Pedagogika Specjalna calosc by HC120426131556

VIEWS: 95 PAGES: 29

									                                  PEDAGOGIKA SPECJALNA


Co to jest pedagogika specjalna?


-   jest to nauka, która zajmuje się problematyką osób niepełnosprawnych.


Pedagogika specjalna jest nauką, ponieważ spełnia kryteria naukowe:
(ma swój cel, problem, metody i techniki, którymi się posługuje)
1. posiada swój przedmiot (niepełnosprawność, edukacja, wychowanie, terapia, itd.) oraz
    swój podmiot (osoba niepełnosprawna i jej rodzina)
    Przedmiotem badań jest przede wszystkim wszelka, celowa, intencjonalna i spontanicznie
    podejmowana działalność na rzecz osób niep. i ich rodzin.
2. posiada swoją metodologię, należy do nauk społeczno-humanistycznych,
    interdyscyplinarnych, posługuje się metodami i technikami nauk socjologicznych,
    psychologicznych, dydaktycznych oraz ma swoją metodę: metoda indywidualnych
    przypadków (wyparła metody ilościowe)
    Metody: obserwacja, eksperyment pedagogiczny, rozmowa (f-cja poznawcza i
    terapeutyczna), techniki projekcyjne.
3. posiada swoją terminologie, a więc język naukowy,
4. posiada reprezentacje instytucyjną i osobową (nauczyciele, doktorzy, profesorowie).


Cele pedagogiki specjalnej :


Celem naczelnym jest:
-   przygotowanie osób niepełnosprawnych. na miarę ich indywidualnie maksymalnych
    możliwości do życia samodzielnego w środowisku
-   zapewnienie maksymalnego i wszechstronnego rozwoju, na miarę możliwości
    psychofizycznych .


A. Hulek wyróżnia 2 cele:
- rewalidacyjny (rehabilitacyjny) – odnosi się do osób niepełnosprawnych;
- poznawczy – odnosi się do osób sprawnych, akcje edukacyjne, propagandowe – spektrum
wiedzy o osobach niepełnosprawnych.
M. Grzegorzewska wyróżnia 3 rodzaje celów:
-   humanistyczny – podkreśla podmiotowość osób niepełnosprawnych., traktowanie osób
    niepełnosprawnych z należytą im godnością;
-   wychowawczy – jest bardziej priorytetowy, umiejętności jakie osoby niepełnosprawne są
    bardzo istotne, nacisk na kształcenie umiejętności znalezienia się w różnych sytuacjach
    życiowych.
-   utylitarny (ekonomiczny) – powinien uwzględniać osoby niepełnosprawne jako
    potencjalnych pracowników (jeszcze w większości wypadków pozostaje celem
    teoretycznym)


Historia pedagogiki specjalnej


       Wiek XIX przyjmuje się za okres tworzenia się PS jako nauki. Inaugurujący jest rok
1861 kiedy to ukazały się pierwsze pozycje naukowe tłumaczące podstawy tej pedagogiki –
autorami byli Georgens i Deinhard. Pedagogika ta istniała pod nazwą „pedagogika
lecznicza” , która to dominowała do II wojny światowej w krajach europejskich. Nazwę tę
stosuje się jeszcze powszechnie w Austrii, także w Polsce tak określa się dział pedagogiki
specjalnej zajmujący się dziećmi przewlekle chorymi. W Czechosłowacji nazwa ta oznacza
praktyczną działalność terapeutyczną.


       Niektóre działy pedagogiki specjalnej określano nazwami pochodzącymi z lecznictwa,
np. pedagogika upośledzonych umysłowo nazwano psychopatologią stosowaną, pedagogikę
zaburzeń mowy nazwano logopedią. Na przełomie XIX i XX wieku stosowana była nazwa
„psychiatria dziecięca” rozumiana jako pedagogika lecznicza. M. Tramer stosował
określenie „psychiatria nieletnich”, „psychiatria dzieci i młodocianych” w sensie
pedagogiki resocjalizacyjnej.


       Nazwy podkreślające leczenie i powiązanie z medycyną spotkały się z coraz ostrzejszą
krytyką, czego wyrazem jest sformułowanie P. Moora (Heilpädagogik), że pedagogika
specjalna jest przede wszystkim „pedagogiką i niczym innym”. W rezultacie sporów, jakie
toczono na ten temat już w okresie międzywojennym, przyjmowała się coraz powszechniej w
krajach europejskich nazwa: „pedagogika specjalna”. Nazwę tę stosowano także w krajach
niemieckich, w krajach anglosaskich i we Francji.
          U. Bleidick zwraca uwagę, ze skoro pedagogika specjalna zawiera treści ogólne
dotyczące wszystkich jej podziałów, powinna nosić nazwę „ogólna pedagogika specjalna”,
potem proponuje wprowadzenie nazwy „pedagogika ograniczonych”, obejmująca ogólne
problemy, praktyki i teorię wychowania ograniczonych w rozwoju.


          W Związku Radzieckim wprowadzono określenie „defektologia”, której przedmiotem
jest rozwój wychowanie i kształcenie jednostek defektywnych.


          W Holandii i w Anglii wprowadzono nazwę „ortopedagogika” (z greckiego orthos –
prosty,    słuszny,   prawdziwy),    podkreślająca,   że   jest   to   pedagogika   „prostująca”,
„wyrównująca”, „korygująca”. W Polsce coraz bardziej przyjmuje się określenie
„ortodydaktyka” dla dydaktyki specjalnej stosowanej w szkołach specjalnych. Wydaje się,
że ortopedagogika jest terminem trafniejszym niż pedagogika specjalna. „Orto” występuje
zresztą w wielu wyrazach złożonych, które przyjęły się w języku polskim, np. ortofonia,
ortografia, ortopedia.


          Niektórzy teoretycy uważają, że stosowanie określenia „pedagogika specjalna” nie jest
słuszne. Stwierdzają bowiem, że słowo „specjalna” sugeruje podział dzieci na „normalne” i
„specjalne”, a stosowane środki wychowawcze i kształcenia także na środki „normalne” i
„specjalne”. Tym samym, pedagogika specjalna podkreśla jakby inność dzieci z odchyleniami
od normy, przyczyniając się do pogłębienia izolacji tych dzieci od normalnych, a wszystkie
dzieci powinny być traktowane jako równoprawne


          W Niemieckiej Republice Demokratycznej od niedawna używana jest nazwa
„pedagogika rehabilitacyjna”. Nie wszyscy się jednak z nią zgadzają, gdyż rehabilitacja
rozumiana jest także szerzej – jako rehabilitacja medyczna, społeczna, zawodowa, polityczna,
prawna.


Klasyfikacja uwzględniająca podmiot pedagogiki specjalnej:
1. są to osoby , u których procesy poznawcze przebiegają w sposób nieprawidłowy, na
   skutek uszkodzonej aparatury percepcyjnej (węch, słuch, wzrok, dotyk, itd.)
2. są to osoby, u których postrzegany obraz poznawczy jest nie adekwatny do
   rzeczywistości, mają nieograniczoną zdolność do działania, ekspresji i rozumowania –
     możemy uznać, że są to osoby poniżej normy i wykazują duże problemy adaptacyjne
     (przystosowawcze)
3. są to osoby mające w wyniku uszkodzenia narządu ruchu lub przewlekłej choroby
     ograniczoną zdolność do działania i ekspresji oraz trudności adaptacyjne w środowisku
     szkolnym, rodzinnym, w życiu społecznym i pracy zawodowej.
4. są to osoby, które podlegają resocjalizacji, czyli niedostosowane społecznie w skutek
     zaniedbań i błędów wychowawczych, zarówno przez szkołę, jak i dom, rodzinę, są to
     osoby wchodzące w konflikt z normami prawnymi i społecznymi
5. są to osoby znacznie przekraczające poziom normy intelektualnej i zdolności, które
     wymagają specjalistycznego ukierunkowania, stymulacji i specjalnego kształcenia.


