orgutsel yonlendirme prezantasyonu by 5K4v9Jq8

VIEWS: 0 PAGES: 69

									    ÖRGÜTSEL
YÖNLENDİRME
(Misyon, Vizyon ve Amaçlar)
     Prof.Dr.Hayri ÜLGEN

                              1
                 MİSYON
          Redhouse sözlüğünde misyon;
“Bir kişi veya topluluğun üstlendiği özel görev,
       en büyük arzu, temel hedef, amaç”

      İşletme yönetimi açısından misyon;
         “Bir işletmeye yön vermek,
 anlam kazandırmak amacıyla belirlenmiş
   ve o işletmeyi benzerlerinden ayıran
        görev veya ortak değerler”
                                              2
              MİSYON

         Bir işletme veya örgütün
     “varoluş nedeni ” ni açıklayan,
         temel amaç ve hedefini
net bir şekilde ortaya koyan bir ifadedir.



                                             3
Misyon bildirgesi ve Örgütsel Misyon
   Misyon bildirgesi, “bir organizasyonun
    çalışma alanını, işlemsel faaliyetlerini ve
    hizmet ettiği baskı gruplarına olan
    sorumluluklarını kapsamlı olarak
    tanımlayan kalıcı bir beyan”dır.
   “Bir şirketin misyonuna ilişkin tanımın en
    az 30 veya 50 yıl gibi ortalama ömrü vardır.
    Normalde büyük çaplı değişmeler olmadan
    10 yıl geçerli olması beklenir”. Peter Drucker
                                                  4
        Çeşitli yabancı işletmelerin
          misyonlarına örnekler
   3M: Çözümlenmemiş sorunları yaratıcı bir biçimde
    çözmek.
   Cargill: Tüm dünyada yaşam standartlarını
    geliştirmek.
   Hewlett-Packard: İnsanlığın mutluluğu ve
    gelişmesi için teknolojik yardımlarda bulunmak.
   Merck: İnsan yaşamını korumak ve geliştirmek.
   Lost Arrow Corporation: Sosyal değişim için bir
    model ve araç olmak.
                                                       5
        Çeşitli yabancı işletmelerin
          misyonlarına örnekler
   Pacific Theatres: Toplumu geliştirmek ve
    yüceltmek için insanlara olanak sağlamak.
   Nike: Rekabet, kazanma ve rakipleri yok etme
    heyecanını yaşatmak.
   Sony: İnsanlık yararına teknolojiyi geliştirmek ve
    uygulamak.
   Wal-Mart: Sıradan halka, zenginlerin aldığı şeyleri
    satın alma fırsatı vermek.
   Walt Disney: İnsanları mutlu etmek.

                                                          6
      Ülkemizdeki bazı kurumların
         misyonlarına örnekler
   Vakko: Sizin için varız
   Beko: İnsan hayatını kolaylaştıran ürünleri
    mükemmel hizmet anlayışı ile sunmak
   Kent Yatırım: Yaygın hizmet ağıyla müşterilere
    avantajlı yatırım ve finansman seçenekleri sunmak
   Sentim(Dell) Bilgisayar: Bilgi teknolojileri alanında
    çözüm geliştiren, pazarlayan ve artı değer üreten
    lider firma olmak.
   Koç-Amerikan Hastanesi: Tıp ahlakı ilkelerine sadık
    kalarak sağlık hizmetlerinde mükemmele ulaşmaya
    çalışmak
                                                       7
      Ülkemizdeki bazı kurumların
         misyonlarına örnekler
   Garanti Bankası: Etkinliğimiz, çevikliğimiz ve
    örgütsel verimliliğimizle; müşterilerimize,
    çalışanlarımıza, hissedarlarımıza, topluma ve
    çevreye kattığımız değeri sürekli ve belirgin bir
    biçimde arttırmaktır.
   Lassa: Daha kaliteli çıktıları, daha ekonomik
    üreterek müşteri memnuniyetini en üst düzeye
    çıkarmak, çalışanların tatmini ve moralini
    arttırmak, ortaklarımıza tatminkar oranda
    kazandırmak, toplumsal sorumluluklarımızı yerine
    getirmek için performans ve rekabette üstün başarı
    sağlamak.
                                                     8
           Genişletilmiş Misyon
   Misyon kavramının çok geniş ve ayrıntılı olarak,
    ana misyonun ötesinde vizyonu, amaç ve hedefler
    ile paydaşlarımıza olan sorumlulukları da
    kapsamasıdır.

