personality disorders by 5dPG3xp

VIEWS: 0 PAGES: 26

									           ้ีุ
การพยาบาลผูมบคลิกภาพแปรปรวน




 อ.อัศวินี นามะกันคา ภาควิชาการพยาบาลจิตเวช
บุคลิกภาพ
แบบแผนและลักษณะจาเพาะของแต่ละบุคคล
                 ้ึ
 ประกอบด้วยความรูสกนึกคิด การรับรู ้ และ
                                ้
 พฤติกรรมการแสดงออกของบุคคลนันเป็ นไปใน
 ชีวิตประจาวัน
              บุคลิกภาพผิดปกติ
 บุคคลมีพฤติกรรมเบี่ยงเบนอย่างชัดเจนจากพฤติกรรม
 ปกติในสังคมวัฒนธรรมของบุคคลนัน  ้
 พฤติกรรมมีลกษณะไม่ยดหยุนและ มีการปรับตัว
                ั       ื ่
 ไม่หมาะสม ทาให้เกิดความบกพร่องในหน้าที่การงาน
                          ้ ่ื           ้
 หรือปั ญหาสัมพันธภาพกับผูอน มักมีความรูความเข้าใจ
            ่                  ่
 ตนเองและสิงแวดล้อมคลาดเคลือนจากความจริง
    Eccentric
   Personality
    Disorders
 Paranoid Personality Disorder