Klasyfikacja M. Grzegorzewskiej (uwzględniała stopnie niepełnosprawności, na tej podst.
stworzono system edukacji, wychowania oraz subdyscypliny PS):
1.    oligofrenopedagogika – pedagogika dotycząca upośledzeń umysłowych
2.    surdopedagogika – pedagogika dotycząca upośledzeń słuchu i mowy
3.    tyflopedagogika – pedagogika dotycząca upośledzeń wzroku
4.    resocjalizacyjna – pedagogika dotycząca zaburzeń w zachowaniu, na tle czynników
      organicznych i środowiskowych
5.    terapeutyczna z rehabilitacyjną – pedagogika dotycząca kalectwa i schorzeń
      przewlekłych
6.    praca socjalna
7.    pedagogika korekcyjna
8.    logopedia


Współczesna klasyfikacja osób niepełnosprawnych Z. Sękowskiej wyróżnia:
1.    niewidomi i niedowidzący:
        a. niewidomi od urodzenia lub przed 5 rokiem życia
        b. ociemniali
        c. niewidomi i ociemniali z dodatkowymi kalectwami
        d. niewidomi i ociemniali z upośledzeniem umysłowym
        e. niedowidzący
        f. słabo widzący w wysokim stopniu
2.    głusi i niedosłyszący:
     a. głusi od urodzenia
     b. głusi i niedosłyszący z dodatkowym kalectwem
     c. ogłuchli mówiący
     d. głusi z upośledzeniem umysłowym
     e. głusi z resztkami słuchu
     f. niedosłyszący
3.    głucho – niewidomi
4.    upośledzeni umysłowo:
     a. w stopniu lekkim
     b. w stopniu umiarkowanym
     c. w stopniu znacznym
     d. w stopniu głębokim
5. przewlekle chorzy:
     a. ze względu na rodzaj schorzenia
     b. ze względu na formę leczenia
6. osoby z uszkodzoną aparaturą ruchową:
     a. wady, choroby, urazy i uszkodzenia kręgosłupa
     b. wady postawy, deformacje, amputacje, dysfunkcje kończyn
     c. porażenia, atropia (zanik mięśni)
7. nieprzystosowani społecznie:
     a. z wyraźnymi zaburzeniami wyższych czynności U.N. oraz na tle endokrynologicznym
        (psychopaci, neuropaci, itp.)
     b. przy   braku    wyraźnych       zaburzeń   O.U.N.   przy   istniejących   zaniedbaniach
        środowiskowych – młodzież moralnie zaniedbana
8. osoby z trudnościami w uczeniu w skutek dysharmonii rozwojowych i mikro deficytów


Pedagogika Specjalna wspiera się kilkoma kierunkami poszukiwań i badań:
-    etiologia – nauka, która próbuje dochodzić przyczyn, wyjaśnia, analizuje te czynniki,
     które zdeterminowały obniżenie sprawności psychicznej, nieprawidłowy rozwój,
     dysfunkcjonalność.
-    fenomenologia – nauka, która pomaga zrozumieć zjawisko towarzyszące upośledzeniu
     fizycznemu i psychicznemu, interpretuje objawy i opisuje objawy współwystępujące w
     danym przypadku.
-    profilaktyka – nauka, która próbuje zapobiegać, działania, które zmierzają do uniknięcia
     danego zjawiska ( patologii, dewiacji, schorzenia czy niepełnosprawności)
-   terapia pedagogiczna – koryguje, usprawnia i leczy pewne odchylenia
-   integracja – jest to idea, ruch zmierzający do zespolenia osób sprawnych i niep.,
    (normalizacja – idea głoszona przez osoby niepełnosprawne.)


Różnice wśród samych osób niepełnosprawnych:


Norma jest to zbiór przepisów, zespół ogólnie przyjętych zasad ustalone przez większość.
Nienormalność występuje wówczas gdy zagraża normom, wartościom, bezpieczeństwu,
przekonaniom ideologicznym czy religijnym.


Norma w Pedagogice Specjalnej:
    -   statystyczna
    -   wartościująca (oceniająca)
    -   idealna
Jak i dlaczego zmieniają się normy?
        Pojęcie normy zależy od kryteriów oceny i wartościowania, które są zmienne i zależne
od wielu czynników, m.in. od postępu wiedzy, techniki, czynników społecznych i
ekonomicznych.
        Na przykład w Polsce dzieci z ilorazem inteligencji poniżej 75 zaliczono do grupy
upośledzonych umysłowo. Po przyjęciu w 1968 r. nowej klasyfikacji Międzynarodowej
Organizacji Zdrowia, za upośledzone umysłowo uznaje się dzieci, u których iloraz inteligencji
jest niższy od 68.
        Innym przykładem jest: po wprowadzeniu protez słuchowych (aparatów
elektroakustycznych) dzieci, które z tych protez z pożytkiem mogą korzystać z ubytkiem
słuchu w granicach 80 db, określa się jako dzieci niedosłyszące. Przed wprowadzeniem tych
zdobyczy techniki dzieci z takim samym ubytkiem słuchu przyjmowano do szkół dla
głuchych jako praktycznie głuche.
                      praktyczna PS


                   teoretyczna PS       nauki humanistyczne, empiryczne, teortyczne


                                              nauki specjalne ( z przedrostkiem pato) : dostarczają
                  nauki podstawowe              szczegółowych info. o sposobach prowadzenia terapii,
                   ukierunkowane                tłumaczą przyczyny dysfunkcji i sposoby f-cjonowania
                                                  w różnych kręgach (socjologia społeczna, rodziny,
                                                    pracy, pedagogika specjalna, etiologia, psych. itd.)

                 nauki podstawowe                       wiedza ogólna: psychologia, socjologia,
                 nieukierunkowane                           filozofia, ontologia, medycyna ogólna
                                                                  pedagogika ogólna

Nauka interdyscyplinarna jest to nauka, która ściśle współpracuje i korzysta z innych nauk,
na bazie których tworzy swoje teorie, oddaje swój dorobek empiryczny i naukowy innym
naukom.
Nauka praktyczna – weryfikuje swoja wiedzę na gruncie praktycznym.


Przez dziecko niepełnosprawne uważamy taką osobę, która na skutek ograniczeń pod
względem     fizycznym,   somatycznym         lub   psychicznym         ma      znaczne      trudności
w wywiązywaniu się z zadań, jakie stawiają przed nią życie codzienne, szkoła, praca
zawodowa i czas wolny.
Przez specjalne potrzeby edukacyjne rozumie się potrzeby, które w procesie rozwoju dzieci
i młodzieży wynikają z ich niepełnosprawności lub powstałe z innych przyczyn trudności
w uczeniu się.


Klasyfikacja dzieci (osób) o specjalnych potrzebach edukacyjnych:
 1. Uczniowie z uszkodzeniami sensorycznymi, do których należą:
       a. osoby niewidome i słabowidzące
       b. osoby niesłyszące i słabosłyszące
 2. Uczniowie z uszkodzeniami motorycznymi, do których należą:
    a. osoby z niepełnosprawnością motoryczną - z uszkodzeniem narządu ruchu
    b. osoby z przewlekłymi schorzeniami narządów wewnętrznych
 3. Uczniowie z upośledzeniem umysłowym, z niesprawnością intelektualną,
 4. Uczniowie z zaburzeniami komunikacji językowej,
 5. Uczniowie ze złożonymi niepełnosprawnościami, do których należą:
    a. dzieci z niepełnosprawnościami sprzężonymi – niep. wzajemnie się warunkującymi,
    b. dzieci z niepełnosprawnościami dodatkowymi – nakładającymi się.
 6. Uczniowie z zaburzeniami emocjonalnymi i zachowania,
 7. Uczniowie z autyzmem dziecięcym i pokrewnymi zaburzeniami (zespól Aspergera,
    mutyzm)


 8. Uczniowie ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się (dyslalia, dysgrafia, dysleksja,
    itd.)
 9. Uczniowie z przewlekłymi schorzeniami somatycznymi - które cierpią na chorobę
    nieuleczalną albo nawracającą lub postępującą, trwającą jeden rok lub więcej.
Problem dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych był bardzo szeroko omawiany na
Światowej Konferencji w Salamance (Hiszpania) w 1994 r.