    General Motors; “Sunulan ürünlerle
    müşterilerimize üstün faydalar sağlamak,
    çalışanlarımızı ve ortaklarımızı başarımıza ortak
    etmek ve yatırımcılarımıza sürekli yüksek kazanç
    sağlamak”
                                                        9
            Genişletilmiş Misyon
    Genişletilmiş misyon, aşağıda belirtilen dört
     temel sorunun cevabını içermektedir.
1.   Temel misyonumuz nedir? Bugün ne durumdayız?
     Ne olmak arzusundayız?
2.   Temel misyon bildirgemizde tanımlanan şirket
     amaçlarına nasıl ulaşabiliriz?
3.   Sahip olduğumuz temel değerler “altın yumurtlayan
     tavuk” nedir?
4.   Gayelerimizi gerçekleştirmeye yönelik dış büyüme
     stratejimizi nasıl tanımlayacağız? Uzun dönemdeki
     malî hedefimiz nedir?
                                                   10
    Beş Neden (Five Whys) Yöntemi
   Bazı işletme ve organizasyonlar misyonlarını
    tanımlarken kapsamı geniş tutarlar. Bu
    durumda gerçek misyonu belirleme
    yöntemlerinden biri “beş neden”(five whys)
    yöntemidir.
   Bu yöntemin uygulanmasında; önce üretin
    ürün/hizmetin tanımı yapılır, daha sonra bu
    ürün/hizmetin neden üretildiği beş defa
    ilgililere sorulur. Birkaç yanıttan sonra
    “işletmenin temel misyonu” na ulaşılmış
    olacaktır.                                 11
    Örgütsel Misyonun İşlevleri

   Örgütsel misyonun ilk işlevi;
    “bir işletme ya da örgütte çalışanların
    tümüne ortak bir yön vermesidir”.

   Örgütsel misyonun ikinci işlevi ise,
    “işletmeyi benzerlerinden ayırdeden bir
    özellik taşımasıdır”.

                                              12
      Örgütsel Misyonun Özellikleri
   Misyon paylaşılan ortak değer ve inançlardan
    oluşmalıdır.
   Misyon, uzun bir dönemi kapsamalıdır.
   Misyon, işletmede çalışanların hepsiyle ilgilidir.
   Misyon her zaman daha iyiye ve daha üstün
    başarılara yöneliktir.
   Misyon belirli bir işletmeye özgüdür ve özeldir.


                                                  13
    Örgütsel Misyonun Özellikleri

   Misyon nicelikle değil, nitelikle ilgili bir
    değerdir.
   Misyon işletmenin içinde değil, dışına
    yöneliktir.
   Misyon mamul veya hizmete değil, pazar
    üzerine odaklanır.



                                                   14
      Örgütsel Misyon ve Değişim


   İşletmenin başarıya ulaşabilmesi için sadece
    içinde bulunduğu çevreyi ve paydaşlarını
    anlaması yetmez, şirketin misyonu ve
    vizyonunun da iyice anlaşılıp, değişen çevre
    koşullarına göre geliştirilmesi gerekir.



                                               15
    Örgütsel Misyonun Değişimine
       Neden Olan Etmenler:
   Ekonomik, politik, yasal, teknolojik, sosyal
    ve doğal çevre koşullarındaki değişim,
   İşletmelerin büyüme ve gelişmesi,
   Yerel pazarlardan ulusal ve uluslararası
    pazarlara açılma,
   Üretilen ürün/hizmetlerdeki farklılaşmalar,
   Kurucu ve yöneticilerin düşüncelerindeki
    değişim,
   Kurumsallaşma,
   Stratejik işbirlikleri,                        16
                  VİZYON
   Vizyon, bir işletme ya da kurumun gelecekte
    ulaşmak istediği yeri, varmak istediği
    durumu iade eder.
   Vizyon, kuruluşun bir hedefe odaklanmasını
    ve bu hedefe yönelmesini sağlayan amaçtır.
   Vizyon, gelecek için çalışanlara rehber olur
    ve yatırımcılara hedeflenen amaçlara
    ulaşmaya çalışırken nasıl hareket etmeleri
    gerektiği konusunda yol gösterecek ilkeler
    geliştirir.
                                               17
                VİZYON
    Toplumların, ülkelerin ve kuruluşların
başarı hikayeleri incelendiğinde hepsinin bir
           vizyonu olduğu görülür.
   En eski ve en sağlam vizyonlar dinsel
                   niteliklidir.