 Schizoid Personality Disorder

 Schizotypal Personality Disorder
Dramatic, Emotional or Erratic

    Histrionic Personality Disorder

  Narcissistic Personality Disorder

  Antisocial Personality Disorder

  Borderline Personality Disorder
     Fear and Anxiety

 Avoidant Personality Disorder

 Dependent Personality Disorder
 Obsessive- Compulsive
 Personality Disorder

 Passive-aggressive Personality
 Disorder
การรับรู ้ : รับรูว้ ่าบุคคลไม่ซอสัตย์ หลอกลวง
                                 ่ื               รับรูเ้ หตุการณ์
  ต่างๆ รุนแรงเกินความเป็ นจริง
ความคิด :              มีความคิดหวาดระแวงสงสัยในบุคคล
  และสิ่งแวดล้อม หลงผิดคิดว่าตนเองถูกปองร้าย
 อารมณ์ : แสดงออกโดยการระแวดระวัง รอบคอบ ไม่ไว้ใจ
            ่ั
  อารมณ์ไม่มนคง
พฤติกรรม : ระมัดระวังตัวมาก เตรียมพร้อมกับการถูก
  คุกคาม
 การรับรู ้ : ขาดความสามารถในการเลือก ให้ความสนใจ
แยกแยะ และการพิจารณาเกี่ยวกับเหตุการณ์ต่างๆ
 ความคิด : มีความสามารถพิเศษในการแก้ปัญหาเครื่องจักร
คณิตศาสตร์ สนใจงานที่ทาคนเดียว ไม่ติดต่อกับคน
 อารมณ์ : แบบอ้างว้าง เข้มงวดจริงจัง เครียดไม่สมเหตุผล
พฤติกรรม : ท่าทีเฉยเมย สีหน้าไร้อารมณ์ เซืองซึม โดดเดี่ยว
                                            ่
                                   ่
แยกตัวออกจากสังคม ไม่ค่อยพูด มักอยูคนเดียวเงียบๆ
♥ การรับรู ้ : รับรูแปลกๆเกี่ยวกับชีวตของตนเองและบุ คคลอืนเกิด
                    ้                ิ                   ่
 จากความเชื่อในอานาจวิเศษ หรือประสาทสัมผัสที่หก
♥ ความคิด : เนื้อหาความคิดมักเป็ นเรืองโชคลาง ผี สิงศักดิสทธิ์
                                         ่         ่ ์ิ
 ความเชื่อแปลกๆมักไม่ตรงกับความเชื่อของสังคมและวัฒนธรรม
♥ อารมณ์ : มักมีอารมณ์ซมเศร้า วิจกกังวล ขี้สงสัย อารมณ์ไม่สม
                           ึ
 เหตุผล
♥ พฤติกรรม : ขาดทักษะทางสังคม พูดคลุมเครือ วกวน ใช้คา
                                            ่
 อุปมาอุปมัย เนื่อหาที่พูดเป็ นเรืองที่ตนคลังไคล้
                                  ่
 การรับรู ้ : จินตนาการแต่งเรื่องขึ้นเอง ชอบของแปลกใหม่ เบื่อง่าย ผิว
  เผิน ไม่สามารถจัดการความเป็ นจริงหรือรายละเอียดของสถานการณ์ได้
 ความคิด: ขาดความตังใจในการทางาน ความละเอียดรอบคอบ
                    ้
 และการพินิจพิเคราะห์ ให้ความสนใจหรือประทับใจมากกว่าความจริง
 อารมณ์ : อารมณ์ไม่มนคง อ่อนไหวง่าย
                          ั่
 พฤติกรรม : พูดเรืองเกินจริง ท่าทางเหมือนแสดงละคร ควบคุม
                      ่
         ่                             ้ ่ื
 บุ คคลอืน เรียกร้องความสนใจและพึ่งพาผูอน
 การรับรู ้ : รับรูว้ ่าตนเองมีความสาคัญหรือพิเศษกว่าใคร ประเมิน
  ความสามารถ ความสาเร็จ และความล้มเหลวของตนเองเกินจริง
 ความคิด : เพ้อฝั น ฟุ้งซ่าน คิดถึงความสาเร็จและความเพรียบพร้อม
  สมบูรณ์เนื่องจากเชื่อว่าตนพิเศษและดีท่ีสดในสังคม
                                          ุ
 อารมณ์ : เรียกร้องความสนใจ ต้องการความรัก การสรรเสริญ ไม่
  สามารถทนต่อการวิพากวิจารณ์หรือการถูกปฏิเสธได้
 พฤติกรรม : ยึดตนเองเป็ นศูนย์กลาง เห็นแก่ตวั ไม่เห็นใจและไม่สนใจ
  ความต้องการของผูอ่ืน จะติดต่อสัมพันธ์เมื่อต้องการความช่วยเหลือ
                  ้
