيفي داخلي‬



‫استفاده ازنمونه‬                                ‫استفاده از نتايج‬
   ‫کنترلی‬                                          ‫بيماران‬


                                ‫بررسی نتايج‬                       ‫بررسی نتايج‬
                                 ‫يک بيمار‬                         ‫گروهی بيمار‬
  ‫کنترل کيفی‬
   ‫آماری‬
                                ‫ارتباط با عالئم و‬   ‫‪Limit‬‬
                      ‫دلتا چک‬     ‫ساير نتايج‬        ‫‪check‬‬
     ‫مواد كنترلي‬


            ‫مشخصات: ماتريكس مناسب‬
           ‫پايدار (يكسال)‬
                   ‫هموژن‬
  ‫رابطه با كاليبراتور‬
‫غلظت مواد‬
         ‫دفعات تكرار در هر سري كاري‬
           ‫محل قرار گيري: راندوم يا ثابت‬
      ‫مراحل اجرای کنترل کيفی آماری‬

   ‫آزمايش كنترلها براي يك ماه(حداقل 02 خوانده)‬
‫درصورت عدم امکان 5 روز ودرهرروز 4بار تکرار‬
                ‫محاسبه ميانگين و انحراف معيار‬
                               ‫حذف اعداد پرت‬
                          ‫مقايسه با اهداف كيفي‬
                             ‫ترسيم چارت كيفي‬
                            ‫انتخاب روش تفسير‬
      ‫توزيع نرمال‬
‫‪Guassian distribution‬‬
            ‫‪ ‬وقتی در يک مجموعه نتايج‬
                 ‫بطور قرينه در اطراف‬
             ‫ميانگين پخش شده باشند ،‬
                    ‫توزيع نرمال است.‬

             ‫‪ ‬در توزيع نرمال ميانگين ،‬
              ‫ميانه و نما بر هم منطبق‬
                               ‫هستند.‬
‫در هر سری کاری2 كنترل در دو غلظت مختلف آزمايش شود.‬

 ‫در صورت تعدد نمونه هاي كنترلي در هر روز نتايج همه آنها‬
                      ‫ثبت واز درج ميانگين خودداري گردد.‬
         ‫انتخاب روش تفسير‬

‫چارت كنترلي ‪Levey-Jenning‬‬
              ‫تفسير وستگارد‬
   ‫تفسير سازمان بهداشت جهاني‬
  ‫‪Levey- Jenning‬‬




‫محدوده ‪: 2sd‬رد كاذب سري كاري در 5% موارد‬

‫محدوده ‪ : 3sd‬رد كاذب سري كاري در 1% موارد‬
              ‫وستگارد‬

12s : Warning
13S : Rejection
22s : Rejection
41s : Rejection
10 mean:Rejection
R4s : Rejection
12s :   Warning
13S :   Rejection
22s :   Rejection
R4s : Rejection
       ‫تفسيربر اساس نظريه ‪WHO‬‬
    ‫نتايج قابل قبول‬          ‫نتايج حول محور ميانگين‬

        ‫ارزش بدست آمده كامال خارج از محدوده ‪2SD‬‬

                      ‫7 خوانده باسير صعودي يا نزولي‬

         ‫7 خوانده بطور ثابت كمتر يا بيشتر از ميانگين‬

‫وجود دو خوانده يا بيشتر در بين هر 02 خوانده روی خط‬
                                           ‫‪± 2SD‬‬
              ‫قانون اول‬


3sd    126
2sd    124
1sd    122
Mean   120
-1sd   118
-2sd   116
-3sd    114
                        ‫قانون دوم‬

3sd    126
2sd    124
1sd    122
Mean   120
-1sd   118
-2sd   116
-3sd    114
              10   11   12   13     14   15
                  ‫قانون سوم‬

3sd    126
2sd    124
1sd    122
Mean   120
-1sd   118
-2sd   116
-3sd    114
              5   6       7   8
                      ?

                            water
                kit                 photometer


                                                 Staff
      storage

?
                                         washing

                                                   ?
    Specimen

                  control               calibrator
     ?                       ?
      ‫نتيجه‬
‫مشاهده شده‬




              ‫نتيجه مورد انتظار‬
‫پراكندگي زياد نتايج ( خطاي راندوم)‬

                                             ‫علل‬
    ‫عدم هموژن سازي يا نگهداري نامناسب كنترل‬       ‫‪‬‬
 ‫شستشوي نامناسب لوازم شيشه اي يا سيني واكنش‬       ‫‪‬‬
                             ‫تبخير نمونه كنترلي‬   ‫‪‬‬
                        ‫عملكرد نامناسب دستگاه‬     ‫‪‬‬
         ‫صعودي يا نزولي نتايج،‬
  ‫قرائت سير پاسخها باال يا پايين ميانگين‬

                                                ‫علل‬
‫‪ ‬كاليبراسيون غير قابل قبول( تهيه نامناسب، نگهداري يا‬
                                  ‫آلودگي كاليبراتور)‬
                                        ‫‪ ‬معرف آلوده‬
                                    ‫‪ ‬خطاي دستگاهي‬
 ‫کنترل کيفی براساس نمونه هر بيمار‬
             ‫1- وضعيت بالينی‬
          ‫2- تطابق آزمايشها با هم‬


‫‪ ‬تطابق با عالئم بالينی در آزمايشگاههای بزرگ ممکن‬
                                          ‫نيست.‬
    ‫‪ ‬تطابق با ساير آزمايشها مانند تستهای تيروئيدی‬
   ‫کنترل کيفی براساس نمونه هر بيمار‬
              ‫3-دلتا چک‬
‫‪ ‬تغييرات مشاهده شده در نتيجه آزمايش در زمانهای مختلف.‬
‫‪ ‬مثال : بررسی ‪ Ladenson‬که در فاصله 3 روز انجام‬
                                                   ‫شده:‬
                 ‫02%‬                ‫آلبومين‬
                 ‫بيلی روبين توتال 05 %‬
                       ‫5%‬                   ‫سديم :‬
   ‫‪ %50 ‬تشخيص خطا برای مواردی که ‪ labeling‬غلط‬
                                             ‫داشته اند.‬
‫کنترل کيفی براساس نمونه هر بيمار‬
         ‫4-‪limit check‬‬

‫‪ ‬بررسی نتيجه آزمايش از نظر قرار گيری در محدوده‬
                                   ‫فيزيولوژيک‬

       ‫31 ‪mg/dl‬‬            ‫کلسيم 5.6‬     ‫‪ ‬مثال‬
      ‫6 ‪mmol/l‬‬              ‫پتاسيم 3‬
         ‫کنترل کيفی براساس نمونه همه‬
                   ‫بيماران‬
 Test distribution statistic
 Patient mean
 Clinical decision correlation
                   ‫‪Cusum‬‬

    ‫آزمايش سرم کنترل در 02 روز و محاسبه ميانگين و‬      ‫‪‬‬
                                       ‫انحراف معيار‬
    ‫ترسيم چارت : محور عمودی ‪ cusum‬و محور افقی‬          ‫‪‬‬
                                      ‫سريهای کاری‬
‫آزمايش سرم کنترل در هر سری کاری ومحاسبه اختالف آن‬      ‫‪‬‬
                                          ‫با ميانگين‬
                   ‫جمع جبری نتايج هرروز با روز قبل‬     ‫‪‬‬
                         ‫تفسير‬


‫‪ ‬شروع ‪ cusum‬وقتی پاسخ از محدوده ‪ K‬نسبت به ميانگين‬
                                   ‫جابجا می شود. ‪+/- 1 s‬‬
                    ‫‪ ‬خاتمه وقتی که از محدوده ‪ h‬خارج شود.‬
                      ‫خارج از کنترل‬              ‫‪+/- 2.7 s‬‬
       ‫‪ ‬خاتمه وقتی که دوباره در محدوده قابل قبول قرار بگيرد‬
                                            ‫شرايط تحت کنترل‬
‫‪Accuracy‬‬


             ‫‪ ‬مقايسه بين متدها‬

     ‫‪ ‬سرم کنترل با ارزش صحتي‬

   ‫‪ ‬کنترل کيفي خارجي(‪)EQAS‬‬
         ‫چگونه از بروز خطا جلوگيری ويا آن را‬
                      ‫شناسايی کنيم‬




                     ‫‪TIR‬‬




‫‪Technician‬‬                          ‫‪Reagent‬‬
                  ‫‪Instrument‬‬
‫اغلب مشکالت به علت روند کاری نامناسب ايجادميشوند ونه‬
                        ‫به علت کارکرد نامناسب کارکنان.‬

‫58 % مشکالت ايجاد شده تنها بوسيله مسئول آزمايشگاه‬
                                      ‫قابل حل می باشند.‬
‫با تشکر از توجه شما‬

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:11
posted:5/25/2012
language:Persian
pages:38