Obecnie wprowadzono kodyfikację i symbolikę zaburzeń DSM IV:
01U – up. umysłowe
02P – choroby psychiczne
03L – wady, choroby, zaburzenia słuchu, głosu i mowy
04O - wady, choroby, zaburzenia narządu wzroku
05R - wady, choroby, zaburzenia narządu ruchu
06E – epilepsja
07S - wady, choroby, zaburzenia układu oddechowego
08P - wady, choroby, zaburzenia układu pokarmowego
09M - wady, choroby, zaburzenia układu moczowo-płciowego
10N - wady, choroby, zaburzenia układu neurologicznego
11I – inne w skład, których wchodzą choroby układu neurologicznego, enzymatycznego,
endokrynologicznego, immunologicznego, odzwierzęce, zeszpecenia, AIDS, metaboliczne.


Zadania Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej:
1. Ustalenie diagnozy w aspekcie medycznym, psychologicznym, pedagogicznym
i społecznym:
-   bad. medyczne – jaki jest aktualny stan zdrowia dziecka;
-   badanie psychologiczne – diagnozowanie zaburzeń oraz możliwości rozwojowych, typ
    osobowości, poziom inteligencji;
-   badanie pedagogiczne – diagnoza problemów szkolnych, luki szkolne, specyficzne
    trudności, rozmiar zaległości;
-   badanie społeczne – diagnoza f-cjonowania w różnych grupach społ.;
2. Orzekanie o formie korekcyjno-wyrównawczej (stwierdzenie czy dziecko nadaje się do
    kształcenia masowego, integracyjnego czy specjalnego, czy też nauczania indywidualnego
    czy zindywidualizowanego)
3. Korektura pierwotnych diagnoz (bad. Pedagogiczne powinno być powtarzane po roku,
    a psychologiczne po 2 latach).
4. Działalność profilaktyczna na rzecz środowiska, organizowanie świetlic terapeutycznych,
    itd., instruktaż, pomoc rodzinom, nauczycielom, wykłady, pogadanki).


Inteligencja:
I. logiczno-matematyczna Wechsler
I. emocjonalna Goleman
I. wieloraka Gardner (językowa, przestrzenna, logiczna, kinestetyczno-ruchowa,
interpersonalna, intrapersonalna, muzyczna)


Obowiązek szkolny:
-   od września 2004 obowiązek uczęszczania do „0”;
-   do ukończenia 18 roku życia,
-   jeżeli dziecko urodziło się przed 1 września może rozpocząć edukację rok wcześniej jeżeli
    uzyskało opinię PP-P o dojrzałości szkolnej.
-   jeżeli zachodzi potrzeba PP-P może wydłużyć okres uczęszczania dziecka do przedszkola
    do 10 roku życia.
-   każdy etap nauczania można wydłużyć o jeden rok nauczania.
-   w nauczaniu zintegrowanym dziecko nie może powtarzać klasy jeżeli rodzic nie wyrazi
    zgody.


Nauczanie indywidualne:
-   etap”0” - tygodniowo od 4 do 6 godzin
-   etap 1-3 (n. zintegrowane) – tygodniowo od 6 do 8 godz.
-   etap 4-6 – od 8 do 10 godz.
-   etap gimnazjum – od 10 do 12 godz.
-   etap ponadgimnazjalny – od 12 do 16 godz.
Dla uczniów z etapu wstępnego „0” nauczanie indywidualne realizowane jest w ciągu 2 dni.
Dla wyższych etapów nauczania realizowane jest w przeciągu 3 dni.


Zasady pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych:
1. zasada sukcesu realnego optymizmu jako różnicowanie wymagań programowych
    adekwatnych do aktualnych potrzeb i możliwości dziecka (myślenie pozytywne),
    najbardziej motywujące są sytuacje, w których dziecko ma możliwość podniesienia
    własnej samooceny.
2. zasada ścisłej integracji doświadczeń percepcyjnych, ruchowych i językowych, treningu
    różnych funkcji praktycznych, ma zintegrować wszystkie sfery zmysłowe.
3. zasada aktywnego, wielostronnego mobilizowania i wzmacniania osiągnięć dziecka
    (dorosłego), przy wykonywaniu zadań poprzez stosowanie różnorodnych działań, które są
    związane z zainteresowaniami, potrzebami dziecka.
4. zasada doboru odpowiednich metod i technik oraz środków specjalistycznej terapii
    uwzględniając stopień i rodzaj upośledzenia, choroby, itd.
5. zasada wyzwolenia otwartości, bezpośredniości i spontaniczności w komunikowaniu
    się z najbliższym otoczeniem rodzinnym, sąsiedzkim, rówieśniczym,
6. zasada pełnej akceptacji i tolerancji,
7. zasada     przyjmowania        różnych    zakresów     wolności   i   autonomii   osób
    niepełnosprawnych – to znaczy możliwości wyboru i dobrowolności podjęcia oferty
    współpracy.
8. zasada stopniowego, ewolucyjnego i regularnego osiągnięcia zamierzonych celów,
9. zasada uczenia się dla życia w środowisku, poprzez uczestnictwo, działanie
    i przeżywanie oraz dopasowywanie wymagań do poziomu rozwoju i jego następnych
    etapów,
10. zasada całościowego, komplementarnego, wszechstronnego i zintegrowanego
    podejścia do dziecka niepełnosprawnego jako całości fizycznej, psychicznej
    i społecznej, żyjącego w konkretnym lokalnym środowisku.
11. zasada niezbędnego optymalnego wykorzystania oprzyrządowania i oprotezowania.
                                      REWALIDACJA


Rewalidacja (ponownie silny, mocny, sprawny) – są to działania skierowane na dzieci
i młodzież. Przywrócenie dzieciom całkowitego zdrowia, więc całkowita rewalidacji jest
dostępna tylko w stosunku do dzieci przewlekle chorych (nie we wszystkich przypadkach).
W stosunku do pozostałych dzieci specjalnych, pojęcie „rewalidacja” należy rozumieć
w znaczeniu przenośnym. Celem wychowania specjalnego jest przywrócenie im „zdrowia”
w dostępnych dla nich zakresach, a w innych, znalezienie środków kompensacyjnych.
Rewalidacja jest to, więc wychowanie specjalne jednostek upośledzonych, zmierzające do
najpełniejszego ich rozwoju.
W latach 50-tych nastąpił rozłam, w wyniku, którego wyodrębniono z rehabilitacji (wrócić
komuś godność), która jest skierowana na osoby dorosłe - rewalidację.


Twórcami polskiej szkoły rehabilitacji są Dega i Weiss, którzy wyróżnili 4 typy
rehabilitacji:
-   medyczna;
-   pedagogiczna;
-   społeczna (psychologiczna);
-   zawodowa.
Rehabilitacja – to proces zmierzający do odbudowy i uzupełnienia sprawności umysłowej,
fizycznej, psychicznej itp. Jest to proces, który powoduje uświadomienie sobie przez osobę
niepełnosprawną możliwości rozwoju oraz dostarczenia środków do ich wykorzystania.
Jest to także złożony proces obejmujący oddziaływania pedagogiczne, lecznicze, społeczne
zmierzające do przywrócenia sprawności i umożliwienia samodzielnego życia w
społeczeństwie człowiekowi, który takich możliwości nie miał, lub z powodu przebytego
urazu czy choroby je utracił. Jest to także proces specjalnie zaprogramowanych działań wobec
osób niepełnosprawnych, które muszą doprowadzić do stopniowego kompensacji ubytków
rozwojowych.
Cechy polskiego modelu rehabilitacji:
-   wczesność    –   rehabilitacja   będzie   przynosić   pozytywne     efekty   kiedy   będzie
    przeprowadzona najwcześniej
-   kompleksowość – komplementarne działania prowadzone przez odpowiedni sztab ludzi
    TEAM (lekarz – specjalista, terapeuta, psycholog, średni personel medyczny, inna osoba
    niepełnosprawna)
-   ciągłość – rehabilitacja powinna tak długo trwać, jak długo osoba niepełnosprawna
    wymaga usprawnienia psychicznego i wymaga pomocy w zaspokojeniu potrzeb
    (pierwotna i wtórna)
-   powszechność – ogólny dostęp, każdy ma prawo do korzystania z usług rehabilitacyjnych
    i medycznych.


