2009 SERTIFIKA STERILIZASYON DEZENFEKSIYON by L7VpJy

VIEWS: 234 PAGES: 34

									        09.10.2009
GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
                  Tarihçe
• Hastane enfeksiyonlarının
  önlenmesinde,dezenfeksiyon ve antisepsinin
  önemi yaklaşık 150 yıldan beri bilinmektedir.
• 1850-Pasteur-Pastörizasyon-mikrorg
  üremesini engelleme.
• Gıda bozulmasının önlenmesi için-Isıtma-
  kurutma-tuzlama yöntemlerinin uygulanması.
• 1810-Nicolas Appert-Konserve
• 1847-Semmelweis-el yıkama
• 1854-F.Nightingale-Kırım savaşı-Basit
  antisepsi ve dezenfeksiyon-İstatiksel analiz

                       09.10.2009
               GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
           Sterilizasyon

• Cansız maddeler üzerinde bulunan
  mikroorganizmaların,sporlar dahil
  öldürülmesi işlemidir.
• Sterilizasyon işlemi uygulanmış ve
  yeniden kontamine olması önlenecek
  şekilde paketlenmiş bir eşya steril
  olarak kabul edilir.
                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
       Sterilizasyon Kavramı
• Kullanım sırasında kontamine olmuş malzemelerin
  kullanım alanından alınarak;
• dekontamine edilmesi,
• taşınması,
• yıkanması,
• paketlenmesi,
• steril edilmesi
• yeniden kullanım anına kadar sterilliğinin korunarak
  saklanması basamaklarının tümünü içeren işlemler
  dizisidir.
• Bu dizinin her halkasında uygulamalar kurallara
  uygun ve belirli standartta yapılmalı ve her basamak
  kontrol edilerek düzenli kayıtlar tutulmalıdır.
                          09.10.2009
                  GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
           Sterilizasyon

• Ortamın kabul edilebilir sterilite
  güvence düzeyi’ni sağlayacak ölçüde
  mikroorganizmaların her türlü canlı
  formundan arındırılması işlemidir.




                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
    Kullanılmış araç-gerecin
toplanması ve dekontaminasyon
Tek kullanımlık malzemeler kullanım alanında
ayrıştırılarak tıbbi atık kabına atılmalıdır.
Aspiratör vb sıvı atık içeren kaplar,taşıma sırasında
dökülme ve saçılmayı önlemek için kullanım alanında
boşaltılmalıdır.
Ön temizlik ve dekontaminasyon aletlerin
kullanımından hemen sonra yapılmalıdır.Amaç
organik kirlerin neden olacağı korozyonu önlemek ve
daha önemlisi taşıma, kontrol ve yıkama sırasında
görevli personelin enfekte olma riskini azaltmaktır.
Dekontamine edilmiş aletler,sızdırmaz,kapalı kaplar
içinde sterilizasyon ünitesine taşınmalıdır.

                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
• Personel kan ve vücut sıvıları ile
  bulaşmayı önlemeye yönelik üniversal
  önlemlere uygun olarak ;
• eldiven,
• maske,
• gözlük
• koruyucu önlük(gereğinde)

                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Dezenfeksiyon
• Cansız maddeler üzerinde bulunan patojen
  mikroorganizmaların fiziksel yada kimyasal
  yolla yok edilmesi işlemidir.
• Dezenfeksiyon işleminde ortamdaki
  mikroorganizmaların tümünün yok edilmesi
  koşul değildir.Bakteri sporları gibi dirençli
  bazı mikroorganizmalar enfeksiyon
  oluşturmayacak sayılarda cisim üzerinde
  kalabilir.

                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
           Dezenfektan

• Cansız maddelerdeki patojen
  mikroorganizmaların üremelerini
  durdurmak veya öldürmek amacıyla
  kullanılan kimyasal maddelerdir.




                    09.10.2009
            GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
          Dekontaminasyon

• Cansız maddelerden patojen
  mikroorganizmaların uzaklaştırılması
  işlemidir.
• Kan ve çıkartılar ile kontamine olmuş
  yüzeyler,tanı ve tedavi amaçlı girişimlerde
  kullanılmış tıbbi ve cerrahi aletler bir sonraki
  kullanım için hazırlanmak üzere gereğine
  göre steril veya dezenfekte edilmeden önce
  dekontaminasyon işlemi uygulanmalıdır.

                         09.10.2009
                 GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
                Asepsi
• Steril ortam şartlarının
  korunması,enfeksiyon etkenlerinin
  steril dokulara girişinin önlenmesidir.
• Ortamın,yaraların mikroorganizmalar ile
  kontaminasyonunu önlemeye yönelik
  tüm önlemlerdir.