Fatih’in, Napolyon’un, Abraham Lincoln’un,
 Mahatma Gandhi’nin, M. Kemal Atatürk’ün,
 Adolf Hitler’in, birer lider olarak vizyonları
     ülkelerinin kaderlerini etkilemiştir.      18
           Atatürk’ün Vizyonu

   Türkiye’yi batılı ülkeler düzeyinde, laik,
    demokratik ve ekonomik olarak gelişmiş
    çağdaş bir ülke haline getirmekti.
   Bugün vizyonumuz, Avrupa Birliğine
    girmek, Yasalarımız, ekonomimiz, ve diğer
    toplumsal değerlerimizi Avrupalı Ülkeler
    düzeyine çıkarmaktır.

                                                 19
                VİZYON
Bir işletmede Lider’in başlıca görevi;
 Çalışanları heyecanlandıracak, motive
  edecek,
 Kapasitelerini tümüyle ortaya koymalarını
  sağlayacak,
 Ortak bir vizyon yaratmak

                       ve onu canlı tutmaktır.


                                                 20
            Vizyon yaratmak
yalnız üst yönetimin tekelinde değildir.

   Vizyonun yaratılması sürecinde
ne kadar büyük bir katılım sağlanırsa,
     çalışanların vizyona bağlılığı
         daha fazla olacaktır.

                                           21
               Vizyon
kuruluşun bir hedefe odaklanmasını ve
bu hedefe yönelmesini sağlayan araçtır.


    Amaç ve hedeflerden farklı olarak
          vizyon her yıl değişmez,
belirsizlik ya da beklenmedik durumlarla
 karşılaşıldığında kuruluşun ne yapması
           gerektiğini ortaya koyar.


                                           22
    Henri Ford (Ford Motor Co.), Konosuke
 Matsushita (Panasonic), Akio Morita (Sony),
   Robert Bosh (Bosh), Tom Watson (IBM),
        Lee Iacocca (Chrysler), Bill Gates
   (Microsoft), Michel Dell (Dell Computer)
          ve Vehbi Koç (Koç Holding)
gibi iş adamları ve girişimcilerin vizyonları da
 şirketlerinin ulusal ve uluslararası pazarlarda
      büyüme ve gelişmelerinde önemli rol
                   oynamıştır.

                                               23
             Vizyon Tanımları
   IBM:
    Bilgisayar sistemleri, yazılım, ağsistemleri,
    kayıt saklama donanımları ve
    mikroelektroniği de kapsayan en gelişmiş
    bilgi teknolojilerinin yaratılması,
    geliştirilmesi ve üretiminde sektörde lider
    olmak,


                                                    24
Ülkemizde Bazı İşletmelerin Vizyon
           Tanımları
   Arçelik:
    “2005 yılına kadar Avrupa beyaz eşya
    sektöründe ilk beş, Dünya dayanıklı tüketim
    sektöründe, ilk yirmi şirket arasında yer alan
    uluslararası bir kuruluş olmak”.

   Sentim (Dell) Bilgisayar:
    “Müşteri beklentileri doğrultusunda doğru
    çözümleri ve en yeni teknolojileri en düşük
    maliyetle sunabilen rekabetçi, global bir
    kurum olmak”.
                                                  25
Ülkemizde Bazı İşletmelerin Vizyon
           Tanımları
   Koç-Amerikan Hastanesi:
    Hizmet vermekte olduğumuz toplumda
    güveni ve saygınlığı temsil eden
    geleneğimizi sürdürmek.

   Lassa:
    İç Pazarda 1 numara olmak ve Lassa’yı
    Türkiye’nin Global Markası haline getirmek.

