Get documents about "BURCU IRK doymus ve doymamis yaglar POSTER
Document Sample
DOYMUŞ VE DOYMAMIŞ YAĞLAR
BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ/FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ
KİMYA BÖLÜMÜ
BURCU IRK 200610105049
GİRİŞ: Yağ, depolanabilen enerji kaynağıdır. Yağda eriyen vitaminleri taşıma görevi yaparlar. Ayrıca vücuttaki dokuların
kalsiyumdan istifade etmesini sağlar, böylece büyümeye yardımcı olurlar. Yağlar cildin kurumasına engel olurlar. Hayati organları yağ
tabakasının koruması önemlidir, cilt altındaki yağ tabakası da ısıyı tutar, ,vücudu soğuktan korur.
. Yağ eksikliği vitamin eksikliğine, cilt bozukluklarına sebep olur. Fazla yağ da
aa)omega-3
şişmanlık ve sindirim bozukluğu demektir. Doymamış yağlar, temel yağ asitleri
içerdiğinden tümüyle yağsız bir diyet önerilmez. Günlük yağ tüketiminin alt sınırı bb)Omega-6
günlük toplam kalorinin %20’i, üst sınırı ise %30 dur. Günlük yağ tüketimi,
günlük toplam kalorinin %15’ine kadar indirilebilirse sağlıklı yaşlanmaya ve
uzun yaşama katkı sağlar. Günlük toplam doymuş yağ tüketimi hiçbir zaman
aa) Omega-3 kaynağı
toplam kalorinin %10’undan fazla olmamalıdır.
olan çoklu doymamış
İki türlü besinsel yağ vardır: yağlar, keten yağı ve
tohumu, soya yağı, ceviz
1-Doymuş yağlar
yağı, semiz otu, balık
2-Doymamış yağlar
yağıdır.
1-Doymuş yağların en çok bulunduğu besinler, kırmızı etler, kümes
hayvanlarının derisi, tereyağı, tam yağlı süt ve süt ürünleridir. Doymuş yağlar;
oda sıcaklığında erimez ve kötü huylu olan LDL-kolesterolü kana taşıyan ve
damarlara boşaltan bir yağ tipidir. Kolesterol damarlarda birikip kalbe giden kan
Omega-3 yağ asidini alabilmek için bol miktarda balık yemeliyiz. Omega-3 ve 6 yağ
akımını engeller. Bu hastalığa tıpda “aterosklerozis”(damar sertliği) deniyor. İyi
asitlerinin eksikliğinde, halsizlik, yorgunluk, deri ve mukozalarda sorunlar, sindirim
huylu HDL-kolesterol, LDL-kolesterol tarafından bırakılan yağ kalıntılarını
bozuklukları, kabızlık, bağışıklık sisteminde zayıflama, eklem ağrıları, depresyon,
toplayıp, bunları zararsız ürünlere dönüştürerek karaciğere taşınmasını sağlar.
unutkanlık, yüksek tansiyon ve kalp hastalıkları ile romatizmal hastalıklara eğilim
Doymuş yağlar, LDL-kolesterol (kötü kolesterol) düzeyini artırır, HDL kolesterol
görülebilir.
(iyi kolesterol) düzeyini ise azaltır. Günlük toplam doymuş yağ tüketimi hiçbir
zaman toplam kalorinin %10’undan fazla olmamalıdır. İki türlü doymuş yağ
vardır:
bb) Omega-6 kaynağı olan çoklu doymamış yağlar, pamukyağı, ayçiçekyağı,
susamyağı,mısıryağı gibi bitkisel yağlardır
a)Doğal doymuş yağlar
b)Sentetik doymuş yağlar B.Tekli doymamış yağlar ise, HDL’ yi azaltmadan yalnızca LDL’ yi (kötü
kolesterolü) düşürür. Tekli doymamış yağların kaynakları, zeytinyağı, kanola yağı,
avokado ve badem yağıdır. Zeytinyağı zararlı kolesterolün (LDL) yükselmemesini, yararlı
a). Doğal doymuş yağlar, kolesterolün (HDL) ise yükselmesini sağlayarak vücuda yararlı olur.