                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Antisepsi

Canlı yüzeyler üzerindeki patojen
mikroorganizmaların yok edilmesidir.




                   09.10.2009
           GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Antiseptik
• Canlı dokularda bulunan patojen
  mikroorganizmaların üremelerini
  durduran veya yok eden kimyasal
  maddelerdir.




                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
   Sterilizasyon Yöntemleri
• Isı(kuru ısı,basınçlı buhar)
• Alkile edici kimyasal maddeler(etilen
  oksit,formaldehit)
• Gaz plazma(hidrojen peroksit,parasetik
  asit,ozon,klor dioksit)
• Işınlar(gama,x ışını)



                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Isı ile sterilizasyon
•   Nemli ısı ile sterilizasyon
•   Kaynatma(sıcaklık düşük-sporlara etkisiz)
•   Basınçlı su buharı(OTOKLAV)
•   Pastörizasyon(sıvıların yüksek ısıya ulaşıp aniden
    soğutma işlemi-sporlara etkisiz)
•   Tindalizasyon(yüksek ısıda bozulacak sıvılar belirli
    ısıda birkaç gün üst üste tutularak steril
    edilir.Kan,serum,aşılar)
•   Kuru ısı ile sterilizasyon
•   Kuru hava(pastör fırını-nemli ısıya duyarlı malzeme
    için170 derece 1 saat-160 derece 2 saat)
•   Alevden geçirme(mikrobiyoloji lab)

                            09.10.2009
                    GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
 Basınçlı buhar ile sterilizasyon

• En güvenilir,en hızlı ve en ekonomik
  sterilizasyon yöntemidir.
• Basınçlı buhar etkisi ile mikroorganizmaların
  proteinleri hidroliz yoluyla denatüre olur.
• Su buharının taşıdığı yüksek enerji kısa
  sürede bu etkiyi oluşturur.
• Toksik etkili herhangi bir madde
  kullanılmaması bu yöntemin en önemli
  üstünlüklerinden birisidir.

                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
Basınçlı buhar sterilizasyon için
        gerekli koşullar
121 derece ---------------      15dk
126 derece ---------------      10dk
132 derece ---------------      4dk
134 derece ---------------      3dk




                          09.10.2009
                  GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
           Basınçlı buhar


• Prionlar için 134 derece’de 18 dakika
  gereklidir.Prionlar için etkinliği
  kanıtlanmış tek sterilizasyon
  yöntemidir.



                      09.10.2009
              GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
         Mikroorganizmaların
       Dezenfektanlara Dirençleri
 Prionlar                                          EN YÜKSEK
 Bakteri sporları
 Mikobakteriler
 Parazit kistleri
 Küçük zarfsız virüsler
 Trofozoitler
 Sporsuz gram negatif bakteriler
 Mantarlar
 Büyük zarfsız virüsler
 Sporsuz gram pozitif bakteriler
 Zarflı virüsler                                   EN DÜŞÜK



                                09.10.2009
                        GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
             Flash Otoklav
• Acil durumlarda, paketlenmemiş
  malzemelerin çok kısa sürede steril edilmesi
  için küçük hacimli,vakumsuz,yer değiştirme
  esasına göre doymuş buhar oluşturan ‘flash’
  otoklavlar kullanılmaktadır.
• Düz yüzeyli aletler için 132 derecede 3
  dakika,lümenli kompleks yapılı aletler için 10
  dakika süre gereklidir.
• Bir ucu kapalı lümenli aletler ,tekstil ve kağıt
  gibi absorbe edici malzemeler ve
  implantlarda flash sterilizasyon uygulanmaz!!
                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
 Kimyasal ajanlarla sterilizasyon

• Yüksek ısıya dayanıklı olmayan malzemelerin
  sterilizasyonunda kullanılır.

 (Plastik ve elektronik komponentleri olan
 aygıtların modern tıpta kullanılması ısıya
 dayanıklı olmayan malzeme sterilizasyonunu
  gündeme getirmiştir.)


                       09.10.2009
               GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
         Kimyasal ajanlar
• Etilen oksit-EO
• Formaldehit




                      09.10.2009
              GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Kimyasal ajanlar
•   EO-Etilen oksit             • Formaldehit
•   Yanıcı                      • Toksik
•   Patlayıcı                   • Kanserojen
•   Toksik
•   Kanserojen
•   Allerjen




                          09.10.2009
                  GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
    Gaz plazma sterilizasyonu
• Germisidal kimyasal ajanın vakum altında radyo
  dalgaları ile iyonize edilerek havaya karışması ile
  elde edilen ortama gaz plazma adı verilir.
• Hidrojen peroksitin sıvı formundan elde edilen gaz
  formunun,koroziv etkisi yoktur,nontoksik ürünlere
  dönüşür.
• Isı ve neme gerek yoktur.(soğuk-kuru
  sterilizasyon)En hassas malzemeler,optik
  cihazlar,elektronik aygıtlar steril edilir.Oldukça hızlı
  ve güvenilir bir sterilizasyon
  yöntemi.Çelik,alüminyum,titanyum,seramik,plastik,
  cam ile uyumludur.