   Garanti Bankası:
    Avrupa’da en iyi banka olmak.
                                              26
Başarılı organizasyonların ortak noktası,
                stratejilerini
  değişen iç ve dış çevre koşullarına
     uyarlayabilmelerinin yanı sıra
  belirli bir vizyon, amaç ve hedefe
           sahip olmalarıdır.

                                       27
          Vizyonun Türleri

                VİZYON




İşletmenin içinde   İşletmenin gelecek
bulunduğu dönem        dönemler için
   için vizyonu           vizyonu




                                         28
Bugünkü ve Gelecekteki Vizyon
   Bugünkü vizyon, bize içinde bulunduğumuz
    yeri gösterirken, gelecek vizyonu bize
    varmak istediğimiz hedefi gösterecektir.
   Bugünkü vizyon işletmenin hangi noktadan
    hareketle değişime başlayacağına işaret
    ederken, gelecek vizyonu işletmenin varmak
    istediği hedefi gösterecektir.


                                             29
         Vizyon’un Türleri
            İşletme yöneticileri
   bugünkü ve gelecekteki vizyonlarını
    belirlerken şu an görünenleri değil,
gelecekte olabilecekleri referans almalıdır.

     Gelecek vizyonuna sahip olmak,
        reaktif (tepkisel) olmakla,
    proaktif (önceden etkili) olmanın
         arasındaki farkı belirler

                                               30
           Vizyon’un Türleri
 Vizyon’u kapsadığı zaman dilimi dışında
  kapsama alanı ve ilgili olduğu hiyerarşik
  düzey açısından da türlere ayırabiliriz.
 Bir işletmenin yöresel, ulusal veya küresel
  boyutlarda farklı vizyonları olabileceği gibi,
 Üst düzey yönetimi, stratejik işletme
  birimleri ve fonksiyonel boyutlarda da,
  birbirlerine bağımlı ancak ayrı ayrı
  vizyonları da olabilir.
                                                   31
        Vizyonun Oluşturulması

   Vizyonu oluşturmanın ve geliştirmenin en
    ideal yöntemi, vizyonu çalışanlarla birlikte
    oluşturmaktır.
   Ancak bu yöntem, en iyi vizyona sahip
    olmanın değil, en iyi vizyonu geliştirmenin
    ideal yoludur.
   Kurucunun, patronun, liderin veya bir
    profesyonelin oluşturduğu vizyon, tüm örgüt
    üyeleri tarafından paylaşılan bir vizyona
    dönüşmelidir.
                                                   32
         Vizyonun Oluşturulması
   Geçmişte, uygarlık hamlesine dönüşen gelişmelere
    ilişkin vizyonlar ortaklaşa geliştirilen vizyonlardan
    çok, bireysel vizyonlar olmuştur. Bu yargı,
    katılımcı ve demokratik yönetim anlayışına aykırı
    gibi görünebilir. Oysa uygulamada vizyon’lar
    hep bu biçimde oluşmuştur.

   Nitekim, keşif ve icatlar alanında bu tip örnekler
    oldukça yaygındır.
   Kristof Kolomb, Americo Vespuçi gibi kaşifler ile
    Edison, Bell, Einstein gibi dehaların vizyonları bu
    duruma örnektir.
                                                          33
      Vizyon’u oluşturan unsurlar
               Amaç, Değerler ve İmaj’dır.
   Bir İşletmenin Amacı, onun varoluş nedeni’dir.
    Ne yaptığımızı, hangi alanda çalıştığımızı açıklar.
   Değerler, hedeflere ulaşmada yönetici ve çalışanlar
    için nelerin önemli olduğu saptanır.
    Değerleri belirlemek ve vizyonun bir parçası haline
    getirmek, çalışanları hedefe odaklamada son
    derece önemlidir.
   İmaj, bireyin zihninde yarattığı ve gelecekte
    olmasını çok istediği durumun, amaç ve değerlerin
    gerçekleşmesi halinde neler olacağının resmidir.
                                                      34
              Bugünkü vizyon ile
     gelecekteki vizyonu oluşturmada,
bu çalışmayı yapanların kendi kendilerine
veya ilgili yöneticilere bazı soruları sormaları
   ve bunların cevaplarını değerlendirerek
      vizyon bildirgelerini hazırlamaları
               doğru olacaktır.



