Cezary Baryka specyficzna kreacja bohatera by qdCK3H7

VIEWS: 268 PAGES: 2

									20-lecie międzywojenne - literatura
Skamandryci                                                    „Włóczęga”
-    Julian Tuwim
-    Kazimierz Wierzyński
-    Jan Lechoń                                                Maria Pawlikowska- Jasnorzewska
-    Antoni Słonimski                                          -    tematem wierszy jest miłość i przemijanie
-    Jarosław Iwaszkiewicz                                     -    katastrofizm – wpływ wojny i jej choroby
-    ugrupowanie bezprogramowe                                 -    żartobliwość miniatur – zbliża je to do fraszek
-    powiązania:                                               -    cechy skamandryckie:
     -    Maria Pawlikowska- Jasnorzewska                           -    pogoda ducha
     -    Kazimiera Iłłakiewiczówna                                 -    witalność
-    odcięcie się od cierpienia romantycznego związanego            -    realia codziennej egzystencji
     z narodem
-    parnasizm – dążenie do doskonałości formy, języka

„Colloquium niedzielne na ulicy”                               Bolesław Leśmian
-   vitalizm                                                   -    debiut w młodej polsce
-   biologizm                                                  -    cechy poezji Leśmiana
-   bohater – człowiek zwyczajny, anonimowy                         -    odwołania do antropologii – nauki wyjaśniającej
-   kolokwialny, potoczny język                                          biologiczną stronę natury człowieka
-   regularne rymy                                                  -    mit powrotu do natury, do źródeł – filozofia Jana
                                                                         Jakuba Rosseau
„Wiosna dytyramb”                                                   -    odwołanie do romantyzmu – ballady
-   rozgoryczenie i głęboki pesymizm spowodowany                    -    język gwarowy
    moralnym upadkiem człowieka – jego biologiczna                  -    wierzenia pogańskie z legend i baśni ludowych
    natura nie dostarcza już powodów do radości, lecz do            -    podmiot liryczny jako poeta-narrator
    rozważań bardziej przygnębiających, smutniejszych               -    melodyjność
-   Dytyramb to pochwalna pieśń w liryce greckiej, na               -    wiersze sylabiczne
    cześć Dionizosa - boga wina, latorośli i radości.               -    egzystencjalizm
    Święta miały charakter radosnego i pijanego marszu,             -    idea intuicjonizmu
    czasem przechodzącego w orgie                                   -    walka ducha z materią
-   Wiosna to nie tylko pora rozwijania się i rozkwitu, lecz        -    neologizmy
    także pora nagłego wybuchu ludzkich uczuć. Wiosna
    bucha żądzą, ujawnia skrywane popędy seksualne,            „Pan Błaszczyński”
    jest okresem ruii u ludzi. Wiersz ukazuje
    naturalistyczną koncepcję człowieka, jego biologizm i      „W malinowym chruśniaku”
    erotyzm. Życie już nie cieszy obserwatora, jest            -   Podmiot liryczny opisuje spotkanie z dziewczyną,
    ukazane przez destrukcyjny pryzmat ludzkich                    wspólne zbieranie malin, które stało się formą
    instynktów. Ukazany został także moralny rozkład               miłosnego zbliżenia, a maliny podawane chłopcu -
    człowieka                                                      pieszczotą. Z sytuacją erotyczną współgra stan
-   Uwarunkowania biologiczne w znaczny sposób                     przyrody, opis elementów otaczającej kochanków
    wpływają na moralność człowieka. W wierszu                     natury
    dostrzec można wyraźny wpływ naturalizmu. Na
    człowieka negatywnie wpływają nie tylko biologizm i        "Bąk złośnik huczał basem, jakby straszył kwiaty,
    płciowość, ale także aglomeracja miejska. Stanowi          Rdzawe guzy na słońcu wygrzewał liść chory,
    ono źródło zepsucia, ciemne tło ludzkich poczynań.         Złachmaniałych pajęczyn skurczyły się wisiory
    Poeta negatywnie ocenia rolę i znaczenie miejskiego        I szedł tyłem na grzbiecie jakiś żuk kosmaty."
    molocha, który jest kolejnym przyczynkiem do
    moralnej destrukcji człowieka. Dotychczasowy               -    Opis ten silnie działa na zmysły, podkreśla takie
    optymizm poety zostaje zastąpiony przez pesymizm,               cechy przyrody, które są przez nie odbierane:
    ponieważ miasto niesie człowiekowi zagrożenia i                 przyjemny, basowy dźwięk wydawany przez bąka,
    niepokoje                                                       miły w dotyku kosmaty żuk, skrzące się w słońcu
-   Poetyka wiersza zbliżona jest do ekspresjonizmu.                pajęczyny, gorąco i duchota upalnego dnia, słodki
    Wiersze miały być"krzykiem duszy". Poeci chcieli                zapach owoców. Wszystko to pobudza wzrok, słuch i
    oddawać uczucia pełne mocy i siły, nacechowane                  dotyk. Podkreślona zostaje także atmosfera
    emocjonalnie, wyrażane czasem przy użyciu                       intymności, zbliżenia, ponieważ wskazane elementy
    brutalizmów                                                     natury można zobaczyć tylko z bliska (owady,
-   Duże znaczenie dla wiersza ma jego kontrastowe                  pajęczyny, guzy na liściu). Para kochanków ukryta
    zestawienie tytułu (wiosna - miłość i piękno) oraz              jest przed światem i ludzkimi oczyma w gąszczu
    treści - wyuzdania.                                             malinowych krzewów, który stwarza warunki dla
                                                                    przeżycia intymnych wrażeń. Poeta bardzo subtelnie
„Rzecz czarnoleska”                                                 buduje nastrój erotycznych przeżyć
-   Tradycja i dawna twórczość obecna w teraźniejszości
-   Poezja Kochanowskiego jest dla Tuwima                      „Przyśpiew”
    niezrozumiała, niepokojąca, ale jednocześnie