                            09.10.2009
                    GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
        Işın sterilizasyonu

• Gama ışınları düşük sıcaklıkta
  sterilizasyon sağlar ve daha çok küçük
  hacimli ve çok sayıda kullanılan tıbbi
  malzemeler için uygundur.(eldiven-
  enjektör)



                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
   Sterilizasyonun kontrolü
• Cihaz ve ekipman bakım ve
  kalibrasyonları düzenli yapılmalı.
• Sterilizatör göstergeleri kontrol
  edilmeli.(ısı-basınç-gaz konsantrasyonu
  değerleri-sterilizasyon süresi uzunluğu
  ölçülmeli)
• Düzenli kayıt tutulmalı.


                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
      Sterilizasyon kontrolü
 KAÇAK TESTİ:ön vakumlu sterilizatörlerde
  vakum kaçaklarını ve kapak conta arızalarını
  gösterir/haftada 1
 BOWİE-DİCK:Buhar doygunluğunu ve vakum
  sisteminin etkinliğini kontrol eder /hergün ilk
  çevrim
 KİMYASAL İNDİKATÖR:Zaman,ısı ve neme
  duyarlı stripler/her pakette
 BİYOLOJİK İNDİKATÖR:Bakteri sporları
  içeren stripler ve tüpler/günlük

                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
    Steril malzemenin korunması
•   Özel alan
•   Görevli personel-eğitimli personel
•   Toz ve haşereden korunmuş
•   Güneş ışığı direk almayacak
•   Temiz önlük-bone
•   Eller yıkanmalı
•   Düzenli havalandırma
•   22-24 derece,%35-70 nem
                        09.10.2009
                GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
            Dezenfeksiyon
•   Dezenfeksiyon süreci
•   Mekanik temizlik
•   Kimyasal dezenfektanlar
•   Isı(sıcak su)




                       09.10.2009
               GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
          Dezenfektanların
          sınıflandırılması
• Yüksek düzey dezenfektan-Deri ve
  mukoza bütünlüğünün bozulduğu
  yerlerde kullanılan veya steril vücut
  alanlarına giren malzemelerin
  dezenfeksiyonu-Kritik aletler-cerrahi
  aletler,endoskoplar,kataterler,protezler
• Nemli
  ısı,gluteraldehit,formaldehit,hidrojen
  peroksit

                      09.10.2009
              GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
• Orta düzey dezenfektan-Steril vücut
  bölgelerine girmeyen,bütünlüğü bozulmamış
  mukozalara temas eden malzemelerin
  dezenfeksiyonu-Yarı kritik aletler-solunum
  gereçleri,bronkoskop,termometre,anestezi
  solunum
  devreleri,endoskoplar,spekulumlar,oftalmik
  araçlar
• Klor bileşikleri,etil ve izopropil alkol,fenoller

                         09.10.2009
                 GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
• Düşük düzey dezenfektan-Normal ve
  bütünlüğü bozulmamış deriye temas
  eden malzemeler-kritik olmayan aletler-
  elektrotlar,steteskop,ördek,sürgü,yatak
  çarşafı
• İyodoforlar,fenoller,kuaterner amonyum
  bileşikleri


                     09.10.2009
             GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
  Dezenfektan kullanırken dikkat
       edilecek noktalar!
• Yoğunluk ve etki süresi iyi bilinmeli.
• Sulandırılmış dezenfektanlar uzun süre
  bekletilmemeli,mikroorg üreyebilir ve etkinliği
  azalabilir,
• Temizlik amacıyla kullanılmamalı,direnç gelişebilir.
• Dezenfekte edilecek malzeme temiz ve kuru
  olmalı,dezenfektan oranı sabit tutulmalı.
• Malzemenin tüm yüzeyi önerilen süre içinde
  dezenfektan solüsyonla temasta olmalı.Toksik etki
  nedeniyle kapalı kapta,havalandırılmış ortamda
  olmalı.
• Hazırlanma tarihi ve kullanım süresi yazılı etiket
  olmalı.

                          09.10.2009
                  GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ
        09.10.2009
GENEL CERRAHİ HEMŞİRELİĞİ

								
To top