การรับรู ้ : รับรูว่้ าโลกและบุคคลอื่นเป็ นศัตรู อันตราย และไม่มีใคร
          ้
 เข้าใจ รูสึกถูกคุกคามตลอดเวลา
ความคิด : เชื่อว่าสิงที่ตนเองทาถูกต้องเสมอ คิดว่ามนุษย์มีความชัว
                      ่                                         ่
 ร้ายจึงต่อต้านบุคคลอื่นและสังคม มีความคิดคับแคบ ฉลาดแกมโกง
อารมณ์ : ไม่ไว้วางใจ มองว่าถูกหลอกลวง ถูกคุกคาม วิตกกังวลเมื่อ
      ั
 ไม่จดการกับสถานการณ์ได้
พฤติกรรม : บุคคลมักโยนความผิดให้ผูอ่ืน ท่ าทางเย็นชา กระด้าง
                                             ้
 ไม่สนใจความรูสึกของคนอื่น และจะไม่แสดงออกถึงท่ าทีท่ีอบอุ่นและ
                 ้
 เข้าใจบุคคลอื่น แสวงหาสิ่งที่ต่ืนเต้นและเป็ นอันตราย ก้าวร้าว
 การรับรู ้ : รับรูแบบสุดขัว ดี-เลว
                    ้       ้
                                    ้
 “splitting” รับรูบิดเบือนจากความจริง และ
               ้ ่ื
 มักไม่เข้าใจผูอน สับสนไม่แน่ใจตนเอง
 ความคิด: สูญเสียความสามารถในการคิด ขาดการตระหนักรู ้
 ด้วยตนเอง ไม่สามารถเรียนรูจากสิ่งผิดพลาดที่ผานมา
                              ้              ่
 อารมณ์: เปลียนแปลงง่าย ไม่มนคง โกรธ เหงา ซึมเศร้า ไร้
                    ่            ั่
 อารมณ์ อ่อนแอ มองคุณค่าตนเองตา่ กลัวการถูกทอดทิ้ง
 พฤติกรรม: คล้ายแสดงละคร การพูดจะแสดงการตาหนิตนเอง
 เรียกร้อง เจ้ากี้เจ้าการ
 การรับรู ้ : รับรูวาตนเองถูกปฏิเสธจากบุคคลและสังคม
                    ้่
 ความคิด: วิตกกังวลอย่างมากกับการถูกปฏิ เสธและรูสึกว่าตนเอง
                                                   ้
 ตา่ ต้อย อยากเข้าสังคมแต่ไม่กล้า
 อารมณ์ : อาย ไวต่อการถูกวิพากษ์และถูกปฏิเสธ วิตกกังวล คับ
 ข้องใจ และโกรธง่าย
 พฤติกรรม : แยกตัว ต้องการสร้างสัมพันธภาพแต่ไม่กล้า
 พยายามทาตนเป็ นที่โปรดปรานหรือมีพฤติกรรมแสดงการประจบ
 เพื่อหนีการถูกตาหนิ หลีกเลี่ยงการทางานกับคนจานวนมาก
 การรับรู ้ : ตนเองไม่สามารถดูแลตนเองได้ ต้องมีบุคคลอื่นคอยช่วย
 ต้องการคาแนะนาและการดูแลในการทากิจกรรม
 ความคิด : ไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ ไม่สามารถตัดสินใจทาสิ่ง
                      ั
 ต่างๆได้ ถ้าไม่ได้รบความช่วยเหลือ ขาดความสามารถในการคิด การ
 ตัดสินใจ
 อารมณ์ : กลัวการถูกทอดทิ้งอย่างมาก วิตกกังวลเมื่อต้องช่วยเหลือ
 ตนเอง กระวนกระวายใจ สิ้นหวัง ขาดความเชื่อมัน่
 พฤติกรรม : สมยอม ชอบให้ผูอื่นรับผิดชอบชีวตตนเอง ไม่กล้าแสดง
                                ้              ิ
 ความขัดแย้งกับผูอ่ืน
                    ้
 การรับรู ้ : รูวาตนทาอะไรแต่บอกไม่ได้วาเพราะอะไรถึงทา มัก
                 ้่                     ่
 ยึดติดกับกฏระเบียบเล็กๆน้อยๆ สนใจในรายละเอียดแต่มองข้าม
 จุดสาคัญ
 ความคิด: ไม่ยดหยุน ยึดติดกับกฏระเบียบ ค่านิยม ศีลธรรม
                 ื ่
 อารมณ์ : วิตกกังวลที่ไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมของตน
 พฤติกรรม: ดื้อ ไม่ยดหยุน รอบคอบ เรียบร้อย สะอาด ไม่
                       ื ่
   ้ั
 รูจกการให้และการรับ ยึดตนเองเป็ นศูนย์กลาง เรียกร้อง
ด้านร่างกาย
   การนอนหลับ การรับประทานอาหาร เรื่องเกี่ยวกับเพศ
ด้านจิตใจ อารมณ์ ความคิด
   ประเมินระดับความซึมเศร้า ความวิตกกังวล ความเครียด
                   ้ึ             ้ ่ื
   ความคิดและความรูสกต่อตนเองและผูอน วิธีการแก้ปัญหา