Kierunki działania rewalidacyjnego wg Lipkowskiego:


-   Maksymalne wzmacnianie czyli usprawnianie tych sił, cech i zadatków wrodzonych,
    które są najmniej uszkodzone. Więc zadaniem najważniejszym jest, aby nieuszkodzone
    siły biologiczne, wykazujące najbardziej podatne możliwości rozwojowe zaktywizować
    i ukształtować najpełniej.
-   Wzmacnianie (fortioryzacja) i usprawnianie uszkodzonych sfer psychicznych lub
    fizycznych. Jeżeli uszkodzenie organów poznawczych nie jest całkowite, należy dążyć do
    maksymalnego wykorzystania pozostałych możliwości rozwoju w każdej dziedzinie
    upośledzeń, np. resztki słuchu – przy prawidłowym zastosowaniu protez słuchowych
    i wcześnie podjętych ćwiczeniach audiologicznych i logopedycznych, mogą przyczynić
    się do usprawnienia          lub   poprawy komunikatywności   jednostki   niedosłyszącej
    ze środowiskiem, a przez to do lepszego rozumienia rzeczywistości i dostosowania się do
    niej.
-   Wyrównywanie (kompensacja) i zastępowanie (substytucja) deficytów biologicznych
    i rozwojowych. Kompensacja to zastąpienie jakiegoś braku innym czynnikiem lub
    funkcją:
    b) kompensacja wewnątrzpochodna: biologiczna, samorzutna, pozaświadoma;
    c) kompensacja zewnętrzna: techniczna, medyczna, farmakologiczna, społeczna,
        pedagogiczna psychologiczna i zawodowa.
    d) nadkompensacja (pozytywne) – wybicie się osoby niepełnosprawnej w dziedzinie dla
        siebie najstarszej
    e) hiperkompresacja (negatywne) – stawianie sobie celu z góry skazanego na porażkę,
        który z racji ograniczeń fizycznych, psychicznych i społecznych nie jest w stanie
        zrealizować
Drogi rewalidacji Wg M. Grzegorzewskiej:
     1. kompensacja
     2. korektura
     3. usprawnianie
     4. dynamizowanie


1. o charakterze kompensacyjnym to zastąpienie jakiegoś braku innym czynnikiem lub
    funkcją.
2. o charakterze korekcyjnym – poprawa korygująca wady postawy, wzroku, słuchu u
    osób niepełnosprawnych, trzeba również korygować obraz świata i samego siebie
3. o charakterze usprawniającym – podejmowanie działań mające na celu wyćwiczenie
    pewnych partii mięśniowych układu ruchowego jak również organów niedomagających
4. o charakterze dynamizującym – wzbudzanie dynamizmu pozytywnego nastawienia


Dyrektywy pracy rewalidatora:


-   gruntowne poznanie każdej osoby rewalidowanej, historii jej życia, warunków jej
    rozwoju, na poznaniu charakteru i stopnia kalectwa (upośledzenia)
-   definicja środowiska - zorientowanie się w charakterze oddziaływania środowiska na
    osobę rewalidowaną, postawy rodzicielskie, możliwości rozwoju, f-cjonowanie w
    środowisku
-   rozpoznanie typu układu nerwowego dziecka, osoby niepełnosprawnej
-   rozpoznanie potrzeb dziecka - zorientowanie się w zachowanych przez upośledzenie
    potrzebach, oraz tych, które są najbardziej zaburzone.
-   podnoszenie progu tolerancji na frustrację, wzmacnianie sfery psychicznej
-   dostosowanie tempa pracy oraz poziomu wymagań indywidualnych predyspozycji, sił i
    możliwości dziecka
-   organizowanie i stwarzanie sytuacji, które będą dawały dziecku nowe możliwości,
    nowe motywacje i impuls do działania
-   wdrażanie w praktykę w całej pełni i rozciągłości metod kompensacyjnych,
    korekcyjnych, usprawniających, dynamizujących.
Główne zasady rewalidacji:
1. Akceptacji:
       Akceptuje się dziecko takim jakie ono jest. Szkoła i społeczeństwa zobowiązane są
wspierać je w rozwoju i wymagania dostosować do sił i możliwości wychowania. Pozbycie
się błędu atrybucji – czyli oceniania dziecka przez pryzmat jego niedoskonałości.
2. Pomocy:
       Każde dziecko ma prawo do pomocy w procesie rozwoju. Zasada pomocy w
wychowaniu dziecka niepełnosprawnego ma na celu pomóc dziecku w aktywizacji jego sił
biologicznych, w usamodzielnieniu go, w przezwyciężeniu trudności rozwojowych oraz
trudności wynikających z upośledzenia. Stosunek do dziecka upośledzonego jest często
niewłaściwy; przyczyną nie tylko jest zniechęcenie wynikające z konieczności zapewnienia
mu większej opieki, ale także często nadmiar troskliwości. Z reguły doprowadza to do
osłabienia aktywności dziecka i hamuje tendencje samo rozwojowe.
3. Indywidualizacji:
       Zasadę tę trzeba rozpatrywać w dwu różnych aspektach:
a. jako zasadę ortodaktyczną zmierzającą do dostosowania procesu nauczania do
   indywidualnych potrzeb
b. jako zasadę mającą na uwadze indywidualny cel kształcenia, wychowania, rozwoju
4. Terapii pedagogicznej:
Rewalidacja dziecka upośledzonego, które często jest także dzieckiem chorym lub
znajdującym się na pograniczu choroby psychicznej lub somatycznej, musi uwzględniać
problem leczenia. Terapia pedagogiczna stosowana jest w przypadkach zaburzeń
funkcjonalnych, na tle dewiacji środowiskowych i niepowodzeń szkolnych, które szczególnie
ostro występują u dzieci z lekkim niedorozwojem intelektualnym i u dzieci z różnymi
przejawami niedostosowania społecznego. Terapia pedagogiczna realizowana jest w 3 fazach:
a. wstępna: przygotowawcza, zmierzająca do ustalenia możliwie dokładnej diagnozy
   trudności wychowawczej, gromadzenia informacji wykorzystanych do IPETu
b. profilaktyka na rzecz środowiska: oddziaływania na środowisko wychowawcze drogą
   poradnictwa, zmierzającego do korekty i polepszenia sytuacji wychowawczej, w której
   dziecko przebywa
c. stosowania środków i metod terapeutycznych przez odpowiednią organizację pracy w
   grupie wychowawczej, rozmowy indywidualne, terapię zabawowe
5. Współpracy z rodziną:
       Zasada terapii pedagogicznej zakłada ścisłe współdziałanie pedagoga z lekarzem
specjalistą i psychologiem, a w stosunku do dziecka społecznie niedostosowanego, także z
opiekunem społecznym i kuratorem sądowym. Współpraca szkoły z rodziną upośledzonego
ma szczególne znaczenie. Rodzina, w której jest dziecko upośledzone, obarczona jest
większym niż normalnie ciężarem materialnym i moralnym. Konieczność zaopiekowania się
dzieckiem ogranicza możliwości zarobkowej pracy zawodowej, ponadto dziecko nie spełnia
nadziei rodziców, a złe często prognozy rozwoju wpływają przygnębiająco na atmosferę
rodzinną. Rodzice potrzebują pomocy ze strony szkoły, a przede wszystkim porady
dotyczącej sposobu postępowania z dzieckiem „specjalnej troski”. Dziecko upośledzone ma z
reguły trudniejszą sytuację w rodzinie aniżeli dziecko normalne. Przyczyny są różne:
wynikają z trudniejszych możliwości adaptacyjnych, utrudnionego kontaktu, a przede
wszystkim ze swoistego stosunku rodziców do dziecka upośledzonego. Rodzice chcieliby
często za wszelką cenę, aby dziecko z objawami lekkiego upośledzenia sprostało
wymaganiom szkoły. Dziecko jest nadmiernie obciążane obowiązkami, którym podołać nie
może i to powoduje narastające niepowodzenia, zniechęcenie i rezygnację. Inni rodzice
uważają, że upośledzenie przekreśla możliwości pomyślnego rozwoju, a więc nie podejmują
starań o kształcenie dziecka, z którego i tak „nic nie będzie”. Współdziałanie nauczyciela –
specjalisty z rodziną może więc przyczynić się do zmiany form postępowania z dzieckiem i
do poprawy warunków rozwojowych.