                                               35
Bugünkü Vizyonun Oluşturulmasında
Rehber Olacak Sorular
   Müşterilerimiz kimler?       Rekabet üstünlüğümüzün
   Hangi sosyal paydaşlara       kaynağı nedir?
    hizmet ediyoruz?             Bugün bizi tek kılan
   Onlar için ürettiğimiz        yeteneklerimiz nelerdir?
    değer nedir? Bu değeri
    nasıl üretiyoruz?            Pazarda nasıl algılanıyoruz?
   Hangi dağıtım                Bize para kazandıran esas
    kanallarından                 şey nedir?
    müşterilerimize              İşyerimiz, çalışanlarımız
    ulaşmaktayız?                 için nasıl bir çalışma
   Rakiplerimiz kimler?          yeridir?
                                                          36
Bugünkü Vizyonun Oluşturulmasında
Rehber Olacak Sorular
   Değerlerimiz nelerdir?
   İnsanlar, birbirlerine nasıl davranıyorlar?
   Bugünümüzü garanti altında tutan nedir?
   Gelecek için neler yapıyoruz?
   Organizasyonumuzun toplum içindeki rolü nedir?
   Çevremize olan katkımız nedir?




                                                     37
Gelecek Vizyonunun Oluşturulmasında
Rehber Olacak Sorular
   Gelecekte müşterilerimiz        Rekabet üstünlüğümüzün
    kimler olacak?                   kaynağı ne olacak?
   Hangi sosyal paydaşlara         Bize para kazandıran esas
    hizmet edeceğiz?                 şey ne olacak?
   Müşterilerimizle ve sosyal
    paydaşlarımızla nasıl           Pazarda nasıl
    çalışacağız?                     algılanacağız?
   Onlar için üreteceğimiz         İşyerimiz çalışanlar için
    değer nedir? Bu değeri           nasıl bir çalışma yeri
    nasıl üreteceğiz?                olacak?
   Rakiplerimiz kimler             Değerlerimiz neler
    olacak?                          olacak?                 38
Gelecek Vizyonunun Oluşturulmasında
Rehber Olacak Sorular
   Hangi dağıtım kanallarından müşterilerimize
    ulaşacağız?
   Geleceğimizi garanti altında tutacak şey nedir?
   İnsanlar birbirlerine nasıl davranacaklar?
   İnsanlar nasıl kabul görecekler?
   Gelecek için neler yapıyor olacağız?
   Organizasyonumuzun toplum içindeki rolü ne
    olacak?
   Çevremizdeki dünyaya katkımız ne olacak?

                                                      39
Vizyonun oluşturulması
                Kurucu veya lider tarafından
                önceden belirlenmiş bir
                vizyonun örgüt üyeleriyle
Vizyonun        paylaşılması ve geliştirilmesi
oluşturulması

                Vizyonun çalışanlarla
                birlikte geliştirilmesi


                                          40
Önceden belirlenmiş vizyonun çalışanlara
anlatılarak paylaşılmasında dikkat
edilecek unsurlar
   Açık olmak gereklidir.
   Vizyona temel oluşturan gerçekler, açık bir şekilde,
    sürekli olarak vurgulanmalıdır.
   Vizyonun ancak çalışanlarla hayata geçirilebileceği,
    dolayısıyla çalışanların değerli olduğu belirtilmelidir.
   Vizyonun, insanların “biz” anlayışıyla çalışmaktan
    gurur duydukları kuruluşa getirileri üstünde
    durulmalıdır.
   Vizyon hakkında çalışanların görüşleri alınmalıdır.
                                                          41
Vizyonun çalışanlarla birlikte
gerçekleştirilmesinde dikkat edilecek
noktalar

   Herkesin görüşüne eşit değer verilmelidir.
   Anlaşmadan ziyade, birbirini tamamlayan
    görüşlere prim verilmelidir.
   Amacın vizyon bildirgesini oluşturmak değil,
    gerçek bir vizyon ortaya çıkarmak olduğu
    unutulmamalıdır.


                                                   42
           KURUMUN
       AMAÇ VE HEDEFLERİ
   Misyon bir işletmenin varoluş sebebini
    belirlerken, amaçlar da yapılan faaliyetlerin
    temel nedeni veya beklentilerdir.
   Hedefler daha kesindir ve genelde amaçların
    nicelik olarak belirtilmiş şeklidir.