 ด้านสังคม พฤติกรรม
   สัมพันธภาพระหว่างบุ คคล การทาหน้าที่และบทบาท การ
   แสดงออกทางพฤติกรรม
 เครื่องมือในการทดสอบบุคลิกภาพ
     MMPI
     16PF
     DAP (Draw-a-person test)
     HTP (House-Tree-Person)
     CAT or TAT
     SCT
                  ั
การตรวจทางห้องปฏิบติการ
 ตรวจระดับ androgen (ผูท่ีกา้ วร้าวระดับฮอร์โมนสูง
                        ้
 ตรวจระดับ dopamine, serotonin (ผูท่ีซมเศร้า พยายาม
                                         ้ ึ
                                     ่
 ฆ่าตัวตาย จะมีสารสื่อประสาทกลุ่มนี้ตา)
 การเปลี่ยนแปลงของประจุไฟฟ้ า โดยตรวจ E.E.G.
 (antisocial ,borderline พบคลื่นสมองผิดปกติแบบ low
  frequency theta waves)
r ด้านร่างกาย
   แบบแผนการนอนหลับเปลี่ยนแปลงเป็ น insomnia
   เส่ยงต่อภาวะขาดสารอาหารเนื่องจากหมกมุ่นกับเรื่อง...
   ขาดความสามารถในการควบคุมการแสดงออกทางเพศ
r ด้านจิตใจ อารมณ์ ความคิด
   วิตกกังวลระดับ...... กลัวในเรื่อง...... โกรธระดับ....
   การแสดงออกทางอารมณ์ไม่เหมาะสม
 ด้านจิตใจ อารมณ์ ความคิด (ต่อ)
   รับรูเ้ กี่ยวกับตนเองไม่ตรงความเป็ นจริง
   ความสานึกในคุณค่าของตนเองตา     ่
   วิธีการเผชิญความเครียด/ ปั ญหาไม่เหมาะสม
 ด้านสังคมและพฤติกรรม
   บกพร่องในการทาหน้าทีทางสังคม
                          ่
   บกพร่องในการสร้างสัมพันธภาพ
   มีพฤติกรรมพึ่งพาบุคคลอืนมากเกินความจาเป็ น
                            ่
   เสียงต่อการทาร้ายตนเอง
       ่
   เสียงต่อการทาร้ายบุคคลอืน
         ่                    ่
 ้
เปาหมายการพยาบาล/การช่วยเหลือ
                ู้
        ช่วยให้ผมีปัญหาบุคลิกภาพแปรปรวน
                       ิ
        สามารถดารงชีวตในสังคมได้ตาม
        ศักยภาพ สามารถจัดการกับอารมณ์
                                   ่
        ความคิด และพฤติกรรมทีไม่เหมาะสม
        ของตนเองได้โดยไม่รบกวนหรือเป็ น
        อันตรายต่อตนเองและผูอน้ ื่
 การป้ องกัน     การเลี้ยงดูในวัยเด็ก บุ คลิกภาพผูเ้ ลี้ยงดู
 การรักษา + ช่วยเหลือ
    ตามปัญหาที่เกิด
    ตามสาเหตุของปัญหา
การฟื้ นฟูสมรรถภาพ
    ฝึ กทักษะชีวต : การกล้าแสดงออก การป้ องกันและการผ่อน
                 ิ
    คลายความเครียดหรือความวิตกกังวล ทักษะการแก้ปัญหา การ
    จัดการความโกรธ การเตือนหรือการทาสัญญากับตัวเอง
                             o สังเกตตัวเอง
                             o บันทึกพฤติกรรมของตนเอง

ทาสัญญาเป็ นรูปธรรม โดย
 กาหนดพฤติกรรมเป้ าหมายที่ชดเจน
                            ั
 บอกสิ่งที่ตองกระทาเพื่อให้บรรลุเป้ าหมาย
             ้
 บอกถึงแรงเสริมเมื่อบรรลุเป้ าหมาย และการลงโทษตนเองเมื่อทาตาม
สัญญาไม่ได้หรือไม่ทา
 สัญญานันควรเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ได้
           ้
 ผูทมีปัญหาบุคลิกภาพแปรปรวนมักมีความบกพร่อง
    ้ ี่
             ่
  ทางการสือสาร การสร้างสัมพันธภาพและทักษะทาง
  สังคม ผูใ้ กล้ชิดควรมีความเข้าใจ ให้ความสนใจใน
                 ่ิ      ่
  พฤติกรรมทีผดปกติตางๆ เน้นการประคับประคองและ
                             ้ ่ี
  การขอความช่วยเหลือจากผูทสามารถให้ความช่วยเหลือ
                           ่
  ในการปรับพฤติกรรมทีรบกวนหรือเป็ นอันตรายต่อ
  ผูป่วยและผูอน
    ้          ้ ื่

								
To top