Podstawowe zasady edukacji i rewalidacji osób niepełnosprawnych:
-   zasada personalizacji czyli zasada ta uznaje, że osoba niepełnosprawna bez względu na
    rodzaj, rozległość, stopień i głębokość upośledzenia powinna być godnie traktowana
-   zasada wczesnej diagnozy, normalizacji życia czyli tworzenie optymalnych warunków
    rozwoju prowadzących do osiągania niezależności, normalności i autonomii
-   zasada odpowiedzialności odnosząca się do sfery prywatnej i publicznej osoby
    niepełnosprawnej
-   zasada pomocniczości czyli indywidualnego uczenia się i dojrzewania każdej jednostki,
    jej twórczej samorealizacji i partnerskiego współdziałania z otoczeniem
-   zasada rozszerzania autonomii osób niepełnosprawnych
-   zasada indywidualizacji czyli dostosowanie działań terapeutyczno–wychowawczych do
    kategorii niepełnosprawności jak i charakteru osób objętych rewalidacją
-   zasada wielospecjalistycznego podejścia i współpracy z rodziną.
Pedagogika specjalna – to dział pedagogiki ogólnej której zadaniem jest ukształtowanie
człowieka, oraz szukanie i doświadczanie dróg „naprawy rzeczy ludzkiej”. Celem kolejnym
pedagogiki specjalnej jest przywracanie ludziom odchylonym od normy psychofizycznej
godności ludzkiej w różnych jej formatach, ponieważ każdy wychowanek powinien
wychodzić z zakładu z poczuciem sensu życia – według M. Grzegorzewskiej. Pedagogika
specjalna opracowuje własną teorię rewalidacji i powstaje jednocześnie w określonym
stosunku współzależności z dyscyplinami najbardziej ogólnymi tj. z teorią wychowania –
która określa jaki powinien być ideał wychowawczy oraz w jaki sposób zmierzać do jego
osiągnięcia oraz dydaktykę (surdo, tyflo – dydaktykę), która przede wszystkim zajmuje się
jak uczyć i czego uczyć.
Pedagogika specjalna ma charakter potrójny tzn:
   1. nauki teoretycznej – (opisuje, wyjaśnia prawidłowości zmierzające do
       sformułowania teorii rewalidacji),
   2. nauki praktycznej – (formułuje podstawy metodyczne oddziaływania rewalidacyjno
       – rehabilitacyjnego),
   3. charakter sztuki – (ponieważ rehabilitacja jest rodzajem sztuki).
Jednostka odchylona od normy jako podmiot działalności pedagogiki specjalnej stanowią
dzieci, młodzież i osoby dorosłe których dysfunkcja sensoryczna, choroba, lub
niedostosowanie społeczne w sposób wyraźny utrudnia rozwój, kształcenie i wychowanie.
Podstawowe cele pedagogiki specjalnej skupiają się wokół:
   1. Pomocy jednostce upośledzonej w pełnym rozwoju osobowym i intelektualnym, aby
       jak najlepiej mogła spełniać swoje zadania rozwojowe. Postępowanie rehabilitacyjne
       polega więc na korekturze czyli usprawniania narządów artykulacyjnych, korekturze
       wyobrażeń przestrzennych oraz korygowanie błędnych obrazów świata i obrazów
       samego siebie a w tym korygowanie zaniżonych lub nadmiernie zawyżonych
       błędnych wyobrażeń o stosunku do siebie i do innych ludzi.
   2. Usprawniania – czyli zespole czynności terapeutyczno – wychowawczych. Może ona
       dotyczyć funkcji organicznych, psychicznych, psychospołecznych. Przykładem może
       być usprawnienie dźwięków mowy poprzez liczne ćwiczenia z zakresu wychowania
       słuchowego, natomiast u osób niewidomych jest to korekcja orientacji przestrzennej.
   3. Każdy rodzaj niepełnosprawności zamyka człowieka w swoistym układzie barier
       ograniczając niektóre rodzaje aktywności i kontaktów społecznych oraz utrudniając
       wszechstronny i harmonijny rozwój osobowy. Większość tych ograniczeń ma podłoże
       biologiczne lub biopsychiczne, a więc wymaga działań terapeutycznych,
      rehabilitacyjno – usprawniających oraz nauczanie się sztuki życia nasyconego mimo
      trudności wartościami, zbudowane na założeniu personalnym, oraz że osoby
      niepełnosprawne wymagają troski i afirmacji bez względu na stopień dysfunkcji
      sensorycznej i poziomu jego wyników rehabilitacji. Jego godność a nie jakakolwiek
      inna cecha stanowi motyw troski pedagogów oraz rodziców o właściwe warunki
      życia, rozwoju i wychowania. w dzieciństwie tak niewiele zależy od nas, ale od tychy
      co są z nami.
   Pedagogika specjalna – jest dyscypliną o charakterze wielo paradygmatycznym. Jednym
   z kierunków eksplikacji naukowych pedagogiki specjalnej jest poszukiwanie odpowiedzi
   na pytanie: jaki powinien być pedagog specjalnym jako nauczyciel i wychowawca. W
   świetle analizy literatury przedmiotu należy zaproponować paradygmaty
   charakteryzujące osobowość pedagoga specjalnego:
          1. Paradygmat człowieczeństwa – tezę paradygmatu stanowi myśl, że pedagog
             specjalny ma większe szanse wykorzystania indywidualnych predyspozycji w
             zawodzie, wtedy gdy realizuje swoje oddziaływania rehabilitacyjne, zgodnie z
             wewnętrzną strukturą. Dobroć, życzliwość, stanowią „instrument roboczy” w
             działalności wychowawczej nauczyciela,
          2. Paradygmat samoaktualizacji – jest to twórcze wkraczanie w fazę doświadczeń
             i stanowi on cel zasadniczy realizowania i wykorzystywania przez pedagoga
             specjalnego swych talentów, wiedzy i umiejętności,
          3. Paradygmat autorytetu wyzwalającego – pedagog specjalny powinien być dla
             swojego wychowanka i jego rodziców autorytetem wyzwalającym,
          4. Paradygmat samokształcenia – to konieczność ciągłego doskonalenia się, by
             czynić pracę dydaktyczną, wychowawczą coraz bardziej skuteczną,
          5. Paradygmat poczucia odpowiedzialności – odpowiedzialny pedagog specjalny,
             który jest efektywnym organizatorem procesu nauczania i wychowania
             powinien posiadać takie umiejętności jak:
                         Dostrzeganie i rozpoznawanie emocji drugiego człowieka,
                         Dostrzegania i spełniania potrzeb ucznia oraz spostrzeganie jego
                          mocnych i słabych stron,
                         Komunikowania się z uczniem niepełnosprawnym ,
                         Szanowania jego uczuć i poglądów.
System rentowy i pozarentowy w orzecznictwie:
          1. Rentowy – zajmuję się tym ZUS i lekarze orzecznicy,
          2. Pozarentowy – który posiada dwa szczeble tzn. powiatowe zespoły ds.
              orzekania o niepełnosprawności, które powoływane są przez starostę, ale za
              zgodą wojewody. Organem nadrzędnym są Wojewódzkie Zespoły ds.
              Orzekania o Niepełnosprawności i są one instytucjami odwoławczymi od
              decyzji lekarzy orzeczników. Decyzja WZONU nie jest ostateczna, ponieważ
              możemy się odwołać do sądu pracy. Ustalenie stopni w tym systemie nastąpiły
              zmiany od 1997 roku nazwy z grup inwalidzkich na stopnie
              niepełnosprawności, które zostały zaczerpnięte z definicji osoby
              niepełnosprawnej, a istnieją tu możliwości kwalifikatorów w postaci:
                     możliwości podjęcia pracy zawodowej,
                     zakresu wymaganej opieki,
                     zdolności do samodzielnej egzystencji.
                         1. Stopień znaczny – oznaczał przed zmianami I grupę inwalidzką,
                         2. Stopień umiarkowany – oznaczał II grupę inwalidzką,
                         3. Stopień lekki – oznaczał III grupę inwalidzką.
Osoba ze znacznym upośledzeniem – to osoba, która nie może podjąć jakiejkolwiek pracy
zawodowej, lub może zostać zatrudniona w zakładzie pracy chronionej lub w zakładzie
aktywizacji zawodowej wymaga stałej lub długoterminowej pomocy osób trzecich w
egzystencji- przez pojęcie rozumiemy tu możliwości i umiejętności zaspokojenia
podstawowych potrzeb oraz zdolność do zabezpieczenia się przed różnymi
niebezpieczeństwami rozwojowymi.
Osoba z umiarkowanym upośledzeniem – określamy osobę, która może zostać zatrudniona w
zakładzie pracy chronionej lub w każdym innym zakładzie, pod warunkiem iż będzie dla niej
przygotowane stanowisko pracy przystosowane do rodzaju niepełnosprawności i możliwości
takiej osoby. Osoba taka wymaga okresowej i częściowej pomocy innych osób.
Osoba z lekkim upośledzeniem – określa osobę o zmniejszonej sprawności organizmu
mogącej uzyskać zatrudnienie w każdym zakładzie, ale mającą trochę niższe kompetencję i
możliwości w porównaniu z kompetencjami i możliwościami osób sprawnych i nie
wymagających pomocy innych osób w codziennej egzystencji.
Korzyści osób niepełnosprawnych to m.in.:
      Ulgi komunikacyjne,
      Zwolnienia z opłat RTV,
      Zniżki na Internet,
      Wczasy rehabilitacyjne,
      Dofinansowania remontowe w celu przystosowania mieszkania do osoby
       niepełnosprawnej,
      Do 36 miesięcy na pokrycie edukacji,
      Może być zatrudniona tylko w dzień,
      Niższe oprocentowanie na samochód,
      Miejsca parkingowe.
Polski model rehabilitacji to:
      Pedagogika terapeutyczna – połączyła się z pedagogiką rehabilitacyjną. Podmiotem
       pedagogiki tej są osoby przewlekle chore (motorycznie i fizycznie, z problemami w
       komunikacji werbalnej, itp.),
      Pedagogika lecznicza – jej podmiotem są osoby w ujęciu szerszym, a więc wszystkie
       te, które są podmiotem w pedagogice specjalnej. Stanowi ona łącznik między
       szkolnictwem specjalnym a powszechnym, bo daje możliwość spełnienia obowiązku
       szkolnego osobom chorym.
Rodzaje terapii pedagogicznej:
      Terapia bierna,
      Terapia czynna.
Celem terapii spoczynkowej jest maksymalne odciążenie organizmu chorego od
nadmiernego wydatkowania energii, celem terapii czynnej jest natomiast maksymalne
nadaktywnienie osoby chorej i ukazanie jej pełni możliwości i wytyczenia nowych celów
życiowych.
Formy terapii czynnej:
- terapia ruchowa
- terapia zajęciowa
- terapia zabawowa, czyli rozrywkowa
- ergoterapia, czyli terapia pracą
- terapia ruchowa
Towarzyszącą terapią jest psychoterapia, dlatego, że dla dzieci chorych przewlekle i
niepełnosprawnych utrata sprawności jest sytuacją stresogenną, często mamy do czynienia z
zaburzeniami psychospołecznymi, więc tym osobom potrzebne jest wsparcie psychologiczne.
Nie wolno podejmować oddziaływań psychologicznych osobom, które nie SA do tego
upoważnione.
Kryteria psychoterapii z uwagi na:
a)liczbę osób biorących udział w terapii
- grupowa
- indywidualna
b) na czas trwania psychoterapii
- krótkotrwała, gdzie osobom nie jest bardzo potrzebna terapia
- długotrwała (okresy remisji- ustępowania choroby)
c) na rolę psychoterapeuty
- kierowana: ma miejsce wtedy, gdy klient przychodzi do psychoterapeuty z jakimś
problemem. Psychoterapeuta powinien doprowadzić do tego, aby klient sam rozwiązał
problem.
- niekierowana: rola psychoterapeuty ogranicza się do słuchania klienta lub psychoterapeuta
wchodzi w grupę i się z nią zlewa (grupa myśli, że jest on jednym z nich)


Awicenna wprowadził termin psychoterapia - oddziaływanie na psychikę. Rodzaje terapii
psychologicznej:
- pośrednie
- bezpośrednie
- bihewioralne
- elementarne
Fazy akceptacji choroby:
- szok
- niedowierzanie
- zaprzeczanie (kwestionowanie opinii medycznej)
- poszukiwanie nowych osób, które nie potwierdzą diagnozy, powtórne badania
- faza działania: próby leczenia konwencjonalnego i niekonwencjalnego
- etap agresji, złości, która najczęściej skierowana jest na najbliższych
- faza buntu i autoagresji, która najczęściej przejawia się w zachowaniach: nie branie leków,
przerywanie zabiegów (skoro i tak nie przynoszą efektów)
- faza pasywności- poddanie się, rozżalenie, pretensje do świata, odizolowanie się
- okres wyciszenia- pogodzenie się ze zbliżającym się końcem
- faza zasypiania, uciszania- godzenie się z przemijaniem
- odchodzenie
Dysstres- negatywny stres
Eustres- pozytywny stres
Długo utrzymujący się stres generuje uczucie frustracji
Potrzeby:
- wiscerogenne: potrzeby podstawowe, fizjologiczne
- socjogenne: poznawcze, estetyczne, przynależności, bezpieczeństwa, sensu życia,
samorealizacji w odniesieniu do środowiska
- psychogenne: związane są z najbliższymi kręgami, z którymi osoba związana jest
emocjonalnie, uczuciowo; potrzeba bezpieczeństwa, przynależności, samorealizacji,
estetyczne, poznawcze, sensu życia, miłości.


U osób niepełnosprawnych już potrzeby wiscerogenne SA trudne do spełnienia, czasami SA
niemożliwe do spełnienia.


Hospitalizm - choroba szpitalna, ma miejsce wtedy, kiedy okres pobytu w szpitalu jest
bardzo długi, obsesyjne myślenie o swojej chorobie chorobach innych (człowiek posiada
wiedzę na temat tych chorób)


Okres readaptacji i reedukacji- po powrocie do szkoły ze szpitala dziecko powinno mieć
możliwość nadrobienia zaległości edukacyjnych rówieśniczych.


Wiele chorób niepełnosprawności eliminuje potrzebę zainteresowań, rozwijania talentu,
predyspozycji. Sens życia zostaje podważony, kiedy spada na człowieka choroba.