                                                43
                   AMAÇLAR
            Örgütün Misyon ve Vizyonu ile
        iç ve dış çevrenin fırsat ve tehlikelerini
                     dikkate alarak ;
              Örgütsel amaç ve hedefleri,
    Örgütün kurulma nedeni’ni belirlemek gerekir.

       Örgütün temel amacı nedir?
       Örgütü oluşturan bireylere göre değişir mi?
       Örgütün amacı, onu oluşturan bireyler
    tarafından bilinmeli midir?
                                                      44
            AMAÇLAR
            Örgütün amaçları,
     işletmenin dünya görüşünü,
ekonomik ve estetik değerlerini yansıtır.

      İşletmenin dış çevresindeki
Ekonomik, Sosyal, Politik, Teknolojik,
     Yasal ve Ekolojik Koşullar
amacı şekillendirmede önemli rol oynar.
                                            45
               AMAÇLAR
            “Kar Maksimizasyonu”
uzun yıllar işletmelerin temel amacı olmuştur.

  Günümüzde modern yönetim anlayışı bu
           temel amaç yanında
  başka amaçları da ön plana çıkarmıştır.



                                             46
                  AMAÇLAR
Bu amaçlar;
   Büyüme ve Gelişme,
   Etkinlik ve Verimlilik,
   Liderlik,
   Sosyal Sorumluluk bilinci,
   Çevre bilinci,
   Kalite anlayışı, vbg sıralanabilir.

                                          47
Ayrıca;
 İşletmenin yaşamını sürdürme ve varlığını arttırma,

 İşletmenin kaynaklarını verimli kullanmak,

 Ortaklara düzenli ve tatmin kar ve bir kar payı
  dağıtmak,
 Adil bir ücret ve teşvik sistemi kurmak,

 İş ve istihdam güvenliği sağlamak,

 Uygun fiyatla, kaliteli mal üretmek,

 Çevreye hizmet götürmek,

 Yüksek vergi ödemek,

 Tüketiciyi korumak,

amaçlar arasında sıralanabilir.
                                                        48
   AMAÇ             HEDEF
                   Gelecek 8 yıl boyunca
Şirketi büyütmek   her yıl satışları %10
                   arttırmak

Sektörde lider     Gelecek 3 yıl içinde
konumuna           Üretilen ürünlerde
gelmek             % 70 piyasa payını
                   sağlamak
                                      49
Örgütün Amaçlar;

   Kişiden kişiye,
   Yöneticiden yöneticiye,
   Patrondan patrona,
   İşletmeden işletmeye

farklı özellikler taşır.

                              50
Amaçlar ve Baskı Gruplarının
Bekleyişleri
   Müşteriler    Uygun fiyata sağlıklı ve kaliteli
                  ürün/hizmetler,
   Toplum        Düşük maliyetli kaliteli ürün
                  ve hizmetler, iş olanağı,
   Çalışanlar    İyi çalışma koşulları, teşvik ve
                  yükselme olanağı,
   Ham madde,    Uzun süreli ilişkiler ve
    Yarı Mamul    marjinal kâr sağlayacak
    Sağlayanlar   satışlar,

                                                 51
Amaçlar ve Baskı Gruplarının
Bekleyişleri
   Kredi verenler    Zamanında ödeyen, Finansal
                      açıdan güçlü müşteri,
   Hisse Sahipleri   Yüksek kar payı ödenmesi,
   Yönetim Kurulu    Konumlarının korunması,
                      tatminkar huzur hakkı,
   Yöneticiler       Yüksek ücret ve kar payı
                      ödemesi,



                                            52
Üst Yönetimin Amaçları
   Üst yönetim, hisse sahiplerinin şirkete
    yaptıkları yatırımlardan aldıkları kar payını
    atttırmak, ayrıca diğer yatırımcıları tatmin
    etmek zorundadır.
   Yönetim kendi çıkarlarını da arttırmaya çalışır.
    Şirketin büyüklüğü ve başarıları arttıkça, üst
    yönetime verilen ödüller de artacağından,
    yöneticiler genelde şirketi büyütme ve
    geliştirme eğilimi gösterecektir.

                                                  53
Üst Yönetimin Amaçları
   Yönetim, önemli ortakların (şirket hisselerinin
    %50 ve daha fazlasına sahip olanların) çıkar ve
    baskılarına cevap verir.
   Şirketin etkinlik, verimlilik ve karlılık
    performansı yönetimin performansına da
    yansıyacağından, üst yönetimin çıkarları
    ortakların çıkarlarıyla aynıdır.


                                                54
              AMAÇLARIN
          SINIFLANDIRILMASI
   Temel Ekonomik Amaçlar (Maddi)
    ve Ekonomik Olmayan Amaçlar (Sosyal)
   Belirli bir zaman süreci açısından;
    Kısa-Orta-Uzun Vadeli Amaçlar
   Biçimsel Açıdan; Resmen açıklanmış, yazılı
    olarak tanımlanmış,Resmen açıklanmamış
    sözlü olarak bilinen amaçlar.
   İlgili oldukları hiyerarşik düzey açısından;
    Genel Amaçlar (Üst düzeyde)
    Özel Amaçlar (Fonksiyonel düzeyde)
    Yürütsel Amaçlar (İşlemsel düzeyinde)
                                                   55
         Temel Ekonomik Amaçlar

   Karlılık; (Sermaye veya Satışların karlılığı)
   Büyüme; (Niceliksel, Niteliksel, İç ve Dış
    Büyüme)
   Güvenlik veya Esneklik; (Defansif esneklik,
    Ofansif esneklik ve esneklik oranı)
   Otonomi veya Özerklik; (Bankalara
    bağımlılık, borç ödeme kapasitesi, vbg.)


                                                    56
       Ekonomik Olmayan Amaçlar


   Sosyal Amaçlar; (Çıkar gruplarına verilen
    ödünler,)
   Kişisel Amaçlar; (Kişisel kazanç max.,
    güvenlik, çevresel estetik ve kültür, insan
    sevgisi, vbg.)



                                                  57
  Amaçlardan, temel ekonomik amaçlar,
özellikle karlılık dışındakilerin ölçülebilme
             oranı tartışmalıdır.

Amaçların belirgin bir biçimde saptanması
ve açıklanması stratejik yönetim açısından
              çok yararlıdır.


                                                58
           Ölçülebilir Amaçlar
Amaç                 Ölçü                  Hedefler
Büyüme                Satışlar          1 yıl 2.yıl 3.yıl
Etkinlik              Kar/Satış            .......TL Kar
Hissedarlara Katkı    Kar Payı             .......TL/Hisse
Tüketiciye Katkı      Fiyat/Kalite         ....... TL/Birim
Topluma Katkı        Vergi Ödeme-Burs GelirVergi 1.cisi
Çalışanlara Katkı    Ücret-istihdam garantisi TL/Ay
                     İşgücü devir hızı

                                                        59
      Amaçları Saptamanın Yararları
   Amaçların saptanması, bir işletmenin kendisini
    çevresi içinde tanımlanmasına yardımcı olur.
    İşletmenin toplum içindeki yerinin belirlenmesini
    sağlar. (Devlet-müşteriler, toplum’a karşı)
   Karar organlarını yönlendirir ve alınan kararların
    koordinasyonu sağlar. Amaçlar çalışanların
    davranışlarını yönlendirir.
   Amaçların saptanması, motivasyonu arttırır.
   Performans ölçmeye yarayacak standartları oluşturur.
    Performans değerleme’ye temel oluşturur.

                                                      60
            Sosyal Sorumluluk

   Sosyal sorumluluk, şirketlerin insanlık ve
    toplumun çıkarlarına uygun davranmalarına
    ilişkin bir beklentidir.
   Sosyal sorumluluk kavramı ile işletmelerin
    topluma ürün, hizmet, çalışanlara iş
    sağlamasından daha fazlası vurgulanır.


                                                 61
           Günümüzde Toplumun
          İşletmelerden Beklentileri

   Çevreyi korumak,
   Kaliteli ve güvenli ürünler satmak,
   Çalışanlara adil davranmak,
   Müşterilere karşı dürüst olmak,
   Eğitim ve sanata katkıda bulunmak,
   Toplumun geri kalmış kesimlerine yardımcı
    olmak.