tereyağı, içyağı, kuyrukyağı, kırmızı Bazı beslenme uzmanları yenilen hayvani ve bitkisel yağ arasında fark olmadığını
et, tam yağlı süt ve süt ürünleri, söylüyorlar. Tereyağının kolesterole yol açmadığı son zamanlarda anlaşılmıştır. Fakat
kümes hayvanlarının derisi, margarin zan altındadır. Zeytin yağı, mısır yağı, ayçiçek yağı, susam yağı, fındık yağı gibi
Hindistan cevizinin yağları doğal bitkisel yağlar bol kullanılabilir. Bu sayılan yağların hepsinde de cilde çok yararlı olan
doymuş linoleik asit bulunur. Bir yetişkinin günlük linoleik asit ihtiyacı 15 – 25 gr. kadardır
yağlardır.
MARGARİNİN TARİHÇESİ
Yağ karışımlarının değişik oranlarda su, yağsız süt ve süt türevleriyle karıştırılmasıyla
elde edilen margarinin tarihi 1869 yılına kadar uzanmaktadır. Dünyada ilk margarin,
b).Sentetik doymuş yağlar ise, kimyasal bir hidrojenle birleştirilme bundan 139 yıl önce, Fransa’da üretilmiştir. Zamanın Fransa kralı III.Napolyon’nun emri
sonucu sertleştirilerek doymuş yağ biçimi alan margarinler ve trans yağlardır. ile kimyager “Mége – Mouriés” margarini keşfeden kişi olmuştur.
Ve doğal doymuş yağlardan daha tehlikelidir. Özellikle bisküvilerde, hazır
hamur işlerinde, kızarmış patateste bulunan bu yağlar, hem farkına varılmayan
kalorilerin gizli kaynağıdır, hem de kansere yol açabileceklerinden dolayı son Yüzyıllardır insanlar tarafından doğal
derece tehlikelidir. Ayrıca, bitkisel yağlar sıvı yenmelidir, içine hidrojen katılıp olarak üretilen ve dedelerimizin
da margarine çevrildiğinde LDL düzeyini artırabilir. vazgeçilmez besinlerinden olan
Trans yağ asitlerinden kaçınmak için trans yağlarla yüklü besinleri ( tereyağının kullanımı son 50 yılda önemli
margarinler, patlamış mısır, sade ve peynirli krakerler, vanilyalı,kremalı, derecede azaldı: bunun en önemli nedeni
karamelli, çikolatalı bisküviler, çikolata kaplı şekerlemeler) kullanmamak en margarinlerin yaygınlaşması ve daha ucuz
iyisidir. bir şekilde tüketiciye sunulması. Oysa
tereyağı ile margarinin arasında fiyat farkı
ile ölçülemeyecek farklar var:
2-Doymamış yağlar ise, bitkisel kaynaklıdır , genellikle sıvı olarak bulunur
ve kolesterol düzeyini artırmazlar. İyi yağlar doymamış yağlardır. Doymamış
yağlar iki türlüdür:
A.Çoklu doymamış yağlar, MARGARİNİN ZARARLARI
B.Tekli doymamış yağlar. Her ikisi de hemen hemen ayni kaloriye sahiptir.
Margarinde yağ asitleri çok yüksektir.
Ancak, tekli ve çoklu doymamış yağlar kandaki iki çeşit kolesterolü
Margarin Koroner kalp hastalığı riskini üçe katlar.
değişik şekilde etkiler. Toplam kolesterolü ve LDL yi yükseltir (kötü kolesterol)
A.Çoklu doymamış yağlar toplam kolesterolü düşürür ama HDL yi düşürür (iyi kolesterol)
fazlası (iyi kolesterolü) HDL’ yi azaltır. İki gruba ayrılır: Kanser riskini beş katına çıkarır.
Anne sütünün kalitesini düşürür.
DANIŞMAN: DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI
