KANSER TEDAVISI VE YAN ETKILERI

Document Sample
KANSER TEDAVISI VE YAN ETKILERI Powered By Docstoc
					                 Saç dökülmesi
Mukozit

                Akciğer fibrozis
Bulantı/Kusma
Diyare          Kardiyotoksisite

Sistit          Lokal reaksiyon
Sterilite
                Renal yetmezlik
Miyalji
Nöropati        Myelosupresyon

                         Filebit
                             Kemoterapilerin yan etkileri


Sık görülen genel akut yan etkiler   Sık görülen geç yan etkiler
 -Myelosüpresyon : Nötropeni,        -İkincil kanserler
  Trombositopeni, Anemi              -Kardiyotoksisite
 -Bulantı-Kusma
                                     (kalp yetmezliği)
 -Mukoz membran ülserasyonları.
  Aft ve mukozit                     - Böbrek toksisitesi
 -Böbrek toksisitesi                 - Nörotoksisite
 -Saç dökülmesi
  Kanser Tedavisinin Yan Etkileri
 1-Kemoterapinin Yan Etkileri
      a) Akut; tedavi uygulandıktan 7-10 gün sonra oluşan
 yan etkiler (0-6 hafta)
      b) Subakut; tedavi uygulandıktan 10.gün ile 90 gün
 arasında oluşan yan etkiler (6-12 hafta)
      c)Geç yan etkiler: 90.günden sonra görülen yan
 etkiler (12.hafta- )
BULANTI ve KUSMA



•Kemoterapiye bağlı kusmalar

•Radyoterapiye bağlı kusmalar

•Hastalığın kendisine bağlı kusmalar
a.   Akut kusma
b.   Gecikmiş kusma
c.   Beklenti kusmaları
d.   Radyoterapiye bağlı kusmalar
e.   Yüksek doz kemoterapide kusmalar
      Akut kusma: Kemoterapiden sonraki 0
ile 24. saatler arasında ortaya çıkan kusmayı
tanımlamaktadır.

     Gecikmiş kusma: Tedaviden 24 saat
sonra başlar 2-3 gün sürebilir.

     Beklenti Kusması
   Radyoterapiye bağlı kusma


Karın bölgesine, göğüs üst yarısına ve
kafaya radyoterapi uygulanan hastalar
bulantı kusma yönünden risk grubunu
oluştururlar.
 Kemoterapi uygulanan hastaların çoğunluğuna tedavi
 uygulanmadan önce bulantı-kusmayı önleyecek ilaçlar
 verilir ancak buna rağmen özellikle kemoterapiden
 sonra da bu şikayet devam edebilir.
Bulantı-kusma önlenebilir bir
şikayettir bir sonraki tedaviden
hemen önce mutlaka doktora
söylenmelidir.
Bulantı kusma tedavisinin amacı bulantı ve
kusmayı tamamen yok etmektir.


Kemoterapi ve radyoterapi uygulanan pek çok
hastada bu amaca çoğunlukla ulaşılmıştır.
 Total kontrol   : Bulantı ve kusma
                  olmaması

 Major kontrol   : 0-2 veya 1-2 kusma
                  epizotu

 Minör kontrol   : 3-5 kusma epizotu
  Beslenme Desteği

Hastalara yemeleri veya içmeleri önerilen
 gıdalar.

     Temiz sıvılar
     Tost, kraker
     Hafif şekerli su(şerbet), yoğurt
     Meyveler ve sebzeler
     Derisi alınmış pişirilmiş tavuk
     Balık
Beslenme Desteği

Aşağıdaki yiyeceklerden kaçınılması önerilir.

   Yağlı,
   Baharatlı ve acı,
   Kuvvetli kokusu olan gıdalar
  Diyare (İshal)
 Gastroenterit sırasında oluşabilir.


 Kemoterapetik ilaçların yan etkisi sonucu
 oluşabilir.

 Radyoterapi (akut-kronik radyasyon koliti)
 KT doz-kısıtlayıcı yan etkilerinden birisidir.
 Genel ishal insidansı (G1-G5) : % 10
 5FU kullanan (kalın barsak, mide , meme Ca v.s) hastalarda daha
  sık görülür.
 Fluoropirimidin ve
    İrinotekan içeren rejimlerde : % 50-80
    (Bu olguların % 30’u ciddi ishal (G3-5))
 Loperamide (Lopermit) tedavisi ile kontrol altına
  alınamayan, günlük dışkılama sayısı artan, birlikte ateş
  gibi enfeksiyon bulguları olan hastalar mutlaka hekime
  başvurmalıdırlar.
                 MUKOZİT
Tüm GİS mukozasının ülserasyonu (yara),
 enflamasyonu (iltihab) ile karakterize ve
 enfeksiyon eklenmesiyle hayatı tehdit edebilen
 patolojik inflamatuar süreçtir.


