Opste karakterisrike razvoja industrije u Jugoslaviji by HC12050221566

VIEWS: 109 PAGES: 35

									Opste karakterisrike
razvoja industrije u
    Jugoslaviji
                  Jesic Jasmina
              Tabakovic Milica
              Martinovic Vesna
    Razvoj industrije u Jugoslaviji
   U nasoj zemlji razvoj industrije je imao je
    razlicite faze razvoja i njih autori razlicito
    klasifikuju:
    - Cobeljic, D. Marsenic
    - Crkvenac
    - Bajt
    - Pocetna godina bitno opredeljuje zakljucke
      vezane za analizu
    Razvoj industrije u Jugoslaviji

 Zaceci razvoja datiraju jos pre Prvog svetskog
  rata
 Posle Prvog svetskog rata formiranje

  jedinstvene drzave i podsticajni uslovi
  za investiranje prvenstveno u industriju
    Razvoj industrije u Jugoslaviji

   U medjuratnom razdoblju napredak industrije
    skroman
   Posle Drugog svetskog rata pristupa se
    industrijalizaciji
   Akcenat na razvoju sredstava za proizvodnju,
    energetike, masinske industrije
   Industrijalizacija je ostvarivana uvozom
    Razvoj industrije u Jugoslaviji
 Prvi period industralizacije je period
  ubrzane industralizacije period visokih
  i nestabilnih stopa rasta
 Drugi period industralizacije je period sredisnje
  industralizacije-relativno visoke i stabilne stope
    Razvoj industrije u Jugoslavije
 Treci period je period kriznih poremecaja
  niske i izrazito nestabilne stope rasta
 Cetvrti period je period izrazite krize i

  negativnih stopa
Razvoj industrije u Jugoslavije
 Prosecne godisnje stope rasta DP industrije u procentima

                              SFRJ                  SRJ
     1953-1965                 11.9                 13.4
     1966-1980                 6.7                   7.1
     1981-1988                 2.1                   2.7
     1989-2003                  -                     -
     1953-1988                 7.5                   8.3
    Razvoj idustrije u meduratnom
               periodu
   Osnovni razlozi nerazvijenosti:
    - Industrijski razvoj otpoceo sa 100 godina
      zakasnjenja
    - Industrija podizana pretezno stranim
       kapitalom
    - Industrija je bila nejednako razvijena
       u regionalnom smislu
 Razvoj industrije u meduratnom
            periodu
 Veliki uticaj drzave i razvijanje delatnosti
  koje su njoj bile od najvece koristi.
 Najvecim delom je razvijana preradjivacka
  industrija i njeno ucesce u industrijskoj
  proizvodnji iznosilo 93.5%.
 70% fabrika je skoncentrisano u prehrambenoj i
  poljoprivrednoj industriji, tekstilnoj, u
  elektricnim centralama i u drvnoj industriji.
 67.8% svih zaposlenih u industriji je u tekstilnoj
   preradi metala i drvnoj industriji.
Razvoj industrije u medjuratnom
            periodu
 Struktura industrije je bila izuzetno nepovoljna,
  nisko ucesce teske industrije
 Dominacija preradjivacke grana je znatno

  doprinela usporavanju tempa rasta industrije.
 Ucesce industrije u DP privrede iznosio

  samo 26% sto je znatno manje od ucesca
  poljoprivrede.
Razvoj industrije u medjuratnom
            periodu
 Visoko ucesce i uticaj stranog kapitala
   u industriji
 Vlasnici stranog kapitala su uglavnom
  zainteresovani za razvoj eksportnog
  rudarstva sa topionicarstvom
 Koriscenjem naseg prirodnog bogatstva i
  izvozenjem u nepreradjenon stanju kocilo je
  ozbiljno razvoj preradjivacke industrije
  zasnovane na domacim sirovinama.
 Onemogucavali su domacu proizvodju nafte i
  rude boksita usled monopolskog polozaja.
    Posleratni razvoj industrije u
             Jugoslaviji
 Tokom Drugog svetskog rata veci deo
  predratne industrije je unisten.
 Osnovni zadatak za zemlju u celini je
  bio likvidiranje ogromne zaostalosti.
 Najbrzi i najkraci put je bio brz razvoj
  industrije.
 Industrijalizacija kao generalni razvojni
   obrazac
            Period ubrzane
      industrijalizacije(1947-1965)
   Opsta karakteristika razvoja industrije u ovom
    periodu:
    - veliko povecanje fizickog obima proizvodnje
    (6.1)
     - visok tempo rasta (10%)
     - neujednacenost u dinamici industrijske
    proizvodnje
Period ubrzane industrijalizacije
   Industrijalizacija se u ovom periodu odvijala po
    fazama koje su imale ciklicni karakter.
   Shodno tome, ovaj period se moze podeliti na
    tri razlicita podperioda.
Period ubrzane industrijalizacije

   Prvi od 1947-1956 - realizacija prvog
    petogodisnjeg plana
   Drugi od 1957-1961 - najuspesniji period
   Treci od 1961-1965 - usporavanje industrijskog
    rasta
Period ubrzane industrijalizacije
   Period od 1947-1956:
    - Osnovni zadatak: likvidiranje privredne I
    tehnicke zaostalosti
    - Prosecna godisnja stopa rasta ND industrije u
    periodu 1948-1952 bila je 4.5%, a DP izmedju
    1953-1965 je 8.9%
    - Godisnja odstupanja stopa rasta izrazita visoka
      od: 23.9%(1948) do -3.5%(1952)
Period ubrzane industrijalizacije

         Stope rasta ND i DP SFR i SR Jugoslavije, u periodu 1947-1956

Godine 1948   1949    1950    1951    1952    1953   1954    1955   1956/47

SFRJ   23.9   10.2    0.6     - 1.7   - 3.5   9.7    12.9    13.6        8.9

 SRJ     -      -      -        -       -     8.9     9.6    14.5    10.8
Period ubrzane industrijalizacije
   Period od 1957-1961:
    - Jedan od najuspesnijih perioda
    - Prosecna godisnja stopa rasta od 14.1(SRJ 17.3)
    - Strukturna neuskladjenost (jedan od glavnih
    ogranicenja buduceg razvoja industrije)
Period ubrzane industijalizacije

          Stope rasta DP industrije SFRJ i SRJ, period 1957-1960.

 Godine        1957        1958        1959       1960         1960/57
  SFRJ         16.1         9.8        15.1        14.9             14.1


  SRJ          20.5        14.3        17.5       16.9              17.3
Period ubrzane industrijalizacije
   Period od 1961-1965:
    - Prekinut kontinuitet visokuh stopa (stope
      opadaju na 5.7% u 1961g.)
     -Visok tempo industrijalizacije odrzan sve
      do 1965
Period ubrzane industrijalizacije

  Stope rasta DP industrije SFRJ i SRJ u periodu od 1961- 1965

 Godine    1961     1962     1963    1964     1965    1965/1961


  SFRJ     5.7      8.6      16.4     16.7     7.5       11.0


  SRJ      4.5      9.9      20.7     19.6     7.7       12.3
Period sredisnje industrijalizacije
          (1966 – 1980)
   Osnovne karakteristike:

    - Znatno nize stope rasta nego u ubrzanoj
       industrijalizaciji
     - 1965god. Donesene mere Privredne reforme
     - Prvi put u posleratnom razvoju prosecna
       stopa industrije (5.4%) je niza od prosecne
       stope rasta privrede (6.1%)
Period sredisnje industijalizacije

    Godisnje stope rasta DP industrije SFR I SRJ u periodu 1976-1980

   Godine    80/76     1976     1977      1978     1979       1980

    SFRJ      6,8       3,6      9,5       8,6      8,2        4,2

     SRJ      7,7       4,7      10,0      9,0      9,1        5,7
Period sredisnje industrijalizacije