                                            62
General Motors’da Sosyal Sorumluluk
   Şirket genelinde uygulanan bir eğitim programı
    olan UAW-GM gençleri AIDS konusunda eğitecek
    bir dergi çıkartıyor.
   Tüm çalışanlara yönelik, onların iş dışı bilgi ve
    becerilerini arttıracak “Destekleme Planı” na
    katılmalarını öneriyor.
   Azınlıklara ve kadınlara yönelik, 200.000 lise
    öğrencisini kapsayan “Fırsatları Keşfedin” ismini
    verdiği bir program sunuyor.
   1978’den beri “GM Kanser Araştırma Fonu” ile
    kanser tedavisi için yapılan araştırmalar
    destekleniyor.
                                                    63
General Motors’da Sosyal Sorumluluk

   GM her yıl öğrenci bursları ve üniversitelerin
    malzeme ihtiyacına harcamak üzere 35 Milyon $
    ödenek ayırıyor.
   GM, “Azınlıkları Destekleme Programı”
    çerçevesinde, azınlık şirketlerinden önemli
    miktarda satın alımlar yapıyor.




                                                     64
            İşletmelerimizden
       Sosyal Sorumluluk Örnekleri

   Eczacıbaşı Holding’in İstanbul Kültür ve
    Sanat Festivali sponsorluğu,
   Borusan Holding’in müzik ve sanata yaptığı
    yatırımlar, “Borusan Senfoni Orkestrası”
   Sabancı Holding’in Spastik Çocuklar Vakfı
    sponsorluğu, okullar, öğrenci yurtları,
    kütüphane ve benzeri eğitim sponsorlukları,
   Efes Pilsen, Ülker, Tofaş, Eczacıbaşı gibi
    kuruluşların spor takımı sponsorlukları,
                                              65
            İşletmelerimizden
       Sosyal Sorumluluk Örnekleri

   Koç ve Sabancı Gruplarının üniversiteleri,
    müzeleri, verdikleri yüksek öğretim bursları,
   Tekfen Grubu’nun toprak erozyonu ve
    ağaçlandırma çalışmalarına sponsorluğu,
   Mercedes-Benz ve Pepsi-Cola Firmalarının
    Türk Milli Futbol Takımına sponsorluğu,
   Eski öğrencilerin ve mezunların, okullarını ve
    Mezunlar Derneklerini desteklemeleri,

                                                66
             Yönetim Etiği
                Yönetim Etiği
 İşletmelerin Sosyal Sorumlulukları kadar
önemli bir kavram olup yöneticilerin davranış
     ve ahlakî yargılama standartları’dır.

   Yöneticilerin karar ve davranışlarında
dürüst, tarafsız, güvenilir ve doğru olmasıdır.

                                                  67
Çeşitli Bakış Açılarına Göre Etik
   Adam Smith’e göre; herkes öncelikle kendi
    ekonomik çıkarını gözetirse etik davranmış olur ve
    sonuçta toplum bir bütün olarak bundan yarar
    görür.
   Milton Friedman’a göre; yasal düzenlemeler
    çerçevesinde kârını en yüksek düzeye çıkarmaya
    çalışan şirket etik davranmış olur.
   Charles Darwin’e göre; Bazı türler diğerlerine
    rağmen hayatta kalmayı başarır. Hayatta kalanlar
    çevresiyle uyum göstermeyi başaranlardır.
    Darwin’ci açıdan etik, birinin başkasını yok
    etmesine rağmen hayatta kalmasıyla açıklanır.

                                                     68
Çeşitli Bakış Açılarına Göre Etik
   Kişi her zaman kendi çıkarlarını ön plana çıkarırsa
    başkaları tarafından dışlanır. Kişiler uzun vadede
    kendi çıkarlarını korumak için diğer kişilerin de
    çıkarlarıyla ilgilenmelidir.
   Dini yaklaşıma göre; kişilerin başkalarına yararlı
    olacak şekilde davranmaları Tanrı’nın isteğidir. Kişi
    kendisine nasıl davranılmasını istiyorsa başkalarında
    da o şekilde davranmalıdır.
   İnsanlar doğası gereği birbirlerine yardım ederler.
    İnsanlar kendi türünden olanlara yardım için yeri
    geldiğinde canlarını dahi tehlikeye atabilirler.
                                                      69

								
To top