Mukozit : 1- Oral Mukozit
         2- Gastrointestinal Mukozit
 Kemoterapi veya radyoterapiye bağlı oluşabilir


 Hafif veya ağır formlar şeklinde görülebilir.


 Hayat kalitesini bozabilir.
 Ağır formları hastanın yemek yemesini, su içmesini dahi
  engelleyebilir.

 Bu şikayetleri oluşmadan veya oluştuktan sonra gargara
  veya solüsyonlar şeklinde mukoza koruyucu ilaçlarla
  tedavi edilebilir.
Mukozit Tedavisi
 Radyoterapi veya kemoterapi sırasında ve sonrasında:
 Mutlaka bol sıvı alınmalı
 Gargaralar
 Anti-asit süspansiyon ve lokal anestezik kombinasyonları
 Antimantar ilaçlar?
 Geç dönemde sık bol sıvı alınması ve mukozayı
  nemlendirici ajanlar kullanılabilir.
Nefrotoksisite(Böbrek toksisitesi)
 Kemoterapi uygulandıktan hemen sonra veya geç
  dönemde oluşabilir.
 Sisplatin en sık neden olan ajandır.
 Çok fazla kusma, ishal nedeniyle sıvı kaybı olan olgularda
  da görülebilir.
 Mutlaka tedavi öncesi ve sonrasında bol sıvı alınması
  gerekir.
 Tamamen düzelebileceği gibi kalıcıda olabilir ve sürekli
  diyaliz gereği bile olabilir.
Myelosupresyon (Kan
hücrelerinin azalması)
 Bir çok KT ajanı uygulandıktan sonrası ve daha
  nadirende radyoterapi sonrası oluşabilir
 Genellikle tedaviden 7-10 gün sonra saptanır
 Hiçbir şikayet olmadan da görülebilir.


 Nötropeni
 Anemi
 Trombositopeni
 Ateş!!!
 Oral veya koltuk altı tek sefer 38.3°C ve üstü veya bir
  saat süreyle 38.0-38.2°C.
 Enfeksiyonun diğer bulguları?
 Ulaşılabiliniyorsa tedavi verilen hekim veya merkeze
  danışılmalı veya ulaşılmalıdır
 Eğer ulaşılamıyorsa!! (Amoksisilin-klavunik asit-
  Siprofloksasin)
 Trombositopeni;
 Kızarıklık, morluk veya kanama
 Böyle bir durumda mutlaka hekime danışılmalıdır
  Alopesi (Saç dökülmesi)
 Tedaviden hemen sonra oluşabileceği gibi subakut veya
  kronik dönemdede oluşabilir.
 Tüm kemoterapi ilaçlarında veya tüm hastalarda oluşmaz
 Hastaların tedavi uyumlarını bozabilir.
 Genellikle geri dönüşümlüdür.
 Saçların kısa kestirilmesi önerilebilir
Lokal Reaksiyonlar
 Bir çok hastada halen periferik damar yolları
  kullanılmakta.
 Periferik damar yollarını kullanılan hastalarda
  hemşirelerin ve hastaların çok dikkatli olması gerekir.
 Geniş yaralar doku kayıpları oluşabilmektedir.
                           LOKAL REAKSİYON
 Kemoterapi ilaçlarının damar dışına kaçması lokal
  reaksiyona neden olur: kızarıklık, şişlik, yara ve doku
  kaybına neden olabilir.
 Amsakrin, Dakarbazin, Daktinomisin, Daunorubisin,
  Doksorubisin (Kırmızı renkli)
 Vincristine
 Bu ilaçların çoğu için uygulanan bir antidot yoktur
 Vinkristin ve Vinblastin; 150 ünite hyaluronidaz’ın
  lokal enjeksiyonu ile birlikte sıcak uygulama
  yapılmalıdır.

 Doksorubisin; 8-10 saat soğuk kompres uygulanarak
  tedavi edilmeye çalışılır.
Sonuç olarak
 Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapetik ilaçların ve
  radyoterapinin bir çok yan etkisi var ancak bunların
  çoğunluğu hafif düzeyde ve çözümü mevcut.
 Gerekli önlemler alınırsa bu yan etkilerin bir çoğu
  oluşmadan önlenebilir.
 Kanser tedavisi sırasında oluşabilecek yan etkilerinin de
  çok iyi tedavi edilebildiği merkezlerde hastaların tedavi
  edilmesi gerekir.

				
DOCUMENT INFO
Shared By:
Categories:
Tags:
Stats:
views:162
posted:5/2/2012
language:Turkish
pages:34