System ochronny organizmu, mechanizmy:
a) negatywne:
- agresja: bunt, opór najczęściej klasyfikowana jest w formach: fizyczna, werbalna,
psychiczna. Skierowana na zewnątrz lub do wewnątrz. Agresja fizyczna może ujawniać się w
reakcjach bezpośrednich i może być skierowana na ludzi, przedmioty, zwierzęta (na
zewnątrz) przy użyciu siły mięśni lub narzędzia, uderzenia ręką, duszenia, drapania,
gryzienia. Agresja werbalna polega na krzyku, wulgaryzowaniu, plotkowaniu, obmawianiu,
oczernianiu. Agresja psychiczna jest trudna do udowodnienia. Ubliżanie, zaniżanie wartości
(jesteś nikim), deprecjonizowanie. Agresja psychiczna skierowana do wewnątrz: niewiara w
siebie, deprecjonizowanie się. Agresja fizyczna: samookaleczenie, zadawanie sobie bólu, dla
niektórych osób agresja jest ulgą. Agresja przeniesiona lub przemieszczona: jestem ofiarą i
nie potrafię stawić czoła agresorowi, więc odreagowuje na czymś/kimś innym.
- regresja: zatrzymanie się w rozwoju, cofanie się w rozwoju, uwstecznianie. Sytuacja
traumatyczna powoduje otępienie.
- represja: wyparcie myśli które bolą, coś co człowieka przytłacza, jest to ucieczka od
problemu, a takie postępowanie może doprowadzić do depresji i zaburzeń psychicznych,
- rezygnacja: zaprzestanie działania osoby, ludzie tacy sądzą że nie ma dla nich nadziei i chcą
się odizolować. Można to nazwać dekadencją – pogląd, iż nic nie warto robić bo i tak grozi
nam koniec świata,
- ucieczka: świadome lub nieświadome unikanie miejsc, osób, od których otrzymaliśmy
upokorzenie lub złe doświadczenia życiowe,
- projekcja: przenoszenie swych niepowodzeń na inne osoby (często występuje u osób
uzależnionych od konkretnej rzeczy),
b) pozytywne
- kompensacja: to zastąpienie jakiegoś braku innym czynnikiem lub funkcją,
- transformacja: zmiana celu życia utraconego wskutek choroby na cel realny, pomimo swych
 słabości można dany cel osiągnąć,
- racjonalizacja: podejście z rozsądkiem do sprawy, bilans co jest złe, a co jest dobre.


Stosowanie terapii dominuje w pedagogice humanistycznej, ogólnie stosujemy jej kilka
odmian:
      Psychoterapię,
      Socjoterapię,
      Terapię pedagogiczną,
Choroby u dzieci – chorób jest bardzo wiele. Można do nich zaliczyć:
      Depresje i nerwice,
      Fobie,
      ADHD
Szerzej zostaną omówione cukrzyca i padaczka:
      Cukrzyca: objawami są m.in.. stres, zmęczenia, wyczerpanie fizyczne, występuje w
       postaci hipoglikemii (niedocukrzenie) oraz w postaci hiperglikemii przecukrzenie
       organizmu). Urządzeniem do pomiaru cukru we krwi to gleukometr. Hipoglikemia to
       zespół nerwowo – wegetatywny, oraz zespół objawów korowych. Przy tej chorobie
       występują reakcje narządów wewnętrznych, częstomocz, ślinienie, suchość w gardle,
       szybka utrata sił, zaparcia lub biegunka, zawroty głowy, nerwowość, złośliwość,
       agresywność częstość zmienności nastroju itp.
      Padaczka: występują jej dwa typy tzn: dużej czyli grandmalu oraz konwalcyjny. Ma
       ona postać epilepsji termicznej oraz klonicznej, gdzie występują napięcia wszystkich
       mięśni i zmienia się kolor skóry. Natomiast epilepsja termiczna charakteryzuję się
       nagłym upadkiem i uwolnieniem energii ciała, zaś sam atak padaczki tego typu nie
       trwa długo od kilku sekund do max 5 minut. Oczywiście stany padaczkowe w
       większej częstości wymagają hospitalizacji. Przyczynami padaczkami są m.in.: urazy
       okołoporodowe, niedotlenienie mózgu, wylew, uraz mechaniczny, oraz wiele innych
       przyczyn organicznych. Dziecięca epilepsja ma postać epilepsji ruchowej, która jest
       związana ze specyficznymi zachowaniami na całym ciele, ma również postać epilepsji
       umysłowej, gdzie mamy do czynienia z doznaniami czuciowymi oraz lękowymi i
       słuchowymi, kolejną formą padaczki dziecięcej jest padaczka wegetatywna, która
       wyróżnia się nieuzasadnionymi wymiotami, częstą biegunką u dziecka. Ostatnią forma
       padaczki dziecięcej jest padaczka mieszana, czyli połączenie wszystkich
       wspomnianych wyżej padaczek.
Tyflopedagogika
Klasyfikacja ONZ wad wzroku:
      Za ślepotę uznaję zupełny brak wzroku,
      Ostrość wzroku nie przekraczającą jednej – dwudziestej ostrości widzenia normalnego
       przy zastosowaniu szkieł korekcyjnych,
      Ograniczenie pola widzenia zawarte w 20 stopniach kąta prostego – jest to tzw.
       Widzenie punktowe lub lunetowe.
      Osoba ociemniała – jest to osoba która zachowała w swej pamięci resztki wrażeń
       wizualnych. Wśród nich można wyróżnić grupy takich osób:
   1. ociemniali, którzy nagle stracili wzrok, pod wpływem np. wypadku, lub innego
       ciężkiego uszkodzenia wzroku,
   2. szczątkowo widzący – osoby bez względu na wiek, które mają bardzo dużą, ale nie
       całkowitą utratę wzroku, a wśród tych osób wyróżniamy osoby które odróżniają
       światło od ciemności, ale nie mogą poprawić swojego widzenia okularami. Drugą
       grupę osób stanowią osoby, które z odległości 1 metra odróżniają zarys danego
       obiektu lub osoby, natomiast 3 grupę osób stanowią osoby, które widzą i odbierają
       obraz jakby patrzyli przez dziurkę od klucza.
Przyczyny według Polskiego Związku Niewidomych to:
             wady wrodzone,
             czynniki genetyczne,
             uszkodzenia okołoporodowe,
             choroby analizatora wzrokowego,
             choroby zakaźne przebiegające z wysoką temperaturą,
             zatrucia, zwłaszcza alkoholem,
             urazy różnego typu (mechaniczne, termiczne itp.),
             awitaminoza,
             zmiany starcze.