    ponadczasowa                                               „Do siostry”
-   Poezja Kochanowskiego jest ideałem wzorem, poezja          -   egzystencjalizm
    porządkuje te zjawiska i pojęcia, które w życiu tworzą     -   symbolizm
    chaos.                                                     -   siostra Leśmiana zmarła na gruźlicę – miłość brata do
                                                                   siostry
„Czarna Wiosna”                                                -   tajemnica ciała i ducha i ich pogranicza
                                                               -   problem samotności egzystencjalnej
-   bezradność wobec śmierci                                 -   Żeromski jest zwolennikiem stopniowych reform
-   tęsknota za zmarłą                                           -   ironia zafascynowania komunizmem przez
-   związek z „Trenami” Jana Kochanowskiego:                         Cezarego
    -    uczucia                                                 -   szklane domy to wymysł, jest nierealne jednym
    -    problem egzystencjalny                                      wynalazkiem zmienić wszystko
-   związek z II częścią „Dziadów” Adama
    Mickiewicza:
    -    jałmużna z tego świata może pomóc w życiu
         pośmiertnym „tak się lękam, że jesteś wciąż         Ferdydurke – Witold Gombrowicz
         głodna i chora (...) I że przyjdziesz zza grobu     -   słowa klucze
         któregoś wieczora / I szepniesz: Daj mi jeść”           -    pupa, upupić – zdegradowanie do niższej
                                                                      warstwy
„Goryl”                                                          -    łydka – młodość, usportowienie, sprawność
-   goryl = człowiek                                                  fizyczna, nowoczesność
-   człowiek naśladuje pewne postawy ale nie potrafi             -    gęba – ograniczenie do pewnej formy –
    naśladować śmierci, nie ma nad nią władzy, nie wie                przyprawić gębę
    nic na jej temat, jest jej wręcz poddany                     -    kupa – całkowite zniewolenie formą
-   konstrukcja – 9 dwuwierszowych strof w której piąta –    -   3 środowiska zniewolenia formą
    środkowa zawiera wykrzyknik – napięcie rośnie a              -    szkoła – lekcja o Słowackim i lekcja łaciny
    potem maleje                                                 -    miasto – stancja u Młodziaków – nowoczesność
-   melodyjny i rytmiczny                                             i moda
-   cechy ballady                                                -    wieś – dom ziemiański
-   wiele elementów natury (pojawia się wiele zwierząt)      -   język
                                                                 -    zdrobnienia
                                                                 -    słowa-klucze
                                                                 -    stylizacja środowiskowa
Przedwiośnie – Stanisław Żeromski                                -    zmiana szyku zdania
-   tytuł – symbol młodości i rozkwitu Polski                    -    groteskowe nazwiska i przezwiska
-   powieść rozwojowa – dzieło pokazuje dzieje młodego       -   sytuacje groteskowe
    bohatera, czas akcji to przekrój jego życia, które się       -    Pimko nagle zjawia się w domu
    rozwija                                                           trzydziestoletniego Józefa Kowalskiego i zabiera
-   konfrontacja Gajowca z Baryką                                     go do szkoły, degraduje go do poziomu ucznia
    -     poglądy Baryki:                                        -    W klasie Józia powstają 2 obozy. Syfon
          -     brak możliwości działania ze strony                   przewodzi „grzecznym chłopiętom” i nie chce się
                najuboższych                                          „dać uświadomić”, natomiast obóz „sprośnych
          -     bierność niższych warstw społeczeństwa                chłopaków” prowadzi Miętus. Dochodzi do
          -     brak odwagi zburzenia starego porządku                konfrontacji – bronią są miny. Syfon oddaje miny
    -     poglądy Gajowca:                                            i postawy piękne i budujące, a Miętus szpetne i
          -     zwolennik idei „państwowej”                           burzące. Po tym jak rozgrywka nic nie daje
          -     popiera Mariana Bokusza, Stanisława                   zaczyna się bójka.
                Krzemińskiego, Edwarda Abramowskiego             -    Na obiedzie u Młodziaków rozpoczyna się
          -     utrzymać granice                                      rozmowa o Zucie. Powinna sobie znaleść
          -     ochrona państwowości                                  chłopaka, a jej rodzice nie mają nic przeciwko,
          -     reformy walutowe, agrarne, współpraca                 gdyby miała ona nieślubne dziecko – to jest
                klas                                                  modne. Gdy Józio określa Zutę mianem
          -     umacniać państwo, zapewnić ład i                      „mamusia” poważny zwykle ojciec Zuty zanisi
                bezpieczeństwo                                        się śmiechem
-   3 koncepcje rozwoju:                                         -    Gdy w pokoju Zuty rodzice znaleźli ją z Kopyrdą,
    -     rewolucja komunistyczna                                     są rozbawieni, że ich córka zachowuje się w
    -     szklane domy – wielki wynalazek mający                      sposób nowoczesny, jednak ten pogląd szybko
          zmienić rzeczywistość                                       burzy obecność Pimki, który siedział w drugiej
    -     stopniowe reformy                                           szafie. Jest to stary człowiek i tu włącza się
-   Cezary Baryka – specyficzna kreacja bohatera                      staroświeckie myślenie obojga rodziców.
    -     nie jest z polski, obserwuje ten kraj, więc jego
          spojrzenie na wszystko jest bardzo obiektywne
    -

								
To top