   70-tih god. industriju karakterise zadovoljavajuci
    rast
•   Samo 1976 (3.6%) i 1980 (4.2%) stope rastu
    nize od 5%
Period sredisnje industrijalizacije
   Osnovni problemi razvoja ovog perioda:
    - neadekvatna industrijska struktura
    - inflacija
    - deficit platnog bilansa
    - nezaposlenost
    Period kriznih poremecaja 1981-
                  1990
   Period 1981-1990 – period usporavanja
    privredne dinamike, sa izjednacenom stopom
    rasta DP i stopom rasta stanovnistva sto ukazuje
    na ekonomsku stagnaciju.
   Do tadasnje stope rasta nisu se zasnivale na
    zdravim ekonomskim odnosima
   Osnovne karakteristike privrede tog perioda i
    sistemski zakoni znatno su podsakli ekonomsku
    dezorganizaciju i negativno su uticali na rast DP.
Period kriznih poremecaja 1981-
              1990

        Godisnje stope rasta DP industrije SFRJ i SRJ u periodu 1981-1990

 god      1981    1982    1983    1984    1985    1986    1987    1988      1990

 SFRJ      4,3     -0,1    1,5     5,1     2,7     3,9     0,8    -0,7      -7,5

 SRJ       4,9     0,0     1,5     6,3     3,1     3,3     1,1     0,1      -11,7
    Period kriznih poremecaja 1981-
                  1990
   Dolazi do slabljenja finansijske discipline i
    preterano zaduzivanja u inostranstvu.
   Svojinski koncept i nerealna politika kamatnih
    stopa uticu da se sredstva koriste neefektivno i
    neadekvatno.
   Krajem osamdesetih pristupa se radikalnim
    promenama – afirmaciji trzista, napustanje
    socijalnog nacina privredjivanja i drustvene
    svojine nad sredstvima za proizvodnju.
    Period izrazite krize od 1991- ...
   Pocetkom devedesetih godina usledio je
    ekonomski sunovrat.
   Najteze stanje je 1992, 1993, jer su svi tokovi
    medju republikama prekinuti.
   Polovinom 1992 – Savet bezbednosti UN uvodi
    stroge sankcije prema SRJ.
Period izrazite krize 1991- ...
    Drustveni proizvod SRJ u stalnim cenama 1994. (1989 = 100)

   100
    90
    80
    70
    60
    50
    40
    30
    20
    10
     0
         89 90   91   92 93 94 95 96 97 98 99
      Period izrazite krize 1991- ...
   Dolazi do :
   Porasta cena, pojave hiper inflacije – stopa
    inflacije 320 miliona procenata
   Pada zivotnog standarda
   Realnog pada zarada zaposlenih 1992 (49%),
    1993 (59)
   Povecanja ucesca primanja stanovnistva od
    “sive” ekonomije
      Period izrazite krize 1991- ...
   Prvi pokusaj resavanja krize pocinje
    sprovodjenjem programa “Monetarne
    rekonstrukcije i strategije ekonomskog oporavka
    Jugoslavije” pocetkom 1994.
   1996. – ukidanje sankcija
   1998. – ponovno uvodjenje sankcija
   1999. – drasticno pogorsanje ekonomske
    situacije pod uticajem NATO bombardovanja
   2000. – doslo je do obnavljanja privrenog rasta
      Period izrazite krize 1991- …
   Tokom tranzicije u 2000 godine izbegnuta je
    tranziciona recesija koju su neki ekonomisti
    najavljivali ali je izostao i nagli uspon. Prve tri
    godine reforme ostvarene su umerene i uz to
    opadajuce stope rasta GDP-a
Period izrazite krize od 1991- …

    Godine   DP u mil. dinara   Indeks

     1999        706333

     2000        742780         105,2

     2001        782434         105,3

     2002        812008         103,8

     2003        829376         102,1
HVALA

								
To top