Klasyfikacja przyczyn głębokiej ślepoty według Rostkowskiego:
      głębokie zapalenia rogówki, siatkówki spowodowane kiłą wrodzoną,
      ubytek wrodzony tęczówki, siatkówki, rogówki, naczyniówki, nerwu wzrokowego,
      zaćma wrodzona, powstająca w życiu płodowym wskutek zaburzeń rozwojowych
      zapalenie rzeżączkowe,
      stany degeneracyjne różnych części oka,
      zwyrodnienie barwnikowe siatkówki,
      wady refrakcji (nieprawidłowy kąt padania światła),
      inkubator w przypadku wcześniaków,
      inne choroby jak np. cukrzyca, nadciśnienie.
Teoria M. Grzegorzewskiej to tzw. Teoria Wikariatu, w myśl której sugerowała autorka że
uszkodzony zmysł można kompensować wysublimowaniem pozostałych zmysłów. Z kolei
inna teoria jąder i elementów rozsianych – głosiła że kompensacja winna odbywać się w
obrębie zmysłu uszkodzonego, poprzez wykorzystanie tzw. Ośrodków zapasowych.
Brak wzroku wpływa na dziecko bardzo niekorzystnie ponieważ:
      ogranicza myślenie abstrakcyjne,
      pojawiają się u dziecka tzw. Tiki obronne, czyli postawy pełne gotowości
      występuje tzw. Atawizm u dzieci, czyli broni się oczy mimo braku wzroku, jest to
       spowodowane naturalnym mechanizmem obronnym człowieka,
      dzieci niewidome wykazują chodzenie „kogucie”,
      nie występuję mimika twarzy,
      brak możliwości naśladowczych,
      brak kołysania rękoma podczas chodzenia,
      szybkie denerwowanie się dziecka,
      słuch współpracuje z tzw. Hipotetycznym zmysłem przeszkód, który posiada cztery
       człony: (zmysłowy, emocjonalny, intelektualny, reakcja ruchowa). Człony te
       pomagają dziecku niewidomemu w funkcjonowaniu w codziennym życiu.
Oligofrenopedagogika
Występują tu trzy działy:
      teoria specjalnego nauczania,
      teoria specjalnego wychowania,
      działania interwencyjne na odchylenia dodatkowe i ujemne.
Oligofrenia – pojęcia tego po raz pierwszy użył Emil Krepenin w roku 1918 w słowniku
psychiatrii. Pojęcia użył w kontekście uszkodzenia mózgu we wczesnym okresie
rozwojowym (filogenezy) i początkach ontogenezy, mający wspólny patomechanizm,
cechujący się nieodwracalnością, niezmiennością oraz rozlanym totalnie charakterem.
Poglądy jego rozpoczęły podejście statyczne do tych osób, charakteryzowało się poglądem, że
możliwości tych osób są bardzo ograniczone, że nic z tymi osobami nie można osiągnąć, zaś
najlepszym wyjściem dla tych osób jest tylko instytucja specjalna. Lata 50 – te XX wieku to
okres odwilży w tej problematyce, w tym celu powołano zespół ekspertów na czele z
Hewertem, który miał stworzyć kierunek rozwojowy dla tych osób. W 1958 roku zastąpiono
klasyfikację na 4 – stopniową upośledzenia. Niestety dopiero w 1968 roku WHO zaleciła
wprowadzenie tej klasyfikacji w życie, przez ten długi okres nadal obowiązywało gorsze
nazewnictwo upośledzenia. Podejście dynamiczne dopiero zmieniło patrzenie na osoby
upośledzone poprzez:
      odkrycie większej ilości czynników sprawczych,
      przyjęcie nowej, wnikliwej i opisowej klasyfikacji z odrzuceniem starych określeń,
      udowodnienie iż możliwości tych osób są większe niż do tej pory sądzono,
      duże różnice indywidualne pomiędzy osobami wynikają nie tylko ze stopnia
       upośledzenia,
      dynamicznie rozwijająca się idea integracji osób upośledzonych.
      Grosmann proponował przyjęcie nowej definicji upośledzenia, które zaczyna się
       dopiero od dwóch odchyleń standardowych.
Dzisiaj już dobieramy daną metodę do danego dziecka, oraz rodzina przejęła inicjatywę w
stosunku do osób upośledzonych.
Od 2000 roku zaczął obowiązywać nowy termin upośledzenie umysłowe – jest to bowiem
istotne ogólne obniżenie sprawności intelektualnej, współpracujące z trudnościami
adaptacyjnymi, przynajmniej dwóch z następujących sfer:
      Dbanie o siebie,
      Troska o siebie,
      Troska o innych,
      Higiena,
      Dbanie o własne bezpieczeństwo,
      Życie rodzinne,
      Umiejętność korzystania z zabezpieczenia społecznego,
      Życie społeczne i komunikacja,
      Życie zawodowe,
      Życie szkolne,
       Czas wolny.
Twórcą inteligencji wielorakiej jest Gardner, który wyróżnia siedem rodzajów inteligencji:
      Językowa,
      Logiczna,
      Przestrzenna,
      Muzyczna,
      Cielesno – kinestetyczna,
      Interpersonalna,
      Intrapersonalna.
Przyczyny upośledzenia:
      Wewnątrzpochodne (empriopatia, gametopatia),
      Zewnątrzpochodne
Czynniki upośledzenia:
              Pierwotne:
                   1. choroba Aperta,
                   2. arachodektylia,
                   3. zrastanie palców,
                   4. choroba Kurzona (glezostoza),
                 5. skurcz Bebera,
                 6. choroby recesywne (oboje rodziców mają złe geny dla dziecka),
                 7. choroba Tizaksa
                 8. postać młodzieńcza i dziecięca,
                 9. choroba Spiemajertaksa (śmierć pomiędzy 5 a 10 rokiem trwania
                     choroby),
                 10. maszkaronizm (zła przemiana tłuszczowa),
                 11. fenyloketonuria (nieprawidłowa przemiana fenyloaniliny)
                 12. choroby sprzężone z płcią,
                 13. zespół Lewiego,
                 14. moczówka prosta (nerkopochodne),
                 15. aberacja chromosomalna (zespół Downa),
             wtórne (nie omówione na wykładzie).


Mamy 22 pary chromosomów autosomalnych i jedną parę chromosomów płciowych:
      trisomia – niewiadomy dodatkowy chromosom,
      mozika i translokacja (przemieszczenie chromosomu na następny) – po 7,5 % całości
       chromosomów
      genów mamy w jenym chromosomie ponad 48 mln
      w 1861 roku został opisany po raz pierwszy przypadek Downa u dzieci przez
       Londona, który wyróżnił ponad 300 cech tzw. „mongolizmu” u dzieci z ta chorobą:
       wymienię kilkanaście przedstawionych na wykładzie:
          1. dzieci rodzą się wcześniej o dwa tygodnie,
          2. niższa waga urodzeniowa,
          3. krótsze dziecko,
          4. głowa mniejsza,
          5. bardziej okrągła głowa,
          6. tył głowy spłaszczony,
          7. uszy mniejsze,
          8. nizej osadzone uszy,
          9. przyrośnięty płatek ucha,
          10. małżowina uszna zniekształcona i zrolowana,
          11. krótki kanał słuchowy,
12. czoło lekko uwypuklone,
13. oczy mniejsze,
14. kształt migdałowaty,
15. skośność oczu (fałda nakątna),
16. dolna powieka dłuższa,
17. rzęsy proste,
18. plamki na tęczówce,
19. trzecia powieka (błona oka),
20. oczy szerzej rozstawione,
21. nos szerszy w nasadzie,
22. tendencja do polipów,
23. brak dotyku anioła,
24. usta mniejsze,
25. hipotonia języka,
26. uszkodzone kubki smakowe,
27. podniebienie gotyckie,
28. świszczący głos,
29. rozszczep podniebienia,
30. przerost trzeciego migdała,
31. zęby szabelkowate,
32. kości policzkowe wysunięte,
33. szyja krótka i na niej fałda,
34. klatka piersiowa rozbudowana,
35. łokcie zagięte do środka,
36. dodatkowe żebro,
37. brak nadgarstka,
38. dłonie szersze,
39. chwyt obejmujący (mały palec krótszy, paliczek do środka, kciuk wychodzi
    niżej),
40. brak linii papilarnych,
41. wybroczyny plamkowe,
42. duży rozstaw między palcami,
43. płaskostopie,
44. dysplazja biodra (chód bujany),
           45. głos niski i ochrypły,
           46. rozwój płciowy u kobiet bez problemów, natomiast u mężczyzn występują
                plemniki martwe,
           47. skóra dziecka musi być często natłuszczana,
           48. dzieci z tą chorobą są uparte,
           49. trudne w mobilizacji,
           50. łatwo się denerwują i złoszczą.
Macierzyństwo
Narodziny dziecka niepełnosprawnego to zagrożenie genetyczne i na które nie mamy żadnego
wpływu. Przeprowadza się w celach profilaktycznych badania prenatalne aby
zminimalizować ryzyko urodzenia się dziecka „chorego”. Trwałe usunięcie ciąży (aborcja)
przebiega tylko i wyłącznie w trzech przypadkach:
      gwałt,
      zagrożenie życia dziecka,
      w ciężkiej chorobie dziecka
Aminocenoza – najlepsza metoda w badaniach prenatalnych – jest to badanie wody płodowej
kobiety.
Preimplatacyjne badanie – określenie ryzyka upośledzonego, jest to badanie komórek
macierzystych.
Fazy występujące u kobiet po urodzeniu dziecka niepełnosprawnego:
      faza I to faza szoku po urodzeniu dziecka, występuje tu tzw. Trauma pierwszej
       informacji, dlatego lekarz mówiąc kobiecie o takiej sprawie musi być bardzo delikatny
       i czuły oraz powinien mówić spokojnym głosem dla jak najmniejszego stresu dla
       kobiety,
      II faza – to kryzys emocjonalny, bowiem diametralnie zmienia się rzeczywistość
       wychowania dziecka upośledzonego, i niestety w tej fazie często dochodzi do
       rozpadów związków małżeńskich, bowiem matka czuje się winna chorobie dziecka,
      III faza – to faza pozornej adaptacji, bowiem zaczynamy dostrzegać symptomy
       poprawienia się sytuacji życiowej, oraz przychodzi nadzieja matce że jej dziecko
       odzyska zdrowie (przynajmniej w pewnym stopniu),
      IV faza – to konstruktywna adaptacja – jest to faza korzystna dla dziecka oraz dla
       rodziców. Pojawia się gdy dziecko nie zajdzie dalej niż jego rodzice w rozwoju, ale że
       rozwija się chociaż w najmniejszym stopniu.

								
To top